# data[].attributes.attachment_link.description
1 Prolog 00:00 2 Postój 04:18 3 17.IX 05:28 4 Raport z oblężonego miasta 07:38 5 Fotografia 13:38 6 Przebudzenie 16:27 7 Mona Liza 17:40 8 Nasz strach 21:00 9 Dwie krople 23:08 10 Węgrom 24:15 11 Przemiany Liwiusza 25:15 12 Przesłanie Pana Cogito 30:30 13 Małe serce 34:50 14

# data[].attributes.attachment_link.title
Pan od przyrody - Zbigniew Herbert, animacja Laura Mulica

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poeta i eseista, autor utworów dramatycznych i słuchowisk, pisarz o wielkim dorobku, wyjątkowym autorytecie artystycznym i moralnym, o biografii tragicznie uwikłanej w historię XX wieku. Urodził się 29 października 1924 we Lwowie, zmarł 28 lipca 1998 w Warszawie.

Na tej stronie zamieszczamy dwa teksty poświęcone Zbigniewowi Herbertowi: biogram pochodzący ze strony www.polska2000.pl oraz sylwetkę twórczą poety autorstwa Piotra Matywieckiego.

Jest laureatem wielu polskich i zagranicznych nagród literackich. Należy do najczęściej tłumaczonych polskich pisarzy. Jako poeta debiutował w 1950, jednak pierwszą książkę poetycką (" Struna światła") wydał dopiero w 1956 roku.

Kluczami do zrozumienia poezji Herberta są kategorie wydziedziczenia, ironii i wierności. Wiersze poety stanowią próbę odnowienia tradycji jako aksjologicznego fundamentu życia jednostki. W lirycznych przypowieściach dokonuje się przeciwstawienie obrazu moralnej jałowości i zagubienia współczesnego człowieka etycznemu kodeksowi bohaterów kultury śródziemnomorskiej, "obrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów". Pan Cogito, bohater słynnego cyklu z 1974 i wielu wierszy późniejszych, uosabia rozdarcie pomiędzy poczuciem rzeczywistości a pragnieniem chwały. "Jest szarym człowiekiem, czytelnikiem gazet i bywalcem brudnych przedmieść; z drugiej strony jednak 'jest odbiciem świadomości potocznej, ale jej się nie poddaje', szukając oparcia w pamięci o utraconym 'dziedzictwie' ludzkości" - pisał Stanisław Barańczak. W latach 80., kiedy poezja ta osiągnęła szczyt popularności, odgrywając rolę przewodniczki w aksjologicznym labiryncie i nauczycielki "mężności", nieomal zapomniano, iż Pan Cogito nie walczył z komunistami, nie strajkował, nie konspirował, nie uczestniczył w manifestacjach, lecz starał się uporać z problemem samodzielnego, nie determinowanego przez historię określenia swej postawy, oraz że jego bohaterstwo wykluwało się z przezwyciężenia powszechnego oportunizmu i tkwiącej w nim samym nijakości.

Ironia komplikuje pozorną prostotę i jednoznaczność Herbertowych wierszy, będąc jednocześnie figurą artystyczną i postawą wobec bytu. Przedmiotem ironicznych demaskacji bywa pozór udający istotę rzeczy, pozór prawdy chcący uchodzić za prawdę samą, zadufanie w przebiegłość i siłę czy przywiązanie do pojęć fałszywych, słowem - pogląd o bezalternatywności tego, co zwykliśmy uważać za rzeczywiste. Ironia okazuje się formą solidarności, gdyż ofiarowuje człowiekowi wyzwolenie spod władzy komunału, pomaga mu zrozumieć świat i godnie żyć.

Eseistyka Herberta zrazu wydaje się jedynie "sprawozdaniem z podróży" do miejsc, w których rodziła się lub rozkwitała europejska kultura. Barbarzyńca w ogrodzie przynosi "relacje" z wyprawy do Francji i Włoch, a Martwa natura z wędzidłem do XVII-wiecznej Holandii, ogarniętej pasją kolekcjonowania obrazów. W Martwej naturze... autora frapuje właśnie naturalność funkcjonowania sztuki w społeczeństwie, które wydało Rembrandta, Vermeera i setkę innych bardziej lub mniej utalentowanych twórców. By wytłumaczyć ten fenomen nie wystarczy przeanalizować warunki socjologiczne i ekonomiczne tamtego świata, trzeba założyć, że sztuka była wówczas częścią nadrzędnego - utraconego! - ładu. Jeden ze swoich szkiców zakończył Herbert tak: "To my jesteśmy ubodzy, bardzo ubodzy. Znakomita część sztuki współczesnej opowiada się po stronie chaosu, gestykuluje w pustce albo mówi o historii własnej jałowej duszy. Dawni mistrzowie, wszyscy bez wyjątku, mogli powtórzyć za Racinem 'pracujemy po to, aby podobać się publiczności', to znaczy wierzyli w sens swojej pracy, możliwość międzyludzkiego porozumienia. (...) Niech pochwalona będzie ta naiwność". Poeta, będąc nieprzekupnym sędzią kultury, wskrzesza w esejach jej nieprzedawnione marzenie: obraz domostwa, w którym nie ma telewizora, gospodarze i przyjaciele rodziny mają dla siebie czas oraz ochotę do rozmowy, a język, którym mówią łączy ich, nie dzieli.

Wybrana bibliografia:

Struna światła, Warszawa: Czytelnik, 1956.

Hermes, pies i gwiazda, Warszawa: Czytelnik, 1957.

Studium przedmiotu, Warszawa: Czytelnik, 1961.

Barbarzyńca w ogrodzie, Warszawa: Czytelnik 1962.

Napis, Warszawa: Czytelnik, 1969.

Pan Cogito, Warszawa: Czytelnik, 1974.

Raport z oblężonego miasta i inne wiersze, Paryż: Instytut Literacki, 1983.

Elegia na odejście, Paryż: Instytut Literacki, 1990.

Rovigo, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1992.

Martwa natura z wędzidłem, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1993.

Epilog burzy, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1998.

Labirynt nad morzem, Zeszyty Literackie, 2000 (więcej...).

Król mrówek, Kraków: a5, 2001 (więcej...).

Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone, Warszawa: Biblioteka Więzi, 2001 (więcej...).

Wybrane tłumaczenia:

niemiecki:Ein Barbar in einem Garten (Barbarzyńca w ogrodzie), Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1997.Gedichte, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1964.Inschrift. Gedichte aus 10 Jahren, 1956-66, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1973.Im Vaterland der Mythen, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1973.Herr Cogito, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1974.Gedichte, Berlin: Neues Leben, 1974.Bericht aus einer belagerten Stadt (Raport z oblężonego miasta), Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1983.Das andere Zimmer, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1966.Die Höhle der Philosophen (Jaskinia filozofów), Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1966.Das Land nach dem ich mich Sehne, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1987.Rovigo (Rovigo), Frankfurt a.M.: Suhrkamp1995.Stilleben mit Kandare (Martwa natura z wędzidłem), Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1994.Der Tulpen bitterer Duft (Tulipanów gorzki smak), Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1995.

francuski:Monsieur Cogito et autres poemes (Pan Cogito), Paris: Éditions Fayard, 1990.

duński:Hr. Cogito, Kopenhaga: Brundum, 1980.Rapport fra den belejrede by (Raport z olbężonego miasta), Kopenhaga: Brundum, 1986.Stilleben med bidsel (Martwa natura z wędzidłem), Kopenhaga: Brundum/Aschehoug, 1995.

hiszpański:Informe des de la ciutat Assetjada, Valencia: Ediciones de la Guerra, 1993.

Źródło: www.polska2000.pl; copyright: Stowarzyszenie Willa Decjusza.

# data[].attributes.attachment_link.description
Poeta i eseista, autor utworów dramatycznych i słuchowisk, pisarz o wielkim dorobku, wyjątkowym autorytecie artystycznym i moralnym, o biografii tragicznie uwikłanej w historię XX wieku. Urodził się 29 października 1924 we Lwowie, zmarł 28 lipca 1998 w Warszawie. Na tej stronie zamieszczamy dwa teksty poświęcone Zbigniewowi Herbertowi: biogram pochodzący ze strony www.polska2000.pl oraz sylwetkę twórczą poety autorstwa Piotra Matywieckiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zbigniew Herbert - jeden z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lwów żyje w wierszach Poety od pierwszego do ostatniego tomiku wierszy, a jego nadzwyczajny status polega na tym, że jest jedynym miastem na świecie, które obywa się bez nazwy... A czym jest "miasto utracone"? Występuje w dwóch postaciach. Jest to zburzona Warszawa, popowstaniowe ruiny i ten rodzaj metaforycznego istnienia stolicy poeta przywołuje przede wszystkim w swym pierwszym tomiku wierszy, zatytułowanym "Struna światła".