# data[].attributes.attachment_link.title
‘Los schoolmoeheid op en leerlingen zullen beter presteren op school’

# data[].attributes.attachment_link.description
De afgelopen weken regende het voorstellen en onderwijsplannen. Zo had elke politieke partij wel een idee over hoe het lerarentekort aan te pakken of de

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Daarmee hoopt de hogeschool deels ook de studiebegeleidingsdiensten te ontlasten. "We merken dat die steeds enorm druk bevraagd zijn tijdens de blokperiode, vooral in de laatste rechte lijn naar de examens. Veel studenten hebben dan nog vragen over vrijstellingen, hoe ze het studeren moeten aanpakken of hebben simpelweg nood aan een gesprek", legt Verstraete uit.

"We wilden vooral op die vraag inspelen door in onze pop-upwinkel naast samenvattingen ook andere diensten aan te bieden, zoals gesprekken rond stress en faalangst met studiecoaches, maar ook relaxatieoefeningen, yogasessies en workshops over artificiële intelligentie als hulp bij het studeren. We willen studenten in paniek of in tijdnood uit de nood helpen, en de drempel daarvoor op deze manier verlagen."

# data[].attributes.attachment_link.title
Karel de Grote Hogeschool verkoopt samenvattingen voor studenten: "Maximale ondersteuning tegen examenstress"

# data[].attributes.attachment_link.description
Daarmee hoopt de hogeschool deels ook de studiebegeleidingsdiensten te ontlasten. "We merken dat die steeds enorm druk bevraagd zijn tijdens de blokperiode, vooral in de laatste rechte lijn naar de examens. Veel studenten hebben dan nog vragen over vrijstellingen, hoe ze het studeren moeten aanpakken of hebben simpelweg nood aan een gesprek", legt Verstraete uit.

# data[].attributes.body
Motivatie:

De afgelopen weken hebben politieke partijen verschillende voorstellen gedaan om het lerarentekort aan te pakken en de onderwijskwaliteit te verbeteren. Uit de PISA-studie van 2019 blijkt dat 20% van de Vlaamse scholieren functioneel analfabeet het onderwijs verlaat. Zowel talenkennis als wiskundige kennis nemen af, met een kwart van de leerlingen in het tweede middelbaar die onvoldoende scoort voor wiskunde. Zelfs de sterkste leerlingen zien hun prestaties dalen, met de beste 5% die een leerachterstand van 37 weken oplopen in drie jaar.

Een belangrijke oorzaak van deze problemen, schoolmoeheid, wordt door veel partijen over het hoofd gezien. Ongeveer 10% van de Vlaamse jongeren verlaat vroegtijdig de school, met in Antwerpen zelfs 20%. Jongeren zijn vaak schoolmoe en voelen zich niet passend of gemotiveerd binnen het schoolsysteem. Interviews door StampMedia in 2018 en rondvragen bij de Antwerpse jongerenvereniging Speakxout bevestigen dat schoolmoeheid een wijdverspreid probleem is. De oorzaak ligt niet alleen bij de leerlingen, maar is een breder probleem in het onderwijssysteem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"De problemen in het onderwijs lopen in grote lijnen gelijk, over de taalgrens, en over de grenzen van de onderwijsniveaus heen", zegt Nancy Libert van de socialistische vakbond ACOD. "Er is een structurele onderfinanciering, een hoge werkdruk en een hele reeks hervormingen waarbij het personeel in het onderwijs niet wordt gehoord."

"De kwaliteit moet omhoog en dit moet weer een werkbare job worden. De mensen zitten echt op hun tandvlees en willen met deze staking het signaal geven dat het zo niet verder kan."

# data[].attributes.attachment_link.title
Onderwijsvakbonden komen op straat in Brussel: "Waalse en Vlaamse collega's willen samen signaal geven"

# data[].attributes.attachment_link.description
"De problemen in het onderwijs lopen in grote lijnen gelijk, over de taalgrens, en over de grenzen van de onderwijsniveaus heen", zegt Nancy Libert van de socialistische vakbond ACOD. "Er is een structurele onderfinanciering, een hoge werkdruk en een hele reeks hervormingen waarbij het personeel in het onderwijs niet wordt gehoord."

# data[].attributes.body
Motivatie:

Onderwijsvakbonden voeren vandaag een nationale betoging in Brussel aan om hoge werkdruk en structurele onderfinanciering aan te klagen. Franstalige onderwijsbonden initiëren de actie, maar Vlaamse vakbonden sluiten zich aan. Nancy Libert van ACOD benadrukt de samenwerking tussen Vlaamse en Waalse collega's om een krachtig signaal af te geven. De betoging richt zich op een breed scala aan onderwijsgerelateerde zorgen, waaronder werkdruk en financieringstekorten.

# data[].attributes.body
Motivatie:
De Karel De Grote Hogeschool in Antwerpen opent een pop-upwinkel waar ze samenvattingen verkopen tot en met donderdag. Het doel is om studenten met examenstress te ondersteunen voor de examens. De opbrengst van de verkoop gaat naar het goede doel, en de winkel biedt ook andere diensten aan, zoals studiecoaching en yogasessies. Echter, er is kritiek omdat de hogeschool geen kwaliteitscontrole heeft uitgevoerd op de samenvattingen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op de vraag wie voor al die planlast verantwoordelijk is, wijst 80 procent de Onderwijsinspectie met de vinger. Ook de verantwoording aan koepels en inrichtende machten ervaart 78 procent als planlast. De externe vraag van ouders naar verantwoording is voor 56 procent een planlastveroorzaker.

Opvallend is dat leraren en directies heel verschillend kijken naar de aanpak van planlast. Waar 50 procent van de directies aangeeft beleidsmatig in te zetten op planlastvermindering, ervaart slechts 22 procent van de leraren en ondersteuners dat zo. Onderwijsprofessionals zijn het er wel over eens dat planlastvermindering in de praktijk vooral de taak van de directie is.

De Onderwijsinspectie roept de scholen op "te snoeien in de planlast", maar steekt ook de hand in eigen boezem. Ze lanceerde daarom onder meer in mei van vorig jaar een planlastcalculator. "Die toont in welke domeinen van de schoolwerking de teamleden van de school de grootste planlast ervaren. Zo kunnen leraren meer systematisch betrokken worden bij de planlastvermindering op hun eigen school", zegt inspecteur-generaal Lieven Viaene.

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) benadrukt dat Vlaanderen zijn regelgeving al versoberde. "Sinds dit schooljaar geldt het 'vermoeden van deskundigheid' voor leerkrachten, waardoor de klassenraad niet langer uitgebreid moet bewijzen dat een bepaalde evaluatiebeslissing terecht is", zegt Weyts.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ruim vier op de vijf leerkrachten klagen over onnodige administratie

# data[].attributes.attachment_link.description
Op de vraag wie voor al die planlast verantwoordelijk is, wijst 80 procent de Onderwijsinspectie met de vinger. Ook de verantwoording aan koepels en inrichtende machten ervaart 78 procent als planlast. De externe vraag van ouders naar verantwoording is voor 56 procent een planlastveroorzaker.

# data[].attributes.body
Motivatie:
De Vlaamse Onderwijsinspectie onderzocht de planlast in het onderwijs en bevroeg 8.500 mensen. 83% van de onderwijsprofessionals ervaart "veel" tot "heel veel" planlast, wat leidt tot stress en een dalende onderwijskwaliteit. Planlast omvat meer dan administratie en omvat ook de individuele aanpak van leerlingen, rapportering en ouderdruk. 80% wijst de Onderwijsinspectie als hoofdverantwoordelijke aan, gevolgd door koepels (78%) en ouders (56%). Er is een discrepantie tussen directies en leraren over planlastvermindering; 50% van de directies zegt hierop in te zetten, terwijl slechts 22% van de leraren dit ervaart. De Onderwijsinspectie roept op tot vermindering van planlast en introduceerde een planlastcalculator. Minister Ben Weyts benadrukt dat regelgeving is versoberd om de administratieve lasten voor leerkrachten te verminderen.

# data[].attributes.body
Motivatie:

Studenten uit Tienen vragen om openbare studeerplekken vanwege beperkte studiemogelijkheden thuis. Vanaf 13 december tot 3 februari zijn hogeschool- en universiteitsstudenten welkom in het Vrijetijdscentrum en de bibliotheek, waar ze gratis wifi kunnen gebruiken. Het Vrijetijdscentrum biedt plaats aan 15 studenten en is open van maandag tot zaterdag van 09.00 tot 20.00 uur, behalve op 25 december en 1 januari. De bibliotheek heeft ook plek voor 15 studenten en is beschikbaar tijdens de openingsuren, behalve op bepaalde feestdagen en sluitingsdata.

# data[].attributes.attachment_caption
Don Bosco Hoboken krijgt 30.000 euro subsidie voor groenere speelplaats

# data[].attributes.body
Motivatie:

Voor de uitvoering van het vergroenen van de speelplaats zal de school haar eigen leerlingen inschakelen. Technisch adviseur Piet Minnaert legt uit dat de school niet alleen groenere speelplaatsen wil creëren, maar ook de leerlingen wil laten zien dat ze een rol kunnen spelen. De bouwafdeling zal bijdragen aan de constructie en de houtafdeling zal houten constructies ontwerpen. De studierichting groenbeheer zal helpen bij de aanleg en het onderhoud van het groen.

De school wil daarnaast andere organisaties aansporen om ook te vergroenen. Ze hoopt dat hun inspanningen andere scholen en gemeenschappen inspireren. Ook worden omwonenden betrokken bij het project en uitgenodigd om het te bewonderen. Tijdens vakantieperiodes zullen diverse organisaties de infrastructuur gebruiken voor jeugdkampen.

Hoewel er een subsidie van 30.000 euro is toegekend, zijn er extra middelen nodig voor de realisatie. Daarom zal de school in 2024 verdere subsidies aanvragen en het project verder vormgeven. Het doel is om het project in 2025 daadwerkelijk uit te voeren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
-

De leerlingen van Don Bosco Hoboken zullen binnenkort op een groenere speelplaats kunnen vertoeven dankzij een subsidie van de stad. "We willen zowel leerlingen, ouders en leerkrachten als de lokale gemeenschap actief betrekken bij het project", zegt financieel en logistiek directeur Gunter Janssens.

Voor de uitvoering zal de school haar eigen leerlingen zo veel mogelijk inschakelen. "We willen niet alleen groenere speelplaatsen creëren, maar onze leerlingen laten zien dat ze ook een rol kunnen spelen", licht technisch adviseur Piet Minnaert toe.

"Daarom is het plan om alle expertise binnen onze school optimaal te benutten. Zo zal onze bouwafdeling zijn steentje kunnen bijdragen en onze houtafdeling kan bijvoorbeeld houten constructies ontwerpen. Verder zou de studierichting groenbeheer kunnen helpen bij de aanleg en het onderhoud van het groen", klinkt het bij Minnaert.

Aansporen

Daarnaast wil de school andere organisaties aansporen. "Het vergroenen van onze speelplaats is niet alleen een belangrijk initiatief voor onze school" vertelt Janssens. "Het is een actueel thema. Daarom hopen we dat onze inspanningen andere scholen, organisaties en gemeenschappen zullen inspireren om ook stappen te zetten naar een groenere leefomgeving."

Ook wil ze de omwonenden betrekken bij het project. "We willen de lokale gemeenschap betrekken en hen uitnodigen het project te komen bewonderen. Zo zullen, tijdens de vakantieperiodes, diverse organisaties gebruik maken van onze infrastructuur om er jeugdkampen te organiseren", vervolgt Janssens.

Extra middelen

Maar de gekregen subsidie alleen is niet voldoende om de nieuwe speelplaats te realiseren. "Om dit project te verwezenlijken zullen er wel extra middelen nodig zijn", geeft Janssens toe. "Daarom moeten we in 2024 ons project verder vorm geven en bijkomende subsidies verkrijgen. Maar met het goedgekeurde subsidiedossier van 30.000 euro hebben we al een veelbelovende start gemaakt. Ons doel is om in 2025 het project daadwerkelijk uit te voeren."

# data[].attributes.attachment_link.title
Don Bosco Hoboken krijgt 30.000 euro subsidie voor groenere speelplaats

# data[].attributes.attachment_link.description
De leerlingen van Don Bosco Hoboken zullen binnenkort op een groenere speelplaats kunnen vertoeven dankzij een subsidie van de stad. "We willen zowel leerlingen, ouders en leerkrachten als de lokale gemeenschap actief betrekken bij het project", zegt financieel en logistiek directeur Gunter Janssens.

# data[].attributes.body
Motivatie:

Volgens het artikel zit na 3 maand tijd nog steeds 6 percent van de leerlingen in buitengewoon onderwijs langer dan 90 min op de bus (onderweg).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Drie maanden na de start van het schooljaar zit nog zowat 6 procent van de leerlingen van het buitengewoon onderwijs langer dan de beloofde 90 minuten op de bus. Eind september beloofde de openbaarvervoersmaatschappij een evaluatie te doen om alsnog de rittijden verder te laten dalen. Die evaluatie leverde dus geen algemene verbetering op, zo blijkt.

VRT NWS brengt een getuigenis van de mama van een jongen van 12. Hij zit sinds de herfstvakantie plots 103 minuten op de bus, terwijl een enkele rit vroeger 57 minuten duurde.

De Lijn zegt na de herfstvakantie gestart te zijn met extra ritten. "Wanneer je een nieuwe rit inlegt voor een aantal kinderen die tot dan met een andere rit meereden, betekent dit ook een wijziging aan de bestaande rit. En dus verandering voor de leerlingen die op hun bestaande rit blijven meereizen. (...) Een lange verplaatsing tijdens de spitsuren maakt ook dat in een aantal gevallen een ritduur onder 90 minuten niet haalbaar is."

# data[].attributes.attachment_link.title
Zes procent van leerlingen buitengewoon onderwijs langer dan 90 minuten onderweg

# data[].attributes.attachment_link.description
Volgens openbaarvervoermaatschappij De Lijn zit momenteel nog een kleine 6 procent van de leerlingen die gebruikmaken van het leerlingenvervoer in ...

# data[].attributes.body
Motivatie:

In het eerste middelbaar halen sommige leerlingen het niveau van het derde leerjaar niet. Tegen het einde van de secundaire schoolcarrière blijven ze soms op het niveau van het eerste middelbaar. Vincent Van Roy, geschiedenisleerkracht in Merksem, ziet dat veel van zijn leerlingen uit kwetsbare groepen komen en vaak niet slagen voor taaltoetsen. Een enquête van OVDS toont dat de prestaties van leerlingen afhankelijk zijn van de kansrijkheid van de school. In kansarme scholen wordt bijna de helft van de leerlingen als zwak beoordeeld, terwijl dit in kansrijke scholen slechts een kwart is. Internationale studies bevestigen de dalende Vlaamse onderwijskwaliteit. Leerkrachten noemen minder veeleisende eindtermen, de invloed van beeldschermen, en te grote klassen als oorzaken.

Maaike Bultinck, een leerkracht basisonderwijs, roept collega’s op om zichzelf te vernieuwen en lesmethoden aan te passen. Ze benadrukt het belang van differentiatie binnen de klas, ondanks beperkte middelen en tijd. OVDS pleit voor een beleid om concentratiescholen te verminderen door sociale mix te bevorderen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe ervaart iemand die in de klas staat de dalende onderwijskwaliteit? Bij een grote bevraging wijzen leerkrachten op de grote kloof tussen 'kansrijke' en 'kansarme' scholen. 'Het ontbreekt ons gewoon aan de middelen en tijd.'

Kelly Van Droogenbroeck

"In het eerste middelbaar zien we dan leerlingen met een niveau gelijk aan dat van het derde leerjaar. En op het einde van de secundaire schoolcarrière hebben ze soms nog het niveau van het eerste middelbaar." Vincent Van Roy (39) is leerkracht geschiedenis in de derde graad van het GO! Atheneum in Merksem. In de klassen waar hij lesgeeft behoren de meeste leerlingen eerder tot kwetsbare sociaal-economische groepen. "Op sommige vlakken, zoals taaltoetsen, haalt zelfs twee derde het vereiste niveau niet", aldus Van Roy.

Hoe kansrijker de leerlingenpopulatie van een school is, hoe positiever de leerkracht de prestaties beoordeelde. Dat blijkt uit een enquête van de progressieve onderwijsorganisatie Oproep Voor een Democratische School (OVDS). Leerkrachten in de meest 'kansarme' scholen beoordelen het niveau van bijna de helft van de leerlingen als zwak of totaal onvoldoende. Op kansrijke scholen krijgt 'slechts' een kwart van de leerlingen dat label. "De werkende en onderklasse lijden onder deze daling van het niveau", aldus het rapport van OVDS.

Tal van (internationale) studies wezen er al op: de Vlaamse onderwijskwaliteit gaat achteruit. Bij sommige experts klinkt dat er te veel is ingezet op welzijn, te weinig op kennis. Anderen wijzen naar de kwaliteit van de lerarenopleiding of het lerarentekort. Maar de stem van leerkrachten komt minder aan bod. Hoe kijken zij naar de prestaties van 'hun' leerlingen? OVDS vroeg het vorig schooljaar aan 1.151 onder hen, onder wie 483 Nederlandstaligen en 668 Franstaligen. De bevraging geeft zo een idee wat leeft bij het onderwijskorps.

Volgens de bevraagde leerkrachten beheerst gemiddeld één op de drie van de leerlingen niet de vereiste vaardigheden of kennis die in de leerplannen staan. "Dat is veel", weet Pieter Verachtert, hoofd onderzoek aan het Expertisecentrum voor Onderwijs en Leren van Thomas More."Maar tegelijk verschilt het niet heel sterk van wat we uit de peilingstoetsen weten. In sommige domeinen ligt het aandeel leerlingen dat de doelen niet haalt soms nog hoger. Zo haalden in 2021 maar vier op de tien leerlingen in het basisonderwijs de eindtermen voor procentrekenen."

Eindtermen

Als oorzaak voor de dalende kwaliteit geven leerkrachten ook de eindtermen zelf aan. Veertig procent is van mening dat het totaalpakket aan wat leerlingen vandaag moeten kennen en kunnen, minder veeleisend is dan toen ze aan hun loopbaan als leerkracht startten. Alleen kleuteronderwijzers vinden dat het vereiste niveau gestegen is. De meeste leerkrachten wijzen ook op de toenemende invloed van beeldschermen op de concentratie van kinderen, het gebrek aan betrokkenheid van ouders, en op de klasgrootte. De helft van de bevraagde leerkrachten vindt dat te grote klassen het belemmert om tijd te maken voor de remediëring van leerlingen met leerproblemen.

Leerkracht basisonderwijs Maaike Bultinck (47), die de enquête invulde, roept ook leerkrachten zelf op om "niet ter plaatste te blijven trappelen". Meer dan twintig jaar lang gaf ze zelf les aan het eerste leerjaar in een basisschool in Vilvoorde. Sinds dit jaar is ze zorgleerkracht voor het vijfde en zesde leerjaar van basisschool Go Shil! in Mechelen. Beide scholen hadden een divers publiek, en in beide scholen zag ze de resultaten van de leerlingen dalen.

Haar verandering komt volgens haar ook de onderwijskwaliteit ten goede: "In het vijfde en zesde geef ik nu veel rekenen. Het meeste daarvan weet ik nog wel, maar ik moet toch de handboeken opnieuw lezen en nadenken hoe ik de les het beste aanpak. Jezelf en de leerstof even helemaal weer uitvinden, in plaats van ter plaatse blijven trappelen: ik denk dat we die houding wel wat meer mogen kweken bij leerkrachten."

Zelf zet ze binnen haar klassen ook sterk in op differentiatie. Dat betekent dat ze leerlingen met verschillende noden zo veel mogelijk op maat lesgeeft. Tegelijk beseft Bultinck dat niet iedereen daar de energie of tijd voor heeft: "Zowat elke leerkracht is zich bewust van de dalende onderwijskwaliteit. Het ontbreekt ons gewoon aan de middelen en tijd."

Concentratiescholen

OVDS roept "alle progressieve onderwijskrachten" nu op om "ambitie en sociale gelijkheid, begrip en hoge eisen, te combineren". Dat een progressieve onderwijsvereniging de onderwijsongelijkheid en -kwaliteit aan elkaar verbindt, is opvallend. Lang bleef de kwaliteit van het onderwijs een onderwerp waar vooral conservatieve stemmen zich op profileerden.

Daarnaast vraagt de organisatie al langer aan de overheid om 'concentratiescholen' uit te bannen. Dat zijn scholen waarin de leerlingen weinig verschillen op het vlak van sociaal-economische thuissituatie. OVDS wil onder meer een inschrijvingsbeleid "waarbij aan elk kind in eerste instantie vanuit de overheid een plaats wordt aangeboden in een vlot bereikbare en sociaal gemengde school."

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) lijkt alvast niet gewonnen voor dat laatste idee: "Een opgelegde sociale mix betekent dan ook werken met bindende quota op grond van inkomen en afkomst. Zo draconisch ingrijpen op de keuzevrijheid... zal de onderwijskwaliteit eerder doen dalen." Hij wijst ook op het actieplan Nederlands, dat 20 miljoen euro extra middelen voorzag voor scholen met een groot aandeel leerlingen met een andere thuistaal.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerkrachten beoordelen de onderwijskwaliteit:'Op sommige taaltoetsen haalt zelfs twee derde het vereiste niveau niet'

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe ervaart iemand die in de klas staat de dalende onderwijskwaliteit? Bij een grote bevraging wijzen leerkrachten op de grote kloof tussen 'kansri...