# data[].attributes.body
PPP w pandemii - poradnik

# data[].attributes.headline
Zdalne nauczanie uczniów ze SPE [praktyczne porady] Autor: Zyta Czechowska, Jolanta Majkowska, 14.05.2020

# data[].attributes.subject
Zdalne nauczanie uczniów ze SPE [praktyczne porady] Autor: Zyta Czechowska, Jolanta Majkowska, 14.05.2020

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zdalne nauczanie uczniów ze SPE - jak robić to ciekawie, bezpiecznie i efektywnie? [PRAKTYCZNE PORADY]

Nauczanie zdalne stało się koniecznością - również dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wywołało to obawy i troskę o dzieci i młodzież nie tylko wśród nauczycieli, ale przede wszystkim wśród rodziców. Większość szkół specjalnych, a nawet ogólnodostępnych nie pracowała dotąd z wykorzystaniem nowych technologii. Platformy do nauczania zdalnego to nowość, którą w przyspieszonym tempie należało poznać i przyswoić.

Czas edukacji zdalnej to okres, w którym należy odejść od schematu, sztampy i tradycyjnych form nauczania na rzecz cyfrowych przestrzeni i narzędzi.

Czy w ogóle mamy szansę i możliwości, aby zaprosić do tej nowej, wirtualnej przestrzeni uczniów z niepełnosprawnościami?

Z pewnością częściowo tak. Niestety nie w przypadku każdego dziecka będzie to możliwe i efektywne.

Po pierwsze dlatego, że nie każdy uczeń posiada odpowiedni sprzęt komputerowy i dostęp do internetu. Znaczącym elementem warunkującym organizację zdalnego nauczania są także możliwości intelektualne i poznawcze uczniów.

Po drugie, nie wszyscy nauczyciele pracowali dotąd z wykorzystaniem nowych technologii, nie mają też odpowiedniego zaplecza sprzętowego. Potrzeba też czasu, aby uzupełnić swoje kompetencje cyfrowe i zmienić metodykę pracy na odpowiednią do zdalnej formy nauczania. Szkoły dopiero wdrażają bezpieczne rozwiązania chmurowe, które pomogą w prowadzeniu zdalnych lekcji. Wszystko wymaga czasu i uważności.

W przypadku wielu szkół specjalnych nauczanie zdalne odbywa się dwutorowo. Rodzaj nauczania zdalnego jest dostosowany do umiejętności cyfrowych, możliwości intelektualnych, ale przede wszystkich sprzętowych uczniów. Istotne w doborze rodzaju nauczania i zastosowanych aktywności były zadeklarowane przez rodziców możliwości czasowe, by zaangażować się w pomoc uczniom.
Microsoft Teams - jak zaczać
Od kilku lat efektywnie wykorzystujemy pakiet aplikacji Office 365 w swojej pracy. Przede wszystkim ze starszymi uczniami korzystamy z bezpiecznego konta pocztowego Outlook, które daje im możliwość odbierania i wysyłania wiadomości także podczas korzystania z aplikacji na urządzeniach mobilnych, dzięki czemu mają oni stały dostęp do wiadomości. Idealnym rozwiązaniem w czasie zdalnych lekcji okazała się aplikacja Teams. Z aplikacji Microsoft Teams można korzystać na komputerze stacjonarnym, w internecie oraz na urządzeniach mobilnych z systemami operacyjnymi iOS i Android.

Wybrałyśmy tę formę kontaktu i uczenia się przede wszystkim po to, by usprawnić i uporządkować pracę. Aplikacja jest pomocna również przy roboczej wymianie informacji, tworzeniu, przechowywaniu i publikowaniu plików spójnych dla danego zespołu czy całej klasy, ale z powodzeniem wykorzystamy ją także w pracy 1:1. Idealnie w tym przypadku sprawdził się też czat, gdzie łatwiej jest uczniom z zaburzeniami funkcji komunikacyjnych wymieniać się poglądami i pomysłami. Niezwykle motywująca okazała się możliwość łączenia się online. Uczniowie uwielbiają się komunikować w ten sposób. Możliwość rozmowy, widzenia się i współpracy dała im namiastkę normalności.

Od czego należy zacząć?

Należy zgłosić szkołę i uruchomić dla niej bezpłatny pakiet edukacyjny Office 365.

Trzeba wygenerować uczniom adresy mailowe, najlepiej z domeną szkoły. Wiele wysiłku na pewno będzie kosztowała nas pomoc w zalogowaniu się do platformy. My dla swoich uczniów przygotowałyśmy tutorial wideo, który znacznie ułatwił im tę czynność.

Tutorial znajduje się TUTAJ
Jak korzystać z Teams?
Zaloguj się do platformy Office 365 i wybierz aplikację Teams, a następnie załóż zespół, czyli swoją klasę - lub przedmiot, którego uczysz.

Jak utworzyć zespół, dowiesz się z tutorialu zamieszczonego TUTAJ.

Po zalogowaniu krok po kroku, dając sobie czas, należy wdrożyć uczniów do sprawnego poruszania się w aplikacji: wyjaśnić funkcjonalności i zacząć od prostych rzeczy, witania się, wysyłania wiadomości, wstawiania i pobierania plików.

Aplikacja Microsoft Teams to najlepsza aplikacja do przesyłania wiadomości w organizacji - obszar roboczy zapewniający współpracę i komunikację w czasie rzeczywistym, spotkania, udostępnianie plików i aplikacji, a nawet okazjonalne użycie emotek. Wszystko w jednym miejscu, wszystko w otwartym obszarze, wszystko dostępne dla wszystkich.

Jeśli uczeń lub rodzic będą chcieli porozmawiać z nauczycielem prywatnie, mają taką możliwość, ponieważ dostępny jest prywatny czat.

Na platformie Teams możemy połączyć się z wykorzystaniem kamerki z 25 uczniami na raz, ale możemy jej także użyć do kontaktu z jednym uczniem podczas terapii czy lekcji indywidualnej. Kiedy łączymy się online za pomocą kamery, możemy wyciszyć uczniom mikrofony, tak by nie przeszkadzały w prowadzeniu zajęć. Każdy uczestnik może sam aktywować i dezaktywować mikrofon oraz kamerę. Podczas lekcji online w trakcie łączenia istnieje także możliwość udostępniania swojego pulpitu. Dzięki tej funkcji zaprezentujemy uczniom przygotowane wcześniej ćwiczenia, quizy czy slajdy prezentacji. Możemy włączyć wideo, a nawet pliki muzyczne, co sprawi, że nasze lekcje staną się bardziej atrakcyjne dla dzieci. Na platformie z powodzeniem udostępnimy link do interaktywnego materiału, a nawet testu, który przygotujemy np. w aplikacji Forms.

Klikając pod oknem konwersacji w ikonę kamery, rozpoczynamy spotkanie.

Podczas trwającego spotkania klikamy ikonę ekranu ze strzałką, a następnie wybieramy opcję udostępniania pulpitu, tablicy lub innych zewnętrznych platform.

Spotkanie kończymy, klikając w trzy kropki, a następnie - zakończ spotkanie. W tym miejscu mamy także możliwość rozpoczęcia nagrania naszego spotkania, ale również widoku notatek ze spotkania i innych opcji.

Dodatkowym atutem Teams jest to, że firma Microsoft ma w swoich zasobach niesamowite narzędzie: czytnik immersyjny, który jest doskonałym wsparciem dla uczniów z SPE, ale także dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

Wchodzący w skład tzw. narzędzi edukacyjnych firmy Microsoft (Microsoft Learning Tools) czytnik immersyjny to narzędzie umożliwiające czytanie na głos przez narratora, dzielenie tekstu na sylaby czy zwiększanie odstępów między wierszami i literami. Czytnik współpracuje z Microsoft Edge i aplikacjami Office na kilku różnych platformach. Jego najnowsza aktualizacja wnosi parę wyczekiwanych funkcji, w tym słownik obrazkowy, kolorowanie różnych części mowy i roaming ustawień.

Czytnik immersyjny firmy Microsoft to bezpłatne narzędzie, które wspiera naukę czytania niezależnie od wieku i umiejętności użytkowników. Narzędzie używa sprawdzonych technik w celu rozwoju następujących umiejętności:

rozumienie tekstu,

nauka języków,

dekodowanie dla czytelników z dysleksją.

Czytnik immersyjny jest też używany przez narzędzia gramatyczne i słownik programu Microsoft Edge.

Dla ucznia, który ma problem z poprawnym czytaniem, któremu przeszkadza zbyt zwarta lub zbyt drobna czcionka, możemy przygotować odpowiednio dobrany i dostosowany tekst, następnie zaznaczyć opcję narratora, który go przeczyta, lub uruchomić dyktafon, który zapisze wypowiedziany przez ucznia tekst. Jest to istotna pomoc w terapii dysleksji czy dysgrafii. Uczeń samodzielnie wybiera szybkość czytania, głos męski lub damski.

Innym rozwiązaniem, które sprawdzi się w edukacji zdalnej i edukacji online dzieci z SPE, jest pakiet G Suite. Zachęcamy szkoły do uruchomienia tej usługi, ponieważ jest ona w pełni bezpieczna zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli - i do tego całkowicie bezpłatna. Aby założyć G Suite, należy wejść na stronę https://gsuite.google.com/signup/edu/welcome i postępować zgodnie ze wskazówkami.

Usługa ta zapewnia uczniom i nauczycielom konto e-mail w domenie szkoły, możliwość komunikacji i współpracy w czasie rzeczywistym oraz dostęp do wielu aplikacji, w tym do aplikacji Classroom, gdzie nauczyciel może zorganizować nie tylko zajęcia wynikające z ramowych planów nauczania, ale także zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Mogą być one prowadzone zarówno grupowo, jak i indywidualnie. Aby dołączyć do grupy, uczeń wpisuje kod zajęć podany przez nauczyciela. W aplikacji Classroom udostępnimy filmy, interaktywne ćwiczenia, obrazy, cyfrowe notatki i zadania stworzone w aplikacjach Google. Spośród wielu dostępnych aplikacji opiszemy tu kilka, w których przygotowanie ćwiczeń dostosowanych do potrzeb i możliwości dzieci jest bardzo proste. Dodatkowo programy te pozwalają na wizualizację prezentowanych zagadnień, co ma ogromne znaczenie dla uczniów z SPE, ponieważ bardzo ułatwia naukę.
Rysunki Google
Rysunki okazały się niezbędnym narzędziem w pracy z dziećmi z SPE. Wykorzystane do tworzenia materiałów dla uczniów dają wbrew pozorom ogrom możliwości.

Rysunki Google to tak naprawdę duży cyfrowy arkusz papieru, do którego można dodawać tekst, obrazy, kształty i linie. Prosty i intuicyjny interfejs sprawia, że można ich używać do pracy z uczniem w każdym wieku. Jak zatem korzystać z tej aplikacji? Jednym ze sposobów, który szczególnie polecamy, jest praca na szablonach. W Rysunkach Google takie graficzne organizery stworzymy bardzo szybko. Udostępnione uczniom mogą być ciekawą formą pracy na zajęciach dodatkowych. W połączeniu z aplikacją Classroom dają możliwość stworzenia kopii dla każdego dziecka.

Link do przykładowego szablonu: https://bit.ly/2YdHBpe.
Jamboard
Jamboard to tablica do współpracy, która pozwala na tworzenie notatek, pomysłów, burz mózgów i zadań. Na tablicy równocześnie może pracować nawet cała klasa. Każdy uczeń jest podpisany imieniem i nazwiskiem, dzięki czemu nauczyciel ma kontrolę nad tym, co się na niej dzieje. Ważny jest sposób udostępniania. Jeżeli zaznaczymy opcję edycji, to dzieci będą mogły nanosić zmiany widoczne w czasie rzeczywistym. Aplikacja sprawdzi się nie tylko na lekcji z dziećmi z SPE, ale również na zajęciach rewalidacyjnych i zajęciach specjalistycznych, ponieważ nauczyciel z łatwością wizualizuje za jej pomocą omawiane treści.
Dokumenty
Dokumenty Google to narzędzie do edycji tekstu. Dokumenty tworzymy bezpośrednio w przeglądarce, możemy do nich dodawać łącza, obrazy i rysunki. I to wszystko za darmo. Nad dokumentem mogą pracować jednocześnie wszyscy uczniowie, a każda naniesiona zmiana widoczna jest w czasie rzeczywistym i zapisywana automatycznie.

Mniej znaną funkcją tego programu jest możliwość pisania głosem, która jest dostępna w przeglądarce Chrome. Aby móc z niej skorzystać, trzeba włączyć mikrofon. Urządzenie należy dostosować w Panelu sterowania oraz w ustawieniach przeglądarki Chrome w zakładce Prywatność i bezpieczeństwo.

Aby uruchomić w dokumencie pisanie głosem, należy wybrać z zakładki Narzędzia - Pisanie głosowe. Wówczas pojawi się ikona mikrofonu, a po kliknięciu na nią rozpoczynamy tworzenie notatki. Jest to szczególnie przydatne dla osób niedowidzących lub niepełnosprawnych ruchowo i intelektualnie, ponieważ pozwala na pisanie bez używania klawiatury i myszy.
Planowanie i prowadzenie zajęć online w aplikacji Hangout Meet
Aplikacja Meet to narzędzie, które umożliwia zajęcia na odległość w formie wideokonferencji. Aby zorganizować spotkanie, należy wejść na stronę meet.google.com i rozpocząć spotkanie lub do niego dołączyć.

Po wpisaniu nazwy spotkania trzeba kliknąć i do wydarzenia. Po kliknięciu przycisku z nazwą wydarzenia pojawi się ekran z linkiem, który należy udostępnić uczniom. W jaki sposób? Można go wysłać mailem lub wkleić do aplikacji Classroom.

W Hangout Meet mamy również możliwość udostępnienia własnego pulpitu. Wystarczy kliknąć przycisk Zaprezentuj teraz i zdecydować, czy widoczny ma być cały ekran, czy tylko okno aplikacji. Swoje ekrany mogą również udostępniać uczniowie.

Aplikacja oferuje również dostęp do czatu. Pozwala zmieniać układ, w jakim widzimy uczniów. Do dyspozycji mamy:

pasek boczny - pokazuje jedną osobę większą w centrum, a pozostałe mniejsze z boku

wyróżnienie - umożliwia wybranie jednej osoby, która będzie widoczna dla wszystkich na pełnym ekranie

układ sąsiadujący - pozwala zobaczyć cztery osoby na jednym ekranie.

W każdym momencie możemy wyłączyć kamerę i mikrofon oraz wyciszyć mikrofony uczniów. Mamy także opcję usuwania ich ze spotkania. Istnieje również możliwość nagrania lekcji po skonfigurowaniu narzędzia w panelu administratora. W spotkaniu może wziąć udział nawet 250 osób.

Wszystkie omówione aplikacje są dostępne również na telefonie i tablecie z systemami Android i iOS, wystarczy je pobrać za darmo ze Sklepu Play lub AppStore.

Zaprezentowane przez nas narzędzia z pewnością usprawnią edukację dzieci z SPE. Zarówno Office 365, jak i G Suite oferują imponującą gamę aplikacji i funkcji do nauki i zarządzania klasą. Ponadto oba narzędzia są całkowicie bezpłatne, dzięki czemu szkoły mogą korzystać z nich bez żadnych kosztów.

Na rynku istnieje jeszcze wiele innych platform i aplikacji umożliwiających komunikację online, jak np. Zoom, Messenger, WhatsApp, Discord, Webex czy Whereby. Nie są jednak one bezpieczne pod kątem przepisów RODO, danych osobowych i dlatego nie rekomendujemy ich do formalnej pracy zdalnej z uczniami. Można z nich korzystać prywatnie, do kontaktu z nauczycielami czy znajomymi.

O autorkach:

Zyta Czechowska- Nauczyciel Roku 2019, pedagog specjalny, współautorka bloga edukacyjnego www.specjalni.pl. Ambasadorka programu eTwinning i członkini grupy SuperbelfrzyRP. Posiada tytuł Microsoft Innovative Educator Ekspert.

Jolanta Majkowska- wicedyrektor Zespołu Szkół Specjalnych w Kowanówku. Od lat wdraża nowoczesne technologie w pracy z dziećmi z SPE. Współautorka bloga www.specjalni.pl, członkini grupy Superbelfrzy RP

Autorki prowadzą również fanpage https://www.facebook.com/specjalniblog/

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdalne nauczanie uczniów ze SPE - jak robić to ciekawie, bezpiecznie i efektywnie? [PRAKTYCZNE PORADY] | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauczanie zdalne stało się koniecznością - również dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wywołało to obawy i troskę o dzieci i młodzież nie tylko wśród nauczycieli, ale przede wszystkim wśród rodziców. Większość szkół specjalnych, a nawet ogólnodostępnych nie pracowała dotąd z wykorzystaniem nowych technologii.

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja w czasach pandemii wirusa_ebook

# data[].attributes.headline
Organizacja PPP w zdalnej rzeczywistości

# data[].attributes.subject
Organizacja PPP w zdalnej rzeczywistości

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Terapia na odległość

Jak odnaleźć się w zdalnej rzeczywistości podczas organizacji zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej?

Jako nauczyciele-terapeuci zostaliśmy zobowiązani do kontynuowania w czasie epidemii zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Zobowiązanie to wynika z dwóch aktów prawnych, którymi są: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.2) oraz Rozporządzenie MEN z dnia 20 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.).

Priorytetem jest bezpieczeństwo uczniów oraz ich możliwości psychofizyczne, z uwzględnieniem zaleceń medycznych odnośnie czasu korzystania z urządzeń, a także warunków środowiskowych.

W tym momencie mam przed oczami wszystkich swoich uczniów, których obejmuję terapią. Część z nich, z uwagi na współwystępujące deficyty, nie może pracować przed tak zwanym „ekranem". Kilkoro pracuje w szkole przed komputerem na multimedialnych programach edukacyjnych (m.in. z serii eduSensus Nowej Ery), ale w domu nie ma ani zestawu komputerowego, ani stabilnego łącza internetowego, o rzeczonym oprogramowaniu nie wspominając. Z dnia na dzień zostało przerwane coś, co miało swój cel, swoją dynamikę, a przede wszystkim wypełniało przestrzeń między mną a uczniem.

Mija pierwszy szok spowodowany poczuciem własnej bezradności i niepewnością, jak uda się w nowych warunkach kontynuować terapię z uczniami. Przyszedł czas na działanie. Co w obecnej sytuacji możesz zrobić?
1. Skontaktuj się z dyrekcją i wychowawcą klasy
Ustal z nimi sposób działania (czas i sposób kontaktu z uczniami, narzędzia, sposób przekazywania informacji zwrotnych). Poproś o numery telefonów do rodziców, ich adresy mailowe lub zadbaj o inne możliwości zdalnego kontaktu.

Od dobrego kontaktu z rodzicami zależy kontynuowanie terapii ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Do tej pory rodzice otrzymywali od terapeuty wskazówki do pracy w domu, brali udział w instruktażu, dzielili się efektami pracy w domu (rozmowa, notatka). Wydaje się nam, że powinni więc wiedzieć na czym polega terapia. Teraz powinniśmy na nowo zdefiniować warunki naszej współpracy. Dlatego:

określ zakres współpracy (czy możesz liczyć na wsparcie z ich strony, podzielenie się efektami pracy?);

spytaj o czas, który mogą poświęcić (czy systematycznie, w jakich porach dnia, jak długo?);

ustal sposób kontaktu, drogę uzyskania informacji zwrotnej;

spytaj o ich umiejętności w zakresie posługiwania się narzędziami TIK, np.: korzystanie z aplikacji (dyktafon, edytor zdjęć, obsługiwanie poczty e-mail, robienie zrzutu ekranu).

Jak wspierać rodziców w tak trudnym dla nich momencie? Przede wszystkim nie zarzucaj ich pracą, zwłaszcza takimi kartami pracy, które tak naprawdę niczemu istotnemu nie służą. Niech zadania, które im przekazujesz do wykonania (ćwiczenia, instrukcje), będą napisane przyjaznym dla nich językiem, bez specjalistycznych sformułowań i szczegółów dotyczących realizacji celów. Pamiętajmy - rodzice nie są specjalistami i nie powinni zastępować nas w naszej pracy.
2. Zorganizuj swój warsztat pracy
Sprawdź, jakie masz możliwości realizacji zajęć. Ważne są między innymi:

dostępne urządzenia (komputer, telefon, drukarka itp.);

dostępne materiały do pracy (książki, poradniki, podręczniki, karty pracy, zasoby on-line);

stabilność łącza internetowego;

dostępne drogi komunikacji z uczniami (dziennik elektroniczny, rozmowa telefoniczna, Skype, usługa Messenger, grupa na portalu społecznościowym Facebook itp.);

wsparcie któregoś z domowników ucznia (rodzice, starsze rodzeństwo itp.).

3. Z adbaj o swojego ucznia.

To właściwie najważniejszy punkt. Uczeń, podobnie jak ty, znalazł się w nowej rzeczywistości, często dla niego niezrozumiałej. Postaraj się nawiązać z nim rozmowę, a podczas niej:

wyjaśnij w kilku słowach, czym podyktowana jest zmiana sposobu prowadzenia terapii;

określ, w jaki sposób będziecie pracować (czas, narzędzia, osoby wspierające);

zapewnij go o swoim wsparciu;

określ czas, kiedy może z tobą porozmawiać (wyznacz granice);

ustal, w jaki sposób będziecie podsumowywać pracę;

spytaj, co chciałby robić podczas zajęć z tobą i uwzględnij prośby dziecka w planowaniu zajęć.

Jakie materiały będą wartościowe do pracy w domu? Odpowiedziałabym: te, które są bliskie dziecku, wzbudzają w nim emocje, angażują wszystkie zmysły, motywują do działania. Znasz ucznia, z którym pracujesz, wiesz, czego potrzebuje, jakie ma możliwości, jakie ma dysfunkcje. To, co do tej pory było w nim przez ciebie kształtowane, teraz może być wykorzystane w praktyce. Pamiętaj o wartości terapeutycznej zajęć - każdą planowaną aktywność ucznia zaplanuj pod tym kątem. Staraj się móc określić, jaką umiejętność w danej aktywności dziecko doskonali.

Zastanów się, jaki był cel wykonywania określonych ćwiczeń: może uczeń doskonalił czytanie ze zrozumieniem, może uczył się wypowiadać prawidłowo głoskę, klasyfikować, ujmować relacje między obiektami, przełamywał lęk przed publicznym wystąpieniem... Co w tej chwili będzie dla niego najważniejsze? Która z kształtowanych umiejętności jest kluczowa? Od czego zaczniesz?

Czego uczeń może się uczyć? Uczenia się! Zaproponuj mu planowanie nauki w różnych jednostkach czasowych: plan dnia, tygodnia (czynności, hierarchia działań, czyli określanie spraw ważnych, mniej ważnych i tych do wykonania później). Zapytaj go, co teraz jest dla niego ważne, co planuje robić. Przy wytyczaniu celu pomocna będzie karta pracy z programu „Moc emocji" -

Jeśli umawiasz się z uczniem na zajęcia on-line, dobrze będzie rozpocząć spotkanie od rozmowy o tym, co dziecko aktualnie przeżywa: w jakim jest nastroju, jaki jest jego poziom motywacji, czym chciałoby się podzielić. Do poruszenia tematu pozostawania w domu i pandemii spowodowanej rozprzestrzenianiem się koronawirusa możesz wykorzystać . Punktem wyjścia niech będzie cecha żyrafy - długa szyja. Spytaj dziecko „Co widzi teraz żyrafa patrząc na to, co dzieje się wokół?". Myślę, że sprowokuje to dziecko do rozmowy o tym, co aktualnie przeżywa.

Jedne z pierwszych zdalnych zajęć mogą obejmować tematykę związaną z emocjami. Niech dziecko określi, jakie emocje towarzyszą mu w obecnej sytuacji. Tu z pewnością sprawdzi się karta pracy z programu „Moc emocji" - Termometr złości.

Warto wplatać w zajęcia tematykę związaną z codziennym życiem dziecka i kalendarzem. Udostępnione przez Nową Erę materiały do nauki zdalnej mogą być dla ciebie inspiracją do pracy terapeutycznej. Logopedyczne karty pracy mogą być wykorzystane także podczas innych terapii.

Zadbaj także o bezpieczeństwo ucznia w świecie wirtualnym. Przypomnij zasady etykiety, ochrony danych osobowych i wizerunku.
4. Uzupełnij dokumenty
Zmiany organizacji pracy pociągają za sobą konieczność modyfikacji indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych a także indywidualnych planów pracy terapeutycznej. Dokonaj stosownych zapisów w dokumentach w zakresie:

metod i form pracy z uczniem;

zintegrowanych działań nauczycieli, specjalistów;

działań wspierających rodziców ucznia;

współpracy nauczycieli i specjalistów z rodzicami;

rodzaju i sposobów dostosowania warunków organizacji kształcenia do rodzaju niepełnosprawności ucznia, w tym w zakresie wykorzystywania technologii wspomagających to kształcenie.

Tekst: Monika Dąbkowska, nauczyciel-terapeuta w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. Kawalerów Maltańskich w Bartoszycach, doradca metodyczny kształcenia specjalnego w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Bartoszycach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nauka zdalna uczniów ze SPE - Terapia i rozwój | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Terapia na odległość Jak odnaleźć się w zdalnej rzeczywistości podczas organizacji zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej? Jako nauczyciele-terapeuci zostaliśmy zobowiązani do kontynuowania w czasie epidemii zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Zobowiązanie to wynika z dwóch aktów prawnych, którymi są: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowanie się do powrotu do szkół i ponowne wprowadzenie uczniów i uczennic w świat edukacji stacjonarnej to niemałe wyzwanie dla nas wszystkich. W pierwszych dniach edukacji hybrydowej warto skorzystać z pomysłów, które sprawdziły w innych szkołach. Poniżej zebraliśmy propozycje, które pomogą w procesie przygotowań do spotkania

# data[].attributes.attachment_link.title
Wsparcie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – rekomendacje MEN - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W czasie ograniczenia funkcjonowania szkół i placówek oświatowych zajęcia adresowane do uczniów ze specjalnymi potrzebami, w tym tych objętych kształceniem specjalnym i pomocą psychologiczno-pedagogiczną, organizuje się również za pomocą metod i technik kształcenia na odległość. Przedstawiamy kilka…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nauczycielu, poprowadź lekcje online!

Zawieszenie zajęć w szkołach to spore wyzwanie dla nauczycieli. Nie znaczy to jednak, że uczniowie są skazani na przymusową przerwę w nauce. Odpowiedzią jest praca zdalna. Tak, przyda się również w edukacji.

Podstawa pracy zdalnej, czyli mówiąc prościej, pracy z domu, to komputer i dostęp do internetu (przyda się też telefon). Większość z nas, nawet jeśli w ograniczonym zakresie, korzysta z nich na co dzień. Dzięki nim zajęcia szkolne można poprowadzić online. Nowe technologie pozwalają na różne sposoby komunikacji, ale też na wymianę plików czy ich wspólne przechowywania. Z wielu rozwiązań Twoi uczniowie korzystają zresztą na co dzień.

Kanały komunikacji

Najpopularniejsze i podstawowe rozwiązania wykorzystywane w pracy na odległość to poczta elektroniczna, narzędzia konferencyjne, komunikatory internetowe oraz coraz powszechniejsze narzędzia pracy grupowej. Poniżej podpowiadamy, jak wykorzystać nowoczesne narzędzia w prowadzeniu lekcji online.

Znane i proste
Po pierwsze, wspomniany już e-mail. Teraz ma go praktycznie każdy. Jeśli do tej pory nie miałeś potrzeby z niego korzystać, to dobry moment, żeby go założyć. Na wielu portalach dostęp do poczty elektronicznej jest bezpłatny. Zakładasz konto, ustalasz hasło i już możesz komunikować się z innymi. Musisz tylko pamiętać swój adres i hasło.
Dla grupy większej niż kilka osób, a tak jest w przypadku każdej klasy, można założyć prostą listę mailową. To najprostszy sposób na przesyłanie przez uczniów prac domowych.

Dziennik elektroniczny
Pamiętaj, że dzienniki elektroniczne, wykorzystywane powszechnie w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, dają możliwość komunikacji z uczniami i ich rodzicami. Za ich pośrednictwem można nie tylko wystawiać oceny, ale również zadawać pracę domową, wyznaczać lektury do przeczytania oraz przesyłać linki do różnych materiałów edukacyjnych dostępnych w internecie. Poinformuj rodziców, żeby regularnie sprawdzali informacje publikowane w dziennikach elektronicznych.

Chmura, ale nie deszczowa
Korzystając z możliwości, jakie daje internet, można pracować na konkretnych dokumentach wspólnie z uczniami. A wszystko to online. Co ważne, wszystko można tak skonfigurować, by dostęp do plików miały tylko wyznaczone przez Ciebie osoby. Niektóre dokumenty może widzieć tylko nauczyciel i uczeń, a inne - cała klasa. Znani, choć niejedyni, dostawcy takich usług to: Google Dysk, Microsoft One Drive lub Dropbox. Konta na tych platformach można założyć za darmo. To przykłady - podobne usługi oferują także inne firmy.

Słyszymy się i widzimy
Podczas standardowych lekcji mamy możliwość bezpośredniego kontaktu z naszymi uczniami. Rozmawiamy w grupie, widząc się i słysząc. Brak zajęć w szkolnej placówce nie wyklucza jednak podobnego kontaktu. Na pomoc przychodzą nam darmowe narzędzia telekonferencyjne. Dzięki nim możemy prowadzić wieloosobowe widekonferencje, a nawet dzielić się zawartością naszego ekranu z pozostałymi uczestnikami. To trochę tak, jak byśmy pokazywali coś na tablicy. Wszystko to dzieje się w czasie rzeczywistym.
Do takich narzędzi należą: Skype, Microsoft Teams, YouTube czy Google Hangouts Meet. To przykłady - podobne usługi oferują także inne firmy.

Czat z uczniem
Dzisiejsza młodzież żyje online. Młodzi ludzie mają media społecznościowe w małym palcu. Na co dzień kontaktują się ze swoimi rówieśnikami za pomocą np. Facebooka. Korzystają też z komunikatorów takich, jak Messenger czy WhatsApp. To aplikacje, które można zainstalować na swoim smartfonie i w realnym czasie porozumiewać się z naszymi uczniami. Również i te aplikacje dają możliwość stworzenia grupy, w której znajdzie się np. cała klasa. W jednym momencie, dzięki kilku kliknięciom możemy wskazać uczniom konkretne zadania, np. przeczytanie fragmentu tekstu czy napisania wypracowania.
Zapoznaj się z samouczkami, dzięki którym dowiesz się, jak wykorzystywać narzędzia serwisu Facebook w pracy zdalnej z uczniami. Są to przede wszystkim:

grupy, dzięki którym łatwo stworzysz przestrzeń komunikacji ze wszystkimi zaproszonymi do danej grupy uczniami, oraz

wydarzenia, dzięki którym łatwo zorganizujesz wirtualne spotkanie ze swoją klasą.

Wsparcie online
Konieczność zawieszenia zajęć szkolnych spowodowała, że do akcji udostępniania za darmo swoich narzędzi włączyły się też znane międzynarodowe firmy takie jak Google, Microsoft czy Cisco. Z ich rozwiązań do pracy zdalnej na co dzień korzystają nawet największe światowe korporacje. Oto przykłady - wybranych, choć niejedynych - dostępnych rozwiązań.

Narzędzia pracy zdalnej

Microsoft Office to pakiet aplikacji biurowych, który jest znany większości użytkownikom komputerów. Ale firma ta ma też tzw. pakiet 365, dedykowany szkołom, jako rozwiązanie do zdalnego nauczania. Większość placówek i tak z nich korzysta.
W ramach bezpłatnego pakietu Office 365 materiały i zadania możesz udostępniać w trybie online i porozumiewać przy pomocy zdalnych komunikatorów. Możesz pracować zarówno z całą klasą, jak i indywidualnie, z wybranym uczniem. Możesz online publikować materiały edukacyjne lub prowadzić zajęcia zdalnie, w formie interaktywnej. Zapoznaj się zsamouczkiem, jak korzystać z bezpłatnego pakietu Microsoft Office 365 do celów edukacyjnych. Obejrzyj film - pokazano na nim, jak zalogować się po raz pierwszy do usługi i jak ją skonfigurować.

To narzędzie wymieniliśmy już wcześniej. Teraz nieco więcej na jego temat. Możesz z niego korzystać wraz z uczniami, by uczyć, komunikować się i współpracować. Również tutaj materiały i zadania możesz publikować online. Twoi uczniowie mogą mieć do nich dostęp z dowolnego miejsca. Ty, zaś jako nauczyciel, możesz przeglądać i sprawdzać prace uczniów i przesyłać im informacje zwrotne. Aplikacja ma też takie funkcje jak prezentacja i tablica cyfrowa. Podczas zajęć możecie komunikować się za pomocą tablicy przy użyciu tekstu pisanego, audio lub wideo. Lekcja może być też nagrywana i odtworzona w trybie offline w dowolnym momencie.

G Suite dla Szkół i Uczelni

G Suite dla Szkół i Uczelni umożliwia bezpłatny dostęp do narzędzi umożliwiających efektywną pracę zdalną pomiędzy nauczycielami i uczniami. W ramach pakietu, nauczyciele mają możliwość prowadzić interaktywne zajęcia online przy pomocy narzędzia Hangouts Meet, dzielić się plikami oraz komunikować z uczniami. G Suite jest dostępny dla szkół podstawowych, ponadpodstawowych i uczelni wyższych. Aby usprawnić dostęp pakietu G Suite dla Szkół, przygotowujemy przyśpieszony proces rejestracji.
Sprawdź ​​​​​​warunki uzyskania dostępu do usługi.
Przez proces rejestracji przeprowadzi Ci krok po kroku film-tutorial.

STEM dla każdego! Arcyprosty początek i nieskończone możliwości! Warsztat online prowadzony w ramach Amazon STEM Kindloteka

Skrót STEM pochodzi od pierwszych liter angielskich wyrazów Science - Nauka, Technology - Technologia, Engineering - Inżynieria, Math - Matematyka. Edukacja STEM polega na łączeniu aktywności z zakresu przynajmniej dwóch dyscyplin, ale jest również filozofią zdobywania wiedzy w taki sposób, w jaki odbywa się to wszystko w normalnym życiu. Warsztat online pozwoli każdemu uczestnikowi rozpocząć prace nawet z najmłodszymi dziećmi. Każdy z webinarów Amazon STEM Kindloteka będzie przedstawiał inne treści, pomysły i eksperymenty - zapraszamy na wszystkie!

Webinaria Amazon STEM
Czas trwania: 90 minut
Dla kogo: Dla wszystkich chętnych edukatorów, nauczycieli, bibliotekarzy, rodziców
Gdzie: STEM Kindloteka dla Każdego! (logowanie)
Kiedy: 16 marca, godz. 20:00 cz. 1, 18 marca, godz. 10:00 cz. 2, 20 marca, godz. 16:00 cz. 3
Warsztaty tematyczne
Temat: Koduj z Amazon STEM Kindloteką - zabawy na papierze!
Opis: Nauka programowania to nie tylko skomplikowane algorytmy i ślęczenie przed komputerem! Zapraszamy na spotkanie, na którym dowiecie się jak zorganizować fantastyczne zajęcia, na które potrzebne będą tylko kartki papieru, coś do pisania i otwarta głowa.
Czas trwania: 90 minut
Dla kogo: Dla wszystkich chętnych edukatorów, nauczycieli, bibliotekarzy, rodziców
Gdzie: STEM Kindloteka dla Każdego! (logowanie)
Kiedy: 24 marca, godz. 17:00

Temat: Koduj ze STEM Kindloteką - rodzinne programowanie ze Scratchem Jr
Opis: Chociaż aplikacja Scratch Jr kojarzy się raczej z nauką kodowania dla najmłodszych, postaramy się pokazać, że świetnie nadaje się również do działań międzypokoleniowych. Jak wykorzystać jego potencjał na lekcjach i na różne okazje? Tego dowiecie się na naszym spotkaniu!
Czas trwania: 90 minut
Dla kogo: Dla wszystkich chętnych edukatorów, nauczycieli, bibliotekarzy, rodziców
Gdzie: STEM Kindloteka dla Każdego! (logowanie)
Kiedy: 26 marca, godz. 17:00

To możliwość organizacji spotkania nawet dla stu uczestników (np. kilku klas) oraz nielimitowany czas jego trwania. Dzięki aplikacji możesz prowadzić zajęcia na odległość.

Więcej informacji:
Bezpłatne webinaria prowadzone w języku polskim - rejestracja
Instrukcja dla nauczycieli
Instrukcja dla uczniów
Jak zacząć pracę z Cisco Webex
Zabezpiecznie pracowników zdalnych

Cisco Webex - bezpłatne wsparcie dla pedagogów w zakresie użytkowania platformy

Wolontariusze IBM Poland i Cisco oferują bezpłatne wsparcie dla pedagogów w zakresie użytkowania platformy Cisco Webex. Wystarczy zarejestrować szkołę, a wolontariusz się z Tobą skontaktuje i pomoże bezpłatne konto na platformie oraz pokaże, jak poprowadzić lekcję. Organizując zdalne sesje w trybie telepracy, wolontariusze będą też mogli zapewnić nauczycielom podstawowe wsparcie techniczne. Cisco Webex to kompletne rozwiązanie do współpracy. Oferuje nie tylko wideokonferencje, ale także możliwość udostępniania pulpitu i aplikacji, zasobów multimedialnych i ankiet. A wszystko w czasie rzeczywistym. Funkcjonalności rozwiązania pozwalają stworzyć wirtualną klasę, w której uczniowie po otrzymaniu zaproszenia uczestniczą w zajęciach bez potrzeby posiadania konta użytkownika, a nauczyciel zarządza lekcją z osobistego „wirtualnego pokoju". Może kontrolować dźwięk: zadawać pytania uczniom, moderować odpowiedzi, wyciszając mikrofon, kiedy tego potrzebuje, czy nagrać lekcję, żeby ją odtworzyć lub udostępnić później.

To innowacyjna platforma łącząca środowiska akademickie i biznesowe. Pierwotnie dedykowana studentom i wykładowcom sprawdza się również w szkłach ponadpodstawowych, w tym branżowych przyczyniając się do niwelowania słabego praktycznego przygotowania absolwentów do pracy.

Narzędzie pomaga wykładowcom tworzyć praktyczne sylabusy, studentom IT rozwijać pożądane na rynku kompetencje, a firmom budować zaplecze kadrowe według indywidualnych potrzeb biznesowych. Universality jest w pełni bezpłatna dla studentów i wykładowców. Wśród wielu cech rozwiązania warto podkreślić możliwość przeniesienia swoich zajęć do świata cyfrowego, dzięki czemu możesz prowadzić zajęcia w czasie epidemii. Ponadto Universality oferuje ponad 2000 gotowych zadań z tematyki IT.

Proste poradniki wideo

Zachęcamy do zapoznania się z prostymi poradnikami wideo, dzięki którym dowiesz się, jak wykorzystać narzędzia internetowe w pracy zdalnej z uczniami. Są tu zarówno instrukcje, które pozwolą Ci przenieść lekcję na grupę na Facebooku, jak też ocenić pracę swoich uczniów zdalnie. Wszystkie dostępne są nieodpłatnie w serwisie YouTube.

Filmy zostały przygotowane przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK oraz przez Fundację Orange w ramach projektu Lekcja: Enter.

Przenieś lekcje na grupę na Facebooku

Przenieś lekcje na Skype'a​​​​

Przenieś lekcje na Khan Academy

Przenieś lekcje na Google Classroom

Przenieś lekcje na Office 365 Education

Przenieś lekcje na YouTube

Sposoby na utrwalenie materiału z lekcji z użyciem narzędzi cyfrowych: Quizlet, Quizizz, Plickers (przygotowanie: Joanna Świercz)

Sposoby na sprawdzenie wiadomości z użyciem narzędzi cyfrowych: Kahoot, Google forms, Socrative (przygotowanie: Izabela Wyppich)

Sposoby na podsumowanie materiału z użyciem narzędzi cyfrowych: Padlet, Quizizz, WordArt (przygotowanie: Izabela Wyppich)

Jak budować własne repozytorium online i się nie pogubić: Pinterest, Symbaloo, Wakalet? (przygotowanie: Izabela Wyppich)

Narzędzia do edycji zdjęć i grafik: Canva, Pixr, Kizoa 4 (przygotowanie: Karolina Żelazowska)

Narzędzia do tworzenia animacji i wideo: Animoto, Magisto, Zdjęcia Google (przygotowanie: Karolina Żelazowska)

Narzędzia usprawniające pracę na lekcji: ClassroomScreen, Classtools, Flippity (przygotowanie: Agnieszka Bilska)

Praca w chmurze - przechowywanie i udostępnianie: Dysk Google, OneDrive, WeTransfer (przygotowanie: Karolina Żelazowska)

Sposoby na zadanie domowe z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych: Quizizz, Learning Apps, Padlet (przygotowanie: Agnieszka Bilska)

Uczniowskie e-portfolio: Bloger, Google Sites, WIX (przygotowanie: Izabela Wyppich)

Lekcja w klasie i w terenie ze smartfonem: Actionbound, Goosechase Edu, Science Journal (przygotowanie: Agnieszka Bilska)

Wideokonferencje w klasie i na lekcji: Whereby, Skype, WhatsApp (przygotowanie: Agnieszka Bilska)

Odwrócone lekcje z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych: Khan Academy, TED.ed, Edmodo (przygotowanie: Joanna Świercz)

Przydatne programy

Jest to pakiet biurowy i następca OpenOffice. Na pakiet składa się kilka programów, które razem tworzą wolne i darmowe rozwiązanie. Użytkownik może tworzyć i edytować dokumenty tekstowe, arkusze kalkulacyjne, prezentacje, a także bazy danych. Wytworzone dokumenty są obowiązującym standardem administracji publicznej, a ponadto są kompatybilne z plikami Microsoft Office i Office for Mac OS X.

To pakiet oprogramowania edukacyjnego z licznymi aktywnościami dla dzieci w wieku od 2 do 10 lat. Program obecnie zawiera około 100 ćwiczeń. Pakiet pozwala w przyjazny sposób przyswoić obsługę komputera, podstawy malowania i rysowania oraz zasady algebry. GCompris jest pakietem edukacyjnym wydanym na wolnej licencji.

To edukacyjny język obiektowy, stworzony jako narzędzie do nauczania dzieci i młodzieży podstaw programowania. Scratch umożliwia łatwe tworzenie interaktywnych historyjek, animacji, gier, muzyki. Programowanie odbywa się w sposób wizualny - elementy języka mają kształt puzzli, a poprzez przeciąganie mogą być układane w określonym porządku. W ten sposób tworzy się kod przypisany określonemu obiektowi. Obiekty mogą reagować na zdarzenia zewnętrzne. Wygląd postaci przypisanych do obiektów można wybierać z zasobnika, tworzyć lub importować z zewnątrz. Istnieje implementacji tego języka.

To bardzo wszechstronny język używany zarówno przez zawodowców, jak i początkujących programistów. Dzięki swojej bardzo uproszczonej składni, jest uważany za jeden z najłatwiejszych do opanowania języków programowania. Działa na systemach Window, OS X i Linux, a także edukacyjnych laptopach i Raspberry Pi. Ma on szerokie zastosowanie, dlatego zarówno dzieci, jak i dorośli mogą stworzyć w nim ciekawe i angażujące projekty. Może być używany m.in. do tworzenia gier wideo, frameworków internetowych i wielu projektów obliczeń naukowych i numerycznych.

To bezpłatny program, który pozwala tworzyć różnorodne obrazy, reprodukcje, fotomontaże, a także proste animowane grafiki jak również zmieniać rozmiary i wycinać fragmenty zdjęć, dokonywać różnych operacji na kolorach, łączyć obrazy stosując warstwy oraz dokonywać konwersji różnych formatów plików graficznych. Ma bogaty elastyczny interfejs, który łatwo dostosować do swoich potrzeb i wykonywanego zadania oraz bogaty zestaw narzędzi. Program nadaje się już do pracy dla klas starszych szkoły podstawowej.

To system operacyjny, który bazuje na systemie Linux Mint - wolnym i otwartym oprogramowaniu, które jest dostępne dla każdego i może być uruchamiany z płyty DVD lub z urządzenia USB/Pendrive.

Polecamy również śledzenie informacji udostępnianych przez organizacje zrzeszające nauczycieli, gdzie publikowane są rekomendacje dotyczące materiałów edukacyjnych. Jedną z takich grup są Superbelfrzy. Na tej stronie znajdziemy np. przydatny wykaz platform edukacyjnych, które mogą pomóc w prowadzeniu kreatywnych zajęć zdalnych (wykaz przygotowała Zyta Czechowska).

Zasoby i treści

Wiemy już, jakie kanały komunikacji i narzędzia pracy zdalnej możemy wykorzystać. Teraz podpowiemy, czym i jak wypełnić lekcje zdalne treścią. Poniżej garść wskazówek i inspiracji. Serwisy, z których można czerpać pomysły, ale i korzystać z ich gotowych zasobów. Oto tylko niektóre z bogatej oferty dostępnej w internecie.

Epodreczniki.pl

Epodreczniki.pl to darmowe narzędzie edukacyjne oferujące nauczycielom i uczniom materiały dydaktyczne oraz środowisko, które pozwala tworzyć i współtworzyć nowe treści, dzielić się nimi z uczniami, przygotowywać testy sprawdzające oraz śledzić postępy, a nawet prowadzić indywidualną pracę z uczniem.

Materiały dostępne na platformie są:

bezpłatne

zgodne z podstawą programową dla szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych,

udostępniane na otwartej licencji Creative Commons, zapewniającej korzystanie z e-materiałów przez nauczycieli, co oznacza, że można je dowolnie wykorzystywać, przerabiać, drukować czy kopiować,

dostępne z różnych urządzeń (komputera, laptopa, tabletu, smartfona),

dostosowane do potrzeb uczniów z różnymi dysfunkcjami.

Na platformie nauczyciele i uczniowie mają do dyspozycji:

e-podręczniki i e-materiały do większości przedmiotów ogólnokształcących na wszystkich etapach kształcenia,

dodatkowe zasoby dydaktyczne do poszczególnych przedmiotów (w tym filmy edukacyjne czy audiobooki),

przykładowe programy nauczania i scenariusze zajęć.

Na platformie zamieszczone są krótkie filmy instruktażowe informujące, jak można z niej korzystać.
Oprócz możliwości korzystania z gotowych e-materiałów platforma oferuje nauczycielom narzędzia do tworzenia własnych materiałów edukacyjnych i dzielenia się nimi. Dostępny na platformie (dla zarejestrowanych i zalogowanych użytkowników) edytor treści dla nauczycieli i uczniów to narzędzie do tworzenia treści edukacyjnych przystosowanych do urządzeń mobilnych.
Nauczyciel może udostępniać materiały nawet tym uczniom, którzy nie są użytkownikami zarejestrowanymi.

Centralna Komisja Egzaminacyjna

Na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej uczniowie i nauczyciele znajdą materiały przydatne i pomocne w systematyzowaniu, utrwalaniu wiedzy, a także wspierające ich w przygotowaniach do egzaminów.
Materiały dotyczące egzaminu ósmoklasisty Materiały dotyczące egzaminu maturalnego

Scholaris

Scholaris to portal wiedzy dla nauczycieli zawierający bezpłatne zasoby edukacyjne, które są dostosowane do wszystkich etapów kształcenia. Zasoby portalu są kompatybilne ze wszystkimi tablicami interaktywnymi i innymi urządzeniami wspomagającymi pracę nauczyciela, np. tabletami. Portal zawiera około 28 tys. pojedynczych interaktywnych materiałów, pomocnych w realizacji treści ze wszystkich przedmiotów, na różnych poziomach edukacyjnych. Są to scenariusze lekcji, ćwiczenia, teksty, animacje, slajdy, symulacje, gry dydaktyczne czy filmy. Wszystkie opublikowane na portalu treści, bez względu na przyporządkowanie do poprzedniej lub aktualnej podstawy programowej, stanowią merytorycznie materiał, który może być wykorzystany w pracy zarówno przez ucznia, jak i przez nauczyciela.

Wyszukiwanie jest możliwe zarówno dla aktualnej, jak i poprzedniej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Po wejściu na portal i wybraniu zakładki Nowa podstawa użytkownik przenosi się do tej części, w której zasoby z etapu wychowania przedszkolnego, edukacji wczesnoszkolnej oraz klas IV-VIII szkoły podstawowej przypisano do obecnie obowiązującej podstawy programowej.
Wyszukiwarka pozwala na filtrowanie zasobów według etapów edukacyjnych, przedmiotów, typów zasobu, słów i wyrażeń kluczowych.

Lektury.gov.pl

Lektury.gov.pl to portal internetowy, na którym dostępna jest większość lektur szkolnych znajdujących się w domenie publicznej. Użytkownicy w łatwy i przyjazny sposób mogą zapoznać się z szerokim wyborem lektur, zarówno z zasobów przeznaczonych dla szkół szkoły podstawowej, jak i ponadpodstawowych. Użytkownik może wybrać spośród kilku formatów plików, może zatem przeczytać lekturę na komputerze, na smartfonie albo na czytniku.
Największą zaletą serwisu jest to, że wszystkie pozycje są dostępne bezpłatnie, bez konieczności zakładania konta i logowania. Dzięki temu wirtualna biblioteka przed każdym stoi otworem.

Włącz Polskę!

Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą udostępnia materiały edukacyjne dla dzieci uczących się za granicą. Mają formę internetowego podręcznika „Włącz Polskę!". To zbiór zasobów edukacyjnych stworzonych do budowy podręczników dla uczniów szkół polskich na całym świecie. Strona internetowa, na której znajduje się podręcznik, jest narzędziem pozwalającym tworzyć zindywidualizowane zestawy treści dostosowane do wieku i poziomu znajomości języka polskiego uczniów. Dostępne materiały obejmują nauczanie wczesnoszkolne, język polski, wiedzę o Polsce oraz historię i geografię Polski.

Dostęp do zasobów jest otwarty (nie wymaga logowania) i nieodpłatny. Każdy użytkownik ma prawo je powielać, kopiować, dystrybuować i zapisywać w formie pliku PDF na własnym komputerze, tablecie czy smartfonie. Po zapisaniu własnej wersji podręcznika otworzenie materiałów nie wymaga dostępu do Internetu.

Biblioteka cyfrowa POLONA

Biblioteka cyfrowa POLONA to jedna z najnowocześniejszych bibliotek cyfrowych na świecie i jednocześnie największa tego typu biblioteka w Polsce. Biblioteka Narodowa, administrator POLONY, udostępnia w serwisie nie tylko swoje zbiory, ale też obiekty innych instytucji - zdigitalizowane za pomocą najnowocześniejszych technologii, pozwalających uzyskać najwyższą jakość. Zdigitalizowane i udostępniane w POLONIE zbiory każdego dnia powiększają się o nawet 2 tys. obiektów: książek, starych druków, rękopisów, grafik, map, nut, fotografii, ulotek, afiszy i pocztówek.
W POLONIE można znaleźć najcenniejsze skarby polskiej kultury i historii, np. Kronikę Anonima zwanego Gallem, rękopisy Kochanowskiego, Mickiewicza i Chopina czy rysunki Norwida i Witkacego. Są tu obiekty reprezentujące cały przekrój dziedzin i epok: rękopisy iluminowane, najstarsze polskie książki drukowane, ryciny, rysunki oraz publikacje popularne: pocztówki, stare elementarze, książki dla dzieci, książki kucharskie czy dawne poradniki. Większość udostępnionych zbiorów należy do domeny publicznej, dzięki czemu można je za darmo pobierać i dowolnie wykorzystywać.

Khan Academy

Khan Academy to platformadedykowana kształceniu przez internet, na której znajdują się przede wszystkim materiały z zakresu matematyki, nauk ścisłych oraz programowania, ale również z historii, historii sztuki i ekonomii. Misją Khan Academy jest zapewnienie wszystkim i wszędzie bezpłatnej światowej klasy edukacji. Wszystkie materiały są tworzone i tłumaczone przez wysokiej klasy ekspertów, a treści edukacyjne powstają we współpracy z takimi ośrodkami jak NASA, The Museum of Modern Art, California Academy of Sciences i MIT. Na platformie dostępne są praktyczne ćwiczenia i filmy instruktażowe. Nauczyciele mogą też skorzystać z możliwości założenia konta umożliwiającego pracę z grupą uczniów oraz śledzenie ich postępów w nauce.
Więcej informacji o tym, jak korzystać z Khan Academy.

Ninateka

Ninateka to serwis, na którym znajdują się filmy dokumentalne, fabularne, reportaże, animacje, filmy eksperymentalne, zapisy spektakli teatralnych i operowych, rejestracje koncertów, relacje dokumentujące życie kulturalne i społeczne oraz audycje radiowe. Łącznie dostępnych jest ponad 7 tys. plików audio i wideo, wszystkie są bezpłatne, wolne od reklam i dostępne bez logowania. Można z nich korzystać na wszelkich urządzeniach cyfrowych: komputerach stacjonarnych i przenośnych, tabletach, smartfonach.
Dla zainteresowanych serwis udostępnia konto EDU, które jest skierowane do nauczycieli oraz uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Posiadacze takiego konta mogą bezpłatnie korzystać z materiałów audiowizualnych o charakterze edukacyjnym. Zyskują też dostęp do scenariuszy lekcji, ułatwiających prowadzenie zajęć. Z konta EDU skorzystają przede wszystkim nauczyciele prowadzący zajęcia z języka polskiego, wiedzy o kulturze, wiedzy o społeczeństwie, historii, muzyki oraz zajęcia dodatkowe, np. z zakresu wiedzy o filmie lub teatrze.

Muzykoteka Szkolna

Muzykoteka Szkolna to serwis edukacyjny przygotowany na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wydawany przez Filmotekę Narodową - Instytut Audiowizualny. Zadaniem tego serwisu jest kształcenie odbiorców muzyki oraz aktywnych uczestników kultury, a także podniesienie poziomu powszechnej edukacji muzycznej w Polsce.
To nowoczesne narzędzie wspomagające tradycyjną edukację muzyczną, które aktywizuje i stymuluje zainteresowanie muzyką. Jego celem jestdotarcie do jak największej liczby nauczycieli oraz animatorów kultury i przekazanie im kompetentnego zestawu informacji, a także narzędzi, którymi można posłużyć się podczas lekcji muzyki w szkole podstawowej i ponadpodstawowej oraz w ramach zajęć pozalekcyjnych i dodatkowych. W serwisie dostępnych jest blisko pół tysiąca utworów muzycznych, od barokowych oper, przez wielkie dzieła symfoniczne, aż po muzykę wokalną i eksperymentalną. Z zasobów można korzystać bez logowania albo - po zarejestrowaniu - w ramach konta nauczycielskiego lub uczniowskiego.

Biblioteka Cyfrowa ORE

Biblioteka Cyfrowa Ośrodka Rozwoju Edukacji gromadzi i udostępnia materiały oraz publikacje opracowane w ramach działalności Ośrodka. Obecnie oferuje 960 tytułów książek i czasopism dla nauczycieli i wszystkich zainteresowanych problematyką oświatową.

Centrum Nauki Kopernik

Centrum Nauki Kopernik oferuje nauczycielom gotowe scenariusze lekcji, eksperymenty, webinaria i inne inspirujące materiały edukacyjne. Powstały we współpracy z ekspertami, naukowcami, edukatorami i nauczycielami, którzy dzielą się praktyczną wiedzą w programach Nauka dla Ciebie, Szkoła bliżej nauki, Klub Młodego Odkrywcy czy ESERO - programu powstałego z inicjatywy Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA.Inspiracje znajdują się w zakładce Dla nauczycieli #Kopernikwdomu na głównej stronie CNK.

Kopernik na swoim Facebooku codziennie publikuje propozycje wartościowych aktywności, którymi można zająć dzieci w domu, ale i wykorzystać w pracy z uczniami. Dla osób niekorzystających z Facebooka zbiera te materiały i umieszcza na swojej stronie www, w odrębnej zakładce: #Kopernikwdomu - Eksperymentuj samodzielnie.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami w zakładce: Eksperymentuj samodzielnie #Kopernikwdomu

Przystanek Historia

Przystanek Historia ​​​​oraz inne portale tematyczne IPN to elementy edukacji historycznej, którą zajmuje się Biuro Edukacji Narodowej, częśćInstytutu Pamięci Narodowej. Zadaniem Biura jest upowszechnianie historii Polski w kraju i za granicą w formie działań edukacyjnych i wystawienniczych. Celem BEN jest popularyzacja wiedzy historycznej dotyczącej Polski w XX wieku, tak aby pamięć o wydarzeniach z jej dziejów była żywa obecnie i aby została przekazana kolejnym pokoleniom. Edukacja historyczna prowadzona przez IPN obejmuje kompleksowe działania skierowane do odbiorcy w każdym wieku, od uczniów szkoły podstawowej, przez młodzież i nauczycieli, po wszystkich dorosłych Polaków, a także cudzoziemców. Materiały edukacyjne tworzone przez Biuro Edukacji Narodowej IPN są dostosowane do poziomu wiedzy odbiorców w kraju i za granicą.

Learnetic

Serwis Learnetic, prowadzony przez polską firmę, jest miejscem, w którym można znaleźć wiele treści edukacyjnych do wykorzystania w pracy zdalnej z uczniami. Są tam kursy związane z przedmiotami szkolnymi, ale nie tylko. Kursy dostępne nieodpłatnie znajdziesz na tej stronie. Poza kursami możesz też skorzystać z nowoczesnej platformy edukacyjnej Dzwonek.pl, która wspiera edukację zdalną, oferując szereg narzędzi do komunikacji i zarządzania procesem edukacyjnym oraz udostępniając olbrzymi zbiór cyfrowych materiałów edukacyjnych. Jeśli sam tworzysz zasoby edukacyjne, możesz się nimi podzielić, korzystając z portalu eKreda.pl, na którym nauczyciele tworzą ogólnodostępne lekcje interaktywne.

Edukator.pl

Edukator.pl to nowoczesny serwis edukacyjny. Wystarczy się zarejestrować, aby otrzymać dostęp do własnego wirtualnego dysku, który pozwala gromadzić i porządkować cyfrowe materiały dowolnego formatu, a przede wszystkim w łatwy i intuicyjny sposób tworzyć własne treści, komunikować się z innymi i publikować najlepsze dzieła.

Innymi słowy jest to narzędzie idealne do pracy własnej. Nauczycielom może ono dostarczyć wiele wyjątkowych rozwiązań, gotowych materiałów, narzędzi. Szkoły mogą tworzyć własne zasoby cyfrowe. Co równie ważne, jeśli nie najważniejsze to fakt, iż stworzone materiały, w tym prezentacje, testy, kursy, krzyżówki czy filmy można publikować i wymieniać się nimi z innymi. Moduł grup pozwala nie tylko na dzielenie się materiałami, ale można z jego pomocą prowadzić fakultety, zajęcia dodatkowe, grupy seminaryjne, ćwiczeniowe, klasy, koła przedmiotowe, grupy językowe.

Dla polskich szkół, nauczycieli, uczniów, pasjonatów serwis jest darmowy i otwarty.

Platforma Cyfrowa PAN Biblioteki Kórnickiej

Platforma Cyfrowa PAN Biblioteki Kórnickiej to wartościowy serwis powstały w ramach projektu unijnego „Cyfrowe udostępnianie zasobów Polskiej Akademii Nauk - Biblioteki Kórnickiej". W ramach projektu opracowano i udostępniono wiele tysięcy zasobów naukowych Biblioteki Kórnickiej PAN. Dostępne są liczne dokumenty, rękopisy, mapy, kolekcje malarstwa i inne bezcenne, często unikatowe na skalę światową, zbiory Biblioteki.

Ponadto dla nauczycieli przygotowano materiały (scenariusze lekcji, prezentacje) do przeprowadzenia zajęć zdalnych na różnych poziomach edukacji:
Scenariusze i prezentacje Projekty

# data[].attributes.attachment_link.title
Nauczycielu, poprowadź lekcje online! - Ministerstwo Cyfryzacji - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Zawieszenie zajęć w szkołach to spore wyzwanie dla nauczycieli. Nie znaczy to jednak, że uczniowie są skazani na przymusową przerwę w nauce. Odpowiedzią jest praca zdalna. Tak, przyda się również w edukacji. Podstawa pracy zdalnej, czyli mówiąc prościej, pracy z domu, to komputer i dostęp do internetu (przyda się też telefon).

# data[].attributes.headline
Pomoce dydaktyczne, karty pracy, multimedia - spe, ppp

# data[].attributes.subject
Pomoce dydaktyczne, karty pracy, multimedia - spe, ppp

# data[].attributes.attachment_link.title
Specjalni czyli nowe technologie w szkołach specjalnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim charakteryzuje się istotnie niższym niż przeciętne funkcjonowaniem intelektualnym z jednocześnie współwystępującym ograniczeniem w zakresie dwóch lub więcej spośród następujących umiejętności przystosowawczych: porozumiewania się, samoobsługi, trybu życia domowego, uspołecznienia, korzystania z dóbr społeczno-kulturalnych, samodzielności, troski o zdrowie i bezpieczeństwo, umiejętności szkolnych, organizowania czasu wolnego i pracy (Kostrzewski).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej p onownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich. By wesprzeć grono pedagogiczne w tym wymagającym czasie przygotowaliśmy pomysły, które sprawdziły w innych szkołach. Znajdziecie je w tabelach poniżej.
Z tego wpisu dowiecie się, jak w zmiennych okolicznościach projektować środowisko uczenia się, jaką komunikację prowadzić z rodzicami, by odpowiedzieć na ich obawy, wspierając w ten sposób uczniów i uczennice, oraz jak zabezpieczyć ryzyko transmisji wirusa poprzez wprowadzenie odpowiednich procedur. Korzystajcie z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!

Zachęcamy do zapoznania się również z pierwszą częścią artykułu pt. „Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I".

C. Projektowanie środowiska uczenia się

Warto dostosować metody nauczania i oceniania do zmienionych okoliczności oraz stopniowo wprowadzać uczniów i uczennice do ponownego poznawania treści przedmiotowych.

Zorganizujcie zajęcia na świeżym powietrzu na szkolnym boisku, w okolicach szkoły lub w ramach wyjścia poza szkołę (np. do lasu).

Zrezygnujcie z oceniania stopniami przez pierwszy tydzień lub dwa tygodnie pracy stacjonarnej.

Sprawdzając stan wiedzy uczniów i uczennic połóżcie nacisk na metody, które nie generują dodatkowego stresu (np. praca w grupach zbierających informacje, które uczniowie i uczennice pamiętają z ostatniego działu).

Skupcie się na tym, czego uczniowie i uczennice się nauczyli a nie na tym, czego nie umieją, tworząc okazje do zademonstrowania tego, co uczniowie i uczennice zapamiętali i co było dla nich ciekawe.

Odłóżcie na później testowanie, kartkówki i sprawdziany (najlepiej gdyby było to możliwe na wszystkich przedmiotach).

Zaproście uczniów i uczennice do pracy w parach i grupach. Wesprze to integrację klasy i odbuduje relację pomiędzy młodymi ludźmi.

Połóżcie nacisk na zadania dające uczniom i uczennicom wybór.

Wykorzystajcie metody, które maksymalnie angażują wszystkich uczniów i uczennice w klasie (np. metodę projektu, pracę w grupach).

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z tematów / działów jest dla nich najciekawszy i jemu poświęćcie pierwszą lekcję po powrocie.

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z przerabianych zdalnie tematów / działów był dla nich najtrudniejszy i który chcieliby wspólnie powtórzyć (np. w grupach zbierając to, co zapamiętali lub pracując nad tworzeniem zadań do rozwiązania przez inne grupy).

Zorganizujcie tydzień (lub dwa tygodnie) pracy bez podręczników.

Zaproponujcie uczniom i uczennicom refleksję nad ich procesem uczenia się - czego dowiedzieli się o nim w czasie nauczania zdalnego, co wykorzystywali i jak te wnioski można wykorzystać w edukacji stacjonarnej.

Możecie skorzystać z naszych inspiracji (gier, zabaw i ćwiczeń) na zajęcia przedmiotowe:

Autorki i autorzy: Katarzyna Grubek, Iwona Kluge, Tomek Kołodziejczyk, Elzbieta Krawczyk, Danuta Sterna, Małgorzata Stodulna, Michał Szczepanik, Michał Tragarz, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg.
D. Współpraca i komunikacja z rodzicami

Zadbajcie o to, by rodzice potrafili wesprzeć swoje dzieci w powrocie do stacjonarnej szkoły, poprzez odpowiedzenie na ich obawy i nadzieje.

Przygotujcie anonimową ankietę dla rodziców z pytaniami o to, czego obawiają się oni i ich dzieci w kontekście powrotu do szkoły i czego potrzebują.

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą podejście pedagogiczne, które szkoła przyjmuje w toku powrotu do edukacji stacjonarnej (np. dlaczego nie stawiacie ocen, dlaczego pracujecie metodą projektu, dlaczego przerwy i część zajęć odbywa się na świeżym powietrzu).

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą zasady powrotu do szkoły:

procedury bezpieczeństwa obowiązujące w szkole

zasady funkcjonowania edukacji hybrydowej

jak będzie wyglądał dzień w szkole - co będzie tak samo jak dawniej, a co będzie inaczej.

Przygotujcie dla rodziców zestaw praktycznych wskazówek

o co zadbać przed powrotem do szkoły

co komunikować uczniom i uczennicom (a czego nie komunikować)

jak reagować na trudne zachowania dzieci.

E. Zapewnienie bezpieczeństwa

Wprowadźcie procedury, które zredukują ryzyko transmisji wirusa i maksymalnie zabezpieczają wszystkich pracowników szkoły oraz uczennice i uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej ponownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdy czytasz lub słyszysz słowo PANDEMIA, co pojawia się w Tobie tu i teraz? Jakie emocje Ci towarzyszą? Jak reaguje Twoje ciało? Jaka pierwsza myśl przychodzi Ci do głowy? Może czujesz niepokój, lęk, lekki ucisk w żołądku? Złość? Zmęczenie? Może masz ochotę zrobić głęboki wdech albo zastanawiasz się, kiedy w końcu się to skończy? A może myślisz, że żyjemy w ciekawych czasach? Może też być tak, że w tym momencie nic Ci nie przychodzi do głowy i nie czujesz, aby słowo to wzbudzało jakiekolwiek emocje.
Jakakolwiek nie byłaby Twoja odpowiedź, to jest ona taka jaka jest i ma prawo taka być.

Gdy w naszym życiu pojawia się jakieś zdarzenie lub bodziec, nie mamy wpływu na to, jakie będą nasze pierwsze odczucia, myśli, jak zareaguje ciało. Szczególnie, gdy jest to coś trudnego albo nowego. Możemy jednak się obserwować i świadomie stosować różne strategie radzenia sobie z emocjami, które będą dla nas pomocne.

Sytuacja, w jakiej się znaleźliśmy budzi różne, często skrajne emocje. Mogą one zmieniać się w czasie; co innego mogłaś/mogłeś czuć na samym początku, po raz pierwszy słysząc o koronawirusie. Inne odczucia mogły się u Ciebie pojawić podczas pierwszego lockdownu, a inne teraz, po roku różnych ograniczeń i społecznego dystansu. Niektórzy z nas zareagowali na pandemię natychmiastową adaptacją, inni chwilową destabilizacją, u innych osób wywołała ona chroniczny stres. Dla części osób pandemia miała lub nadal ma charakter traumatyczny. Są wśród nich Twoi uczniowie i uczennice.

Emocjonalne skutki pandemii

Zjawisko pandemii dla wielu z nas stało się silnym stresorem z kilku powodów. Po pierwsze ze względu na swój nagły, nieprzewidywalny i wszechogarniający charakter. Lęk o zdrowie własne i bliskich dotyka wszystkich, niezależnie od klasy społecznej, zasobności portfela, wieku czy zawodu. Pandemia naruszyła naszą potrzebę bezpieczeństwa, przewidywalności. Uderzyła w nasze poczucie sprawstwa, wiary w to, że dużo w życiu zależy od nas samych. Dla wielu osób nie mniej dotkliwa stała się izolacja fizyczna, utrudniony kontakt z bliskimi, przyjaciółmi i przyjaciółkami, kolegami i koleżankami z klasy.

W pandemii nie tylko stanęliśmy przed nowymi wyzwaniami, koniecznością adaptacji do zmian i poszukiwania nowych strategii dla zaspokojenia swoich potrzeb. Wiele osób pozbawionych zostało znanych sposobów na odstresowanie się i poprawienie samopoczucia (np. koncerty, korzystanie z siłowni lub relaks w ulubionej kawiarni z przyjaciółmi).

Należy zaznaczyć, że to jak potrafimy sobie radzić emocjonalnie w sytuacji pandemii, zależy również od naszej rezyliencji (odporności na stres), indywidualnych zasobów, wcześniejszych doświadczeń i obecnej sytuacji życiowej.

Trudności, przed którymi stanęli młodzi ludzie

Wyniki badań pokazują, że pandemia może mieć negatywny wpływ na życie i samopoczucie większości populacji*. Jedną z grup społecznych, która wyjątkowo dotkliwie odczuła wpływ pandemii na codzienne życie, jest młodzież szkolna. Wśród najczęściej odczuwanej emocji, ucząca się zdalnie młodzież wymieniała: nudę, tęsknotę, bezradność, smutek. Takie emocje jak radość, zadowolenie, niepokój czy zazdrość pojawiały się dużo rzadziej**. Badania pokazują, że najtrudniejszy dla młodych ludzi jest brak spotkań z przyjaciółmi, niemożność wychodzenia z domu, brak ruchu, przeciążenie ilością materiału szkolnego***.

Ponadto wiele młodych osób nie rozmawia o swoich przeżyciach z rodzicami. Tymczasem jednym z bardzo ważnych czynników pozwalających zachować dobrostan w obliczu doświadczania trudności jest wsparcie drugiej osoby.

Równie ważne jest poczucie posiadania wpływu oraz przekonanie, że sobie poradzimy z trudnościami. Oba te aspekty w pandemii pozostają zaniedbane.

Jak zadbać o dobrostan uczniów i uczennic?

Mając to wszystko na uwadze ważne jest, aby w pracy z dziećmi i z młodzieżą stwarzać okazje do rozmowy o ich uczuciach, pokazywać, że nie są w swoich przeżyciach osamotnieni oraz wspólnie poszukiwać skutecznych strategii radzenia sobie z wyzwaniami. Poruszanie z młodzieżą tematu emocji, szczególnie tych trudnych, może budzić obawy, że uczniom i uczennicom nie będzie lepiej, a wręcz przeciwnie - że poczują się gorzej. Osoba prowadząca takie zajęcia może mieć wątpliwości, czy nie będąc specjalistą/ką od zdrowia psychicznego, będzie potrafiła wesprzeć młodych ludzi. Rolą nauczyciela/ki nie jest bycie ekspertem/ką w tej sytuacji, a jedynie przeznaczenie czasu podczas lekcji, zadbanie o bezpieczną przestrzeń do rozmowy oraz pilnowanie, by nikt nie był oceniany.

Warto wierzyć w mądrość grupy, bo młodzi ludzie częściej bardziej biorą sobie do serca to, co mówią ich rówieśnicy i rówieśniczki, niż osoby dorosłe. W klasie, która jest dobrze zintegrowana, w której panuje bezpieczna atmosfera, dzieci i młodzież mogą chętniej rozmawiać o tym, co czują i czego potrzebują, a rozmowa ta będzie miała dla nich dużą wartość. Od emocji bowiem nie można uciec. Udawanie, że ich nie czujemy sprawia, że mogą na nas wywierać jeszcze większy wpływ. Samo zauważenie tego, co się czuję, nazwanie tego, jest pierwszym krokiem do regulacji emocjonalnej. A podzielenie się refleksją z drugim człowiekiem pomaga nam lepiej zrozumieć siebie oraz jest jedną z najlepszych metod na odstresowanie.

Lekcje poświęćmy rozmowie o emocjach

Gdy pracujesz z klasą, w której dzieci i młodzież są mniej chętne do rozmawiania o swoich emocjach na forum, możesz poruszyć temat na bardziej poznawczym poziomie. Uczniowie i uczennice mogą wymieniać emocje związane z pandemią za pomocą ćwiczeń i narzędzi pracy, które umożliwiają im anonimowość. Rozmowa na temat faktów i mitów dotyczących emocji oraz wspólne poszukiwanie strategii na zaspokojenie potrzeb, będzie dla uczniów i uczennic wspierające, nawet jeżeli nie będą mówić na forum o własnych odczuciach. Przygotowany scenariusz do przeprowadzenia lekcji na temat emocji i potrzeb w pandemii zawiera różne warianty ćwiczeń w zależności od potrzeb grupy, do której jest adresowany.

Celem lekcji na temat emocji w pandemii jest umożliwienie dzieciom i młodzieży opowiedzenia o swoich emocjach, by zobaczyły, że mają prawo czuć smutek, złość, tęsknotę oraz że odczucia te są naturalne. W kontekście pandemii lub innych rudnych momentów może się pojawiać wśród uczniów i uczennic życzenie, żeby „nic nie czuć". Czy możemy sobie jednak wyobrazić świat bez emocji? Czy możemy wyłączyć jedynie te nieprzyjemne?

Fundamentalna rola emocji

Emocje informują nas o tym, czy nasze potrzeby są zaspokojone i o które z nich musimy się zatroszczyć. Pełnią też ważną rolę w komunikacji z innymi ludźmi. Emocje są ważnymi drogowskazami - chronią nas. Np. dzięki strachowi jesteśmy w stanie zadbać o nasze bezpieczeństwo (np. myjemy ręce), dzięki złości potrafimy postawić granice (np. panu w kolejce, który podchodzi zbyt blisko z maską na brodzie). Naturalne jest również, że obecnie czujemy smutek. Być może sami doświadczyliśmy straty, a jeżeli dla nas los był łaskawy to martwimy się, widząc spadek zatrudnienia albo chorujących i umierających ludzi.

Odczuwanie smutku świadczy o naszej empatii. Brak kontaktu z własnym smutkiem czy złością prowadzi najczęściej do tego, że przestajemy czuć także przyjemne emocje, tj. radość, miłość. Życie traci wtedy smak. Warto podczas lekcji zadbać również o przestrzeń na to, by porozmawiać z uczniami i uczennicami o uczuciach pozytywnych, o momentach wdzięczności i pokazywać, że jest możliwe, by „pomieścić w sobie" wszystkie te uczucia. Badania pokazują, że praktykowanie wdzięczności, przypominanie sobie dobrych, przyjemnych momentów jest bardzo ważne w profilaktyce stresu.

Przywracanie poczucia sprawczości

Podczas lekcji warto zadbać o przestrzeń na rozmowę o tym, co jest dla nas trudne w obecnej sytuacji, by wspólnie się zastanowić, na co mamy wpływ i co zatem możemy zrobić, a na co wpływu nie mamy (np. na to, ile potrwa lockdown). Sprawy od nas niezależne mogą jednak prowadzić do poczucia bezradności, rozlewać się na inne sfery życia. Niekiedy poświęcamy tak dużo energii, przejmując się tym, co jest od nas niezależne, że nie wystarcza nam sił na walkę z trudnościami. Wspólne poszukiwanie obszarów, w których każdy i każda z nas może coś zrobić, jest bardzo ważne, ponieważ przywraca poczucie sprawstwa.

W trosce o indywidualne potrzeby

Ważne jest, aby podczas lekcji wspólnie nazwać potrzeby, które są zaspokojone oraz te, o które zadbać trudniej. Młodzi ludzie mówią często, że brakuje im w pandemii zabawy, kontaktu, bliskości, poczucia lekkości. Samo nazwanie tych potrzeb jest pomocne dla zrozumienia siebie. Wspólne poszukiwania skutecznych i obecnie możliwych strategii dla ich realizacji nie tylko dostarcza wiedzę, ale również rozbudza kreatywność oraz wzmacnia poczucie wspólnotowości. Jest to bardzo ważne, gdyż część młodych osób czuje się teraz osamotniona. Kolejną ważną kwestią jest pokazanie tymczasowości obecnej sytuacji i wzmacnianie nadziei. Podczas lekcji można porozmawiać o tym, jak dbaliśmy o swoje potrzeby przed pandemią, jak teraz możemy o nie zadbać i co zrobimy, gdy pandemia się skończy. Jakie praktyki stosowane w tym czasie zostaną z nami na stałe?

Przygotowanie do zajęć

Podczas przygotowywania się do zajęć warto spisać sobie kilka konstruktywnych strategii radzenia sobie ze stresem oraz regulacji emocjonalnej (kilka pomysłów opisane zostało w załączniku do scenariusza zajęć). Nie chodzi o to, by pouczać dzieci, ale by poszerzać ich perspektywę. Twoje propozycje są tak samo ważne, jak propozycje uczestników i uczestniczek. Warto również przed lekcją pomyśleć o własnym systemie wsparcia emocjonalnego i merytorycznego oraz przygotować sobie kontakty do przekazania uczniom i uczennicom (np. telefony zaufania, kontakt do psycholożki szkolnej czy pedagoga szkolnego itp.).

Na zakończenie chciałabym podkreślić, że jeżeli masz dobry kontakt ze swoimi uczniami i uczennicami, to jesteś najlepszą osobą do rozmowy na temat ich emocji i potrzeb w okresie pandemii. To, że uczniowie i uczennice Cię znają i Ci ufają, jest najważniejsze.

* Trauma w dobie pandemii, Przewodnik Fundacji „Dorastaj z Nami".

**Raport z badania Nauka zdalna i pobyt w domu 2020, 9 października, Oddział Terenowy Towarzystwa Aktywności Dzieci "Szansa".

*** Młodzież w czasie epidemii, IPZIN 2020 cz. 1 i 2: https://ipzin.org/index.php/87-mlodziez-w-czasie-epidemii-komu-jest-najtrudniej .

Polecane materiały edukacyjne

To, jak będziemy przeżywać sytuację traumatyczną, jest uzależnione od tego, czy potrafimy w sobie odnaleźć tzw. poczucie sprawczości. Czy w momencie, w którym wokół dzieje się tak dużo złego, potrafimy znaleźć cząstkę dobra? Czy możemy zrobić coś dobrego dla siebie bliźniego/dla innych i nie dać się zanurzyć w poczuciu krzywdy i niesprawiedliwości? Sposobem na pokonywanie poczucia krzywdy może być znalezienie czegoś pozytywnego, co każdy z nas może zrobić.

prof. Bogdan de Barbaro
psychiatra i psychoterapeuta, wieloletni pracownik naukowy Katedry Psychiatrii Collegium Medicum UJ

Anna Kawalska - psycholożka międzykulturowa, trenerka umiejętności społecznych oraz kompetencji międzykulturowych i antydyskryminacyjnych, arteterapeutka, psychotraumatolożka. Od kilkunastu lat pracuje z grupami dzieci oraz osób dorosłych, prowadząc zajęcia psychoedukacyjne oraz wsparciowe, tworzy programy oraz materiały edukacyjne.

Działanie sfinansowane ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.

# data[].attributes.attachment_link.title
Emocje w pandemii - jak o nich rozmawiać z uczniami i uczennicami, by ich wspierać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdy czytasz lub słyszysz słowo PANDEMIA, co pojawia się w Tobie tu i teraz? Jakie emocje Ci towarzyszą? Jak reaguje Twoje ciało? Jaka pierwsza myśl przychodzi Ci do głowy? Może czujesz niepokój, lęk, lekki ucisk w żołądku? Złość? Zmęczenie? Może masz ochotę zrobić głęboki wdech

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Frustracja, niepokój, lęk, rozdrażnienie, nuda, ale też ekscytacja, a momentami nawet zadowolenie - wszystkie te emocje towarzyszyły i towarzyszą uczniom i uczennicom w czasie edukacji zdalnej. Kolejną rozmowę w cyklu „Odporna szkoła" poświęciliśmy temu, jak młodzi ludzie czują się po niemal roku od wybuchu pandemii oraz jak doświadczane emocje mogą wpłynąć na ich postawy w dłuższej perspektywie. Ekspertka Natalia Boszczyk, nauczycielka i psycholożka opowiada także o tym, jak radzi sobie z trudnymi emocjami uczniów i uczennic na co dzień. Zachęcamy do wysłuchania tej inspirującej rozmowy.
„Mam nadzieję, że po edukacji zdalnej zmienimy spojrzenie na wiele wartości, jakie niesie szkoła i, że spojrzymy na nią jak na miejsce spotkań ludzi i budowania relacji. W ostatnim czasie odkryliśmy, jak trudno jest budować relacje w przestrzeni wirtualnej i mam nadzieję, że po powrocie do tradycyjnego nauczania odkryjemy na nowo i rozsmakujemy się w takich walorach szkoły. (...) Mamy teraz szansę, by sobie uświadomić, że coś co było dotychczas dodatkiem, jest istotą szkoły. Uczyć możemy się bez wzajemnych kontaktów, bez budowania wspólnoty, bo wiedzę można przekazać przez różnego rodzaju platformy. (...) Myślę, że dzieci wrócą do szkoły także trochę bardziej zorientowane w tym, co może im pomagać w uczeniu się, co można robić łatwiej i szybciej." - mówi Natalia Boszczyk

Dzięki tej rozmowie:
- spojrzysz na sytuację związaną z edukacją zdalną z perspektywy uczniów i uczennic, głębiej zrozumiesz, jakie emocje im towarzyszą,
- dowiesz się, jak można pomagać młodym ludziom w radzeniu sobie z trudnymi emocjami, a także jak o tym z nimi rozmawiać,
- zwrócisz uwagę na „życiowe" umiejętności, które są potrzebne uczniom i uczennicom w czasie lockdownu oraz dowiesz się, jak szkoła może je rozwijać
- lepiej przygotujesz się do powrotu do szkoły po zakończeniu edukacji zdalnej.

Zachęcamy do wy słuchania

https://blog.ceo.org.pl/wp-content/uploads/2021/02/wywiad_z_Natali%C4%85_Boszczyk.mp3
Pobierz nagranie
Natalia Boszczyk - dyplomowana nauczycielka języka polskiego, certyfikowana tutorka i mediatorka, trenerka, mentorka w kursach internetowych dla nauczycieli; twórczyni bloga Szkoła Dobrej Relacji, na którym pomaga nauczycielom oraz rodzicom budować dobre relacje w szkole i w domu. Za nią: 15 lat pracy z młodzieżą i dziećmi, 7 lat pracy mentorskiej z nauczycielami, ponad 100 godzin tutoringu z młodzieżą, ponad 300 godzin warsztatów psychoedukacyjnych, ponad 200 godzin indywidualnych konsultacji z nauczycielami i rodzicami.

Polecamy także inne wywiady z praktykami i praktyczkami, którzy dzielą się swoim doświadczeniem pracy w edukacji w 2020 roku, w ramach cyklu „Odporna szkoła".:

# data[].attributes.attachment_link.title
„To będą już inne dzieci" - rozmowa o emocjach uczniów i uczennic w trakcie i po edukacji zdalnej

# data[].attributes.attachment_link.description
Frustracja, niepokój, lęk, rozdrażnienie, nuda, ale też ekscytacja, a momentami nawet zadowolenie - wszystkie te emocje towarzyszyły i towarzyszą uczniom i uczennicom w czasie edukacji zdalnej. Kolejną rozmowę w cyklu „Odporna szkoła" poświęciliśmy temu, jak młodzi ludzie czują się po niemal roku od wybuchu pandemii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W okresach zwiększonego stresu i obniżonego nastroju zdarza się nam sięgać po pogodne filmowe opowieści, których głównym zadaniem jest poprawić humor i podnieść na duchu. Film może być jednak czymś więcej niż tylko zastrzykiem pozytywnych emocji. Umiejętnie dobrana filmowa opowieść, zaprezentowana obok dodatkowych ćwiczeń, może wesprzeć u widzów rozwój kompetencji społeczno-emocjonalnych, a te z kolei, to nasze oręże na czas radzenia sobie z wyzwaniami.
Samoświadomość, rozumienie i regulacja emocji, a także umiejętność nawiązywania i utrzymywania wspierających relacji - to tylko kilka z kompetencji przydatnych w czasach kryzysów i trudności. Każdą z nich można i warto trenować, na przykład w odniesieniu do mądrych, inspirujących dzieł filmowych, które mogą uczynić taki trening skuteczniejszym, a także... przyjemniejszym. Czas izolacji i napięć, jaki nam ostatnio towarzyszy, to dobry moment na to, by o tym przypomnieć, tym bardziej że wiele ze świetnych filmowych zasobów dostępnych jest dosłownie na wyciągnięcie ręki. Zapraszam do czytania, a potem oczywiście - do oglądania!

Psychoedukacja z filmem

Psychoedukacja z wykorzystaniem filmów może mieć szerokie zastosowanie i rozciągać się na sferę poznawczą, behawioralną i emocjonalną życia odbiorców i odbiorczyń. Poznawczą, albowiem filmy mogą dostarczać informacji i wpływać na przekonania. Behawioralną, ponieważ bywają źródłem wzorców do modelowania zachowań, jak też norm w tym zakresie. Emocjonalną, ze względu na afekt, jaki pojawia się w trakcie projekcji, ale także na ten bardziej złożony wpływ - np. możliwość przyglądania się emocjom na ekranie i oswajanie się z nimi na tej drodze. To złożone oddziaływanie filmu doskonale przygotowuje i otwiera odbiorców na przekaz, ale i związany z nim trening. Dyskusja po filmie, prezentacja teorii czy też ćwiczenia kompetencji pozwolą w pełni wykorzystać potencjał edukacyjny danego dzieła i utrwalić efekty pracy z nim.

No dobrze, ale jaki przekaz byłby obecnie najtrafniejszy i gdzie znaleźć filmy na "tu i teraz"? W niniejszym artykule skupiam się na kilku wybranych wątkach i filmach, które wydają się wyjątkowo rezonować wobec wyzwań związanych z pandemią. Z wybranych tytułów można korzystać także w edukacji zdalnej. Znajdują się one w kolekcjach CEO - dostępnym już pakiecie europejskich filmów krótkometrażowych "Shortcut - małe historie, wielkie sprawy" oraz w pakiecie "Dobre łącza", który udostępniony będzie w drugim semestrze obecnego roku szkolnego. Są to opowieści o skutecznym radzeniu sobie ze smutkiem i lękiem, a także o możliwości uzyskania pomocy i korzyści, jakie czerpać można z otwarcia się na drugą osobę. Będą inspiracją i źródłem wiedzy adekwatnej do dzisiejszych wyzwań.

Co mi w duszy gra, czyli "Orkiestra" Mikeya Hilla

Przegląd filmowych "interwencji" rozpocznę od uroczej animacji "Orkiestra" w reżyserii Mikeya Hilla, która będzie częścią filmowej kolekcji w programie "Dobre łącza". Akcja filmu toczy się w świecie zamieszkanym przez ludzi oraz ich prywatne malutkie orkiestry, które melodią i rytmem oddają temperament swoich właścicieli, a także ich bieżący nastrój. By dobrze funkcjonować w tym świecie, trzeba zaprzyjaźnić się ze swoimi małymi muzykami i pomóc im się zgrać. Towarzysząc głównemu bohaterowi filmu, zobaczymy, iż nie jest to łatwe, ale też, że - z drugiej strony - warto podjąć ten wysiłek, by lepiej się ze sobą poczuć i zbliżyć się do innych.

Dzieło Mikeya Hilla to idealne wprowadzenie do rozmowy pogłębiającej samoświadomość uczniów i uczennic. Co to znaczy, że "coś nam w duszy gra"? Czym są emocje i kiedy się w nas pojawiają? Co to znaczy "żyć w zgodzie ze sobą" i jak można znaleźć swój wewnętrzny rytm? Oto niektóre z pytań, które mogą się w niej pojawić. Efektem podobnej dyskusji może być poszerzenie słownika uczniów i uczennic, którzy ciągle mają ogromny kłopot z nazywaniem swoich odczuć. Pomoże ona także wprowadzić w pole uwagi dzieci i młodzieży kwestie regulacji emocji, które w czasie przymusowej bezczynności stają się wyjątkowo ważne. Być może w trakcie takiej rozmowy narodzi się jakaś inicjatywa dotycząca wspólnych działań na rzecz poprawy nastroju?

Plakat do filmu „Orkiestra"

Nie jesteś sam - udowadniają "Chór" i "Bullying Story"

Kolejną z naszych propozycji jest film krótkometrażowy "Chór" w reżyserii Kristófa Deáka, będący przebojem zestawu "Shortcut - małe historie, wielkie sprawy". Poruszająca opowieść o przyjaźni dwóch dziewczynek i ich wspólnej walce z wykluczeniem może dostarczyć pozytywnych wzorców i inspiracji. Będą one związane z zachowaniem Zsofi, która doświadcza dyskryminacji i po długim wahaniu zawierza przyjaciółce swoją tajemnicę. Będą także dotyczyły drugiej z dziewczynek, Lisy, i jej decyzji, by w sposób bezwarunkowy stanąć po stronie przyjaciółki i innych wykluczonych uczniów i uczennic. Film pokazuje siłę, jaką można czerpać z udanej współpracy i wspierania się nawzajem, zachęca do lojalności i przełamywania zmowy milczenia. Dla uczniów i uczennic różnie doświadczających izolacji może to być inspirująca opowieść i impuls do tego, by powiedzieć komuś życzliwemu o swoich kłopotach i odczuciach.

Kadr z filmu „Chór"

Podobny temat pozytywnego radzenia sobie z wykluczeniem i osamotnieniem pojawia się w filmie "Bullying story" w reżyserii Eef Hilgers z repertuaru programu "Dobre łącza". Tytuł filmu może być nieco mylący, bo choć bohaterka filmu stała się ofiarą cyberprzemocy, nie znajdziemy tu kolejnej smutnej historii o jej prześladowcach i spirali nękania. Wręcz przeciwnie - film to ciąg wirtualnych rozmów nastolatki z rówieśnikami i rówieśniczkami, którzy doświadczyli podobnej sytuacji i gotowi są o tym mówić publicznie. Rozmowy te pokazują, że pewne sytuacje i odczucia są uniwersalne, a ofiarą przemocy może stać się każdy. Widzimy, jak ten dobry kontakt z życzliwymi słuchaczami i słuchaczkami wiele wnosi w życie dziewczynki i jak pozwala jej odbudować poczucie własnej wartości i pogody ducha. Podobnie jak w przypadku "Chóru" mamy tu do czynienia z niezwykle wzmacniającym przekazem, pokazującym potencjalne rozwiązanie sytuacji, wydawałoby się, bez wyjścia.

Kadr z filmu „Bullying Story"

Szukam wsparcia, wspieram innych - "Słucham"

Na koniec film z zestawu "Shortcut - małe historie, wielkie sprawy", czyli "Słucham" w reżyserii Astrid Bussink. Film prezentuje pięć autentycznych historii zasłyszanych w telefonie zaufania dla dzieci i młodzieży. Są one odtworzone w taki sposób, by zapoznać młodych widzów nie tylko z przykładowymi problemami rówieśników i rówieśniczek, lecz także ze sposobem działania konsultantów linii i ich wyjątkową zdolnością prowadzenia nieoceniającej, pomocnej rozmowy. Dla wielu odbiorców i odbiorczyń filmu informacja o działaniu telefonu może być tym wsparciem, jakiego będą potrzebować na czas pandemii. Wartością będzie także prezentacja sztuki aktywnego słuchania. Jak słuchać, by wzmocnić swojego rozmówcę, swoją rozmówczynię? Czego potrzebuję, by móc czerpać siły z kontaktu z innymi? Wspólne poszukiwania odpowiedzi na podobne pytania mogą rozwijać kompetencję nawiązywania i utrzymywania dobrych relacji.

Kilka uwag końcowych

Choć w zespole edukacji filmowej Centrum Edukacji Obywatelskiej niezmiennie wierzymy w pracę z filmem, na koniec chciałabym jednak zwrócić Państwa uwagę na niektóre zastrzeżenia co do tej metody. Otóż w pewnym kontekście to, co decyduje o sile filmowych opowieści, może być powodem do ostrożności i wprowadzenia ograniczeń. Wybrane wątki, jak i filmy dotyczą kwestii delikatnych i intymnych, które mogą być źródłem trudnych przeżyć dla niektórych z uczniów i uczennic. Przed podjęciem pracy z filmami proszę rozważyć, czy w danej klasie i grupie panuje atmosfera zaufania i akceptacji, pozwalająca na poruszanie tych tematów w sposób bezpieczny dla wszystkich. Jeśli mają Państwo wątpliwości, proszę nie rezygnować z wyżej wymienionych filmów; nie zawierają one trudnych scen, nie epatują niepokojącą atmosferą. Wręcz przeciwnie - mają pozytywny wydźwięk i dostarczają przyjemnych emocji. Warto jednak z uwagą przyglądać i przysłuchiwać się, jakie skojarzenia wywołują u uczniów i uczennic oraz jak te skojarzenia wpływają na odbiór filmu. Gdy klimat w klasie nie pozwala na swobodną wymianę opinii, zachęcam do bliskiego trzymania się bohaterów filmowych i ograniczenia swoich pytań do tego obszaru. Staną się oni dla uczniów i uczennic buforem bezpieczeństwa, pozwalającym im podjąć samodzielną decyzję, czy się odsłonić, czy zachować dystans. Pomóc mogą także narzędzia zapewniające anonimowość, takie jak Mentimeter albo Answer Garden. Również skonsultowanie zajęć ze szkolnym psychologiem jest zawsze dobrym pomysłem.

Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy filmy mogą poprawić nasze umiejętności radzenia sobie?

# data[].attributes.attachment_link.description
W okresach zwiększonego stresu i obniżonego nastroju zdarza się nam sięgać po pogodne filmowe opowieści, których głównym zadaniem jest poprawić humor i podnieść na duchu. Film może być jednak czymś więcej niż tylko zastrzykiem pozytywnych emocji. Umiejętnie dobrana filmowa opowieść, zaprezentowana obok dodatkowych ćwiczeń, może

# data[].attributes.attachment_link.title
Nagranie z webinarium „Jak rozpoznawać depresję u młodych ludzi?" oraz informacja o zaświadczeniach

# data[].attributes.attachment_link.description
Drodzy i Drogie, kolejne nasze webinarium kierujemy do wszystkich z Was, którzy mają pod swoją opieką młodych ludzi. Dzieci i młodzież doświadczają teraz wyjątkowej izolacji. To trudny czas pełen niespodziewanych zmian, niepewności oraz ograniczenia tak ważnych kontaktów społecznych. U wielu młodych osób może on doprowadzić

# data[].attributes.body
Zdrowie a zdalne nauczanie

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zapewnić cyfrową higienę w okresie zdalnego nauczania? – dr Maciej Dębski

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.body
Sytuacja uczniów w pandemii. Cz. 2

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiały do pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych w czasie nauki zdalnej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Akceptuję Więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Specjalne potrzeby edukacyjne - Zdalne lekcje

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauka zdalna Edukacja wczesnoszkolna Przedmioty przyrodnicze Specjalne potrzeby edukacyjne X eKonferencja edukacyjna Zdalne nauczanie a specjalne potrzeby edukacyjne Jak zorganizować wsparcie psychologiczno-pedagogiczne na odległość? Jakie metody działają, a jakich należy unikać? I jak radzą sobie z tą sytuacją terapeuci, dzieci i ich rodzice? Konsekwencje epidemii postawiły w trudnej sytuacji nie tylko nauczycieli, ale też terapeutów ...

# data[].attributes.headline
Wskazówki dla rodziców do pracy zdalnej dziecka

# data[].attributes.subject
Wskazówki dla rodziców do pracy zdalnej dziecka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Porządkowanie przestrzeni

1. Czytelnie oznacz miejsce do nauki w domu (wykorzystaj istniejący lub stwórz własny piktogram, napis).

2. Usuń zbędne bodźce (wzrokowe, słuchowe, zapachowe, dotykowe) np. niepotrzebne przedmioty, niezwiązane z nauką, odbijające światło płaszczyzny, pachnące rośliny itp. Staraj się nie prowadzić rozmów przez telefon podczas nauki dziecka, wyłącz dźwięk w telefonie. Pamiętaj, na lekcji nie wolno korzystać z telefonów komórkowych!

3. Uporządkuj pomieszczenie, w którym odbywa się nauka dziecka. Usuń zbędne przedmioty, które mogą rozpraszać dziecko wzrokowo i kinetycznie (np. kwiatki z parapetu, kubek, na biurku, stole, przy którym siedzi). Pamiętaj, to teraz miejsce do nauki.

4. Zasłoń to, co może odwracać uwagę dziecka (np. półki z książkami, zabawkami), szafki z różnymi bibelotami. Przedmioty, które nie przeszkadzały podczas pozaszkolnej aktywności domowej dziecka mogą je rozpraszać w trakcie obowiązkowej, w obecnej sytuacji, nauki w domu. Rozważ rozłożenie parawanu, aby stworzyć dziecku "przestrzeń szkolną".

5. Umieść w widocznym dla dziecka miejscu jedną tablicę korkową, "szkolną", na której przypinaj czynności związane tylko z nauką: harmonogram, listę, plan zadań na obecny dzień, ale także plan przerw z informacją, co dziecko powinno podczas przerwy od nauki robić (dwie, trzy czynności do wyboru, pamiętaj o możliwości skorzystania z toalety, o częstym myciu rąk). Czynności na dzień następny przypinaj zawsze po zakończeniu nauki w dniu bieżącym. Pozwoli to dziecku uzyskać informacje, co się będzie działo jutro i zapewni poczucie bezpieczeństwa.

6. Ustal, ile czasu będzie przeznaczone w danym dniu na naukę, poinformuj o tym dziecko, przypnij taką informację na tablicy.

7. Wycisz pomieszczenie - na ile to możliwe (zamknij drzwi, okno, naoliw skrzypiące drzwi itp.).

8. Ustal miejsce wyciszenia w domu, jeśli jest konieczne. Może to być kawałek białego prześcieradła położony w kącie z poduszką w neutralnym kolorze. Ustal zasady, ile razy dziecko może podczas lekcji udać się do miejsca wyciszenia. Określ też czas pobytu w miejscu wyciszenia: przy pomocy klepsydry (często są dostępne w różnych grach planszowych) lub timera, albo stopera w telefonie.

Po co porządkujemy przestrzeń?

ułatwiamy dziecku koncentrację - pamiętaj, dla dziecka to też nowa sytuacja: szkoła w domu!;

wspomagamy samodzielność (np. dziecko łatwiej i szybciej będzie pracować, jeśli materiały będą znajdowały się w stałym miejscu);

zmniejszamy niepokój dziecka,

ułatwiamy przewidywanie, co i gdzie będzie się działo - tym samym zwiększamy szansę na współpracę;

zwiększamy szansę na poprawne zachowania, zmniejszamy prawdopodobieństwo zachowań niepoprawnych.

Opracowała Anita Wieloch
na podstawie książki McClannahan L. E., Krantz P. J., (2016), Plany aktywności dla dzieci z autyzmem. Uczenie samodzielności, Gdańsk: Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka
oraz informacji ORE i własnego doświadczenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziecko ze spektrum autyzmu - nauka w domu - co podpowiedzieć rodzicom?

# data[].attributes.attachment_link.description
Porządkowanie przestrzeni Czytelnie oznacz miejsce do nauki w domu (wykorzystaj istniejący lub stwórz własny piktogram, napis). Usuń zbędne bodźce (wzrokowe, słuchowe, zapachowe, dotykowe) np. niepotrzebne przedmioty, niezwiązane z nauką, odbijające światło płaszczyzny, pachnące rośliny itp. Staraj się nie prowadzić rozmów przez telefon podczas nauki dziecka, wyłącz dźwięk w telefonie.

# data[].attributes.body
Learning Apps - ćwiczenia rewalidacyjne

# data[].attributes.attachment_link.description
rewalidacja - Rewalidacja - rewalidacja - Rewalidacja. Klasa 6. - Rewalidacja - Rewalidacja - Rewalidacja - Rewalidacja - rewalidacja - Rewalidacja

# data[].attributes.headline
REALIZACJA WSPARCIA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ W SPOSÓB ZDALNY

# data[].attributes.subject
REALIZACJA WSPARCIA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ W SPOSÓB ZDALNY

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Relacje" to w ostatnich tygodniach słowo wyjątkowo modne, odmieniane przez wszystkie przypadki szczególnie w kontekście powrotu do szkół po wielomiesięcznym okresie edukacji zdalnej. Osoba zupełnie niezorientowana w temacie mogłaby pomyśleć, że następuje właśnie jakaś ogromna rewolucja: oto polscy nauczyciele przestają skupiać się na odhaczaniu kolejnych punktów z podstawy programowej, by w końcu zamiast numerka w dzienniku dostrzec młodego człowieka ze wszystkimi jego potrzebami, marzeniami czy obawami. Cóż, postrzeganie świata w czarno-białych barwach przychodzi nam zwykle łatwo, bo jest wygodne i niewymagające głębszej refleksji. Jakie są jednak fakty?

Choć niektórych może to dziwić, dyskusja na temat znaczenia relacji w procesie nauczania i uczenia się pojawiła się na długo przed pandemią. Jesper Juul podkreślał potrzebę rozwijania kompetencji nauczycielskich w zakresie budowania relacji grupowych i indywidualnych, Joachim Bauer opisał problem z perspektywy neurobiologicznej, a John Hattie opracował koncepcję Visible Learning, czyli widocznego uczenia się, opartego na tzw. sprzężeniu zwrotnym pomiędzy uczniem a nauczycielem. Gdyby w przedpandemicznej szkole nie dbano o relacje, praktycznie niemożliwe byłoby realizowanie aktywności grupowych, zadań projektowych, nie wspominając nawet o indywidualizacji nauczania i zajęciach rewalidacyjnych. Pozostaje w takim razie pytanie o tytułowe „czasy zarazy", czyli pandemię. Czy ten nietypowy czas, w którym ucznia często przesłaniał nam jego awatar, naprawdę doprowadził do tak wielkiego pogorszenia relacji w naszych szkołach, jak przedstawia się to w mediach?
Zacznijmy od podstaw
Każdą relację międzyludzką nawiązujemy już w momencie poznania drugiego człowieka. Spojrzenie, gest, mimika, pierwsze komunikaty werbalne - wszystko to ma ogromny wpływ na to, jak będziemy postrzegani w przyszłości. Pierwszego września wychowawca wita pierwszoklasistów szerokim uśmiechem, dzięki czemu nawet najbardziej przestraszone dzieci zaczynają wierzyć, że trafiły w przyjazne miejsce. Nauczyciele są wyjątkowo wyczuleni na potrzeby pierwszaków, przyglądają się im uważnie, starając się lepiej ich poznać. Im dziecko starsze, tym bardziej to skupienie kadry pedagogicznej na nim blednie. Uczeń również z wiekiem przestaje postrzegać nauczyciela jak drugiego rodzica, zwracając się w stronę rówieśników. Siódmo- czy ósmoklasiści bywają zdziwieni, kiedy słyszą od dorosłego pytanie o samopoczucie. Zwykłe „jak się dziś czujesz?" może otworzyć wiele zamkniętych do tej pory drzwi, trzeba jednak nastawić się na to, że uczniowie nieprzyzwyczajeni do tego pytania będą próbowali odpowiadać automatycznym „dobrze", często zupełnie niezgodnym z prawdą.

Dobrym rozwiązaniem może okazać się wykorzystanie materiału graficznego. Zarówno podczas zajęć online, jak i stacjonarnych przydatne będą emoji. Wyświetlamy je na początku lekcji i pytamy uczniów, która emotka najbardziej dziś do nich pasuje. Chętni mogą opowiedzieć o powodach swojego wyboru. Dzięki temu rozwiązaniu już na początku naszego spotkania wiadomo, jakich zachowań i reakcji można się danego dnia spodziewać.

Przykładowe emoji do uzyskiwania informacji na temat samopoczucia uczniów. (źródło: Pixabay)

Jeśli nie mamy możliwości wyświetlenia w klasie obrazka z emoji, przygotujmy wspólnie z uczniami emotkowy plakat, który zawiesimy w widocznym miejscu w klasie i będziemy wykorzystywać na lekcjach.

Innym rozwiązaniem, skutecznym szczególnie podczas lekcji zdalnych oraz w stacjonarnej pracy z dziećmi zamkniętymi w sobie czy nieśmiałymi, jest wykorzystanie tablicy online. W przypadku młodszych uczniów użyjmy Padleta lub Nearpoda , u starszych natomiast znakomicie sprawdza się Framapad . Przed zajęciami zamieszczamy na nim pytania, a następnie udostępniamy go uczniom, którzy mogą zdecydować o swoich ustawieniach prywatności (wpisują imię lub uzupełniają tablicę anonimowo).

Link do tablicy

Tego typu zadania często prowokują dyskusje - śmiało wykorzystujmy je więc podczas lekcji wychowawczych oraz w sytuacjach, gdy pojawia się problem wychowawczy i chcielibyśmy, aby to uczniowie przejęli inicjatywę w procesie jego rozwiązywania.
Wspierając zespół, wspierajmy indywidualność
Mówiąc o relacjach międzyludzkich, często pomijamy człowieka, z którym nasza relacja powinna być najbliższa i najcieplejsza - samego siebie. Warto wspierać uczniów w wypracowywaniu szacunku do własnych potrzeb i możliwości, z jednoczesnym poszanowaniem innych osób. Zacznijmy od zbudowania w klasie atmosfery bezpieczeństwa poprzez:

przyzwolenie na popełnianie błędów (zarówno uczniom, jak i nauczycielowi);

traktowanie pojawiających się pytań jako dowodu na chęć poszerzania wiedzy;

naukę respektowania zasad związanych z dyscypliną za pomocą mądrych i przemyślanych wymagań, skierowanych na rozwój zamiast na walkę z indywidualnością;

docenianie zaangażowania, uważności, altruizmu, szacunku dla cudzej pracy, życzliwości.

Zrezygnujmy z pozycji wszechwiedzącego mędrca na rzecz otwartej postawy wspierającego mentora. Obserwujmy i zachęcajmy do dyskusji, dzielenia się doświadczeniami i wyciągania wniosków. Zamiast wypytywać uczniów o ich upodobania, potrzeby, emocje pozwólmy im je uporządkować, zrozumieć, a w wielu przypadkach także się z nimi pogodzić. Dobrym rozwiązaniem będzie wykorzystanie formularza quizowego, który umożliwia anonimowe zebranie informacji o poszczególnych uczniach, a następnie przedstawienie ich całej klasie w formie raportu oraz wspólne przedyskutowanie uzyskanych wyników. Takie działanie służy zarówno integracji zespołu, jak i daje uczniom szansę indywidualnego przyjrzenia się sobie.

Przykładowy formularz: Poznajemy samych siebie

Następnie zachęćmy uczniów do wyrażania tego, co przeżywają każdego dnia: ich sukcesów, porażek, radości, wątpliwości czy obaw. Postawmy w sali lekcyjnej tablicę, na której uczniowie każdego dnia będą mogli się „wypisać". Jeśli uda się nam zaangażować do tego działania więcej klas, możemy zorganizować na szkolnym korytarzu przestrzeń do dzielenia się przeżyciami - wystarczy zawiesić na ścianach płachty papieru lub postawić flipcharty do zapisywania przemyśleń, cytatów, opisów... Dajmy młodym ludziom szansę na wykazanie się kreatywnością! W niektórych klasach świetnie sprawdzają się chmury wyrazowe, które uczniowie tworzą, aby w artystyczny sposób podzielić się z innymi osobami tym, co dla nich ważne. Chmury w wersji offline tworzymy kolorowymi mazakami na kartkach papieru, w wersji online - za pomocą odpowiednich narzędzi, takich jak WordArt czy Mentimeter (do pracy grupowej).

Prace uczniów Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zaborze wykonane za pomocą aplikacji WordArt.
Zaskakujmy i zarażajmy uczniów naszymi pomysłami
Nie da się budować pozytywnych relacji, siedząc i nie robiąc nic. Pamiętajmy, że uczniowie obserwują nasze działania, szukając w nich poparcia tego, o czym im mówimy. Podejmujmy więc coraz bardziej wymagające wyzwania, rozwijajmy się, jednocześnie pokazując, jak wielką przyjemność nam to sprawia. Angażowanie w nasze kreatywne działania uczniów rozpocznijmy od czegoś zaskakującego, nietypowego dla szkolnej codzienności. Może to być niespodzianka zorganizowana wspólnie z rodzicami naszych wychowanków, lekcja z udziałem inspirującego gościa z zewnątrz (może uda się zorganizować jakieś ciekawe spotkanie online?) lub angażujące zadanie projektowe z wykorzystaniem nowej aplikacji. Jeśli jednak sami dopiero budujemy swój nowoczesny warsztat pracy, zbieramy pomysły i inspiracje do utworzenia nauczycielskiej bazy materiałów, zacznijmy od drobnej aktywności, która może być zaledwie niewielkim fragmentem naszych zajęć. Przykładem niech będzie zadanie z okazji Europejskiego Dnia Mózgu, w którym siódmoklasiści musieli wykazać się kreatywnością, analizując siedem zagadnień:

1. Co by było, gdyby na świecie nie było prądu?

2. Co można zrobić ze sznurowadła?

3. Czego nie da się zrobić z drewna?

4. Pracujesz jako projektant(ka). Twoim zadaniem jest zaprojektowanie idealnego samochodu. Jakie będzie jego 5 najważniejszych cech?

5. Wymień jak najwięcej skojarzeń (z różnych dziedzin) związanych z jabłkiem).

6. Co ma wspólnego drzewo i lusterko?

7. Jesteś rozbitkiem na bezludnej wyspie. Ze statku uratowała się skrzynia, w której znajdują się: żelazko, parasol, widelec, szklana butelka z wodą i szalik. Jak wykorzystasz te wszystkie rzeczy, aby przetrwać na wyspie, zanim znajdzie Cię misja ratunkowa?

Framapad z wykonanym przez uczniów zadaniem Informacja zwrotna a samoocena ucznia
Jednym z głównych skojarzeń ze słowem „szkoła" jest ocenianie, budzące wiele kontrowersji bez względu na jego formę. Uczniowie i ich rodzice często narzekają, że uzyskane oceny nie mają faktycznego odzwierciedlenia w posiadanej przez dziecko wiedzy i umiejętnościach, a do tego niepotrzebnie podnoszą poziom stresu w klasie, co negatywnie wpływa na szkolne relacje. A gdyby spróbować odwrócić role i przerzucić choć część odpowiedzialności za wstawioną do dziennika ocenę lub liczbę punktów z nauczyciela na ucznia? Jest to również świetna okazja do wzmacniania w naszych wychowankach samosterowności oraz odpowiedzialności za uzyskiwanie wyniki.

Uczniowska informacja zwrotna może być udzielona w formie pisemnej lub opierać się na dialogu z nauczycielem, w którym uczeń odpowiada na następujące pytania:

jak to zrobiłem? co wykorzystałem?

z czego w swojej pracy jestem szczególnie zadowolony?

czy mogłem zrobić to inaczej?

czy miałem jakieś trudności podczas pracy?

jak mogę sobie następnym razem z tymi trudnościami poradzić?

Tak dokonana samoocena sprawia, że uczeń zaczyna rozumieć wartość otrzymanego stopnia i zyskuje świadomość swoich mocnych i słabych stron.

Na zakończenie zastanówmy się jeszcze raz nad pytaniem z wstępu do tego tekstu. Czy w naszej szkole relacje faktycznie uległy pogorszeniu w trakcie ostatnich miesięcy? Jeśli tak, pamiętajmy, że nie jest to sytuacja bez wyjścia. Rozmawiajmy, inspirujmy, nie bójmy się odważnych, nowatorskich działań, nawet jeśli nie wywołają na początku wielkiego entuzjazmu szkolnej społeczności. Kropla drąży skałę, ale tylko wtedy, gdy jest wystarczająco wytrwała i odporna na czynniki zewnętrzne. Nie zapominajmy więc - jako nauczyciele - o dbaniu również o siebie nawzajem.

Zachęcamy do skorzystania z praktycznych materiałów i zadań przygotowanych przez autorkę:

Propozycje aktywności pomocnych w budowaniu relacji szkolnych
Autorka: Monika Mojsiejonek
magister filologii angielskiej i filologii polskiej ze specjalnością komunikacja medialna. Nauczycielka z dziennikarskim zacięciem. Uczy języka angielskiego w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Zaborze , wyróżnionej tytułem Europejskiej Szkoły eTwinning w latach 2018/2019 i 2020/2021. Prowadzi szkolną grupę projektową The Enigmators.W programie eTwinning od 2011 roku. Koordynatorka wielu projektów, za które zdobywała Krajowe i Europejskie Odznaki Jakości, laureatka ogólnopolskiego konkursu ""Nasz Projekt eTwinning"" w latach 2015, 2017 i 2019. Realizowany przez nią znalazł się w gronie 6 projektów wyróżnionych za nowatorstwo i uznanych za najbardziej wartościowe dla rozwoju systemu edukacji w 2017 roku. Współtworzony przez jej grupę zdobył certyfikat European Language Label 2019 oraz nagrodę w Europejskim Konkursie eTwinning 2019 jako najlepszy projekt anglojęzyczny.

Uczestniczka i prelegentka licznych konferencji, seminariów i warsztatów eTwinning oraz Erasmus+ zarówno w Polsce, jak i za granicą. Finalistka konkursu Nauczyciel Języka Angielskiego Roku 2017 British Alumni Society. Pasjonatka nowoczesnych technologii w edukacji, zwolenniczka interdyscyplinarnego podejścia do nauki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Relacje w czasach zarazy, czyli o rozmowie, emocjach i motywacji w (post)pandemicznej szkole | .eTwinning Polska

# data[].attributes.attachment_link.description
„Relacje" to w ostatnich tygodniach słowo wyjątkowo modne, odmieniane przez wszystkie przypadki szczególnie w kontekście powrotu do szkół po wielomiesięcznym okresie edukacji zdalnej. Osoba zupełnie niezorientowana w temacie mogłaby pomyśleć, że następuje właśnie jakaś ogromna rewolucja: oto polscy nauczyciele przestają skupiać się na odhaczaniu kolejnych punktów z podstawy programowej, by w końcu zamiast numerka w dzienniku dostrzec młodego człowieka ze wszystkimi jego potrzebami, marzeniami czy obawami.