# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың негізгі тәлімдік идеялары қоғамның рухани-адамгершілік дамуына, ұлттық бірлікке, ерлікке және елдікті сақтауға бағытталды. Олардың шығармашылығы халықтың мәдениеті мен дүниетанымының маңызды бөлігіне айналды. Негізгі тәлімдік идея

Ел бірлігі мен тұтастығы:

Ақын-жыраулар елдің ішкі тұтастығы мен сыртқы қауіпсіздігін сақтау идеясын дәріптеді. Олар бірлік пен ынтымақтастықты елдің күш-қуатының негізі деп есептеді. Мысалы, Бұқар жырау хандықтың ішіндегі бірлікті сақтауға шақырып, Абылай ханға ақыл-кеңес берді.

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы кезеңіндегі ақын-жыраулардың шығармаларында негізгі тәлімдік идеялар терең философиялық ойлармен, өмірдің мәнін түсіну, адамгершілік, қоғамдық және жеке тұлғалық жауапкершілікке негізделген. Бұл кезеңде қазақ қоғамының әлеуметтік, саяси және мәдени өмірінің көрінісі ретінде жыраулардың шығармалары маңызды орын алған.

Табиғат пен адам арасындағы байланыс. Жыраулардың шығармаларында табиғат пен адамның өзара үйлесімі туралы ойлар жиі айтылады. Олар адамның табиғатпен үндесіп, оған құрметпен қарауы керектігін уағыздайды.

# data[].attributes.headline
Айтжан Венера

# data[].attributes.subject
Айтжан Венера

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың негізгі тәлімдік идеялары:

Қазақ хандығын құраған ру мен тайпалардың татулығы мен бірлігі.

Мемлекетті нығайту және оның жауынгерлік күшін арттыру.

Елді жұмылдырып бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығаратын, барлық ру мен тайпаларын бір орталыққа қаратып, ішкі алауыздықты тыятын және сыртқы дұшпандарға тойтарыс бере алатын әмірші керек екенін жақсы түсінген жұрт мемлекет күшті болу үшін ақылды да айбарлы хан керек деген идея.

# data[].attributes.headline
Амангелді Асем

# data[].attributes.subject
Амангелді Асем

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы көптеген тайпалардың – қаңлылар, үйсіндер, қыпшақтар, арғындар, наймандар, дулаттар және т.б. негізінде құрылды. Қиын тарихи жағдайда қалыптаса отырып, қазақ хандығы бірде нығайды, бірде әлсіреді. ғасырдың аяғында Қазақ хандығында үш жүз деп аталатын көшпелі тайпалардың ірі одақтары – Ұлы жүз Оңтүстік Қазақстанда, Орта жүз қазақ даласының орталық бөлігінде және Кіші жүз батыс аймағында ұйымдасты. Әрқайсысының өз басқару әкімшілігі болды.

# data[].attributes.body
Елді бірлікке татулыққа , жауынгерлерді жауапкершілікке батырлық пен батылдыққа ,билер мен хандарды әділдік пен шынгылдыққа дәріптеу барысында тәлім тәрбие беріп өткен . Жаугершілік заманда бірлікті жоғалтпай әр нәрсенің қадірін түсініп дұрыс шешім қабылдауға дәпіптеген.

# data[].attributes.headline
Сағидолла Гүлнұр 

# data[].attributes.subject
Сағидолла Гүлнұр 

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың тәлімдік идеялары қазақ халқының рухани-мәдени өмірінде маңызды рөл атқарды. Олар өз шығармалары арқылы халықты бірлікке, әділдікке, отансүйгіштікке, адалдыққа және адамгершілікке тәрбиеледі. Бұл идеялар елдің тыныштығы мен берекесін сақтауға бағытталды.

# data[].attributes.body
Ақын жыраулар тәлімдік идеялары: адамгершілік, әділдік, батырлық, құрметтілік туралы болған. Отанға, елге деген сүйіспеншілігі мен адалдығы туралы айтқан. Әлеуметтік теңдік пен бірлік жайлыда өсиеттерін айтқан

# data[].attributes.headline
Мекзам Нұрай

# data[].attributes.subject
Мекзам Нұрай

# data[].attributes.body
Сол заманның ашшы шындығын нақты бұқпасыз боямасыз айта білген дана адамдар.Олардың негізгі тәлім тәрбиесінің негізі ер балаларды ер жүректікке,қайсарлыққа баулып,қыз балаларды ұяңдыққа тәрбиелеген.

# data[].attributes.headline
Қазақ хандығындағы тәр

# data[].attributes.body
Қазақ хандығындағы тәрбие қоғамның негізін қалаушы болып саналды. Қазақ қоғамында тәрбие дәстүрлерінің өзегі – ұлттық салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар, сондай-ақ ата-бабалардан қалған даналық мұралары болды. Қазақ хандығында тәрбие көбінесе отбасы, ауыл, ру, жамағат және хандық деңгейінде болған .

Қазақ қоғамында отбасы тәрбие үшін ең алғашқы және басты ұя болды. Әке мен ана баласына рухани құндылықтарды, өмірлік тәжірибені, еңбек пен ерлікті үйретіп, баланы ерте кезден бастап үлкен өмірге дайындаған. Әке-баланың арасындағы қарым-қатынасқа ерекше мән берілген. Әкелер балаларын батылдыққа, адалдыққа, әділдікке, еңбекқорлыққа және отансүйгіштікке тәрбиелеген . Осыдан ақ тәрбиенің басы сол кезеңдерден ақ қаланғанын көреміз .

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы дәуіріндегі ақындардың тәлімдік негізгі идеялары ұлттың рухани дамуын, бірлігін, елдікті сақтау және адами қасиеттерді насихаттау бағытында болды. Бұл ақындардың шығармашылығы сол кездегі қоғамдық, саяси және рухани өмірдің айнасы болды.

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың негізгі тәлімдік идеялары бірлік, отансүйгіштік, әділдік және рухани тәрбие болып табылады. Олар жастарды елін, жерін сүюге, батырлық пен адамгершілікке тәрбиелеп, қоғамда адалдық пен ынтымақтастықты насихаттады.

# data[].attributes.headline
Асан Гулдана

# data[].attributes.subject
Асан Гулдана

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы дәуірінде ақын-жыраулар халықтың рухани көшбасшылары, тәрбиешілері әрі кеңесшілері болды. Олар қазақ қоғамының дәстүрлі дүниетанымын қалыптастырып, тәлім-тәрбие берудің негізгі өкілдері ретінде ел бірлігін, ерлік пен адамгершілікті, адалдық пен әділдікті жырларында насихаттады. Олардың шығармалары халықтың ауызша тарихы, шежіресі, философиялық толғаныстары ретінде ұрпақтан-ұрпаққа жетіп отырды.

Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың тәлімдік идеялары халықтың өмір салты, тарихи жағдайы мен ұлттық рухани құндылықтарын қамтыды. Олар елге, жерге деген сүйіспеншілік, әділдік, батылдық, ел бірлігі сияқты қасиеттерді дәріптеп, жас ұрпаққа рухани бағыт-бағдар берді. Олардың шығармалары бүгінгі күнге дейін халықтың ұлттық тәрбиесінің қайнар көзі болып саналады.

# data[].attributes.headline
Бексұлтан Маржан

# data[].attributes.subject
Бексұлтан Маржан

# data[].attributes.body
жауынгерлерге ер-азамттарға соғыс алдында рухты оятатын өлең жолдарын оқып,бойфна сенімділік ояту мақсатында көптеген жырлар,өлеңдер жазған.Және де көптеген ер азаматтар күрестен аман оралмаған күнде жесір дауы көтеріп,қамқорлықтарын да танытып отырған.Өзгенің жетім қалған баласын бауырына басып өз туғанындай көріп мәпелеп өсірген.

Ең ауыр күрделі тақырыптарды нақыл сһздермен жетік жеткізе білген

# data[].attributes.headline
Тұрсын Айдана

# data[].attributes.subject
Тұрсын Айдана

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын-жыраулардың негізгі тәлімдік идеялары халықтың рухани өмірін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Олар халықтың бірлігін сақтау, тәуелсіздікті қорғау, елді әділетті басқару және ұлттық құндылықтарды дәріптеу сияқты мәселелерді жырларына арқау етті. Негізгі тәлімдік идеялар мыналар болды:

1. Ұлттық бірлік пен тәуелсіздік идеясы

2. Әділеттілік пен парасаттылық

3. Рухани және моральдық тәрбиелеу

4. Табиғатқа және өмірге деген құрмет

5. Тарихи жады мен дәстүрді сақтау

Қазақ жырауларының шығармалары – ұлт руханиятының айнасы. Олар елдің болашағына алаңдаушылық танытып, ұрпақты саналы, білімді, рухани бай етіп тәрбиелеуге бағытталған идеяларды ұсынды

# data[].attributes.headline
Серік Балнар 

# data[].attributes.subject
Серік Балнар 

# data[].attributes.body
Казак хандығы кезеңіндегі ақын-жыраулардың негізгі телімдік идеялары халықтың әлеуметтік, саяси, және моральдық-этикалық көзқарастарын бейнеледі. Бұл идеялар көбінесе хандықтың саяси тұрақтылығы мен халықтың болашағына қатысты.

Қазақ хандығының ақын-жыраулары шығармаларында осы идеялар арқылы халықтың рухын көтеріп, ұлттың ішкі бірлігі мен сыртқы қауіпке қарсы тұру күшін арттыруға ұмтылды

Ақын-жыраулар өз шығармаларында ел есінде қалатын тұлғалар мен тарихи оқиғалар туралы айтып, халықтың ерлігі мен тарихи жадын дәріптеді.

# data[].attributes.headline
Жақсыбек Гүлім 

# data[].attributes.subject
Жақсыбек Гүлім 

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы 1465-1847 ж. Сол кездегі зиялылардың ойлары тәрбиелік идеялары Адамгершіліке, әділдік, батылдық Отанға елге адалдық болып табылады. Осы ислам дініне шақыраған ислам діннің ұстай отырып адам өзінің жаман тұстарын тастай алған. Ақын жыраулар дын білім тәлім тәрбие ге өз ойларын айта отырып жақсы жаққа насихаттап кеткен болатын.

# data[].attributes.body
Жалпы қазақ хандығы біздің тарихымызда үлкен орын алатын тарихи мұра десек те болады .Сол қазақ хандығынан тәлім тәрбие бастау алады. Сол атам заманда балалардың тәрбиесіне аса зор мән берілген болатын. Қазақ хандығындағы тәрбие тек отбасы шеңберінде ғана емес, бүкіл қоғамның, ауылдың ортақ міндеті саналды. Бұл ұжымдық тәрбие жүйесі ұлттың рухани тұтастығын және мәдени мұрасының сақталуын қамтамасыз етті.Қазақ хандығындағы тәрбие

ерекшеліктері

1. Ұлттық салт-дәстүрлерге негізделу

Қазақ қоғамында бала тәрбиесі ұлттық құндылықтарға, ата-бабалардың өсиетіне негізделді. Әр бала халқына, еліне қызмет ететін азамат болып өсуі үшін ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан дәстүрлер қатаң сақталды.

2. Ауыз әдебиеті арқылы тәрбие беру

Батырлар жыры, ертегілер, мақал-мәтелдер мен нақыл сөздер арқылы балаларға ерлік, адамгершілік, адалдық және еңбексүйгіштік қасиеттерді үйретті. Халық ауыз әдебиеті тәрбие құралы ретінде ерекше маңызға ие болды.

# data[].attributes.body
Бұл кездегі ақын- жыраулардың негізгі тәлімдік идеялары бірнеше аспектіден тұрған:

1. Отаншылдық ( ел бірлігі) ақын- жыраулар елдің тәуелсіздігі жайлы айтқан жәнеде отанын сүю, қорғау жайлы жырлаған.

2. Адалдық пен әділеттілік қандай жағдай болмасын алал, әділетті шешім қабылдауға шақырған. Әсіресе ел билеушілеріне арнаған.

3. Теңсіздік әйел теңсіздігі мәселелерін қозғаған және т.б.

# data[].attributes.body
Тәрбиенің негізгі мақсаты – ұл-қызды елін сүйетін, адамгершілік қасиеттерге бай, ержүрек, адал, еңбекқор және ұлттық құндылықтарды құрметтейтін азамат етіп өсіру.

# data[].attributes.body
Қазақ хандығы тұсындағы ақын жыраулардың негізгі идеялары

Халқын отансүйгіштікке бірлікке

Адалдыққа ынтымақтастыққа сонымен қатар

Өз халықтарына ұлттық құндылықтарын дәріптеп ауызбіршілікке

олардың рухтарын көтеріп батырлыққа бағытталған.