# data[].attributes.body
W ramach utrwalenia tematu: Rzeczpospolita w okresie kryzysu - czasy saskie; zapraszam Was do obejrzenia filmu:

# data[].attributes.body
Po obejrzeniu filmu proszę przeczytać tekst źródłowy, a odpowiedzi do tekstu zapisać w zeszycie.

# data[].attributes.body
25. 03. 2020 r. (6b, 6f)
26. 03. 2020 r.(6a, 6d)
30. 03. 2020 r. (6c)

Na lekcji poprzedniej omawialiśmy panowanie władców z dynastii saskiej w Polsce.

Panowanie Augusta III Sasa zakończyło się w roku 1763. W 1764 królem Polski został Stanisław August Poniatowski. Proszę zapisać temat lekcji do zeszytów.

Temat lekcji: Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej.

Następnie zapisać pod tematem w punktach.

1. Elekcja Stanisława Augusta i pierwsze reformy.

2. Sprzeciw carycy Katarzyny.

3. Konfederacja barska.

4. I rozbiór Rzeczypospolitej.

Proszę przeczytać z podręcznika materiał dotyczący tych punków, (podr. str. 176 -180) następnie uzupełnić kartę pracy. Proszę kartę pracy umieścić w zeszycie(przepisać lub wydrukować i uzupełnić).

# data[].attributes.body
27. 03. 2020 r. (6f, 6d)
30.03.2020 r. (6a)
31.03.2020 r. (6c,6b)

Witam Was Drodzy Uczniowie klas 6.

W dalszym ciągu kontynuujemy temat: Ostatnia wolna lekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej.
Panowanie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego to okres reform i rozbiorów Polski.

Zamieszczam Wam film o rozbiorach Polski. Na kolejnych lekcjach będę zadawał zadania, które będziecie przesyłać na mój adres e-mail.
Wybrane zadania będę oceniał.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
RtPiGgL6XdiDg 1

Jeśli korzystasz z czytnika ekranu NVDA, przełącz go w tryb formularza. Film prezentujący przyczyny rozbiorów I Rzeczypospolitej, oraz społeczne znaczenie Konstytucji 3 maja. Film trwa osiem minut siedemnaście sekund.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Można się ze mną kontaktować przez adres e-mail: karol.janusz@spbrzozow.pl

# data[].attributes.body
03.04.2020 r.

W związku ze zmianami w planie lekcji zamieszczam kolejny temat i materiały dla wszystkich klas 6.

Temat: Reformy stanisławowskie.

Pomimo I rozbioru Polski król   Stanisław August Poniatowski  oraz postępowi posłowie dążyli do przeprowadzenia reform, mających na celu unowocześnienie i wzmocnienie państwa.

Zapoznajcie się z tym tematem w oparciu o podręcznik str.181 – 183. Przeczytajcie także tekst źródłowy – Postulaty Hugona Kołłątaja dotyczące działalności oświatowej państwa i odpowiedzcie pisemnie w zeszycie na pytanie zamieszone pod tekstem.

W zrozumieniu tego tematu pomoże Wam film: Czasy stanisławowskie(link do filmu zamieszczony jest na samej górze). Zadanie (na ocenę) do zeszytu: w oparciu o podręcznik i dostępne źródła wiedzy opisz zmiany dotyczące gospodarki, które zaszły w Polsce stanisławowskiej. Zadanie należy wykonać w zeszycie – będę je oceniał. Zdjęcie lub skan, proszę podpisać imieniem i nazwiskiem, a następnie wysłać do 08.04.2020 na mój adres e-mail:
karol.janusz@spbrzozow.pl W razie pytań proszę do mnie pisać: konsultacje, porady: poniedziałek 12.00 – 13.00, czwartek 12.00 – 13.00, piątek 9.00 – 10.00.

# data[].attributes.body
17.04.2020 r.

Temat: Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja.

Stanisław August Poniatowski był ostatnim królem Polski. Jednym z jego największych osiągnięć było zwołanie Sejmu Czteroletniego i uchwalenie  3 maja 1791 roku pierwszej  w Europie konstytucji.

Zapoznajcie się z treścią podręcznika str. 184 – 187.

Zwróćcie uwagę (str.187) na najważniejsze postanowienia konstytucji 3 maja.  Oglądnijcie film – Jan Matejko ,,Konstytucja 3 maja 1791 roku” – animacja (link zamieszczony na samej górze)
Notatka do zeszytu:

-  1788 – 1792 r. – obrady Sejmu Wielkiego

-  1791 r. – uchwalenie Konstytucji 3 maja

Następnie przeczytajcie tekst źródłowy str. 187  - Preambuła [wstęp] Konstytucji i odpowiedzcie pisemnie na pytanie zawarte pod tekstem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Matejko "Konstytucja 3 maja 1791 roku" | Animacja

# data[].attributes.body
24.04.2020 r.

Temat: Wojna w obronie konstytucji i II rozbiór Rzeczypospolitej.

Sejm Wielki, który rozpoczął obrady w 1788 roku uchwalił bardzo potrzebne reformy. Tego wielkiego dzieła dokonali polscy patrioci. Uchwalonych praw i reform nie udało się wprowadzić w życie. Przeciwnicy Konstytucji 3 maja i zdrajcy Rzeczypospolitej zwrócili się o pomoc do Katarzyny II,  która wysłała wojsko przeciwko polskim reformatorom. W obronie konstytucji majowej wybuchła wojna.

Zapiszcie pod tematem w punktach.

1. Wojna polsko  -  rosyjska - 1792 r.

2. II rozbiór Rzeczypospolitej - 1793 r.
Zwróćcie  uwagę na mapkę str. 190 i jej opis  – II rozbiór Rzeczypospolitej. W II rozbiorze brały udział tylko dwa państwa Prusy i Rosja. Austria nie brała udziału gdyż była zaangażowana w wojnę z Francją.
Przeczytajcie tekst źródłowy dotyczący aktu konfederacji targowickiej (zamieszczony na samej górze) odpowiedzi wpiszcie  do zeszytu.

Zadanie domowe

W oparciu o podręcznik str. 190 i dostępne źródła wiedzy opisz sytuację Rzeczypospolitej po II rozbiorze. Zadanie należy wykonać w zeszycie – będę je oceniał. Zdjęcie lub skan proszę podpisać imieniem i nazwiskiem, a następnie wysłać do 30.04.2020 na mój adres e – mail: karol.janusz@spbrzozow.pl

Pozdrawiam, powodzenia w pracy.

# data[].attributes.body
08.05.2020 r.

Temat: Powstanie kościuszkowskie i upadek Rzeczypospolitej.

Pracujecie w oparciu o podręcznik str. 191 – 196 i zeszyt przedmiotowy.

Notatka do zeszytu:

1. W 1794 roku wybuchło powstanie przeciwko Rosji. Na jego czele stanął Tadeusz Kościuszko bohater walk o Niepodległość Stanów Zjednoczonych.

2.  4 kwietnia 1794 roku odziały powstańcze zwane kosynierami odnoszą zwycięstwo w bitwie pod Racławicami.

3. Tadeusz Kościuszko, aby zachęcić chłopów do walki wydał dokument – Uniwersał połaniecki, który gwarantował chłopom wolność osobistą po wstąpieniu do wojska.

Przeczytajcie tekst źródłowy podr. str. 194 – Tadeusz Kościuszko w Uniwersale połanieckim o sytuacji chłopów, odpowiedzcie pisemnie w zeszycie na pytania zawarte pod tekstem.

4.  Rosjanie w listopadzie 1794 roku zajęli Warszawę, a powstanie upadło. To przesądziło o całkowitym upadku Rzeczypospolitej i III rozbiorze Polski, którego w 1795 roku dokonały Austria, Rosja i Prusy.

W zrozumieniu tego tematu pomoże Wam film: Powstanie kościuszkowskie i III rozbiór.
(link do filmu zamieszczony jest na samej górze)

# data[].attributes.body
15.05.2020 r.

Temat: Polska w XVIII wieku - powtórzenie wiadomości.

W ramach powtórzenia wiadomości przeczytajcie podsumowanie działu podręcznik str. 197 – 200 .

Ćwiczenie 1 do zeszytu.

W oparciu o wiadomości z lekcji poprzednich dopisz do dat wydarzenia:

1764 r. –

1772 r. –

1788 – 1792 r. –

1791 r. –

1793 r. –

1794 r. –

1795 r. –

Wykonajcie ćwiczenie 2 i 3 (zamieszczone na samej górze) odpowiedzi wpiszcie do zeszytu.

Pozdrawiam

# data[].attributes.body
22.05.2020 r.

Temat: Napoleon Bonaparte tworzy nowy ład w Europie.

Pracujecie w oparciu o podręcznik str. 204 - 209 i zeszyt przedmiotowy.

Zapiszcie notatkę do zeszytu:

1. W 1799 roku Napoleon Bonaparte w wyniku zamachu stanu obalił rządy dyrektoriatu i przejął władzę we Francji jako pierwszy konsul.

2. W 1804 roku Napoleon  koronował się na cesarza Francuzów.

Przeczytajcie tekst źródłowy podr. str. 205 – Przebieg koronacji w relacji księżnej d'Abrantes i odpowiedzcie na pytanie zawarte pod tekstem, odpowiedz napiszcie do zeszytu.

3. W okresie rządów Napoleona Bonaparte wprowadzono wiele reform. Jedną z nich był Kodeks Napoleona.
4. W latach 1805 – 1806, w wyniku zwycięstw odniesionych nad Austrią i Rosją oraz Prusami, Napoleonowi udało się doprowadzić do rozpadu Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, w którego miejsce utworzono Związek Reński, podporządkowany Francji.
W zrozumieniu tego tematu pomoże Wam film pt. ,,Epoka Napoleona Bonaparte” – link do filmu zamieszczony jest na samej górze.

# data[].attributes.body
29.05.2020 r.

Temat: Napoleon a sprawa niepodległości Polski.

Zapoznajcie się z tematem w oparciu o podręcznik str. 210 – 214, można skorzystać z e – podręcznika (link zamieszczony jest na samej górze).

Zapiszcie notatkę do zeszytu:

1. W 1797 roku za zgodą Francji generał Jan Henryk Dąbrowski utworzył Legiony Polskie we Włoszech.
2. Józef Wybicki napisał dla Legionów Polskich pieśń, rozpoczynającą się od słów ,,Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy...”. Stała się ona po odzyskaniu przez Polskę niepodległości hymnem narodowym Polski.
Przeczytajcie tekst źródłowy podr. str. 211 – Odezwa generała Dąbrowskiego do Polaków wcielonych do wojsk zaborczych i odpowiedzcie na pytanie zawarte pod tekstem, odpowiedz napiszcie do zeszytu.
3. W 1807 roku na mocy zawartego przez Napoleona w Tylży pokoju z Prusami i Rosją z części ziem polskich zaboru pruskiego utworzono Księstwo Warszawskie, którego dziedzicznym władcą został król Saksonii z dynastii Wettinów.

4. W 1809 roku po zwycięskiej wojnie z Austrią Księstwo Warszawskie zostało powiększone o część ziem zaboru austriackiego.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Po przejściu pod obce panowanie pojawiły się nowe zjawiska: znacznie wyższe, sprawnie egzekwowane podatki oraz służba wojskowa. Zwłaszcza obowiązek służby wojskowej stał się szybko, niezwykle uciążliwy. Nie miał on jeszcze charakteru powszechnego, podlegali mu bowiem tylko chłopi i uboższa ludność miejska. W Rosji, Prusach i Austrii obowiązywał wówczas tak zwany system kontyngentowy. W każdej prowincji dokonywano corocznie spisów ludności i na ich podstawie prowincja otrzymywała odpowiedni rekruta. Młodzi chłopcy, którzy padali ofiarą poboru (nazywanego w zaborze rosyjskim „branką", a w pozostałych zaborach „asenterunkiem") brani byli do wojska dożywotnio. W Prusach służba liniowa trwała 20 lat, w Austrii od 12 do 14 lat, w Rosji obowiązywał okres 25 lat. Powołanie do wojska było więc równoznaczne z oderwanie od rodziny na niemal całe życie, oznaczało to niejednokrotnie trwałą utratę gospodarstwa, nad którym przejmował opiekę ktoś inny, łączyło się z niemożnością założenia rodziny. Po latach zasłużeni weterani dożywali swoich dni jako żebracy. Nim do tego doszło, to sama służba w obcych krajach, wśród obcych ludzi, pod niezrozumiałą z początku komendą, była jednym pasmem cierpień i kar. Wśród nich ponurą sławę zyskała chłosta, wymierzana , czy tak zwane przepędzanie przez rózgi.

Gdy jesienią 1796 roku przedstawił francuskiemu Dyrektoriatowi projekt zorganizowania polskich oddziałów, w pierwszej chwili spotkał się z odmową. Konstytucja republiki francuskiej zabraniała cudzoziemcom służby w armii tego kraju. Zachęcono go jednak do sformowania wojska na terenie jednego z państw sprzymierzonych z Francją i polecono udać się na Półwysep Apeniński, gdzie przebywał Napoleon Bonaparte. Sprawy Polaków nie były obce młodemu generałowi, ponieważ miał w swoim otoczeniu adiutanta Józefa Sułkowskiego, którego bardzo cenił. Napoleon umiał trafnie ocenić korzyści płynące z polskiej oferty. 9 stycznia 1797 roku podpisano umowę z Administracją Generalną Rzeczypospolitej Lombardzkiej o tworzeniu Legionów Polskich. Już po kilkunastu miesiącach liczba legionistów przekroczyła 8 tysięcy.

W jaki sposób Napoleon Bonaparte i Jan Henryk Dąbrowski odnosili się do projektu zorganizowania Legionów Polskich? Przeczytaj uważnie dwa poniższe teksty źródłowe, a następnie wykonaj ćwiczenie.

Zwycięstwa pod Arcole i Lodi [odniesione przez Napoleona we Włoszech w 1796 roku] oddały w moje ręce 20 000 jeńców polskich, służących w armii austriackiej. Postanowiłem wypróbować ich, przypuszczając, że są skłonni służyć mi dobrze. Zaciągnąłem więc ich pod moje znaki i ta rachuba okazała się najlepsza, jaką kiedykolwiek zrobiłem; usługi, jakie mi potem oddali, są tego nieśmiertelnym dowodem. Potrzebny był im wódz ich narodowości. Odgadłem takiego w jen. Dąbrowskim - i to był także znakomity nabytek.

Jenerała Henryka Dąbrowskiego pamiętnik wojskowy legionów polskich we Włoszech

Chodziłoby o formację paru legionów franko‑polskich przy armii Rzptej nad Renem [tj. Republiki Francuskiej] i we Włoszech. [...] Te legiony służyłyby za środek i szkołę dla przyszłej armii polskiej [...]. Czy można było inny wynaleźć sposób upadłą i zapomnianą już Polskę przypomnieć Europie?

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Zgodnie z marzeniami Polaków droga do niepodległości miała wieść szlakiem wojennym z Włoch poprzez Austrię i Galicję aż nad Wisłę i Wartę, a jej odzyskanie miało stać się możliwe dzięki poparciu zwycięskiej Francji. Najtrwalszym świadectwem tych nadziei pozostaje pieśń Legionów Polskich we Włoszech autorstwa Józefa Wybickiego, z melodią opartą na motywach mazurka. Stała się ona polskim hymnem narodowym w 1831 roku, a państwowym w 1927 roku. Po 1795 roku, w okresie ponad stuletniej niewoli, idea legionowa, czyli pomysł tworzenia polskich sił militarnych na obczyźnie, wspierających działania mocarstw (lub uciskanych narodów) w interesie narodu polskiego będzie powracać wielokrotnie, ze szczególnym nasileniem w czasie I wojny światowej. Zyska trwałe miejsce w repertuarze polskich praktyk politycznych.

U boku jakich państw i narodów walczyli Polacy w XIX wieku? Poszukaj informacji na ten temat.

Trzon Legionów Polskich stanowili jeńcy wzięci przez Francuzów do niewoli podczas walk z Austriakami oraz liczni dezerterzy z armii austriackiej. W szeregi tej formacji wstępowali oficerowie powstańczy przebywający na emigracji we Francji i we Włoszech, którzy schronili się tam po upadku powstania kościuszkowskiego. Żołnierze Legionów Polskich stali się obywatelami Lombardii. Jak zapisano w umowie z Administracją Generalną tego młodego państwa, Lud lombardzki deklaruje niniejszym, iż uważać będzie zawsze Polaków, uzbrojonych na obronę wolności, jako prawdziwych braci swoich, nie zaś jako wojsko cudzoziemskie. Gwarantowano w ten sposób Polakom prawo powrotu nad Wisłę, gdy zakończą wojenną służbę.

Walka u boku Napoleona
Prężny rozwój Legionów Polskich zahamował - wkrótce po ich utworzeniu - sam Napoleon. Doceniał ich waleczność, jednak w interesie Francji było zawrzeć pokój z Austrią. Jesienią 1797 roku, w momencie jego podpisania w Campo Formio los Legionów zawisł na włosku. Zarówno Francja, jak i Austria zobowiązały się nie utrzymywać obcych oddziałów. Od tej pory polskie siły zbrojne działały we Włoszech jako korpus posiłkowy Republiki Cisalpińskiej (ze stolicą w Mediolanie). Uczestniczyły w okupacji Państwa Kościelnego, a także w wojnie z Królestwem Neapolu. Wykorzystanie Polaków do tłumienia oporu Włochów wobec porządków francuskich było ciosem dla ideałów tej formacji, zbudowanych na wartościach republikańskich. Gdy po blisko dwóch latach w Italii doszło do wznowienia działań wojennych między Francją a koalicją antynapoleońską, polscy legioniści znów ruszyli do walki. W czerwcu 1799 roku w krwawej bitwie nad rzeką Trebbią (w północno‑zachodnich Włoszech) oddziały Dąbrowskiego zostały zdziesiątkowane przez armię rosyjskiego generała Suworowa w czasie osłaniania odwrotu Francuzów. Ta klęska oznaczała dla Francji przejściową utratę prawie całych północnych Włoch. Dla Polaków była niemal unicestwieniem ich formacji i politycznych nadziei.

Mantua w Lombardii była jednym z miejsc formowania 2. Legii Polskich Legionów. W 1799 roku Polacy uczestniczyli w obronie znajdującej się w tym mieście twierdzy. Niestety, po ogłoszeniu kapitulacji jej dowódca wydał legionistów polskich w ręce austriackie w zamian za wolność dla żołnierzy francuskich. Potraktowano ich jak dezerterów, wymierzono karę chłosty i wcielono siłą do armii austriackiej. Niektórzy zdołali się wydostać, kryjąc się wśród uwolnionych Francuzów. Za poddanie twierdzy Napoleon ukarał dowódcę degradacją ze stanowiska generalskiego. Kilkanaście miesięcy później los się odwrócił. Mantua przeszła w ręce francuskie, a opuszczający twierdzę żołnierze austriaccy w rycerskim geście rewanżu salutowali przed chorągwiami Legii Dąbrowskiego.

Granatowe mundury legionistów, z karmazynowymi wyłogami, ozdobione francuską i włoską kokardą, nawiązywały krojem do mundurów polskich. Komendy wojskowe także wydawano w języku ojczystym. Sztandar Legionów Polskich nie miał jednak polskich symboli. Jego barwy nawiązywały do trzech barw rewolucyjnej Francji. Widniał na nim napis w języku włoskim Wszyscy ludzie wolni są braćmi. Towarzyszyły mu dwa symbole rewolucji francuskiej: czapka frygijska i masońska kątownica wraz z budowlanym pionem, znaki , propagującej zasady Oświecenia.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Generał Jan Henryk Dąbrowski wprowadził w Legionach Polskich francuski sposób dowodzenia i zadbał o ich demokratyczny charakter. Szeregowym rekrutom umożliwiano awans za zasługi, bez względu na ich pochodzenie społeczne. Wewnętrzne sądownictwo odrzucało kary cielesne, popularne w wielu ówczesnych armiach. W rozkazie wydanym w Rzymie 3 maja 1798 roku Dąbrowski zachęcał legionistów, z których bardzo wielu było analfabetami, do uczenia się matematyki, historii, geografii i języków obcych. Pisał w nim, że nie liczbą, ale przymiotami i cnotą możemy zwrócić [na nas] baczność Europy. Oprócz dziennych rozkazów z inicjatywy żołnierzom odczytywano wybór wiadomości ze świata i tłumaczone na polski fragmenty dzieł literackich.

Mimo tych strat Dąbrowski nie zrezygnował z idei legionowej i odbudował zdziesiątkowane wojsko, zwiększając jego liczbę do 15 tysięcy. Przyczyniło się ono znacząco do zwycięstwa Napoleona pod Marengo w 1800 roku. Jego następstwem było wycofanie się Austriaków z Włoch (nie powrócili tam aż do końca epoki napoleońskiej), a sława zwycięzcy utrwaliła władzę Bonapartego we Francji. Sama bitwa pod względem zgrania działań piechoty, artylerii i kawalerii była majstersztykiem sztuki wojennej. W tym samym czasie na obszarze Niemiec generał Karol Kniaziewicz stworzył Legię Naddunajską, która toczyła walki, wspomagając armię francuską i przyczyniła się do zwycięstwa pod Hohenlinden, niedaleko Monachium. Po tej wygranej siły francuskie podeszły niemal pod Wiedeń, co skłoniło Austriaków do rozmów pokojowych.

Przyjrzyj się obrazowi przedstawiającemu bitwę pod Marengo i wykonaj polecenia:

Wskaż na obrazie Napoleona, oddziały francuskie i austriackie.

Scharakteryzuj ówczesne metody walki. Jakiej broni używano?

Wyjaśnij, co rozumiesz przez sformułowanie większość zwycięskich batalii francuskich rozstrzygał bagnet.

Pod czyim dowództwem walczyli w tej bitwie polscy legioniści?

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Gdy wojna na froncie włoskim i niemieckim dobiegła końca i Napoleon podpisał w 1802 roku układy pokojowe z Wielką Brytanią i Austrią, sprawę polską znów pominął milczeniem. Blisko 1/3 legionistów przeszła na żołd francuski. Pozostali aż do 1806 roku walczyli we Włoszech, podlegając rządowi Etrurii. W ich skład weszła także przeniesiona z frontu niemieckiego dawna Legia Naddunajska. Jej dowódca generał Kniaziewicz, podobnie jak wielu innych żołnierzy, rozczarowanych polityką Napoleona, opuścił Italię i powrócił do kraju. Ci, którzy zostali, będąc na żołdzie francuskim stali się dogodnym narzędziem rozwiązywania problemów politycznych, z jakimi Bonaparte zetknął się po objęciu samodzielnych rządów. Gdy na francuskiej kolonii Haiti (ówcześnie nazywanym San Domingo) na Morzu Karaibskim wybuchło w 1801 roku powstanie niepodległościowe niewolników murzyńskich, którzy proklamowali niepodległość wyspy, wysłał tam Polaków. Przypadła im rola pacyfikatorów tych dążeń, a San Domingo stało się symbolem ich tragicznego losu. Spośród 6 tysięcy żołnierzy do Europy po kilku latach powróciło zaledwie kilkuset. Łącznie spośród 35 tysięcy ludzi, którzy przewinęli się przez szeregi legionowe, zginęło 20 tysięcy.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Która z bitew, wymienionych w ćwiczeniu 4., doprowadziła do wycofania się Austriaków z Włoch?

Po tym, jak Francja pokonała zimą 1805 roku Austrię, tamę jej ekspansji próbowały postawić Prusy. Fryderyk Wilhelm III wystosował ultimatum do Napoleona, żądając wycofania wojsk francuskich z terytoriów niemieckich, zniesienia Związku Reńskiego i utworzenia w jego miejsce związku państw północnoniemieckich pod przewodnictwem Prus. W obliczu nadchodzącej wojny Napoleon w październiku 1806 roku wezwał Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego do organizacji powstania w zaborze pruskim. Obiecał wydać deklarację w sprawie polskiej, jeśli tylko Polacy okażą się „godni, aby stać się narodem", czyli wykażą się zaangażowaniem i skutecznością. Na reakcję nie musiał długo czekać. W Poznaniu Dąbrowski, wykazując się wielkim talentem, zabrał się do urządzania polskiej administracji prowincji i budowania siły zbrojnej, co spotkało się z entuzjastyczną reakcją społeczeństwa polskiego.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Poszukaj informacji o nastrojach panujących w Berlinie. Na podstawie obrazu z ćwiczenia 5. oraz swojej wiedzy sporządź raport, jaki można było złożyć wówczas Napoleonowi, informując go o nastrojach panujących wśród ludności tego miasta.

Po rozbiciu Prus, na przełomie 1806 i 1807 roku, Napoleon kontynuował wyprawę wojenną w kierunku Prus Wschodnich, czyli do miejsca koncentracji armii rosyjskiej. Towarzyszyli mu Polacy, wspierający militarnie cesarza w nadziei na przywrócenie przez niego polskiej państwowości. W Warszawie również nie czekano bezczynnie na rozwój wypadków. Już w styczniu 1807 roku powstała tam Komisja Rządząca, czyli rząd tymczasowy tworzącego się państwa. Jej prezesem został Stanisław Małachowski, były marszałek Sejmu Wielkiego. Zorganizowaną w szybkim tempie blisko 40‑tysięczną armią, składającą się z trzech legii, dowodzili książę , generał Jan Henryk Dąbrowski oraz generał Józef Zajączek. Poniatowski, minister wojny w powstającym rządzie, objął nad nią dowództwo naczelne.

Dopiero jednak zwycięstwo Napoleona nad siłami prusko‑rosyjskimi pod Frydlandem w czerwcu 1807 roku pozwoliło na działania rozstrzygające o losie Polaków, przy ich czynnym militarnym współudziale. W trakcie rokowań pokojowych z carem Aleksandrem I w Tylży ( lipiec 1807 roku) przedmiotem przetargów stały się pokonane Prusy. Uniknęły one likwidacji, ale straciły tereny położone na zachód od Łaby oraz większość ziem zagarniętych w wyniku III rozbioru Polski. Efektem kompromisu między Francją i Rosją było utworzenie Księstwa Warszawskiego. Napoleon liczył się ze zdaniem Aleksandra I, a zarazem nie chciał zlekceważyć wysiłku militarnego Polaków. Zdając sobie sprawę, jakie wrażenie na mocarstwach zaborczych wywrze odbudowa ich państwowości, w nazwie Księstwa celowo zrezygnował z nawiązywania do polskości. Zaproponował też carowi, aby przejął władzę nad nowym państwem, Aleksander I jednak odmówił. Zgodził się natomiast przystąpić do blokady kontynentalnej, wymierzonej w Wielką Brytanię.

Artysta z XIX wieku przedstawił moment spotkania Napoleona z młodziutką królową pruską Luizą, żoną Fryderyka Wilhelma III, uwielbianą przez pruskich poddanych. Mimo wielkiej niechęci do Napoleona przybyła ona do Tylży, aby błagać go o pozostawienie Magdeburga przy Prusach. Mimo, że królowa zrobiła wrażenie na Napoleonie, nie osiągnęła celu, gdyż zależało mu na trwałym osłabieniu Prus. Straciły one nie tylko Magdeburg, ale łącznie ponad połowę swego terytorium.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

W granicach Księstwa Warszawskiego znalazły się ziemie zabrane przez Prusy w II i III rozbiorze Polski. Do Księstwa przyłączono też Bydgoszcz i Toruń - nabytki pruskie z I rozbioru. Gdańsk ustanowiono wolnym miastem pod protektoratem Francji. Polacy odzyskali 1/7 dawnego obszaru (czyli obszaru sprzed 1772 roku) Rzeczypospolitej. Księstwo Warszawskie i Saksonię połączyła unia personalna. Zależność polityczna Księstwa Warszawskiego od cesarstwa napoleońskiego objawiała się tym, że wyłącznie Francja miała prawo utrzymywać w nim swego dyplomatę, nazywanego rezydentem. Kolejni rezydenci francuscy odgrywali w systemie napoleońskim większą rolę niż formalnie władający Polakami książę, a jednocześnie król saski Fryderyk August Wettin. Nowiny o traktacie Polacy przyjęli z uczuciem rozczarowania. Żywili nadzieję na uzyskanie Prus Wschodnich, Śląska, a być może i Galicji. Jednak nie mieli wpływu na zapadające w Tylży decyzje.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Księstwo Warszawskie stanowiło wysunięty najdalej na wschód przyczółek cesarstwa Napoleona I. Pozwalało mu kontrolować obszar sięgający aż do linii Bugu, toteż jego najważniejszą instytucją była stała armia. Podobnie jak polityka zagraniczna Księstwa, była ona całkowicie podporzadkowana Cesarzowi Francuzów. Uczestniczyła w kolejnych kampaniach epoki napoleońskiej, przemierzając za Napoleonem rozległe połacie Europy.
Szczególnym sprawdzianem dla mieszkańców Księstwa Warszawskiego okazała się kolejna wojna Napoleona z Austrią w 1809 roku. Napoleon już wcześniej wycofał z Księstwa wojska francuskie, przy okazji zabierając do Hiszpanii znaczną część armii polskiej. Pozostałe w Księstwie oddziały polskie, w liczbie nie przewyższającej 15 tysięcy, po świetnie rozegranej (lecz nierozstrzygniętej) przez księcia Józefa Poniatowskiego bitwie pod Raszynem ( 19 kwietnia 1809 roku), pomimo zajęcia przez wojska austriackie Warszawy, wkroczyły do Galicji i zajęły znaczną jej część. Poniatowski wywołał podziw obu walczących stron swą brawurą, a sukcesy odniesione w tej wojnie przyniosły mu ogromny autorytet moralny.Tymczasem Napoleon pokonał główne siły austriackie pod Wagram latem 1809 roku i zmusił cesarza Franciszka I do podpisania pokoju. Na jego mocy Księstwo Warszawskie znacznie rozszerzyło swoje granice.

Na mocy pokoju w Tylży Napoleon stał się wierzycielem sum, które właściciele ziemscy - mieszkańcy ziem zaboru pruskiego - byli dłużni rządowi pruskiemu. Cesarz Francuzów sprawę polskiego zadłużenia rozstrzygnął w ten sposób, że wierzytelność Księstwa (oszacowaną na ponad 40 mln franków) odstąpił rządowi polskiemu, a w zamian zobowiązał go do oddania Francji „tylko" 20 mln franków. Tymczasem budżet Księstwa mocno nadwyrężyły zniszczenia wojenne, blokada kontynentalna, duże koszty organizacji armii i rozdawnictwo polskich dóbr przez Napoleona (jako gratyfikacji dla jego dowódców). Po spłaceniu w ciągu trzech lat 20 milionów gotówką rząd został z ponad dwukrotnie większym długiem, praktycznie niemożliwym do wyegzekwowania od dłużników, zrujnowanych przez wojny i wielkie ofiary dla kraju. Od miejscowości Bajonna, w której podpisano konwencję w tej sprawie, kwoty te zaczęto nazywać bajońskimi. Do dziś określenie „sumy bajońskie" jest synonimem kwot nierealnych do zapłacenia.

Księstwo Warszawskie było monarchią konstytucyjną. W lipcu 1807 roku zostało obdarzone przez cesarza Francuzów konstytucją. Wprowadzenie tego aktu prawnego z pominięciem parlamentu nosi pochodzącą z języka francuskiego nazwę „oktrojowanie˝. Władzę ustawodawczą w Księstwie sprawował dwuizbowy parlament (Sejm i Senat). Jego rola ograniczała się wyłącznie do zatwierdzania projektów rządowych. Władzę wykonawczą posiadał książę (król Saksonii), do którego należała również inicjatywa ustawodawcza, a także rząd (Rada Ministrów) i Rada Stanu. Rada Stanu była francuskim wynalazkiem ustrojowym. Pełniła funkcję łącznika między księciem, rządem a parlamentem. Zasiadający w niej politycy opracowywali projekty uchwał sejmowych i dekretów książęcych. Od 1809 roku jej władza wzrosła, gdyż uzyskała prawo decydowania w imieniu rzadko obecnego w Warszawie Fryderyka Augusta. Sejm zdążył się zebrać tylko dwa razy - przed wojną z Austrią w 1809 roku i w czasie przygotowań do wojny z Rosją u schyłku 1811 roku. W 1812 roku przekształcił się w Konfederację Generalną, która głosiła powstanie Królestwa Polskiego. Nie udało się jednak wcielić w życie tego projektu. Klęska Napoleona w wyprawie na Moskwę spowodowała dwuletnią okupację kraju przez wojska rosyjskie i jego likwidację w 1815 roku. Jednak dzięki jego istnieniu na kongresie wiedeńskim nie wrócono już do układów rozbiorowych z 1795 roku. W miejscu Księstwa utworzono Królestwo Polskie.

W systemie politycznym Księstwa nastąpiły daleko idące przeobrażenia, zgodne z duchem rewolucji francuskiej. Dokonano jego podziału administracyjnego, wydzielając departamenty. Realna władza w Księstwie należała do arystokracji i bogatego ziemiaństwa, ale jednocześnie konstytucja zniosła po raz pierwszy na ziemiach polskich przywileje stanowe i poddaństwo chłopów, zapewniając im wolność osobistą. Dekret grudniowy z 1807 roku skorygował nieco te rewolucyjne zmiany, wbrew wcześniejszej tradycji przyznając własność użytkowanej przez chłopów ziemi posiadaczom dóbr ziemskich. Toteż mawiano, że potwierdzając wolność chłopów zdejmował im kajdany z nóg razem z butami. Księstwo Warszawskie bezpowrotnie utraciło charakter „państwa jednego stanu". W życiu obywateli pojawiła się nowa jakość: cenzus majątkowy zamiast podziału stanowego. Dzięki temu po raz pierwszy obok szlachty w parlamencie zasiedli przedstawiciele mieszczaństwa, wojska oraz chłopi. Istotnym sukcesem rządu Księstwa Warszawskiego było powołanie w 1807 roku Izby Edukacyjnej, która przejęła obowiązki działającej dawniej Komisji Edukacji Narodowej. Nastąpił rozwój szkół wszystkich szczebli, w tym szkół technicznych i rzemieślniczych. Ważnym wydarzeniem było także utworzenie warszawskiej Szkoły Prawa, a rok później - Szkoły Lekarskiej. W 1808 roku wprowadzono Kodeks Napoleona, a wraz z nim świeckie prawo małżeńskie, śluby cywilne i rozwody. Kościół katolicki odnosił się wrogo do tych nowinek prawnych. Podobnie traktował nałożenie na kler obowiązków urzędników państwowych, w tym nakaz sporządzania statystyk ludności, ogłaszania w kościołach zarządzeń władzy czy propagowania higieny. Do korzystania z pełni praw obywatelskich, gwarantowanych przez konstytucję nie zostali natomiast dopuszczeni zamieszkujący Księstwo Warszawskie Żydzi. Podlegali oni odrębnym prawom i podatkom.

Wyjaśnij, czym różniła się służba w armiach państw zaborczych od służby w Legionach?

# data[].attributes.attachment_link.title
Szablą odbierane. Legiony i Księstwo Warszawskie

# data[].attributes.attachment_link.description
Po przejściu pod obce panowanie pojawiły się nowe zjawiska: znacznie wyższe, sprawnie egzekwowane podatki oraz służba wojskowa. Zwłaszcza obowiązek służby wojskowej stał się szybko, niezwykle uciążliwy. Nie miał on jeszcze charakteru powszechnego, podlegali mu bowiem tylko chłopi i uboższa ludność miejska. W Rosji, Prusach i Austrii obowiązywał wówczas tak zwany system kontyngentowy.

# data[].attributes.body
05.06.2020

Temat: Upadek Napoleona.

Pracujecie w oparciu o podręcznik str. 215 – 221 i zeszyt przedmiotowy.

Zapiszcie notatkę do zeszytu:

1. Po porażce Napoleona w wyprawie z 1812 roku na Moskwę w Europie powstała kolejna koalicja antyfrancuska. Oprócz Wielkiej Brytanii w jej skład weszły m. in. Prusy, Austria i Rosja. Cesarzowi Francuzów wierne pozostały wojska polskie.

2. Jesienią 1813 roku doszło do wielkiej bitwy pod Lipskiem zwanej bitwą narodów. Armia Napoleona została pokonana przez wojska antyfrancuskiej koalicji.

3. W 1814 roku wojska koalicji wkroczyły do Paryża i zmusiły Napoleona do abdykacji. Francja stała się królestwem, a rządy w niej objął przedstawiciel dynastii Burbonów.

4. Na początku 1815 roku Napoleon powrócił do Francji, jednak jego armia została pokonana w bitwie pod Waterloo przez wojska brytyjskie i pruskie. Klęska ta położyła kres jego panowania we Francji.
W zrozumieniu tematu pomoże wam film(link zamieszczony jest na samej górze)
Klęski poniesione przez Napoleona w latach 1814 – 1815 oznaczały również kres istnienia Księstwa Warszawskiego

Przeczytajcie tekst źródłowy podr. str. 221 – Hugo Kołłątaj o Księstwie Warszawskim, odpowiedzcie na pytanie zawarte pod tekstem, odpowiedź napiszcie do zeszytu.

# data[].attributes.body
19.06.2020

Temat: Epoka napoleońska - powtórzenie wiadomości.

W ramach powtórzenia wiadomości przeczytajcie podsumowanie działu podręcznik str. 222 - 224, następnie proszę wykonać zadanie  1, 2 i 3 podręcznik str. 225 - 226. Odpowiedzi napiszcie do zeszytu.
Są to ostanie zajęcia w tym roku szkolnym - życzę Wam spokojnych, udanych wakacji.