# data[].attributes.headline
Stanisław Moniuszko herbu Krzywda (ur. 5 maja 1819 w Ubielu, zm. 4 czerwca 1872 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista; autor ponad 268 pieśni, wielu oper (najsłynniejsze to Halka, Straszny dwór i Paria), operetek, baletów i muzyki kościelnej.

# data[].attributes.subject
Stanisław Moniuszko herbu Krzywda (ur. 5 maja 1819 w Ubielu, zm. 4 czerwca 1872 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista; autor ponad 268 pieśni, wielu oper (najsłynniejsze to Halka, Straszny dwór i Paria), operetek, baletów i muzyki kościelnej.

# data[].attributes.headline
Tworzył muzykę nacechowaną narodowo, wplatając w swoje kompozycje wyraziste elementy folkloru polskiego (melodie i tańce ludowe) oraz wykorzystując utwory polskich poetów (m.in. Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza). Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskiego romantyzmu. Jest nazywany ojcem „polskiej opery narodowej”

# data[].attributes.subject
Tworzył muzykę nacechowaną narodowo, wplatając w swoje kompozycje wyraziste elementy folkloru polskiego (melodie i tańce ludowe) oraz wykorzystując utwory polskich poetów (m.in. Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza). Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskiego romantyzmu. Jest nazywany ojcem „polskiej opery narodowej”

# data[].attributes.headline
Utwory wokalneKantaty:Cztery Litanie Ostrobramskie (1843-1855)Milda (tekst – fragm. „Witoloraudy” Józefa Ignacego Kraszewskiego) 1848Nijoła (tekst j.w.) po 1848Widma (tekst – „Dziadów część II” Adama Mickiewicza) ok. 1852Sonety krymskie (tekst – wybrane 8 sonetów Adama Mickiewicza) 1867Msze:Msza łacińska na cztery głosy z towarzyszeniem organów, Des-dur (1870)Msza żałobna na cztery głosy z towarzyszeniem organów, g-moll (1871)Msza Piotrowińska na czterogłosowy chór mieszany solistów z towarzyszeniem organów, B-dur, słowa Justyna Wojewodzkiego (1872)

# data[].attributes.subject
Utwory wokalneKantaty:Cztery Litanie Ostrobramskie (1843-1855)Milda (tekst – fragm. „Witoloraudy” Józefa Ignacego Kraszewskiego) 1848Nijoła (tekst j.w.) po 1848Widma (tekst – „Dziadów część II” Adama Mickiewicza) ok. 1852Sonety krymskie (tekst – wybrane 8 sonetów Adama Mickiewicza) 1867Msze:Msza łacińska na cztery głosy z towarzyszeniem organów, Des-dur (1870)Msza żałobna na cztery głosy z towarzyszeniem organów, g-moll (1871)Msza Piotrowińska na czterogłosowy chór mieszany solistów z towarzyszeniem organów, B-dur, słowa Justyna Wojewodzkiego (1872)

# data[].attributes.headline
Pieśni:268 pieśni zebranych w cyklu 12 zeszytów Śpiewników domowych, m.in.:Ojcze z niebios, Boże PanieDziad i babaPieśń wieczornaZnasz-li ten kraj (2 wersje)Trzech budrysówPrząśniczkaZłota rybkaKrakowiaczekKozakŚwiteziankaCzatyLirnik WioskowyPieśń wojenna (słowa Józefa Kościelskiego)Czarny krzyżyk (słowa Brunona Bielawskiego)

# data[].attributes.subject
Pieśni:268 pieśni zebranych w cyklu 12 zeszytów Śpiewników domowych, m.in.:Ojcze z niebios, Boże PanieDziad i babaPieśń wieczornaZnasz-li ten kraj (2 wersje)Trzech budrysówPrząśniczkaZłota rybkaKrakowiaczekKozakŚwiteziankaCzatyLirnik WioskowyPieśń wojenna (słowa Józefa Kościelskiego)Czarny krzyżyk (słowa Brunona Bielawskiego)

# data[].attributes.headline
Jednym z najlepiej znanych zbiorów jego utworów drobnych jest cykl dwunastu Śpiewników domowych, zawierających pieśni do słów różnych poetów polskich i obcych (w tłumaczeniu polskim) oraz do słów ludowych – łącznie 268 pieśni. Sześć śpiewników zostało wydanych za życia kompozytora, a sześć po jego śmierci.Utwory symfoniczneUwertury koncertowe:BajkaKainUwertura wojennaUtwory instrumentalneUtwory fortepianowe:WalceFraszkiPolonezyNokturn As-durPolkaPieśń włóczęgi (na cztery ręce)

# data[].attributes.subject
Jednym z najlepiej znanych zbiorów jego utworów drobnych jest cykl dwunastu Śpiewników domowych, zawierających pieśni do słów różnych poetów polskich i obcych (w tłumaczeniu polskim) oraz do słów ludowych – łącznie 268 pieśni. Sześć śpiewników zostało wydanych za życia kompozytora, a sześć po jego śmierci.Utwory symfoniczneUwertury koncertowe:BajkaKainUwertura wojennaUtwory instrumentalneUtwory fortepianowe:WalceFraszkiPolonezyNokturn As-durPolkaPieśń włóczęgi (na cztery ręce)

# data[].attributes.headline
Rodzina                                           Ojciec, Czesław Moniuszko (1790–1870), był uczestnikiem kampanii napoleońskiej 1812 roku i utalentowanym rysownikiem – do dziś zachowało się wiele jego prac uwieczniających rodzinę i dorastającego syna. Przejawiał również aspiracje literackie – prowadził rodzinną kronikę, napisał również poemat pt. Rok 1812 – wierszowaną opowieść o kampanii napoleońskiej. Matka, Elżbieta z Madżarskich (zm. 1850), grała ponoć na klawikordzie i ładnie śpiewała.  

# data[].attributes.subject
Rodzina                                           Ojciec, Czesław Moniuszko (1790–1870), był uczestnikiem kampanii napoleońskiej 1812 roku i utalentowanym rysownikiem – do dziś zachowało się wiele jego prac uwieczniających rodzinę i dorastającego syna. Przejawiał również aspiracje literackie – prowadził rodzinną kronikę, napisał również poemat pt. Rok 1812 – wierszowaną opowieść o kampanii napoleońskiej. Matka, Elżbieta z Madżarskich (zm. 1850), grała ponoć na klawikordzie i ładnie śpiewała.  

# data[].attributes.headline
W związku z 200. rocznicą urodzin kompozytora, zarówno uchwałą Sejmu RP z 20 lipca 2018, jak i uchwałą Senatu RP z 19 grudnia 2018, rok 2019 został ustanowiony Rokiem Stanisława Moniuszki.5 stycznia 2019 imię Stanisława Moniuszki nadano Dworcowi Centralnemu w Warszawie.W kwietniu 2019 zachodniopomorskie Przewozy Regionalne wprowadziły do użytku pociąg Moniuszko, opatrzony wizerunkiem kompozytora oraz informacjami dotyczącymi jego osoby

# data[].attributes.subject
W związku z 200. rocznicą urodzin kompozytora, zarówno uchwałą Sejmu RP z 20 lipca 2018, jak i uchwałą Senatu RP z 19 grudnia 2018, rok 2019 został ustanowiony Rokiem Stanisława Moniuszki.5 stycznia 2019 imię Stanisława Moniuszki nadano Dworcowi Centralnemu w Warszawie.W kwietniu 2019 zachodniopomorskie Przewozy Regionalne wprowadziły do użytku pociąg Moniuszko, opatrzony wizerunkiem kompozytora oraz informacjami dotyczącymi jego osoby

# data[].attributes.headline
Stanisław Moniuszko swoją przyszłą żonę Aleksandrę Müllerównę poznał podczas pobytów w Wilnie ze swoim stryjem, z którym zatrzymywał się zazwyczaj w kamienicy jej rodziny. W wieku zaledwie 17 lat zaręczył się, jednak zanim doszło do ślubu, wyjechał do Berlina, aby dalej kształcić się muzycznie. 25 sierpnia 1840 Stanisław Moniuszko zawarł w Wilnie ślub z Aleksandrą Müllerówną, z którą miał dziesięcioro dzieci: Elżbietę, Kazimierza, Stanisława, Bolesława, Marię, Jadwigę, Zofię, Aleksandrę, Jana i Cecylię

# data[].attributes.subject
Stanisław Moniuszko swoją przyszłą żonę Aleksandrę Müllerównę poznał podczas pobytów w Wilnie ze swoim stryjem, z którym zatrzymywał się zazwyczaj w kamienicy jej rodziny. W wieku zaledwie 17 lat zaręczył się, jednak zanim doszło do ślubu, wyjechał do Berlina, aby dalej kształcić się muzycznie. 25 sierpnia 1840 Stanisław Moniuszko zawarł w Wilnie ślub z Aleksandrą Müllerówną, z którą miał dziesięcioro dzieci: Elżbietę, Kazimierza, Stanisława, Bolesława, Marię, Jadwigę, Zofię, Aleksandrę, Jana i Cecylię

# data[].attributes.headline
15 listopada 1951 – Festiwal Muzyki Polskiej (2 znaczki, nr kat. 571-572),25 listopada 1958 – Stanisław Moniuszko (znaczek o nr kat. 932),15 września 1972 – 100. rocznica śmierci St. Moniuszki (seria 8 znaczków, nr kat. 2026-2033),5 maja 2019 – 200. rocznica urodzin Stanisława Moniuszki (znaczek nr kat. 4962).W 1993 roku powołano do życia Centrum Kultury Polskiej na Litwie im. Stanisława Moniuszki

# data[].attributes.subject
15 listopada 1951 – Festiwal Muzyki Polskiej (2 znaczki, nr kat. 571-572),25 listopada 1958 – Stanisław Moniuszko (znaczek o nr kat. 932),15 września 1972 – 100. rocznica śmierci St. Moniuszki (seria 8 znaczków, nr kat. 2026-2033),5 maja 2019 – 200. rocznica urodzin Stanisława Moniuszki (znaczek nr kat. 4962).W 1993 roku powołano do życia Centrum Kultury Polskiej na Litwie im. Stanisława Moniuszki

# data[].attributes.headline
Upamiętnienie                              Oprócz ulic nazwanych jego nazwiskiem w Polsce, jest też ulica Moniuszki w Mińsku.Na fasadzie budynku Węgierskiej Opery Narodowej w Budapeszcie (ul. Andrássy 22) zwieńczonej balustradową półką znajduje się rzeźba Stanisława Moniuszki, wykonana z kamienia wapiennego. Autorem rzeźby jest Károly Antal.Wizerunek Moniuszki widniał na banknocie o nominale 100 000 zł, będącym w obiegu w latach 1990–1996.Poczta Polska upamiętniła Stanisława Moniuszkę następującymi znaczkami  

# data[].attributes.subject
Upamiętnienie                              Oprócz ulic nazwanych jego nazwiskiem w Polsce, jest też ulica Moniuszki w Mińsku.Na fasadzie budynku Węgierskiej Opery Narodowej w Budapeszcie (ul. Andrássy 22) zwieńczonej balustradową półką znajduje się rzeźba Stanisława Moniuszki, wykonana z kamienia wapiennego. Autorem rzeźby jest Károly Antal.Wizerunek Moniuszki widniał na banknocie o nominale 100 000 zł, będącym w obiegu w latach 1990–1996.Poczta Polska upamiętniła Stanisława Moniuszkę następującymi znaczkami  

# data[].attributes.headline
Jego syn Jan Czesław Moniuszko (1853–1908) był malarzem rodzajowym, przedstawiał postacie w strojach polskiej szlachty oraz w strojach epoki rokoka. Malował również obrazy o treści historycznej i religijnej.Potomkinią Stanisława Moniuszki jest aktorka Adrianna Janowska-Moniuszko

# data[].attributes.subject
Jego syn Jan Czesław Moniuszko (1853–1908) był malarzem rodzajowym, przedstawiał postacie w strojach polskiej szlachty oraz w strojach epoki rokoka. Malował również obrazy o treści historycznej i religijnej.Potomkinią Stanisława Moniuszki jest aktorka Adrianna Janowska-Moniuszko