# data[].attributes.attachment_link.description
Willighagen auditioned for Holland's Got Talent and impressed the judging panel with her version of " O mio babbino caro" from Puccini's opera Gianni Schicchi ; within seconds the judges were staring in awe and disbelief. Her performance rapidly became a YouTube hit with over 36 million viewers as of June 2015.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
PARIS - Het is een van de belangrijkste stukken uit de collectie van Museum Het Valkhof in Nijmegen, maar de Romeinse ruiterhelm vertrekt nu tijdelijk naar het Louvre in Parijs.

Het gezichtsmasker uit de eerste eeuw na Christus werd in 1915 gevonden in de Waal bij Nijmegen. Vermoedelijk is de helm gebruikt tijdens veldslagen, maar het is ook mogelijk dat het is gedragen tijdens parades, toernooien en ceremoniële gelegenheden.

Helm wordt door miljoenen mensen bekeken

Volgens Het Valkhof is het een uniek object dat niet alleen beroemd is in Nederland, maar ook in de rest van de wereld. Er zijn zo'n 120 gezichtsmaskers teruggevonden, maar dit is volgens Het Valkhof een van de mooist bewaard gebleven exemplaren uit het Romeinse rijk.

Het is niet de eerste keer dat de helm naar Parijs gaat. Twintig jaar geleden is het ook al uitgeleend. Dit keer staat de helm in de centrale hal van het Musée du Louvre. Daarmee krijgt het historische stuk een belangrijke plek in de tentoonstelling in het Louvre dat waarschijnlijk door miljoenen mensen wordt gezien.

Valkhof kan wisselgeld vragen in Parijs

Het Valkhof doet met pijn in het hart tijdelijk afstand van de ruiterhelm, maar, zegt een woordvoerder: 'Als een gerenommeerd museum als het Louvre een bruikleen aan ons vraagt, zullen we niet snel nee zeggen. Het opent voor ons ook de mogelijkheid om bij het Louvre bruiklenen aan te vragen.'

Van 24 september tot 4 januari is de trots van Het Valkhof te zien in Parijs. Bezoekers van Het Valkhof hoeven de ruiterhelm niet helemaal te missen. Die is inmiddels vervangen voor een replica, want de helm is al verstuurd, nadat die met de grootst mogelijke voorzichtigheid is ingepakt.

# data[].attributes.attachment_link.title
'Een van de mooiste Romeinse helmen' van Nijmegen naar Parijs

# data[].attributes.attachment_link.description
PARIS - Het is een van de belangrijkste stukken uit de collectie van Museum Het Valkhof in Nijmegen, maar de Romeinse ruiterhelm vertrekt nu tijdelijk naar het Louvre in Parijs. Het gezichtsmasker uit de eerste eeuw na Christus werd in 1915 gevonden in de Waal bij Nijmegen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
NIJMEGEN - Boerenkool oer-Hollands? Inmiddels wel. Maar ooit geweten dat de Romeinen het meenamen naar ons land, naar onze provincie? Het groeit weer in een Romeinse moestuin. Vanavond in de 2e aflevering van de Ridders van Gelre.

Meer dan 2000 jaar geleden woonden in het Gelderse rivierengebied en in Nijmegen de Romeinen vreedzaam met de Bataven (de naamgevers van de Betuwe) samen. Het is een tijd van voorspoed. Nijmegen was de belangrijkste stad in Nederland. Maar na een paar jaar slaat de vlam in de pan en komen de Bataven in opstand. De ridders van Gelre gaan maandag 7 september op zoek naar sporen van de Romeinen en de Bataven.

De grens van het Romeinse rijk: dwars door Gelderland

Dwars door Gelderland loopt de Limes, de oude grens van het Romeinse rijk. Op de zuidoever van de Rijn, vanaf Duitsland tot aan de kust bij Katwijk stonden ongeveer om de 6,5 kilometer forten. Daarmee werd de Limes, de oude grens van het Romeinse rijk bewaakt. Ridder Bas probeert met Martijn Defilet, stadsarcheoloog in Arnhem te verbeelden hoe fort Meinerswijk er uit heeft gezien. Dit is enige fort dat in Gelderland is teruggevonden.

Romeinse groenten

Radijsjes en ramanas (een zwarte penwortel) groeien in een moestuin langs die oude Limes. De moestuinvereniging van Fred van der Stap heeft deze Romeinse moestuin aangelegd op de plek aan de Drielsedijk in Arnhem, waar de soldaten van het fort 2000 jaar geleden hun eigen groenten kweekten. Er wordt bij de Unesco een aanvraag ingediend om de Limes op de werelderfgoedlijst te zetten. Omdat er niets van die Limes te zien is, is op deze plek weer de moestuin aangelegd.

De Bataven varen binnen

Terwijl de Romeinen langs de Rijn de grens van hun rijk markeren, woont er ook een ander volk in tussen de grote rivieren. Dat zijn de Bataven. Het volk dat volgens mythes tussen 50 en 20 voor Christus op vlotten over de Rijn bij Lobith ons land binnen kwam. Ze gaan op in de plaatselijke bevolking. Dit weten we doordat de Romeinse schrijver/historicus Tacitus over ze geschreven heeft. De Bataven zijn slim: ze sluiten een verbond met de nieuwe heersers. Ze hoeven geen belasting te betalen, in ruil voor het leveren van soldaten. Stijn Heeren, archeoloog en gespecialiseerd in de Bataven neemt ridder René mee naar de Tactiusbrug, de nieuwe tuibrug bij Ewijk.

De helm van een Bataafse ruiter

Ridder René bezoekt museum het Valkhof in Nijmegen. Hier lag de stad der Bataven, Batavodurum. En de resten ervan zijn letterlijk hier uit de grond te voorschijn gekomen. De Bataven zijn goeie vechters. In museum Het Valkhof ligt een helm van een Bataafse ruiter in het Romeinse leger. Annelies Koster van Museum het Valkhof in Nijmegen laat de helm zien. De echte helm is tijdelijk uitgeleend aan het Louvre in Parijs. Een ander bijzonder voorwerp is een koperen plaatje. Na 25 jaar dienst krijgen de Bataven dat mee. Daarmee mogen ze trouwen, want dat mag je als soldaat officieel niet. Ze krijgen het Romeins burgerrecht. Ze worden dus Romein.

Niet alleen vechten, maar ook dakpannen bakken

Het is misschien wel de eerste fabriek van Nederland geweest. De dakpannenbakkerij in Holdeurn, een buurtschap bij Berg en Dal. Romeins erfgoed waar bijna niemand iets van weet. Paul van der Heijden wel, hij is directeur van Romeinen.nu, schreef verschillende boeken en maakte filmpjes over de Romeinse geschiedenis. Bij de Holdeurn bleek de perfecte grondstof in de grond te zitten voor een bijzonder oranjerood aardewerk. In de Romeinse tijd stond hier een geweldig groot complex, met veel ovens. Ze maakten hier niet alleen dakpannen maar ook olielampjes, borden, schotels, kannen, bekers. In heel Europa is aardewerk uit de Holdeurn gevonden. Binnenkort is hier een kleine tentoonstelling

De opstand

In het jaar 69 slaat de vlam in de pan, de Bataven komen in opstand. Ze steken overal Romeinse legerkampen en hun eigen stad op het Valkhof in brand. Die brandsporen zijn nog te zien op Amforen, kruiken uit een kelder uit Oppidum Batavorum. De kruiken liggen in het depot van het Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam. Stephan Weiss- König is depotbeheerder Provinciaal Depot voor Bodemvondsten. Hij speurt met Ridder René naar de sporen van de opstand.

Een gigantisch legioenskamp uit angst

De Romeinen moeten, na de opstand, behoorlijk bang geweest zijn voor die Bataven. Maar ze lieten zich niet wegjagen. Ze bouwden een gigantisch legioenkamp in Nijmegen Oost. Duizenden soldaten woonden in het Romeinse legerkamp. Om het kamp heen lag een flink dorp. Nijmegen was vanaf 70 de bruisende en belangrijkste plaats van Romeins Nederland. Het belangrijkst gebouw lag waar nu de Ubbergseveldweg loopt. Met een oppervlakte van 6000 m2. Het was waarschijnlijk het meest monumentale bouwwerk dat de Romeinen in Nederland hebben opgericht.

De Bataven nemen Romeinse geloof over

Het legioen is er om te voorkomen dat er weer onrust ontstaat. Maar langzaam maar zeker worden d e Bataven meer en meer Romein. Als de Bataafse soldaten uit dienst komen gaan ze naar huis. Maar ze nemen wel Romeinse gebruiken mee. De culturen zijn in elkaar opgegaan. De Romeinen bouwden in Elst een tempel, gewijd aan een combinatie God: Hercules- Magusanus, hoofdgod van de Bataven. Magusanus was de belangrijkste Bataafse god, die werd gelijkgesteld aan de Romeinse god Hercules en daarom Hercules Magusanus genoemd. Onder de grote kerk in Elst liggen de resten van de grootste Romeinse tempel ten noorden van de Alpen.

Aflevering 2: de Romeinen en de Bataven

# data[].attributes.attachment_link.title
7 september: Romeinen, Bataven en boerenkool

# data[].attributes.attachment_link.description
NIJMEGEN - Boerenkool oer-Hollands? Inmiddels wel. Maar ooit geweten dat de Romeinen het meenamen naar ons land, naar onze provincie? Het groeit weer in een Romeinse moestuin. Vanavond in de 2e aflevering van de Ridders van Gelre. Meer dan 2000 jaar geleden woonden in het Gelderse rivierengebied en in Nijmegen de Romeinen vreedzaam met de Bataven (de naamgevers van de Betuwe) samen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Radboud Universiteit Nijmegen - Wikipedia

# data[].attributes.attachment_link.description
De Radboud Universiteit Nijmegen is een Nederlandse universiteit. Op 17 oktober 1923 ging ze van start als Roomsch Katholieke Universiteit Nijmegen. De Radboud Universiteit telt zeven faculteiten en ruim honderd opleidingen (bachelor en master). Op 1 oktober 2017 stonden 20.967 studenten ingeschreven, waaronder 2.306 internationale studenten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maastricht mag zich de oudste stad van Nederland noemen. In Maastricht zijn tekenen van bewoning uit de Keltische tijd gevonden en sinds de Romeinse tijd is de stad permanent bewoond geweest. Op de tweede plaats staat Nijmegen die zichzelf vanuit toeristisch oogpunt soms ook wel eens de oudste stad noemt. Utrecht vult het podium, ook deze stad was reeds in de Romeinse tijd bewoond.

Oudste stad Maastricht

De discussie wat de oudste stad van Nederland is, was lange tijd moeilijk te beslechten. Inmiddels is er de laatste paar jaar door onderzoek meer helderheid gekomen over de vraag welke plaats de oudste is. Maastricht mag zich terecht en met trots de oudste stad van Nederland noemen. Uit opgravingen is gebleken dat "zowel Maastricht als Nijmegen al zo'n vijftig jaar voor Christus werden bewoond. Maar uit Nijmegen vertrokken de mensen weer, zodat er op die plek honderden jaren niemand woonde. Maastricht daarentegen is altijd bewoond gebleven en mag daarom de titel 'oudste stad van Nederland' voeren. Dat leren we van H. Heidinga, hoogleraar Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Een tweede reden waarom Maastricht zich de oudste mag noemen is dat Maastricht is dat ook in de Keltische tijd al bewoond was. Niet geheel zeker is of die bewoning ook permanent was. Hobby-archeoloog Paul Curfs uit de Maastrichtse wijk Amby vond vlak bij zijn woonhuis met een metaaldetector verschillende gouden munten van Keltische herkomst. Geschiedkundigen vermoeden dan ook dat Maastricht reeds in 500 voor Christus werd bewoond.

Nijmegen toch iets jonger

De stad die heel erg graag de oudste stad zou willen zijn is Nijmegen. De gemeente noemt zich in de externe communicatie vaak de oudste stad. Helaas voor Nijmegen is dit vooral een idee van de afdeling citymarketing en de lokale stadarcheoloog. Nijmegen was in de Romeinse tijd inderdaad een bewoonde plaatst, zoals Utrecht en Maastricht. Vermoedelijk werd Nijmegen reeds in 19 v. Chr. bewoond, maar mogelijk al iets eerder. In 70 na Christus werd Nijmegen echter tijdens de Bataafse opstand in de as gelegd. De bewoners keerden niet meer terug, maar besloten een nieuwe nederzetting enkele kilometers verder buiten Nijmegen op te richten. Pas honderden jaren later werd de plaats die wij tegenwoordig als Nijmegen kennen weer bewoond. In het huidige Nijmegen zijn dan ook geen resten meer te vinden van de oudste Romeinse bewoning, simpelweg omdat deze slechts kort in Nijmegen aanwezig waren voordat de stad vernietigd werd.

Utrecht

Utrecht is de nummers drie op de lijst. Aan de noordgrens van hun rijk bouwden de Romeinen een Castellum om hun "limens" te beschermen. Dit castellum lag op de plaats van het huidige Domplein. Ook na het vertrek van de Romeinen is de stad altijd een belangrijke plaats gebleven waarom veel werd gestreden. Met name de Franken en Friezen hadden Utrecht vaak in handen. In tegenstelling tot Nijmegen is Utrecht wel altijd bewoond gebleven. Eigenlijk zou Utrecht dus de plaats van Nijmegen moeten innemen wanneer je kijkt naar wat de oudste stad is. Het is maar hoe je het berekend.

Zutphen

Zutphen wordt al rond de Romeinse tijd bewoond. Wanneer de stad precies is opgericht is niet bekend. Wat we wel weten van Zutphen is dat het in de Frankische tijd rond 800 een grafelijk bestuurlijk centrum werd. Laat in de 9e eeuw werd Zutphen door Vikingen vernield en geplunderd. Als reactie hierop werd er aan het eind van die eeuw een ringburgwal om de nederzetting heen gelegd die weer omringd werd door drie grachten. In 1190 kreeg de stad stadsrechten.

Aardenburg

Aardenburg werd al bewoond in de steentijd, maar in 174 werd het een belangrijkere nederzetting doordat de Romeinen er een castellum vestigden. Dit fort werd verlaten in 225 na christus. Tijdens Tussen 260 en 274 werd het fort andermaal weer in gebruik genomen. Hierna werd het fort weer ontruimd en zijn er weinig sporen van bewoning gevonden. In de achtste eeuw had Aardenburg zwaar te leiden onder de Vikinginvallen. Ter bescherming werden er een aarden ringburgwal opgericht (vandaar de naam Aarden-burg). In 925 was het afgelopen met de invallen en werd de Sint-Bavokerk gebouwd. Aardenburg floreerde op economisch gebied en werd een van de 17 Vlaamse Hanzesteden. Aardenburg verkreeg als een van de eerste Nederlandse steden stadsrechten in 1187.

Deventer

Deventer is ontstaan rond de achtste eeuw. Het is waarschijnlijk dat de stad gesticht is door de Angelsaksische missionaris Lebuïnus (Liafwin), die in 768 de IJssel overstak, en een houten kerkje stichtte op de plek waar nu de naar hem genoemde Grote of Lebuïnuskerk staat. De kerkelijke missie activiteiten trokken handel en mensen aan. Als gevolg hiervan ontwikkelde Deventer zich snel en kreeg de uitstraling van een echte stad. Het was mogelijk ook de eerste stad met middeleeuwse stadsrechten. In 956 werd Deventer een urbs (stad) genoemd in een schenkings-oorkonde van Otto I aan het Mauritiusklooster van Maagdeburg.

Middelburg

Middelburg is ergens ontstaan voor het begin van de 9e eeuw. Wat we weten is dat er in die tijd al een ringburgwal (burg) aanwezig was. De vorm van deze burgwal tekent zich nog steeds uit in het ronde stratenpatroon van het centrum van Middelburg. Wat wij echter niet weten over deze wal is of hij gebouwd werd als verdediging tegen invallende Vikingen, of dat deze juist opgericht werd door de kikingkoning Harald. Deze kreeg namelijk Walcheren in leen van keizer Lotharius in 841. Middelburg kreeg pas echte stadrechten in 1217 die verleend werden door Willem I van Holland en door gravin Johanna van Vlaanderen.

Tiel

In de 7e en 8e eeuw was Dorestad, geleden op de plaats van het huidige Wijk bij Duurstede een van de belangrijkste steden van Nederland. Deze stad werd echter zeer grondig geplunderd door invallende Vikingen. Door het verdwijnen van Dorestad verschoof de handel richting het nabij gelegen Tiel. In 896 ontving Tiel tolrecht van de Frankische koning Zwentibold. In de 10e en 11e eeuw werd de stad een belangrijke handelsstad.

Stavoren

Stavoren werd rond 300 jaar voor Christus opgericht aan een waterloop. In de 11e eeuw verkreeg Stavoren van de Friese graven, de Brunonen stadsrechten. Dit gebeurde tussen 1058 en 1068 door graaf Egbert de eerste met toestemming van keizer Hendrik V. Het werd een belangrijke handelsstad. De schippers en kooplui onderhielden handelsrelaties met de landen rond de Oostzee. In 1285 werd Stavoren onderdeel van de Hanze.

Hulst

Hulst is ontstaan onder de naam Hulust ergens in de 11e eeuw. De nederzetting lag ter hoogte van de huidige Grote Markt. De Vlaamse graaf Filips van den Elzas verleende de stad in 1180 stadsrechten en mede als gevolg daarvan ontwikkelde de stad zich tot een bloeiende handelsstad gelegen aan de Saxvliet.

Top 10 van oudste steden

1. Maastricht (ongeveer 500 vChr)

2. Nijmegen (ongeveer 70 vChr)

3. Utrecht (50 nChr)

4. Zutphen (100-200 nChr)

5. Aardenburg (174 nChr)

6. Deventer (768 nChr)

7. Middelburg (Net na 800 nChr)

8. Tiel (rond 850, in 896 tolrecht)

9 Stavoren (11e eeuw)

10. Hulst (11e eeuw)

Lees verder

© 2012 - 2018 Pernambuco, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Gerelateerde artikelen

Waar moet ik gaan studeren?Bij het kiezen van een studie zijn er veel dingen waar je rekening mee te houden. Natuurlijk de studie zelf, maar ook de...

Reacties

Jan Jonkers, 11-11-2015 15:57 #5
Rhenen 855 nChr. Stadsrechten in plm 1258 nChr.

Niels, 05-07-2015 03:38 #4
Ik heb net een krat bier verloren, tenzij... Maastricht echt de oudste stad is ipv Nijmegen. Hebben jullie een goede bronvermelding waarin dit wordt bevestigd? Groetjes Jody en Niels (een van de twee is dronken)

Mathias, 26-09-2013 19:35 #3
Dit artikel is neem ik aan nog van vele jaren geleden? Er zitten veel onwaarheden in vermeld. Ten eerste klopt het dat Nijmegen rond 69 na Christus is verbrand tijdens de Bataafse opstand, maar is vervolgens 'verplaatst' naar het huidige Waterkwartier nog geen 2 jaar na de opstand. Verder zoals Christian zegt had Maastricht geen stadsrechten.
Er stonden in Nijmegen zelfs badhuizen, tempels, een haven, arena met een capaciteit van 20.000, vele belangrijke handelswegen, aquaducten en ga zo maar door. Ik krijg de indruk dat dit artikel is geschreven door een Maastrichtenaar met een minderwaardigheidscomplex.

Kijk de feiten er maar op na. Ik neem aan dat de vele onjuistheden in dit artikel, met name in het Nijmegen deel, worden veranderd.

Mvg Mathias

Christian, 05-05-2013 22:57 #2
Ten eerste wil ik zeggen dat er in die tijd nog helemaal geen gebied of volk was wat zich kenmerkte als Nederland of Nederlanders, dus lijkt mij oudste stad IN Nederland een betere titel. Verder is in mijn optiek Maastricht niet de oudste stad van Nederland. Het is weliswaar langer continue bewoond geweest dan Nijmegen maar het heeft in de Romeinse tijd nooit stadsrechten gekregen. Er waren in Nederland maar twee steden met het Romeinse stadsrecht namelijk Forum Hadriani (Voorburg) en Ulpia Noviomagus Batavorum (Nijmegen). Noviomagus verkreeg deze rechten eerder dan Forum Hadriani en is daarmee de eerste officiële (Romeinse) stad in Nederland. Als je kijkt naar Middeleeuwse stadsrechten dan is zowel Nijmegen als Maastricht niet de oudste stad maar kom je uit op Utrecht.

Lars, 26-10-2012 13:27 #1
Geweldig artikel! Reactie infoteur, 27-10-2012
Bedankt voor het compliment, Lars.

# data[].attributes.attachment_link.description
Maastricht mag zich de oudste stad van Nederland noemen. In Maastricht zijn tekenen van bewoning uit de Keltische tijd gevonden en sinds de Romeinse tijd is de stad permanent bewoond geweest. Op de tweede plaats staat Nijmegen die zichzelf vanuit toeristisch oogpunt soms ook wel eens de oudste stad noemt.

# data[].attributes.attachment_link.title
De stedenbouwkundige geschiedenis van Nijmegen 1

# data[].attributes.attachment_link.description
De Romeinse tijd De geschiedenis van Nijmegen begint ongeveer in het midden van de eerste eeuw voor Christus, als de Bataven neerstrijken op de hoogvlakte, die in de voorlaatste Saale-IJstijd was ontstaan, zo'n 150.000 jaar geleden. Rond 15 voor Christus stichten zij op het meest westelijke uiteinde van deze hoogvlakte, op en rond het huidige Valkhof, het 'Oppidum Batavorum': de stad van de Bataven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Overigens zijn er ook nu nog duidelijke sporen te vinden van deze rijke geschiedenis van Nijmegen. Zo heet het grote verkeersplein ten zuiden van de Waalbrug sinds 1956 het "Keizer Traianusplein".

# data[].attributes.body
nijmeegse vierdaagse

# data[].attributes.body
archeologische ontdekking

# data[].attributes.attachment_link.description
Nijmegen is one of the warmest cities of the Netherlands, especially during summer, when the highest temperatures in the country are usually measured in the triangle Roermond - Nijmegen - Eindhoven. The lack of north-south oriented mountain ranges in Europe make this area prone to sudden shifts in weather, giving the region a semi-continental climate.

# data[].attributes.attachment_link.title
Welkom op Noviomagus.nl een rijk aan historie. Nijmegen, de oudste stad van Nederland.

# data[].attributes.attachment_link.description
Noviomagus.nl een rijk aan historie. Nijmegen, de oudste stad van Nederland.