# data[].attributes.body
fragmenty

"Wszystko w rękach rodziców. Przełomowym okresem w życiu dziecka są pierwsze dwa lata. Właśnie w tym czasie dziecko uczy się kontroli nad sobą i zaczyna stawiać sobie cele (np. pokonanie jakiejś przeszkody). Większość dzieci jest wtedy niezwykle uparta i konsekwentna, zadaniem opiekunów jest podtrzymywanie odpowiedniego poziomu tego nastawienia. Rodzice mogą rozwinąć w dziecku dwa podejścia: chęci zdobywania, dążenia do celu lub odwrotnie, zniechęcenie i rezygnację."

Wystrzegaj się błędów

1. Nie chwal przesadnie...

2. Nie odtrącaj...

3. Nie wyręczaj...

# data[].attributes.attachment_link.description
Optymizm to jedna z najbardziej pożądanych cech u każdego człowieka. Trudno by szukać rodziców, którzy nie chcieliby, aby ich dziecko było optymistą. Na szczęście nie jesteśmy w tym względzie bezradni. Optymizmu dzieci uczą się od najmłodszych lat, dlate

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słuch fonemowy to zdolność rozróżniania fonemów, czyli dźwięków mowy ludzkiej. Dziecko z zaburzonym słuchem fonematycznym dobrze słyszy słowa, lecz nie potrafi różnicować pojedynczych dźwięków lub złożyć ich w całość. Dziecko musi z potoku słyszanej mowy wyodrębnić wyrazy, w nich sylaby, w sylabach - głoski. Aby zrozumieć sens tekstu musi uchwycić kolejność głosek w wyrazie i umieć je zróżnicować.

Zaburzenia słuchu fonematycznego utrudniają rozumienie mowy, są przyczyną wadliwej wymowy fonemów, co uwidacznia się w czytaniu i pisaniu. Przy niedokształceniu słuchu fonemowego dziecko może:

nie rozróżniać głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych, ustnych i nosowych, zamieniać syczące na szumiące (s - sz)

mieć problemy ze zrozumieniem poleceń słownych,

zniekształcać wyrazy pisząc z pamięci lub ze słuchu

spotkać się z trudnościami podczas czytania całych wyrazów, a następnie zdań mieć problemy z nauką wierszy czy języka obcego

Przy całkowitym braku słuchu fonemowego mowa nie jest w ogóle rozróżniana. Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na ćwiczenia słuchowe szczególnie u dzieci 5 i 6-letnich.
Przejawem zaburzenia procesów syntezy i analizy słuchowej jest opóźniony rozwój mowy lub jej zaburzenia, a w szkole pojawiają się trudności w czytaniu i pisaniu ze słuchu.
Dzieci uczą się rozpoznawać dźwięki w sposób naturalny, tym bardziej, że już niemowlę reaguje na głosy najbliższych członków rodziny, oraz rozpoznaje ton głosu i wyrażane w ten sposób emocje. Rozpoznaje także inne dźwięki usłyszane wokół siebie takie jak kroki, zamknięcie drzwi, odgłosy sprzętów domowych. Dziecku w drugim roku życia wiele przyjemności sprawiają zabawy w naśladownictwo. Zachęcajmy je, więc często do zabaw w naśladowanie głosów wydawanych przez zwierzęta, czy pojazdy (samochód, pociąg, karetka). Ta prosta zabawa pomaga w kształtowaniu słuchu fonematycznego. Kiedy już u dziecka pojawi się zdolność różnicowania głosek (w drugim roku życia), wówczas potrafi ono różnicować nawet te głoski, których nie potrafi jeszcze wymówić, stąd te śmieszące rodziców sytuacje, gdy maluszek poprawia inne dziecko "mówi się kosyk, a nie kosyk".

W przypadku braku wzorców słuchowych głosek, ćwiczenia rozpoczyna się od najłatwiejszych do rozróżnienia fonemów (kontrastowych) jak a - p., u - m. Dziecko musi wielokrotnie usłyszeć dźwięk, którego nie umie zidentyfikować. Małe dzieci uczymy rozróżniać dźwięki wydawane przez pojazdy, zwierzęta, stukot butów, skrzypnięcie drzwi, posługujemy się obrazkami. Następnie dzieci próbują naśladować słyszane głosy oraz rozpoznawać i różnicować dźwięki z otoczenia np. instrumentu. Ćwiczenia słuchowe w odróżnianiu dwóch głosek należy powtarzać aż do momentu, gdy dziecko nie będzie miało żadnych trudności w ich rozpoznawaniu. Wtedy wprowadzamy sylaby, a potem wyraz. Po upewnieniu się, że potrafi już rozróżnić oba dźwięki w sylabach i wyrazach powtarzamy je. Ćwiczenia te mogą odbywać się poprzez różnicowanie dźwięków mowy przez powtarzanie głosek, określanie ich położenia w wyrazie, wymyślanie wyrazów na określoną głoskę, szukanie do nich rymu.
Do przeprowadzenia z dzieckiem ćwiczeń słuchu fonematycznego nie trzeba stwarzać specjalnej sytuacji, można do tego wykorzystać wiele popularnych zabaw, w które rodzice bawią się swoimi dziećmi na co dzień.
Na początek może to być prosta zabawa w słuchanie dźwięków. Dziecko z zamkniętymi oczami słucha otaczających je dźwięków, najpierw są to dźwięki naturalne, dochodzące z otoczenia (tykanie zegara, warkot samochodu, granie radia). Później wprowadza się dźwięki specjalnie wytwarzane do tej zabawy. Do wytwarzania tych dźwięków możemy użyć np. naczyń kuchennych, szklanek, drewna. Dziecko zapoznaje się z nimi mając otwarte oczy, po czym odwraca się lub zamyka oczy i próbuje zidentyfikować dźwięk.

Inną formą tej zabawy dla dzieci, które znają instrumenty muzyczne, może być rozpoznawanie instrumentów po dźwięku nagranym na taśmę magnetofonową.

Jeśli w zabawie bierze udział większa ilość dzieci można bawić się w rozpoznawanie dzieci po głosie. Odgadujący staje tyłem, a wyznaczone dziecko woła go po imieniu lub recytuje fragment wiersza, zadaniem stojącego jest wskazanie tego, kto go wołał.

Wiele ciekawych zabaw słuchowych można przeprowadzić podczas spaceru, można najpierw różnicować różne dźwięki spotykane np. w parku (szelest suchych liści, wiejący wiatr, a zimą skrzypiący śnieg itd.), a potem je naśladować.

Do uważnego słuchania skłania zabawa w zgadywanie: "Który ze znanych dziecku przedmiotów wydaje taki dźwięk?" (dzwoni, syczy, tyka, gwiżdże itd.)

Do ćwiczeń rozwijających słuch fonematyczny należą również ćwiczenia rytmizujące polegają one na odtwarzaniu usłyszanego rytmu. Można go wyklaskać, wytupać, ale można również odtworzyć za pomocą rysowania znaków graficznych. Można do tego wykorzystać klocki, foremki, zabawki, guziki itp.

Ze starszymi dziećmi można przeprowadzać już ćwiczenia, które przygotują je do nauki czytania i pisania. Będą to już ćwiczenia polegające na analizie i syntezie wyrazów.

wyróżnianie wyrazów w zdaniu,

wyróżnianie sylab w wyrazie, najlepiej za pomocą klaskania (jedna sylaba- jedno klaśnięcie), oprócz tego można bawić się w kończenie wyrazów, podajemy pierwszą sylabę, np. ko-, a dziecko dodaje - ło (koło).

wyróżnianie głosek w wyrazach- najpierw na początku wyrazu, potem na końcu i w środku. Można użyć do tego obrazków, spośród, których dziecko wyszuka obrazki zaczynające się lub kończące na daną głoskę.

wymyślanie rymujących się wyrazów (czytanie, pisanie, szukanie obrazków itd.).

układanie kilku wyrazów w kolejności od najkrótszego do najdłuższego (a, po, las, okno, lalka)

rysowanie przedmiotów zaczynających się (kończących, lub mających w środku) na daną głoskę.

słuchanie (starsze dzieci mogą same przeczytać) wierszy, w których występuje jak najwięcej dźwięków do naśladowania. Można wykorzystać następujące utwory: Lokomotywa, Ptasie radio, Kotek.

dobieranie w pary wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską (koza- kosa, mama- dama, tata- data, pije- bije, Ala- Ola).

podkreślanie czerwoną kredką wyrazów, które "syczą", a niebieską, tych, które "szumią" (sok, puszka, szachy, postój, proszek, ser).

Do ciekawych zabaw należą zabawy w wymyślanie ciągu wyrazów na daną literę, np. wszyscy wymyślają wyrazy na literę "k". Inną formą tej zabawy jest wyszukiwanie wyrazu, który zaczyna się na ostatnią literę poprzedniego wyrazu (mąka - Adam - most - tygrys- samochód - dom).

mgr nauczania początkowego Elżbieta Woźnica,
logopeda szkolny

# data[].attributes.attachment_link.description
Słuch fonemowy to zdolność rozróżniania fonemów, czyli dźwięków mowy ludzkiej. Dziecko z zaburzonym słuchem fonematycznym dobrze słyszy słowa, lecz nie potrafi różnicować pojedynczych dźwięków lub złożyć ich w całość. Dziecko musi z potoku słyszanej mowy wyodrębnić wyrazy, w nich sylaby, w sylabach - głoski.

# data[].attributes.body
W wieku 5 - 6 lat dzieci z grupy tzw. ryzyka dysleksji mogą przejawiać następujące trudności:

kłopoty z zapamiętaniem wierszyków, piosenek

nie odróżnianie lewej i prawej strony ciała

leworęczność lub oburęczność (dziecko posługuje się raz prawą, raz lewą ręką)

kłopoty z odwzorowaniem szlaczków, prostych figur geometrycznych

nie odróżnianie głosek podobnych słuchowo (dziecko nie wysłuchuje różnicy w wyrazach typu: kura - góra, Tomek - domek, mówiąc, że są takie same)

kłopoty z dzieleniem i składaniem słów z głosek i sylab

gramatyczne błędy w wymowie

trudności w początkowej nauce czytania

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Drodzy Blogowicze, ponieważ coraz więcej osób prosi mnie o porady (dziękuję za zaufanie), postanowiłam stworzyć zasady współpracy.

czytając blogi stwierdzacie, że dany problem Was dotyczy i chcecie zmierzyć się z nim w swoim życiu; czytanie nie daje narzędzi zmiany zachowania; jest natomiast fazą budowania świadomości, że dany problem istnieje i nas dotyczy,

weszliście w związku w fazę kryzysu, kręcicie się w kółko i nie możecie znaleźć drogi wyjścia; nie wiecie, czy się uczyć porozumienia, czy rozstać; żyjecie w rozkroku, nie widzicie wspólnej przyszłości, nie potraficie się rozstać, gdyż są dzieci...,

partner Was zdradził i straciliście sens życia, rozpacz utrudnia Wam powrót do normalności,

jest Wam źle w relacjach z ludźmi, gdyż np. macie niskie poczucie wartości, nie doceniacie swojego potencjału i chcecie to zmienić, czy też macie inne problemy osobowościowe, z którymi chcecie się zmierzyć...,

macie problemy z wychowaniem dzieci, gdyż ten proces wymyka Wam się spod kontroli,

cierpicie z powodu rozstania czy śmierci bliskich Wam osób lub ukochanych zwierząt,

nie potraficie pogodzić się z tym, że ktoś z Waszych bliskich cierpi na nieuleczalną chorobę, nie potraficie jej wesprzeć, bo tak naprawdę sami potrzebujecie pomocy...,

Proponuję współpracę w formie spotkań (jeśli mieszkacie w Warszawie) lub za pośrednictwem maila bądź Skypa. Jeśli chodzi o współpracę poprzez maila, praktykuję taką formę od ponad roku i rezultaty są zadowalające. Mam wśród Klientów również osoby spoza kraju.

1. Jeśli chodzi o współpracę za pośrednictwem maila, to proponuję najpierw zdefiniowanie problemów, opisanie sytuacji rodzinnej, swoich doświadczeń, potrzeb....

2. Kiedy zdiagnozuję i doprecyzuję obszar współpracy, proponuję ćwiczenia do samodzielnego wykonania, różne zadania, z których rozliczam i kieruję procesem rozwojowym, aby był spójny i prowadził do założonego celu. Kiedy proszę o odpowiedzi na moje pytania, to potem je analizuję i zadaję kolejne, które już mają cel rozwojowy.

3. Zakładam ok. 10 maili jako cykl, aby można było już określić jakieś rezultaty. O częstotliwości wysyłania maili decyduje osoba współpracująca ze mną. Ponieważ proces uczenia jest procesem bardzo indywidualnym, ze względu na efektywność zależy mi na minimum jednym mailu w tygodniu. Chodzi o to, żeby ta praca rozwojowa czy terapeutyczna była intensywnym procesem. Praca za pośrednictwem maila jest korzystna o tyle, że trzeba uporządkować informacje zanim się ja napisze. To jest już wstępny proces rozwojowy. Poza tym można się zastanowić i skupić nad zadaniami bez presji czasu. Do maila można wracać i analizować go wielokrotnie. Po pięciu mailach proponuję informację zwrotną, tzn. wymieniamy informacje na temat skuteczności takiej formy współpracy. Zastanawiamy się co zmienić, analizujemy jej efektywność.

4. Można też wybrać Skypa. Wtedy mamy półtorej godziny do dyspozycji. Rozmowę warto nagrywać.

5. Oczywiście w każdym momencie możemy przerwać współpracę, jeśli nie będzie spełniać oczekiwań. Jednak wtedy nie będę mogła być odpowiedzialna za efekt, jaki sobie zdefiniujemy na wstępie.

6. Generalnie współpracę z Klientem traktuję na zasadzie dobrowolności, wzajemnego zaufania, akceptacji i zakładam, że działamy z dobrą intencji. Piszę też uczciwie, co myślę. Oczywiście decyzja co Klient zrobi w wyniku współpracy, jakie podejmie decyzje, zawsze należą do niego, ja piszę wprost swoje zdanie, ocenę sytuacji, opinię...

7. Zakładam, ze decyzja o współpracy ma być w pełni dobrowolna. Zależy mi na tym, aby wszystkie reguły były zrozumiałe i przejrzyste.

8. Daję sobie też prawo do niepodjęcia współpracy, jeśli uważam, że taka praca (po zdefiniowaniu problemu) nie będzie efektywna.

9. Jeśli chodzi o koszt współpracy za pośrednictwem maila, to dla Blogowiczów jest stawka rabatowa 100 zł za maila (bez względu na jego długość - zwykle to parę stron). Maile zwykle zajmują więcej czasu niż spotkanie. W tej samej cenie jest półtorej godziny pracy przez Skypa. Jeśli zaś chodzi o koszt spotkania, to jest to 150 zł, kiedy czas nie przekracza 2 godz.

10. Kiedy Klient zaakceptuje reguły i formę współpracy, proszę o zdefiniowanie problemów i przy pierwszym mailu nie pobieram żadnej opłaty. Natomiast każdy następny mail oznaczony przeze mnie numerem (są też maile doprecyzowujące, które nic nie kosztują) powinien być opłacony z góry.

11. Zaznaczam, że korespondencja mailowa lub rozmowa przez Skypa nie daje mi możliwości sprawdzenia, jak wykonywane są moje zalecenia czy ćwiczenia, więc skuteczność mojej porady będzie w dużym stopniu zależała od zdyscyplinowania Klienta.

12. Wpłata pieniędzy na moje konto oznacza zaakceptowanie powyższych zasad.

Komentarz: Zdaję sobie sprawę z tego, że moje stawki przewyższają te spotykanena rynku. Uzasadniam to tym, że we współpracy ze mną nie obowiązuje limit znaków. Forma współpracy ma charakter rozwojowy lub terapeutyczny z projektowaniem indywidualnych ćwiczeń, analizą zachowań i jest intensywnym procesem nastawionym na klienta z doborem narzędzi dopasowanych do jego potrzeb. Zwykle taki mail zajmuje mi ok. 3 godz., więc nie jest to prosta odpowiedź albo krótki komentarz.

Ze swoje strony obiecuję profesjonalizm, odpowiedzialność oraz sumienność. Można sprawdzić moje kompetencje, prowadzone szkolenia, również na stronie: www.open.edu.pl wśród trenerów Open GDT. Będę też powiadamiać swoich Klientów o szkoleniach prowadzonych prze OPEN GDT i OPEN by HORSES.

Minimum 1,5-godzinna rozmowa przez Skypa

Ilość:

# data[].attributes.attachment_link.description
Drodzy Blogowicze, ponieważ coraz więcej osób prosi mnie o porady (dziękuję za zaufanie), postanowiłam stworzyć zasady współpracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Konsekwencje mogą być niestety przerażające dla dziecka: brak rozwoju emocjonalnego, społecznego (otoczenie jest źródłem zagrożeń), psychoruchowego i poznawczego. To przyszły odludek stroniący od ludzi. Może stać się społecznym i intelektualnym „kaleką" i nawet w dorosłym życiu potrzebować obecności matki przy podejmowaniu decyzji.

Dzieci matek nadopiekuńczych są przez nie sterowane nawet w dorosłym życiu i nie mogą (a też oczywiście nie potrafią) podejmować samodzielnych decyzji, iść własną drogą, nie zgadzać się z matką, mieć inny punkt widzenia (na przykład w sprawie swojego partnera życiowego). Każda próba samodzielności kończy się buntem lub wzbudzaniem poczucia winy ze strony matki. Konsekwencją takiej postawy jest pełna dominacja matki w życiu dziecka, pomijającej fakt jego dojrzewania. Każda próba uwolnienia się dziecka spod tej dominacji spotyka się z szantażem emocjonalnym. Ta adoracja staje się tak silna, że wpływa na wszystkie inne dziedziny życia. Matka izoluje się od przyjaciół i w ogóle świata zewnętrznego rezygnując ze swoich potrzeb czy marzeń. Staje się "ofiarą" dziecka, a dziecko - paradoksalnie - "ofiarą" matki, czyli tworzy się krąg patologicznych postaw, schematów myślenia i działania. Interesujący jest fakt, że matka nie ma świadomości tych wszystkich mechanizmów i ich konsekwencji dla późniejszych faz życia dziecka, nie wyłączając dorosłości.

Nadopiekuńczość toruje drogę egocentryzmowi i postawie roszczeniowej, która może się rozwijać się w kierunku manipulacji otoczeniem w celu zaspokojenia swoich potrzeb. Tym samym zanika komunikacja wprost, czyli definiowanie swoich potrzeb, przy akceptacji potrzeb innych, kiedy nie jesteśmy w centrum zainteresowania. Brak współpracy z rówieśnikami, tolerancji, gotowości do dzielenia się, pomagania... Zachowań niezbędnych w rozwoju społecznym. Nie rozwijają się postawy altruistyczne. To zdecydowanie zaburza nawiązywanie i rozwój relacji z rówieśnikami. Często powoduje nasilenie egocentryzmu, racjonalizowanego negatywną oceną otoczenia oraz ucieczkę od rówieśników w bezpieczne środowisko domowe. Postawa wycofania się dziecka z relacji ze środowiskiem rówieśniczym prowadzić może do wyobcowania. Podświadomie pozytywny wizerunek samego siebie, wysoka samoakceptacja „wdrukowywana przez matkę", spotyka się brakiem akceptacji ze strony rówieśników. To wytwarza dysonans poznawczy, którego konsekwencją jest poczucie niesprawiedliwości, krzywdy i niezrozumienia tego, co dzieje się w zewnętrznym świecie. W dziecku rodzi się konflikt wewnętrzny: zadaje sobie pytanie z poziomu tożsamości ( kim właściwie jestem?), wartości ( co jest dla mnie ważne?), przekonań ( co myślę o sobie?) i nie dostaje, spójnej jednoznacznej odpowiedzi od matki i otoczenia. To wyzwala mechanizm racjonalizacji i generalizacji ( koledzy są głupi, nie znają się na niczym, nie warto z nimi przebywać, bawić się, zazdroszczą mi, są niesprawiedliwi...). Te oceny pozwalają zachować tożsamość, ale wyzwalają wrogość do otoczenia i w konsekwencji izolację społeczną. W przeciwieństwie do „złego otoczenia" mama zawsze „wygrywa" i staje się bezpieczną emocjonalnie „wyspą". Taka negatywna, z punktu widzenia dziecka, konfrontacja z rówieśnikami wzmacnia więź dziecka z matką, gdyż pozwala udowodnić jej niezbędność.

Brak treningu w budowaniu własnej odpowiedzialności i rozumieniu konsekwencji swoich działań, brak autokontroli i odpowiedzialności za siebie może być powodem bezkrytycznego szukania wsparcia w grupie antyspołecznej, patologicznej społecznie, gdzie możliwe jest zaspokajanie potrzeb egocentrycznych i niekontrolowanej destrukcji.

Paradoksalność tej sytuacji polega na tym, że matka, działając z dobrą intencją, uzależnia dziecko od siebie i oczekuje za „lata poświęcenia" i bezwarunkowej miłości, rewanżu w dorosłym życiu dziecka. Chce w dalszym ciągu wywierać na nie wpływ i nie pozwolić dorosłemu, traktowanemu cały czas jak dziecko, na samodzielność i odpowiedzialność za własne życie. Matka nie rozumie patologii swoich zachowań i nie potrafi spojrzeć na cały proces wychowawczy oczami dziecka, czyli z punku widzenia jego potrzeb. Nie jest świadoma destrukcji, jakiej jest autorem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Konsekwencje mogą być niestety przerażające dla dziecka: brak rozwoju emocjonalnego, społecznego (otoczenie jest źródłem zagrożeń), psychoruchowego i poznawczego. To przyszły odludek stroniący od ludzi. Może stać się społecznym i intelektualnym „kaleką" i nawet w dorosłym życiu potrzebować obecności matki przy podejmowaniu decyzji.

# data[].attributes.attachment_link.description
Drugim najczęstszym problem przy wkraczaniu w dorosłość jest wybór partnera życiowego. Trudności decyzyjne, tak charakterystyczne dla osób wychowanych przez nadopiekuńcze matki, stanowią wyraźną przeszkodę przy nawiązywaniu kontaktów towarzyskich, tym bardziej, jeżeli w grę wchodzi decyzja o małżeństwie. Matki czują się zagrożone utratą dziecka, zaczynają ostrą batalię.

# data[].attributes.headline
System wzmocnień, czyli kary i nagrody w wychowaniu

# data[].attributes.subject
System wzmocnień, czyli kary i nagrody w wychowaniu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy przegląda się literaturę związaną z systemem wzmocnień w wychowaniu dzieci, spotyka się wiele rozmaitych podejść i interpretacji, z których każde, zdaniem autora, ma swoje uzasadnienie. Pracując jako psycholog i trener NLP (Neuro-Linguistic Programing) oraz wychowując własne dziecko, zebrałam bagaż doświadczeń, którymi chcę się z Wami MATKI i OJCOWIE podzielić. W swojej praktyce spotkałam zarówno mądre, świadome swojej roli matki, jak i ojców nastawionych na pełnienie swojej funkcji rodzicielskiej. Częściej jednak zdarzało się odwrotnie, czyli rodzice przychodzili z kłopotami wychowawczymi albo, po prostu, przychodziło jedno z rodziców. Najczęściej była to matka, która miała zarówno kłopoty z dzieckiem, jak i mężem (partnerem), który nie wspierał jej w procesie wychowania. Czasem było też tak, że ojciec kompletnie nie rozumiał swojej roli i proces wychowania spoczywał na matce, a czasem jej rolą było edukowanie zarówno dziecka, jak i męża. Niestety zdarzało się również, że rodzice rywalizowali o dziecko, zwykle działając kompletnie sprzecznie ze sobą. Takie, postępowanie oceniam jako działanie bardzo szkodliwe dla dziecka.

Zanim przejdę do analizy roli oraz skuteczności kar i nagród, kilka słów o tym, czym tak naprawdę są te wzmocnienia, zdefiniuję pojęcie procesu wychowania, a także przedstawię strukturę tego procesu. Opiszę również kilka przypadków: podam przykłady sytuacji, z którymi rodzice nie potrafili sobie skutecznie poradzić.

Proces wychowania kojarzy się rodzicom z miłością, dawaniem dziecku tego, czego sami nie mieli lub po prostu byciem z dzieckiem na co dzień. Intuicja rodzicielska często bywa jedynym drogowskazem wyznaczającym rodzicom kierunek działania i ocenę, co jest dobre, a co złe dla dziecka. Tymczasem proces wychowania to zaplanowana, świadoma, często żmudna praca na rzecz dziecka, o czym, niestety, rzadko myślimy, kiedy planujemy je mieć. Zgodnie z definicją, jest to systemem czynności osób wychowujących (rodziców, opiekunów i wychowawców) oraz wychowanków, umożliwiający dzieciom zmianę w pożądanym kierunku. Ten pożądany kierunek wyznacza kształtowanie i przekształcanie uczuć, przekonań i postaw (społecznych, moralnych, estetycznych, religijnych), kształtowanie woli i charakteru oraz wszechstronny rozwój osobowości. Proces wychowawczy ma zatem charakter celowy, planowy i jest rozłożony w czasie. Historycznie, istotą wychowania jako pewnej praktyki społecznej, było przygotowanie młodych ludzi do życia w danej społeczności w celu zachowania jej ciągłości. Pełniło więc funkcje adaptacyjną, stwarzało podstawę egzystencji.

Struktura procesu wychowania jest zatem realnym składnikiem obiektywnej rzeczywistości i obejmuje:

* planowy cel wychowawczy,

* sytuacje wychowawcze zachodzące w określonym środowisku, w którym ten proces

* doświadczenia wynoszone z sytuacji wychowawczych,

* wyniki procesu wychowawczego.

Piszę o tym dlatego, że rodzice rzadko rozumieją proces wychowawczy i swoją w nim rolę jako zaplanowany cel wychowawczy, którego naturalną konsekwencja są doświadczenia dziecka i wynik tych doświadczeń, czyli coś co dziecko przyswaja. Świadomość tych wszystkich elementów dopiero pokazuje złożoność procesu, z jakim rodzice mają do czynienia. Zdaję sobie sprawę z tego, że nie ma szkoły dla rodziców, tak jak na przykład funkcjonują szkoły rodzenia. Tradycje rodzicielskie są zwykle przenoszone z pokolenia na pokolenia i to stanowi największe zagrożenie. Schematy wychowawcze są bowiem powielane, często zupełnie nieświadomie, bez analizy ich szkodliwości lub przydatności. Znaczy to, że matka czy ojciec nie zdają sobie sprawy ze znaczenia bagażu, jaki wnoszą w życie swojej rodziny. Dlatego zanim przystąpimy do analizy wzmocnień warto abyście, jako rodzice, zdefiniowali cele wychowawcze, jakie stawiacie przed Waszymi dziećmi. Jest to kilka pytań na które warto znaleźć odpowiedzi:

- w jakich obszarach chcecie rozwijać własne dziecko (już gdy ma ok. roku można się nad tym zastanawiać)?

- jakie są jego (ich) potrzeby: rozwojowe, zdrowotne, edukacyjne:

z czym są największe kłopoty wychowawcze?

co jest jego mocną stroną (jeśli chodzi o naukę lub zabawę)?

co jest jego słabą stroną (jeśli chodzi o naukę lub zabawę)?

co może być zagrożeniem dla jego rozwoju osobowego?

co może być zagrożeniem dla jego edukacji?

- co chce robić z motywacją do działania, czyli co je interesuje?

- jak rozwija się w społecznie:

jak komunikuje się z rówieśnikami?

jak nawiązuje relacje?

w jakim wieku dzieci wybiera do zabawy czy koleżeństwa?

jak zachowuje się w relacjach z rówieśnikami: czy jest wycofany i podporządkowany, czy przyjmuje rolę przywódcy, czy jest kreatorem pomysłów, czy raczej ich wykonawcą?

- jakie doświadczenia (pozytywne, negatywne) spotkały nasze dziecko (dzieci) i jaki to miało wpływ na jego rozwój, zachowanie, postawę, przekonania, życie...; czy było to konstruktywne doświadczenie (dziecko nauczyło się czegoś nowego), czy traumatyczne (dziecko unika, boi się okresowych sytuacji)?

To jest dopiero fragment diagnozy. Takich pytań, znając swoje dziecko, możecie postawić więcej.

# data[].attributes.attachment_link.title
System wzmocnień, czyli kary i nagrody w wychowaniu

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy przegląda się literaturę związaną z systemem wzmocnień w wychowaniu dzieci, spotyka się wiele rozmaitych podejść i interpretacji, z których każde, zdaniem autora, ma swoje uzasadnienie. Pracując jako psycholog i trener NLP (Neuro-Linguistic Programing) oraz wychowując własne dziecko, zebrałam bagaż doświadczeń, którymi chcę się z Wami MATKI i OJCOWIE podzielić.