# data[].attributes.attachment_link.description
Get access to files anywhere through secure cloud storage and file backup for your photos, videos, files and more with Google Drive.

# data[].attributes.attachment_link.description
Get access to files anywhere through secure cloud storage and file backup for your photos, videos, files and more with Google Drive.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HEDEFLER

5.1. Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik her türlü ayrımcılığın her yerde sona erdirilmesi

5.1.1. Cinsiyet temelinde ayrımcılık yapmama ve eşitliği uygulama, güçlendirme ve teşvik eden yasal çerçevelerin yürürlükte olup olmaması

5.2. Kamu alanları ve özel alanlarda, bütün kadınlara ve kız çocuklarına yönelik, kadın ticareti, cinsel ve her türlü istismarı da kapsayan şiddetin her türünün ortadan kaldırılması

5.3. Çocuk evliliği, erken yaşta zorla evlendirilme ve kadın sünneti gibi bütün zararlı uygulamaların ortadan kaldırılması

5.4. Ücretsiz bakım ve ev işlerinin kamu hizmetleri, altyapı ve sosyal koruma politikalarının sağlanması ve hane ve aile içinde sorumluluğun ulusal açıdan uygun bir biçimde paylaşılmasının geliştirilmesi yoluyla tanınması ve değer görmesi

5.4.1. Cinsiyet, yaş ve yere göre ücretsiz ev işleri ve bakıcılık için harcanan zamanın oranı

5.5. Kadınların siyasi, ekonomik ve sosyal hayatın karar verme süreçlerine tam ve etkin bir biçimde katılımlarının ve kadınlara karar verme mekanizmalarında, her düzeyde lider olabilmeleri için eşit fırsatlar tanınmasının güvence altına alınması

5.6. Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı Eylem Programı, Pekin Eylem Platformu ve bunların gözden geçirme konferansları sonucunda ortaya çıkan konferans çıktılarına uygun olarak cinsel sağlık ve üreme sağlığı haklarına evrensel erişimin sağlanması

5.a. Kadınların ekonomik kaynaklara ulaşma, toprak ve diğer mülk türlerine sahip olma ve üzerlerinde kontrol kurabilme, finansal hizmetler, miras ve doğal kaynaklara erişimleri gibi konularda ulusal yasalara uygun olarak eşit haklara sahip olmaları için reformlar yapılması

5.b. Kadınların güçlenmelerinin ilerletilmesi için özellikle bilgi ve iletişim teknolojileri olmak üzere etkinleştirme teknolojisinin kullanımının geliştirilmesi

5.b.1. Cinsiyete göre cep telefonu sahibi bireylerin oranı

5.c. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesi ve kadınların ve kız çocuklarının her düzeyde güçlenmeleri için sağlam politikaların ve yasal olarak uygulanabilir mevzuatların kabul edilmesi ve güçlendirilmesi

5.c.1. Cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi için kamu ödenekleri yapan ve izleme sistemleri olan ülkelerin oranı

# data[].attributes.attachment_link.title
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği | Kuresel Amaçlar

# data[].attributes.attachment_link.description
5.1. Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik her türlü ayrımcılığın her yerde sona erdirilmesi 5.1.1. Cinsiyet temelinde ayrımcılık yapmama ve eşitliği uygulama, güçlendirme ve teşvik eden yasal çerçevelerin yürürlükte olup olmaması 5.2. Kamu alanları ve özel alanlarda, bütün kadınlara ve kız çocuklarına yönelik, kadın ticareti, cinsel ve her türlü istismarı da kapsayan şiddetin her türünün ortadan kaldırılması 5.3.

# data[].attributes.attachment_link.description
Türkiye’de Durum Uzun yıllar boyunca hükümetler, kurumlar ve kadın hareketi tarafından gösterilen büyük çabalara rağmen, kadınlar ve kız çocukları hala şiddete, istismara ve insan ticaretine maruz kalıyor, eğitim ve siyasete katılamıyor ve daha pek çok insan hakları ihlaliyle karşı karşıya kalıyor.

# data[].attributes.attachment_link.description
Beni Anla Bana Anlat Projesi, cezaevlerindeki kadınları topluma kazandırmak adına çeşitli etkinlikler ve planlamalar düzenleyen; Türkiye genelinde bir projedir. 2021 yılının Şubat ayında başlatılan proje, 550 gönüllü ve birimlerde aktif rol alan 50 gönüllüyle birlikte çalışmalarına devam etmektedir.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
İstanbul Üniversitesi Bilgi İşlem Başkanlığı

# data[].attributes.attachment_link.title
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Toplumsal cinsiyet eşitliği, 2008 yılından beri UNESCO'nun küresel önceliklerinden biri olarak yer almaktadır. Bu tarihten itibaren de UNESCO, Sekretaryası içindeki çalışmalarında ve Birleşmiş Milletler organlarını da içeren diğer paydaşları ile birlikte yaptıkları bütün program ve etkinliklerinde cinsiyet eşitliğini garanti ederek çalışmaktadır.

Toplumsal cinsiyet eşitliği temel insan hakkıdır. Uluslararası onaylanmış olan kalkınma amaçlarının başarısı için de toplumsal cinsiyet eşitliği gerekli koşullardan biridir. Ancak hâlâ dünya üzerinde kadınlar, eğitime, uygun işe ve temel kaynak ve hizmetlere daha az ulaşabilmektedir.
UNESCO Vizyonu
UNESCO'nun toplumsal cinsiyet eşitliği vizyonu, Kadınlara Karşı Her türlü Ayrımcılığı Ortadan Kaldırma Sözleşmesi ve Pekin Beyannamesi ve Eylem Planı gibi uluslararası enstrümanlarla birlikte ilerlemektedir. Ayrıca, Post-2015 kalkınma çerçevesine ilişkin bilgilerden de yararlanmıştır.

UNESCO; Eğitim, Doğa Bilimleri, Sosyal ve Beşerî Bilimler, Kültür, Bilgi ve İletişimi içeren beş program alanında güçlü temel amaçlarıyla öncülük eden, uzman BM organlarından biridir. Bu temel alanların her biri küresel toplumsal cinsiyet eşitliği gündeminin gelişmesi için önemli alanlardır. UNESCO'nun stratejik paydaşları ve ağları ile güçlendirilmiş mevcut alanları, norm ve standartlarla geliştirilmiş deneyimleri, uygulama ve geliştirme politikası için kapasite inşası; kadın hakları, kadın güçlendirmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için UNESCO'yu öncü iştirakçilerden biri yapmıştır.
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği nedir?
UNESCO için toplumsal cinsiyet eşitliği kadın ve erkek arasında eşit hakları, sorumlulukları ve fırsatları ifade etmektedir. Bu; hem kadınların hem erkeklerin çıkarları, ihtiyaçları ve önceliklerini dikkate almak ve kadın ve erkekler arasındaki grupların çeşitliliğini fark etmek anlamına gelmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitliği insan hakları ilkesi olup, sürdürülebilir ve insan merkezli kalkınma için önkoşul ve amacın kendisidir.

UNESCO'nun Toplumsal Cinsiyet Önceliğinin temel amacı, yaşamın her alanında kadın ve erkeklere fırsat veren çevreler yaratmak için Kurumun yeteneklerini güçlendirmek ve sürdürülebilir kalkınma ve barışın faydalarına katılarak katkı sağlamaktır. UNESCO ayrıca sürdürülebilir kalkınma ve barışa Kurumun katkılarının, küresel alanda kadınların güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği başarıları üzerinde olumlu ve kalıcı etkileri olmasını sağlayacağını vurguluyor.

*Metin http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/BSP/GENDER/PDF/ GEAPweb.pdf adresinden alıntılanarak Türkçeleştirilmiştir.

Audrey AZOULAY'in Kadına Karşı Şiddetin Ortadan Kaldırılması Günü Mesajı için Tıklayınız

Audrey Azoulay'ın Uluslararası Kız Çocukları Günü mesajı için Tıklayınız

# data[].attributes.attachment_link.description
Toplumsal cinsiyet eşitliği, 2008 yılından beri UNESCO'nun küresel önceliklerinden biri olarak yer almaktadır. Bu tarihten itibaren de UNESCO, Sekretaryası içindeki çalışmalarında ve Birleşmiş Milletler organlarını da içeren diğer paydaşları ile birlikte yaptıkları bütün program ve etkinliklerinde cinsiyet eşitliğini garanti ederek çalışmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği temel insan hakkıdır.

# data[].attributes.attachment_link.description
TESEV, demokratikleşme, iyi yönetişim ilkelerinin benimsenmesi, sosyal eşitsizliklerin giderilerek kapsayıcı politikaların geliştirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi konularının tümünde toplumsal cinsiyet eşitliği boyutunu önceliklendirmektedir. Bu çerçevede kadınların ekonomik, sosyal ve siyasi hayata katılımlarını güçlendirme amaçlı, bulgu temelli politika önerileri sunmaktadır. Bu konuda TESEV aşağıdaki çalışmaları gerçekleştirmektedir:

# data[].attributes.attachment_link.description
Çalışma Grubu Başkanı Billur Barlın Yönetim Direktörü, Solmaz Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Çalışma Grubu, Türkiye’de toplumsal yapının gelişimi için kadınların eğitim, çalışma hayatı ve siyasete eşit katılımlarının önündeki engelleri tespit etmek, farkındalığı artırmak ve çözüm önerileri getirmek yön…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dünya nüfusunun yarısının ayrımcılık nedeniyle geri kaldığı bir durumda ekonomik büyüme, toplumsal istikrar ve sürdürülebilir kalkınma da engellenmiş olmaktadır. Kadınların ve kız çocuklarının eğitime, iş olanaklarına ve kaynaklara yetersiz erişimi, onların siyasi, sivil ve kültürel hayata katılım imkânlarını kısıtlamaktadır.

Dünya, kız çocuklarının eğitime erişiminin artması, çocuk evliliği oranlarının azaltılması, cinsel sağlık ve üreme sağlığı ve bu alanlardaki haklar konusundaki ilerlemelerle birlikte toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın ve kız çocukların güçlenmesi alanında büyük ilerlemeler kaydetmiştir.

Tüm bunlara karşın, daha yapılması gereken çok şey vardır. 2014 itibarı ile dünya üzerindeki 52 ülke toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama konusunda hâlâ herhangi bir taahhütte bulunmamıştır.(i)

Küresel olarak, 17 veya daha küçük yaşta evlendiğini bildiren 20-24 yaş arası kadınların oranı 2015 yılında %26'yken (1990 yılında bu oran %32'ydi), çocuk evliliği oranının en yüksek olduğu bölgeleri %44 ile Güney Asya ve %37 ile Sahraaltı Afrika oluşturmaktadır.(ii)
Bu hedefin işletmelerle ilgisi nedir?
Kadın hakları insan haklarıdır ve bütün işletmeler, toplumsal cinsiyet eşitliğine saygı duymakla yükümlüdür.

Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda harekete geçmenin işletmeler açısından büyük faydaları vardır. Çeşitlilikleri barındıran kapsayıcı iş yerleri, iş dünyası ve ekonomi için yararlıdır. Değerlerin çeşitliliğine saygılı kuruluşlar; yüksek performanslı çalışanları cezbedip ellerinde tutma, personel değişim maliyetlerini düşürme, operasyonel performanslarını artırma, hedef pazarlara erişimlerini kuvvetlendirip saygınlıklarını pekiştirme konusunda daha başarılıdırlar.(iii)

Yetenek, uzmanlık, geçmiş, yaş, etnik köken ve cinsiyet çeşitliliğinin, şirketlerin karar alma becerilerine olumlu etkileri vardır. Bu çeşitlilik, 'grup düşünme' riskini azaltmakta ve müşteri, çalışan ve diğer paydaşlarla daha güçlü bağlantılar kurulmasına imkân sağlamaktadır.(iv)

"Dördüncü Sanayi Devrimi'nin topluma sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ve sayısız fayda sağlaması için belirleyici faktörler yetenek ve teknolojidir. Bununla birlikte, dünyadaki yeteneklerin yarısı devam etmekte olan dönüşümlere -hem faydalanan hem de şekillendirici olarak- dahil edilmemişse, inovasyona gölge düşürüp ve eşitsizlikte bir artış riskini almış olacağız. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin geliştirilmesine yönelik yeni bir hareket çağrısının merkezinde konunun aciliyeti yatmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için ortaya konan ekonomik sebepler ise bu aciliyete dikkat çekmektedir." (Dünya Ekonomik Forumu, 2016)
İşletmeler neler yapabilir?
İşletmeler; çalışanlar, tüketiciler, tedarik zincirleri veya işletmenin faaliyet gösterdiği topluluğun üyesi olan kadın ve kız çocukları üzerindeki etkiler de dahil olmak üzere değer zincirinin her aşamasında, toplumsal cinsiyet eşitliğini olumlu ve olumsuz yönde sayısız biçimde etkileyebilmektedir. Dolayısıyla, işletmelerin toplumsal cinsiyet eşitliğine kesin bir şekilde saygı duyma sorumluluğu vardır.

İşletmeler, toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirip desteklemek için ciddi olanaklara sahiptir. İşletmeler, ayrıca, paydaşlarının toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemesini teşvik etmek için kendi etki alanlarına başvurabilmektedir.

Aşağıda şirketlerin etki yaratmak için yapabileceği uygulamaları bulabilirsiniz:
Sorumlu Davranın

İşletmelerin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine katkıda bulunabileceği alanları geniş bir şekilde ele alarak tespit edin (örneğin; projelerin, proje alanı çevresindeki kadınlar üzerindeki etkileri, çevresel etkilerin toplumsal cinsiyet boyutu, ürün geliştirme, fiyatlandırma ve pazarlama politikaları);

İnsan haklarına saygılı olun ve insan haklarını uygularken toplumsal cinsiyeti gözetin;

Kadının Güçlenmesi Prensipleri 'ne katılın;

İş yerinde ayrımcılığa karşı sıfır tolerans politikası uygulayın;

Kadın ve erkekler için eşit ücretlendirme uygulayın;

İş gücündeki kadınları destekleyen politikalara ve programlara yatırım yapın ve değer zincirinizdeki kuruluşları da aynısını yapmaya teşvik edin.

Fırsatlar Yaratın

Kapsayıcı çalışma modelleri yaratın;

Şirketinizde, yönetimde ve üst düzey rollerde bulunan kadınların oranını artırın;

İş gücünde kadınları destekleyen politikalara ve programlara yatırım yapın ve değer zincirinizdeki kurumları da aynısını yapmaya teşvik edin;

Kadın girişimcilere ve küçük işletme sahiplerine eğitim ve destek imkanları sağlayın ve onları değer zincirinize dâhil edin;

Erkek egemen sektörlerde toplumsal cinsiyete duyarlı iş ortamları yaratarak toplumsal cinsiyet konusunda farkındalık eğitimlerine yatırım yapın ve kadınların ihtiyaçlarını karşılayarak bu sektörlerde kadın istihdamını destekleyin;

Çalışanlar ve topluluğun diğer üyelerinden kaynaklanan cinsel istismar, aile içi şiddet ve şiddetin diğer bütün biçimlerine son verecek politikalar, eğitim ve destek programları uygulayın;

İş piyasasındaki kadınları farklı bir fırsat olarak değerlendirin;

Gereksiz basmakalıp yargıları reklamlardan çıkarın.

UN Global Compact'in On İlkesi ve Hedef 5 arasındaki ilişki
İnsan Hakları & Çalışma Standartları (UN Global Compact İlke 1, 2, 3, 4, 5, 6)

Toplumsal cinsiyet eşitliği temel ve ihlal edilemez bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliği, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nde de kabul edildiği üzere, toplumsal cinsiyet de dahil olmak üzere hiçbir statüye bakılmaksızın diğer insan haklarından faydalanmasına imkan tanıyan temel bir unsurdur.

Çevre (UN Global Compact 7., 8. ve 9. İlke)

Özellikle gelişmekte olan ülkelerde bulunan kadınlar, su taşıyıcılığı ve yiyecek yetiştiriciliği gibi rollere sahip olmaları sebebiyle çevresel baskılara karşı en korunmasız grubu oluşturmaktadırlar. Şiddetli hava koşulları, seller, kaynakların tükenmesi ve ekosistemlerin yok olması korunmasız toplulukları yoksulluğa (veya daha büyük bir yoksulluğa) sürükleme tehdidini barındırmaktadır.

Kadınlar ayrıca, iklim değişikliği ve doğal kaynakların aşırı kullanımı gibi dünya çapındaki çevresel sorunlara yönelik çözümlerin başarılı bir şekilde geliştirilmesi için hayati önem taşımaktadır. Bu durum, kadınların tüketim ve üretim modellerini belirlemedeki kilit rolü ile ilgilidir.

Yolsuzlukla Mücadele (UN Global Compact 10. İlke)

ABD merkezli araştırma kuruluşu The Wilson Center'ın araştırmalarına göre, dünyadaki fakir ve eğitimsiz nüfusun büyük bir kısmı kadınların oluşturmasından ötürü, yolsuzluk özellikle kadınlara orantısız bir biçimde zarar vermektedir.(v)

# data[].attributes.attachment_link.description
Dünya nüfusunun yarısının ayrımcılık nedeniyle geri kaldığı bir durumda ekonomik büyüme, toplumsal istikrar ve sürdürülebilir kalkınma da engellenmiş olmaktadır. Kadınların ve kız çocuklarının eğitime, iş olanaklarına ve kaynaklara yetersiz erişimi, onların siyasi, sivil ve kültürel hayata katılım imkânlarını kısıtlamaktadır.

# data[].attributes.body
1. Sorgulama hattımız olan ''Cinsiyet eşitsizliğinin/ eşitliğinin ne olduğu'' konusunu araştırarak bulduğunuz sonuçları bir sonraki derse hazırlayın. Araştırma sonuçlarınızı kartona hazırlayabilirsiniz. Araştırma çalışmanda görsellere de yer vermelisiniz. Akademik dürüstlük ilkelerine uymalısınız.

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerim,

Üzerine araştırma yapmış olduğunuz 1. sorgulama hattımız olan "Toplumsal cinsiyet eşitliği / eşitsizliğinin ne olduğu" konusunda çıkarmış olduğunuz ürünlerin fotoğraflarını buraya isminizin yazılı olduğu bölüme yüklemeler yapmanızı ve bu süreci genişleterek araştırmalarınızı genişletmenizi istiyorum. Buraya ekleyeceğiniz çalışmalarınızda grup bilincinizin gelişmesi adına birbirinizin çalışmalarını gözlemlemenizi rica ediyorum.

# data[].attributes.body
Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda farkındalağın ve bilinçlenmenin arttırılması toplumsal cinsiyet açısından katılımda oldukça önemlidir

# data[].attributes.body
Eğer toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanamazsa ekonomiye etkileri tahmin edilenden çok daha ağır olacağı ortaya konuldu.

# data[].attributes.body
Arkadaşlar bunun gibi bir şeyler yazabiliriz sadece fikir bir göz atın lütfen

# data[].attributes.body
Bir önceki paylaşımımın devamı

# data[].attributes.headline
Bazı çizebileceğimiz ve ya bastırabileceğimiz resimler

# data[].attributes.subject
Bazı çizebileceğimiz ve ya bastırabileceğimiz resimler

# data[].attributes.body
Resimler belki yardımcı olur dikkat çekici yapar

# data[].attributes.body
Son olarak

# data[].attributes.body
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir ?

Kişilerin insanlık onuru ve hakları açısından eşit olduklarını; kadınların ve erkeklerin eşit hak, fırsat ve imkânlara sahip olması gerektiği düşüncesini ifade eder.

# data[].attributes.headline
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir örneklerle açıklayın?

# data[].attributes.subject
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir örneklerle açıklayın?

# data[].attributes.body
Örneğin kadınların ev işleriyle ilgilenmesi ya da çocuk bakımını üstlenmesi gibi beklentiler, cinsiyet değil, toplumsal cinsiyetle bağdaştırılan kavram olarak gösteriliyor. Bu alanda yapılan çalışmalara göre, eşitliğin sağlanabilmesi, cinsiyetlere biçilen toplumsal rollerin değiştirilmesi ve eşitlenmesini de içeriyor.

# data[].attributes.headline
Hangi alanlarda toplumsal cinsiyet fırsat eşitsizliği görülmektedir?

# data[].attributes.subject
Hangi alanlarda toplumsal cinsiyet fırsat eşitsizliği görülmektedir?

# data[].attributes.body
Bunlar, eğitim seçimlerindeki, tercih edilen iş ve endüstrideki, iş deneyimindeki, çalışılan saatlerin sayısındaki ve istihdamdaki molalardaki (çocuk doğurmak ve büyütmek gibi) farklılıkları içerir. Erkekler ayrıca kadınlara kıyasla genellikle daha yüksek ücretli ve daha yüksek riskli işlere girerler.

# data[].attributes.body
1. Görevlerinizi daha itina ve özveri ile tamamlamanızı istiyorum.

2. Akademik dürüstlük nedir ve araştırmamıza künye nasıl ekleriz tekrar araştırmanızı istiyorum.

3. Sizler için eklemiş olduğum kaynakları inceleyiniz lütfen.

4. Grubumuzun ismi için düşünmenizi ve fikir üretmenizi istiyorum.

5. Araştırmalarınızı Padlette sizin adınıza açılan kısma yükleyiniz.

6. Tek araştırma kaynağınızın internet olmadığını, kitap ve dergilerden de faydalanabileceğimizi unutmayalım.

# data[].attributes.body
Arkadaşlar bu siteyi araştırmanızı öneririm konumuzla alakalı bir yardım kurumu işimize yarayabilir

# data[].attributes.body
Öncekinin devamı.Bunu kısaltarak ekleyebiliriz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Erkekler, Erkeklikler ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
İspanya'da toplumsal cinsiyet eşitliği talebini ifade eden bir duvar resmi, 2021

Toplumsal cinsiyet eşitliği, erkek ve kadının kamusal ve özel yaşamın tüm alanlarına eşit ve yetkinleştirilmiş şekilde katılımını ifade eden bir insan hakları kavramıdır.

Kişilerin insanlık onuru ve hakları açısından eşit olduklarını; kadınların ve erkeklerin eşit hak, fırsat ve imkânlara sahip olması gerektiği düşüncesini ifade eder.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının 5. maddesi cinsiyet eşitliğidir

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Birleşmiş Milletler'in, 2030 sonuna kadar ulaşılmayı hedeflediği 17 maddelik Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında 5. maddededir. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları eylem çağrısında Toplumsa cinsiyet eşitliği amacı, "Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak ve tüm kadınlar ile kız çocuklarını güçlendirmek" şeklinde ifade edilmiştir. Kavramın önem kazanmasına neden olan koşular şu şekilde sıralanabilir:

Dünya üzerinde daha karmaşık hale gelen ve devam eden çatışma ve insani krizler, bunların kadınları ve kız çocukları savunmasız bırakması,

İlgili soruna en az neden olan, en yoksul ve en savunmasız kadınlar ve kız çocuklarının geri dönüşü olmayan çevresel bozulma ve doğal afetlerden en çok etkilenen kişiler olması

Artan çevresel krizlerin bugüne kadar elde edilen kazanımları yok etme tehlikesi

İklim krizinin ekonomik maliyetlerinin yanı sıra, yerinden edilme riskini ve zorunlu göçü arttırması,

Yoksulluk, istismar ve şiddete daha fazla maruz kalma durumunun kadınlar ve kız çocukları üzerinde orantısız bir etki yaratması.[3]

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İndeksi, 2015[4]

Dünya Ekonomik Forumu'nun yayınladığı Küresel Cinsiyet Farkı raporunda cinsiyet eşitsizliğinin değişimin "ekonomik katılım ve fırsat", "eğitimsel kazanımlar", "sağlık ve hayatta kalma" ve "siyasi yetkilendirme" olmak üzere 4 temel alanda ölçülür; elde edilen 0-100 arasındaki puan cinsiyetler arasındaki eşitliğini ne kadar sağlandığı olarak yorumlanır.

Raporun 2023 versiyonuda, dünyada toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamındaki ilerlemenin aynı hızda devam etmesi durumunda ancak 131 yılda küresel cinsiyet eşitsizliğinin giderilebileceği öngörülmüştür. Bu rapora göre 2023 itibarıyla dünyadaki hiçbir ülkede cinsiyet eşitliği yüzde 100 sağlanamamış; İzlanda cinsiyet eşitliği indeksinde yüzde 91,2 ile ilk sırada yer almıştır. İzlanda ile birlikte Norveç, Finlandiya, Yeni Zelanda, İsveç, Almanya, Nikaragua, Namibya, Litvanya ve Belçika'nın ilk 10'da yer aldığı raporda son sırada yüzde 40 ile cinsiyet eşitliği ölçümü ile Afganistan yer almıştır. Türkiye, yüzde 63,8 ile cinsiyet eşitliğinde 146 ülke arasında 129. sırada yer almıştır.

CEDAW'a taraf olan ülkeler

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, dünyadaki feminist hareketlerin gelişim seyri içerisinde önem kazanmış bir kavramdır. Feminist hareketin önemli bir terimi olan toplumsal cinsiyet kavramı, özellikle 1970'lerden sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanmış ve çeşitli politik metinlerde kendine yer edinmiştir.

Toplumsal cinsiyet kavramını kullanan ilk kişi John Money olarak bilinmektedir. Terim ilk olarak 1950'lerde Money'in interseks bireyler üzerinde yürüttüğü çalışmalarda kullanılmıştır.

19. yüzyılda ve 20. yüzyıl başlarında gelişen birinci dalga feminist hareket içerisinde cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasında siyasi ve teorik açılardan bir ayrım yapılmamıştır. Toplumsal Cinsiyet, evrensel sorunların dışında bireysel sorunların ele alınmaya başlandığı ve 1960-1970 yıllarında gelişen ikinci dalga feminist hareket sırasında gündemlerden birisidir ve ikinci dalga feminist hareket içinde toplumun dönüşümünü hedefleyen radikal, reformcu ve kapsamlı talepler söz konusudur. 1990'lardan itibaren gelişen üçüncü dalga feminist harekette ise kadınları sınırlayan ve baskı altında tutmaya çalışan konularla mücadele edilmiştir.

Dünya kamuoyunda bu alandaki önemli gelişmelerden birisi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 1975-1985 yılları arasındaki dönemin Kadın On Yılı olarak ilan edilmesidir. "Eşitlik, Kalkınma ve Barış" hedeflerine ulaşmayı amaçlayan Kadın On Yılının ana teması "İstihdam, Sağlık ve Eğitim" olarak belirlenmiştir. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda 19 Aralık 1979'da kabul edilmiştir. 4-15 Eylül 1995'te Birleşmiş Milletler'in gerçekleştirdiği taahhütler konferansı sonucu oluşan Pekin Deklarasyonu, hükümetleri kadının güçlenmesi ve ilerlemesi, kadın-erkek eşitliğinin geliştirilmesi ve toplumsal cinsiyet perspektifinin ana politika ve programlara yerleştirilmesi konularında yükümlü kılmıştır. 6-8 Eylül 2000'de Birleşmiş Milletler'in Binyıl Kalkınma Hedefleri'ni kabul etmesiyle, "Toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemek ve kadınları güçlendirmek" hedefi ortaya çıkmıştır. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, 2015 yılında Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında da yerini almıştır.

Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Hareketi ile ilgili gelişmeler

Türkiye'de İstanbul Sözleşmesi'ni Uygulanması için eylem

Türkiye, " Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi"ni (CEDAW) 1985 yılında imzalayarak resmi olarak kabul etmiş ve ardından 1986 yılında TBMM tarafından onaylanmıştır. Türkiye'de 1990-1994 dönemine ait 6. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda kadın istihdamının artırılmasının içerisinde yer almıştır. Türkiye'de 2002 yılında yürürlüğe giren Yeni Medeni Kanun, aile kurumu bağlamında eşitlik sağlamaya dönük düzenlemelere sahiptir.

2011'de Türkiye'nin ilk imzacısı olduğu İstanbul Sözleşmesi, kadın ve erkekler için toplum tarafından uygun görülen ve toplumsal olarak inşa edilen roller, eylemler ve davranışlar olarak tanımlanan toplumsal cinsiyet konusunda beliren eşitsizliklerin şiddetin hem kaynağı hem de sonucu olduğuna işaret etmekte ve bu eşitsizliklerle mücadele edilmesi gerektiğini içermektedir. 20 Mart 2021 tarihinde Türkiye, Resmi Gazete'de yayımlanan kararla sözleşmeden çekilmiş ve çekilme süreciyle ilgili prosedürlerin ardından 1 Temmuz 2021'de durum resmiyet kazanmıştır.

Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma yaklaşımı, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini yaratan ilişkiler ağının ve mekanizmaların değiştirilmesi gerektiğini savunan bir anlayıştır. 1980'lerde kadın hareketinin içinden, güneyli feminist yazından ortaya çıkmıştır. Kadınların ikincilleştirilmesinin kadın ve erkek arasında tarihsel ve toplumsal biçimde inşa edilen ilişkiler bütünüyle ilişkili olduğu düşüncesinden hareketle sorunu aşmaya çalışan bir yaklaşım olarak kavramsallaştırılmıştır.

Batılı ülkelerde 1960 sonlarından, Türkiye'de ise 1980 başlarından itibaren medyadaki hareketler hız kazanmıştır. LGBTQIA+ bireyler ve diğer marjinalleştirilmiş, dışlanan gruplar yeni medya platformları üzerinden seslerini duyurabilecekleri, katılım imkânına sahip oldukları alanlar bulabilmiştir.

Kavramlar ve terimler

Toplumsal Cinsiyet

"Toplumsal Cinsiyet" kavramı, "Bir toplumda kadınlar ve erkekler için kültür, gelenekler, eğitim, din ve diğer kurumlar tarafından uygun görülen toplumsal roller ve sorumluluklar, davranışlar, konumlar, beklentiler, güç ve ayrıcalıklar, hak ve fırsatlar" olarak tanımlanır. Kadın ve erkeklerin toplumdaki eşitsiz konumlarının sorgulanmasıyla birlikte, "Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği" ve "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği" şeklinde kullanımlar yaygınlaşmıştır. Toplum ve kültür tarafından belirlenen cinsiyet eşitsizliklerini, eşitsiz güç ilişkilerini anlamak için de kullanılan bir kavram olan toplumsal cinsiyet ve beraberindeki güç ilişkileri, toplumun aile, eğitim, iş yaşamı, din vb. tüm kurumlarında sürekli yeniden üretilir.

Cinsiyet Rolleri

Toplumsal cinsiyet, ailedeki sosyal etkileşim ve öğrenimlerle kazanılmaya başlar. Örneğin, oyuncaklar, kitaplar ve televizyon programları çocuğun toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algısını şekillendirir. Kızlar bebeklerle, mutfak araç gereçleriyle, ev içi işlerde kullanılan malzemelerin oyuncaklarıyla vb. oynamaya yönlendirilirken; erkekler arabalarla, tamirat malzemeleriyle, silahla vb. oynamaya yönlendirilmektedirler. Renkler (pembe, mavi) cinsiyet ile bütünleştirilmektedir. Ders kitaplarında da anneler evi temizleyen, yemek yapan, çamaşır ve bulaşık yıkayan, çocuklarına bakan birisi olarak tanıtılırken erkekler ise karar veren, ailenin reisi ve evin giderlerini karşılamakla görevli birisi olarak gösterilmektedir. Bunlar geleneksel cinsiyet rollerine dair örnekler arasındadır.

Cinsiyet ayrımcılığı, bir kişinin cinsiyeti nedeniyle temel insan haklarından yararlanmasını engelleyen her türlü ayrımcılığı ifade eder. Kişinin cinsiyetine dayalı olarak eşit olmayan veya dezavantajlı muamelelerden oluşur ve cinsiyetine, cinsiyet kimliğine veya cinsiyet ifadesine dayalı taciz/ayrımcılığı da içerebilir. Cinsiyet ayrımcılığı, her yaştaki, her cinsiyetten bireyi olumsuz şekilde etkileyebilir ve eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve siyasi katılıma eşit olmayan erişimden cinsel tacize ve şiddete kadar çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bireylerin eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri, siyasi katılım ve diğer alanlarda fırsatlara erişimini sınırlayarak, onların yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olur.

Engeller ve zorluklar

Geleneksel cinsiyet rollerine bağlılık ve buna ilişkin olarak kız ve erkek çocuklarına biçilen değerin farklılaşması, bu çocuklara gösterilen muamelelerin de farklılaşmasına yol açmaktadır. Özellikle ataerkil aile yapısının baskın olduğu toplumlarda, hemen her alanda bu farklılaşma kız çocuklarının aleyhine gelişmektedir. Bu alanların en başında ise eğitim gelmektedir. Yoksulluk, coğrafi izolasyon, azınlık statüsü, engellilik, erken evlilik ve hamilelik, cinsiyete dayalı şiddet ve kadın ile erkeğin statüsü ve rolüne ilişkin geleneksel tutumlar, çocukların ve gençlerin eğitime katılım haklarını kullanmalarını engelleyen birçok engel arasındadır. Eşit olmayan maaşlar ve terfi olanaklarındaki sınırlar, kadın istihdamını etkilemektedir. Bu duruma karşı " Eşit işe eşit ücret " talepleri dile getirilmektedir. Kadınlar ve erkekler arasında var olan ücret eşitsizlikleri, 1980 ve 1990'lardan itibaren imalat sanayi üretiminin daha düşük maliyet ve ücret düzeylerine sahip yoksul ülkelere kaymasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Bir zamanlar iş bulabilen kadınlar işlerini kaybetmeye başlamasında bu sektörlerde erkek işçilerin yoğunluklu olarak çalışması ve nitelikli olarak görülen teknolojinin makine kullanım becerisi talep etmesidir; kadın emeği bu donanıma sahip olmadığı gerekçesiyle niteliksiz olarak kabul edilip bu alanlardan dışlanmaktadır.

Cinsiyet rolleri stereotipleri, geleneksel ve eşitlikçi roller olarak ele alınmakta; kadının geleneksel rolleri ev işlerinden ve çocuklardan sorumlu olma, iş hayatında aktif olamama vb. iken, erkeklerin ev reisliği ve evin geçimini sağlama vb. rolleri bulunmaktadır.

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün Dünya İstihdam ve Sosyal Görünüm Eğilimleri 2020 raporunda, stereotipleşmiş kadın tabusu dolayısıyla kadın ebeveynlerin veya ebeveyn olma ihtimali yüksek görülen kadın adayların iş başvurularında yüksek oranda elendiği bilgisi sunulmuştur.

Erkeklerin kadınlara göre üstünlükleri, avantajları ve iktidarı üzerine kurulu olan erkek egemen sistemde, erkeklerin kadınlara sistematik olarak uyguladıkları şiddet şekli, "Kadına Yönelik Şiddet" olarak tanımlanmaktadır. Erkekler güç göstermek, kontrol etmek, cezalandırmak, öfke boşaltmak amacıyla şiddet içerikli davranış biçimleri sergilemektedirler. Şiddet biçimleri arasında fiziksel şiddet, sözel şiddet, ekonomik şiddet, psikolojik şiddet, dijital şiddet, flört şiddeti, ısrarlı takip, cinsel şiddet, cinsel taciz sayılmaktadır. Kadına yönelik şiddet, taciz ve tecavüz, namus cinayetleri, bekaret kontrolü gibi nedenlerle kadınlar mağdur olmaktadır.

Türkiye'de 1987 yılında kadına yönelik şiddete karşı Dayağa Karşı Kampanya düzenlenmiştir. 4 Nisan 1987'de Çankırı'da hakim Mustafa Durmuş'un verdiği "Kadının sırtından sopayı, karnından sıpayı eksik etmeyeceksin." şeklindeki karar İstanbul ve Ankara'da protestolara yol açmıştır. Ülkede, 2012 yılında 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun yürürlüğe girmiştir. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu verilerine göre, 2022 yılında Türkiye'de erkekler tarafından 334 kadın öldürülmüş, 245 kadın şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. Türkiye'de kadına yönelik şiddetten ölen kadınların anısını yaşatmak üzere " Anıt Sayaç " internet sitesi yayına alınmıştır.

İzlanda, 2017'de hem kamu hem de özel sektördeki işverenlerden cinsiyet, etnik köken, cinsel eğilim ya da milliyete bakılmaksızın eşit işe eşit ücret ödemelerini bir sertifikayla kanıtlamalarını zorunlu kılan ilk ülke olmuştur.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından 2009 yılında başlatılan "Özel Sektör için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mührü" uygulaması, bir firmadaki tüm uygulama planları ve programlama süreçlerinde toplumsal cinsiyet eşitliği bakış açısının hayata geçirilmesini amaçlar. Çok sektörlü işbirliğiyle oluşturulan ve uluslararası normlara dayanılarak şekillendirilen küresel standartların hayata geçirilmesi sonunda, sertifika programını başarıyla tamamlayan katılımcı şirketler, Eşitlik Mührü ile ödüllendirilir.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nün 2013-2016 arasında kadın istihdamını artırmayı ve kadınların iş hayatında daha iyi koşullara erişmelerini hedefleyen "Kadınlar İçin Daha Çok ve Daha İyi İşler: Türkiye'de Kadınların İnsana Yakışır İşlerle Güçlendirilmesi" projesini gerçekleştirmiştir.

Türkiye üniversitelerinde 2007'den itibaren cinsel şiddetle mücadele birimleri (CTS) kurulmaya başlanmıştır. ilk girişim, 2007 yılında Sabancı Üniversitesi'nde "Cinsel Tacize Karşı Önlem ve İlkeler Belgesi"nin yayımlanması ve bu alanda çalışmak üzere Cinsel Tacize Karşı Komitenin kurulmasıdır. 2011 yılında Ankara Üniversitesi'nde ve 2012 yılında Boğaziçi Üniversitesi'nde kurulan birimler ise devlet üniversitelerindeki ilk girişimlerdir. 2021 yılı itibarıyla sayıları yirmiyi aşan bu birimlerin oluşturduğu bir Cinsel Taciz ve Saldırıya Karşı Üniversitelerarası İletişim Ağı (CTS Ağı) mevcuttur. 2015 yılında, sosyolog Yıldız Ecevit 'in de katkılarıyla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Tutum Belgesi, YÖK Genel Kurulu'nda kabul edilmiştir. Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi (BÜYEM), Toplumsal Cinsiyet Eşitliği konusundaki farkındalık yaratmak, kadını güçlendirmek ve adaletsizliği ortadan kaldırmak için eğitimler ve projeler düzenlemektedir.

Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler kadınların siyasal haklarına ilişkin sözleşme, Anayasa Mahkemesi'nin kadınların evlenmeden önceki soyadlarına ilişkin kararı, toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında bazı hukuki kazanımlar olarak gösterilebilir.

BM Kadın Birimi (UN Women), toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlenmesi için çalışan organizasyonlardan birisidir. Kurum, haklarını küresel ölçekte savunduğu kadınlar ve kız çocuklarının ihtiyaçlarının tüm dünyada karşılanmasına yönelik ilerlemeyi hızlandırmak için kurulmuştur.

Avrupa Kadın Lobisi (European Women's Lobby), Avrupa Birliği 'ndeki en büyük şemsiye kuruluş olarak 1990'da kurulmuştur ve 2000'den fazla kadın örgütü bünyesi altında bulundurmaktadır.

Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü (EIGE), AB'ye eşitliği sağlama, cinsiyetçilik, geçmişte cinsiyete dayalı ayrımcılık gibi konularda yardımcı olmayı ve destek vermeyi hedeflemektedir.

2013 yılında Avrupa film endüstrisinde çalışan bir grup kadın tarafından kurulan EWA Network, film endüstrisinde çalışan kadınlara karşı yapılan haksızlık ve eşitsizlik karşısında çalışmalar yürütmektedir.

25 Ekim 1990 tarihinde Türkiye'de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde, Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü kurulmuştur.

Kadına yönelik şiddete karşı kadın dayanışmasını gerçekleştirmek ve birlikte mücadele etmek için Türkiye'deki kadın hareketinin kurduğu ilk bağımsız kurumlardan bazıları şunlardır: Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı (1990), Kadın Dayanışma Vakfı (1991), Kadının İnsan Hakları - Yeni Çözümler Derneği (1993), KAMER (Kadın Merkezi) (1997). Ayrıca 1997'de kadınların politikaya katılma ve seçilme oranını arttırmak amacıyla KA-DER ( Kadın Adayları Destekleme Derneği).

1970'li yılların ikinci yarısından itibaren "erkekler" ve "erkeklikler" üzerine yapılan eleştirel çalışmalar, farklı disiplinlerden gelen akademisyenlerin ve aktivist grupların katkılarıyla giderek genişleyen bir literatürün ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Feminist hareketler, sosyal bilimlerde kadın çalışmalarının gelişimini etkilemiştir.

1980'lerde başlayan kentsel feminizm hareketleri, kadınların kentteki dezavantajlı durumunu incelemeye ve bu alanda akademik metinler ortaya koymaya başlamıştır.

1987 yılında yayınlanan Duygu Asena'nın ilk kitabı Kadının Adı Yok, "cinsellik, kadın erkek eşitliği, ataerkillik, feminizm ve kadının iğdiş edilmesi" gibi konulara değinmesi yönüyle önemli bir kitaptır.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toplumsal cinsiyet eşitliği, erkek ve kadının kamusal ve özel yaşamın tüm alanlarına eşit ve yetkinleştirilmiş şekilde katılımını ifade eden bir insan hakları kavramıdır. Kişilerin insanlık onuru ve hakları açısından eşit olduklarını; kadınların ve erkeklerin eşit hak, fırsat ve imkânlara sahip olması gerektiği düşüncesini ifade eder.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Türkiye'de Durum

Uzun yıllar boyunca hükümetler, kurumlar ve kadın hareketi tarafından gösterilen büyük çabalara rağmen, kadınlar ve kız çocukları hala şiddete, istismara ve insan ticaretine maruz kalıyor, eğitim ve siyasete katılamıyor ve daha pek çok insan hakları ihlaliyle karşı karşıya kalıyor.

Türkiye'de özellikle 2000'li yılların başından itibaren cinsiyet eşitsizliğinin ortadan kaldırılması konusunda büyük ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, istatistikler hala kat edilecek çok yol olduğunu açıkça gösteriyor. Dünya Ekonomik Forumu 2020 Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi'ne göre Türkiye, 156 ülke arasında 133. sırada yer alıyor.

En güncel seçim verilerine göre, Türkiye'de milletvekillerinin yalnızca %17'si kadınlardan oluşuyor. Bu tablo ne yazık ki temsil açısından eşitlikten çok uzak bir duruma işaret ediyor.

Hayatın diğer birçok alanında olduğu gibi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği işgücü piyasasında da kendini gösteriyor. Kadınların işgücüne katılma oranı %32 iken bu oran erkekler için %68 (TÜİK İşgücü İstatistikleri 2020). Erkeklerde %13 olan işsizlik oranı ise kadınlarda %14.5.

Cinsiyet eşitsizliği ile ortaya çıkan bir kavram olan kadına yönelik şiddet, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de halen çok yaygın. 2014 yılı Türkiye'de Aile İçi Şiddet Araştırması'nda belirtildiği gibi, her 10 kadından 4'ü yaşamları boyunca en az bir kez fiziksel ve cinsel şiddete maruz kalıyor (bu rakam 2008'de %42 ve 2014'te %38 idi). Bu rakamlar sorunun boyutunu ve acil aksiyon alma ihtiyacını da gözler önüne seriyor. UNFPA'in "Aile İçi Şiddete Karşı İş Dünyası" araştırması, beyaz yakalı çalışan kadınlar arasında da cinsel ve fiziksel şiddetin yaygın olduğunu ve özel sektörün gerekli müdahale mekanizmalarına sahip olmadığını ortaya koyuyor.

Resmi verilere göre, sadece 2020 yılında, Türkiye'de 266 kadın erkek şiddeti sonucu hayatını kaybetti. Bu rakamlar, Türkiye'de toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin boyutlarını ve konunun ciddiyetini gözler önüne seriyor.

UNFPA'in Yanıtı

UNFPA, farkındalık yaratma, veri toplama ve kapasite geliştirme yoluyla, cinsiyet eşitliğini teşvik etmek, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadele etmek ve erkekleri ve oğlan çocuklarını bu çalışmalara dahil etmek için ulusal ve yerel devlet kurumları (Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri, Diyanet İşleri Başkanlığı vb.), sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel sektörle işbirliği ile programlar yürütüyor.

UNFPA'in 2021-2025 yılları arasında uyguladığı 7. Ülke Programı'ndaki toplumsal cinsiyet bileşeni altında, toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmek, toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti ve özel sektör de dahil olmak üzere zararlı uygulamaları önlemek için kamu ve sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu hedef, aşağıdaki konularda savunuculuk, politika diyaloğu ve teknik yardım yoluyla sivil toplum örgütleri ve üniversitelerle ortaklaşa gerçekleştirilecek:

(a) Hükümetin, sivil toplum kuruluşlarının ve özel sektörün kadınların güçlendirilmesine ilişkin çabalarının ulusal ve yerel düzeylerde desteklenmesi, şiddetin önlenmesi ve korunması, gençlerin ve ergenlerin güçlendirilmesi, erken ve zorla evliliklerin önlenmesi, erkeklerin ve oğlan çocuklarının katılımı konusundaki standart çalışma prosedürlerinin geliştirilmesi ve mülteciler de dahil olmak üzere en kırılgan gruplara erişimin artırılması;

(b) Hükümetin, sivil toplum kuruluşlarının ve özel sektörün kadın haklarına ilişkin çalışmalarının ulusal ve yerel düzeyde geliştirilmesi, kadına yönelik şiddet ve koruma çalışmalarının iyileştirilmesi, gençlerin ve ergenlerin güçlendirilmesi, erken ve zorla evliliklerin önlenmesi ve erkekler ve oğlan çocuklarının katılımının iyileştirilmesi amaçlarına yönelik olarak, engelli bireyler ve mülteciler de dahil olmak üzere en kırılgan gruplara ulaşmaya odaklanarak, bilgi, eğitim ve iletişim materyallerinden yararlanarak hizmet sağlayıcıların eğitimi ve bilinçlendirilmesi ve gerektiğinde personel istihdamı yoluyla gerekli insan kaynakları kapasitesinin geliştirilmesi;

(c) referans sistemleri ve koordinasyon mekanizmaları aracılığıyla kadın hakları, kadına yönelik şiddet ve koruma, genç ve ergen güçlenmesi ile erken ve zorla evliliklerin önlenmesi konularında çalışan kuruluşlar arasında çok sektörlü hizmet koordinasyonunun desteklenmesi;

(d) bilgi, eğitim, iletişim ve akran desteği, istihdam edilebilirlik desteği ile çalışma ve yaşam koşullarını iyileştirme yoluyla mülteciler de dahil özel ihtiyaçları olan grupların sosyo-ekonomik güçlenmesinin teşvik edilmesi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Türkiye'de Durum Uzun yıllar boyunca hükümetler, kurumlar ve kadın hareketi tarafından gösterilen büyük çabalara rağmen, kadınlar ve kız çocukları hala şiddete, istismara ve insan ticaretine maruz kalıyor, eğitim ve siyasete katılamıyor ve daha pek çok insan hakları ihlaliyle karşı karşıya kalıyor.

# data[].attributes.attachment_link.description
TESEV prioritizes gender equality in all aspects of the following advocacy areas: democratization, adoption of good governance principles, development of inclusive policies through eliminating social inequalities, and promoting sustainable development. In the framework of gender equality, it provides evidence-based policy recommendations aimed to strengthen women's participation in economic, social, and political life.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mor Çatı logosu

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı; kadınlara karşı şiddetin önlenmesi için çalışmalar yapan, aile içi şiddete uğramış kadınlara psikolojik ve hukukî destek veren ve barınak sağlayan bir sivil toplum örgütüdür. Vakıf adında ve kampanyalarda kullanılan mor renk, şiddet sonucu meydana gelen yaralanmaları vurgulaması için tercih edilmiştir.

1990 yılında kurulan Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı'nın tarihçesi ,Mor Çatı hareketini ile 80'li yılların başlarına gider. 1981-84 yılları arasında Yazko bünyesinde kadınlar feminizmi tartışmaya başladılar ve dergisinde bu konuda yazılar yayımlanmaya başladı. 1984 Nisan'ında Kadın Çevresi kuruldu ve pek çok yabancı feminist yayın Türkçeye çevrildi. 1987 yılında Çankırı'da bir yargıcın " Kadının sırtından sopayı, karnından sıpayı eksik etmemek gerekir," diyerek bir kadının boşanma talebini reddetmesi sonucu Dayağa Karşı Kadın Dayanışması eylemleri gerçekleştirildi. Aynı yıl Cağaloğlu'nda Geçici Modern Kadın Müzesi açıldı ve kadın tanıklıklarına dayalı, kolektif olarak hazırlanan "Bağır! Herkes Duysun!" kitabı yayımlandı.

Kampanya sürecinde ortaya çıkan tanıklar; karşılaştığı şiddet nedeniyle hukukî ve tıbbî destek ile barınağa ihtiyaç duyan kadınların çokluğu dayanışma ağlarının oluşturulmasını gerekli kıldı. 1989 yılı Ocak ayında şiddete maruz kalan kadınların hukukî ve pratik destek alabilecekleri bir telefon ağı oluşturuldu. Aynı yıl kampanyası, 1990'da Bedenimiz Bizimdir kampanyası yapıldı. Bir süre sonra dayanışma ağlarının da yetmediği anlaşıldı ve aile içindeki şiddete karşı mücadeleyi yaygınlaştırmak amacıyla 1990'da Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı kuruldu.

Faaliyetler

Dayanışma merkezi

Gönüllü dayanışması: Mor Çatı gönüllülerinin bir kısmı şiddetten kurtulmuş kadınlar olmakla birlikte gönüllülük için böyle bir şart yoktur. Mor Çatı'da gönüllü olabilmek için atölyelere katılmak gerekir.

Mor Çatı'ya, günde ortalama 10 civarında başvuru yapılmaktadır. Aile içi şiddet nedeniyle başvuran kadınlarla genellikle önce telefonda görüşülür. Ardından yapılan yüz yüze görüşmede, seçenekler birlikte gözden geçirilir, şiddetin sorumlusunun kadınlar olmadığı vurgulanır. Kadınlara, kendileri ile ilgili en doğru kararı yine kendilerinin alabilecekleri hatırlatılır.

Psikolojik destek: Psikolojik danışmanlık, şiddet yaşamanın getirdiği umutsuzluğu, suçluluk duygusunu, utanç ve korkuyu yenebilmek, yeni yaşam seçenekleri oluşturabilmek için sağlanır. Bu alanda çalışma yapan herkesin öncelikle hiçbir kadının şiddeti provoke ettiğine ya da bunu "hak ettiğine" inanmaması beklenir. Kısacası şiddet gören kadınlara destek verecek psikologların "eşitlikçi" bakış açısına sahip olmaları gerekir.

Hukukî destek: Şiddete uğrayan kadınların büyük çoğunluğu, yasal haklarını ve bunları nasıl kullanacaklarını bilmemektedir. Kadınların bu ihtiyaçları gönüllü avukatların verdiği hukuksal danışmanlık ile karşılanmaktadır. Hukuk alanında çok sık gözlenen bir durum, uygulayıcıların kadından yana olmayan yaklaşımları nedeniyle var olan yasalardaki olumlu hükümlerin bile uygulanamamasıdır. Bu nedenle hukuksal danışmanların da "eşitlikçi" bakış açısına sahip olması büyük önem taşır.

Sığınaklar

Mor Çatı, bugüne kadar 3 ayrı kadın sığınağı çalışması yürüttü. Bunlardan birincisi 1995-1998 yılları arasında gerçekleştirildi. Bu sığınak 350 kadın ve 250 çocuğa şiddetsiz bir yaşam olanağı sağladı.

2005 Ekim ayında Beyoğlu Kaymakamlığı, Dünya Bankası'ndan aldığı kredi ile açacağı sığınağın Mor Çatı tarafından yürütülmesini önerdi. Bu işbirliği Başbakanlığın 2006/17 sayılı kadın ve çocuklara yönelik şiddete karşı mücadele genelgesine uygundu. Mor Çatı'nın dayanışma merkezi ve sosyal çalışmacı, psikolog, psikiyatr, avukat gibi gönüllüleri aracılığıyla destek verdiği bu çalışma 3 yıl sürdü. Aralık 2008'de Beyoğlu Kaymakamlığı kaynak bulamadığı gerekçesi ile bu çalışmayı durdurdu.

Mor Çatı, bağımsız sığınak faaliyetini Mart 2009'dan bu yana Şişli Belediyesi, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu gibi kuruluşlardan ve sponsorlardan sağladığı destekle sürdürüyor.

Atölye çalışmaları

Mor Çatı, dayanışma merkezi ve sığınakların feminist yöntemlerle yürütülmesi ile kadına yönelik şiddete karşı farkındalık yaratılması amacıyla 2 ayrı tür atölye çalışması gerçekleştirmektedir. 2012 yılına kadar 10'u aşkın belediye Mor Çatı'dan bilgi ve deneyim paylaşmak üzere atölye çalışması talep etmiştir. Diğer kadın örgütleri ile ortak yapılan atölyelerin sayısı ise 100'e yakındır.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı; kadınlara karşı şiddetin önlenmesi için çalışmalar yapan, aile içi şiddete uğramış kadınlara psikolojik ve hukukî destek veren ve barınak sağlayan bir sivil toplum örgütüdür. Vakıf adında ve kampanyalarda kullanılan mor renk, şiddet sonucu meydana gelen yaralanmaları vurgulaması için tercih edilmiştir.

# data[].attributes.attachment_link.description
27. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali’ne başvurular başladı!

# data[].attributes.body
Uçan süpürge vakfı-logo

# data[].attributes.body
Eşitliğin en çok ve en az olduğu ülkeler

# data[].attributes.body
Örnek fotoğraf resim

# data[].attributes.headline
Küresel olarak her yıl yaklaşık 15 milyon 18 yaş altı kız çocuğu evlendiriliyor. Bu da günde 37 bin çocuğun gelin olduğu anlamına geliyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama; sağlığı, eğitimi, refahı vb. desteklemek de dahil olmak üzere hem kız çocukları hem de erkek çocukları için sağlıklı bir toplum demektir.

# data[].attributes.subject
Küresel olarak her yıl yaklaşık 15 milyon 18 yaş altı kız çocuğu evlendiriliyor. Bu da günde 37 bin çocuğun gelin olduğu anlamına geliyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama; sağlığı, eğitimi, refahı vb. desteklemek de dahil olmak üzere hem kız çocukları hem de erkek çocukları için sağlıklı bir toplum demektir.

# data[].attributes.headline
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.

# data[].attributes.subject
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.

# data[].attributes.headline
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.https://www.kureselamaclar.org › ...PDF

# data[].attributes.subject
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.https://www.kureselamaclar.org › ...PDF

# data[].attributes.headline
2006 yılından bu yana değerlendirme kapsamında olan Türkiye, 2006 yılında, 115 ülke içerisinde 105'inci sırada yer alırken, 2021 yılında, 156 ülke içerisinde 133'üncü sırada yer almıştır.30 Haz 2022https://dergipark.org.tr › article-file

# data[].attributes.subject
2006 yılından bu yana değerlendirme kapsamında olan Türkiye, 2006 yılında, 115 ülke içerisinde 105'inci sırada yer alırken, 2021 yılında, 156 ülke içerisinde 133'üncü sırada yer almıştır.30 Haz 2022https://dergipark.org.tr › article-file

# data[].attributes.headline
Toplumsal Cinsiyet (Gender): kadınlık ve erkekliği sosyal, kültürel ve psikolojik faktörler temelinde belirler. Bu ayrım, kadın-erkek arasındaki farkın, sadece doğuştan getirilen ya da biyolojik bakımdan cinsel özelliklere bağlı olgular olmadığı, tersine, bunların öğrenilen davranışlar olduğunu vurgular.https://acikders.ankara.edu.tr › view

# data[].attributes.subject
Toplumsal Cinsiyet (Gender): kadınlık ve erkekliği sosyal, kültürel ve psikolojik faktörler temelinde belirler. Bu ayrım, kadın-erkek arasındaki farkın, sadece doğuştan getirilen ya da biyolojik bakımdan cinsel özelliklere bağlı olgular olmadığı, tersine, bunların öğrenilen davranışlar olduğunu vurgular.https://acikders.ankara.edu.tr › view

# data[].attributes.headline
Toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanamazsa ne olur? Eşitsizliklerle karşılaşma kızlar için doğumdan itibaren başlayabilir ve yaşamları boyu peşlerini bırakmayabilir. Bazı ülkelerde sağlık hizmetleri ve yeterli beslenmeden mahrum bırakıldıkları için kız çocukları arasındaki ölüm oranı daha yüksek gerçekleşiyor.23 Eki 2020http://ksszirvesi.org › goal-5-gender...

# data[].attributes.subject
Toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanamazsa ne olur? Eşitsizliklerle karşılaşma kızlar için doğumdan itibaren başlayabilir ve yaşamları boyu peşlerini bırakmayabilir. Bazı ülkelerde sağlık hizmetleri ve yeterli beslenmeden mahrum bırakıldıkları için kız çocukları arasındaki ölüm oranı daha yüksek gerçekleşiyor.23 Eki 2020http://ksszirvesi.org › goal-5-gender...

# data[].attributes.headline
Cinsiyet eşitliği, özünde sürdürülebilir kalkınmayla bağlantılıdır ve herkes için insan haklarının gerçekleştirilmesi adına büyük önem taşır. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin genel amacı, kadınlar ile yaşamın her alanında aynı fırsatlara, haklara ve yükümlülüklere sahip olduğu bir toplum yaratmaktır.7 Haz 2023https://www.yapikredi.com.tr › detay

# data[].attributes.subject
Cinsiyet eşitliği, özünde sürdürülebilir kalkınmayla bağlantılıdır ve herkes için insan haklarının gerçekleştirilmesi adına büyük önem taşır. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin genel amacı, kadınlar ile yaşamın her alanında aynı fırsatlara, haklara ve yükümlülüklere sahip olduğu bir toplum yaratmaktır.7 Haz 2023https://www.yapikredi.com.tr › detay

# data[].attributes.headline
Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün.” “Kızı (kızı oğlu)olanın dili olmaz.” Bu atasözleri çok açık biçimde kız ve erkek çocuk ayrımını gösterir. Aile için oğlan çocuğu doğurmanın önemli olduğu vurgulanır. Erkek çocuğa sahip olma övünç kaynağı iken kız çocuğa sahip olmak üzüntü sebebidir.https://www.folkloredebiyat.org › ...

# data[].attributes.subject
Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün.” “Kızı (kızı oğlu)olanın dili olmaz.” Bu atasözleri çok açık biçimde kız ve erkek çocuk ayrımını gösterir. Aile için oğlan çocuğu doğurmanın önemli olduğu vurgulanır. Erkek çocuğa sahip olma övünç kaynağı iken kız çocuğa sahip olmak üzüntü sebebidir.https://www.folkloredebiyat.org › ...

# data[].attributes.headline
TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir? Cinsiyet eşitliği, farklı cinsiyetlere sahip bireylerin eşit haklara sahip olması demektir. Yani her iki cinsin de tüm kamusal ve özel yaşam alanlarına eşit seviyede katılımı ve bu alanlarda eşit seviyede görünür olması anlamına gelir.https://acikders.ankara.edu.tr › ...PPT

# data[].attributes.subject
TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir? Cinsiyet eşitliği, farklı cinsiyetlere sahip bireylerin eşit haklara sahip olması demektir. Yani her iki cinsin de tüm kamusal ve özel yaşam alanlarına eşit seviyede katılımı ve bu alanlarda eşit seviyede görünür olması anlamına gelir.https://acikders.ankara.edu.tr › ...PPT

# data[].attributes.headline
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.https://www.kureselamaclar.org › ...PDF

# data[].attributes.subject
Nerede yaşıyor olursanız olun, toplumsal cinsiyet eşitliği temel bir insan hakkıdır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirmek, yoksulluğu azaltmak, sağlığı, eğitimi, korumayı ve refahı desteklemek dahil olmak üzere kız ve erkek çocuklar için sağlıklı bir toplum demektir.https://www.kureselamaclar.org › ...PDF

# data[].attributes.headline
“Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün.” “Kızı (kızı oğlu)olanın dili olmaz

# data[].attributes.subject
“Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün.” “Kızı (kızı oğlu)olanın dili olmaz

# data[].attributes.body
1] Doğacak çocuğun oğlan olması istenir. Kız olması istenmez. Onun için oğlan doğuran ana sevinir; kız doğuran ana üzülür.

# data[].attributes.headline
Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün Atasözünün Anlamı: Geleneksel toplumlarda, oğlan çocuğunun doğması daha çok tercih edilen ve övülen bir durumken, kız çocuğunun doğması daha az değerli kabul edilirdi.

# data[].attributes.subject
Oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün Atasözünün Anlamı: Geleneksel toplumlarda, oğlan çocuğunun doğması daha çok tercih edilen ve övülen bir durumken, kız çocuğunun doğması daha az değerli kabul edilirdi.

# data[].attributes.body
Yanındayız Derneği

Mor Çatı Vakfı

Kadın cinayetlerini Durduracağız Vakfı

Uçan süpürge Vakfı

UNICEF Derneği

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerim,

1. Artık araştırma sürecimizi tamamlamış olmamız gerekiyor. Yürütmekte olduğunuz araştırmalar varsa bunları bu hafta içerisinde tamamlamanız gerekmektedir.

2. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ile ilgili STK(Sivil Toplum Kuruluşlarını) araştırmalısınız ve iletişime geçebileceğimiz birileri ile önden randevu oluşturmamız için konuşmanızı istiyorum.

3. Eyleme geçme planlarımızı belirlemiş ve tamamlamış olalım.

4. Öğrenme günlüğünüze bugüne kadar yapmış olduğumuz ne varsa içinde bulunduğunuz lütfen en az 3 sayfa olmak üzere yazalım tarihleri ile birlikte.

# data[].attributes.body
Duru ve Alin, Öğrenme günlüğünüzü tamamlayıp,Toplumsal Cinsiyet Eşitliği üzerine kurulmuş ve çalışmalar yürüten STK'ların logoları ve isimlerini broşür şeklinde Canvada düzenlemenizi bu hafta bitirmenizi bana iletmenizi istiyorum.

Aysu Ela, Öğrenme günlüğünü tamamlayıp, yazdığımız şarkıyı grup arkadaşlarınla ve müzik öğretmeninle besteleyip çalışmanı istiyorum.

Ayşe Nehir,Elif Sare,Zümra, Öğrenme Günlüğünüzü tamamlayın ve tişörtler için tasarlayacağınız logoları bitirelim ve bana göndermiş olmanızı istiyorum. Tasarlayacağınız bileklikleri tüm grup arkadaşlarınızla kararlaştırmanızı ve bana örnek göstermenizi istiyorum.

# data[].attributes.body
Sevgili Sergi Grubum,

Kitap ayraçlarının tasarımının tamamlandığını ve Zümra'nın tasarladığınız logoların tişörtlere basımı hakkında iyi haberlerinizi duymak beni çok mutlu etti.

Kişisel olarak görevlendirmelerinizden bahsetmeden önce öğrenme günlüklerinizi olabildiğince çok yazmanızı istiyorum.

Zümra, Aysu Ela, Duru : Bileklikleri tamamlamanız gerekmektedir.

Ayşe Nehir : STK'da görev alan kişinin adı soyadı ve numarasını bana iletmeni istiyorum.

Elif Sare : Canva tasarımını bitirmen ve bana göndermen gerekmektedir.

Alin: Tasarladığın sloganı olabildiğince hızlıca bitirip bana göndermelisin.

*** Bestelenecek olan şarkının bu hafta bitimine kadar müzik öğretmeninizden yardım alarak halledilmesini istiyorum.

# data[].attributes.body
1. STK kapsamında yapacağımız uzman görüşmemiz için sorularınızı bugün öğrenme günlüklerine yazmalısınız.

2. Umut Öğretmenle şarkı bestelenmesi için 30.04.2024 Salı tarihinde tüm grup yanına gidip yazılan şarkı bestelenmelidir.

3. Change.Org sitesi üzerinden başlatılacak kampanyanın detaylarını siteyi detaylı incelemeniz gerekmektedir.

4. Elif Sare, Alin Linda: Zümra ve bana logo-slogan tasarımlarını göndermelisin.

# data[].attributes.body
Kaynakça:Vikipedia (öneri)

# data[].attributes.body
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir?

# data[].attributes.attachment_link.description
Çalışma Grubu Başkanı Billur Barlın Yönetim Direktörü, Solmaz Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Çalışma Grubu, Türkiye’de toplumsal yapının gelişimi için kadınların eğitim, çalışma hayatı ve siyasete eşit katılımlarının önündeki engelleri tespit etmek, farkındalığı artırmak ve çözüm önerileri getirmek yön…

# data[].attributes.body
-Bu işte en sevdiğiniz şey ne ?

Bu işte en sevdiğiniz şey ne?

Bize verebileceğiniz önemli 1 şey var mı anlata bilebilirmisiniz?

Bu işte zorlandığını yerler var mı ? Nelerdir ?

# data[].attributes.headline
Türkiye'de toplumsal cinsiyet algısı, karşımıza kadına karşı şiddet, namusun kadına atfı, namus cinayetleri, cam tavan, ücret eşitsizliği gibi çeşitli şekillerde çıkmaktadır.

# data[].attributes.subject
Türkiye'de toplumsal cinsiyet algısı, karşımıza kadına karşı şiddet, namusun kadına atfı, namus cinayetleri, cam tavan, ücret eşitsizliği gibi çeşitli şekillerde çıkmaktadır.

# data[].attributes.headline
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir örneklerle açıklayın?

# data[].attributes.subject
Toplumsal cinsiyet eşitliği nedir örneklerle açıklayın?

# data[].attributes.body
Örneğin kadınların ev işleriyle ilgilenmesi ya da çocuk bakımını üstlenmesi gibi beklentiler, cinsiyet değil, toplumsal cinsiyetle bağdaştırılan kavram olarak gösteriliyor. Bu alanda yapılan çalışmalara göre, eşitliğin sağlanabilmesi, cinsiyetlere biçilen toplumsal rollerin değiştirilmesi ve eşitlenmesini de içeriyor.

# data[].attributes.body
Kadın STK'ları kapsamında kadınlara yönelik çalışmalar yapan sivil toplum kuruluşları bu yazı kapsamında incelenecektir. Kadın STK'larının; dernek, vakıf, sendika, kooperatif ve federasyon gibi farklı yapılarla ortaya çıktığı görülmektedir.

# data[].attributes.headline
Kadın Sivil Toplum Kuruluşları Nelerdir?

# data[].attributes.subject
Kadın Sivil Toplum Kuruluşları Nelerdir?

# data[].attributes.body
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı ...

Kadınlarla Dayanışma Vakfı (KADAV) ...

Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA-DER) ...

Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) ...

Kadınlara Hukuki Destek Merkezi (KAHDEM) ...

KAMER. ...

Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) ...

Kadının İnsan Hakları – Yeni Çözümler Derneği.

# data[].attributes.headline
Dünyada toplam kaç tane toplumsal cinsiyet eşitsizliği STKları vardır.

# data[].attributes.subject
Dünyada toplam kaç tane toplumsal cinsiyet eşitsizliği STKları vardır.

# data[].attributes.body
Toplamda 184.361 sivil toplum kuruluşu olduğu görülmektedir.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Toplumsal cinsiyet eşitliği, sosyal dönüşüm sürecine yeni dahil edilen uzun vadede toplumdaki uygulama ve davranış biçimlerine yansıtılarak içselleştirilmesi gereken bir kavramdır. Bu yazımızda Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin ne olduğuna, neden önemli olduğuna, nasıl sağlanabileceğine ve çimento sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliği başlıklarına kısaca değineceğiz.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir?

Toplumsal cinsiyet eşitliği en basit tanımı ile kadınların ve erkeklerin hayatın her alanına eşit olarak katılabilmelerine olanak sunulmasıdır. Bu, bireylerin her alana ait yeteneklerini özgürce geliştirip sunabilecekleri toplumsal ortamın sağlanması ve bu ortamın sağlanması için bütün toplumsal önyargı ve engellerin ortadan kaldırılması ile mümkündür.

Toplumsal cinsiyet eşitliği kavramını anlayabilmek için bu konuyla ilişkili bazı kavramları da incelemek gerekiyor. Öncelikle cinsiyet ve toplumsal cinsiyet iki ayrı anlam ifade ediyor. Cinsiyet doğuştan gelir. Ancak cinsiyetin toplumsal kültüre uygun bir biçimde geliştirilmesi ve kadınla erkeğe yıllar boyu süre gelen şekilde rol ve sorumlulukların yüklenmesiyle oluşturulan roller ve kalıplara toplumsal cinsiyet denir. Toplumsal cinsiyetin getirdiği bu roller dinamiktir; içeriği zamana, topluma ve kültüre göre değişir.

Toplumsal cinsiyet eşitliği kavramının doğmasına neden olan yaklaşımın temelinde ayrımcılık ve alt katmanında ise cinsiyetçilik yatar. Ayrımcılık, belirli bir grubun, sahip olduğu doğuştan gelen veya sonradan edinilmiş kültürel özellikleri ya da farkları nedeniyle, ayırt edilmesi ve toplumun geri kalan kısmından bilinçli olarak uzaklaştırılması ve dışlanması anlamına gelir.

Ayrımcılık eğer cinsiyete göre yapılıyorsa, bu cinsiyetçilik olarak tanımlanır. Cinsiyetçilik ise bir cinsin diğerinden üstün ve hiyerarşik olarak yukarıda tutulmasıdır. Özetle, birbirine bir zincir olarak bağlı olan bu kavramlar son halkada temel bir insan hakkı olan cinsiyet eşitliğine ulaşır. Günümüzde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında ilerleme kaydedilmesine rağmen, dünyanın dört bir yanındaki kadınlar ve kız çocukları hala, ekonomik ve sosyal olarak erkekler ile eşit haklara sahip değildir.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Neden Önemlidir?

Kadınlar ve kız çocukları dünya nüfusunun %50 kadarını oluşturuyor. Bu dünyanın sahip olduğu üretme ve geliştirme potansiyelinin yarısı. Ancak toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin varlığı kadınların ve kız çocuklarının hayata katılımı noktasında en büyük sosyal ve ekonomik engeli oluşturuyor. Bu da bu potansiyelin sürdürülebilir bir toplumsal faydaya dönüşmesini engelleyerek toplumsal gelişime ket vuruyor.

2014 itibarıyla 143 ülke anayasalarında kadın erkek eşitliğini garanti altına almış olsa da toplumda bu bilinç ve sürekliliğin oluşturulması önem arz ediyor. Bununa beraber 52 ülkenin daha bu ilk adımı atarak, bu toplumsal dönüşüm yolculuğuna başlaması gerekiyor.

Şekil 1: Türkiye için Cinsiyete Göre Seçilmiş Göstergeler 2020 (TÜİK)

Şekil 1'de verilen Türkiye'ye ait cinsiyete göre seçilmiş göstergede yer alan istihdam verilerinden de anlaşıldığı üzere kadınlar iş dünyasında yeterince temsil edilmiyor. Bununla beraber erkeklerle eşit işe sahip olsalar da eşit olmayan ücretler alıyorlar. Sayılarla konuşmak gerekir ise kadınların maaşı dünya ortalamasına göre erkeklerden %24 daha az. Kadınlara ait olan işletmeler, iş hayatında kadının varlığı desteklenmediği için ekonomik olarak dezavantajlı konuma düşüyor ve kadınlar iş fırsatları için rekabet etme konusunda eşit fırsatlardan yoksun bırakılıyor.

Eşitsizlik yalnızca iş hayatı ile sınırlı değil. Toplumdaki cinsiyet eşitliğinin sağlanamaması sorununu su krizinin topluma olan etkisini de ele aldığımız Su Yönetimi: Dünyada Su Krizi ve Yönetimi yazımızda da işlemiştik. Suya erişimi olmayan ailelerde evsel kullanım ve içme için su bulma ve getirme görevi %80 oranla kadın ve kız çocuklarına ait. Bu bölgelerde kadınlar ve kız çocukları günde 8 saatlerini bu görev için harcıyorlar.

Şekil 2: Su Taşıyan Kız Çocuğu

Kız çocukları ergenliğe erişmeleriyle birlikte hayatlarının farklı alanlarında daha fazla eşitsizlikle karşılaşıyor. Gelişmekte olan ülkelerin üçte biri eğitim olanaklarını kız ve erkek çocuklarına eşit olarak sağlayamıyor. Alt Sahra, Okyanusya ve Batı Asyaʼda kız çocukları hala ilk ve orta öğrenim alma konusunda engellerle karşı karşıya. Eğitimden yoksun kalan kız çocukları küçük yaşlarda evlendirilerek sosyal hayattan uzaklaştırılıyor. Küresel olarak her yıl yaklaşık 15 milyon 18 yaş altı kız çocuğu evlendiriliyor. Bu da günde 37 bin çocuğun gelin olduğu anlamına geliyor.

Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama; sağlığı, eğitimi, refahı vb. desteklemek de dahil olmak üzere hem kız çocukları hem de erkek çocukları için sağlıklı bir toplum demektir. Kız çocuklarının eğitimini desteklemek ve küçük yaşta evlenmelerini engellemek için harcanan her 1 dolara karşılık 5 dolar geri dönüş elde ediliyor. Kadınlar için gelir getirici programlara yatırım ise harcanan her 1 dolara karşılık 7 dolar geri dönüş elde etmek demek.

Yani, toplumsal cinsiyet eşitliğine sadece temel insan hakları perspektifinden değil, sürdürülebilir kalkınma açısından bakıldığında da en önemli unsurlardan biri olduğunu görüyoruz. Bahsettiğimiz gibi dünyanın üretme ve geliştirme potansiyelinin yarısını oluşturan kadınların ekonomik süreçlere katılımı, sürdürülebilir kalkınmayı destekliyor. Kadınların katılımıyla yoksulluğun azaltılması, sürdürülebilir tüketim ve üretim alışkanlıklarının geliştirilmesi ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi daha kolay gerçekleştirilebilir.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nasıl Sağlanır?

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanabilmesi için, öncelikle toplumda buna neden olan tüm unsurların belirlenmesi gerekir. Kadınlara ve kız çocuklarına uygulanan ayrımcılıklar ve bunların toplum içinde normalleştirilmiş olması, bu ayrımların artık fark edilmez olmasına neden oluyor.

Buna en basit örnek; toplumun kültürüne yerleşmiş olan cinsiyetçi ve ayrımcı bazı günlük ifadeler ve dilimizde yer alan bazı kalıplardır. Bu ifade ve kalıplar, sözlü ve yazılı iletişimde kadın veya erkek tarafından bilinçsiz şekilde kullanılıyor ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin oluşturulmasına engel olan bir durum fark etmeden de olsa destekleniyor. İşte bunun gibi örneklerden de yola çıkarak, toplumsal cinsiyet açısından yaratılan tüm eşitsizliklere ve ayrımcılıklara dikkatle bakmak gerekiyor. Bu kapsamda ilk adım olarak, sözlü ve yazılı iletişimlerde kullanılan cinsiyetçi dilin ortadan kaldırılması için çalışılmalıdır.

Şekil 3: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları - 5 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanabilmesi için öncelikle toplumun her bireyine farkındalık kazandırılmalıdır. Bu eşitsizlik sorunun tamamen sona erdirilmesi için değişmez temel basamaklardan biri eğitimdir. Hem şimdiki hem de gelecek neslin var olan bu eşitsizliği sürdürmemeleri, eşitlikçi bir davranış ve tutum sergileyerek toplumda değişikliği sağlamaları ancak eğitim sayesinde mümkün olur.

Bir diğer yandan kadın ve erkek için eşit ekonomik bağımsızlık elde edilebileceği ekonomik çevrenin sunulması önem arz eder. Çalışma yaşamı ve istihdam, kadınların ekonomik olarak bağımsız olmasıyla beraber sosyal yaşamın tüm alanlarında topluma bir birey olarak katkı sunması açısından son derece önemlidir.

Şekil 4: SKA5 Alt Amaçları

Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA'lar)'dan 5-Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (SKA5) maddesinin sunduğu alt amaçlar, bu altyapının sağlanması için etkili bir araçtır. Birleşmiş Milletler bu amaçla, kadınların güçlendirilmesinin önemli bir kalkınma unsuru olduğunun altını çiziyor. Kadınları ve kız çocuklarını güçlendirerek ekonomik büyümeyi artırmak, sosyal kalkınmayı teşvik etmek ve daha istikrarlı ve adil toplumlar kurmayı amaçlıyor. SKA5'in sunduğu alt hedefler devletlere ve özel sektöre toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması konusunda bir yol haritası sunuyor. SKA5'e göre dünyanın her yerinde 2030 yılına kadar hiç kimseyi geride bırakmadan sürdürülebilir kalkınmaya doğru ilerlemenin tek yolu, cinsiyet eşitliği konusunda hızlandırılmış eylemleri hayata geçirmektir.

Kadınların, tüm sektörlerde ve her pozisyonda yer alabilmelerini desteklemek amacıyla kadınların güçlenmesini hedefleyen küresel en önemli girişimlerden biri de Kadının Güçlenmesi Prensipleri (Women's Empowerment Principles - WEPs) platformudur. 2010 yılında Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) ve Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi (UN Women) ortaklığıyla hayata geçirilen WEPs, özel sektöre; toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için bir rehber sunar.

Şekil 8:Women's Empowerment Principles - WEPs

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Çimento Sektörü

Çimento sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliğine olan etkiyi iki yaklaşımla ele alabiliriz.

İlk olarak sektör, SKA5 olan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği'nin hedeflerine ulaşmak için gerekli olan bir dizi temel altyapı ve hizmet için dayanıklı, uygun maliyetli ve yaygın olarak bulunabilen bir yapı malzemesi sunuyor. Bu en temel düzeyde, güvenli ve sıhhi tuvaletler anlamına geliyor. Ancak aynı zamanda, kadınlar ve kız çocuklarına su ve yakıt toplamak için sık sık yüklenen sorumluluğu ortadan kaldıran ve böylece hem ekonomik hem de sosyal faaliyetlere katılımları için zaman tanıyan temiz su ve enerji altyapısının oluşturulmasında kullanılacak olan çimento ve beton ürünleriyle destek oluyor.

Bir diğer yandan çimento şirketleri faaliyet gösterdikleri ülkelerde, bölgelerde ve topluluklarda, günlük iş uygulamalarıyla toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlıyor. Çimento sektörü, yıllardır kadın çalışanın az olduğu ve kadın istihdamının önünde kısıtlar bulunduran bir sektör olmasına rağmen, özellikle son dönemlerde takip ettiği bu iş uygulamalarıyla bunu kırma yolunda emin adımlarla ilerliyor:

Şekil 7: Çimsa'da bir kadın çalışan

Adil ve şeffaf işe alım uygulamaları

Eğitim ve mesleki gelişim programlarına eşit erişim

Kadınların çalışma hayatına dahiliyetlerini artırmak için güvenli çocuk bakımı sağlanmasına destek

Çalışma ortamının insana yakışır şekilde düzenlenmesi ve iyileştirilmesi

Eşit işe eşit ücret

Taciz farkındalık programları

Kadınların yönetim ve liderlik pozisyonlarına etkin katılımı

Tedarik zincirlerinde kadın liderliğindeki işletmelerin desteklenmesi

Kadınların paydaş istişare süreçlerine dahil edilmesi

Sektörün toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak üzere kadın çalışan sayısını artırma hedefleri ile beraber kadın yönetici oranını artıröaya yönelik isteği de yetenek gelişimine katkı sunan önemli bir adımı oluşturuyor.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Önemi

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının, sürdürülebilir kalkınma için önemli unsurlardan biri olduğunda hem fikiriz. Bunun için bireylerin, toplumların, devletlerin ve özel sektörün atması gereken başlıca adımlar için Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları etkili bir rehber oluşturmaktadır.
Kullanılan Kaynaklar:
Çimento sektörü olarak, kadın istihdamının artırılmasına yönelik gerçekçi aksiyon adımları ile toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen iş uygulamalarımızı da geliştirerek diğer sektörlere örnek olmaya devam edeceğiz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir? Nasıl Sağlanır?

# data[].attributes.attachment_link.description
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir? Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin nasıl sağlanır? Hakkında daha fazla bilgi için tıklayın!

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerim,

Yarım kalmış çalışmalarınızın tamamlanması ve tişörtlerinizin baskıları için tişörtlerinizi okula getirelim. Ailenizle Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği üzerine röportajlarınızı yapmayı ve ses kayıtlarınızı, yazılı metinlerinizi bana iletmeyi lütfen unutmayalım.