# data[].attributes.body
Praktyczne wykorzystywanie wiedzy jest najważniejsze. Spróbuj rozwiązać quizy, żeby przekonać się, jak dobrze znasz swój język!

# data[].attributes.body
Dowiedz się więcej o interpunkcji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Interpunkcja to złożona sprawa. Wiedzą o tym zarówno językoznawcy, jak i my - zwykli użytkownicy języka. Czy jednak oznacza to, że nie powinniśmy przywiązywać wagi do tego, czy poprawnie stawiamy znaki interpunkcyjne? Czy powinniśmy reagować, gdy użycie niewłaściwego znaku całkowicie zmienia sens zdania lub kiedy zdanie to nie jest do końca zrozumiałe dla odbiorcy? Albo gdy zwyczajnie gorzej się taki tekst czyta? Czy nie zależy nam na tym, aby nasze komunikaty były szybko i - co najważniejsze - właściwie rozumiane? Przedstawiamy Wam najczęstsze błędy interpunkcyjne.

Rola interpunkcji

Przede wszystkim zacznijmy od tego, że interpunkcja w języku polskim ma charakter składniowo-znaczeniowy. Należy jednak skupić się na pierwszym członie, gdyż to głównie składnia decyduje o tym, gdzie stawiamy przecinki, kropki oraz pozostałe znaki.
Względy znaczeniowe wpływają na interpunkcję sporadycznie, w zasadzie tylko wtedy, gdy zdanie można zrozumieć na dwa sposoby ( dwuznaczność interpunkcji) w zależności od tego, gdzie postawimy znaki interpunkcyjne. W sieci można natknąć się na ciekawe przykłady takiej dwuznaczności, jest nim m.in.: Jedzcie, dzieci! Jedzcie dzieci!.

Świadome i poprawne używanie znaków interpunkcyjnych pozwala zadbać o przejrzystość teksu oraz jednoznaczność przekazu. Każdy przecież chce być dobrze rozumiany, bez potrzeby powtarzania i zbędnego tłumaczenia. Zresztą nie ma w tym nic dziwnego.

Znaki interpunkcyjne wskazują nam relacje składniowe, jakie występują między wyrazami,
a także oddzielają wtrącenia czy dopowiedzenia (nazwy jak najbardziej trafione).

Czy można się buntować?

Z jakiegoś powodu w szkołach mniejszą uwagę poświęca się interpunkcji niż ortografii, a powiedzmy sobie szczerze - nieprzestrzeganie zasad interpunkcji w zasadzie niewiele różni się od rażących błędów ortograficznych. Aby użycie znaków było zrozumiałe dla każdego, reguły ich użycia muszą być powszechnie respektowane, co oznacza, że nie można ich kwestionować, nawet jeśli nie zawsze są one fortunne lub odpowiadają naszemu gustowi.

Najczęstsze błędy interpunkcyjne

Brak właściwego znaku interpunkcyjnego (zwłaszcza przecinka i kropki).

Zbędne użycie znaku interpunkcyjnego (głównie chodzi o przecinki).

Użycie niewłaściwego znaku interpunkcyjnego, np. Zapytaj, ile to kosztuje? zamiast Zapytaj, ile to kosztuje.

Błędny zapis w przypadku zbiegu znaków interpunkcyjnych, np. Niby przystojny..., ale chyba niezbyt inteligentny zamiast Niby przystojny... ale chyba niezbyt inteligentny.

Głównym problemem, jak się okazuje, jest dla nas przecinek i wszystko, co z nim związane, dlatego na nim skupimy się w największej mierze.

Zdecydowany król najczęstszych błędów, czyli Jaśnie Wielmożny Przecinek

Jest to znak interpunkcyjny, który przysparza nam najwięcej trudności. Wynika to oczywiście z tego, że jest najczęściej używany. Pozwoliliśmy sobie podzielić najczęstsze błędy interpunkcyjne związane z przecinkiem na pewne kategorie i żywimy głęboką nadzieję, że ułatwi Wam to uporządkowanie wiedzy na ten temat.

1 Niewydzielanie przecinkiem wołacza

Trzeba to sobie jasno powiedzieć: wyrazy w wołaczu (czyli głównie bezpośrednie zwroty do innych osób) oddzielamy przecinkiem, np. Cześć, Olu, Piotrze, chodź tutaj etc. Dotyczy to również sytuacji, gdy wołacz jest zastąpiony mianownikiem, np. Serwus, Paweł zamiast Serwus, Pawle.

Najczęstsze błędy interpunkcyjne można zaobserwować oczywiście w e-mailach, wiadomościach czy postach, w których zwracamy się do większej liczby osób (lub do konkretnej osoby), a przecież tak ładnie prezentuje się zwrot Drogi Marcinie, zapraszamy Cię na uroczystość czy Kochani Rodzice, bardzo za Wami tęsknię. W ten sposób oddzielamy osobę, do której się zwracamy, od treści, uzyskując efekt przejrzystości, że już nie wspomnimy o względach estetycznych!

Wyjątkami są także utarte zwroty religijne, takie jak: Bóg zapłać, Pożal się Boże, Szczęść Boże. Nie są one bowiem skierowane do Boga, a do drugiej osoby. Inaczej jednak postąpimy w przypadku, gdy zwracamy się bezpośrednio do Boga - wtedy przecinek postawimy, np.: Pomóż mi, Boże, bo nie wiem, co mam robić.

To jest temat na całkiem długą rozmowę, ale postaramy się omówić go najzwięźlej, jak się da. Przede wszystkim należy zacząć od tego, że w języku polskim zdania składowe oddzielamy nie tylko spójnikami, zaimkami czy partykułami, lecz także całymi wyrażeniami (głównie okolicznikowymi). Wtedy przecinek stawiamy przed takim wyrażeniem, a wszystko uzależnione jest od tego, jak pada akcent. Do takich wyrażeń należą: chyba że, pod warunkiem że, tym bardziej że, jako że, (po)mimo że, zwłaszcza że, dlatego że, tak jak, w miarę jak, ani też, na wypadek gdyby, wtedy gdy, nawet jeśli, np.:

Nie był zarozumiały, mimo że miał dużo pieniędzy; Nie pójdę na tę imprezę, chyba że cudownie ozdrowieję; Zostawiłem sobie w domu trochę pieniędzy, na wypadek gdybym wydał za dużo na wyjeździe.

Warto też wspomnieć o tym, że jeśli takie wyrażenie występuje na początku zdania, przecinek musi pojawić się po pierwszym zdaniu składowym, np.: Pomimo że mają już psa, wzięli kota ze schroniska; W miarę jak posuwają się prace na wylotówce, drogowcy zmuszeni są zamykać kolejne jej odcinki.

Jednakże zdarzają się sytuacje, w których akcent może padać nie przed takim wyrażeniem, ale w środku. Wszystko zależy od funkcji takiego wyrażenia w zdaniu i od tego, co chcemy zaakcentować. Wtedy wyjątkowo możemy oddzielić dlatego od że czy wtedy od gdy przecinkiem, np.: Nie będę z tobą rozmawiać tylko dlatego, że ty teraz masz czas; Warto napompować koła w rowerze szczególnie wtedy, gdy wybieramy się na dłuższą wycieczkę.

Problem z wtrąceniami w znakomitej większości przypadków dotyczy tego, że nie dla każdego jest jasne to, czym owo wtrącenie jest. Pozwolimy więc sobie tę sprawę wyjaśnić. Wtrąceniem nazywamy część zdania, którą można usunąć bez szkody dla treści. Wtedy należy wtrącenie wydzielić przecinkiem (także myślnikiem lub nawiasem), np.:

To musiało się wydarzyć, o ile mnie pamięć nie myli, 3 lata temu (po usunięciu części o ile mnie pamięć nie myli zdanie zachowuje sens i brzmi To musiało się wydarzyć 3 lata temu). Jeśli jednak po usunięciu rzekomego wtrącenia zdanie traci sens, nie możemy wydzielić go przecinkiem, np.: Sami aktorzy po zakończonych próbach wydawali się bardziej energiczni niż przed ich rozpoczęciem. Gdybyśmy wydzielili część po zakończonych próbach przecinkami, zdanie nie byłoby zrozumiałe. Mamy nadzieję, że teraz czujecie tę różnicę.

O ile wtrącenia nie mają bezpośredniego związku z budową zdania głównego, o tyle dopowiedzenia to fragmenty zdań, które nawiązują do wcześniejszej ich części i wymagają przecinka, np. Lubię czasem wyjść na piwo, ewentualnie na siedem; To musiało być wyczerpujące, zwłaszcza dla kogoś twojej postury; Oglądałam ten film, nawet cztery razy.

Wyrazy, które często wprowadzają dopowiedzenia to: chyba, ewentualnie, na przykład, nawet, prawdopodobnie, przynajmniej, raczej, zwłaszcza, a także wyrażenie i to. Niewydzielanie dopowiedzeń przecinkiem nie jest rodzajem błędu, który bardzo razi w oczy, ale o ile bardziej przejrzysta jest nasza pisemna wypowiedź, gdy zastosujemy poprawnie przecinki.

Tu sprawa jest bardzo prosta - oddzielamy przecinkiem wszystkie równoważniki zdań podrzędnych, które zawierają bezokolicznik (czyli nieosobową formę czasownika), np.: Wolę ćwiczyć w domu, niż chodzić na siłownię; Ciężko pracował na to, aby zostać dyrektorem; Czasem pomyśl nad słowami, zamiast mówić wszystko, co ci ślina na język przyniesie.

Zasada ta dotyczy również równoważników wprowadzonych przez spójnik niż. Jeżeli jednak nie znajduje się po nim ani orzeczenie, ani bezokolicznik, przecinka nie stawiamy, np.: Wolę słuchać płyt winylowych niż kompaktowych, ale Wolę jechać pociągiem, niż wlec się tyle godzin autobusem.

Pisaliśmy już o tym już wielokrotnie, ale będziemy to powtarzać dopóty, dopóki błąd ten nie zniknie całkowicie z Waszych wypowiedzi: zdanie podrzędne należy oddzielać przecinkiem. Jednakże gdy nie jest ono rozwinięte (czyli występuje tylko zaimek pytajny), przecinka przed zaimkiem wprowadzającym to zdanie nie postawimy, np.: Już nie wiem co; Zapytaj ją dlaczego; Zastanawiam się tylko po co.

UWAGA! Zdarza się jednak, że rozwinięte zdanie podrzędne może się przed nami ukrywać pod postacią zaimka i jednego tylko wyrazu, który wprowadza to zdanie podrzędne. W takim wypadku przecinek jest niezbędny, gdyż mamy do czynienia z pełnoprawnym zdaniem składowym, np.: Już nie wiem, co robić; Zapytaj ją, dlaczego nie; Zastanawiam się tylko, po co to wszystko.

To jeden z częstszych błędów interpunkcyjnych, jakie popełniamy. Nie dla wszystkich jeszcze jest jasne, że przed każdym rodzajem imiesłowu przysłówkowego (a więc przed współczesnym, zakończonym na -ąc, a także przed uprzednim, zakończonym na -łszy, -wszy) stawiamy przecinek, np.: Odeszła, zostawiając mnie na środku ulicy; Tkwił w pokoju, pracując zawzięcie; Szli przez las, podśpiewując.

Trzeba też zwrócić uwagę na to, że gdy imiesłów występuje przed czasownikiem, przecinek postawimy po nim, np.: Niewiele myśląc, wzięła się do roboty; Wybierając nasz hotel, trafiasz w dziesiątkę. Jeżeli imiesłów wypada po zaimku który, przecinek postawimy tylko przed tym zaimkiem, nie za nim, np.: Śmieszą mnie reakcje małych dzieci, które nie do końca rozumiejąc, co się do nich mówi, zazwyczaj ze wszystkiego się cieszą.

W odniesieniu do poprzedniego akapitu przypomnijmy szkolną zasadę, że przed słowem który zawsze stawiamy przecinek. Nie ma co do tego wątpliwości. Co jednak w sytuacji, gdy słowo to wprowadza nam zdanie podrzędne? Niestety w zdecydowanej większości przypadków na przecinku przed który się kończy, a to za mało, gdyż zdanie składowe trzeba domknąć, np.: Wszyscy ludzie, których pytał, wyrazili tę samą opinię; Prezenty, które daję bliskim, zawsze są przemyślane. Zasada ta dotyczy również zaimka co, np.: To, co ważne, jest niewidoczne dla oczu; Wszystko, co przychodzi mi na myśl, zostało już powiedziane.

Trzeba też wspomnieć, że w przypadku połączeń wyrazowych do którego, na którą, na podstawie którego, podczas której, przed którym, w którym, za pomocą której etc., wprowadzających zdanie składowe, przecinek stawiamy przed całym połączeniem, np.: Wszyscy, z którymi rozmawiał, zgodzili się z nim; To był egzamin, przed którym miałam największą tremę w życiu; Dom, w którym mieszkam, jest najstarszy w okolicy.

Bardzo często się zdarza, że chcemy oddzielać okoliczniki od reszty zdania, zwłaszcza gdy występują na początku (frazy inicjalne), jednak jest to błąd. Wynika on najprawdopodobniej z tego, że frazy okolicznikowe są niekiedy bardzo długie, a im taka fraza dłuższa, tym chętniej skłaniamy się do oddzielania poszczególnych fragmentów przecinkami. Jednak okoliczniki stanowią jedynie części zdań pojedynczych, np.: W związku z powyższym sądzimy, że wprowadzenie zmian w ustawie jest konieczne; Poza tym to nie twoja sprawa; W odniesieniu do frekwencji możemy powiedzieć, że liczba głosów oddanych przez zwolenników wyjścia z UE zagwarantowała im sukces w referendum. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, pozwolimy sobie przytoczyć regułę znajdującą się w Zasadach interpunkcji Stanisława Jodłowskiego:

Podstawową zasadą interpunkcji polskiej przy okoliczniku jest brak jakichkolwiek znaków przestankowych (...). Wynika to stąd, że na ogół okoliczniki pojedyncze mają charakter integralny (całościowy). Okolicznik pozostaje integralny wtedy, gdy jest konieczny dla zrozumiałości struktury oraz tworzy z wyrazem określanym ścisły związek wyrazowy.

Okoliczniki, po których nie postawimy przecinka, to m.in.: bez względu na coś, dzięki czemuś, na skutek czegoś, niezależnie od czegoś, pomimo czegoś, poza tym, w myśl czegoś, w nawiązaniu/odniesieniu do czegoś, w przeciwieństwie do czegoś, w razie/wypadku czegoś, w związku z powyższym, wobec powyższego, w związku z tym, wbrew czemuś, według czegoś, z powodu czegoś, za sprawą czegoś, zgodnie z czymś.

Krótko, zwięźle i na temat: istnieją w języku polskim takie zwroty, które zawierają w sobie orzeczenie lub spójnik, przed którym zazwyczaj przecinek stawiamy. Jednakże traktowane są one nie jako zdania podrzędne, a jako pojedyncze okoliczniki, np.: kto wie co, leżeć jak ulał (bardzo dobrze), na łeb na szyję (bardzo szybko), robić coś po raz nie wiem który (któryś raz), jak z bicza trzasł, nie wiadomo kiedy, uciec gdzie pieprz rośnie, wiedzieć co w trawie piszczy (znać się na czymś), zrobić jak należy (we właściwy sposób).

O tym, że spójniki pełnią różne funkcje, pisaliśmy już nie raz. Zdarza się, że jeden spójnik pełni w zdaniu tę samą funkcję, i do tego jest jeszcze powtórzony! W takim przypadku przecinek przed tym drugim (i kolejnym) musimy postawić, niestety bardzo rzadko to robimy. Oto przykłady: Pójdziemy do kina lub do teatru, lub na domówkę; W domu mamy kota i psa, i jeszcze rybki; Możemy uczyć się albo u ciebie, albo u mnie. O przecinkach przed spójnikami możecie przeczytać m.in. tu: Przecinek - gdzie go stawiamy?.

Kropka nad i, czyli kiedy jeszcze jej używamy (lub nie)

Wydawałoby się, że kropka, podobnie jak przecinek i średnik, pełni tylko funkcję oddzielającą. Owszem, faktycznie najsilniej oddziela ona zdania, frazy i poszczególne partie tekstu, ale używamy jej jeszcze w innych sytuacjach:

Służy między innymi do tworzenia skrótów, takich jak ul. (ulica), prof. (profesor), godz. (godzina), etc.

UWAGA! Gdy skrót kończy się ostatnią literą wyrazu, kropki nie stawiamy, np.:
mgr (magiste r), dr (dokto r), mjr (majo r), wg (wedłu g). Stawianie kropki w takich przypadkach to jeden z częstszych błędów interpunkcyjnych, z jakim się borykamy. Jednakże gdy takiego skrótu używamy w przypadku zależnym (czyli każdym innym niż mianownik i wołacz), kropkę postawimy, np.: Nie ma już z nami mjr. Nowaka; W tej sprawie proszę się kontaktować z dr. Zalewskim; O naszym koledze mgr. Cieplińskim można mówić w samych superlatywach.

Służy do oznaczania liczebników porządkowych, kiedy liczebnik ten moglibyśmy odczytać inaczej, np.: Michał był 1. (pierwszy) na mecie.

Trzeba też pamiętać, że po liczebnikach porządkowych w zapisie dat kropki nie stawiamy, zatem zapiszemy: Zośka obchodzi urodziny 6 grudnia, a nie
Zośka obchodzi urodziny 6. grudnia . To również dość powszechny dziś błąd interpunkcyjny.

Kropką, a nie pytajnikiem zakończymy także zdania, które zawierają w sobie pytania zależne, czyli uzależnione od zdania głównego - oznajmującego (dlatego właśnie zakończymy je kropką, a nie znakiem zapytania), np.: Chciałabym się w końcu dowiedzieć, gdzie jest słonko, kiedy śpi., Zapytaj, ile to kosztuje.

Błędy interpunkcyjne - kilka słów na koniec

Oj, dużo tego... Ta nasza polska interpunkcja to niełatwa sprawa i my o tym doskonale wiemy. Problemów z nią jest mnóstwo, dlatego zdajemy sobie sprawę, że nie wyczerpaliśmy w tym artykule wszystkich kwestii z nią związanych. Krok po kroku jednak możemy pisać coraz poprawniej i przejrzyściej i tą misją przemierzamy świat! Czy Wam przyświeca w życiu ten sam cel?

Z wykształcenia - muzyk, z zamiłowania - kucharz (acz kuchni bezmięsnej) i cyklistka. Pasjonatka życia, przyrody, dalekich podróży i wewnętrznej harmonii. Gra na skrzypcach i oboju współczesnym, ale głównie - na obojach historycznych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Myślicie, że wszystko o interpunkcji już wiecie, że zjedliście wszystkie rozumy i przeczytaliście już wszystko na ten temat? Sprawdźcie, czy nie popełniacie najczęstszych błędów! Kto wie, czy za rogiem nie czai się źle postawiony przecinek...

# data[].attributes.body
Poniżej znajdziecie artykuł o odmianie dat. Zachęcam do zapoznania się :)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od co najmniej osiemnastu lat Polacy zmagają się z poprawną odmianą dat. Choć temat ten omawiano już wielokrotnie, nasza krucjata trwa. Błędy w odczytywaniu dat zdarzają się nawet osobom, które pełnią ważne funkcje! Postaramy się Was teraz przekonać, że data tegorocznej Wigilii to nie dwudziesty czwarty grudzień dwutysięcznego osiemnastego roku! A rok dwutysięczny był tylko jeden... Wyjaśnijmy więc, jak odmieniać daty.

Rodzime nazwy miesięcy

Nazwy miesięcy mamy urocze, bo w większości przypadków rodzime. Styczeń, bo stary rok styka się z nowym, luty, bo srogi (inaczej mówiąc mroźny; akcja „Krzyżaków" Sienkiewicza zaczyna się w gospodzie „Pod Lutym Turem"), marzec pochodzi od boga Marsa, kwiecień, bo kwitną kwiatki, maj swoją nazwę zawdzięcza bogini przyrody Maius, czerwiec pochodzi od czerwi, czyli larw pszczół, lipiec od lipy, sierpień od sierpów, wrzesień od kwitnących wrzosów, październik od paździerzy, czyli odpadków z lnu i konopi, które obrabiano w tym czasie, listopad od spadających liści i grudzień od zamarzniętych grud ziemi. Pięknie!

A teraz zagadka!

Ile lipców mamy w roku? Oczywiście, że jeden. A ile dni ma lipiec? 31. Czy zatem możemy powiedzieć: „Moja data urodzin to piąty lipiec tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku"? Hmm... Dziwny to był rok. Kalendarz w 1992 roku musiał być nieźle zwariowany, skoro lipiec pojawił się w nim aż 5 razy! Poprawna forma to: „Moja data urodzin to piąty lipca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku". Zwróćcie uwagę, że daty odmieniamy w dopełniaczu:

piąty (czego?) lipca (czego?) tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku

Jeśli jest to trudne do zapamiętania, wyobraźcie sobie taki zapis:

piąty dzień lipca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku

Adam Mickiewicz urodził się dwudziestego czwartego grudnia tysiąc siedemset dziewięćdziesiątego ósmego roku.

Data śmierci Stanisława Lema to dwudziesty siódmy marca dwa tysiące szóstego roku.

I takim oto sposobem dobrnęliśmy do tysiąclecia, w którym żyjemy. Nasza duma literatury fantastycznej żyła na przełomie dwóch tysiącleci. Pod koniec XX wieku obawiano się, jak na nadejście nowego milenium zareagują systemy komputerowe. Na szczęście nic złego się nie stało. Czy aby na pewno? Pojawił się inny problem - tym razem natury językowej.

Wyjaśnijmy, o co chodzi

Rok dwutysięczny był ostatnim rokiem XX wieku. Kolejny - dwa tysiące pierwszy - otworzył XXI wiek. Zauważcie, że rok dwutysięczny jest tylko jeden. Kolejne - 2001, 2002, 2003... wymawiamy: dwa tysiące pierwszy, dwa tysiące drugi, dwa tysiące trzeci - w tych wypadkach człon „tysiąc" pozostaje bez zmian. Przypomnijmy, że nikt nie mówi, że Bolesław Chrobry koronował się w roku tysięcznym dwudziestym piątym. Przecież brzmi to głupio. Pierwszy król Polski koronował się w roku tysiąc dwudziestym piątym, a w roku tysięcznym mógł sobie o tym jedynie pomarzyć.

Mamy nadzieję, że od dziś nikt z Was nie powie, że Euro 2012 odbyło się w roku dwutysięcznym dwunastym.

A teraz pytanie kontrolne. Kiedy Mickiewicz skończyłby 220 lat?

dwudziestego czwartego grudnia dwa tysiące osiemnastego roku.

? Zainteresuje Cię również:

Absolwentka Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej na UAM w Poznaniu. Od 2013 r. pracuje jako nauczycielka języka polskiego, zajmuje się również pisaniem tekstów. Język ojczysty uwielbia od zawsze.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rok dwa tysiące dziewiętnasty czy dwutysięczny dziewiętnasty? - Polszczyzna.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Od co najmniej osiemnastu lat Polacy zmagają się z poprawną odmianą dat. Choć temat ten omawiano już wielokrotnie, nasza krucjata trwa. Błędy w odczytywaniu dat zdarzają się nawet osobom, które pełnią ważne funkcje! Postaramy się Was teraz przekonać, że data tegorocznej Wigilii to nie dwudziesty czwarty grudzień dwutysięcznego osiemnastego roku!

# data[].attributes.body
Konformizm:

1. Postawa kogoś, kto bezkrytycznie godzi się z obowiązującymi normami, wartościami i poglądami, podporządkowując się im w oczekiwaniu korzyści lub z braku krytycyzmu.

2. Wyznanie chrześcijańskie uznające króla za głowę kościoła, obecne i rozpowszechnione w Anglii (w XVII wieku nazywano tam w ten sposób protestantów, którzy przyłączyli się do państwowego kościoła anglikańskiego).

Malkontent:

1. Osoba zawsze niezadowolona, widząca świat w ciemnych barwach. Malkontent w każdej sytuacji widzi negatywne aspekty, a wręcz sam się ich doszukuje.

2. Ktoś cały czas niezadowolony, maruda, zrzęda.

Pragmatyzm:

1. Postawa życiowa polegająca na realistycznej ocenie rzeczywistości, charakteryzująca się tym, że dana osoba decyduje się jedynie na takie działania, których rezultat będzie zadowalający, pozytywny.

2. Nadmierny perfekcjonizm, skrupulatność, rzetelność, dążenie do celu mimo wszystko.

# data[].attributes.body
Czy poprawnie używasz tych słów? Sprawdź w filmiku!

# data[].attributes.attachment_link.title
Słowa, których znaczenia możecie do końca nie znać. Mówiąc Inaczej, odc. 148

# data[].attributes.body
-> W OGÓLE
-> NA PEWNO
-> NAPRAWDĘ
-> NA CO DZIEŃ
-> CO NAJMNIEJ
-> WZIĄĆ
-> NA RAZIE
-> WŁĄCZAĆ
-> W CUDZYSŁOWIE

# data[].attributes.body
Sprawdźcie, czy nie popełniacie któregoś z nich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dlaczego nacisk położono na język w Internecie? Od początku XXI w. zaobserwować możemy nowe zjawiska językowe, które kształtowane są właśnie w tym medium - choć pierwotnie sposób komunikacji w sieci odwzorowywał mówiony styl potoczny i uzupełniany był emotikonami, dziś zauważyć można, że również Internet kształtuje język, jakim posługujemy się na co dzień. Jako przykład podać można xd, które z emotikony wyrażającej specyficzny rodzaj śmiechu jako reakcję na kuriozalną sytuację ewoluowało do miana młodzieżowego słowa roku 2017 r. Młodzi Polacy bardzo często komentują rzeczywistość za pomocą tego tworu językowego. Zresztą wiele popularnych słów używanych przez młodzież swój rodowód ma właśnie w rzeczywistości internetowej.

Ponadto w ostatnim roku znacząco zmienił się styl życia większości ludzi na naszej planecie. Pandemia stała się tematem ogólnoświatowym, wpłynęła na niemal każdą sferę naszej egzystencji - pracę i szkołę czy kontakty towarzyskie. Większość czasu w 2020 r. spędziliśmy w domach, w których Internet stał się dla nas zamiennikiem miejsc, do których uczęszczaliśmy dotychczas. Wielu z nas pracuje zdalnie, dzieci i młodzież uczestniczą w lekcjach prowadzonych przez komunikatory i aplikacje internetowe. Spotkania towarzyskie zaczęły zamieniać się w wirtualne rozmowy z użyciem smartfona czy komputera. Dlatego też niechlubnymi śladami komunikatów, które wysyłali internauci, są przykłady pojawiające się w naszym zestawieniu.

Oczywiście założeniem niniejszego raportu nie jest piętnowanie poziomu polonistycznego wykształcenia Polaków, a wyciągnięcie wniosków, nad czym należałoby pracować, jaką wiedzę propagować, upowszechniać, a także jaki typ działalności edukacyjnej w zakresie znajomości norm języka ojczystego należałoby podjąć.

Spróbujmy zatem przyjrzeć się błędom językowym, które popełnili polscy internauci w roku 2020. Czy zwiększona częstotliwość korzystania z sieci sprawiła, że nie zwracamy już uwagi na normy językowe, czy jest wręcz przeciwnie - jesteśmy przekonani, że ślad po nas zostawiony w Internecie świadczy o nas i naszej dbałości o jakość polszczyzny? Zastanówmy się, co się zmieniło w języku użytkowników Internetu w porównaniu z latami ubiegłymi. Czy wnioski z badania będą optymistyczne?

Miniony rok pokazał nam, że życie nasze jest kruche i pełne niespodziewanych zwrotów akcji. Jak więc myśleć o błędach językowych? Proponuję tak: nawet jeśli wzrasta niepewność, dobrze jest trzymać się reguł i dobrze - a więc poprawnie! - zapisać swoją kartę w dziejach świata. Pospolitych błędów nie ma potrzeby tłumaczyć pocovidowymi dziurami w pamięci.

Co się zaś tyczy wymienionych i opisanych neologizmów: są oczywiście lepsze i gorsze, najmniej sensu ma dodawanie niemedycznych składników międzynarodowych, hybryd, takich jak coronatime. Nadmiar zapożyczeń nie jest dobry. Nie można jednak nie pochwalić kreatywności
rodaków i nieco wisielczego humoru.

Błędy językowe wymienione w tegorocznym raporcie pozwalają na stwierdzenie, że narasta niedbałość piszących po polsku. Gdy pojawiają się narzędzia poprawiające (lub zabawnie przekręcające) pisownię, wielu z nas zdejmuje z siebie obowiązek staranności. Nieraz jednak błędy pokazują tendencje rozwojowe polszczyzny. Formy dziecią i ludzią są bardzo przewrotne. Z jednej strony ogłaszamy śmierć samogłosek nosowych, a tu proszę: litery z „ogonkami" pojawiają się w miejscach, gdzie dotychczas nie występowały. Błędów unikajmy, ale gdy się na nie natkniemy, pomyślmy chwilę o powodach ich powstania. Raport jest zatem pożyteczny.

dr Artur Czesak, Dobry słownik

Polscy internauci są niepoprawni: raz, że popełniają mnóstwo błędów, dwa - nie widzą potrzeby zmiany złych nawyków. Język dla wielu Polaków nie stanowi wartości samej w sobie, jest jedynie narzędziem do komunikacji. Takich wniosków dostarczył raport 100 najczęściej popełnianych błędów w Internecie za rok ubiegły. Rok 2020 z pewnością przyniósł wiele zmian w polszczyźnie. Za sprawą pandemii COVID-19 wiele sfer życia przeniosło się do internetowej rzeczywistości. Tam też można zobaczyć jak na dłoni, jak piszemy, jak formułujemy swoje wypowiedzi. Czy po lekturze najnowszego raportu czytelnikom włos zjeży się na głowie? Z pewnością będzie to emocjonująca lektura...

Marika Naskręt, filolog, nauczycielka języka polskiego

Błędy ortograficzne, błędy w odmianie wyrazów, pleonazmy - to grzechy główne Polaków w obcowaniu z językiem polskim w Internecie. Przynajmniej tak to wyglądało w poprzednich dwóch latach, co przedstawiają wyniki opublikowanych przez nas raportów o poziomie języka
ojczystego. Zaskoczeniem mogą być błędy popełniane w prasie internetowej, w której gdzieś po drodze zatraciła się dbałość o poprawną polszczyznę, a przecież tam słowo pisane jest szczególnie ważne. Oczywiście nikogo zapewne nie zaskoczy to, że jak dotąd na samym szczycie pod względem
liczby popełnionych błędów i przejawów niedbalstwa językowego utrzymywały się media społecznościowe.

Jedno jest pewne - Polacy potrzebują większej edukacji w zakresie poprawnej polszczyzny, jak również częstszego i na szerszą skalę uświadamiania, jakie błędy popełniają. Zatem niniejszy raport o błędach językowych może być pierwszym krokiem do wielkiej zmiany. Sprawdźmy więc, co przyniósł nam miniony rok i w jakim kierunku zmierza polszczyzna. Zapraszam do zapoznania się z raportem.

Tomasz Nowaczyk, Polszczyzna.pl

Mogłoby się wydawać, że tegoroczny raport nie nastraja optymizmem. Warto jednak pamiętać o jednym: te najbardziej rażące pomyłki (muj, jusz, napewno) to tzw. błędy zewnętrznojęzykowe, czyli związane wyłącznie z graficzną formą języka - błąd w piśmie nie przekłada się na to, że identyczny błąd popełniamy, wypowiadając dane słowo. Jako redaktor na co dzień pracuję z tekstami i w najznakomitszych publikacjach widuję błędy, które z powodzeniem mogłyby zasilić zbiór pomyłek na potrzeby niniejszego raportu. Czy to znaczy, że ci autorzy nie władają poprawną polszczyzną? Nic podobnego! To wielokrotnie znakomite teksty. Gdy w internecie zauważymy rażący błąd, warto więc mieć na uwadze, że nie zawsze wiadomo, kto go popełnił i czy na pewno nie był jedynie wynikiem zacinającej się spacji.

PS Aby nie być gołosłownym: w trakcie gry w kurnikowe Literaki 😉 zdarzyło mi się ułożyć - w ferworze gry i pod presją czasu (przynajmniej tak się usprawiedliwiam) - słowo pieszkał. I nie chodziło wcale o mieszkał...

Łukasz Mackiewicz, autor książki 497 błędów

Metodologia

Badanie na przestrzeni lat 2018-2020

W pierwszym badaniu za rok 2018 liczba przeanalizowanych błędów wynosiła niemal 4 mln, by w 2019 r. urosnąć do prawie 4,4 mln. W roku 2020 zgromadzony materiał objął niespełna 5,2 mln jednostek, co oznacza, że znacząco pogarsza się jakość języka polskiego używanego w przestrzeni internetowej. Z danych wynika, że błąd pojawia się w Internecie co 6 sekund, a internauci popełniają dziennie 14 188 błędów! To dość gwałtowny przyrost, który pokazuje, że popełnianie błędów staje się powszechnym zjawiskiem.

Źródła błędów

Największe źródła błędów w polskim Internecie stanowią: Facebook (36,1% zgromadzonego materiału), Twitter (29,8%) oraz YouTube (18,4%). Przypomnijmy: zeszłoroczną czołówkę zajmowały: Facebook, Twitter i portale internetowe, których w aktualnym badaniu nie brano pod uwagę. Na dalszych miejscach w zestawieniu za rok 2020 znalazły się: fora dyskusyjne (7,4%), Instagram (3%), recenzje (2,5%), Wykop (2,3%) i blogi (0,5%).

15 najczęstszych błędów w Internecie w 2020 r.

Wnioski są zatrważające - od lat internauci popełniają te same błędy, z bardzo podobną częstotliwością. Mimo wysokiej frekwencji we wzorcowych tekstach pisanych słów takich jak na pewno, w ogóle czy naprawdę wielu Polaków po prostu nie potrafi zapamiętać ich prawidłowej postaci graficznej

10 najczęstszych błędów ortograficznych

Jaki wniosek nasuwa się z powyższych analiz? Internauci mało uważnie zaznajomili się z poprawnym zapisem wyżej wymienionych wyrazów. Z pewnością ma na to wpływ niski poziom czytelnictwa. Czytanie w dużej mierze pozwala na zapamiętanie prawidłowej pisowni wyrazów w sposób naturalny.

10 najczęstszych błędów fleksyjnych

Przypomnijmy wnioski z raportu zeszłorocznego:

„Jak się okazuje, Polacy wciąż żyją w nieświadomości, że jedyną akceptowalną postacią bezokolicznika jest wziąć - bez ś.

Podobnie sprawa się ma z formą rzeczowników w celowniku liczby mnogiej - końcówka -om wciąż jest wypierana przez -ą. Końcówka -ą pojawia się jedynie w odmianie przez przypadki w liczbie pojedynczej. Źródłem tego typu błędów jest nieznajomość paradygmatów fleksyjnych, a także niepoprawna wymowa ą lub om - coraz częściej w miejscu ą słyszymy om lub odwrotnie.

Z kolei czasownik rozumieć odmienia się jak wiedzieć i umieć - w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego pojawia się końcówka -em: rozumiem, wiem i umiem. Użytkownicy języka (...) chcieliby odmieniać powyższe czasowniki według koniugacji -ę/-esz. Szkoda, że nie pamiętają o nosowości ę...
Pozostałe błędy, które zostały umieszone na wykresie, to naruszenia normy w odmianie dość popularnych czasowników, takich jak lubić, kupować, iść. Jak widać, z koniugacją mamy spory kłopot.

Nieprawidłowa postać liczebnika porządkowego pierwszy, rzeczownika doktor czy imiesłowu przekonujący to błędy, które również pojawiły się w zestawieniu za rok 2018".

Czy w praktyce szkolnej nie powinno kłaść się nacisku przede wszystkim na funkcjonalną naukę gramatyki, ćwiczenie użycia poprawnych form fleksyjnych? Okazuje się, że położenie punktu ciężkości na omawianie lektur, których wielu uczniów niestety nie czyta, powoduje, że absolwenci polskich szkół idą przez życie z niedostateczną znajomością języka, którym posługują się na co dzień. W polskich domach też, niestety, często nie mówi się poprawnie.

10 najczęstszych błędów leksykalnych

Błędy leksykalne to inaczej błędy słownikowe. Dotyczą użycia wyrazów w niewłaściwym znaczeniu, mylenia słów o podobnym brzmieniu, posługiwania się pleonazmami (znanymi powszechnie jako tzw. masło maślane) czy naruszenia łączliwości wyrazów. Do błędów leksykalnych zaliczyć możemy także błędy frazeologiczne (nieuzasadnione innowacje w związkach frazeologicznych) czy słowotwórcze (tworzenie słów niezgodnie z zasadami słowotwórstwa).

Co sprawia, że pleonazmy nadal są tak popularnymi błędami? Używając gotowych zwrotów i wyrażeń, nie poddajemy ich refleksji. Ich powszechność powoduje automatyzację - pleonazmy stają się swego rodzaju kliszami językowymi. A może warto byłoby baczniej się im przyjrzeć i zacząć mówić świadomie? Obrońcy pleonazmów mawiają, że lubią coś podkreślić, wyrażać się precyzyjnie, żeby być dobrze zrozumianymi, zaś zwolennicy wzorcowej polszczyzny uznają je za błędy pretensjonalne, niepotrzebne powtórzenia. A czy pleonazmy nie są sprzeczne z zamiłowaniem Polaków do ekonomii języka?

10 najczęstszych błędów składniowych

Błędy składniowe to błędy gramatyczne, które polegają na niewłaściwym łączeniu form wyrazowych w jednostki tekstu.

W składni polskiej w ostatnich latach pojawiło się wiele innowacji. Wiele z nich jest nieuzasadnionych. Przytoczone powyżej przykłady pokazują, że internauci posługują się schematami, zapamiętują konkretne szablony i używają ich, zamiast konstruować zdania samodzielnie, zgodnie z zasadami gramatyki (wystarczy przyjrzeć się nieznajomości zasad liczebnika półtora/półtorej, który pojawił się w pierwszej dziesiątce aż trzy razy, ale w różnych połączeniach).

Podsumowanie i wnioski

Trzeci raport poświęcony 100 najczęściej popełnianym błędom w Internecie pokazał, jak wiele uwagi należy poświęcić jeszcze językowi polskiemu, aby jego użytkownicy nauczyli się nim poprawnie posługiwać. Ponadto cykliczność badań pozwala na dostrzeżenie niepokojących tendencji. Raport wykazał, że liczba popełnianych błędów systematycznie rośnie, zaś te, które znalazły się w czołówce, wciąż nie zmieniają swoich pozycji. Co to oznacza? Błędy te przywarły do codziennego języka, są popełniane powszechnie i w sposób zautomatyzowany.

Raport 100 najczęściej popełnianych błędów w Internecie w 2020 r.

Copyright © Nadwyraz.com, Warszawa 2021

? Zainteresuje Cię również:

# data[].attributes.attachment_link.title
100 najczęściej popełnianych błędów w Internecie w 2020 roku. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego nacisk położono na język w Internecie? Od początku XXI w. zaobserwować możemy nowe zjawiska językowe, które kształtowane są właśnie w tym medium - choć pierwotnie sposób komunikacji w sieci odwzorowywał mówiony styl potoczny i uzupełniany był emotikonami, dziś zauważyć można, że również Internet kształtuje język, jakim posługujemy się na co dzień.

# data[].attributes.body
Ad hoc: „Do tego”. Bez przygotowania, na teraz, doraźnie, na przykład „prowadzić działania ad hoc”.

Requiescat in pace: „Niech odpoczywa w pokoju”. To rozwinięcie skrótu R.I.P. pojawiającego się na nagrobkach.

Curriculum vitae: „Przebieg życia”, czyli życiorys osoby starającej się o pracę, popularnie zwany także CV.

Deus ex machina: „Bóg z maszyny”. Ten łaciński zwrot pochodzi z tragedii antycznej. W rozwiązaniu akcji na scenie często pojawiało się nagle i niespodziewanie bóstwo. W literaturze i teatrze to nic innego jak pojawienie się nowej postaci, która rozwiązuje intrygę. Może oznaczać również przybycie nieoczekiwanego wybawiciela, który ratuje nas z opresji.

Ecce homo: „Oto człowiek”. Słowa te powiedział Poncjusz Piłat, pokazując tłumowi ubiczowanego Chrystusa w koronie cierniowej. To częsty motyw w malarstwie pasyjnym.

Gloria victis: „Chwała zwyciężonym”. Na początku był okrzyk „vae victis”, czyli „biada zwyciężonym”, który wydał wódz Galów oblegających Rzym. Zawołanie „gloria victis” jest parafrazą tego zawołania i stało się ważnym hasłem po upadku powstania styczniowego.

Lex retro non agit: „Prawo nie działa wstecz”. A zatem nie można kogoś oskarżyć o coś, co w momencie popełnienia czynu nie było traktowane jako przestępstwo.

# data[].attributes.body
Adoptować – przygarnąć dziecko, przysposobić je.
Adaptować – przystosować coś do czegoś.

Efektowny – zwracający na siebie uwagę oryginalnością, pięknem.
Efektywny – dający dobre wyniki, wydajny.

Reprezentacyjny – związany z reprezentowaniem kogoś lub czegoś, przeznaczony do takiej funkcji; okazale się prezentujący.
Reprezentatywny – mający cechy charakterystyczne dla jakiejś zbiorowości.

Przynajmniej - partykuła wyznaczająca minimalny, możliwy do zaakceptowania przez mówiącego zakres czegoś lub komunikująca, że ilość lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa.
Bynajmniej - partykuła wzmacniająca przeczenie zawarte w wypowiedzi.

# data[].attributes.body
Dowiedz się, jakie błędy popełniamy w wirtualnej przestrzeni.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1 - klasyka gatunku, czyli jeden z najczęstszych błędów językowych w internecie, ale nie tylko. Nie pomagają tłumaczenia, że skoro mówi i pisze się brać, to należy stosować także formę wziąć. Misja Poprawnej polszczyzny w tępieniu tego błędu trwa, bo trwać musi.

Nie pomogą argumenty, że Sienkiewicz używał formy wziąść. To było dawno temu i nieprawda. Normy językowe zmieniły się. (A tak na marginesie - czy wiedzieliście, że czasownik iść pierwotnie brzmiał ić? Ś jest wtórne, dodane na podstawie analogii do innych czasowników. Tak teraz wiele osób czyni z czasownikiem wziąć...).

2 - znacie już pewnie powiedzenie, że ten, kto mówi włanczać , ma w domu włanczniki. Zdumiewająca jest jednak niekonsekwencja osób popełniających błąd. Skoro według nich bezokolicznik brzmi włanczać , powinni mówić również włancz , włanczył , włanczyła , włanczyliśmy , prawda?

3 - skoro mężczyźni stosujący tę formę upierają się przy jej poprawności i komunikatywności, niech będzie: ja poszłem , ty poszłeś , on poszł. Skoro poszedł, to poszedłem. A dlaczego w takim razie kobiety mówią poszłam? Bo ona poszła. To po prostu należy zapamiętać.

3 powyższe błędy językowe podsumuje najlepiej koszulka ze sklepu nadwyraz.com

4 BYNAJMNIEJ używane w znaczeniu PRZYNAJMNIEJ - w tym wypadku zajrzyjmy do słownika języka polskiego, aby wszystkim niedowiarkom pokazać, że to dwa zupełnie różne słowa:

W skrócie: bynajmniej wzmacnia nasze zaprzeczenie, a przynajmniej to inaczej co najmniej. My wierzymy słownikowi, a Wy?

5 - ten błąd jest trochę jak szampon z odżywką - 2 w 1. W tym błędnym powiedzonku kryją się dwa powiedzenia - w każdym razie i bądź co bądź. Ciekawe, jak to się stało, że obydwa wyrażenia połączyły się w jedno. Czy bądź w powiedzeniu w każdym razie nie brzmi... głupio?

7 - wystarczy powiedzieć dziś. To trochę tak jak w miesiącu październiku, moja osoba. Ma brzmieć mądrze, a nie brzmi. Profesor Bańko napisał kiedyś w poradni:

Pokrętna forma bywa przykrywką dla pustej treści, poza tym - jak pewnie niektórzy sądzą - dodaje mówiącemu powagi.

My się z tym stwierdzeniem całkowicie zgadzamy.

8 - skoro trwa, to nie przestało trwać. Nadal jest tutaj zbędne. Istnieje podobny błąd - kontynuować dalej .

9 - to kolejny błąd w stylu dnia dzisiejszego czy trwa nadal . To pleonazm, czyli tzw. masło maślane. Już w samym słowie okres zawarte jest znaczenie „odcinek czasu".

10 ??? - ten punkt przez najbliższe kilka dni pozostanie pusty. To od Was zależy, co się w nim znajdzie! Wystarczy pod artykułem dodać komentarz z propozycją błędu, który według Was jest popełniany w internecie najczęściej.

Pamiętajcie o propozycjach, których nie ma jeszcze na liście. 🙂

Co powiecie na to, aby nas wesprzeć w językowym uświadamianiu Polaków?

Aby dołączyć do krucjaty językowej, wystarczy podzielić się artykułami publikowanymi na naszej stronie. Dzielić się można oczywiście na różne sposoby: na Facebooku oraz w innych serwisach społecznościowych, a także podczas zwyczajnej rozmowy przy obiedzie, w parku czy w trakcie jazdy samochodem.

Tylko z Waszą pomocą możemy trafić do osób, do których sami nie moglibyśmy dotrzeć.

PS Na zakończenie dorzucamy bardzo wymowną grafikę, którą możecie zapisać na dysku lub udostępnić w mediach społecznościowych. 🙂

? Zainteresuje Cię również:

# data[].attributes.attachment_link.title
10 najczęstszych błędów językowych w Internecie

# data[].attributes.attachment_link.description
1 - klasyka gatunku, czyli jeden z najczęstszych błędów językowych w internecie, ale nie tylko. Nie pomagają tłumaczenia, że skoro mówi i pisze się brać, to należy stosować także formę wziąć . Misja Poprawnej polszczyzny w tępieniu tego błędu trwa, bo trwać musi. Nie pomogą argumenty, że Sienkiewicz używał formy wziąść .

# data[].attributes.body
Poniżej znajduje się filmik o nowych błędach w języku. Zachęcam do obejrzenia :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowe błędy w języku, które być może już popełniasz. Mówiąc Inaczej, odc. 168