# data[].attributes.headline
Από το ηρωικό παρελθ

# data[].attributes.body
Από το ηρωικό παρελθόν στο ελπιδοφόρο μέλλον.

# data[].attributes.attachment_link.title
Από το Ηρωικό Παρελθόν στο Ελπιδοφόρο Μέλλον - Ντοκιμαντέρ

# data[].attributes.headline
Αμερικανός φιλέλληνας καταγράφει τις σημαίες της ελληνικής επανάστασης  

# data[].attributes.subject
Αμερικανός φιλέλληνας καταγράφει τις σημαίες της ελληνικής επανάστασης  

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Εταιρεία για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Επιστολή του 1824 (Συλλογή ΕΕΦ, Μουσείο Φιλελληνισμού)

Άρθρο του Γιώργο Θωμαρέη

Η επιστολή αυτή αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι ελληνικής ιστορίας: Πρόκειται για επιστολή που γράφτηκε στις 28 Ιανουαρίου 1824 στη Νέα Υόρκη από τον J.J.L., για να σταλεί στη Βαλτιμόρη σε κάποιον Gracie.

Στην επιστολή αναφέρονται πολλά και σημαντικά για τον Ελληνικό Απελευθερωτικό Αγώνα, κυρίως για τα εμβλήματα (τον Σταυρό του Κωνσταντίνου, το ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ κ.ά.), τους συμβολισμούς και τις σημαίες του αγώνα. Επίσης αναφέρεται ότι οι πληροφορίες για τη σημαία προέρχονται από συμπατριώτες τους (Αμερικανούς), οι οποίοι την είχαν δει στα Ψαρά!!!

Το πιο συνταρακτικό βέβαια από όλα είναι η σελίδα της επιστολής με τα σχέδια των σημαιών και συνθημάτων σχεδιασμένα με σινική μελάνι το 1824. Ίσως πρόκειται για την πρώτη επίσημη καταγραφή της ελληνικής σημαίας επί χάρτου!
Ιστορική τεκμηρίωση της επιστολής
Η επιτροπή Φιλελλήνων της Ν. Υόρκης είχε οργανώσει χορό στις 8 Ιανουάριου 1824. Φαίνεται πως κάποιο μέλος της επιτροπής της Βαλτιμόρης ζητούσε πληροφορίες για τη διακόσμηση του χώρου για τον χορό που ετοίμαζαν και εκείνοι. Πράγματι, ο χορός της Βαλτιμόρης έγινε τον Φεβρουάριο του 1824 και είχε μεγάλη επιτυχία.

Ωραία περιγραφή του χορού και του στολισμού της αίθουσας με ελληνικές σημαίες, προφανώς κατά αντιγραφή του χορού της Ν. Υόρκης, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελληνικά Χρονικά του Μέγιερ που εκδιδόταν το 1824 στο Μεσολόγγι. Την περιγραφή του χορού αναδημοσίευσε ο Μπ. Άννινος στο "Οι Φιλέλληνες του 1821" και ο Χρ. Λάζος στο "Η Αμερική και ο ρόλος της στην επανάσταση του 1821" (Παπαζήσης 1983).
Μετάφραση της επιστολής
"Όσον αφορά τις απορίες σου σχετικά με τον ελληνικό σταυρό και τη σημαία, σου στέλνω τα εξής:

Ο σταυρός που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Διακόσμησης ως ο πιο κατάλληλος για να επιδειχτεί στον Ελληνικό Χορό της 8ης Ιανουαρίου ήταν ο σταυρός του Κωνσταντίνου. Αναφέρεται από τους ιστορικούς ότι ο σταυρός εθεάθη από τον εν λόγω Αυτοκράτορα στον Ουρανό με την επιγραφή ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ. Αυτό το όραμα προκάλεσε και τη μεταστροφή του στον χριστιανισμό.

Με ένα άλλο όραμα, το οποίο επίσης λέγεται ότι είχε το ίδιο βράδυ, ωθήθηκε ώστε να υιοθετήσει τον Σταυρό ή Λάβαρο ως σύνθημά του και να το χαράξει στις ασπίδες των στρατιωτών του.

Ένας επιπλέον λόγος για να εκτίθεται αυτός ο σταυρός ήταν ότι ο Πρίγκιπας Υψηλάντης πολέμησε με αυτόν για λάβαρό του σε όλες τις πρόσφατες μάχες του με τους Τούρκους. Είναι στο παρακάτω σχήμα, με τα 2 πρώτα γράμματα του ονόματος του Χριστού στα ελληνικά.

Οι αναλογίες σε αυτό το μονόγραμμα, όπως καταγράφονται από ένα αρχαίο νόμισμα, θα πρέπει να είναι: το κάθετο κομμάτι προς το πόδι να έχει το ίδιο μήκος με το από .... ... μεταξύ τμήμα της καμπύλης προς το έδαφος (δυσνόητο) - όπως μερικοί συγγραφείς λένε ότι, όταν το είδε ο Κωνσταντίνος, έμοιαζε με φλόγα. Για αυτό, και εμείς προσπαθήσαμε να πετύχουμε το χρώμα όσο το δυνατόν περισσότερο και, ύστερα από πολλούς πειραματισμούς, το καλύψαμε με ένα λαμπρό αλουμινόχαρτο που δίνει σχεδόν ένα χρώμα φλόγας όταν πέσει επάνω του ένα δυνατό φως. Οι επιγραφές μας ήταν χρυσά γράμματα σε λευκό φόντο.

Δεν υπάρχει ακόμη εθνική σημαία της Ελλάδας. Κάθε νησί ή περιοχή έχει τη δική της.

Υπάρχουν τρεις γνωστές σε εμάς:

Γαλανός σταυρός σε λευκό φόντο.

Γαλανές και λευκές ρίγες εναλλάξ.

Γαλάζια άγκυρα σε λευκό πεδίο.

Η πρώτη από αυτές είναι η μόνη που εκτέθηκε ως η πιο ταιριαστή με τη δική μας, και δεδομένου ότι είναι η μόνη που την έχουν δει κάποιοι από τους συμπατριώτες μας στα Ψαρρά.

Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι με ευχαρίστηση η Επιτροπή θα ήθελε να αποστείλει την Ελληνική Σημαία, που κατασκευάστηκε για μας, στη Βαλτιμόρη, αλλά το μέγεθος του Θεάτρου απαιτούσε μια σημαία με 80 πόδια μήκος (!!) και για λόγους οικονομίας, ράψαμε πολλά κομμάτια υφάσματος μαζί, τα οποία μετά χωρίστηκαν και πουλήθηκαν.

Έτσι, χάνουμε τη χαρά να δώσουμε αυτή τη μικρή απόδειξη της επιθυμίας μας να συνεργαστούμε με τους φίλους μας σε αυτήν την πόλη.".
Για τον Φιλελληνισμό της εποχής
Η φιλελληνική κίνηση στην Αμερική, περί το 1823-24, είχε φουντώσει. Στις εκκλησίες γίνονταν κηρύγματα υπέρ της Επανάστασης, στα θέατρα ανέβαιναν ειδικές παραστάσεις για οικονομική ενίσχυση του Αγώνα, ενώ από το 1824 αμερικανικές εταιρείες έστελναν στην επαναστατημένη Ελλάδα σπαθιά, τουφέκια, πιστόλες, μικρά κανόνια και ιατρικά εφόδια!

Πολλοί Αμερικανοί πολέμησαν στο πλευρό της Ελλάδος, όπως ο George Wilson από το Ροντ Άιλαντ, ο James Williams από τη Βαλτιμόρη, o Captain John M. Alen, στενός φίλος του στρατηγού Λαφαγέτ, o William T. Washington από την Ουάσιγκτον και άλλοι.

Σε διάφορες πόλεις (Ν. Υόρκη, Βοστόνη, Βαλτιμόρη, Πίτσμπουργκ, Σινσινάτι κ.α.) είχαν ιδρυθεί φιλελληνικά κομιτάτα τα οποία συγκέντρωναν χρήματα και είδη προς αποστολή στην Ελλάδα από διάφορες εκδηλώσεις, όπως χορούς, συναυλίες κτλ. για την ανακούφιση του πενόμενου πληθυσμού. Το αποτέλεσμα αυτής της μεγάλης κινητοποίησης υπήρξε η αποστολή οκτώ πλοίων το 1827 με τρόφιμα και ρούχα στην Ελλάδα (Stephen A. Larrabee "Ελλάς 1775-1865, Πώς την είδαν οι Αμερικάνοι").

# data[].attributes.attachment_link.title
Αμερικανός φιλέλληνας καταγράφει τις σημαίες της ελληνικής επανάστασης - Εταιρεία για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό

# data[].attributes.attachment_link.description
Επιστολή του 1824 (Συλλογή ΕΕΦ, Μουσείο Φιλελληνισμού) Άρθρο του Γιώργο Θωμαρέη Η επιστολή αυτή αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι ελληνικής ιστορίας: Πρόκειται για επιστολή που γράφτηκε στις 28 Ιανουαρίου 1824 στη Νέα Υόρκη από τον J.J.L., για να σταλεί στη Βαλτιμόρη σε κάποιον Gracie. Στην επιστολή αναφέρονται πολλά και σημαντικά για τον Ελληνικό ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός Βασίλης Νιωτάκης Β4

# data[].attributes.headline
Ηρωικές στιγμές από τα πεδία των μαχών.Ομαδική εργασία Β2 στην τάξη. Απρίλιος 2021

# data[].attributes.subject
Ηρωικές στιγμές από τα πεδία των μαχών.Ομαδική εργασία Β2 στην τάξη. Απρίλιος 2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Ηρωικές στιγμές μάχης

# data[].attributes.headline
Η πίστη στα έργα της επανάστασης. Ομαδική εργασία Β2 στην τάξη.Απρίλιος 2021 

# data[].attributes.subject
Η πίστη στα έργα της επανάστασης. Ομαδική εργασία Β2 στην τάξη.Απρίλιος 2021 

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Πίστη στα έργα της επανάστασης 1821

# data[].attributes.headline
Νικόλας Μ.Β4

# data[].attributes.subject
Νικόλας Μ.Β4

# data[].attributes.body
Ελευθερία ή θάνατος!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση με τίτλο "Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός. Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου". Πρόκειται για μια σπάνια, πρωτότυπη έκθεση που περιλαμβάνει σημαντικά ευρωπαϊκά έργα του 19 ου αιώνα και του ελληνικού Νεοκλασσικισμού σε διάλογο με αρχαία αριστουργήματα, υπό την επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης Δρος Φανής-Μαρίας Τσιγκάκου και του Διευθυντή του, Καθηγητή Ν. Χρ. Σταμπολίδη.

Τα αντικείμενα της έκθεσης προέρχονται στην πλειονότητα τους από τη Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου, ένα μοναδικό "θησαυροφυλάκιο" φιλελληνικών καλλιτεχνικών έργων και αριστουργημάτων που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό. Πρόκειται για ευρωπαϊκές, φιλελληνικές, καλλιτεχνικές δημιουργίες καθώς και έργα Ελλήνων καλλιτεχνών εμπνευσμένα από θέματα της αρχαιότητας που παρουσιάζονται σε διάλογο με αυθεντικές αρχαιότητες από μεγάλα Μουσεία της Ιταλίας και της Ελλάδας όπως τα Μουσεία του Καπιτωλίου της Ρώμης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Βενετίας, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Όστια, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, την Αρχαία Ελεύθερνα και το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ρεθύμνου.

Η έκθεση στοχεύει στην ανάδειξη των αρχαιολατρικών πτυχών του φιλελληνικού κινήματος, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την Επανάσταση του 1821. Η αρχαιολατρεία υπήρξε ο μακροβιότερος σύνδεσμος των Ευρωπαίων με την Ελλάδα. Κατά την Επανάσταση μετασχηματίστηκε σε φιλελληνισμό και αποτυπώθηκε εικαστικά σε ευρωπαϊκα έργα τέχνης. Μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους υιοθετήθηκε από τους Έλληνες νεοκλασσικούς καλλιτέχνες με στόχο την ανάδειξη της αδιάρρηκτης συνέχειας της αρχαιοελληνικής κληρονομιάς.

Τα αρχαία αριστουργήματα συνομιλούν με τις νεοκλασσικές εκδοχές τους μέσα στο εμβληματικό Μέγαρο Σταθάτου, ένα δείγμα του ελληνικού Νεοκλασσικισμού του Έρνστ Τσίλλερ, που αποτελούσε την κατοικία της οικογένειας του Όθωνα και της Αθηνάς Σταθάτου μέχρι το 1938. Το κοινό θα έχει τη μοναδική ευκαιρία να δει το εσωτερικό μιας πραγματικής μεγαλοαστικής ευρωπαϊκής κατοικίας του 19 ου αιώνα, βιώνοντας μία θεατρική εμπειρία. Η διαμόρφωση χώρου είναι της Χλόης Ομπολένσκυ, που υπογράφει την πρώτη της σκηνογραφία σε μουσειακή έκθεση και του Ανδρέα Γεωργιάδη.
ΣΥΛΛΟΓΗ ΘΑΝΑΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΙΝΑΣ ΜΑΡΤΙΝΟΥ
Η Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου είναι η πλούσια συγκομιδή μιας μακρόχρονης αναζήτησης με αθόρυβη συστηματικότητα, με γνώση και καλαισθησία, με κριτήριο την ποιότητα και τη συναίσθηση της προσωπικής ευθύνης για τη διάσωση έργων τέχνης, ελληνικής θεματολογίας, τα οποία συμπυκνώνουν τα καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής και ταυτόχρονα εμπεριέχουν θεμελιακά συστατικά της νεοελληνικής αυτογνωσίας. Το μεγαλύτερο ποσοστό συγκροτείται από έργα ευρωπαϊκής τέχνης, στα οποία αποδίδεται ο όρος "Φιλελληνικά". Οι φιλελληνικές εικαστικές δημιουργίες υπήρξαν το πλέον εκφραστικό μέσο για τη διάδοση της ιδεολογίας και των αξιών του κινήματος που είχε σαν στόχο την ηθική και έμπρακτη υποστήριξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Η Συλλογή, ένα Φιλελληνικό θησαυροφυλάκιο καλύπτει έναν ευρύτατο ορίζοντα εικαστικών κατηγοριών, όπως ελαιογραφίες, γλυπτά, τυπώματα, ποικίλα καλλιτεχνικά αντικείμενα (ακρόπρωρα, ρολόγια, χρηστικές και διακοσμητικές πορσελάνες, έπιπλα, κοσμήματα) που αντανακλούν τη δημοφιλία των Φιλελληνικών διατυπώσεων και μας επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε την έκταση του Φιλελληνικού ρεπερτορίου, το οποίο αναπτύχθηκε πάνω σε δύο βασικές θεματικές κατηγορίες: τη θρησκεία και την αρχαία κληρονομιά των Επαναστατημένων Ελλήνων.

Η εξαιρετική ποιότητα, η ποικιλία και η άρτια κατάσταση των έργων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη συγκρότηση αυτής της μοναδικής Συλλογής, όπου εντοπίζεται ένας θησαυρός από φιλελληνικά αριστουργήματα τα οποία, επιπλέον, στην πλειονότητά τους έχουν φιλοτεχνηθεί χρονολογικά κοντά στον παλμό των ιστορικών γεγονότων και εμφορούνται από γνήσιο φιλελληνικό ύφος.

Η ανάδειξη της αδιάρρηκτης συνέχειας των Νεοελλήνων με τους αρχαίους τους προγόνους που υπήρξε ο βασικός άξονας σφυρηλάτησης της ταυτότητας του Νεοελληνικού κράτους και καθόρισε τους ιδεολογικούς του προσανατολισμούς, προσδιόρισε και τις αισθητικές επιλογές της ελληνικής τέχνης του νεοσύστατου κράτους. Είναι ευχής έργο που η Συλλογή συμπεριλαμβάνει επίσης έργα Ελλήνων καλλιτεχνών, ιδιαίτερα γλυπτών, οι οποίοι μετουσίωσαν το κλασικό ιδεώδες αφομοιώνοντας την νεοκλασσική γραφή.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός. Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου"

# data[].attributes.attachment_link.description
Με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διοργανώνει στο Μέγαρο Σταθάτου την έκθεση "Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός. Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου".

# data[].attributes.headline
Συννεφόλεξο  με θέμα ποια είναι τα χαρακτηριστικά του 'Ήρωα!! Ευδοκία Μ.Α5

# data[].attributes.subject
Συννεφόλεξο  με θέμα ποια είναι τα χαρακτηριστικά του 'Ήρωα!! Ευδοκία Μ.Α5

# data[].attributes.headline
Η επαναστάτρια Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα

# data[].attributes.subject
Η επαναστάτρια Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα

# data[].attributes.body
Κάτια Π. B4

# data[].attributes.headline
Εξαιρετική παρουσίαση με θέμα "Η Επανάσταση στην Τέχνη". Από το 5ο Γυμνάσιο Παλ.Φαλήρου.

# data[].attributes.subject
Εξαιρετική παρουσίαση με θέμα "Η Επανάσταση στην Τέχνη". Από το 5ο Γυμνάσιο Παλ.Φαλήρου.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Καπετανάκης Γεώργιος

# data[].attributes.attachment_link.description
200 χρόνια εθνικού αυτοπροσδιορισμού.: η επανάσταση στην τέχνη

# data[].attributes.headline
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας στέλνει το δικό της μήνυμα σε όλα τα παιδιά του απόδημου Ελληνισμού.

# data[].attributes.subject
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας στέλνει το δικό της μήνυμα σε όλα τα παιδιά του απόδημου Ελληνισμού.

# data[].attributes.body
Ξενάγηση στην Προεδρική Φρουρά.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το εορταστικό μήνυμα της Προέδρου της Δημοκρατίας προς τα απόδημα Ελληνόπουλα και ψηφιακή ξενάγησή τους στην Προεδρική Φρουρά

Facebook Twitter
Φωτογραφία αρχείου. EUROKINISSI

"Φέτος είναι μια πολύ σημαντική χρονιά για όλους τους Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται. Συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, που μας έδωσε την ελευθερία μας και μας έκανε ένα κράτος περήφανο και ανεξάρτητο" τονίζει η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, στο μήνυμά της προς τα απόδημα Ελληνόπουλα για την επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση, το οποίο συνοδεύεται από ψηφιακή ξενάγηση στην Προεδρική Φρουρά.

Όπως επισημαίνει η Πρόεδρος, φέτος, η παρουσία των Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς βαραίνει διπλά, καθώς κρατούν ζωντανή τη μνήμη όλων των Ελλήνων και μας θυμίζουν, κάθε ώρα και κάθε στιγμή, τις αξίες για τις οποίες πολεμήσαμε και τις οποίες υπερασπιζόμαστε σε κάθε φάση της εθνικής μας διαδρομής: τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της εθνικής μας κυριαρχίας.

Απευθυνόμενη στα Ελληνόπουλα, που βρίσκονται διασκορπισμένα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, επισημαίνει ότι κρατούν ζωντανή τη γλώσσα, τις συνήθειες, τις παραδόσεις μας στους ξένους τόπους, μεταφέρουν το ελληνικό πνεύμα στις νέες τους πατρίδες και σημειώνει ότι είναι σαν να γράφτηκε γι΄αυτούς η φράση του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιου Σολωμού: "Κλείσε στην ψυχή σου την Ελλάδα και θα νιώσεις να λαχταρίζει μέσα σου κάθε είδος μεγαλείου - και θα 'σαι ευτυχισμένος".
Ολόκληρο το μήνυμα της Προέδρου της Δημοκρατίας:
Αγαπητά μου παιδιά,

Με μεγάλη συγκίνηση απευθύνομαι σήμερα σ' εσάς τα Ελληνόπουλα που είστε σκορπισμένα σ' όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη. Σε όλους και όλες εσάς, που μπορεί να ζείτε μακριά από τη χώρα των προγόνων σας, όμως είστε πολύ κοντά μας, μέσα στις καρδιές μας. Είστε εσείς που κρατάτε ζωντανή τη γλώσσα, τις συνήθειες, τις παραδόσεις μας στους ξένους τόπους, εσείς που μεταφέρετε το ελληνικό πνεύμα στις νέες σας πατρίδες. Και είναι σαν να γράφτηκε για σας η περίφημη φράση του εθνικού μας ποιητή, του Διονύσιου Σολωμού: "Κλείσε στην ψυχή σου την Ελλάδα και θα νιώσεις να λαχταρίζει μέσα σου κάθε είδος μεγαλείου - και θα' σαι ευτυχισμένος". Είναι μια παραίνεση, που αξίζει να σας συνοδεύει σ' όλη τη ζωή σας.

Σήμερα, η Προεδρία της Δημοκρατίας, αντί άλλου χαιρετισμού για την ημέρα της εθνεγερσίας, τη μέρα που ξεσηκώθηκαν οι Έλληνες ενάντια στους Τούρκους και ξεκίνησαν τον αγώνα τους για την ελευθερία, θα σας κάνει ένα δώρο. Μια περιήγηση στο στρατόπεδο Τζαβέλα, όπου εδρεύει η Προεδρική Φρουρά για να συναντήσετε τους Εύζωνες, τους ακοίμητους φρουρούς του Προεδρικού Μεγάρου και του μνημείου του 'Αγνωστου Στρατιώτη. Θα είναι σαν να γνωρίζετε από κοντά τους πολεμιστές του 1821 - γιατί σ' αυτούς παραπέμπουν, με τη στολή τους, με τη λεβεντιά τους, με ακλόνητη την αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν την πατρίδα με όλα τα μέσα, όπου και αν τους χρειαστεί.

Συμβολίζουν τη συνέχεια του έθνους και της ιστορίας μας. Συνδέουν το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον μας. Την ηρωική μας κληρονομιά και τη δυναμική μας πορεία προς το αύριο.

Φέτος είναι μια πολύ σημαντική χρονιά για όλους τους Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται. Συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την Επανάσταση του 1821, που μας έδωσε την ελευθερία μας και μας έκανε ένα κράτος περήφανο και ανεξάρτητο. Γι' αυτό και φέτος, η παρουσία των Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς βαραίνει διπλά. Κρατούν ζωντανή τη μνήμη όλων των Ελλήνων. Μας θυμίζουν, κάθε ώρα και κάθε στιγμή, τις αξίες για τις οποίες πολεμήσαμε και τις οποίες υπερασπιζόμαστε σε κάθε φάση της εθνικής μας διαδρομής: τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της εθνικής μας κυριαρχίας.

Κι εμείς, όλοι οι υπόλοιποι, τους καμαρώνουμε και τους τιμάμε.

Χρόνια πολλά σε όλα τα Ελληνόπουλα, όπου κι αν βρίσκονται.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μήνυμα Σακελλαροπούλου στα απόδημα Ελληνόπουλα - Ψηφιακή ξενάγηση στην Προεδρική Φρουρά [ΒΙΝΤΕΟ] | LiFO

# data[].attributes.attachment_link.description
Το εορταστικό μήνυμα της Προέδρου της Δημοκρατίας προς τα απόδημα Ελληνόπουλα και ψηφιακή ξενάγησή τους στην Προεδρική Φρουρά "Φέτος είναι μια πολύ σημαντική χρονιά για όλους τους Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται.

# data[].attributes.headline
Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ ΠΟΥ ΦΤΙΑΧΤΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ!!

# data[].attributes.subject
Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ ΠΟΥ ΦΤΙΑΧΤΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ!!

# data[].attributes.body
ΕΥΔΟΚΙΑ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η μεγαλύτερη ελληνική σημαία όλων των εποχών είναι γεγονός και κατασκευάστηκε στη Σαντορίνη για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου.

Πιο συγκεκριμένα, με πρωτοβουλία ομάδας Σαντορινιών, κατασκευάστηκε ελληνική σημαία 1.500 τετραγωνικών μέτρων, με στόχο και την αναγνώρισή της ως παγκόσμιο Ρεκόρ Γκίνες.

Το μεγαλεπήβολο στοίχημα έχει ως στόχο την ανάρτηση της σημαίας ιστού 1.500 τ.μ. την 25η Μαρτίου στο νησί, πολύ πιθανά σε περιοχή της καλντέρας, στο πλαίσιο της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

Αρκετοί ήταν, δε, αυτοί που συνέδραμαν στην κάλυψη του κόστους κατασκευής της, το οποίο ανήλθε στα 7.000 ευρώ. Στην τελευταία ανακοίνωσή τους, οι διοργανωτές αναφέρουν τα κάτωθι:

"1500 τ.μ!!!! η σημαία μας αντί για 1350τ.μ
ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ!!!!!
ΕΙΝΑΙ ΑΛΉΘΕΙΑ!!!
Η Μεγαλύτερη σημαία ιστού στον κόσμο είναι γεγονός και θα κυματίσει στον καταγάλανο ουρανό της ΣΑΝΤΟΡΊΝΗΣ μας.
Η σημαία μας ,η σημαία των Σαντορινιων και όλων των Ελλήνων είναι 1500 τ.μ...
Σας ευχαριστούμε από καρδιάς!!!!".

1500 τ.μ!!!! η σημαία μας αντί για 1350τ.μ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ!!!!! ΕΙΝΑΙ ΑΛΉΘΕΙΑ!!! Η Μεγαλύτερη σημαία ιστού στον...
Δημοσιεύτηκε από Καλουδης Θεοδωρος στις Σάββατο, 20 Μαρτίου 2021

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνικη σημαια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ρεκορ γκινεσ

# data[].attributes.attachment_link.title
25η Μαρτίου: Ελληνική σημαία για Ρεκόρ Γκίνες στη Σαντορίνη

# data[].attributes.attachment_link.description
Στα Ρεκόρ Γκίνες φιλοδοξούν να μπουν οι κατασκευαστές της γιγαντιαίων διαστάσεων ελληνικής σημαίας που φτιάχτηκε στη Σαντορίνη εν όψει της 25ης Μαρτίου. Η μεγαλύτερη ελληνική σημαία όλων των εποχών είναι γεγονός και κατασκευάστηκε στη Σαντορίνη για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου. Πι...

# data[].attributes.body
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ!!!!!

# data[].attributes.headline
Μουσικό Σχολείο Ξάνθης ''Δέσποινα'' Εξαιρετική παρουσίαση !

# data[].attributes.subject
Μουσικό Σχολείο Ξάνθης ''Δέσποινα'' Εξαιρετική παρουσίαση !

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΙΖΑΡΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
"ΔΕΣΠΟΙΝΑ" ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ

# data[].attributes.headline
Μια και Μοναδική Φωτογραφία του.... Γέρου του Μοριά!

# data[].attributes.subject
Μια και Μοναδική Φωτογραφία του.... Γέρου του Μοριά!

# data[].attributes.headline
Συννεφόλεξο Σπύρος Κ.Β3 

# data[].attributes.subject
Συννεφόλεξο Σπύρος Κ.Β3 

# data[].attributes.headline
Η όπερα του Σίδνεϊ στολίζεται  με την ελληνική σημαία για την επέτειο 200 χρόνων από την επανάσταση

# data[].attributes.subject
Η όπερα του Σίδνεϊ στολίζεται  με την ελληνική σημαία για την επέτειο 200 χρόνων από την επανάσταση

# data[].attributes.body
Κατερίνα Λ.Β3

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Με επίσημη ανακοίνωσή της, η πρωθυπουργός της Νέας Νότιας Ουαλίας, Gladys Berejiklian, ενημέρωσε ότι στις 25 Μαρτίου, η Όπερα του Σίδνεϊ θα φωταγωγηθεί στα χρώματα της ελληνικής σημαίας, σηματοδοτώντας τα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ.

"Είμαστε περήφανοι που μοιραζόμαστε αυτήν την στιγμή της ιστορίας με την ελληνική κοινότητα της Νέας Νότια Ουαλίας", αναφέρει σε δήλωσή της, σύμφωνα με το κρατικό κανάλι.

"Ως πρωθυπουργός, αυτή είναι η κατάλληλη ευκαιρία να ευχαριστήσουμε την ελληνική μας κοινότητα για τη συμβολή τους στη ΝΝΟ και να γιορτάσουμε τη σημαντική επιρροή του ελληνικού πολιτισμού στον ευρύτερο κόσμο. Εύχομαι σε όλους στην ελληνική αυστραλιανή κοινότητα στη ΝΝΟ τα καλύτερα για την Ελληνική Ημέρα Ανεξαρτησίας " αναφέρει η δήλωση της πρωθυπουργού.

Η ανακοίνωση έρχεται μετά από παρότρυνση της Ελληνικής Κοινότητας της ΝΝΟ και μεγάλα ελληνικά μέσα ενημέρωσης της ομογένειας που ζητούσαν να τιμηθεί αναλόγως στην Αυστραλία η επέτειος της ελληνικής ανεξαρτησίας. Το 2021 είναι ένα σημαντικό ορόσημο για την Ελλάδα και τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο, αναφέρουν τα τοπικά Μέσα.

"Σηματοδοτεί τα 200 χρόνια από την αρχή της ελληνικής επανάστασης που εξασφάλισε την ανεξαρτησία της Ελλάδας μετά από αιώνες οθωμανικής τυραννίας. Οι Έλληνες είναι η έβδομη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στην Αυστραλία, με τον αριθμό Ελλήνων και Κυπρίων στη χώρα συνολικά να ανέρχεται στα 422.234 άτομα.

"Η ελληνική μετανάστευση στην Αυστραλία υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές ροές στην ιστορία της χώρας, ειδικά μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο".

Ανήμερα της 25ης Μαρτίου θα ακουστεί για πρώτη φορά ολόκληρος ο "Ύμνος εις την Ελευθερίαν" σε ποίηση Διονυσίου Σολωμού και μουσική σύνθεση του Νικόλαου Μάντζαρου, στο Δημαρχείο του Σίδνεϊ από τη Συμφωνική Ορχήστρα σε μουσική διεύθυνση του George Ellis, στο πλαίσιο του 39ου Ελληνικού Φεστιβάλ Σίδνεϊ που φέτος είναι αφιερωμένο στον εορτασμό των 200 χρόνων. Την ίδια μέρα η περιοχή μεταξύ των οδών Livingstone και Victoria στο Marrickville του Σίδνεϊ θα μετονομαστεί σε "Μικρή Ελλάδα".

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο δημαρχείο του Marrickville ενώ στόχος της συμβολικής κίνησης ήταν να τιμήσει την ιστορία, την πολιτιστική κληρονομιά και τη συνεχιζόμενη συνεισφορά της ελληνικής κοινότητας στη συγκεκριμένη περιοχή.

Τη συγκεκριμένη απόφαση χαιρέτισε η Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας, που από την πρώτη στιγμή υποστήριξε σθεναρά το αίτημα για προβολή της ελληνικής σημαίας στο εμβληματικό κτίριο του Σίδνεϊ, αναφέρει η ΕΡΤ. "Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος μαζί με τους Ιερείς και όλους τους πιστούς, ευχαριστούν την Πρωθυπουργό για τις προσπάθειες και τη στήριξη" αναφέρει σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας.

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΡΤ: "Στα γαλανόλευκα η Όπερα του Σίδνεϊ στις 25 Μαρτίου" | LiFO

# data[].attributes.attachment_link.description
Με επίσημη ανακοίνωσή της, η πρωθυπουργός της Νέας Νότιας Ουαλίας, Gladys Berejiklian, ενημέρωσε ότι στις 25 Μαρτίου, η Όπερα του Σίδνεϊ θα φωταγωγηθεί στα χρώματα της ελληνικής σημαίας, σηματοδοτώντας τα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ.

# data[].attributes.headline
Η αφίσα της ιστοσελίδας του σχολείου μας.

# data[].attributes.subject
Η αφίσα της ιστοσελίδας του σχολείου μας.

# data[].attributes.headline
Ευχαριστούμε την εκλεκτή συνάδελφο Βασιλική Μπλετσογιάννη για την ανάρτηση που ακολουθεί.

# data[].attributes.subject
Ευχαριστούμε την εκλεκτή συνάδελφο Βασιλική Μπλετσογιάννη για την ανάρτηση που ακολουθεί.

# data[].attributes.body
Ανακαλύψτε ξανά μέσα από τα αρχεία του BnF πώς εξαπλώθηκε η ηχώ της Ελληνικής Επανάστασης σε όλη την Ευρώπη.

# data[].attributes.headline
Το κλέφτικο τραγούδι 

# data[].attributes.subject
Το κλέφτικο τραγούδι 

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς

# data[].attributes.attachment_link.title
Άυλη πολιτιστική κληρονομιά: Το κλέφτικο τραγούδι

# data[].attributes.headline
Απόσπασμα από τη συναυλία "Πρωτοβουλία 1821-2021"-Δανάη Φ. Α6

# data[].attributes.subject
Απόσπασμα από τη συναυλία "Πρωτοβουλία 1821-2021"-Δανάη Φ. Α6

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πρωτοβουλία21

# data[].attributes.attachment_link.title
Μπεργκ, Κονσέρτο για Βιολί | Λεωνίδας Καβάκος | LSO | Πρωτοβουλία 1821-2021

# data[].attributes.headline
Σε αυτούς οφείλουμε την ελευθερία της πατρίδας μας!!!

# data[].attributes.subject
Σε αυτούς οφείλουμε την ελευθερία της πατρίδας μας!!!

# data[].attributes.body
ΓΙΩΡΓΟΣ Π. Β4

# data[].attributes.attachment_link.title
ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 1821

# data[].attributes.headline
 Σχολικό Εργαστήριο Ελληνικής Γλώσσας απόσπασμα από τον Εθνικό ΄Υμνο.

# data[].attributes.subject
 Σχολικό Εργαστήριο Ελληνικής Γλώσσας απόσπασμα από τον Εθνικό ΄Υμνο.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Καλλιόπη Φερεσίδη

# data[].attributes.attachment_link.title
Απόσπασμα από τον Εθνικό Ύμνο, Κ. Φερεσίδη

# data[].attributes.headline
H Επανάσταση μέσα από την τέχνη υπέροχη δουλειά  συναδέλφου

# data[].attributes.subject
H Επανάσταση μέσα από την τέχνη υπέροχη δουλειά  συναδέλφου

# data[].attributes.headline
Στρατηγός Μακρυγιάννης

# data[].attributes.subject
Στρατηγός Μακρυγιάννης

# data[].attributes.attachment_link.title
Στρατηγός Μακρυγιάννης - Επίκαιρα λόγια του Χθες

# data[].attributes.headline
Ο μοναδικός ήρωας του 1821 που έχουμε κανονική φωτογραφία, Ναύαρχος Κωνσταντίνος Κανάρης γύρω στα 1877.

# data[].attributes.subject
Ο μοναδικός ήρωας του 1821 που έχουμε κανονική φωτογραφία, Ναύαρχος Κωνσταντίνος Κανάρης γύρω στα 1877.

# data[].attributes.headline
Ο Εθνικός Ύμνος   από το σύλλογο διδασκόντων νοηματικής.

# data[].attributes.subject
Ο Εθνικός Ύμνος   από το σύλλογο διδασκόντων νοηματικής.

# data[].attributes.attachment_link.title
Για πρώτη φορά ο Εθνικός Ύμνος στη νοηματική γλώσσα | 18/03/2021 | ΕΡΤ

# data[].attributes.headline
«Στον σεμνό τενεκέ με το χρώμα βουτώ τα πινέλα μαζί τους και βάφω:Τα καινούρια σκαριά τα χρυσά και τα μαύρα εικονίσματα!Βοηθός και σκέπη μας Αϊ-Κανάρη!Βοηθός και σκέπη μας Αϊ-Μιαούλη!Βοηθός και σκέπη μας Άγια-Μαντώ!» Στις 18 Μαρτίου 1996 φεύγει από τη ζωή ο κορυφαίος Έλληνας ποιητής, Οδυσσέας Ελύτης.  Απόσπασμα από «Το Άξιον εστί» 

# data[].attributes.subject
«Στον σεμνό τενεκέ με το χρώμα βουτώ τα πινέλα μαζί τους και βάφω:Τα καινούρια σκαριά τα χρυσά και τα μαύρα εικονίσματα!Βοηθός και σκέπη μας Αϊ-Κανάρη!Βοηθός και σκέπη μας Αϊ-Μιαούλη!Βοηθός και σκέπη μας Άγια-Μαντώ!» Στις 18 Μαρτίου 1996 φεύγει από τη ζωή ο κορυφαίος Έλληνας ποιητής, Οδυσσέας Ελύτης.  Απόσπασμα από «Το Άξιον εστί» 

# data[].attributes.headline
Η μάχη στο Μανιάκι 

# data[].attributes.subject
Η μάχη στο Μανιάκι 

# data[].attributes.headline
ΛΟΡΔΟΣ ΒΥΡΩΝΑΣ

# data[].attributes.subject
ΛΟΡΔΟΣ ΒΥΡΩΝΑΣ

# data[].attributes.headline
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΝΙΚΗ;

# data[].attributes.subject
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΝΙΚΗ;

# data[].attributes.body
Η νίκη είναι η ανακούφιση, είναι να σκουπίζεις τον ιδρώτα σου στην ποδιά σου, είναι να βάζεις τα κλάματα της χαράς, είναι να αγκαλιάζεσαι με τους συνανθρώπους σου, είναι να τους σφίγγεις από την χαρά σου, είναι η επιτυχία που επιτέλους νιώθεις, είναι...να υψώνεις το χέρι σου και να φωνάζεις είμαι χαρούμενος που είμαι Έλληνας, Είμαι χαρούμενος που νίκησα την μάχη του 1821!!

# data[].attributes.headline
Μάρκος Μπότσαρης 

# data[].attributes.subject
Μάρκος Μπότσαρης 

# data[].attributes.headline
Δημιουργός Νίκη Κάντζου

# data[].attributes.subject
Δημιουργός Νίκη Κάντζου

# data[].attributes.body
Επιτραπέζιο παιχνίδι

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O Mάρκος είναι ένα ελληνόπουλο που έζησε τον καιρό της επανάστασης του 1821. Βοήθησε τον να φτάσει με το μπρίκι "Θεμιστοκλής" στην Ζάκυνθο που είναι καλεσμένος σε βαφτίσια παίζοντας ένα επιτραπέζιο ψηφιακό παιχνίδι ακολουθώντας τον παρακάτω υπερσύνδεσμο:
https://view.genial.ly/604120c5671a600db7aa89bf/presentation-me-agera-kalo-stoy-1821-ton-kairo

# data[].attributes.attachment_link.title
Με αγέρα καλό ... στου 1821 τον καιρό.

# data[].attributes.attachment_link.description
O Mάρκος είναι ένα ελληνόπουλο που έζησε τον καιρό της επανάστασης του 1821. Βοήθησε τον να φτάσει με το μπρίκι "Θεμιστοκλής" στην Ζάκυνθο που είναι καλεσμένος σε βαφτίσια παίζοντας ένα επιτραπέζιο ψηφιακό παιχνίδι ακολουθώντας τον παρακάτω υπερσύνδεσμο: https://view.genial.ly/604120c5671a600db7aa89bf/presentation-me-agera-kalo-stoy-1821-ton-kairo

# data[].attributes.headline
Η ΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΜΑΝΗ (17ΜΑΡΤΙΟΥ 1821)

# data[].attributes.subject
Η ΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΜΑΝΗ (17ΜΑΡΤΙΟΥ 1821)

# data[].attributes.headline
Ο ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ

# data[].attributes.subject
Ο ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ( Ραμοβούνι, Μεσσηνία, 3 Απριλίου 1770 - Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 1843) ήταν Έλληνας αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, οπλαρχηγός, πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας. Απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά. Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταγόταν από φημισμένη οικογένεια που προερχόταν από το χωριό Ρουπάκι (μέχρι το 1670 είχε την ονομασία Κότσικας· δεν υφίσταται ως οικισμός από το 1780) στα σύνορα Μεσσηνίας-Αρκαδίας. Στην απογραφή του 1461-63 που πραγματοποιήθηκε απο τους Οθωμανούς, το Ρουπάκι αναφέρεται ότι είχε αμιγή ελληνικό πληθυσμό και αριθμούσε 21 σπίτια. Το επώνυμο της οικογένειας αρχικά ήταν Τζεργίνης, και στη Μεσσηνία ευρίσκοντο 60 οικογένειες με το ίδιο επώνυμο, όπως αναφέρει ο ίδιος στα απομνημονεύματά του. Ο Δήμος Τζεργίνης που ήταν προ-προπάππους του Θεόδωρου και έζησε την εποχή της Βενετοκρατίας στη Πελοπόννησο (1685-1715), είχε έναν υιό που ονομάστηκε Μπότσικας (επίθετο για μικρόσωμο και μαυριδερό). Ο υιός του Μπότσικα ονόματι Γιάννης, ήταν ο πρώτος της γενιάς του που υιοθέτησε το όνομα Κολοκοτρώνης. Κατά την οικογενειακή παράδοση κάποιος Αρβανίτης χαρακτήρισε τον Γιάννη με το προσωνύμιο "Μπιθεκούρας" (στα αρβανίτικα σημαίνει αυτός που έχει δυνατά οπίσθια) και έμεινε στον ίδιο το όνομα "Κολοκοτρώνης", που είναι η ακριβής μετάφαση του αρχικού στη μητρική του γλώσσα. Ο Κολοκοτρώνης γεννήθηκε στο Ραμοβούνι της Μεσσηνίας, αν και η οικογένειά του ζούσε στο Λιμποβίσι Αρκαδίας και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στον πύργο της Καστάνιτσας στη Μάνη. Τον πατέρα του τον έβλεπε πολύ σπάνια.Το όνομα Θεόδωρος ήταν καινούργιο στη γενιά του. Του το έδωσαν προς τιμήν του Ρώσου αξιωματικού Θεόδωρου Ορλώφ (Фёдор Григорьевич Орлов) ο οποίος κατά τη διάρκεια του της Ορλωφικής επανάστασης είχε γίνει πολύ αγαπητός, εξιστορώντας συνεχώς στους πληθυσμούς την αρχαία ελληνική δόξα. Τον βάφτισε ο Ιωάννης Παλαμήδης από τη Στεμνίτσα, πατέρας του Ρήγα Παλαμήδη. Ο πατέρας του Θεόδωρου, Κωνσταντής Κολοκοτρώνης, πήρε μέρος στην ένοπλη εξέγερση των Ορλοφικών η οποία υποκινήθηκε από την Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας το 1770 και σκοτώθηκε μαζί με δύο αδελφούς και τον φημισμένο Παναγιώταρο στον πύργο της Καστάνιτσας από τους Τούρκους.

Από μικρός, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ακολούθησε τον πατέρα του στις διάφορες περιπέτειές του. Σε ηλικία 15 ετών, το 1785, μετακόμισε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στο χωριό Άκοβος όπου ζούσε ο θείος του Αναγνώστης. Διορίστηκε αρματωλός εναντίον των κλεφτών που λυμαίνονταν την περιφέρεια του Λεονταρίου. Πέντε χρόνια αργότερα το 1790 παντρεύεται στον Άκοβο την κόρη προεστού του Ακόβου, Αικατερίνη Καρούτσου. Στον Άκοβο έζησε τα επόμενα 7 χρόνια μέχρι το 1797 σαν οικογενειάρχης και νοικοκύρης, απέκτησε κτήματα, σπίτι και περιουσία. Επίσης εκεί γεννήθηκαν τα πρώτα παιδιά του. Η δράση του Κολοκοτρώνη σιγά-σιγά απλώθηκε, μαζί με τη φήμη του, σ' όλη την Πελοπόννησο. Το 1802 είχε γίνει τόσο επικίνδυνος στους κατακτητές, ώστε ο βοεβόδας της Πάτρας πέτυχε να εκδοθεί σουλτανικό φιρμάνι που τον καταδίκαζε σε θάνατο και ανάθετε την εκτέλεση στους προεστούς, οι οποίοι αν δεν κατόρθωναν να τον σκοτώσουν θα εκτελούνταν οι ίδιοι.

Έχοντας αποκτήσει πείρα και στη θάλασσα ως κουρσάρος, το 1805 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πήρε μέρος στις ναυτικές επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο. Τον Ιανουάριο του 1806 και ενώ βρισκόταν στην Πελοπόννησο βγήκε διάταγμα δίωξής του. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να ακολουθήσει πολύμηνη περιπετειώδης και δραματική καταδίωξή του από τους Τούρκους σε πολλά χωριά και πόλεις της Πελοποννήσου. Όταν οι κάτοικοι των Βερβένων αρνήθηκαν να συνδράμουν τους καταδιωκόμενους κλέφτες, αυτοί κατέστρεψαν το χωριό. Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει το γεγονός στη Διήγησή του: "ἐστείλαμεν εἰς τὰ Βέρβενα νὰ μᾶς στείλῃ ψωμὶ καὶ ζωοτροφίας, καὶ αὐτοὶ μᾶς ἀποκρίθησαν: ἔχομε βόλια καὶ μπαροῦτι, καὶ ἐπήγαμε καὶ τοὺς 'χαλάσαμε.". Κατάφερε τελικά, μαχόμενος, να διαφύγει με πλοιάριο, φεύγοντας από περιοχή στα δυτικά του Λακωνικού κόλπου και περνώντας στα ρωσοκρατούμενα Κύθηρα με ενδιάμεση στάση στην Ελαφόνησο λόγω κακοκαιρίας. Από το 1810 υπηρέτησε στο ελληνικό στρατιωτικό σώμα του αγγλικού στρατού στη Ζάκυνθο, όπου γρήγορα διακρίθηκε για τη δράση του εναντίον των Γάλλων και έφτασε στο βαθμό του ταγματάρχη.

Το 1818 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και τον Ιανουάριο του 1821 ξαναγύρισε στη Μάνη όπου άρχισε να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο γνωρίζοντας ότι η ημέρα έναρξης ήταν η 25 Μαρτίου. Βρέθηκε στην Καλαμάτα κατά την αναίμακτη κατάληψη της πόλης στις 23 Μαρτίου 1821 υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και την πομπώδη δοξολογία. Την επομένη κινήθηκε προς τη Μεγαλόπολη με τον Νικηταρά και την 25η Μαρτίου το πρωί βρίσκονταν στον Κάμπο της Καρύταινας ή της Μεγαλόπολης. Ο Κολοκοτρώνης έμεινε στο χωριό Τετέμπεη ενώ ο Νικηταράς στα "πίσω χωριά" ή Σιαμπάζικα. Είχε οριστεί στις 25 Μαρτίου να βρίσκονται όλοι οι οπλαρχηγοί στις επαρχίες τους ώστε να κηρυχθεί η Επανάσταση, όπως και έγινε.

Πρωταγωνίστησε σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις του Αγώνα, όπως στη νίκη στο Βαλτέτσι (13 Μαΐου 1821), στην άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821), στην καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια (26 Ιουλίου 1822), όπου διέσωσε τον Αγώνα στην Πελοπόννησο, αφού πρυτάνευσαν η ευφυΐα και η τόλμη του στρατηγικού του νου. Οι επιτυχίες αυτές τον ανέδειξαν σε αρχιστράτηγο της Πελοποννήσου. Στη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου, πολλές φορές προσπάθησε να αμβλύνει τις αντιθέσεις ανάμεσα στους αντιπάλους, αλλά παρόλα αυτά δεν απέφυγε τη ρήξη. Μετά από ένοπλες συγκρούσεις, ο ίδιος και ο γιος του συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στο Ναύπλιο.

Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά του Κολοκοτρώνη στα απομνημονεύματά του σχετικά με την κατάληψη της Τριπολιτσάς:

Όταν έμβηκα εις την Τριπολιτσά, με έδειξαν τον Πλάτανο εις το παζάρι όπου εκρέμαγαν τους Έλληνας. Αναστέναξα και είπα: "Άιντε, πόσοι από το σόγι μου και από το έθνος μου εκρεμάσθηκαν εκεί", διέταξα και το έκοψαν.

Ο Σουλτάνος ζήτησε τη βοήθεια της Αιγύπτου για να καταστείλει την Επανάσταση, οπότε ο γιος του Μεχμέτ Αλή και διάδοχος του αιγυπτιακού θρόνου Ιμπραήμ αποβιβάστηκε το 1825 στην Πελοπόννησο. Η Σφακτηρία και το Ναβαρίνο έπεσαν στα χέρια των Αιγυπτίων και τότε ο Κολοκοτρώνης αποφυλακίστηκε για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ μαζί με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Χωρίς πολυάριθμο στρατό ξεκίνησε και πάλι τον κλεφτοπόλεμο, που διήρκεσε ως το 1828, όταν στην Ελλάδα έφτασε το στράτευμα του στρατηγού Μεζόν με εντολή του Καρόλου Ι´ της Γαλλίας για να διασώσει την Ελλάδα από τα αιγυπτιακά στρατεύματα (η Γαλλική Εκστρατεία του Μωριά).

Η Γ' Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης ονομάζεται Εθνοσυνέλευση με μέρος από τους πληρεξούσιους της Ελλάδας, η οποία έγινε από τις 18 Ιανουαρίου 1827 μέχρι τις 17 Μαρτίου 1827 στην Ερμιόνη Αργολίδας . Ο Κολοκοτρώνης συμμετείχε ως πληρεξούσιος στην τελευταία, τη ΙΖ' Συνεδρίαση της 17 Μαρτίου 1827.

Αξίζει να τονιστεί η στρατηγική φυσιογνωμία του Κολοκοτρώνη, καθώς διοικούσε τα στρατεύματα με ιδιοφυή τρόπο, χρησιμοποιώντας τις τακτικές του κλεφτοπολέμου, ώστε να μπορεί να αντεπεξέρχεται το στράτευμα στην αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου. Ενδεικτικό της δυσκολίας του αγώνα του 1821 είναι το παρακάτω απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του:

Ο Ιμπραΐμης μου επαράγγειλε μια φορά διατί δεν στέκω να πολεμήσωμεν (κατά μέτωπον). Εγώ του αποκρίθηκα, ας πάρη πεντακόσιους, χίλιους, και παίρνω και εγώ άλλους τόσους, και τότε πολεμούμε, ή αν θέλη ας έλθη και να μονομαχήσωμεν οι δύο. Αυτός δεν με αποκρίθηκε εις κανένα. Και αν ήθελε το δεχθή το έκαμνα με όλην την καρδιάν, διότι έλεγα αν χανόμουν, ας πήγαινα, αν τον χαλούσα, εγλύτωνα το έθνος μου.

Επίσης μεγάλη σημασία έδινε στην καταστροφή των πόρων (τροφές/ζωοτροφές) του αντιπάλου, καθώς και στην εξασφάλιση τροφής για το στράτευμα του. Αναγνώρισε πολλές φορές το έργο και τη σημασία των Ελλήνων κτηνοτρόφων, οι οποίοι εξασφάλιζαν με τα χιλιάδες ζώα τους τροφή για την υποστήριξη των μαχητών και γενικά της Επανάστασης.

Ως το τέλος της Επανάστασης, ο Κολοκοτρώνης συνέχισε να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στα στρατιωτικά και πολιτικά πράγματα της εποχής.

Υπήρξε ένθερμος οπαδός της πολιτικής του Καποδίστρια και πρωτοστάτησε στα γεγονότα για την ενθρόνιση του Όθωνα.

Το 1832, μην αναγνωρίζοντας τη διοικητική επιτροπή[ασαφές], είχε προχωρήσει σε δημοπρασία την παραγωγή από τις εθνικές γαίες καθώς και ζήτησε την κατακράτηση της δεκάτης, ενώ είχε την εξουσία στην ύπαιθρο.

Το 1833, όμως, οι διαφωνίες[ασαφές] του με την Αντιβασιλεία τον οδήγησαν, μαζί με άλλους αγωνιστές, πάλι στις φυλακές της Ακροναυπλίας στο Ναύπλιο με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας. Έτσι, στις 25 Μαΐου 1834, μαζί με τον Πλαπούτα, καταδικάστηκε σε θάνατο. Έλαβε χάρη μετά την ενηλικίωση του Όθωνα το 1835, οπότε και ονομάστηκε στρατηγός και έλαβε το αξίωμα του "Συμβούλου της Επικρατείας". Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Κολοκοτρώνης υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη τα "Απομνημονεύματά" του, που κυκλοφόρησαν το 1851 με τον τίτλο Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836 και τα οποία αποτελούν πολύτιμη πηγή για την Ελληνική Επανάσταση. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πέθανε στις 16 Φεβρουαρίου 1843 το πρωί, από εγκεφαλικό επεισόδιο, έχοντας επιστρέψει από γλέντι στα βασιλικά ανάκτορα, όπου τα τελευταία χρόνια ήταν υπασπιστής του Όθωνα.

Ο Κολοκοτρώνης κηδεύτηκε με κάθε επισημότητα στην Αθήνα. Το φέρετρο με το νεκρό του ακολούθησε πομπή χιλιάδων λαού σε μια κατανυκτική διαδρομή που διήλθε από τις οδούς Ερμού και Αιόλου για να καταλήξει στον -τότε- Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Ειρήνης, όπου και τελέσθηκε η νεκρώσιμη ακολουθία. Γύρω του βρίσκονταν όλοι οι εναπομείναντες εν ζωή συμπολεμιστές του, όπως οι Γεώργιος Κουντουριώτης, Τζαβέλας, Δημήτρης Πλαπούτας, Ρήγας Παλαμήδης, Μακρυγιάννης, Γιατράκος, Δεληγιάννης κ.α. Στα πόδια του είχε εναποτεθεί μια τουρκική σημαία για να συμβολίζει τις μεγάλες του νίκες επί των Οθωμανών καθόλη τη διάρκεια της επανάστασης. Συντετριμμένοι παρακολούθησαν την τελετή οι δυο γιοι του "Γέρου του Μωριά", ο Γενναίος και ο Κολίνος που αναλύθηκαν σε λυγμούς τη στιγμή που εκφωνούνταν οι επικήδειοι λόγοι, ενώ ο δεύτερος έχασε και τις αισθήσεις του.

Σημείο αναφοράς της ομιλίας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στη Πνύκα (1838) αποτελεί το παρακάτω απόσπασμα:

Όταν αποφασήσαμε να κάμομε την Επανάσταση, δεν εσυλογισθήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πως δεν έχομε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις, ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε: "Που πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα;", αλλά , ως μία βροχή, έπεσε σε όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και οι κληρικοί, και οι προεστοί, και οι καπεταναίοι, και οι πεπαιδευμένοι, και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση.

Πριν την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα οι Μαυροκορδάτος και Κωλέττης θεωρώντας τον Κολοκοτρώνη ως εμπόδιο στα σχέδια τους για την κάλυψη των θέσεων εξουσίας τον συκοφαντούσαν και έστειλαν επιστολή στο Μόναχο ότι ετοιμάζει στράτευμα προκειμένου να μην επιτρέψει στον Όθωνα να πατήσει στην Ελλάδα. Όταν το αντιλήφθηκε αυτό ο Κολοκοτρώνης έβαλε την στολή και την περικεφαλαία του και πήγε στο Ναύπλιο να υποδεχτεί τον Όθωνα και να υποβάλει τα σέβη του. Ύστερα έφυγε σε ένα αγρόκτημα που είχε έξω από την πόλη όπως ο ίδιος γράφει:

Όσον ηµπόρεσα έκαµα το χρέος µου. Είδα την πατρίδα µου ελεύθερη, είδα εκείνο όπου ποθούσα και εγώ και ο πατέρας µου και ο πάππος µου και όλη η γενιά µου καθώς και όλοι οι Έλληνες. Και έτσι απεφάσισα να πάω εις ένα περιβόλι, όπου είχα έξω από τ' Ανάπλι. Επήγα, εκάθησα και απερνούσα τον καιρό µου καλλιεργώντας. Και ευχαριστούµην να βλέπω να προοδεύουν τα µικρά δένδρα που εφύτευα.

Κατά την απολογία του όταν ερωτάται τι επάγγελμα κάνει αυτός απαντά:

Στρατιωτικός. Κρατάω 49 χρόνους στο χέρι το σουλντάδο (σ.σ.: ντουφέκι) και πολεµώ για την πατρίδα.Πολεµούσα νύχτα-µέρα για την πατρίδα. Πείνασα, δίψασα, δεν κοιµήθηκα µια ζωή. Είδα τους συγγενείς µου να πεθαίνουν, τ' αδέρφια µου να τυραννιούνται και τα παιδιά µου να ξεψυχάνε µπροστά µου. Μα δεν δείλιασα. Πίστευα πως ο Θεός είχε βάλει την υπογραφή του για τη λευτεριά µας και πως δεν θα την έπαιρνε πίσω.

Ενώ σχετικά με τις κατηγορίες τις αρνείται όλες και λέει χαρακτηριστικά:

Ύστερα από τον φόνο του κυβερνήτη η πατρίδα ήτανε χωρισµένη στα δύο. Εγώ έκαµα ό,τι µπορούσα για να σταµατήσει ο εµφύλιος σπαραγµός. Όταν έµαθα την εκλογή του βασιλιά, του έστειλα, µαζί µε τους φίλους µου, µια αναφορά φανερώνοντας την αφοσίωσή µας. Όταν ήρθε στ' Ανάπλι, σκόρπισα τους ανθρώπους µου και εγώ τράβηξα στο περιβόλι µου να ησυχάσω.

Εισαγγελέας της έδρας ήταν ο Σκωτσέζος φιλέλληνας Εδουάρδο Μέϊσον ο οποίος όπως αναφέρει ο Γερµανός ιστορικός Καρλ Μέντελσον-Μπαρτόλντι, ήταν "εµπαθής πολέµιος της ρωσικής µερίδος" και "είχε υπερασπιστεί µε πάθος τον φονιά του Καποδίστρια, Γεώργιο Μαυροµιχάλη". Από τα πέντε μέλη της έδρας οι ∆ηµήτριος Σούτσος , ∆ηµήτρης Βούλγαρης και Φωκάς Φραγκούλης είχαν πεισθεί για την καταδίκη του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα ενώ οι Αθανάσιος-Αναστάσιος Πολυζωίδης ο οποίος ήταν και πρόεδρος της δίκης και Γεώργιος Τερτσέτης τον θεωρούσαν αθώο. Ο Πολυζωίδης κατά την σύσκεψη των δικαστών λέει στους άλλους τρεις "Θεωρώ την απόφασή σας εντελώς άδικη. ∆εν στηρίζεται σε αποδείξεις, αλλά σε ψευδέστατη βάση και αποτελεί προσβολή και αυτού του ιερού ονόµατος της αλήθειας" .Οι τρεις δικαστές δεν άλλαξαν γνώμη και τον κάλεσαν να υπογράψει την καταδίκη. Αφού αυτός αρνήθηκε ο υπουργός Δικαιοσύνης που ήταν παρών διέταξε τους χωροφύλακες να τον αρπάξουν και να τον ανεβάσουν στην έδρα. Ακόμα και εκεί αρνείται να αναγνώσει την καταδίκη και τότε ο υπουργός την δίνει να την διαβάσει ο γραμματέας. Η καταδίκη είχε υπερψηφιστεί με 3 ψήφους υπέρ και 2 κατά. Στο άκουσμα της καταδίκης σε θάνατο τόσο του Κολοκοτρώνη όσο και του Πλαπούτα ο Κολοκοτρώνης θα συνεχίσει να παίζει με το κομπολόι του και κάνει τον σταυρό του και λέει "Κύριε ελέησον. Μνήσθητί µου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου" .Ύστερα έβγαλε καπνό από την ταμπακιέρα του και κάπνισε. Ωστόσο λόγω της αναταραχής που προκλήθηκε λόγω της απόφασης σε όλο το Ναύπλιο η ποινή τρεις μέρες μετά την δίκη άλλαξε σε 20 χρόνια φυλάκισης. Με την ενηλικίωση του Όθωνα όμως το 1835 ο βασιλιάς υπογράφει την αποφυλάκιση τόσο του Κολοκοτρώνη όσο και των άλλων αγωνιστών.

Οι Τούρκοι κυνήγησαν την οικογένειά του, η οποία αναγκάστηκε να φύγει από τον πύργο -Ο Θεόδωρος ήταν τότε δέκα χρόνων-και να βρει καταφύγιο στη Μηλέα της Μεσσηνιακής Μάνης.Ο Κολοκοτρώνης ήταν παντρεμένος από το 1790 με την Αικατερίνη Καρούτσου, κόρη του προεστού και Μορόγιαννη του Άκοβου, Δημητρίου Καρούτσου. Παιδιά του με την Αικατερίνη ήταν ο Γενναίος (Ιωάννης), που έγινε στρατιωτικός και μετέπειτα πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος, ο Πάνος, που δολοφονήθηκε το 1824, και η Ελένη, σύζυγος του Νικήτα Δικαίου. Ο Κολοκοτρώνης είχε έναν ακόμη γιο τον επίσης Πάνο Κολοκοτρώνη που τον απέκτησε εκτός γάμου με τη Μαργαρίτα Βελισσάρη, κόρη του Αγγελή Βελισσάρη. Έγινε αξιωματικός και διοικητής της σχολής Ευελπίδων.

Η κοινή αποδοχή που είχε αποκτήσει ο Κολοκοτρώνης χάρη στις στρατηγικές του ικανότητες κατά τα πρώτα έτη της Επανάστασης και κυρίως με τη νίκη του επί του Δράμαλη το 1822 εφθάρη τα επόμενα χρόνια με την εμπλοκή του στις εμφύλιες συγκρούσεις και την ανάδειξή του στα κατοπινά χρόνια ως ηγετικής μορφής μίας από τις αντιπαρατιθέμενες μερίδες στην Ελλάδα, έως ότου η αμνήστευσή του από τον Όθωνα και η ένταξή του στο βασιλικό περιβάλλον σήμαναν την καταπράυνση των χρόνιων αυτών αντιπαλοτήτων. Στον κύκλο του Κολοκοτρώνη βρίσκονταν αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Αμβρόσιος Φραντζής, ο Φωτάκος κ.ά, αποκαλούμενοι υποτιμητικά "Κολοκοτρωνιστές" από τους επικριτές του, που συνέγραψαν την ιστορία της επανάστασης αποδίδοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στον Κολοκοτρώνη, ο οποίος, ωστόσο, βρέθηκε στο στόχαστρο των επικρίσεων των προκρίτων που ασχολήθηκαν με την καταγραφή των επαναστατικών γεγονότων. Ήδη στα μέσα του 19ου με τη συμβολή κυρίως του Τερτσέτη και άλλων, που διέσωσαν ανέκδοτα περιστατικά του βίου του, είχε αρχίσει να σχηματίζεται μια εικόνα για τον Κολοκοτρώνη με βασικά χαρακτηριστικά τη λαϊκή σοφία και πονηριά, που εμπεδώθηκε το υπόλοιπο του αιώνα σε πλήθος εκθειαστικών βιογραφιών και άλλων αφηγήσεων για την Επανάσταση. Παράλληλα, η μορφή του Κολοκοτρώνη ξεκίνησε να θεωρείται προσωποποίηση του ελληνικού έθνους, με βάση τη μυθική εικόνα που ο ίδιος είχε παρουσιάσει στη Διήγησή του ως ακατάπαυστα αντιστεκόμενου στην οθωμανική εξουσία, που υιοθετούσε μια ηρωική αντίληψη της κλέφτικης δράσης και των κινήτρων του, εξέλιξη που αντικατοπτρίστηκε στον εξωραϊσμό των διαδεδομένων απεικονίσεών του.

Η κοινή αυτή αποδοχή του Κολοκοτρώνη διαταράχθηκε το Μεσοπόλεμο, όταν ο Γιάννης Βλαχογιάννης επαναδιατύπωσε τις κατηγορίες των Ρουμελιωτών κατά των Μοραϊτών κλεφτών, αλλά μόνο πρόσκαιρα, χάρη στην αφηρωιστική απολογητική υπέρ του Κολοκοτρώνη από Πελοποννήσιους λογίους και στην ευρεία διάδοση της μυθιστορηματικής βιογραφίας του Σπύρου Μελά, Ο Γέρος του Μωριά, του 1931. Η υιοθέτηση διαφορετικών στάσεων από τον Κολοκοτρώνη σε διάφορες στιγμές της ζωής του απέναντι στη βασιλεία, τους ξένους και τους κοτζαμπάσηδες επέτρεψε την κατά περίπτωση ιδεολογική επίκλησή του. Η στρατευμένη, μη ακαδημαϊκή αριστερή ιστοριογραφία υιοθέτησε το πορτραίτο του Κολοκοτρώνη που είχε φιλοτεχνηθεί από την παραδοσιακή ιστοριογραφία τροποποιώντας το σε εκείνο του ανυπότακτου λαϊκού αγωνιστή, ιδίως τα χρόνια της αντίστασης και του εμφυλίου πολέμου, και κατά τη μετεμφυλιακή περίοδο της δίωξης των κομμουνιστών του διωκόμενου για τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Η μορφή του Κολοκοτρώνη έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην Ελλάδα σε νομίσματα, στην εκπαίδευση και στο χώρο της τέχνης, αλλά και για την ονοματοδοσία διαφόρων τοποσήμων και έχει αποτυπωθεί σε πολλές ελληνικές πόλεις σε προτομές και ανδριάντες, οι πιο γνωστοί από τους οποίους είναι οι ορειχάλκινοι έφιπποι ανδριάντες του, που φιλοτεχνήθηκαν από το Λάζαρο Σώχο και ανεγέρθηκαν στην Αθήνα και στο Ναύπλιο το 1901 και το 1904 αντίστοιχα. Σε ψηφοφορία που οργάνωσε ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ για την ανάδειξη του "μεγαλύτερου Έλληνα" το 2008, ο Κολοκοτρώνης ήρθε τρίτος σε ψήφους, επιβεβαιώνοντας την εθνική απήχηση της προσωπικότητάς του.

Διήγησις συμβάντων της Ελληνικής Φυλής από τα 1770 έως τα 1836, υπαγόρευσε ο Θεόδωρος Κωνσταντίνου Κολοκοτρώνης (στον Γ. Τερτσέτη), Αθήνησιν Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφεώς 1846, p. 3-4. Ἕνας ἀπὸ τὸ Ρουπάκι, πλησίον τοῦ χωρίου Τουρκολέκα, ἀφοῦ ἐχάλασε τὸ χωριό του, ἀνεχώρησε καὶ ἦλθε εἰς τὸ Λιμποβίσι, εἰς τὸν πρῶτον τοῦ χωρίου, ἐδῶ καὶ 300 χρόνους. Αὐτὸς ἐφάνη ἔξυπνος καὶ ὁ Δημογέροντας τὸν ἔκαμε γαμβρὸν καὶ κληρονόμον τῆς καταστάσεώς του ὅλης. Ἐλέγετο Τζεργίνης - μὲ αὐτὸ τὸ ὄνομα εὑρίσκονται καμμιὰ ἑξηνταριὰ οἰκογένειαι εἰς τὴν Μεσσηνίαν. Αὐτὸς εἶχε κάμει ἕνα ὡραιότατο παιδὶ καὶ τὸ εἶχε πιάσει ἕνας Μπουλούμπασης Ἀρβανίτης καὶ τὸ ἁλυσόδεσε. Ἐλέγετο Δημητράκης. Οἱ Ἀρβανῖται, ὁποὺ τὸν φύλαγαν, ἐπηδοῦσαν εἰς τὰς τρεῖς καὶ ὁ Μπουλούμπασης τοῦ εἶπε, ἂν πηδᾶ νὰ τοῦ βγάλει τὰς ἁλύσους. Ὁ Δημητράκης ἀπεκρίθηκε ὅτι πηδᾶ καὶ μὲ τὰς ἁλύσους, καὶ ἂν τοὺς περάσει, νὰ τὸν ἀφὴνει ἐλεύθερον. Ὁ Ἀρβανίτης τὸν ὑποσχέθη νὰ τὸν ἐλευθερώσει, ἂν προσπεράσει τοὺς ἄλλους πηδώντας, ἀλλ᾿ αὐτὸς τὸ ὑπεσχέθη ὡς ἀνέλπιστον. Ἐπήδησε, τοὺς ἀπέρασε καὶ τὸν ἄφηκαν ἐλεύθερον. Αὐτὸς ἐπανδρεύθηκε, ἔκαμε τρία παιδιά, ὀνομαζόμενα Χρόνης, Λάμπρος καὶ Δῆμος. Αὐτοὶ ἦσαν νοικοκυραῖοι, μὲ τὰ χωράφια τους, μὲ 500 πρόβατα καὶ 60 ἀλογογέλαδα. Ἐπιάσθησαν μὲ τοὺς ἀντιζήλους των καὶ ἐσκοτώθηκαν. Ἐπέρασαν εἰς τὴν Ρούμελην· 12 χρόνους ἔκαμαν μὲ τοὺς Κλέφτας, ἐπιστρέφουν εἰς τὴν Πελοπόννησον μὲ 15 Ρουμελιώτας. Οἱ Τοῦρκοι τὸ μανθάνουν, τοὺς πολιορκοῦν, σκοτώνουν ἕνα καὶ οἱ ἄλλοι ἐγλύτωσαν. Ὁ Δῆμος ἐπῆρε διὰ γυναίκα του τὴν θυγατέρα τοῦ καπετὰν Χρόνη ἀπὸ Χρυσοβίτσι, μεγάλο σπίτι. Τότε ἦταν, ὅταν ὁ Μοροζίνης ἐκυρίευσε τὸν Μορέα. Καὶ ἐπὶ Βενετζάνων δὲν ἦτον παρὰ καπεταναῖοι. Τὸ παιδὶ αὐτοῦ τοῦ Δήμου ὀνομάσθη Μπότσικας καὶ ἄφησε τ᾿ ὄνομα τῆς φαμίλιας του, ὁποὺ εἶχαν, Τζεργιναῖοι· ὀνομάσθη τοιοῦτος, διότι ἦτο μικρὸς καὶ μαυρουδερός. Εἰς τὸν καιρὸν τοῦ Μπότσικα ἐμβῆκαν οἱ Τοῦρκοι εἰς Μοριά. Οἱ Χρυσοβιτσιῶται, Λιμποβιτσιῶται καὶ οἱ Ἀρκουροδεματῖται ἐπῆγαν καὶ ἐπολέμησαν εἰς τοῦ Ντάρα τὸν Πύργο 6.000 Τούρκους. Αὐτοὶ ἐχαλάσθηκαν καὶ ἐγλύτωσε ὁ Μπότσικας. Αὐτὸς εἶχε ἕνα παιδί, Γιάννη, καὶ ἕνας Ἀρβανίτης εἶπε: "Βρέ, τί Μπιθεκούρας εἶναι αὐτός". Δηλαδὴ πόσον ὁ κῶλος του εἶναι σὰν κοτρώνι, καὶ ἔτσι τοῦ ἔμεινε τὸ ὄνομα Κολοκοτρώνης. Ὁ Μπότζικας ἐσκοτώθη, ὁ Γιάννης ἐκρεμάσθη εἰς τὴν Ἀνδρούσαν, ὥστε ἀπὸ τὰ 1553, ὅπου ἐφάνηκαν εἰς τὰ μέρη μας Τοῦρκοι, ποτὲ δὲν τοὺς ἀνεγνώρισαν, ἀλλ᾿ ἦσαν εἰς αἰώνιον πόλεμον.

Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα (Διήγησις συμβάντων της Ελληνικής φυλής 1770-1836), έκδοση "Εστίας", 1901, τόμ. Α', σελ. 47, 48:
"... με ήλθαν γράμματα από τον Υψηλάντη δια να ήμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως."

Οικονόμου Γ. Μιχαήλ, Ιστορικά της Ελληνικής Παλιγγενεσίας ή ο ιερός των Ελλήνων αγών, Εν Αθήναις: Εκ του τυπογραφείου Θ. Παπαλεξανδρή,1873, σελ. 88.

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΣΤΟΝ ΟΘΩΝΑ 1821 Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ - ΚΡΑΤΟΥΣ (ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΤΟΜΟΣ) ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ, ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Σ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΡΟΖΗ, σελίδες 151-2, 155

"ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ (ebook & audiobook) | Δωρεάν βιβλία - Free ebooks". eBooks4Greeks.gr -. σελ. 255-259. 20 Μαρτίου 2021.

"Η ανατριχιαστική απολογία του Κολοκοτρώνη, ένα βήμα πριν από την γκιλοτίνα". Έθνος. 18 Μαρτίου 2020.

# data[].attributes.attachment_link.title
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ( Ραμοβούνι, Μεσσηνία, 3 Απριλίου 1770 - Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 1843) ήταν Έλληνας αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, οπλαρχηγός, πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας. Απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά. Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη.

# data[].attributes.headline
Δημιουργός Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.subject
Δημιουργός Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση...

# data[].attributes.attachment_link.description
View the interactive image by Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.body
Θανατώθηκε
Έλληνας
Ορθόδοξος
Δερβενάκια
ΑγΩνιστής
ΒΡετανικός στρατός
ΠΟλιτικός
Στρατιωτικός

Καλαμάτα
πΟλεμιστής
Λιμποβίσι
πΟλεμικό ναυτικό Ρωσίας
φιλιΚή εταιρία
Οπλαρχηγός
αντισΤασιακός
Ρώσικο κόμμα*
ΆλΩση Τριπολιτσας
Νεκροταφείο Αθηνών**
Ηγετική επανάσταση
Στρατάρχης

*πολιτικό κίνημα που υποστήριζε
**τόπος ταφής

# data[].attributes.headline
Εκπαιδευτικά παιχνίδια για την Ελληνική Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.subject
Εκπαιδευτικά παιχνίδια για την Ελληνική Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ηλεκτρονικη διδασκαλια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εκπαιδευτικο υλικο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βιντεομαθηματα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
πανεπιστημιο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ηλεκτρονικο σχολειο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιδιαιτερα μαθηματα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διαγωνισματα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
σχεδιαγραμματα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
επαναληπτικεσ ασκησεισ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μαθηματα μεσω skype

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εκπαιδευτικα παιχνιδια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
οδηγοσ σπουδων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
πανελλαδικεσ εξετασεισ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχολογικα τεστ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τεστ προσωπικοτητασ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
γλωσσικα κουιζ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
γλωσσικα λαθη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εκπαιδευτικεσ συμβουλεσ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φτιαξε μονοσ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δραστηριοτητεσ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
απο που βγηκε η φραση

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αποστόλης Ζυμβραγάκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Εκπαιδευτικά παιχνίδια για την Ελληνική Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ - ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ - ΛΥΣΑΡΙΑ - ΒΙΝΤΕΟΜΑΘΗΜΑΤΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΟ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΛΥΚΕΙΟ - ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

# data[].attributes.headline
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 - ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ

# data[].attributes.subject
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 - ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 - ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ (VANGELIS)

# data[].attributes.headline
Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.subject
Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.attachment_link.title
Watch and Share Youtube Videos Safely - For Teachers and Family

# data[].attributes.attachment_link.description
Watch, crop and share YouTube videos safely without comments, ads, or other distractions. Our free link-sharing technology tools are useful for schools and parents to give a children friendly YouTube experience.

# data[].attributes.headline
Θεόφιλος ο ζωγράφος των ονείρων

# data[].attributes.subject
Θεόφιλος ο ζωγράφος των ονείρων

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Θεόφιλος, ο ζωγράφος των ονείρων

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Επανάσταση 1821

Βασικό τομέα στη θεματική του Θεόφιλου αποτελούν οι παραστάσεις από την Επανάσταση του 1821. Οι ήρωες του είναι όλοι ηρωικοί και παλικαράδες. Ο ήρωας που έρχεται πρώτος στον θαυμασμό του είναι ο Αθανάσιος Διάκος και είναι συχνή η απεικόνιση της σύλληψής του. Τον Καραϊσκάκη τον σχεδίασε μία φορά. Πολλοί ακόμα είναι οι εικονογραφικοί τύποι του Κατσαντώνη. Ο Μάρκος Μπότσαρης ήταν αγαπητός στο πανελλήνιο και γι'αυτό επανέρχεται συχνά στην εικονογραφία του Θεόφιλου. Επίσης ζωγράφισε και το στρατόπεδο του Κολοκοτρώνη. Ο χορός του Ζαλόγγου, ο Ρήγας Φεραίος με τον Κοραή και αρκετοί άλλοι ήρωες σε γνωστά τους κατορθώματα συμπληρώνουν αυτόν τον κύκλο της θεματικής του Θεόφιλου.

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Βασικό τομέα στη θεματική του Θεόφιλου αποτελούν οι παραστάσεις από την Επανάσταση του 1821. Οι ήρωες του είναι όλοι ηρωικοί και παλικαράδες. Ο ήρωας που έρχεται πρώτος στον θαυμασμό του είναι ο Αθανάσιος Διάκος και είναι συχνή η απεικόνιση της σύλληψής του. Τον Καραϊσκάκη τον σχεδίασε μία φορά.

# data[].attributes.headline
Τόποι μνήμης της Ελληνικής επανάστασης

# data[].attributes.subject
Τόποι μνήμης της Ελληνικής επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τόποι μνήμης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
επανάσταση 1821

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τμήμα πολιτικής επιστήμης & ιστορίας

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟΠΟΙ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1821 - ΑΡΧΙΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
Τόποι μνήμης της Ελληνικής επανάστασης 1821. Ερευνητικό Πρόγραμμα από το Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας (ΚΕΝΙ) του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.

# data[].attributes.headline
Μαντώ Μαυρογένους

# data[].attributes.subject
Μαντώ Μαυρογένους

# data[].attributes.body
Παιδική Χορωδία Σπ. Λάμπρου

# data[].attributes.attachment_link.title
Μπουμπουλίνα Μαντώ Μαυρογένους

# data[].attributes.headline
Ο Κολοκοτρώνης στη φυλακή του Ναυπλίου

# data[].attributes.subject
Ο Κολοκοτρώνης στη φυλακή του Ναυπλίου

# data[].attributes.body
Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη..

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Κατά το τέταρτο έτος της Εθνικής Παλιγγενεσίας, ο σουλτάνος Μαχμούτ Β' βρισκόταν σε αδυναμία να καταστείλει την Επανάσταση και ζήτησε τη βοήθεια του υποτελούς του Μεχμέτ Αλή Πασά της Αιγύπτου. Το Μάρτιο του 1824 συνήφθη μεταξύ των δύο ανδρών συμφωνία, με την οποία ο Μεχμέτ Αλή δεχόταν να συμπράξει, υπό τον όρο να του παραχωρηθεί η Κρήτη, η Κύπρος και να διορισθεί ο θετός γιος του, Ιμπραήμ, διοικητής της Πελοποννήσου. Την ίδια ώρα, οι ελληνικές δυνάμεις, ευρισκόμενες στη δίνη του Εμφυλίου Πολέμου, είχαν φθαρεί και αποσυντονισθεί.

Οι Τουρκοαιγύπτιοι έδιδαν πρωταρχική σημασία στις κατά θάλασσα επιχειρήσεις, γιατί αν δεν καταστρεφόταν ο ελληνικός στόλος και δεν εξουδετερώνονταν οι ναυτικές βάσεις των Ελλήνων, δεν θα ήταν δυνατό να ευδοκιμήσουν οι κατά ξηρά προσπάθειές τους. Αποφασίσθηκε, λοιπόν, ο αιγυπτιακός στόλος υπό τον περιβόητο Χουσεΐν να προσβάλλει την Κάσο και ο τουρκικός υπό τον Χοσρέφ Πασά τα Ψαρά.

Τα Ψαρά, ένα μικρό νησί στα βορειοδυτικά της Χίου, είχε σπουδαία θαλασσινή παράδοση και ήταν η τρίτη ναυτική δύναμη της Ελλάδας, μετά την Ύδρα και τις Σπέτσες, με ονομαστούς πυρπολητές, όπως ο Παπανικολής, ο Κανάρης και ο Πιπίνος. Ο Χοσρέφ είχε εντολή από τον σουλτάνο να εξαφανίσει από προσώπου γης τα Ψαρά, που τόσα προβλήματα δημιουργούσαν στον δυσκίνητο τουρκικό στόλο.

Το πρωί της 20ης Ιουνίου ο τουρκικός στόλος απέπλευσε από το Σίγρι Μυτιλήνης με προορισμό τα Ψαρά. Απετελείτο από 176 πλοία (πολεμικά και φορτηγά) και 12 χιλιάδες άνδρες (τούρκους και τουρκαλβανούς). Η τουρκική αρμάδα έφθασε στον αβαθή ορμίσκο Κάναλος, στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού, το απόγευμα της ίδιας μέρας. Τη στιγμή εκείνη, άρχισε μία εκ των πλέον δραματικών δοκιμασιών του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Έπειτα από ισχυρό κανιοβολισμό, οι Τούρκοι πέτυχαν την απόβαση των αγημάτων τους.

Οι κάτοικοι του νησιού ανέρχονταν σε 30.000, οι 7.000 ντόπιοι και οι υπόλοιποι πρόσφυγες από τη Χίο και τις ακτές της Μικράς Ασίας. Το υπερασπίζονταν 1.300 Ψαριανοί, 700 πάροικοι και 1027 μισθοφόροι από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

Οι μαχητές των Ψαρών υπέπεσαν σε ένα σοβαρό λάθος, καθώς αποφάσισαν να περιορισθεί ο αγώνας στην άμυνα της νήσου. Έτσι, έθεσαν σε απραξία τον στόλο και δεν χρησιμοποίησαν καθόλου τα πυρπολικά. Μάλιστα, αφαίρεσαν τα πηδάλια των πλοίων. Ακόμη, διασκόρπισαν τις δυνάμεις τους στην ξηρά και δεν έδιωξαν τα γυναικόπαιδα.

Οι αποβιβασθέντες Τούρκοι του Χοσρέφ κατέβαλαν με σχετική ευκολία τους αμυνομένους και μέσα σε δύο μέρες είχαν καταλάβει το νησί. Επακολούθησε η φοβερή καταστροφή. Το πλήθος έσπευσε να σωθεί στα λίγα πλοία, από τα οποία δεν είχαν αφαιρεθεί τα πηδάλια. Λίγοι τα κατέφεραν, καθώς ο στόλος του Χοσρέφ είχε περικυκλώσει το νησί.

Μόνη εστία αντίστασης παρέμεινε το Παλαιόκαστρο, η οχυρή θέση που δεσπόζει της Χώρας. Οι υπερασπιστές του, ανάμεσά τους και πολλά γυναικόπαιδα, αμύνθηκαν σθεναρά εναντίον 6.000 Τούρκων που τους πολιορκούσαν. Όταν η αμυντική γραμμή τους έσπασε και το φρούριο πλημμύρισε από Τούρκους, ο Αντώνιος Βρατσάνος έβαλε φωτιά στην πυριταδοποθήκη για να μην πέσουν στα χέρια των εισβολέων.

Η καταστροφή και η σφαγή που ακολούθησε υπήρξε τρομερή. Από τους 30.000 κατοίκους του νησιού, οι 18.000 θανατώθηκαν ή πωλήθηκαν ως σκλάβοι. Την εικόνα της καταστροφής δίνει με τον πιο παραστατικό τρόπο ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός στο περίφημο επίγραμμά του:

Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη
περπατώντας η Δόξα μονάχη
μελετά τα λαμπρά παλληκάρια
και στην κόμη στεφάνι φορεί
γινωμένο από λίγα χορτάρια
πούχαν μείνει στην έρημη γη.

Από τα περίπου 100 πλοία των Ψαριανών, μόνο 16 διασώθηκαν, καθώς και 7 πυρπολικά με τον Κανάρη. Όσοι από τους κατοίκους των Ψαρών γλίτωσαν από το γιαταγάνι των Οθωμανών εγκαταστάθηκαν στη Μονεμβασιά και μετά την απελευθέρωση στην Αρχαία Ερέτρια, που πήρε την ονομασία Νέα Ψαρά.

Η Καταστροφή των Ψαρών υπήρξε δεινό πλήγμα για την Επανάσταση. Χάθηκε μία από τις σημαντικές βάσεις του ελληνικού ναυτικού, ενώ διέτρεξαν άμεσο κίνδυνο οι υπόλοιποι. Η άμεση κινητοποίηση και η αντίδραση των υπόλοιπων δυνάμεων της μαχόμενης Ελλάδας έσωσε την κατάσταση.

Προσπάθεια ανακατάληψης

Το ολοκαύτωμα των Ψαρών συγκλόνισε την επαναστατημένη Ελλάδα και ιδιαίτερα τα νησιά, που απειλούνταν πλέον άμεσα από τον οθωμανικό στόλο. Όμως, ο Χοσρέφ Πασάς, αντί να επιτεθεί στη Σάμο, όπως ήταν σχεδιασμένο, προτίμησε να επιστρέψει στη Λέσβο για να γιορτάσει το μπαϊράμι. Με πρωτοβουλία τότε του υδραίου Λάζαρου Κουντουριώτη συγκροτήθηκε στόλος υπό τους Σαχτούρη και Μιαούλη, προκειμένου να ανακαταλάβει το μαρτυρικό νησί και να εκδικηθεί τους Οθωμανούς για τη μεγάλη σφαγή.

Οι ναυτικές μοίρες των δύο ναυάρχων συναντήθηκαν στο ακρωτήρι Λιμνιονάρι των Ψαρών τα ξημερώματα της 3ης Ιουλίου 1824. Σε σύσκεψη, που ακολούθησε, αποφασίσθηκε να πραγματοποιηθεί άμεση απόβαση στο νησί. Το ελληνικό αποβατικό σώμα αριθμούσε 1500 άνδρες, ενώ τα Ψαρά υπερασπίζονταν 600 Τουρκαλβανοί. Οι Έλληνες κατέβαλαν δια περιπάτου τους υπερασπιστές του νησιού, οι περισσότεροι από τους οποίους κατέφυγαν στα τουρκικά πλοία, που ναυλοχούσαν στο λιμάνι των Ψαρών. Γύρω στους 150 δεν μπόρεσαν να φθάσουν στα πλοία και ταμπουρώθηκαν στα σπίτια των Ψαρών, προσπαθώντας να αποκρούσουν τους επιτιθέμενους Έλληνες, που είχαν καταλάβει όλες τις οχυρωματικές θέσεις, μεταξύ αυτών και το Παλαιόκαστρο.

Τα πληρώματα των 25 εχθρικών πλοίων, προσπάθησαν να αντιδράσουν, αλλά όταν πληροφορήθηκαν από τους πανικόβλητους τουρκαλβανούς, ότι οι έλληνες ήταν κύριοι σχεδόν όλου του νησιού, έλυσαν τους κάβους και προσπάθησαν να διαφύγουν στην Λέσβο. Ο Μιαούλης τους κατεδίωξε και στ' ανοιχτά της Χίου συνήφθη ναυμαχία, που κράτησε σχεδόν 5 ώρες, με νικηφόρο αποτέλεσμα για τους έλληνες. Μόνο 5 από τα 20 τουρκικά σκάφη έφθασαν σώα στον προορισμό τους, ενώ σύμφωνα με τις αναφορές του Μιαούλη οι απώλειές τους ξεπέρασαν τους 1000 άνδρες. Οι έλληνες είχαν μόνο ένα νεκρό και έξι τραυματίες.

Μετά τη νικηφόρα ναυμαχία, ο Μιαούλης και τα πλοία του επέστρεψαν στα Ψαρά. Αντί, όμως, οι ελληνικές δυνάμεις να φροντίσουν να διώξουν τους λίγους τουρκαλβανούς που παρέμειναν οχυρωμένοι στα σπίτια και να γίνουν κύριοι του νησιού, άρχισαν το πλιάτσικο. Ναύτες και πλοίαρχοι επιδόθηκαν σε αρπαγή κανονιών, τροφίμων και εμπορευμάτων, όσων είχαν απομείνει στο νησί, για να τα μεταφέρουν ο καθένας στα πλοία του. Τα περισσότερα κανόνια ήταν λάφυρα των Οθωμανών από την καταστροφή του ψαριανού στόλου, ενώ τα τρόφιμα και τα εμπορεύματα τα είχαν αρπάξει οι τουρκαλβανοί από τα σπίτια πλουσίων Ψαριανών, μετά το Ολοκαύτωμα.

Η διαταγή του ναυάρχου Μιαούλη να θεωρηθούν τα κανόνια περιουσία του ελληνικού κράτους δεν εκτελέσθηκε ποτέ. Η διαμάχη για τη μοιρασιά της λείας παρέλυσε την πειθαρχία του στόλου. Με επιστολή του στους προκρίτους της Ύδρας, στις 6 Ιουλίου, ο Μιαούλης διεκτραγωδούσε την κατάσταση: "...Σας αφήνω να στοχασθήτε οποία ακαταστασία, ασυμφωνία και ιδιοτέλεια βασιλεύει εις τον στόλο μας και αν εις τοιαύτην κατάστασιν ευρισκομένου του στόλου εμπορούμεν να βάλωμεν βάσιν και να ελπίζομεν εις αυτόν...".

Προφητική διαπίστωση, που θα επαληθευθεί μια μέρα αργότερα. Στις 7 Ιουλίου, η γολέτα του Τομπάζη, που έπλεε μεταξύ Χίου και Ψαρών, ειδοποίησε ότι μοίρα του οθωμανικού στόλου κατευθυνόταν προς τα Ψαρά. Ο Μιαούλης διέταξε τον στόλο να τεθεί σε πολεμική ετοιμότητα. Από τα 51 ελληνικά πλοία μόνο τα 14 πειθάρχησαν. Ο τουρκικός στόλος κατόρθωσε να επιβιβάσει ενισχύσεις στο νησί, που ενώθηκαν με τους ολίγους πολιορκούμενους τουρκαλβανούς. Στις 10 Ιουλίου 1824 ο Μιαούλης βλέποντας την κακή κατάσταση του στόλου έλυσε την πολιορκία και εγκατέλειψε την περιοχή με τα πλοία του. Κατέφυγε στο Σούνιο, όπου περίμενε διαταγές από την Ύδρα, ενώ τα υπόλοιπα ελληνικά πλοία κατευθύνθηκαν προς το Κάβο-Ντόρο.

Έτσι, η εκστρατεία του ελληνικού στόλου για την ανακατάληψη των Ψαρών δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα, εκτός από την καταστροφή της τουρκικής ναυτικής μοίρας. Το νησί θα παραμείνει υπό οθωμανική κυριαρχία ως το 1912, οπότε θα ενσωματωθεί στον εθνικό κορμό κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.title
Η καταστροφή των Ψαρών

# data[].attributes.attachment_link.description
Κατά το τέταρτο έτος της Εθνικής Παλιγγενεσίας, ο σουλτάνος Μαχμούτ Β' βρισκόταν σε αδυναμία να καταστείλει την Επανάσταση και ζήτησε τη βοήθεια του υποτελούς του Μεχμέτ Αλή Πασά της Αιγύπτου. Το Μάρτιο του 1824 συνήφθη μεταξύ των δύο ανδρών συμφωνία, με την οποία ο Μεχμέτ Αλή δεχόταν να συμπράξει, υπό τον όρο να του παραχωρηθεί η Κρήτη, η Κύπρος και να διορισθεί ο θετός γιος του, Ιμπραήμ, διοικητής της Πελοποννήσου.

# data[].attributes.headline
Μαρκέλλα Μ. Β2

# data[].attributes.subject
Μαρκέλλα Μ. Β2

# data[].attributes.body
ΓΡΑΦΩ ΤΗ ΛΕΞΗ ΣΗΜΑΙΑ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΕΙΡΟΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

# data[].attributes.headline
Το Θέατρο Σταθμός τιμά την επέτειο της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση προσφέροντας την ηλεκτρονική πρόσβαση, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση μέσα από την ιστοσελίδα του stathmostheatro.gr,σε podcasts, αναλόγια, παραστάσεις και ημερίδες αναφορικά με εκείνη την ιστορική περίοδο και για όλο τον Μάρτιο, με τη συμμετοχή καταξιωμένων καλλιτεχνών και επιστημόνων.    

# data[].attributes.subject
Το Θέατρο Σταθμός τιμά την επέτειο της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση προσφέροντας την ηλεκτρονική πρόσβαση, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση μέσα από την ιστοσελίδα του stathmostheatro.gr,σε podcasts, αναλόγια, παραστάσεις και ημερίδες αναφορικά με εκείνη την ιστορική περίοδο και για όλο τον Μάρτιο, με τη συμμετοχή καταξιωμένων καλλιτεχνών και επιστημόνων.    

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Σταθμός Θέατρο

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Να 'τανε το '21 Δωρεάν ψηφιακό αφιέρωμα στο 1821, με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση
Το Θέατρο Σταθμός τιμά την επέτειο της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση προσφέροντας την ηλεκτρονική πρόσβαση, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση μέσα από την ιστοσελίδα του stathmostheatro.gr, σε podcasts, αναλόγια, παραστάσεις και ημερίδες αναφορικά με εκείνη την ιστορική περίοδο και για όλο τον Μάρτιο, με τη συμμετοχή καταξιωμένων καλλιτεχνών και επιστημόνων και ημερομηνίες προβολής την 1η του μηνός, την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας 8/3, την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 21/3, την 25η Μαρτίου καθώς και την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 27/3.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο αγώνας του '21 και η υπονόμευσή του της Μαρίας Δεληβοριά
Η Λυδία Κονιόρδου διαβάζει, επιλεγμένα από την ίδια, αποσπάσματα από το τολμηρό όσο και σημαίνον εγχείρημα της Μαρίας Δεληβοριά που πραγματεύεται την αντιστοίχηση της ποιητικής αλήθειας την οποία αποκαλύπτει ο Διονύσιος Σολωμός στο ποητικό του έργο, με αποκορύφωμα τη Γυναίκα της Ζάκυθος, με την ιστορική αλήθεια που συνάγει η ιστορικός μελετώντας τη βιβλιογραφία και συσχετίζοντας με εμβρίθεια σημαντικές αναφορές, μαρτυρίες, υπομνήματα, απομνημονεύματα και επιστολές των αγωνιστών και των πολιτικών του δραματικού, κατά την εξέλιξη και την έκβασή του, αγώνα του '21.
Στην ηχογράφηση παρεμβάλλονται, επίσης, αποσπάσματα από το βιβλίο της Μαρίας Δεληβοριά Η γυναίκα της Ζάκυθος - Έχθρισσα θανάσιμη του έθνους καθώς και από το ομώνυμο εμβληματικό πεζό έργο του Διονύσιου Σολωμού.

Επιμέλεια - ανάγνωση: Λυδία Κονιόρδου
02. Η γυναίκα στην Ελληνική Επανάσταση
Καμία επανάσταση δεν θα ήταν ίδια χωρίς τις γυναίκες. Το ίδιο και η Επανάσταση του '21, στην οποία οι γυναίκες - ανώνυμες και επώνυμες - διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο.

Επιμέλεια - ανάγνωση: Μιμή Ντενίση
Podcast 03. Ωδές του Ανδρέα Κάλβου . Δ ιαθέσιμο δωρεάν Podcast 04. Duty to Revolt: Transnational and Commemorative Aspects of Revolution . Διαθέσιμο δωρεάν online 25/03/2021: https://www.facebook.com/570095018/videos/10165583801700019/ https://www.facebook.com/570095018/videos/10165584492115019/ 26/03/2021: https://www.facebook.com/570095018/videos/10165588213510019/ https://www.facebook.com/570095018/videos/10165588856615019/ 05. Γυναίκα της Ζάκυθος του Διονυσίου Σολωμού από την Κυριακή 21/3 Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. online από τη Δευτέρα 8/3, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
Ο Ανδρέας Κάλβος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1792, έξι χρόνια νωρίτερα από τον Διονύσιο Σολωμό. Το ποιητικό του έργο συνοψίζεται στις "Ωδές" του, στις οποίες ύμνησε τις αρετές και το έπος του '21. Αν και οι ωδές του Κάλβου δεν ήταν ιδιαίτερα προσβάσιμες στους συμπατριώτες του, οι περισσότερες από αυτές αναλαμβάνουν, με ύφος παραινετικό και αγωνιστικό, την ενίσχυση του φρονήματος του αγωνιζόμενου λαού. Ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική ποίηση του Κάλβου υμνεί έννοιες όπως η ελευθερία, η δόξα, η αρετή και η δικαιοσύνη της δίνουν την ευρύτερη διάσταση μιας ποίησης κοινωνικής και επιπλέον την συνδέουν με τις φιλοσοφικές ιδέες και αντιλήψεις του Διαφωτισμού.
Παράσταση, σε μορφή αναλογίου. Διαθέσιμη δωρεάν online από την Σάββατο 27/3 Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.
Επιμέλεια - ανάγνωση: Δημήτρης Καταλειφός

Διεθνές ψηφιακό επιστημονικό συνέδριο, στην αγγλική γλώσσα, με αφορμή τα διακόσια χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Οι θεματικές του συνεδρίου αφορούν στη διεθνοποίηση των επαναστάσεων, τη ρομαντικοποίηση του ενόπλου αγώνα από ξένους μαχητές, και το πέρασμα από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό εκείνης της περιόδου σε σχέση με την Οθωμανική αυτοκρατορία.
Οργάνωση-συντονισμός: Αθηνά Καρατζογιάννη, Professor in Media and Communication (University of Leicester), Raul Cartocea (University of Leicester), Ιωάννα Φέρρα (Higher School of Economics, Moscow), Χρήστος Κωστόπουλος (Curtin University, Malaysia), Γιώργος Σουβλής (Δημοκράτειο Πανεπιστήμιο Θράκης).

Παρακολουθήστε, μαγνητοσκοπημένο, το συνέδριο /
Watch the recording of the live - streaming of the conference:

Η Γυναίκα της Ζάκυθος αρχίζει να γράφεται στη Ζάκυνθο στο διάστημα της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγιού (1825-1826), αναπλάθοντας και συμπυκνώνοντας γεγονότα της περιόδου αυτής. Είναι η αφήγηση ενός υποθετικού Διονυσίου Ιερομονάχου κατοίκου στο ξωκλήσι του Αγίου Λύπιου (Αλύπιου) στη Ζάκυνθο. Πίσω από το πρόσωπο αυτο κρύβεται βέβαια ο εθνικός μας ποιητής. "Η πτώση του Μεσολογγίου σήμανε τους τίτλους τέλους της Επανάστασης του '21", σημειώνει ο Σπύρος Βραχωρίτης ο οποίος, μετά από 36 χρόνια από την ιστορική παράστασή του Γυναίκα της Ζάκυθος με την Μίρκα Γεμεντζάκη και το Νίκο Σκυλοδήμο, επιστρέφει στο κείμενο του Σολωμού, που για εκείνον "αποτελεί τον δραματικό επίλογο του Διθύραμβου - Ύμνου εις την Ελευθερία".

Σκηνοθεσία: Σπύρος Βραχωρίτης

Σκηνική επιμέλεια - κοστούμια: Ιουλία Σταυρίδου

Ερμηνεύουν: Χριστιάνα Καραμανίδου, Ευάγγελος Χρήστου

Η παράσταση πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο Σταθμός στις 18 Οκτωβρίου 2017 και κινηματογραφήθηκε από τον Δήμητρη Ασημάκη.

Επιμέλεια αφιερώματος: Μάνος Καρατζογιάννης

Επιμέλεια ηχογραφήσεων: Αντώνης Παπακωνσταντίνου

Επιμέλεια μαγνητοσκόπησης: Δημήτρης Ασημάκης

Γραφιστικά: Μάριος Γαμπιεράκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Να 'τανε το '21

# data[].attributes.attachment_link.description
Να 'τανε το '21 Δωρεάν ψηφιακό αφιέρωμα στο 1821, με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση Το Θέατρο Σταθμός τιμά την επέτειο της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση προσφέροντας την ηλεκτρονική πρόσβαση, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση μέσα από την ιστοσελίδα του stathmostheatro.gr, σε podcasts, αναλόγια, παραστάσεις και ημερίδες αναφορικά...

# data[].attributes.headline
Ευδοκία Μ.Α5

# data[].attributes.subject
Ευδοκία Μ.Α5

# data[].attributes.body
ΚΛΕΦΤΕΣ ΚΑΙ ΑΡΜΑΤΟΛΟΙ

# data[].attributes.headline
Ευδοκία Μ. Α5

# data[].attributes.subject
Ευδοκία Μ. Α5

# data[].attributes.body
ΜΠΟΥΡΛΟΤΙΕΡΗΔΕΣ  - ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΦΡΕΓΑΤΑΣ

# data[].attributes.body
Αμέσως μετά την δοξολογία στη μητρόπολη των Σπετσών, ξεκίνησε η Μπουμπουλίνα τις επιθετικές ενέργειες, μαζί με τον Μανώλη Λαζάρου (Ορλώφ), τον Θεοδόση Μπόταση, τον Ιωάννη Κούτση, τον Δημήτριο Σκλιά, τον Αργύρη Στεμνιτσιώτη και τον Αθανάσιο Γουδή. Έπλευσαν με τα πλοία τους προς το Ναύπλιο για να ενισχύσουν τούς συμμετέχοντες στην πολιορκία τού πανίσχυρου βενετικού κάστρου τού Παλαμηδίου.

# data[].attributes.headline
Το σπίτι της Μουμπουλίνας στις Σπέτσες

# data[].attributes.subject
Το σπίτι της Μουμπουλίνας στις Σπέτσες

# data[].attributes.headline
Γκραβούρες εμπνευσμένες  από την Ελληνική Επανάσταση 

# data[].attributes.subject
Γκραβούρες εμπνευσμένες  από την Ελληνική Επανάσταση 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Γκραβούρες

Νικολάου Γύζη: "Η Δόξα των Ψαρών".Η έκφραση του ιδεώδους.

Νικολάου Γύζη:"Μετά την καταστροφή των Ψαρών" - Σύμβολο μεγάλων ιδεών.

Θ.Βρυζάκης:Προσωπογραφία Αναγνωστόπουλου

Θ.Βρυζάκης:Αποχαιρετισμός στο Σούνιο

Θ.Βρυζάκης:Παραμυθία

Ο Θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη

Έλληνες πολεμιστές

Κανάρης, πυρπολητής

Νικηταράς, ο τουρκοφάγος

Διονύσης Τσόκος, Μικρός οδηγεί τυφλό αγωνιστή

Παρηγορειά

Έλληνες πολεμιστές

Θ.Βρυζάκης, Ανάπηρος σε αγώνα

>

Πυρπόληση

Πυρπόληση τούρκικης ναυαρχίδας

Σημείωση: Οι πίνακες πάρθηκαν από το διαδίκτυο.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
γκραβούρες επανάσταση 1821

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
γύζης πυρπόληση τούρκικης ναυαρχίδας

# data[].attributes.attachment_link.title
Γκραβούρες, εμπνευσμένες από την Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Νικολάου Γύζη: "Η Δόξα των Ψαρών".Η έκφραση του ιδεώδους. Νικολάου Γύζη:"Μετά την καταστροφή των Ψαρών" - Σύμβολο μεγάλων ιδεών. Θ.Βρυζάκης:Προσωπογραφία Αναγνωστόπουλου Θ.Βρυζάκης:Αποχαιρετισμός στο Σούνιο Θ.Βρυζάκης:Παραμυθία Ο Θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη Έλληνες πολεμιστές Κανάρης, πυρπολητής Νικηταράς, ο τουρκοφάγος Διονύσης Τσόκος, Μικρός οδηγεί τυφλό αγωνιστή Παρηγορειά Έλληνες πολεμιστές Θ.Βρυζάκης, Ανάπηρος σε αγώνα > Πυρπόληση Πυρπόληση τούρκικης ναυαρχίδας Σημείωση: Οι πίνακες πάρθηκαν από το διαδίκτυο.

# data[].attributes.headline
Ειρήνη Μ. Β2

# data[].attributes.subject
Ειρήνη Μ. Β2

# data[].attributes.body
Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα
Η Λασκαρίνα "Μπουμπουλίνα" Πινότση ήταν Ελληνίδα ηρωίδα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Πιθανότατα, υπήρξε η πιο σπουδαία γυναίκα που έλαβε μέρος στην επανάσταση.

# data[].attributes.headline
Αφροδίτη  Μ. Β2

# data[].attributes.subject
Αφροδίτη  Μ. Β2

# data[].attributes.body
Μ αχήτρια
Π όλεμος
Ο πλα
Υ ποναύαρχος
Μ αΐου 11 1771
Π λοία
Ο ρμητήριο Σπέτσες
Υπέρμαχος της ελευθερίας
Λ ασκαρίνα
Ι κανή
Ν ησιώτισσα
Α γωνίστρια

# data[].attributes.headline
Σταμάτης Χατζηευσταθίου Παντελής Θαλασσινός - ΄Έλληνες φιλΕλληνες

# data[].attributes.subject
Σταμάτης Χατζηευσταθίου Παντελής Θαλασσινός - ΄Έλληνες φιλΕλληνες

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Παντελής Θαλασσινός

# data[].attributes.attachment_link.title
Παντελής Θαλασσινός - Χαιρετισμός των νεκρών Φιλελλήνων - Official Audio Release

# data[].attributes.headline
Μαρία Μπ. Β2

# data[].attributes.subject
Μαρία Μπ. Β2

# data[].attributes.body
Σταυρόλεξο με τους ήρωες του 1821

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Created with Hot Potatoes by Half-Baked Software, registered to Stamatia Stamati.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ήρωες της Επανάστασης του 1821

# data[].attributes.headline
Μαντώ Μαυρογένους

# data[].attributes.subject
Μαντώ Μαυρογένους

# data[].attributes.body
Έλλη Μ. Α5

# data[].attributes.headline
Κολοκοτρώνης Θεόδωρος

# data[].attributes.subject
Κολοκοτρώνης Θεόδωρος

# data[].attributes.headline
Ο Ιωάννης Καποδίστριας 

# data[].attributes.subject
Ο Ιωάννης Καποδίστριας 

# data[].attributes.body
Χαρά και Μαρία Ντ.Α5

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

# data[].attributes.headline
Οδυσσέας Ανδρούτσος 

# data[].attributes.subject
Οδυσσέας Ανδρούτσος 

# data[].attributes.body
Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος ήταν ένας επιφανής αγωνιστής οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Πολέμησε μέχρι το 1820 για τον Αλή Πασά και στη συνέχεια αγωνίστηκε για την επανάσταση του 1821!!

# data[].attributes.headline
 ΧΡΥΣΑΝΝΑ Α5 

# data[].attributes.subject
 ΧΡΥΣΑΝΝΑ Α5 

# data[].attributes.body
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ

# data[].attributes.headline
Μαρκέλλα Μ. Α5

# data[].attributes.body
Μαρκέλλα Μ. Α5

# data[].attributes.headline
Στρατηγός Μακρυγιάννης

# data[].attributes.subject
Στρατηγός Μακρυγιάννης

# data[].attributes.attachment_link.title
Στρατηγός Μακρυγιάννης - Επίκαιρα λόγια του Χθες

# data[].attributes.headline
Καρλ Καρτσάιζεν 

# data[].attributes.subject
Καρλ Καρτσάιζεν 

# data[].attributes.body
O ζωγράφος που έφτιαξε τα πορτραίτα των αγωνιστών. Καπετάνιος με τα παλικάρια του.

# data[].attributes.headline
Η επανάσταση στον Ελληνικό κινηματογράφο

# data[].attributes.subject
Η επανάσταση στον Ελληνικό κινηματογράφο

# data[].attributes.attachment_link.title
Επανάσταση του 21 και ελληνικός κινηματογράφος

# data[].attributes.headline
Ο χορός του Ζαλόγγου - 

# data[].attributes.subject
Ο χορός του Ζαλόγγου - 

# data[].attributes.body
Συγκινητικό απόσπασμα από την σπάνια ταινία  Ζάλογγο, το Κάστρο της Λευτεριάς του 1959

# data[].attributes.headline
Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄

# data[].attributes.subject
Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄

# data[].attributes.attachment_link.title
O ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε΄

# data[].attributes.attachment_link.description
ΙΕΡΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΑΚΗ ΚΟΙΝΟΒΙΑΚΗ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ

# data[].attributes.headline
Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας Παύλου Βρέλλη

# data[].attributes.subject
Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας Παύλου Βρέλλη

# data[].attributes.body
Η Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.headline
Εξαιρετική δουλειά,με πλούσιο και καλοδουλεμένο υλικό από τη συνάδελφο Νίνα Βασιλείου.

# data[].attributes.subject
Εξαιρετική δουλειά,με πλούσιο και καλοδουλεμένο υλικό από τη συνάδελφο Νίνα Βασιλείου.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Αυτό το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του Εικοσιένα"

# data[].attributes.attachment_link.description
"...Αυτό το λόγο θα σας πω,

# data[].attributes.headline
O Ρόλος των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση 

# data[].attributes.subject
O Ρόλος των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση 

# data[].attributes.body
Επιμέλεια Παντελής Ζούρας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Λεόντειος Σχολή Νέας Σμύρνης

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Ρόλος των γυναικών κατά την επανάσταση του 1821

# data[].attributes.headline
Διονύσιος Σολωμός

# data[].attributes.subject
Διονύσιος Σολωμός

# data[].attributes.body
Δημιουργός του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν»

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο ποιητής Διονύσιος Σολωμός, ο αρχηγέτης της Επτανησιακής Σχολής, είναι μια από τις κορυφαίες πνευματικές φυσιογνωμίες του Νεώτερου Ελληνισμού. Τον Μάιο του 1823, σε μια περίοδο ιδιαίτερης έξαρσης της Ελληνικής Επανάστασης, έγραψε το εκτεταμένο ποίημα "Ύμνος εις την Ελευθερία", οι δύο πρώτες στροφές του οποίου, σε μουσική Νικολάου Μάντζαρου, αποτελούν τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός γεννήθηκε στις 8 Απριλίου του 1798 στη Ζάκυνθο, ως εξώγαμο τέκνο του κόντε Νικόλαου Σολωμού και της υπηρέτριάς του Αγγελικής Νίκλη.

Σε πολύ μικρή ηλικία έμεινε ορφανός και το 1808 έφυγε για σπουδές στην Ιταλία, με τη συνοδεία του ιταλού δασκάλου του Ρώσση. Επτά χρόνια αργότερα πήρε το απολυτήριο από το Λύκειο της Κρεμόνας και γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Πάβιας, απ' όπου πήρε το πτυχίο της Νομικής. Παράλληλα με τις σπουδές στη νομική, για την οποία ουδέποτε ενδιαφέρθηκε, άρχισε να γράφει στίχους στην ιταλική γλώσσα, ενώ ήρθε σε επαφή με διαπρεπείς φιλοσόφους, φιλολόγους και αξιόλογους εκπροσώπους της λογοτεχνικής κίνησης της εποχής.

Το 1818 επέστρεψε στη Ζάκυνθο, όπου παρέμεινε για δέκα χρόνια. Εκεί άρχισε να γράφει τα πρώτα του αξιόλογα στιχουργήματα στα ελληνικά. Το πρώτο εκτενές ελληνικό ποίημά του και πλέον γνωστό είναι ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν, απόσπασμα του οποίου καθιερώθηκε ως Εθνικός μας Ύμνος. Λίγο αργότερα, συνέθεσε το λυρικό ποίημα Εις τον θάνατο του Λορδ Μπάυρον και ακολούθησαν Η καταστροφή των Ψαρών, Η Φαρμακωμένη, Ο Λάμπρος, Εις Μοναχήν, Ο Κρητικός, Οι ελεύθεροι πολιορκημένοι, Ο Πορφύρας.

Στα τέλη του 1828 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κέρκυρα, συνεχίζοντας την ενασχόλησή του με την ποίηση σχεδόν απομονωμένος. Δεν έκανε ούτε ένα ταξίδι στην ελευθερωμένη Ελλάδα, γιατί, όπως υποστηρίζεται, "δεν εσυνηθούσε να θεατρίζει στο εθνικό του φρόνημα αλλά μες το άγιο βήμα της ψυχής".

Στις 3 Φεβρουαρίου του 1849 παρασημοφορήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος, διότι "με την ποίηση του διέγειρε τα αισθήματα του λαού στον αγώνα για εθνική ανεξαρτησία".

Πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου του 1857 στην Κέρκυρα, ύστερα από αλλεπάλληλες εγκεφαλικές συμφορήσεις. Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1865 στη Ζάκυνθο και τοποθετήθηκαν αρχικώς σ' ένα μικρό μαυσωλείο στον τάφο του Κάλβου.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.title
Διονύσιος Σολωμός

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο ποιητής Διονύσιος Σολωμός, ο αρχηγέτης της Επτανησιακής Σχολής, είναι μια από τις κορυφαίες πνευματικές φυσιογνωμίες του Νεώτερου Ελληνισμού. Τον Μάιο του 1823, σε μια περίοδο ιδιαίτερης έξαρσης της Ελληνικής Επανάστασης, έγραψε το εκτεταμένο ποίημα "Ύμνος εις την Ελευθερία", οι δύο πρώτες στροφές του οποίου, σε μουσική Νικολάου Μάντζαρου, αποτελούν τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας και της Κύπρου.

# data[].attributes.body
Θεατρικό

# data[].attributes.headline
«1821 Πριν και Μετά» H επετειακή έκθεση για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

# data[].attributes.subject
«1821 Πριν και Μετά» H επετειακή έκθεση για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

# data[].attributes.body
Μουσείο Μπενάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
«1821 Πριν και Μετά» H επετειακή έκθεση για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

# data[].attributes.headline
ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ 

# data[].attributes.subject
ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ 

# data[].attributes.body
ΧΡΥΣΑΝΝΑ Α5

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Παπαδημητρακοπούλου Τζένη

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ελληνική επανάσταση μέσα από την τέχνη Ελλήνων δημιουργών/σε αλφαβητική σειρά/ (http://blogs.sch.gr/epapadi)

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ελληνική επανάσταση μέσα από την τέχνη Ελλήνων δημιουργών

# data[].attributes.headline
ΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ

# data[].attributes.subject
ΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ

# data[].attributes.body
ΒΙΚΤΩΡΙΑ Α5

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τις παρήγγειλε ένας στρατηγός της Ελληνικής Επανάστασης σε έναν λαϊκό καλλιτέχνη και αγωνιστή, με στόχο τη μνημόνευση και την καλύτερη κατανόηση των μαχών της. Δημιουργήθηκαν σε ξύλο με αυγοτέμπερα, έμοιαζαν με γκραβούρες σε στυλ υστεροβυζαντινό, ενώ συνοδεύονταν και από αναλυτικό υπόμνημα του ίδιου του εμπνευστή τους. Επειτα αναπαράχθηκαν σε χαρτόνι με ακουαρέλα για να δοθούν στους πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων και στον Οθωνα, ενώ πολύ αργότερα, μια σειρά αντιγράφων τους θα αποτελούσε μέρος της δωρεάς του Ιωάννη Γενναδίου προς την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών και τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.

Ωστόσο, οι 24 υδατογραφίες που φιλοτέχνησε από το 1836 ώς το 1839 ο Δημήτριος Ζωγράφος υπό την επίβλεψη του Μακρυγιάννη, θα αποκτούσαν δύο αιώνες αργότερα και μια αξία πέραν της αμιγώς ιστορικής. Ο πλούτος των λεπτομερειών τους -τα πρόσωπα, η τοπογραφία και η στρατηγική των μαχών, ο οπλισμός και οι ενδυμασίες των πολεμιστών, αλλά και τα χρώματα και η τεχνική του ζωγράφου- θα αποτελούσαν βασικό υλικό μιας έκδοσης για παιδιά και εφήβους που ενόψει της 200ετηρίδας της Ελληνικής Επανάστασης ρίχνει φως σε πολλές μικρές και μεγάλες στιγμές του αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους.

Το βιβλίο της Μαρίζας Ντεκάστρο "24 εικόνες για την Επανάσταση του 1821. Μακρυγιάννης και Ζωγράφος, ένας αγωνιστής και ένας καλλιτέχνης" (εκδ. Καπόν), που βασίζεται σε μιαν ιδέα της Ραχήλ Καπόν, ο εκδοτικός οίκος της οποίας φέρει και τη φροντίδα της εικονογράφησης, συνδυάζει μεν τη χρονική συγκυρία των εορτασμών με μια διαπιστωμένη ροπή των νέων προς τον οπτικό πολιτισμό, φαίνεται όμως να έχει ευρύτερους παιδαγωγικούς σκοπούς. Οπως λέει στην "Κ" η συγγραφέας του βιβλίου, "είναι φανερό πως η έκδοση ευδοκίμησε συμπίπτοντας με τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων, αν και η σκέψη της αξιοποίησης των εικόνων του Μακρυγιάννη σε ένα βιβλίο για νέους προϋπήρχε στο μυαλό των εκδοτών, εξ ου και η συνεργασία μαζί τους. Η χρονική λοιπόν συγκυρία ήταν πρόσφορη. Οσον αφορά την έλξη των νέων για τις εικόνες, είναι γνωστή. Το θέμα όμως είναι πώς όλες αυτές οι πολύ γνωστές εικόνες του 1821, όχι απαραίτητα μόνο εκείνες του Μακρυγιάννη και του Ζωγράφου, που τις βλέπουν τα παιδιά επί 12 χρόνια στα σχολικά βιβλία, θα αποκτήσουν περιεχόμενο. Το θέμα είναι πώς θα τις δούνε με άλλο μάτι, ως ενδιαφέρουσες αναπαραστάσεις μιας εποχής και μιας συγκεκριμένης τεχνοτροπίας και όχι ως κάτι παγωμένο που έχει εντυπωθεί στη μνήμη".

Οι ίδιες οι υδατογραφίες βοηθούν προς αυτόν τον σκοπό. Ενώ είναι φαινομενικά απλοϊκές και ναΐφ, ενώ μοιάζουν σχεδόν απαράλλαχτες, διαθέτουν και προτερήματα που δεν διακρίνονται με την πρώτη ματιά. Θα έλεγε κανείς ότι όσα δεν χωρούν στην άνυδρη γεγονοτολογία ενός συμβατικού σχολικού εγχειριδίου -από τα ενδυματολογικά στοιχεία της εποχής και τα πολλαπλά τοπωνύμια της Ελλάδας του 19ου αιώνα, μέχρι τους ιδιωματισμούς του Μακρυγιάννη και τα ανεκδοτολογικά περιστατικά με πρωταγωνιστή τον Καραϊσκάκη- βρίσκουν εδώ τη θέση και την αξία τους. "Σημαντικές είναι οι απίστευτες λεπτομέρειες που περιέχουν αυτές οι εικόνες και σε οδηγούν να τις ψάξεις", συμπληρώνει η Μαρίζα Ντεκάστρο. "Ας αναφέρω για παράδειγμα τις εικόνες 10 και 19 που εικονογραφούν τις πολιορκίες της Ακρόπολης. Στην 1η πολιορκία του 1822, στην εικόνα 10, ο Παρθενώνας φαίνεται ακέραιος, ενώ έχει προηγηθεί η καταστροφή από τις βόμβες του Μοροζίνι το 1687. Στην εικόνα 19, της 2ης πολιορκίας, που έλαβε χώρα το 1826-27, εμφανίζεται ο ναός κατεστραμμένος και το τζαμί μέσα του. Μια μεγάλη απορία, που προκαλεί συνεπώς συζήτηση και υποθέσεις από προσεκτικούς παρατηρητές είναι η εξής: γιατί ο Ζωγράφος, ενώ έβλεπε το ίδιο κάστρο, ζωγραφίζει κάνοντας αναχρονισμούς;".

Την επιστημονική επιμέλεια της έκδοσης ανέλαβε η Φωτεινή Ασημακοπούλου, καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ κάθε εικόνα συνοδεύεται από υποθετικές συζητήσεις της Μαρίζας Ντεκάστρο με παιδιά και εφήβους, έτσι ώστε ο κόσμος των εικόνων του Μακρυγιάννη και του Ζωγράφου να αποκρυπτογραφηθεί μέσω του διαλόγου.

Μάχη των Μύλων της Ναυπλίας (λεπτομέρεια).

Η "σκηνοθεσία" των συζητήσεων όφειλε να λάβει υπόψη της και βασικές πτυχές της ψυχοσύνθεσης των μικρών αναγνωστών. "Βασίστηκα στην έμφυτη περιέργεια των παιδιών και σκέφτηκα έναν τρόπο να τη διεγείρω ώστε να απλωθεί σε άλλα πεδία, εν προκειμένω στην εποχή και στην ιστορία της Επανάστασης", εξηγεί η Μαρίζα Ντεκάστρο και συνεχίζει: "Η περιέργεια δεν έχει σωστό ή λάθος. Ολα τα ερωτήματα που εκφράζει είναι δεκτά και αντιμετωπίζονται ισότιμα. Ακόμα και εκείνα που σ' εμάς τους ενήλικους φαίνονται υποτυπώδη. Ο ρόλος του "δασκάλου" είναι να βάλει τα ερωτήματα σε ένα κανάλι και να προσθέσει πληροφορίες, άλλοτε άγνωστες στο παιδικό κοινό κι άλλοτε να τα συνδέσει με ήδη αποκτημένες γνώσεις. Γι' αυτό επέλεξα τον διάλογο. Ο διάλογος ανατροφοδοτεί και τους δύο συνομιλητές: τον ενήλικο, ο οποίος βρίσκει πάτημα για να προτείνει νέες οπτικές και πληροφορίες, και το παιδί που μπαίνει στο παιχνίδι της ενεργητικής ανακάλυψης και της συμμετοχής στο χτίσιμο των γνώσεών του. Εξίσου καθοριστικό ήταν να αποφασίσω και τι ήταν απαραίτητο να ειπωθεί. Σε ένα βιβλίο δεν χωράνε τα πάντα".

Στο συγκεκριμένο βιβλίο πάντως χώρεσαν και πτυχές της ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης που ενίοτε μένουν έξω από εξιδανικευτικές εθνικές αφηγήσεις. Η Αλωση της Τριπολιτσάς κυρίως και οι εμφύλιες διαμάχες των Ελλήνων, είναι μερικές από αυτές τις πτυχές. Η Μαρίζα Ντεκάστρο ταλαντεύτηκε για τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να τις προσεγγίσει. Οπως λέει, "οι εμφύλιες διαμάχες και οι βαρβαρότητες των επαναστατών κατά την Αλωση της Τριπολιτσάς είναι θέματα που μπορούν να εγείρουν πάθη και πολεμικές. Αν όμως δεν γραφτούν και αν δεν τοποθετηθούν στο ιστορικό τους πλαίσιο, θα συντηρήσουν τις όμορφες ιδέες περί παντοτινής ομόνοιας μεταξύ των Ελλήνων και περί καλών καγαθών αγωνιστών! Πρέπει να βρίσκουμε τρόπους να μεταφέρουμε αυτές τις δύσκολες πλευρές της Ιστορίας, να τις "ιστορικοποιήσουμε" και να μην τις λογοκρίνουμε".

Aριστερά: Η Πτώσις της Κωνσταντινούπολης (λεπτομέρεια). Στο μέσον: Η Πολιορκία των Αθηνών (λεπτομέρεια). Δεξιά: Πρώτη μάχη των Ελλήνων κατά των Τούρκων κατά την Γέφυραν της Αλαμάνας και θάνατος του αρχηγού Διάκου και Ησαΐου αρχιεπισκόπου Σαλώνων και επιλοίπων γενναίων αξιωματικών (λεπτομέρεια).

Ερωτήματα

Τέτοια ζητήματα απασχολούν συχνά και με διάφορους τρόπους τις συζητήσεις των αρμοδίων για τη διδασκαλία της ιστορίας του 1821 στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μιας και μιλάμε όμως για εικόνες, τι θα μπορούσαμε να πούμε, έστω δευτερευόντως, για την εικονογραφία των ηρώων της Επανάστασης που συναντούμε σε εκπαιδευτικά εγχειρίδια και σε σχολικές εορτές, καθώς και για τη νοηματική πλαισίωσή της από το εκπαιδευτικό σύστημα; Ποιο να είναι άραγε το αποτύπωμα της οπτικής αναπαράστασης του 1821 σε μαθητές και μαθήτριες που, όταν αντικρίζουν προσωπογραφίες και γκραβούρες της εποχής, προτιμούν να επιδίδονται στην παλαιά και διασκεδαστική τέχνη της αισθητικής παρέμβασης;

"Οι μαθητές επεμβαίνουν στο "μνημειακό" και το μουτζουρώνουν, γιατί μάλλον βαριούνται τα ίδια και τα ίδια!", αποκρίνεται η Μαρίζα Ντεκάστρο. "Ιδιες εικόνες, ίδια θεματολογία, ίδια τραγούδια, ίδια σκετς... Νομίζω πως οι μαθητές θεωρούν τις σχολικές εορτές ευκαιρία για χάσιμο μαθήματος. Ισως αισθάνονται ότι δεν τους προσφέρουν τίποτα καινούριο αφού συχνά στηρίζονται στην επανάληψη. Εννοείται όμως πως υπάρχουν εξαιρέσεις! Από την άλλη, τα σχολικά εγχειρίδια είναι στρυφνά, χαοτικά. Αν και έχουν γραφτεί τόμοι για το πώς να διδάσκεται η Ιστορία για να γίνει συναρπαστική, τα βιβλία του σχολείου, παρά τον εκσυγχρονισμό τους, παραμένουν δύσκολα και πολλές φορές δυσνόητα! Συναρπαστική θα γίνει η Ιστορία όταν τα παιδιά, τουλάχιστον τα μικρότερα, καταλάβουν τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος.

Μέχρι να συμβεί αυτό, έχουμε και μια εθνική επέτειο να εορτάσουμε. Αν έπρεπε να μιλήσει για το νόημά της σε ένα παιδί ή σε έναν έφηβο, η Μαρίζα Ντεκάστρο, συγγραφέας παιδικών και κριτικός παιδικής λογοτεχνίας με πλούσια εργογραφία, δεν θα έλεγε κάτι πολύ διαφορετικό από ό,τι σε έναν ενήλικο. "Το "γιορτάζουμε" την επέτειο αποκτά νόημα μόνο όταν ξέρουμε τι γιορτάζουμε, όταν καταλαβαίνουμε πώς συνδέονται με την εποχή μας εκείνα που έγιναν τότε", επισημαίνει. "Θα τους έλεγα λοιπόν ότι το 1821 είναι μια κομβική χρονολογία για τη χώρα μας και ότι τα 200 χρόνια είναι η υπενθύμιση του περιεχομένου της. Η Επανάσταση δεν ήταν μόνο πόλεμος, ανδραγαθήματα και γενναιότητα, θυσία της ανθρώπινης ζωής σε έναν δίκαιο αγώνα και απίστευτος ηρωισμός. Εμείς ζούμε σε μια δημοκρατική κοινωνία που δεν βασανίζεται από τα ίδια προβλήματα. Ωστόσο, οι αξίες και οι ιδέες της Επανάστασης για την ελευθερία, την ισότητα, τη δικαιοσύνη είναι συνεχώς παρούσες και πάντα επίκαιρες, ανεξάρτητα από την επέτειο και τις γιορτές. Αυτές πρέπει να καταλάβουν και οι μικροί και οι μεγάλοι".

Μαρίζα Ντεκάστρο, "24 εικόνες για την Επανάσταση του 1821. Μακρυγιάννης και Ζωγράφος, ένας αγωνιστής και ένας καλλιτέχνης". Εκδόσεις Καπόν, Επιστημονική επιμέλεια: Φωτεινή Ασημακοπούλου, σελ. 108.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Νικόλας Ζώης

# data[].attributes.attachment_link.title
Πώς γίνεται συναρπαστικό το 1821;

# data[].attributes.attachment_link.description
Τις παρήγγειλε ένας στρατηγός της Ελληνικής Επανάστασης σε έναν λαϊκό καλλιτέχνη και αγωνιστή, με στόχο τη μνημόνευση και την καλύτερη κατανόηση των μαχών της. Δημιουργήθηκαν σε ξύλο με αυγοτέμπερα, έμοιαζαν με γκραβούρες σε στυλ υστεροβυζαντινό, ενώ συνοδεύονταν και από αναλυτικό υπόμνημα του ίδιου του εμπνευστή τους.

# data[].attributes.headline
Οι Γάλλοι Φιλέλληνες στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας

# data[].attributes.subject
Οι Γάλλοι Φιλέλληνες στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας

# data[].attributes.body
Της Αναστασίας Τσαγκαράκη ΜΠΥ Β' βαθμού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας

# data[].attributes.headline
Φιλελληνισμός 

# data[].attributes.subject
Φιλελληνισμός 

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική ιστορία - Φιλελληνισμός & απαρχές του Αγώνα Ανεξαρτησίας

# data[].attributes.headline
Κωστής Παλαμάς ο Εθνικός μας Ποιητής

# data[].attributes.subject
Κωστής Παλαμάς ο Εθνικός μας Ποιητής

# data[].attributes.headline
Στην Δέσπω Τζαβέλαινα

# data[].attributes.subject
Στην Δέσπω Τζαβέλαινα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
† Αιωνία η μνήμη των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης. Με τις Πρεσβείες της Ευαγγελιζομένης Θεοτόκου, την Μόνη Αγνή και Άχραντος Παρθένος, η Θεόν αφράστως κυήσασα, πρέσβευε υπέρ των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως 🌿 †

δεν μετριέται με το στρέμμα.

Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται

Tην εποχή που οι Τούρκοι πολιορκούσαν το Μεσολόγγι, χιλιάδες έμειναν αδύνατες ψυχές όλα τα χρόνια τής Επανάστασης, φευγάτες από τα σπίτια τους, για να γλυτώσουν. Οι Σουλιώτες είχανε βγάλει από μέσα τις οικογένειές τους και τις είχανε ασφαλίσει στον Κάλαμο, στο μικρό νησί κοντά στην Ιθάκη. Μαζί ήτανε και οι οικογένειες των Τζαβελλαίων με αρχηγό τη Δέσπω Τζαβέλλα, η ξακουστή από τούς πολέμους τού Σουλίου με τον Αλί - πασά πριν από το 1821.

Τώρα όμως άλλος εγίνετο πόλεμος, ίσα σκληρός μα πιό μεγάλος. Οι Σουλιώτες πέρασαν απὸ τα Επτάνησα κατά το 1823 και πολεμούν μαζί μὲ τόσα άλλα αδέλφια τους· μαζί τους ήσαν και τής Τζαβέλαινας οἱ γυιοί, ὁ Κίτσος κι ὁ Ζυγούρης, και τόσοι άλλοι.

Το Μεγάλο Σάββατο έφτασε στον Κάλαμο, ένα μικρό νησί κοντά στην Ιθάκη, το τρομερό μαντάτο. Σε κάποια μάχη που γίνηκε στο Μεσολόγγι σκοτώθηκαν και τα δυο παιδιά της Δέσπως, ο Κίτσος και ο Ζυγούρης.

Οι άλλες γυναίκες μόλις έμαθαν την είδηση, άρχισαν τους θρήνους και τα μοιρολόγια. Σε μια στιγμή όμως βλέπουν έκπληκτες την ηρωική μητέρα να σηκώνεται και να τους λέει επιτακτικά:

"Πάψτε μωρές τα κλάματα. Τα παιδιά μου πήγανε συνοδεία στο Χριστό, που θα τα πάει στον Παράδεισο, γιατί πέσαμε για την Πατρίδα! Σηκωθείτε να βάψουμε τα αυγά μη μας οργιστεί ο Θεός."

Κι η ηρωική μητέρα άρχισε να ετοιμάζει τις βαφές και τα τσουκάλια. Οι άλλες Σουλιώτισσες σηκώθηκαν ντροπιασμένες και άρχισαν να την βοηθούν. Αλλά καθώς οι γυναίκες ήτανε απασχολημένες με τη βαφή των αυγών, φτάνει κάποιος μαντατοφόρος από το Μεσολόγγι. Στάθηκε μια στιγμή, σκούπισε τον ιδρώτα από το μέτωπό του και γυρίζοντας στη Δέσπω:

"Δεν είναι τίποτε καπετάνισσα, φώναξε. Τα παιδιά είναι καλά με τη δύναμη του Θεού. Μονάχα ο Ζυγούρης λαβώθηκε στο χέρι. Μα δεν είναι τίποτα σοβαρό". Οι γυναίκες τριγύρισαν χαρούμενες τη Δέσπω.

Κι εκείνη, σοβαρή, γονάτισε μπροστά στο εικόνισμα της Παναγιάς, σήκωσε τα χέρια της και ακούστηκε να ψιθυρίζει:

- Σ' ευχαριστώ, Παρθένα μου, που τους γλίτωσες κι αυτή τη φορά... Μα εγώ πάντα ξεγραμμένους τους έχω...!"

Πηγή: "Ἱστορικὴ ἀνθολογία" Γιάννης Βλαχογιάννης.
Αναγνωστικό Ε' Δημοτικού 1957 sophia-ntrekou.gr

"...διωγμένοι από τον Κάλαμο, με την ψυχή στο στόμα

χιλιάδες γυναικόπαιδα δεν βρίσκουν φούχτα χώμα

να μείνουν ακυνήγητα... Κι ο Χάρος δεκατίζει..."

"Δεν είν' εδώ το Χόρμοβο, δεν είν' η Λαμποβίτσα,

εδώ είν' το Σούλι το κακό, εδώ είν' το Κακοσούλι,

που πολεμούν μικρά παιδιά, γυναίκες σαν τους άνδρες,

που πολεμάει η Τζαβέλαινα σαν άξιο παλικάρι.".

Ο Βλαχογιάννης λέει ακόμα, πως η Δέσπω η Τζαβέλαινα του Φώτου η γυναίκα, έζησε ύστερα ως τα πρώτα χρόνια του Όθωνα και στον Έπαχτο.

Για τη Δέσπω Φώτου Τζαβέλα γράφει και η Καλλιρρόη Παρρέν: Στην Κέρκυρα η ρωσική κυβέρνηση πήρε απόφαση να σχηματίσει εξ αυτών (των Σουλιωτών) στρατιωτικόν σώμα, το οποίον εσκόπευε να χρησιμοποιήσει σε δεδομένη στιγμή.

Η Κέρκυρα και όλη η Επτάνησος διετέλη υπό ρωσικήν προστασίαν. Διετάχθη λοιπόν ο εκεί Ρώσος στρατηγός Ανρέπ να σχηματίσει οκτώ νέους λόχους από Σουλιώτες εθελοντές, εις τους οποίους διόρισε αξιωματικούς Σουλιώτες. Ο Φώτος Τζαβέλας, ο Δαγκλής, ο Ζέρβας, ο Δράκος κ.ά. Στρατολόγησε και γυναίκες. Ούτω η σύζυγος Φώτου Τζαβέλλα ήταν ανώτερη αξιωματικός λόχου εις τον οποίον είχε ταχθεί ο σύζυγός της ως λοχαγός. Έλαβε βαθμό ταγματάρχου σε λόχο που ήταν ο άνδρας της λοχαγός.

Στις αρχές του Δεκεμβρίου 1803 το Σούλι έπεσε. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1803 υπεγράφη η Συνθήκη παράδοσης, διά της οποίας οι Σουλιώτες ένοπλοι θα μπορούσαν να μεταβούν όπου ήθελαν. Ο Αλή, παρασπονδήσας (ως συνήθως) επιχείρησε να εξοντώσει τους επιζήσαντες Σουλιώτες. Στο χωριό Ρινιάσα, μεταξύ Πρέβεζας και Άρτας, κατέφυγε μικρό τμήμα Σουλιωτών από 78 ψυχές. Στις 23 Δεκεμβρίου 1803 κατέφθασαν στίφη Αλβανών και άλλους Σουλιώτες κατέσφαξαν, άλλους αιχμαλώτισαν. Εκεί βρέθηκε και η οικογένεια του Γεωργάκη Μπότση, ο οποίος απουσίαζε.

Η ηρωική γυναίκα του Δέσπω κλεισθείσα σε έναν πύργο (στον Κούλα του Δημουλά), προέβαλε σθεναρή αντίσταση, μαζί με δέκα νύφες θυγατέρες και εγγονές της. Όταν είδε ότι η κατάσταση έγινε μη αντιμετωπίσιμη, ρώτησε όλες, αν προτιμούν τη σκλαβιά από τον τίμιο θάνατο. Όλοι ζήτησαν τον θάνατο. Μάζεψε τότε η Δέσπω όλο το μπαρούτι στο μέσον, έθεσε πυρ σ' αυτό και κάηκαν όλοι.

Τη δράση της Δέσπως Τζαβέλλα τραγούδησε ο ποιητής λαός το οποίο κατά τους Ακαδημαϊκούς είναι το καλύτερο του Σουλιώτικου κύκλου. Το τραγούδι αναφέρεται σε μια από τις παρασπονδίες τον Αλή Πασά σε βάρος των Σουλιωτών, 25 Δεκεμβρίου 1803.

Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν.

Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;

Ουδέ σε γάμο ρίχνονται, ουδέ σε χαροκόπι,

η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ' αγγόνια.

Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο.

"Γιώργαινα, ρίξε τ' άρματα, δεν είν' εδώ το Σούλι.

Εδώ είσαι σκλάβα του πασά, σκλάβα των Αρβανίτων.

- Το Σούλι κι αν προσκύνησε, κι αν τούρκεψεν η Κιάφα,

η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκανε, δεν κάνει",

Δαυλί στο χέρι νάρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:

"Σκλάβες Τούρκων μη ζήσομε, παιδιά μ', μαζί μου ελάτε".

Και τα φυσέκια ανάψανε κι όλοι φωτιά γενήκαν.

Επεξηγήσεις: Αχός: ήχος, κρότος.
χαροκόπι: γλέντι, διασκέδαση.
Λιάπηδες: Αλβανοί μωαμεθανοί.

Αέναη επΑνάσταση | Sophia-Ntrekou.gr

1803: Η Δέσπω κάνει πόλεμο...
Φωνή: Κώστας Ρούκουνας

Παραδοσιακό Έτος ηχογρ. 1939.
Κλαρίνο Ανεστόπουλος ♫♪

Παραδοσιακό, Δημοτική Ποίηση

Σχετικά Θέματα:

# data[].attributes.attachment_link.title
Στην Ηρωΐδα Γυναίκα και Σουλιώτισσα Δέσπω Τζαβέλλα (αφιέρωμα)

# data[].attributes.attachment_link.description
† Αιωνία η μνήμη των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης. Με τις Πρεσβείες της Ευαγγελιζομένης Θεοτόκου, την Μόνη Αγνή και Άχραντος Παρθένος, η Θεόν αφράστως κυήσασα, πρέσβευε υπέρ των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως 🌿 † δεν μετριέται με το στρέμμα.

# data[].attributes.headline
Η θυσία των γυναικών στην Αραπίτσα!

# data[].attributes.subject
Η θυσία των γυναικών στην Αραπίτσα!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Νάουσα στην απαρχή της Επανάστασης του '21 ήταν μία ακμάζουσα πόλη με 10.000 κατοίκους. Ο Αλή Πασάς είχε προσπαθήσει να την εντάξει στο πασαλίκι του, αλλά είχε αποτύχει κατόπιν της αντίστασης των κατοίκων της και της έκδοσης σουλτανικού φιρμανιού που τον διέταζε να εγκαταλείψει το εγχείρημά του. Από το 1812 την προστασία της Νάουσας είχε αναλάβει ο αρχιευνούχος του σεραγιού με οθωμανό διοικητή, αλλά ουσιαστικά την εξουσία ασκούσαν οι έλληνες πρόκριτοι.

Μετά τον επαναστατικό αναβρασμό στον Όλυμπο και την επικράτηση της Υψηλής Πύλης επί του Αλή Πασά, είχαν ωριμάσει οι συνθήκες για την κήρυξη της Επανάστασης στην περιοχή. Στις 19 Φεβρουαρίου 1822, ανήμερα της Κυριακής της Ορθοδοξίας, ο Νάουσας Ζαφειράκης (Ζαφείρης Θεοδοσίου) ύψωσε την επαναστατική σημαία στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, μετά το τέλος της λειτουργίας.

Στις 21 Φεβρουαρίου, περίπου 1.800 έλληνες αγωνιστές κατευθύνθηκαν προς τη Μονή της Παναγίας Δοβρά και από εκεί επιτέθηκαν εναντίον της Βέροιας, χωρίς αξιόλογο αποτέλεσμα. Αντίθετα, σημαντική νίκη σημείωσαν οι επαναστάτες στις 12 Μαρτίου στη μονή της Δοβράς, με επικεφαλής τον αρματολό Γερο-Καρατάσο (Αναστάσιος Καρατάσος), τον Αγγελή Γάτσο και τον Ζαφειράκη, σε μάχη εναντίον 4.000 Τούρκων, που εγκατέλειψαν το πεδίο της μάχης με μεγάλες απώλειες (300 νεκροί και πολλοί τραυματίες).

Οι Τούρκοι, με νέες ενισχύσεις που έφθασαν στο μεταξύ από τη Θεσσαλονίκη, ανακατέλαβαν τη μονή και οργάνωσαν το σχέδιο για να πλήξουν τη Νάουσα, που ήταν η κύρια εστία του ξεσηκωμού στην περιοχή. Την επιχείρηση ανέλαβε ο Εμπού Λουμπούτ με μεγάλη στρατιωτική δύναμη. Στις 26 Μαρτίου, με επιστολή του κάλεσε τους επαναστάτες να καταθέσουν τα όπλα και μετά την αρνητική απάντησή τους, στρατοπέδευσε στη θέση Ροδιά στις 6 Απριλίου και άρχισε την πολιορκία της πόλης, την άμυνα της οποίας είχε ενισχύσει και ο κλεφταρματολός του Ολύμπου Διαμαντής Νικολάου.

Τη νύχτα της 12ης προς την 13η Απριλίου οι Τούρκοι κατόρθωσαν ύστερα από γενική επίθεση και σφοδρό κανονιοβολισμό να μπουν στην πόλη, όπου άρχισαν σφοδρές οδομαχίες. Ο Ζαφειράκης με τον Γερο-Καρατάσο, τον Διαμαντή Νικολάου και 500 άνδρες συνέχισαν επί τρεις μέρες τον αγώνα κλεισμένοι στον πύργο του Ζαφειράκη, και όταν ο κλοιός έγινε απειλητικός, κατόρθωσαν να
διαφύγουν προς το Βέρμιο. Λίγο αργότερα, όμως, ο Ζαφειράκης και ο Γιαννάκης Καρατάσος (γιος του Γερο-Καρατάσου) έπεφταν νεκροί στη θέση Σοφολιό, όταν κυκλώθηκα από τουρκικό απόσπασμα.

Μέσα στη Νάουσα οι σφαγές είχαν μεταβάλει την πόλη σε πραγματική κόλαση και σελίδες αυτοθυσίας και ηρωισμού γράφτηκαν από τις πιο ένδοξες της Επανάστασης. Στη θέση Σδουμπάνοι, στη γέφυρα της Αραπίτσας, δεκατρείς νέες για να αποφύγουν την ατίμωση έπεσαν στον καταρράκτη, ενώ άλλοι αγωνίστηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή σώμα με σώμα, εναντίον των Τούρκων.

Οι νεκροί, ανάμεσά τους και ο Κώστας Κασομούλης, πατέρας του αγωνιστή και ιστορικού Νικολάου Κασομούλη και οι αιχμάλωτοι έφτασαν τις 5.000, σύμφωνα με τον Σπυρίδωνα Τρικούπη. Από τους αιχμαλώτους "πολλοί ανηλεώς εβασανίσθησαν, πολλαί γυναίκες εις τας φλόγας ερρίφθησαν, έγκυοι εξεκοιλιάσθησαν, τέκνα έμπροσθεν των γονέων εσφάγησαν", σύμφωνα με τον Τρικούπη. Αλλά και από τις τουρκικές μαρτυρίες προκύπτει ότι η μανία των Τούρκων εναντίον των αμάχων υπήρξε ασυγκράτητη.

Ο Εμπού Λουμπούτ στις 21 Απριλίου 1822 έγραφε στον ιεροδίκη Βέροιας για τα αποτελέσματα της εκστρατείας κατά της Νάουσας. Το κείμενο του εκπορθητή της είναι αποκαλυπτικό: "Όταν εισήλθομεν θριαμβευτικώς εντός της ειρημένης πόλεως, γενόμενοι κύριοι αυτής, οι καπεταναίοι αυτών, επωφελούμενοι του σκότους της νυκτός κατώρθωσαν να αποδράσουν εις τα γειτονικά όρη [...] όσοι όμως εκ των ειρημένων επαναστατών δεν κατώρθωσαν να διαφύγουν, κρυβέντες εντός της πόλεως, συνελήφθησαν, εφαρμοσθεισών κατ' αυτών αυστηρότατα και άνευ οίκτου των διατάξεων του εκδοθέντος ιερού φετβά. Ούτοι, υπερβαίνοντες τας δύο χιλιάδας, εθανατώθησαν πάντες, είτε διελθόντες δια στόματος μαχαίρας, είτε σταλέντες εις την κόλασιν δι' απαγχονισμού, τα τέκνα και αι σύζυγοι αύτών εξηνδραποδίσθησαν, αι περιουσίαι των εδημεύθησαν και παρεδόθησαν εις το πυρ, συμπληρωθείσης ούτω της νίκης και εκτελεσθείσης πλήρως της αυτοκρατορικής επιθυμίας".

Με την κατάληψη της Νάουσας έσβησε ουσιαστικά η επανάσταση στη
Μακεδονία, μολονότι οι Έλληνες δεν έπαυσαν να παρενοχλούν τους Τούρκους στην περιοχή, ενώ ο Γερο-Καρατάσος με 300 άνδρες κατέφυγε στη νότια Ελλάδα, όπου συνέχισε τον αγώνα.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Σαν Σήμερα .gr

# data[].attributes.attachment_link.title
Η καταστροφή της Νάουσας

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Νάουσα στην απαρχή της Επανάστασης του '21 ήταν μία ακμάζουσα πόλη με 10.000 κατοίκους. Ο Αλή Πασάς είχε προσπαθήσει να την εντάξει στο πασαλίκι του, αλλά είχε αποτύχει κατόπιν της αντίστασης των κατοίκων της και της έκδοσης σουλτανικού φιρμανιού που τον διέταζε να εγκαταλείψει το εγχείρημά του.

# data[].attributes.headline
Θεοδωράκης Επιτάφιος- Ναοί στο σχήμα του Ουρανού

# data[].attributes.subject
Θεοδωράκης Επιτάφιος- Ναοί στο σχήμα του Ουρανού

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γιάννης Τζακ.

# data[].attributes.headline
Μουσείο Φιλικής Εταιρείας Οδησσός

# data[].attributes.subject
Μουσείο Φιλικής Εταιρείας Οδησσός

# data[].attributes.headline
Ο χορός του Ζαλόγγου

# data[].attributes.subject
Ο χορός του Ζαλόγγου

# data[].attributes.headline
Δύο φορές το '21

# data[].attributes.subject
Δύο φορές το '21

# data[].attributes.body
Το επετειακό βιβλίο δύο αξιόλογων συγγραφέων και φίλων,του Παντελή Ζούρα και της Αγγελικής Μαστρομιχαλάκη  με θέμα 21 ήρωες και 21 ηρωίδες της Επανάστασης.Είχαμε την χαρά και την τιμή να τους συναντήσουμε στην ηλεκτρονική μας τάξη και να τους πάρουμε συνέντευξη!

# data[].attributes.attachment_link.title
Δυο φορές το '21

# data[].attributes.attachment_link.title
Nikos Ksilouris: O Thourios (Ο Θούρειος του Ρήγα Φεραίου)-War March

# data[].attributes.headline
Ο λόγος του Κολοκοτρώνη 

# data[].attributes.subject
Ο λόγος του Κολοκοτρώνη 

# data[].attributes.attachment_link.title
Συγκλονιστικά Θεοφάνεια στους καταρράκτες Παλαιοκαρυάς Τρικάλων. Up Stories

# data[].attributes.headline
Ήξερες ότι... το 1821 δεν έχει μόνο ιστορίες μαχών, αλλά και ιστορίες αγάπης;

# data[].attributes.subject
Ήξερες ότι... το 1821 δεν έχει μόνο ιστορίες μαχών, αλλά και ιστορίες αγάπης;

# data[].attributes.headline
Ο Τσάμικος ...

# data[].attributes.subject
Ο Τσάμικος ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΤΣΑΜΙΚΟΣ Στίχοι: Χατζιδάκις Μάνος/Γκάτσος Νίκος τραγ.Μητσιάς Μανώλης

# data[].attributes.headline
Κ. Κανελλάκης. Τίτλος έργου: “Σφαγαί της  Χίου” Το έργο βρίσκεται στην Βιβλιοθήκη Κοραή Χίου.

# data[].attributes.subject
Κ. Κανελλάκης. Τίτλος έργου: “Σφαγαί της  Χίου” Το έργο βρίσκεται στην Βιβλιοθήκη Κοραή Χίου.

# data[].attributes.headline
Η Μωραΐτισσα γυναίκα στον αγώνα του 21 » Νεαρή Ελληνίδα, Χαλκογραφία, C. L. Eastlake, London, 1848.

# data[].attributes.subject
Η Μωραΐτισσα γυναίκα στον αγώνα του 21 » Νεαρή Ελληνίδα, Χαλκογραφία, C. L. Eastlake, London, 1848.

# data[].attributes.headline
Παρουσίαση γιορτής 4ο ΓΕΛ Ζωγράφου Μάρτιος 2015

# data[].attributes.subject
Παρουσίαση γιορτής 4ο ΓΕΛ Ζωγράφου Μάρτιος 2015

# data[].attributes.body
Eπιμέλεια γιορτής Κατερίνα Βαρέλα