# data[].attributes.body
Nieobecne osoby proszę o uzupełnienie zeszytu ćwiczeń - strony 43-45 oraz o zrobienie notatki na temat białek,cukrów i tłuszczy oraz witamin i wody. Może być forma tabelaryczna - składnik pokarmowy/funkcja/miejsce występowania - w jakich produktach?

# data[].attributes.headline
Woda występuje w trzech stanach skupienia

# data[].attributes.subject
Woda występuje w trzech stanach skupienia

# data[].attributes.body
1. Stan skupienia zależy od temperatury
- stały (lód)
- ciekły (woda)
- gazowy (para wodna)
2. Przemiany stanów skupienia (str. 31 w podręczniku)
3. Obieg wody w przyrodzie - tutaj proszę zamieścić rysunek na podstawie tego w podręczniku lub dowolnego z sieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
z jakich części zbudowany jest układ pokarmowy człowieka,

jak rozpoznać narządy układu pokarmowego,

jakie funkcje pełnią poszczególe części układu pokarmowego,

jak dbać o prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Na dzisiejszej lekcji dowiesz się:

Budowa i funkcje układu pokarmowego

Układ pokarmowy składa się z przewodu pokarmowego i gruczołów trawiennych.

Przewód pokarmowy zbudowany jest z kilku narządów:

W skłąd przewodu pokarmowego wchodzą także narządy wspomagające jego pracę - gruczoły

Podstawową funkcją układu pokarmowego jest przyjmowanie pokarmu i jego przemiana czyli trawienie i wchłanianie.

Jama ustna to miejsce w którym zęby rozdrabniają pokarm. Język miesza go ze śliną, w której zawarte są enzymy trawienne.

Kieruje pokarm do przełyku.

Transportuje pokarm z gardła do żołądka.

Tu zachodzi mieszanie i trawienie pokarmu.

Tu z niestrawionych resztek pokarmu formuje się kał.

Tu zachodzi ostatni etap trawienia i wchłanianie cząstek składników pokarmowych do krwi.

Otwór kończący jelito grube, przez który usuwany jest kał.

Wątroba produkuje żółć, która jest niezbędna do trawienia tłuszczów. Tu zachodzi także unieszkodliwianie trujących substancji.

Wytwarza sok trzustkowy, który zawiera enzymy trawienne rozkładające cukry, tłusze i białka.

Wydzielają do jamy ustnej ślinę, która nawilża pokarm i ułatwia jego przełykanie.

Wydzielają do jamy ustnej ślinę, która nawilża pokarm i ułatwia jego połykanie.

Jak przebiega trawienie pokarmu?

1. W jamie ustnej pokarm jest rozdrabniany, mieszany ze śliną i częściowo trawiony.

2. Rozdrobniony i zwilżony pokarm przesuwa się przez przełyk
do żołądka dzięki skurczom mięśni.

3. W żołądku zachodzi trawienie pokarmu.

4. Strawiony pokarm przesuwa się do jelita cienkiego.

Cząstki strawionego pokarmu przenikają przez ścianki jelita

cienkiego do krwi, a następnie wraz z nią docierają do wszystkich

5. Niestrawione resztki pokarmu trafiają do jelita grubego, skąd są stopniowo usuwane.

# data[].attributes.attachment_link.description
z jakich części zbudowany jest układ pokarmowy człowieka, jak rozpoznać narządy układu pokarmowego, jakie funkcje pełnią poszczególe części układu pokarmowego, jak dbać o prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Na dzisiejszej lekcji dowiesz się: Budowa i funkcje układu pokarmowego Układ pokarmowy składa się z przewodu pokarmowego i gruczołów trawiennych.

# data[].attributes.headline
Rozpoczęliśmy kolejny dział, ale tego tematu nie będzie na sprawdzianie;)

# data[].attributes.subject
Rozpoczęliśmy kolejny dział, ale tego tematu nie będzie na sprawdzianie;)

# data[].attributes.headline
Przyroda i jej składniki/Jak poznawać przyrodę?

# data[].attributes.subject
Przyroda i jej składniki/Jak poznawać przyrodę?

# data[].attributes.body
Koniecznie zajrzyj tutaj - świetnie opracowane materiały edukacyjne;)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przyroda to wszystko co nas otacza i powstało w sposób naturalny. Do przyrody nie zaliczymy wytworów działaności człowieka np. domów, dróg, mostów, mebli ...

Wszystkie te elementy, które posiadają cechy istot żywych czyli oddychają, rozmnażają się, odżywiają się i poruszają są zaliczane do przyrody ożywionej. Tworzą one biosferę, czyli świat organizmów żywych.

Wszystkie pozostałe, które nie wykazują żadnych oznak samodzielnego życia, czyli nie oddychają, nie poruszają się samodzielnie, nie rozmnażają się ani się nie odżywiają należą do przyrody nieożywionej. Jednak bez nich życie byłoby niemożliwe.

Przyroda nieożywiona jest bardzo potrzebna przyrodzie ożywionej. Bez elementów przyrody nieożywionej, na Ziemi nie byłoby życia, ponieważ:

woda jest niezbędna do życia wszystkich istot żywych;

skorupa ziemska umożliwia tworzenie się gleby, bez której nie istniałyby rośliny;

w powietrzu jest zawarty tlen, którym oddychają istoty żywe.

Słońce dostarcza ciepła i światła, które są niezbędne do życia.

Poćwicz Odpowiedz na pytania. Cechy organizmów żywych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyroda to wszystko co nas otacza i powstało w sposób naturalny. Do przyrody nie zaliczymy wytworów działaności człowieka np. domów, dróg, mostów, mebli ... Wszystkie te elementy, które posiadają cechy istot żywych czyli oddychają, rozmnażają się, odżywiają się i poruszają są zaliczane do przyrody ożywionej. Tworzą one biosferę, czyli świat organizmów żywych.

# data[].attributes.body
Dzisiaj ćwiczymy budowę mikroskopu

# data[].attributes.attachment_link.description
Połącz przyrządy przyrodnika z obiektami, które może przez nie obserwować.

# data[].attributes.body
Musisz znać różnicę między tymi pojęciami. Zwróć uwagę również na próbę badawczą i próbę kontrolną w doświadczeniu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Doświadczenie z wodą, atramentem i octem

# data[].attributes.body
poćwicz przed kartkówką;)

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z budową mikroskopu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Substancje wokół nas

Substancje mają swoje cechy - właściwości, po których można je rozróżnić i wykorzystać w codziennym życiu

Wszystko co nas otacza zbudowane jest z substancji

stan gazowy

stan ciekły

stan stały

Substancje występują w trzech stanach skupienia

Ciała stałe mają określony kształt zajmują określoną ilość miejsca w przestrzeni

- plastyczność - sprężystość - kruchość

Ciała stałe mają swoje właściwości:

Ciała stałe mogą być plastyczne

Ciała stałe mogą być sprężyste

Ciała stałe mogą być kruche

Ciała gazowe przyjmują określony kształt zajmują całą dostępna przestrzeń

Ciała ciekłe nie mają własnego kształtu zajmują określoną ilość miejsca

# data[].attributes.attachment_link.description
Substancje wokół nas Substancje mają swoje cechy - właściwości, po których można je rozróżnić i wykorzystać w codziennym życiu Wszystko co nas otacza zbudowane jest z substancji stan gazowy stan ciekły stan stały Substancje występują w trzech stanach skupienia Ciała stałe mają określony kształt zajmują określoną ilość miejsca w przestrzeni - plastyczność - sprężystość - kruchość Ciała stałe mają swoje właściwości: Ciała stałe mogą być plastyczne Ciała stałe mogą być sprężyste Ciała stałe mogą być kruche Ciała gazowe przyjmują określony kształt zajmują całą dostępna przestrzeń Ciała ciekłe nie mają własnego kształtu zajmują określoną ilość miejsca

# data[].attributes.body
Określenie kierunków geograficznych potrzebne jest do sprawnego poruszania się w terenie lub przy posługiwaniu się mapą. Wyróżniamy cztery kierunki główne: Północ (N-orth), Południe (S-outh), Wschód (E-ast) i Zachód (W-est). Oznaczamy je symbolami literowymi od pierwszych liter kierunków w języku angielskim. Kierunki pośrednie, jak sama nazwa wskazuje wyznacza się pomiędzy kierunkami głównymi. Mamy więc północny wschód (NE), południowy wschód (SE), południowy zachód (SW) oraz północny zachód (NW).

# data[].attributes.attachment_link.title
Pogoda i jej składniki. Obserwujemy pogodę. (przyroda, klasa 4) składniki pogody klasa 4

# data[].attributes.headline
Kilka gier do poćwiczenia;) żeby nauka nie była nudna

# data[].attributes.subject
Kilka gier do poćwiczenia;) żeby nauka nie była nudna

# data[].attributes.attachment_link.description
pogody - Prognoza pogody - PROGNOZA POGODY - SKŁADNIKI POGODY - skladniki odżywcze - Składniki pogody - OBSERWACJA POGODY - Składniki pogody

# data[].attributes.body
Formy podlegające ocenie:
- kartkówka - obejmuje trzy ostatnie tematy - raczej zapowiedziana,
- odpowiedź ustna (również obejmuje trzy ostatnie tematy),
- sprawdzian wiadomości - zapowiedziany z tygodniowym wyprzedzeniem, poprzedzony powtórzeniem wiadomości,
- praca podczas lekcji - jeśli ktoś nie uważa może zebrać trzy minusy co skutkuje oceną niedostateczną,
- aktywność - trzy "+" to piątka, dwie piątki z aktywności można wymienić na jedną szóstkę,
- prace dodatkowe (doświadczenia, plakaty, prezentacje, makiety i co tylko mi i Wam przyjdzie do głowy) - praca zrobiona "kiepsko" nie zostaje oceniona, ale wstawiam "+", który liczą się przy wystawianiu ocen z aktywności,
- prace domowe - sprawdzam raczej chętnym - ważna jest dla mnie wiedza, a nie to czy udało się Wam odrobić pracę domową;),
- zeszyty - jak wyżej,
Mile widziane Wasze sugestie. Zgłaszajcie jeśli chcielibyście, by coś było inaczej.
Dwa razy w semestrze możecie zgłosić nieprzygotowanie. Nie wpisuję nieprzygotowań gdy nie macie podręcznika czy zeszytu, ale pracujecie rzetelnie podczas lekcji. Wyznaję zasadę, że każdemu może zdarzyć się zapomnieć. Cóż... przeżyję to jakoś;)

# data[].attributes.body
Podczas lekcji zapoznaliśmy się z następującymi pojęciami: mapa synoptyczna, meteorolog, higrometr, anemometr, prognoza pogody, barometr, termometr, szadź, szron, rosa - osady atmosferyczne.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Zakręć kołem i zobacz, co wypadnie.. temperatura powietrza, ciśnienie atmosferyczne, wiatr, zachmurzenie, opady.

# data[].attributes.body
Podczas drugiej godziny lekcyjnej musieliśmy pracować samodzielnie - ćwiczyliśmy i sprawdzaliśmy swoją wiedzę i umiejętności rozwiązując zadania z zeszytu ćwiczeń. W razie wątpliwości mogliśmy skorzystać z materiałów, które mieliśmy na ławce, ale nie mogliśmy pytać kolegów i koleżanek. Dopiero, gdy sprawdzaliśmy wyniki naszej pracy dowiedzieliśmy się na ile opanowaliśmy już zagadnienia związane z pogodą.

# data[].attributes.attachment_link.title
Organizmy mają wspólne cechy by Katarzyna Sadlik on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Organizmy mają wspólne cechy ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
Organizmy różnią się sposobem odżywiania

# data[].attributes.subject
Organizmy różnią się sposobem odżywiania

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Organizmy różniąsię sposobemodżywiania

Polega na pobieraniu ze środowiska substancji i energii niezbędnych dla funkcjonowania.

Odżywianie się jest podstawowym procesem życiowym.

organizmy cudzożywne

organizmysamożywne

Organizmy różnią się sposobem zdobywania pokarmu

Organizmy samożywne - są to organizmy, które same potrafią wytwarzać pokarm . Największą ich grupę stanowią rośliny.Organizmy te wytwarzają pokarm w procesie fotosyntezy.

Jak odżywiają się organizmy samożywne?

Proces fotosyntezy

Organizmy cudzożywne pobierają pokarm z otoczenia.

Jak odżywiają się organizmy cudzożywne?

padlinożercy

roślinożercy

drapieżniki

mięsożercy

pokarmem z ciał innych żywych organizmów

szczątkami innychorganizmów

innymi organizmamilub ich częściami

wszystkożercy

Organizmy cudzożywne mogą odżywiać się:

ryś, wilk, sowa, jastrząb

padlinożercy

drapieżniki

mięsożercy

ostre pazury, zęby lub dzioby - ułatwiają oddzielanie kęsów

odżwywiają się resztkami upolowanych zwierząt przez drapieżniki lub padłymi zwierzętami

szybkość, zwinność,cierpliwośćostre pazury, zęby lub dzioby- do chwytania i zabijania ofiar

atakują, zabijają, zjadają inne zwierzęta

wszystkożercy

lis, dzik, borsuk

łoś, jeleń, sarna

zjadają rośliny i zwierzęta - ułatwia to przetrwanie w danym środowisku

mocne dzioby u ptaków do wyłuskiwania nasion

płaskie zęby zaopatrzone w specjalne listewki do rozcierania pokarmu

roślinożercy

zjadają soczyste łodygi, liście owoce różnych roślin, korę drzew

bakterie, grzyby, dżdżownice

Zjadają mikroskopijne szczątki roślin i zwierząt. Znajdują je zwykle w glebie, na powierzchni gleby, w wodzie, a także w mule na dnie jezior czy stawów.

Organizmy cudzożywne odżywiające się szczątkami innych organizmów

Pasożyty zewnętrzne przytwierdzają się do swojego żywiciela za pomocą przyssawek lub innych narządów czepnych oraz lepkich substancji. Pasożyty wewnętrzne wchłaniają pokarm już strawiony przez żywiciela.

Żywiciel - organizm, od którego pasożyt pobiera pokarm

Pasożyt - organizm, który żyje kosztem innego żywego organizmu

tasiemce, pchły, wszy, kleszcze

Organizmy, które pobierają pokarm z innych żywych organizmów

PRODUCENT KONSUMENT DESTRUENT

Łańcuch pokarmowy składa się z ogniw (określonych miejsc):

Zależności pokarmowe między organizmami przedstawia się za pomocą łańcucha pokarmowego

Zależności pokarmowe między organizmami, czyli kto kogo zjada ?

Na drugim miejscu jest KONSUMENT (I rzędu)- organizm cudzożywny (zwierzę roślinożerne lub wszystkożerne) Na następnych miejscach też jest KONSUMENT (II, III rzędu) (zwierzę mięsożerne lub wszystkożernen)

Na pierwszym miejscu w łańcuchu pokarmowym jest PRODUCENT- organizm samożywny - najczęściej roślina

# data[].attributes.attachment_link.title
Organizmy różnią się sposobem odżywiania

# data[].attributes.attachment_link.description
Organizmy różniąsię sposobemodżywiania Polega na pobieraniu ze środowiska substancji i energii niezbędnych dla funkcjonowania. Odżywianie się jest podstawowym procesem życiowym. organizmy cudzożywne organizmysamożywne Organizmy różnią się sposobem zdobywania pokarmu Organizmy samożywne - są to organizmy, które same potrafią wytwarzać pokarm . Największą ich grupę stanowią rośliny.Organizmy te wytwarzają pokarm w procesie fotosyntezy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Golden Retriever Puppy Dogs Growing Weeks 1-12

# data[].attributes.body
Tym razem praca z podręcznikiem, w parach i przy wskazówkach nauczyciela. Nie wiem, czy lubicie, ale możecie napisać tutaj swoje zdanie w komentarzu.

# data[].attributes.attachment_caption
Klasy czwarte wybrały dwa tematy: Kryzys klimatyczny i Wielkie wymieranie. Trudne...? Nie dla moich czwartaków.

# data[].attributes.attachment_caption
Czas na zadanie;)  - świetnie poradziliście sobie podczas naszej lekcji;) BRAWA dla Was;)

# data[].attributes.attachment_caption
Czy wiesz co nam dają rośliny doniczkowe...? Oczywiście, że tlen, ale czy tylko dlatego warto je hodować w domach? A zwierzęta... w naszych domach?

# data[].attributes.body
Nie zawsze są do przytulania;) Po dzisiejszej lekcji będziesz potrafił/a już rozpoznać najpopularniejsze gatunki roślin doniczkowych oraz bezkręgowców - nieproszonych gości w naszych domach;)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat:

Zwierzęta i rośliny wokół nas

1. Po co nam rośliny w domu?--> zdobią nasze mieszkanie,--> pochłaniają dwutlenek węgla --> wytwarzają tlen --> nawilżają powietrze --> oczyszczają powietrze --> dają nam przyprawy

Zielistka

Fikus

Storczyk

Paproć

Dracena

Fiołek

Opuncja

Zwartnica

Pietruszka

Bazylia

Lubczyk

--> możemy obserwować ich życie i się uczyć--> są towarzyszem życia człowieka, Opieka polega na:---> dostarczaniu im wody i pokarmu, ---> zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu oraz opiekę weterynarza Zabronione jest przetrzymywanie zwierząt chronionych lub niebezpiecznych - jadowitych

2. Po co nam zwierzęta w domu?

Zwierzęta ( nie do przytulania ;) ) w naszym domu:

---> w mieście występuje mniejsza ilość naturalnych wrogów,---> zimą jest cieplej niż na łące czy w lesie,---> łatwiej zdobyć pożywienie

3. Dzikie zwierzęta w mieście:

...gołębie żyły dawniej wśród skał, a gniazda budowały w szczelinach skalnych. Dzisiaj wiele tych ptaków można spotkać w miastach. Żywią się wyrzuconymi resztkami jedzenia, a odpowiednikiem skalnych szczelin stały się dla nich zakamarki domów: poddasza, balkony i parapety.

Czy wiesz, że...

1. Rośliny doniczkowe zdobią nasze pomieszczenia oraz oczyszczają i nawilżają powietrze.2. Drobne zwierzęta, które wyrządzają szkody w naszych domach, to między innymi karaczan prusak,mklik mączny, rybik cukrowy.3. Dzikie zwierzęta szukają schronienia w mieście, ponieważ nie ma tam naturalnych wrogów, łatwiej im znaleźć kryjówkę i pożywienie.

Zapisz w zeszycie:

Dziękuję za uwagę:)

# data[].attributes.headline
Sprawdzian odbył się na pierwszej godzinie lekcyjnej

# data[].attributes.subject
Sprawdzian odbył się na pierwszej godzinie lekcyjnej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Budowa i funkcje układu krwionośnego

Na dzisiejszej lekcji dowiesz się:

1. Z jakich narządów składa się układ krwionośny

2. Jakie funkcje pełni układ krwionośny

3. Jak zbadać rytm serca

4. Co lubi a czego nie lubi Twoje serce

Obejrzyj film i zapamiętaj:

1. Z czego jest zbudowany układ krwionośny?

2. Jak nazywają się naczynia którymi krew wypływa z serca?

3. Jak nazywają się naczynia którymi krew wraca do serca?

4. Co to są naczynia włosowate?

5. Jaką funkcję pełni serce?

Układ krwionośny tworzą:

to naczynia krwionośne, którymi krew płynie z serca do komórek ciała

(krew wypływa z serca)

zwykle zaznaczane kolorem czerwonym

Naczynia krwionośne

to naczynia krwionośne, którymi krew płynie z komórek ciała do serca

(krew dopływa do serca)

zwykle zaznaczane kolorem niebieskim

+info

+info

to najdrobniejsze rozgałęzienia tętnic i żył, tworzą gęste sieci, docierają do każdej komórki ciała

Naczynia włosowate

Łączna długość naczyń krwionośnych człowieka wynosi około 60 tysięcy kilometrów, czyli tyle, że można by nimi opleść Ziemię w najszerszym miejscu półtora raza

pompuje krew do tętnic

kurczy się średnio raz na sekundę

leży pośrodku ciała z lekkim przesunięciem na lewo

Jakie funkcje pełni układ krwionośny?

dostarcza do komórek tlen i składniki pokarmowe

odprowadza z komórek dwutlenek węgla oraz substancje zbędne i szkodliwe

uczestniczy w utrzymywaniu stałej temperatury ciała

Bicie serca można usłyszeć przykładając ucho do klatki piersiowej drugiego człowieka

+info

Jak poczuć bicie serca?

Bicie serca można "wyczuć" w niektórych miejscach na skórze

Przyłóż palce do nadgarstka lub do szyi (jak na obrazku). Poszukaj miejsca, w którym wyczujesz lekkie uderzenia. Poproś drugą osobę, żeby na stoperze odliczyła minutę. W tym czasie licz uderzenia. To jest właśnie rytm pracy Twojego serca.

Czego nie lubi serce?

Co lubi serce?

braku aktywności fizycznej

regularne ćwiczenia
VS
zdrowe odżywianie

codzienne spacery

niezdrowego jedzenia

tłustego jedzenia

nadmiaru soli

dymu z papierosów

Sprawdź co pamiętasz?

Kliknij w środkowe serce i rozwiąż quiz

Powodzenia !!!

# data[].attributes.attachment_link.description
Budowa i funkcje układu krwionośnego Na dzisiejszej lekcji dowiesz się: Z jakich narządów składa się układ krwionośny Jakie funkcje pełni układ krwionośny Jak zbadać rytm serca Co lubi a czego nie lubi Twoje serce Obejrzyj film i zapamiętaj: Z czego jest zbudowany układ krwionośny? Jak nazywają się naczynia którymi krew wypływa z serca?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szkielet i mięśnie umożliwiają ruch

Układ ruchu

Układ ruchu

Za ruch i przemieszczanie się ciała jest odpowiedzialny układ ruchu, zbudowany z kości i mięśni.

mięśnie

Układ ruchu

kości

Układ ruchu

kości podudzia

kość udowa

czaszka

Układ ruchu

kości dłoni

kości przedramienia

kość ramienna

mostek

obojczyk

kości stopy

miednica

kręgosłup

żebra

łopatka

Kości szkieletu

Niektóre kości są ze sobą połączone ruchomo za pomocą stawów.

Układ ruchu

staw biodrowy

staw kolanowy

staw łokciowy

staw barkowy

Stawy

Stawy umożliwiają wykonywanie wielu skomplikowanych czynności.

Podczas ruchu współpracują ze sobą kości, stawy i mięśnie.

Układ ruchu

zginanie kolana

łapanie piłki

pisanie

Funkcje stawów

Układ ruchu

Podobnie jak łupina ochrania nasiona

Podobnie jak belki domu są podporą dla ścian

- szkielet ochrania narządy wewnętrzne, takie jak serce czy mózg.

- szkielet jest rusztowaniem dla mięśni.

Funkcje szkieletu

Układ ruchu

Nazwij kości zaznaczone na schemacie.

ZADANIE - odeślij nauczycielowi odpowidzi:

Mięśnie szkieletowe są zależne od naszej woli i pracują kiedy chcemy na przykład unieść rękę. Mięśnie narządów wewnętrznych pracują niezależnie od naszej woli, umożliwiają między innymi trawienie pokarmu i pompowanie krwi.

Układ ruchu

mięśnie narządów wewnętrznych

mięśnie szkieletowe

Rodzaje mięśni

Układ ruchu

ścięgna

Mięśnie szkieletowe są przytwierdzone do kości za pomocą ścięgien, które przypominają bardzo mocne taśmy.

Mięśnie i ścięgna

Kiedy porusza się miesień, porusza się także kość, z którą jest on połączony. Mięśnie i kości pracują razem.

Układ ruchu

mięśnie działające przeciwstawnie

Mięśnie szkieletowe pracują w parach przeciwstawnych. Kiedy jeden się kurczy, drugi rozciąga. Mięsień pracujący zawsze się kurczy.

Ruch mięśni

Układ ruchu

Aby cieszyć się dobrym zdrowiem i długo zachować sprawność, wystarczy pamiętać o kilku prostych zasadach.

Dbaj o swój układ ruchu

Układ ruchu

Jedz zdrowe i różnorodne produkty

Układ ruchu

źle

dobrze

Pamiętaj o prawidłowej postawie

Układ ruchu

źle

dobrze

Nie zapominaj o prawidłowych nawykach

Układ ruchu

Uprawiaj sporty i regularnie ćwicz

Układ ruchu

Szkielet dorosłego człowieka składa się z ponad 200 kości.

Z ilu kości składa się szkielet dorosłego człowieka?

Ciekawe, czy wiesz...

Układ ruchu

Ciekawe, czy wiesz...

Ciało człowieka składa się z około 600 mięśni.

Z ilu mięśni składa się ciało człowieka?

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkielet i mięśnie umożliwiają ruch Układ ruchu Układ ruchu Za ruch i przemieszczanie się ciała jest odpowiedzialny układ ruchu, zbudowany z kości i mięśni. mięśnie Układ ruchu kości Układ ruchu kości podudzia kość udowa czaszka Układ ruchu kości dłoni kości przedramienia kość ramienna mostek obojczyk kości stopy miednica kręgosłup żebra łopatka Kości szkieletu Niektóre kości są ze sobą połączone ruchomo za pomocą stawów.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
czaszka, obojczyk, mostek, kręgosłup, kość ramienna, kości przedramienia: łokciowa i promieniowa, kości nadgarstka, kości śródręcza, paliczki, kość miedniczna (biodrowa, łonowa i kulszowa), kość krzyżowa, kość udowa, kości podudzia: piszczelowa i strzałkowa, kości stępu, kości śródstopia, rzepka, żebra.

# data[].attributes.attachment_link.description
czaszka, obojczyk, mostek, kręgosłup, kość ramienna, kości przedramienia: łokciowa i promieniowa, kości nadgarstka, kości śródręcza, paliczki, kość miedniczna (biodrowa, łonowa i kulszowa), kość krzyżowa, kość udowa, kości podudzia: piszczelowa i strzałkowa, kości stępu, kości śródstopia, rzepka, żebra.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Układnerwowy

Budowa i rola

układ nerwowy

układ dokrewny

Reakcja na bodźce jest wolna, ale długtrwała(HORMONY)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Regulacja nerwowo -hormonalna

Reakcja na bodźce jest szybka i krótkotrwała.(IMPULSY NERWOWE)

Rola układu nerwowego

1. Odbieranie i analizowanie bodźców ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego.

2. Reakcja na bodźce.

3. Kontrola i koordynowanie pracy wszystkich układów narządów.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

NEURON- komórka nerwowa to jednostka budulcowa i funkcjonalna układu nerwowego

Trochę języka angielskiego :)- dendrite - dendryty- nucleus - jądro komórkowe- cell body - ciało komórki- axon - akson- myelin sheath - osłonka mielinowa- axon terminal - zakończenie aksonu- direktion electrical impulse travels - kierunek przepływu impulsu elektrycznego

Przeanalizuj schemat na str. 174 - 175.

Podział układu nerwowego ze względu na budowę

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

rdzeń kręgowy

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

nerwy czaszkowe i rdzeniowe

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

obwodowy układ nerwowy

ośrodkowy układ nerwowy

mózgowie

somatyczny

- steruje pracą mięśni szkieletowych; umożliwia kontakt organizmu ze środowiskiem zewnętrznym za pośrednictwem narządów zmysłów- zwykle zależy od naszej woli.

Podział układu nerwowego ze względu na działanie

-kieruje pracą narządów wewnętrznych i przemianą materii- jego działanie nie zależy od naszej woli

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

przywspółczulny

współczulny

autonomiczny

O układzie autonomicznym więcej znajdziesz w podręczniku na str. 176

Zrób w zeszycie notatkę według wzoru:

Autor ilustracji:Przyrodnicy do tablicy

Jeśli chcesz się przekonać, jak skomplikowany i sprawny jest Twój układ nerwowy, obejrzyj film:

Dziękuję za uwagę

i życzę przyjemnej nauki

# data[].attributes.attachment_link.title
Budowa i rola układu nerwowego by joanna.grzegorczyk on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Układnerwowy Budowa i rola układ nerwowy układ dokrewny Reakcja na bodźce jest wolna, ale długtrwała(HORMONY) Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat: Dojrzewanie to czas wielkich zmian.

Na dzisiejszej lekcji dowiesz się:

na czym polega proces dojrzewaniajakie zmiany zachodzące u dziewcząt i u chłopców w trakcie okresu dojrzewaniajak dbac o swoje ciało w tym okresie.

Co to jest dojrzewanie?

Dojrzewanie to okres przejściowy między dzieciństwem a dorosłością. Trwa kilka lat i jest dla dzieci czasem na oswojenie się ze zmianami zachodzącymi w ich ciele.

To okres dynamicznych zmian, w których dziewczęta i chłopcy zaczynają intensywnie rosnąć, czas wielkiej przemiany w ich organizmach.

zmienia się ich wygląd,dojrzewają narządy rozrodcze,następują intensywny rozwój psychiczny.

W czasie dojrzewania:

Czym się różni ciało kobiety od ciała mężczyzny?

Zmiany w wyglądzie

W okresie dojrzewania następują szybki wzrost długości i ciężaru ciała oraz zmiany jego kształtu na charakterystyczny dla kobiet i mężczyzn.

Gwałtownym zmianom fizycznym towarzyszy równie intensywny rozwój psychiczny.

W okresie dojrzewania zmienia się także zachowanie. Nastolatki bardzo intensywnie przeżywają emocje i uczucia. W tym czasie młodzi ludzie zazwyczaj nawiązują trwałe przyjaźnie, ale też są bardzo drażliwi, często się kłócą, czasem bez szczególnego powodu. Pojawia się zainteresowanie płcią przeciwną, młodzi ludzie dzielą się wspólną pasją i spędzają ze sobą więcej czasu.

poszerzają się biodra,powiększają się piersi, co wiąże się z rozwojem gruczołów, które będą wytwarzały mleko po narodzeniu dziecka,pojawia sie pierwsza miesiączka - a to oznacza,że jajniki zaczęły już wytwarzać komórki jajowe.

Jakie zmiany zachodzą w okresie dojrzewania u dziewczynek?

Jakie zmiany zachodzą w okresie dojrzewania u chłopców?

pojawia się zarost na twarzy i owłosienie na klatce piersiowej, pod pachami i brzuchu,stopniowo rozwijają się barki,powiększa się krtań, głos zmienia się w typowo męski - mutacja,jądra zaczynają produkować plemniki, które mogą wydostawać się na zewnątrz ciała w niekontrolowany sposób podczas snu (są to tak zwane polucje).

Co dzieje się z naszą skórą podczas dojrzewania?

w okolicach narządów rozrodczych oraz pod pachami pojawia się owłosienie, co utrudnia utrzymanie tych części ciała w czystości,zwiększa się ilość wydzielanego potu i substancji tłuszczowych, to powoduje powstawanie wyprysków, może pojawiać się trądzik młodzieżowy.

Codziennie myj dokładnie swoje ciało i odpowiednio często włosy. Chroni to skórę przed różnymi chorobami wywoływanymi przez bakterie i grzyby.Noś czystą odzież i używaj dezodorantów.Stosuj odpowiednią dietę. Jedz produkty bokate w żelazo.Jeśli masz oroblemy z cerą, myj twarz ładodnymi środkami przeznaczonymi dla cery trądzikowej.

Jak dbać o siebie w okresie dojrzewania?

Zapisz w zeszycie:

Dojrzewanie to okres przejściowy między dzieciństwem a dorosłością. W czasie dojrzewania w naszym organizmie zachodzi wiele zmian.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dojrzewanie - czas wielkich zmian by Joanna Ciechowska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Dojrzewanie to czas wielkich zmian. Na dzisiejszej lekcji dowiesz się: na czym polega proces dojrzewaniajakie zmiany zachodzące u dziewcząt i u chłopców w trakcie okresu dojrzewaniajak dbac o swoje ciało w tym okresie. Co to jest dojrzewanie? Dojrzewanie to okres przejściowy między dzieciństwem a dorosłością.

# data[].attributes.body
Na początku lekcji spróbowaliśmy indywidualnie, a później w parach rozwiązać kartę pracy na temat funkcjonowania układu rozrodczego człowieka. Nie było łatwo, ale jakoś się udało... uff. A niby taka prosta sprawa.

# data[].attributes.body
W kolejnym etapie lekcji obejrzeliśmy "na rozgrzewkę" po feriach film z serii Było sobie życie - układ oddechowy

# data[].attributes.body
Druga lekcja polegała na pracy zespołowej. Postaraliśmy się w dowolnie wybranych zespołach uczniowskich uzupełnić ćwiczenia z zeszytu ćwiczeń. Nie było lekko, ale ostatecznie jesteśmy przygotowani do sprawdzianu, który już za tydzień.

# data[].attributes.body
Podczas drugiej lekcji indywidualnie, w parach lub zespołach rozwiązywaliście ćwiczenia z zeszytu ćwiczeń (str. 62-64). Była to szansa na zdobycie dobrych ocen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W XIV wieku nad Europę nadciągnęła „czarna śmierć" - choroba, która zabiła niemal połowę ludności kontynentu. W 1919 roku odmiana grypy zwana „hiszpanką" przyczyniła się do większej liczby zgonów niż zakończona rok wcześniej I wojna światowa. Oczywiście większość chorób nie jest tak groźna, ale zawsze warto dbać o to, by nie dochodziło do ich rozprzestrzeniania się.

że choroby zakaźne są przenoszone na różne sposoby;

że w przypadku chorób zaraźliwych kontakt z osobą chorą może być niebezpieczny;

że przed niektórymi chorobami możemy się uchronić dzięki szczepieniom.

O „czarnej śmierci" wiemy z przekazów historycznych. Współcześni naukowcy uważają, że chodzi tu o dżumę - śmiertelną chorobę wywoływaną przez bakterie. W XIV wieku nie potrafiono jej leczyć, poza tym nie przestrzegano znanych nam dzisiaj zasad higieny, dlatego choroba łatwo się rozprzestrzeniała. Tak doszło do wybuchu , czyli masowych zarażeń dużej liczby ludzi. Nic dziwnego, że słowo epidemia do dzisiaj budzi lęk.

Czy jeśli kilka osób zachoruje na ptasią grypę (chorobę zwierzęcą, rzadko przenoszoną na ludzi), to powinniśmy nazwać to epidemią? Dlaczego nie należy nadużywać tego terminu na przykład w prasie lub telewizji?

Dzisiaj dzięki osiągnięciom medycyny wiele chorób nie jest już tak groźnych, jak kiedyś. Przed wieloma można się uchronić. Zapobieganie chorobom nazywamy profilaktyką.

Jednym ze sposobów profilaktyki chorób zakaźnych są . Polegają one na wprowadzeniu do organizmu martwych drobnoustrojów. Ich obecność nie szkodzi organizmowi, który jednocześnie uczy się przed nimi bronić. W wypadku inwazji żywych drobnoustrojów będą już istniały mechanizmy obronne. Niektóre szczepionki wystarczy podać tylko raz, aby uodpornić się na daną chorobę na całe życie. Inne szczepienia, np. przeciw tężcowi lub gruźlicy, trzeba powtarzać, jeśli chce się zachować odporność. Szczepienia przeciw tężcowi, różyczce, odrze i śwince są obowiązkowe i musi je przejść każde dziecko. Dzięki szczepieniom choroby te występują w naszym kraju znacznie rzadziej. Inne, np. przeciw grypie, są dobrowolne - można je kupić w aptece i przyjąć po przebadaniu przez lekarza. Po szczepieniu w twojej krwi pojawiają się . Pozostają one we krwi na długo i niszczą drobnoustroje chorobotwórcze, jeśli znów dostaną się do organizmu.

Animacja pokazuje krew człowieka z czerwonymi krwinkami oraz widoczną w środku dużą krwinka białą, która otacza niewielką zieloną bakterię i pochłania ją.

przestrzeganie zasad higieny osobistej,

unikanie kontaktu z osobami chorymi (również przytulania, picia z jednego kubka),

wzmacnianie odporności organizmu poprzez zdrowy tryb życia,

unikanie spożywania mięs nie poddanych kontroli weterynaryjnej lub surowych.

Inne sposoby zapobiegania zakażeniom to:

Powinniśmy zapobiegać zachorowaniom na choroby zakaźne i ich rozprzestrzenianiu.

Jednym z ważniejszych sposobów profilaktyki chorób zakaźnych są szczepienia ochronne.

Masowe zachorowania na choroby zakaźne nazywamy epidemią.

Wyjeżdżając na wakacje do egzotycznych krajów, często musimy obowiązkowo zaszczepić się na niektóre choroby. Wyjaśnij, dlaczego tak jest. Zanotuj nazwę choroby, sprawdź, w jakich rejonach występuje oraz jak jest przenoszona i jakie są jej objawy.

Co jednak robić, gdy już dojdzie do zakażenia? Choroby mogą łatwo się rozprzestrzeniać - musimy więc to ograniczyć. Pamiętaj, żeby zawsze kichać lub kaszleć w chusteczkę albo na rękę powyżej łokcia - nigdy nie na dłonie. Chora osoba powinna unikać kontaktu z ludźmi zdrowymi. Pozwoli to chronić naszych bliskich przed zachorowaniem.

Zobacz także

# data[].attributes.attachment_link.description
W XIV wieku nad Europę nadciągnęła „czarna śmierć" - choroba, która zabiła niemal połowę ludności kontynentu. W 1919 roku odmiana grypy zwana „hiszpanką" przyczyniła się do większej liczby zgonów niż zakończona rok wcześniej I wojna światowa. Oczywiście większość chorób nie jest tak groźna, ale zawsze warto dbać o to, by nie dochodziło do ich rozprzestrzeniania się.

# data[].attributes.headline
Poznajemy choroby zakaźne i pasożytnicze

# data[].attributes.subject
Poznajemy choroby zakaźne i pasożytnicze

# data[].attributes.attachment_link.title
Choroby zakaźne i pasożytnicze - Zintegrowana Platforma Edukacyjna

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Jak postępować w sytuacjach niebezpiecznych?

# data[].attributes.subject
Jak postępować w sytuacjach niebezpiecznych?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak radzić sobie w niebezpiecznych sytuacjach

# data[].attributes.headline
Serdecznie zapraszam Was do udziału w konkursie

# data[].attributes.subject
Serdecznie zapraszam Was do udziału w konkursie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kryteria:1. Wyjaśnij, co to jest plan.2. Wytłumacz, o czym informuje nas skala planu.3. Narysuj w zeszycie plan stołu lub biurka w wybranej przez siebie skali.4. Oblicz, ile razy należy pomniejszyć wymiary Twojego pokoju, aby jego plan zmieścił się na jednej stronie zeszytu.5. Oblicz rzeczywiste wymiary planu ogródka mając podana skalę.

Temat: Co pokazujemy na planach?

Cel lekcji:Dowiesz się, czym jest plan i do czego służy. Zapoznasz się ze skalą.

Co to jest plan?

To obraz widzianego z góry przedmiotu, pomieszczenia lub niewielkiego obszaru, narysowanego na płaskiej powierzchni w pomniejszeniu - w skali

Widziane z góry obiekty mają kształt figur geometrycznych. Są prostokątami, kwadratami lub innymi wielokątami. Nie widać ich ścian, tylko np. dachy.

Duże obiekty (takie, które nie mieszczą się na papierze), rysuje sie w pomniejszeniu, czyli w skali. Ich wymiary dzieli się przez tę samą liczbę i zapisuje się ją na planie. Ten zapis nazywamy skalą.Jeśli wymiary pomniejszyliśmy przedmiotu pomniejszyliśmy 10 razy, to skalę zapisujemy 1:10 (jeden do dziesięciu). Oznacz to, że 1 cm na planie, to 10 cm w rzeczywistości.

Skala planu

Informuje nas ile razy wymiary danego przedmiotu lub obszaru zostały pomniejszone.

1:10 to skala liczbowa

Rysujemy plan biurka w zeszycie

1. za pomocą taśmy mierniczej zmierz długość i szerokość blatu biurka;2. ustal, w jakiej skali narysujesz biurko, czyli przez jaką liczbę podzielisz oba wymiary;3. narysuj plan biurka w zeszycie:4. obok planu zapisz skalę, byśmy mogli odczytać rzeczywiste wymiary biurka

Dzielimy oba wymiary przez:3010

Skala planu:1:301:10

Ćwiczenia w obliczaniu skali planu

Opakowanie pasty do zębów ma wymiary: długość - 18cm, szerokość - 6 cm. Uzupełnij tabelę wpisując wymiary opakowania w następujących skalach:

18

6

9

3

6

2

3

1

18:2 =

6:2 =

18 : 3 =

6 : 3 =

Rodzice Oli kupili nowe mieszkanie. Otrzymali jego plan w skali 1:100. Na planie wymiary pokoju Oli były następujące: długość - 3 cm, szerokość - 2 cm. Oblicz rzeczywiste wymiary pokoju Oli.

PAMIĘTAJ!!!!!100 cm = 1 m

3 m

2 m

3 cm

2 cm

3 cm x 100 = 300 cm

2 cm x 100 = 200 cm

Właściciele pewnej działki mają na jej terenie altanę i grządki z warzywami. Oblicz, jakie wymiary w skali 1:200 mają na planie wymienione obiekty.

działka ma wymiary: długość - 20 m szerokość - 14 m

grządki z warzywami wymiary: długość - 8 m szerokość - 3 m

Zamieniamy metry na centymetry

Obliczenia

Obliczenia

altana wymiary: długość - 6 m szerokość - 4 m

Obliczenia

1 m = 100 cm20 m = 2000 cm14 m = 1400 cm

2000 : 200 = 10 cm1400 : 200 = 7 cm

800 : 200 = 4 cm300 : 200 = 1,5 cm

600 : 200 = 3 cm400 : 200 = 2 cm

# data[].attributes.attachment_link.title
Co pokazujemy na planach? by m.matuszewska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Kryteria:1. Wyjaśnij, co to jest plan.2. Wytłumacz, o czym informuje nas skala planu.3. Narysuj w zeszycie plan stołu lub biurka w wybranej przez siebie skali.4. Oblicz, ile razy należy pomniejszyć wymiary Twojego pokoju, aby jego plan zmieścił się na jednej stronie zeszytu.5. Oblicz rzeczywiste wymiary planu ogródka mając podana skalę.

# data[].attributes.body
Podczas drugiej lekcji uczniowie rozwiązywali w zeszycie ćwiczeń zadania dotyczące praktycznego wykorzystania wiedzy na temat skali. Musieli narysować plan klasy oraz określić na podstawie planu zagospodarowania skalę ogródka i grządki z warzywami.

# data[].attributes.body
Idziemy w teren - zajęcia terenowe to wspaniała okazja, by przećwiczyć wiedzę w praktyce. Więc do dzieła.
Tutaj pojawią się wytyczne do projektu, który zaczniemy dzisiaj, a skończymy na dwóch kolejnych lekcjach w przyszłym tygodniu.

# data[].attributes.headline
Zobaczcie jak poszukiwaliśmy miejsc na "Skrzacie wioski"

# data[].attributes.subject
Zobaczcie jak poszukiwaliśmy miejsc na "Skrzacie wioski"

# data[].attributes.headline
Klasa 4c wyjdzie w teren w przyszłym tygodniu - nie martwcie się - może będzie jeszcze cieplej

# data[].attributes.subject
Klasa 4c wyjdzie w teren w przyszłym tygodniu - nie martwcie się - może będzie jeszcze cieplej