# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Geotermalna Asocjacja im. prof. Juliana Sokołowskiego: Geotermia w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeprowadzona na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat analiza ponad 1000 odwiertów umożliwiła opracowanie cyfrowych map występowania wód geotermalnych w Polsce i potencjalnych zasobów energii w nich zgromadzonych. Największe uznanie zdobyła praca profesorów IGSMiE PAN: Romana Neya i Juliana Sokołowskiego pt. "Wody geotermalne Polski i możliwości ich wykorzystania" z roku 1987.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Energia geotermalna (energia geotermiczna, geotermia) - energia cieplna skał, wody i gruntu pod powierzchnią Ziemi, zaliczana do odnawialnych źródeł energii. Proces odnawiania źródeł geotermalnych jest jednak powolny, stąd przy małym strumieniu ciepła geotermalnego pobieranie dużej ilości ciepła może doprowadzić do wychłodzenia skał lub spadku ciśnienia w zbiorniku. Energia geotermalna jest udostępniana za pomocą wierceń zbliżonych technologią wykonania do odwiertów naftowych, jednak odbiegających od nich w szczegółach wykonania i umiejscowienia. Energia geotermalna może być pobierana za pomocą gruntowych pomp ciepła lub głębszych odwiertów, które z reguły służą eksploatacji głęboko położonych warstw wodonośnych z gorącą wodą. Alternatywnie, możliwe jest wykorzystanie energii cieplnej skał nieprzepuszczalnych lub słabo zawodnionych, do których wtłaczana jest chłodna woda i po nagrzaniu odbierana gorąca. Jednym z przejawów obecności energii geotermalnej są źródła termalne.

Energię geotermalną wykorzystuje się w 64 krajach, a łączna moc działających elektrowni geotermalnych wynosi 11,4 GW (2012 rok). Jest ona najistotniejszym źródłem energii na Islandii i Filipinach. W Unii Europejskiej z energii geotermalnej pochodzi 0,84% produkowanej energii pierwotnej. W Polsce instalacje geotermalne dostarczające ciepło do systemu ciepłowniczego działają w sześciu miejscach, m.in. na obszarze Podhala i odpowiadają za 0,03% produkowanej energii pierwotnej.

Temperatura Ziemi rośnie wraz z głębokością, osiągając 6600 °C w samym jądrze. Około 20% energii cieplnej wnętrza Ziemi pochodzi z kontrakcji grawitacyjnej w okresie formowania się planety, pozostałe 80% pochodzi z rozpadu radioaktywnych izotopów potasu ( ⁴⁰K), uranu ( ²³⁸U i ²³⁵U) i toru ( ²³²Th), który zachodzi w płaszczu. Niewielki wkład w ciepło skorupy ziemskiej ma też tarcie wewnętrzne wywołane siłami pływowymi i zmianami w prędkości obrotu Ziemi. Część energii termicznej jądra transportowana jest do skorupy ziemskiej poprzez pióropusze płaszcza, które mogą powodować powstawanie plam gorąca i pokryw lawowych.

Energia geotermalna naturalnie wydostaje się na powierzchnię Ziemi z mocą około 46 TW. Średni strumień geotermalny to około 0,063 W/m² - nie jest on zbyt duży, ale zasoby tej energii są praktycznie niewyczerpywalne, ze względu na ogromną objętość Ziemi. Strumień ten daje średni gradient temperatury (wzrost w kierunku środka) 25 K/km. Jest to niewystarczające do eksploatacji bezpośredniej, dlatego w geotermii istotne są tzw. rejony hipertermiczne (gradient większy od 80 K/km) i semitermiczne (od 40 do 80 K/km). Rejony hipertermiczne to przede wszystkim obszary radiogeniczne (duża zawartość pierwiastków radioaktywnych), obszary wysokiego strumienia ciepła (skały o bardzo dużej przewodności cieplnej) i punktowe źródła ciepła (zasoby magmy, wody geotermalne). W tych rejonach zasoby geotermalne występują jako petrotermiczne (energia zgromadzona w skałach) i hydrotermiczne (w wodzie).

Głównym sposobem pozyskiwania energii geotermalnej jest tworzenie odwiertów do zbiorników gorących wód geotermalnych. W pewnej odległości od otworu czerpalnego wykonuje się drugi otwór, którym wodę geotermalną po odebraniu od niej ciepła, wtłacza się z powrotem do złoża. Wody geotermiczne są z reguły mocno zasolone, jest to powodem szczególnie trudnych warunków pracy wymienników ciepła i innych elementów armatury instalacji geotermicznych. Energię geotermiczną wykorzystuje się w układach centralnego ogrzewania jako podstawowe źródło energii cieplnej. Drugim zastosowaniem energii geotermicznej jest produkcja energii elektrycznej. Jest to opłacalne jedynie w przypadkach źródeł szczególnie gorących. Zagrożenie jakie niesie za sobą produkcja energii geotermicznej to zanieczyszczenia wód głębinowych, uwalnianie radonu, siarkowodoru i innych gazów.

Gorące źródła tzw. gejzery są charakterystycznym elementem krajobrazu Islandii, która wykorzystuje je jako źródło ogrzewania i ciepłej wody. Nie wpływa to ujemnie na środowisko naturalne.

Poniższa tabela przedstawia sumaryczną moc instalacji geotermalnych w krajach, które najintensywniej wykorzystują ten typ energii w MW:

Polska ma bardzo dobre warunki geotermalne, gdyż 80% powierzchni kraju jest pokryte przez 3 prowincje geotermalne: centralnoeuropejską, przedkarpacką i karpacką. Temperatura wody dla tych obszarów wynosi od 30-130 °C (a lokalnie nawet 200 °C), a głębokość występowania w skałach osadowych od 1 do 10 km. Naturalny wypływ zdarza się bardzo rzadko (Sudety - Cieplice, Lądek-Zdrój). Możliwości wykorzystania wód geotermalnych dotyczą 40% obszaru kraju (wydobycie jest opłacalne, gdy do głębokości 2 km temperatura osiąga 65 °C, zasolenie nie przekracza 30 g/l, a także gdy wydajność źródła jest odpowiednia).

Powstał atlas wód geotermalnych występujących na terenie Polski pod redakcją prof. Wojciecha Góreckiego z Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Akademii Górniczo-Hutniczej, wskazujący obszary występowania wód geotermalnych na terenie Polski Pierwszy w Polsce Zakład Geotermalny w Bańskiej-Białym Dunajcu powstał w latach 1989-1993. Od 2001 z odwiertów i instalacji korzysta PEC Geotermia Podhalańska SA, która pokrywa 35% zapotrzebowania na ciepło w Zakopanem.

Koszt wybudowania instalacji o mocy około 10 MW wystarczającej do podłączenia około 1000 domów jednorodzinnych wyniósł w przypadku jednego z odwiertów na Podhalu 20 mln zł w 2012.

Wykorzystanie głębokiej geotermii

Istniejące i budowane ciepłownie geotermalne w Polsce (geotermia głęboka)

W 2017 dotację z NFOŚiGW na rozpoznawanie możliwości wykorzystania zasobów geotermalnych otrzymały m.in. gmina Szaflary, gmina Koło, gmina Lądek-Zdrój, gmina Sochaczew oraz gmina Sieradz. Pięciokilometrowy, najgłębszy w Polsce, odwiert w Szaflarach wg planów ma posłużyć nie tylko do ogrzewania domów, ale także - pierwszy raz w Polsce - do produkcji prądu elektrycznego.

W 2019 roku rozpoczęła się rozbudowa Geotermii Stargard, która pozwoli na podwojenie mocy produkcyjnych. Planowany termin oddania do użytku nowych odwiertów to 2020.

W 2020 między MPEC-Konin oraz NFOŚiGW podpisana została umowa na dofinansowanie budowy ciepłowni geotermalnej o mocy 8,1 MWt w Koninie. Budowa planowana jest na lata 2021-2022.

Wykorzystanie płytkiej geotermii

W Polsce funkcjonuje 35 tys. pomp ciepła w których źródłem ciepła jest grunt. Obiekty te wykorzystują to że temperatura gruntu w większości okresu grzewczego jest wyższa od temperatury otoczenia. Instalacje te są wykorzystywane do ogrzewania domów jednorodzinnych oraz obiektów publicznych. Moc tych instalacji to 390 MW, w ciągu roku wytwarzają one 2000 TJ energii.

Zaletami geotermii są:

nieszkodliwa dla środowiska, nie powoduje bowiem żadnych zanieczyszczeń przy poprawnym działaniu,

pokłady energii geotermalnej są zasobami lokalnymi, tak więc mogą być pozyskiwane w pobliżu miejsca użytkowania,

elektrownie geotermalne w odróżnieniu od zapór wodnych czy wiatraków nie wywierają niekorzystnego wpływu na krajobraz,

zasoby energii geotermalnej są, w przeciwieństwie do energii wiatru czy energii Słońca dostępne zawsze, niezależnie od warunków pogodowych.

instalacje oparte o wykorzystanie energii geotermalnej odznaczają się stosunkowo niskimi kosztami eksploatacyjnymi.

Wadami geotermii są:

mała dostępność: dogodne do jej wykorzystania warunki występują tylko w niewielu miejscach,

efektem ubocznym korzystania z energii geotermalnej jest niebezpieczeństwo zanieczyszczenia atmosfery, a także wód powierzchniowych i głębinowych przez szkodliwe gazy i minerały,

pozyskiwanie energii geotermalnej wymaga poniesienia dużych nakładów inwestycyjnych na budowę instalacji,

istnieje ryzyko przemieszczenia się złóż geotermalnych, które na całe dziesięciolecia mogą „uciec" z miejsca eksploatacji,

problemem może być również korozja rur,

większość istniejących w Polsce ciepłowni wymaga dogrzewania zbyt chłodnej wody geotermalnej przez dodatkowe źródła energii.

# data[].attributes.attachment_link.title
Energia geotermalna - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Energia geotermalna (energia geotermiczna, geotermia) - energia cieplna skał, wody i gruntu pod powierzchnią Ziemi, zaliczana do odnawialnych źródeł energii. Proces odnawiania źródeł geotermalnych jest jednak powolny, stąd przy małym strumieniu ciepła geotermalnego pobieranie dużej ilości ciepła może doprowadzić do wychłodzenia skał lub spadku ciśnienia w zbiorniku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Elektrownia geotermalna - jak to działa? - ŚwiatOZE.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Energia geotermalna jest najtrudniejszym do pozyskania rodzajem odnawialnego źródła energii. Najbardziej wydajne złoża gromadzą się bowiem głęboko pod powierzchnią ziemi w postaci gorącej wody, pary lub suchych gorących skał. Zasoby te można wykorzystać do generowania energii elektrycznej w elektrowniach geotermalnych. Energia geotermalna jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory oraz szczeliny skalne.

# data[].attributes.headline
                             ENERGIA GEOTERMALNA

# data[].attributes.subject
                             ENERGIA GEOTERMALNA

# data[].attributes.body
to energia produkowana przez jądro Ziemi, dostępna w postaci gorącej wody lub pary wodnej. Jest wykorzystywana do produkcji ciepła grzewczego dla potrzeb komunalnych i produkcji rolnej, a lokalnie - również - energii elektrycznej.

źródła: http://energiaodnawialna.net

# data[].attributes.body
http://zmianynaziemi.pl

# data[].attributes.body
odnawialność

niewyczerpalność

nieszkodliwa dla środowiska naturalnego

integracja w krajobraz

niezależność od warunków pogodowych

niskie koszty eksploatacji energii

pozyskiwanie w pobliżu miejsca wydobycia

źródła: http://www.zielonywybor.pl

# data[].attributes.body
zanieczyszczenia wód głębinowych,

uwalnianie radonu, siarkowodoru i innych gazów,

wysokie koszty instalacji,

przemieszczanie się złóż geotermalnych (brak dostępności w miejscach asamblażu instalacji),

brak odpowiedniego potencjału do wykorzystania energii geotermalnej,

brak odpowiednich warunków do jej pozyskania.

źródła: http://www.zielonywybor.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Energia geotermalna - porównaj wady i zalety- Zielony Wybór |

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy wiesz już wszysto na temat energii geotermalnej? Przeczyaj nasz artykuł i dowiedz się więcej! Poproś o indywidualną ofertę rozwiązań ekologicznych.

# data[].attributes.headline
Geotermia - niewykorzystany skarb Ziemi 

# data[].attributes.subject
Geotermia - niewykorzystany skarb Ziemi 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Polska w 80% leży na złożach geotermalnych. Jest pod tym względem najbogatszym państwem w Europie. Ale chyba jedynym, które nie potrafi wykorzystać posiadanych zasobów. Czy to ze względu na niedoinformowanie, czy działania lobby naftowo-gazowego, które skutecznie blokuje wszelkie inicjatywy w zakresie korzystania z odnawialnych źródeł energii?

Polska leży poza strefami współczesnej aktywności tektonicznej i wulkanicznej, występują natomiast naturalne baseny sedymentacyjno-strukturalne, wypełnione gorącymi wodami podziemnymi o zróżnicowanych temperaturach. Temperatury tych wód wynoszą od kilkudziesięciu do ponad 90°C, a w skrajnych przypadkach osiągają ponad sto stopni - co sprawia, że znajdują one zastosowanie głównie w energetyce cieplnej. W naszym kraju istnieją bogate zasoby energii geotermalnej, której potencjał jest szacowany na poziomie 1512 PJ/rok, co stanowi ok. 30% krajowego zapotrzebowania na ciepło.

Poniższa mapa prezentuje rozkład temperatury w odwiertach na głębokości 2000m, gdzie temperatura maksymalna dochodzi do 90° C. W odwiertach na głębokości 3000m max. temperatura wynosi 125 ° C. W zależności od regionu optymalna temperatura wody znajduje się na głębokości od 1 km do 10 km.

Realne możliwości wykorzystania wód geotermalnych dotyczą 40% obszaru kraju - wydobycie tam jest opłacalne, gdy do głębokości 2 km temperatura osiąga 65 °C, zasolenie nie przekracza 30 g/l, a także gdy wydajność źródła jest odpowiednia.

Bardzo ważny jest fakt, iż w Polsce regiony o optymalnych warunkach geotermalnych w dużym stopniu pokrywają się z obszarami o dużym zagęszczeniu aglomeracji miejskich, obszarami silnie uprzemysłowionymi oraz rejonami intensywnych upraw rolniczych. Na terenach zasobnych w energię wód geotermalnych leżą m.in. takie miasta jak: Warszawa, Poznań, Szczecin, Katowice, Toruń, Płock.

Przeprowadzona na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat analiza ponad 1000 odwiertów umożliwiła opracowanie cyfrowych map występowania wód geotermalnych w Polsce i potencjalnych zasobów energii w nich zgromadzonych. Z opracowanych dotychczas badań i analiz wynika jednoznacznie, iż na obszarze Polski znajduje się co najmniej 6600 km 2 wód geotermalnych o temperaturach rzędu 27-125°C.
Wykorzystanie energii geotermalnej w Polsce
Największe możliwości wykorzystania tych wód na obszarze Polski mają województwa: mazowieckie, warmińsko-mazurskie, kujawsko-pomorskie, zachodnio-pomorskie i pomorskie. Jak dotąd funkcjonuje osiem geotermalnych zakładów ciepłowniczych: Bańska Niżna (4,5 MJ/s, docelowo 70 MJ/s), Pyrzyce (15 MJ/s, docelowo 50 MJ/s), Stargard Szczeciński (14 MJ/s), Mszczonów (7,3 MJ/s), Uniejów (2,6 MJ/s), Słomniki (1 MJ/s), Lasek (2,6 MJ/s) oraz Klikuszowa (1 MJ/h). W fazie realizacji jest projekt geotermalny w Toruniu.
Energia geotermalna w nowoczesnym budownictwie
Pozyskiwanie energii cieplnej z ziemi jest jeszcze stosunkowo rzadką formą ogrzewania prywatnych domów w Polsce. Podstawowym ogranicznikiem metody nadal jest niestety dość wysoka cena instalacji, której koszt ma szansę zwrócić się dopiero po kilkunastu latach. Zalety ogrzewania geotermalnego budynków to przede wszystkim dobrze ocieplony, nowoczesny oraz ekologiczny dom. Właściciele nie muszą martwić się o wahania cen oleju, gazu, węgla czy biomasy. Także komfort jaki zapewnia mieszkańcom zamontowane ogrzewanie podłogowe, zachęca do korzystania z ekologicznych form pozyskania energii. Wiąże się z tym brak grzejników, zachowanie jednolitej temperatury w domu oraz praktycznie bezobsługowość instalacji.

Ogrzewanie geotermalne także z punktu widzenia ochrony środowiska znajduje wielu zwolenników. Energia z wnętrza ziemi nie grozi wyczerpaniem surowców naturalnych, a jej pozyskiwanie przyczynia się do zmniejszenia emisji spalin i zanieczyszczeń.
Źródło: http://www.pga.org.pl/geotermia-informacje-ogolne.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_geotermalna http://naszaenergia.kujawsko-pomorskie.pl/oze/artykuly/energia-geotermalna/ http://www.pga.org.pl/geotermia-zasoby-polskie.html http://szk.org.pl/niewykorzystana-geotermia/

# data[].attributes.attachment_link.description
Polska w 80% leży na złożach geotermalnych. Jest pod tym względem najbogatszym państwem w Europie. Ale chyba jedynym, które nie potrafi wykorzystać posiadanych zasobów. Czy to ze względu na niedoinformowanie, czy działania lobby naftowo-gazowego, które skutecznie blokuje wszelkie inicjatywy w zakresie korzystania z odnawialnych źródeł energii?