# data[].attributes.body
https://culture.pl/pl/tworca/tadeusz-rozewicz

# data[].attributes.attachment_link.title
Tadeusz Różewicz | Życie i twórczość | Artysta | Culture.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Polski poeta, dramatopisarz, scenarzysta filmowy, prozaik, satyryk, tłumacz poezji węgierskiej. Wielokroć wymieniany jako kandydat do Nagrody Nobla. Urodził się 9 października 1921 roku w Radomsku, zmarł 24 kwietnia 2014.

# data[].attributes.body
https://culture.pl/pl/artykul/alfabet-tadeusza-rozewicza

# data[].attributes.attachment_link.description
Tadeusz Różewicz, jak mało który z ludzi pióra, precyzyjnie trafiał w istotę polskich lęków i niepokojów. Czynił to w sposób przekorny, często prześmiewczy, nadzwyczaj trafny.

# data[].attributes.headline
Rok 2021 został ogłoszony Rokiem Tadeusza Różewicza. W tym roku bowiem – 9 października – obchodzimy setną rocznicę urodzin Tadeusza Różewicza, inicjatora teatru absurdu i jednego z najwybitniejszych poetów XX w., a także najwszechstronniejszych kontynuatorów nurtu europejskiej awangardy literackiej.

# data[].attributes.subject
Rok 2021 został ogłoszony Rokiem Tadeusza Różewicza. W tym roku bowiem – 9 października – obchodzimy setną rocznicę urodzin Tadeusza Różewicza, inicjatora teatru absurdu i jednego z najwybitniejszych poetów XX w., a także najwszechstronniejszych kontynuatorów nurtu europejskiej awangardy literackiej.

# data[].attributes.body
https://www.nck.pl/projekty-kulturalne/projekty/patroni-2021/bio/tadeusz-rozewicz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Skrócona biografia

Tadeusz Różewicz urodził się 9 października 1921 r. w Radomsku jako czwarty z pięciu synów Stefanii Marii zd. Gelbard i Władysława Różewicza. Uczęszczał do Gimnazjum im. Feliksa Fabianiego w Radomsku, w którym uzyskał małą maturę. Wybuch wojny przerwał jego starania o przyjęcie do Liceum Leśnego w Żyrowicach i szkoły Marynarki Handlowej w Gdyni. Młody Tadeusz Różewicz zaczął pracować jako goniec i magazynier w Kreishauptmannschafcie w Radomsku, potem jako pracownik magistracki w kwaterunku, w końcu został uczniem stolarskim w Fabryce Mebli Giętych Thonet.
W 1942 r. został zaprzysiężony w AK pod pseudonimem „Satyr". Trafił do oddziałów leśnych, walczył z bronią w ręku od czerwca 1943 r. do początków listopada 1944 r. na terenie powiatów radomszczańskiego, koneckiego, włoszczowskiego, opoczyńskiego i częstochowskiego. Równocześnie tworzył - pisał wiersze i prowadził pismo „Czyn Zbrojny".
Tuż po wojnie Tadeusz Różewicz mieszkał w Częstochowie, tam też poznał Juliana Przybosia, który ściągnął go do Krakowa, gdzie młody poeta zdał maturę i został studentem historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiów jednak nie ukończył. Przyjaźnił się z reprezentantami neoawangardy krakowskiej: Tadeuszem Kantorem, Jerzym Nowosielskim, Andrzejem Wróblewskim, Andrzejem Wajdą. W 1950 r. udało mu się wyjechać na rok do Budapesztu. Po powrocie, nie mając szans na własne mieszkanie, przeniósł się do Gliwic, gdzie poślubił Wiesławę Kozłowską (z którą przeżył później 75 lat) i doczekał się dwóch synów: Kamila i Jana. To jednak trudny okres w życiu Tadeusza Różewicza - do fatalnych warunków materialnych dokłada się ostra krytyka środowiska literackiego. Dopiero śmierć Józefa Stalina w 1953 r., a następnie odwilż gomułkowska zmieniają oblicze polskiej literatury, a wraz z nim - stosunek krytyki literackiej do twórczości Tadeusza Różewicza.
Gdy może, poeta podróżuje: w 1956 r. do Mongolii, rok później do Paryża, a w kolejnym roku do Chin (w ciągu kilkunastu lat spędzonych w Gliwicach ponad 20 razy wyjeżdżał za granicę). W 1968 r. przenosi się do Wrocławia, w którym pozostaje kolejne 46 lat swojego życia - aż do śmierci.
Tadeusz Różewicz zmarł 24 kwietnia 2014 r. we Wrocławiu, ale nie spoczął w tym mieście. Zgodnie z ostatnią wolą poety - miłośnika Karkonoszy - jego prochy zostały złożone na maleńkim cmentarzu tuż przy kościele Wang, sprowadzonym do Karpacza w 1842 roku z norweskiej miejscowości Vang.

Charakterystyka twórczości

Twórczość Tadeusza Różewicza jest tak wszechstronna i różnorodna, a przy tym ponadczasowa i uniwersalna, że aż trudno uwierzyć, że ten niezrównany poeta, dramaturg i myśliciel nie doczekał się Nagrody Nobla. Tadeusz Różewicz w genialny sposób potrafił łączyć przeciwieństwa: klasycznej, kunsztownej formy używał do wyrażania nowych, niekonwencjonalnych treści, a tematom starym jak świat nadawał innowacyjną formę - nikt poza nim w sposób tak skuteczny i nowatorski nie przemycał na scenę niedocenianej niekiedy tradycji. Rewelacyjnie operował ironią, miał odwagę spojrzeć na problemy z różnej perspektywy, nawet tej nieakceptowanej społecznie. Jest twórcą unikatowej poetyki, w szczególności wersyfikacji, zwanej od jego nazwiska stylem różewiczowskim.

Najważniejsze dzieła

Najważniejszym, najbardziej znanym i ceniony dziełem Tadeusza Różewicza jest niewątpliwie Kartoteka - dramat z 1960 r. Na uwagę zasługują też inne dramaty: Grupa Laokoona (1962), Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja (1964), Wyszedł z domu (1965), Śmieszny staruszek (1965), Stara kobieta wysiaduje (1969), Akt przerywany (1970), Rajski ogródek (1971), Na czworakach (1972), Białe małżeństwo (1975), bardzo kontrowersyjne Do piachu (1979), Pułapka (1982), Kartoteka rozrzucona i Palacz (1997); zbiory opowiadań: Opadły liście z drzew (1955), Przerwany egzamin (1960), Śmierć w starych dekoracjach (1970), Wędrówka wędrowca (1975), Te kwiaty (1983), Flagi (2013); około 60 zbiorów wierszy i poematów, w tym prekursorskie Echa leśne (1944), tomiki Niepokój (1947, tu też Ocalony), Czerwona rękawiczka (1948), Srebrny kłos (1955, tu m.in. Przepaść), Formy (1958, tu List do ludożerców), Zielona róża (1961, wyd. wraz z Kartoteką), Głos Anonima (1961, tu Et in Arcadia ego), Nic w płaszczu Prospera (1962), Duszyczka (1977), Zawsze fragment (1996), Zawsze fragment. Recycling (1998, nagroda Nike), Matka odchodzi - (1999, nagroda Nike), Nożyk profesora (2001, nagroda Nike), Wyjście (2004, nagroda Nike), Nauka chodzenia. Gehen lernen (2007), Kup kota w worku. Work in progress (2008).

Ciekawostki

Czy wiesz, że książki Tadeusza Różewicza doczekały się przekładu na 49 języków?
Tadeusz Różewicz jest najchętniej i najczęściej tłumaczonym polskim poetą - liczba języków, na jakie zostały przełożone jego dzieła, według danych Instytutu Książki wynosi 49, według innych 50, a nawet więcej. W „rankingu twórców tłumaczonych na obce języki" drugie miejsce zajmuje noblista Czesław Miłosz (przekłady na 44 języki), a trzecie noblistka Wisława Szymborska (42 języki). Na czwartym miejscu jest Stanisław Lem (41), a na piątym Zbigniew Herbert (38).

Rodzina Różewiczów wydała na świat wielu sławnych ludzi: oprócz Tadeusza Różewicza na kartach historii zapisali się: jego starszy brat Janusz Różewicz - poeta i oficer AK, młodszy brat Stanisław Różewicz - reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta i pedagog, a także syn Jan Różewicz - reżyser, scenarzysta i scenograf, dramaturg, pisarz i poeta. Z bratem Januszem młody Tadeusz dzielił pasję literacką i poetycką. W dorosłym życiu, już jako uznany poeta, pisywał scenariusze do filmów młodszego brata Stanisława (był autorem lub współautorem dziewięciu z nich). Syn Jan często reżyserował sztuki swojego ojca Tadeusza. Tadeusz Różewicz przeżył zarówno braci, jak i syna - Stanisław i Jan zmarli jesienią tego samego roku (2008).

Tadeusz Różewicz bywał stosunkowo częstym gościem Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Z jedną z takich wizyt wiąże się ciekawa anegdota. Otóż pewnego razu podczas odwiedzin na uczelni Tadeusz Różewicz wpadł przypadkowo do gabinetu, w którym Jacek Łukasiewicz - poeta, krytyk literacki, historyk literatury i profesor tej zacnej uczelni - przeprowadzał właśnie egzamin z literatury współczesnej. Egzaminowana była studentka studiów zaocznych. Tak o tym zdarzeniu czytamy w tomie poświęconym poecie: „"Niech pan sobie nie przeszkadza" - powiedział T[adeusz] R[óżewicz] i usiadł na krześle w kącie. Studentka zaoczna już wcześniej dostała zestaw pytań i teraz mówiła o twórczości Różewicza. Nie bardzo jej szło, ale jakoś przebrnęła. Różewicz słuchał z pewnym zainteresowaniem" (Piątek, którego nie było. Pamięci Tadeusza Różewicza [1921-2014]).

Cytaty

Najlepiej widzę, kiedy zamknę oczy. Z zamkniętymi oczyma widzę miłość, wiarę, prawdę...
[T. Różewicz, Kartoteka]

Zaraz zrobimy kawę. Wprawdzie nie mam kawy, filiżanek i pieniędzy, ale od czego jest nadrealizm, metafizyka, poetyka sn ó w.
[T. Różewicz, Kartoteka]

Pięknych rzeczy nie trzeba dotykać.
[T. Różewicz, Matka odchodzi]

# data[].attributes.attachment_link.title
Tadeusz Różewicz | Narodowe Centrum Kultury

# data[].attributes.attachment_link.description
Skrócona biografia Tadeusz Różewicz urodził się 9 października 1921 r. w Radomsku jako czwarty z pięciu synów Stefanii Marii zd. Gelbard i Władysława Różewicza. Uczęszczał do Gimnazjum im. Feliksa Fabianiego w Radomsku, w którym uzyskał małą maturę. Wybuch wojny przerwał jego starania o przyjęcie do Liceum Leśnego w Żyrowicach i szkoły Marynarki Handlowej w Gdyni.

# data[].attributes.body
https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=112405

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poeta, dramaturg i scenarzysta. Studiował historię sztuki na UJ. Jako poeta debiutował w 1938 na łamach prasy młodzieżowej. Laureat wielu nagród za twórczość literacką.

Brat reżysera Stanisława Różewicza, ojciec reżysera teatralnego Jana Różewicza.

Filmografia

chronologicznie ↓ ↑ | wg rodzajów | wg funkcji | zwiń

Varia

Cytat literacki: KARTOTEKA - Autor

Cytat literacki: BYSTRZYCA KŁODZKA - Autor

Cytat literacki: WYSZEDŁ Z DOMU - Autor
Cytat literacki: ŚWIADKOWIE ALBO MAŁA STABILIZACJA - Autor
Cytat literacki: DZIDZIBOBO CZYLI MIŁOŚĆ ROMANTYCZNA CZEKA JUŻ POD DRZWIAMI - Autor
Cytat literacki: RAJSKI OGRÓDEK - Autor
Cytat literacki: NA DRODZE MOJEGO ŻYCIA - Autor
Cytat literacki: GRUPA LAOKOONA - Autor

Cytat literacki: KRZYCZAŁEM W NOCY - Autor

Cytat literacki: WSPOMNIENIE SNU Z ROKU 1963 - Autor
Cytat literacki: SOBOWTÓR - Autor

Cytat literacki: SPADANIE - Autor

Pierwowzory i ekranizowane sztuki

Inne nagrody dla ważniejszych filmów

# data[].attributes.attachment_link.description
Poeta, dramaturg i scenarzysta. Studiował historię sztuki na UJ. Jako poeta debiutował w 1938 na łamach prasy młodzieżowej. Laureat wielu nagród za twórczość literacką. Brat reżysera Stanisława Różewicza, ojciec reżysera teatralnego Jana Różewicza.

# data[].attributes.body
http://83.3.230.170/makwww.exe?BM=03&IM=01&TX=&NU=02&WI=RoxEWICZbTADEUSZb1921

# data[].attributes.attachment_link.title
BAZY WWW BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ZAMOŚCIU FILIA W BIŁGORAJU