# data[].attributes.headline
1 практикалық сабақ

# data[].attributes.subject
1 практикалық сабақ

# data[].attributes.body
Тіршілік қауіпсіздігі негіздері

инсерт әдісі

# data[].attributes.headline
2 практикалық сабақ

# data[].attributes.subject
2 практикалық сабақ

# data[].attributes.body
Экологиялның мақсаты және міндеттері

# data[].attributes.headline
3 практикалық сабақ

# data[].attributes.subject
3 практикалық сабақ

# data[].attributes.body
Биоалуантүрлілікке әсер ететін тіршілік орталарын анықтау

инсерт әдісі

# data[].attributes.headline
4 практикалық сабақ

# data[].attributes.subject
4 практикалық сабақ

# data[].attributes.body
экология табиғатты қорғау

инсерт әдісі

# data[].attributes.headline
5 практикалық сабақ

# data[].attributes.subject
5 практикалық сабақ

# data[].attributes.body
қоршаған ортаны қорғау іс-шараларын зерттеу

# data[].attributes.headline
6 практикалық

# data[].attributes.subject
6 практикалық

# data[].attributes.body
популяциялық экология және экооогияның міндеттері мен мақсаттары интелек карта

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Бирганым Жунис

# data[].attributes.attachment_link.title
Экология және

# data[].attributes.headline
7 практиткалық сабақ

# data[].attributes.subject
7 практиткалық сабақ

# data[].attributes.body
экожүйедегі негізгі биогенді элементтердің айналымы

# data[].attributes.headline
қолданылған әдебиеттер тізімі

# data[].attributes.subject
қолданылған әдебиеттер тізімі

# data[].attributes.body
1. А.Т. Қуатбаев Жалпы экология: Оқулық / Алматы : Дәуір, 2012.

2. Ұ.Б.Асқарова, Экология және қоршаған ортаны қорғау, Алматы, 2007

3. Бозшатаева Г.С., Оспанова Г.А. Экология.- Алматы.- 2003.

4. Мұхажанова, Н. А. Жаһандық экология: оқу құралы. - Алматы : Экономика, 2011. - - (Т. Рысқұлов ат. ҚазЭУ-дің осы заманғы оқу басылымдары)

5. Үпішев Е.М. Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау : Оқулық /- Алматы : Экономика, 2006.

6. Экология және тұрақты даму : Оқулық / ҚР Білім және Ғылым мин-гі бекіткен ; ҚР Жоғары оқу орындарының қауымдастығы. - Алматы :Дәуір, 2011

# data[].attributes.headline
8 апта практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
8 апта практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Қоршаған орта және организм

# data[].attributes.headline
9 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
9 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Экожүйелердің орта түзушілік орны

# data[].attributes.headline
10 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
10 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Өсімдіктер экологиясы

https://www.canva.com/design/DAGBeWQ-6pg/WNZFwMItsoSylRwMp_bY9A/edit?utm_content=DAGBeWQ-6pg&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

# data[].attributes.headline
11 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
11 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
https://www.canva.com/design/DAGBefn-lEg/JPxKpjvcxxmUmDcJPHLTBg/view?utm_content=DAGBefn-lEg&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=editor

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Бирганым Жунис

# data[].attributes.attachment_link.title
Ағынды суларды тазарту жолдары

# data[].attributes.headline
12 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
12 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Қоршаған орта және тұрғындардың бенсаулығынтзерттеу

# data[].attributes.headline
13 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
13 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Топырақ және оларды тиімді пайдалану

# data[].attributes.headline
14 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
14 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Қоршаған орта және адам

Дені сау өмір сүрудің басты шарты – таза қоршаған орта. Ашық және жабық алаңдарда ауа ластығы, су сапасының төмендігі, жеткіліксіз гигиена және қауіпті химикаттар медициналық проблемаларға әкеліп соғады. Осы проблемалардың басында тыныс алу және қантамыр аурулары, рак, демікпе, түрлі аллергиялар, өсімпаздық ақаулары келеді.

- Қоршаған орта ластығына жол ашатын басты факторлар болса зауыт қалдықтары, радиация әсерлері, тұрмыстық және мал шаруашылығы қалдықтары. Осы қалдықтар ауаны, су және топырақты ластап, экожүйеге зиян келтіреді. Әсіресе зиянды химикаттар мен ауыр метал қалдықтары қоршаған орта мен денсаулық үшін өте қауіпті. Мысалы зиянды металдар және басқа да химиялық элементтерден өндірілген батареялар қоқысқа лақтырылса, тікелей немесе жанамалы түрде үлкен қауіп туғызады. Осы металдар топыраққа, одан әрі жер асты су көздеріне барып жетіп, жандыларға қайтып келеді. Организмдердің табиғи құрылымын бұзады. Бұған сынап жақсы мысал болады. Ауыз суы немесе азық-түлік арқылы адам денесіне енетін сынап түрлі жүйке аурулары, невралгия, рак ауруларына себеп болады, бүйрек, қара бауыр, ми талшындарын бұзады, нәрестенің мүгедек болып туылуына себеп болады. Химиялық қалдықтар гормон жүйесін бұзып, жанды атаулының дамуына түзелмейтін ақау келтіреді.

- Қазіргі таңда адам мен табиғатқа әсер ететін көптеген ластаушы материалды жоғары технология арқылы бақылап отыруға болады. Алайда табиғатқа және адам денсаулығына әсері әлі белгісіз, жаңа шығып жатқан мәселелер де көп. Осыларға мысал ретінде электро магнетикалық алаңдар, қоршаған ортадан туындайтын кейбір жұқпалы ауруларды көрсетуге болады.

- Дені сау өмір сүру үшін қоршаған орта ластығына қарсы күресу – баршамыздың парызы.

# data[].attributes.headline
15 практикалық жұмыс

# data[].attributes.subject
15 практикалық жұмыс

# data[].attributes.body
Топырақтағы Ph мөлшерін анықтау

Топырақтың қышқылдығы (Кислотность почвы) — топырақ ерітіндісіндегі (белсенді немесе маңызды қышқылдық) және топырақтың сіңіретін кешеніндегі (әлуетті қышқылдық) сутек иондарының концентрациясы. Топырақтың қышқылдығы маңызды агрохимиялықкөрсеткіштердің бірі.

Өсімдіктің өсуі үшін барлық жағдайлар жасалғанменде, олардың өсуі қиынға соғады, солардың бір себебі бос сутек иондарының шамадан тыс мөлшерінің химиялық реакциясының нәтижесінде топырақта жиналуы болып табылады. Яғни өсу ортасындағы қышқылдықтың әсерінен.

Қышқыл ортада әдетте өсімдіктің өсуі оңайға соқпайды. Өйткені реакциялар өсімдік тамырымен сіңірілмейтін әртүрлі қосылыстарды түзеді. Сол себептіде топырақты залалсыздандырып, қышқылдығын түсіру маңызды.

Топырақ қышқылдығы негізінен ph (0-14) мәнімен есептеледі. 7 бейтарап, қолайлы орта болып табылады.[1]

Топырақты бейтараптандырудың(қышқылдығын азайтудың) бірнеше әдістері бар. Ең көп қолданылатын әдістер:топырақты әктеу(әк-күшті залалсыздандырғыш),қышқылды топыраққа фацелия, жыңғыл өсімдіктерін отырғызу(олар қышқылдықты түсіре отыра өседі),топыраққа күл қосу(топырақтағы қышқылдықты азайта отырып, өсімдік өсуіне мүмкіндік береді). Осы әдістер арқылы топырақ бейтараптандырылады