# data[].attributes.body
Nahia Labaka
Jaime Mancisidor
Unai Mellado
Mikel Mendiburu
Ander Zurutuza

# data[].attributes.body
Jarraian dieta ezberdinetan egingo ditugun aldaketa guztiak, diabetesa duen pertsona batekin kontsultatuak izan dira, izan ere, entrebista labur bat egin diogu pertsona honi, eta diabetesak sortzen dituen arazoak hobetzeko aholkuak eman dizkigu besteak beste. Hori dela eta, dieta hauetan aldaketak sartu ditugu, helburu nagusia gorputzera kaloria gutxiago sartzea izanik. Adibidez, patatak alde batera utziko ditugu, karbohidrato asko dituelako, eta hauek azukrean bilakatzen direlako. Pertsona honek sarritan azpimarratu digu esnea erdigaingabetua izan behar dela, edota ogi integral asko ezin dela jan fruitu lehor kantitate ugari dituelako honek, eta ezin ditugulako gorputzera kantitate altuak sartu. Azken finean, fruitu lehorrak grasa asko dute, orduan, adibidez, merienda batean tortila pintxo bat fruitu lehorrekin jaten baduzu, eta bazkarian intsulina zure gorputzean sartu baduzu, grasa horiek, patata glukosan bihurtzea oztopatu egingo dute eta denbora gehiago beharko du, eta ondorioz, baliteke intsulinak lehenago efektua egitea eta kalte egitea pertsona horri.

# data[].attributes.body
(GRABAKETA)

# data[].attributes.headline
DIABETESAK SOR DITZAKEEN ARAZOAK (GRABAKETA)

# data[].attributes.subject
DIABETESAK SOR DITZAKEEN ARAZOAK (GRABAKETA)

# data[].attributes.headline
NOLA ZAINDU EDO HOBETU DIABETESA (GRABAKETA)

# data[].attributes.subject
NOLA ZAINDU EDO HOBETU DIABETESA (GRABAKETA)

# data[].attributes.body
- Pinto-Almazen, R. (2014). Diabetes mellitus tipo 1 y 2.
https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/34298148/2014_HRAEI-with-cover-page.pdf?Expires=1621448565&Signature=YqS4b7coJHrBRSY-L6us90YV35CH0v23OJfpID6nqdFb5rK3va33GCkXpziDEvCoEGulp-4DNKC-W7UODbrnhhq7-E7yF5I-OmWKI1EBi2YtjqJ7MVPGmMLViTgPr8TQrU9IiMB5ZY0KiHPehVYqpjgHjJS4gCLzxQUr6H0o8PKXaZw5rHCdoTBTe7N0pRGI1MpdS9xkbr9eKkXCa0V5cDnaOu4VNMxeX-wDp4nk1wBJqxanCmxKzwQ8EL6BKkVG3~PXzjYG2Cav32jJiR8ES3dZvxPtg-wRUDEytVYhmqn44SPdnQ95K6MJ3IELQU-JIZa6ySgHf91fqUfAQDKZEQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA

- Perez, M. (2020) ¿Qué es la diabetes?. Eres Ciencia. https://www.youtube.com/watch?v=ZNSgHt5C-pw

- Diabetes. (2020).  https://medlineplus.gov/spanish/diabetes.html

- Mata-Cases, M. (2015). La detección y el manejo de la prediabetes. Grupo de Trabajo de Consensos y Guías Clínicas de la Sociedad Española de Diabetes. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0212656714004016

# data[].attributes.body
Gosaria:
-Esne erdigaingabetua 200mL
-Special K-ko zerealak

Hamaiketakoa:
-Fruta pieza bat

Bazkaria:
-Garbantzuak 200g
-Oilasko petxugak enpanatu gabe
-Fruta pieza bat

Afaria:
-Entsala mixtoa
-Lomoak plantxan patatak irakinontziekin
-Yogurta naturala azukrerik gabe

# data[].attributes.body
Jarraian, bi diabetes moten inguruko 2 bideo labur jarriko ditugu, bideo labur hauek, ahal den einean, bideo laburrak bait dira, baina neurri batean xehetasunez azaltzen dituzte 2 diabetes motak.

1 motako diabetesa: https://www.youtube.com/watch?v=Cbzx4QMk_eY
2 motako diabetesa: https://www.youtube.com/watch?v=RcPrBAHyaxM

# data[].attributes.body
Gosaria:
--Tostada olio eta urdaiazpikoa (berdin du tostada ogi txuria edo ogi integrala izan)
-Kafe esnea erdigaingabetua
-Fruta pieza bat

Hamaiketakoa:
-Tortila patata pintxoa 100g

Bazkaria:
-Kaneloiak bechamelarekin 250g
-Ogi txuria 40g
-Lubina xerrak
-Yogurt naturala fresekin (azukrerik gabe)

Afaria:
-Arrautza hautsiak urdaiazpikoarekin
-Tomate entsalada
-Ogi txuria 40g
-Yogurt naturala

# data[].attributes.body
Gosaria:
-Kafea esne osoarekin eta azukrea
-Tostada tomate eta olioarekin
-Laranja zukua

Hamaiketakoa:
-Tortila pintxoa tipularekin

Bazkaria:
-Garbantzuak
- Oilasko petxugak bechamelarekin enpanatuak
-Yogurta azukrearekin

Afaria:
-Entsalada mixtoa
-Lomoak plantxan patatekin
-Arrautzezko flana

# data[].attributes.body
Gosaria:
-Kafea esne osoarekin eta azukrea
-Tostada tomate eta olioarekin
-Laranja zukua

Hamaiketakoa:
-Tortila pintxoa tipularekin

Bazkaria:
-Lasagna boloiñesa
-Lubina patatekin
-Marrubiak azukrearekin

Afaria:
-Entsalada Cesar
-Arrautza hautsiak urdaiazpiko eta patatekin
-Natila

# data[].attributes.body
Diabetesa zaintzeko modu ezberdinak daude, hau da, era ezberdinetara diabetes zaindu, edo diabetesak sortzen digun egoera aldatu dezakegu. Bestak beste ondorengo ekintzak dira diabetes kontrolatzen lagundu dezaketeenak:

-Ariketa fisikoa egiteak
-Pisua kontrolatzeak
-Janari-plana errespetatzeak diabetesa kontrolatzen lagun dezake.
-Odolean glukosaren maila zaindu
-Errezeta medikua badu, sendagaiak hartu

# data[].attributes.body
Modu ezberdinetara jakin dezakegu diabetesa dugun hala ez, Mata-Casesek (2015) esaten duen bezala, bi modu daude:

-Odo-analisi bat eginez
-A1c probak, diabetesa nola erabiltzen duen ere egiazta dezake.

# data[].attributes.body
Diabetesak arazo larriak sor ditzazke, ondorengoak izan daitezke:

- Begiak kaltetu edo mindu
-Giltzurrunak kaltetu edo mindu
-Nerbioak kaltetu edo mindu
-Bihotzeko gaixotasunak
-Garuneko isuriak
-Gorputz-adar bat mozteko beharra eragin
-Haurdun dauden emakumeek ere garatu dezakete diabetesa, haurdunaldiko diabetesa izenekoa.

# data[].attributes.body
Rodolfo Pinto-Almazanek (2014) dion bezala bi mota daude:

1 motako diabetesa: Gorputzak ez du intsulinarik sortzen. Maite Perez-ek (2020) azaltzen duen moduan, diabetesa duten %10ak 1 motako diabetesa du. Ez du zerikusirik bizimoduarekin, bakarrik sortzen da. Bestalde, 1 motako diabetesa duten pertsonek  intsulina ziztatu behar dute egunero tratamendu gisa. Eta jaten dutena kontrolatu behar dute egunero, modu honetara, glukosa mailak konstante mantentzeko.
2 motako diabetesa: Ohikoena, gorputzak ez du intsulina modu egokian sortzen edo erabiltzen. Intsulina nahikorik gabe, glukosa odolean geratzen da. Maite Perez-ek (2020) azaltzen duen moduan, munduan, 425 milioi pertsonek dute diabetes mota hau, hau da, 11 pertsonetatik 1ek diabetes mota hau du eta bi pertsonetatik batek oraindik ez daki diabetesa duela, hori dela eta "epidemia isla"-ren moduan ezagutzen dugu diabetes mota hau. 2 motako diabetesa, ohitura aldaketekin soilik hobetu dezakegu, edota diabetes mota hau izateko arriskua gutxiagotu, besteak beste, kirola eginez eta garbi edo osasuntsu jaten.

# data[].attributes.body
Diabetesa sistema endokrionoan ematen den gaixotasun ohikoena da. Gaixotasun metaboliko bat da hain zuzen ere, eta  odoleko glukosa (azukre) maila oso altuak direnean sortzen da. Gaixotasun hau organismoak sortutako intsulina gaizki erabiltzen duenean edo areak intsulinarik sortzen ez duenean ematen da.

# data[].attributes.body
Gosaria:
-Tostada olio eta urdaiazpikoa (berdin du tostada ogi txuria edo ogi integrala izan)
-Kafe esnea erdigaingabetua
-Fruta pieza bat

Hamaiketakoa:
-Special K-ko zerealak
-200ml-ko baso bat esne erdigaingabetua

Bazkaria:
-Makarroiak tomatearekin 275g
-Ogi txuria 40g (hidrato gehienak makarroietan jartzen ditugu)
-Oilasko errekia patatik gabe
-Yogurt naturala

Afaria:
-Entsalada atunarekin
-Bakailua labean
-40g edo 80g ogi txuria (integrala izan daiteke baina ez da hona fruitu lehor asko jatea)
-Fruta pieza bat

# data[].attributes.body
Gosaria:
- Tostada tomate eta olioarekin
-Laranja zukua
-Kafea esne osoarekin eta azukrearekin

Hamaiketakoa:
-Tortila pintxoa tipularekin

Bazkaria:
-Makarroiak karbonara erara
-Oilasko errekia limoiarekin eta patatekin
-Txokolatezko coulant

Afaria:
-Entsalada atunarekin
-Bakailua labean
-Torrada