# data[].attributes.attachment_link.title
Pan Tadeusz - filmy fabularne, Oglądaj na TVP VOD

# data[].attributes.attachment_link.description
Arcydzieło Adama Mickiewicza przeniesione na ekran przez Andrzeja Wajdę.

# data[].attributes.body
Między nami. Multipodręcznik

# data[].attributes.attachment_link.title
Marek Grechuta - Dni, których nie znamy | COVER Patrycja Boińska

# data[].attributes.body
Czy zgadzasz się ze słowami H. CH. Andersena: „ Podróżować to żyć”? Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz swoją opinię.

Od wieków ludzie wyruszali w podróż. Niektórzy podróżują z własnej woli, inni opuszczają swój dom do tego zmuszeni. To, czy odbywana wędrówka daje podróżnikowi satysfakcję, zależy od wielu czynników. Twierdzę, że rację miał H. Ch. Andersen twierdząc, że podróżować to żyć, choć zdarzają się osoby, które wolą prowadzić osiadły tryb życia.

Po pierwsze, podróże mogą stanowic sens życia człowieka, ponieważ pozwalają poznać  inne miejsca i innych ludzi. Otwarcie się na nowe doświadczenia i doznania nie tylko poszerza naszą wiedzę o świecie, ale również pogłębia samoświadomość. Można bowiem skonfrontować swój światopogląd i system wartości z tym, który reprezentują napotkani ludzie. Tak było w przypadku Małego Księcia, bohatera książki A. de Saint- Exuperego. Książę opuścił swoją planetę zawiedziony zachowaniem rozkapryszonej Róży. Po spotkaniu z Lisem i otrzymaniu od niego ważnej lekcji dotyczącej bycia odpowiedzialnym za to, co oswoiliśmy, Mały Książę chce wrócić na swoją planetę i zadbać o ukochaną .To dzięki podróży bohater lektury nauczył się patrzeć sercem.

Podróżowanie na pewno wzbogaca człowieka, ale czasem człowiek nie jest do końca szczęśliwy, podróżując. Dzieje się tak wtedy, gdy nie ma się dokąd wracać i tułaczka pogłębia samotność i poczucie bezdomności. Potrzeba stabilizacji staje się ważniejsza od przyjemności podróżowania. Doświadczył tego Skawiński, bohater noweli „ Latarnik” H. Sienkiewicza. Po upadku powstania listopadowego musiał opuścić swoje rodzinne strony. Z różnych powodów nie było mu dane osiąść gdzieś na stałe. Gdy w końcu udało mu się otrzymać pracę latarnika w Aspinwall, bardzo się cieszył. Chciał, by latarnia stal się jego domem. Niestety, nie wywiązał się ze swoich  obowiązków i musiał znów udać się na dalszą tułaczkę.

Z przytoczonych przez mnie argumentów wynika, że są ludzie, którzy lubią podróżować, bo to pozwala im się rozwijać. Dla nich podróżować, znaczy żyć.  Inni niechętnie opuszczają swoje rodzinne strony. Dla nich z kolei życie to przebywanie w domu.

319 wyrazów

# data[].attributes.attachment_link.title
Świtezianka 7th - 8th Grade Quiz | Quizizz

# data[].attributes.attachment_link.description
Świtezianka quiz for 7th grade students. Find other quizzes for World Languages and more on Quizizz for free!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Świtezianka" (2018)

Krótkometrażowy film, będący adaptacją dzieła Adama Mickiewicza o tym samym tytule. Obraz utrzymuje się w konwencji istnego thrillera romantycznego, w którym świat współczesny przeplata się z rzeczywistością XIX-wiecznych pieśni ludowych.

Opis filmu

Michał, 16-letni pasjonat fotografii, wybiera się wraz z rodziną na wakacyjny wypoczynek. Kiedy dojeżdżają do domu letniskowego, chłopak wybiera się do lasu, gdzie z zainteresowaniem obserwuje otaczającą go przyrodę. Szczególną uwagę Michała zwraca sarna, która początkowo zdaje się nieskrępowana bliską obecnością człowieka. Kiedy chłopak zaczyna coraz śmielej za nią podążać, zwierzę ucieka w gęstwiny. To wydarzenie jeszcze bardziej intryguje Michała. Młody fotograf wchodzi w gęste pnącza i rozchylając kolejne gałęzie, kontynuuje poszukiwania sarny. Zajęty założonym celem, nie zauważa, że znajduje się w mrocznym tunelu, który prowadzi go do tajemniczej, znacznie gęstszej i wyższej części lasu. Po chwili Michał znajdzie się w ciemnym, wilgotnym i starym borze, okalającym urokliwe jezioro.

Obsada filmu

W rolach głównych występują:

Nikodem Rozbicki („Bejbi blues", „Listy do M. 2", „Wszyscy moi przyjaciele nie żyją") jako Michał,
Patrycja Gacka jako Świtezianka

Kto jeszcze zagrał w filmie „Świtezianka"?

Marek Pędowski jako Tata Michała,
Bożena Pędowska jako Mama Michała,
Paula Szpakowska,
Sandra Kościelniak,
Anna Ołdak,
Dominika Pasternak,
Justyna Święs

Reżyseria

Reżyserią filmu krótkometrażowego „Świtezianka" wspólnie zajmowały się Julia Bui Ngoc - rzeźbiarka, aktorka, reżyserka, tancerka i choreografka oraz Mai Bui Ngoc - producentka i operatorka filmowa. Siostry, córki Polki i Wietnamczyka, często współpracują w ramach prowadzonych przez siebie projektów artystycznych; prowadzą kolektyw Bui Film specjalizujący się w sztuce wideo art.

Scenariusz

Autorką skryptu do thrillera „Świtezianka" jest Julia Bui Ngoc. Jako scenarzystka pracowała nad takimi filmami jak „Kriss de Valnor", „Agnozja", czy „Lucid Dreams". Bui Ngoc występuje również jako aktorka. Na ekranie można oglądać ją w produkcjach „Ciacho", „Lucid Dreams" i „Kriss de Valnor".

Kraj produkcji

Polski thriller „Świtezianka" został nagrany i wyprodukowany w Polsce.

Zdjęcia

Za zdjęcia do krótkometrażowej „Świtezianki" odpowiada Mai Bui Ngoc.

Tytuł angielski

„The Nixie"

Adaptacje

„Świtezianka", to film inspirowany utworem Adama Mickiewicza o tym samym tytule, ujętym w zbiorze „Ballady i romanse" z 1822 roku.

Czas trwania filmu

Polski film krótkometrażowy „Świtezianka" z 2018 roku trwa 16 minut.

Nagrody i nominacje

Film „Świtezianka" był nominowany do OFFskara w kategorii Najlepszy montaż, nagrody First Shot festiwalu Kołobrzeg Suspense, do Nagrody Publiczności przeglądu SplatFilmFest i statuetki konkursowej festiwalu Dwa Brzegi.

Gdzie obejrzeć film „„Świtezianka""?

Cały film „Świtezianka" online oglądaj w tvp.vod.pl.

# data[].attributes.attachment_link.title
Świtezianka - filmy fabularne, Oglądaj na VOD TVP

# data[].attributes.attachment_link.description
„Świtezianka" (2018) Krótkometrażowy film, będący adaptacją dzieła Adama Mickiewicza o tym samym tytule. Obraz utrzymuje się w konwencji istnego thrillera romantycznego, w którym świat współczesny przeplata się z rzeczywistością XIX-wiecznych pieśni ludowych. Opis filmu Michał, 16-letni pasjonat fotografii, wybiera się wraz z rodziną na wakacyjny wypoczynek.

# data[].attributes.attachment_link.title
27. Jak napisać przemówienie? Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego.

# data[].attributes.body
Temat: Prawdziwa miłość pokona każdą przeszkodę… Czy zgadzasz się z tym twierdzeniem? W uzasadnieniu odwołaj się do lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.

Od pewnego czasu zastanawiałam się, czym jest miłość, jaka rolę pełni w życiu człowieka, co jesteśmy w stanie dla niej zrobić . Miłość to silne uczucie łączące bliskich sobie ludzi. Człowiek, który kocha, jest zazwyczaj radosny i szczęśliwy. Czasem to uczucie wymaga poświęcenia się dla drugiej osoby. Niewątpliwie prawdziwa miłość potrafi pokonać każdą, nawet poważną przeszkodę.

Miłość do drugiej osoby niekiedy okazuje się siłą zdolną odmienić człowieka i uczynić jego charakter oraz życie lepszym. Doskonałym przykładem mogą być losy Winicjusza i Ligii, bohaterów powieści historycznej „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza. Oboje bohaterowie pochodzili z różnych światów. Marek Winicjusz był Rzymianinem, żołnierzem, poganinem, człowiekiem impulsywnym, samolubnym. Ligia pochodziła z kraju słowiańskiego. Była gorliwą chrześcijanką, kobietą wrażliwą, skromną i delikatną. Wprawdzie zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia, ale, ze strony Winicjusza, była to miłość zaborcza i egoistyczna. Marek przyzwyczajony, że otrzymuje wszystko, czego zapragnie, chciał zdobyć Ligię siłą. Kobieta, wychowana w duchu wartości chrześcijańskich, chociaż pokochała Winicjusza, nie mogła i nie chciała zgodzić się na bycie jego kochanką. Bohaterowie przebyli długą drogę i przeżyli wiele przygód, by ich miłość mogła zatryumfować. To uczucie odmieniło zupełnie Marka Winicjusza: stał się czułym, opiekuńczym mężczyzną, przyjął wiarę chrześcijańską. Starał się panować nad swoimi emocjami. Przywołany przykład dowodzi, że miłość zmienia ludzi. Jeśli się kocha drugiego człowieka, można dla niego zrobić wszystko.

Uważam, że nawet wyjątkowo trudne okoliczności są możliwe do pokonania, gdy w grę wchodzi prawdziwe uczucie. Świetnie pokazuje to historia Klary i Wacława opisana przez Aleksandra Fredrę w dramacie „Zemsta”. Bohaterowie tego utworu kochali się i pragnęli związać węzłem małżeńskim, ale na drodze ich szczęściu stali skłóceni ich bliscy: ojciec Wacława- Rejent Milczek i stryj Klary- Cześnik Raptusiewicz. Jednak dzięki wytrwałości i uporowi młodych, ich miłość znalazła szczęśliwe zakończenie. I chociaż Cześnik zrobił to na złość sąsiadowi, to zgodził się ( a nawet rozkazał), aby Wacław pojął za żonę jego bratanicę.

Dzieje młodych kochanków pokazują, że warto wierzyć w miłość, choćby wydawała się niemożliwa do spełnienia, i być wytrwałym w dążeniu do swego celu.

Przytoczone przez mnie przykłady pokazują, że silne uczucie jest w stanie pozytywnie wpływać na losy ludzi. Tak dzieje się w przypadku Marka i Ligii, którzy mimo różnych środowisk, z których się wywodzili i przeciwności losu, pokochali się i związali na zawsze. Podobnie jest w przypadku Wacława i Klary. Bohaterowie Zemsty pokonują przeszkody, wynikające z niechęci swoich bliskich i stają na ślubnym kobiercu, godząc przy okazji zwaśnionych sąsiadów. Słuszne jest zatem twierdzenie, że prawdziwa miłość pokona każdą przeszkodę.

# data[].attributes.body
https://view.genially.com/6206d1af0e7dc500186207cf/presentation-motyw-milosci-w-lekturach-walentynkowa-powtorka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zadania egzaminacyjne

walentynkowy zawrót głowy

oprac. Katarzyna Majchrowicz

na walentynkową lekcję

zaproszenie

Klikając w bilecik, upewnisz się, czy nie pominąłeś żadnego elementu zaproszenia.

napisz zaproszenie, w którym zachęcisz swoich kolegów i koleżanki do uczestnictwa w walentynkowej lekcji powtórzeniowej. użyj dwóch argumentów.

w lekturach obowiązkowych

motyw miłości

Jakie lektury zostały przedstawione na plakacie? podaj tytuł, autora i rodzaj miłości, który ukazują.

Miłość zdradzona

Miłość niespełniona

Miłość, która musi pokonać przeszkody

W JAKICH INNYCH LEKTURACH OBOWIĄZKOWYCH POJAWIA SIĘ MOTYW MIŁOŚCI?

cytaty z miłością w tle

KTO WYPOWIADA TE SŁOWA?

W jakich okolicznościach zostało wypowiedziane to zdanie?

" Bo serce nie jest sługa, nie zna, co to pany,I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

O KIM MOWA?

Powiedź, co wpłynęło na zmianę w sposobie postrzegania miłości przez bohatera.

" Były chwile, w których sam nie wiedział, czy [...] kocha, czy jej nienawidzi, rozumiał tylko, że musi ją znaleźć i że wolałby, żeby go ziemia pochłonęłą, niż żeby nie miał jej zobaczyć."

O KIM MOWA?

O jakiej "ukochanej" wspomina bohater? W jakich okolicznościach ją stracił?

" We łkaniu, jakie nim wstrząsnęło, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość , przy której wszystko jest niczym... On po prostu tym wielkim płaczem przepraszał tę ukochaną, oddaloną za to, że się już tak zestarzał, tak zżył z samotną skałą i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała zacierać. "

KTO WYPOWIADA TE SŁOWA?

Kto i dlaczego pozytywnie wpłynął na zmianę sytuacji zakochanych?

" Że cię kocham nad te nieba,Że przy sobie żyć pragniemy ,To oboje dobrze wiemy;Nie oboje, czego trzeba,Aby zniszczyć to ukrycie, W którym pełza nasze życie [...]"

Kto wypowiada te słowa?

Co doprowadziło do takich dylematów bohatera?

" Więc jednej mężem - drugiej być kochankiem;Więc obie kochać, a jedną zaślubić?Lecz którą kochać? Którą tylko lubić? ...

z motywem miłości

tekst ikoniczny

Jak określisz rodzaj miłości ukazany na obrazku? z jakim bohaterem kojarzy ci się zdjęcie, Podaj jego imię, tytuł lektury oraz uzasadnij swój wybór.

miłość bohaterów której lektury może przedstawiać obraz rafała olbińskiego? podaj ich imiona, tytuł lektury oraz uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do dwóch elementów graficznych oraz tekstu literackiego.

który bohater odbył międzyplanetarną podróż? podaj jego imię oraz odpowiedz, dlaczego w nią wyruszył i czego go ona nauczyła?

miłosne frazeologizmy

Platoniczna miłość

Miłość dodaje skrzydeł

Pożeracz damskich serc

Wyjaśnij znaczenie podanego związku frazeologicznego. powiedz, do którego bohatera literackiego można go odnieść i krótko uzasadnij swój wybór.

Miłość aż po grób

rozprawkaZ motywem miłości

2. przykładowy argument wraz z przykładem

1. przykładowy argument wraz z przykładem

2. przykładowy argument wraz z przykładem

1. przykładowy argument wraz z przykładem

Miłość - siła niszcząca

Miłość - uczucie dodające skrzydeł

miłość - uczucie, które dodaje skrzydeł czy siła niszcząca człowieka? zbierz argumenty i przykłady do rozprawki.

dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.title
Motyw miłości w lekturach - walentynkowa powtórka

# data[].attributes.attachment_link.description
Motyw miłości w lekturach - walentynkowa powtórka

# data[].attributes.attachment_link.title
Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” - SlideServe

# data[].attributes.attachment_link.description
Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” . Wybrane zagadnienia w analizie powieści. Opracowała mgr Bożena Bogucka-Tondera. Pożar Rzymu. Pożar Rzymu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Eksperyment społeczny pokazuje, jak inni podążają za tłumem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdy inni narzucają swoją wolę... - "O doktorze Hiszpanie" Jana Kochanowskiego.

„Nasz dobry doktor spać się od nas bierze,Ani chce z nami doczekać wieczerze."„Dajcie mu pokój! najdziem go w pościeli,A sami przedsię bywajmy weseli!"„Już po wieczerzy, pódźmy do Hiszpana!"„Ba, wierę, pódźmy, ale nie bez dzbana."„Puszczaj, doktorze, towarzyszu miły!"Doktor nie puścił, ale drzwi puściły.„Jedna nie wadzi, daj ci Boże zdrowie!"„By jeno jedna" - doktor na to powie.Od jednej przyszło aż więc do dziewiąci,A doktorowi mózg się we łbie mąci.„Trudny - powiada - mój rząd z tymi pany:Szedłem spać trzeźwo, a wstanę pijany." *spać się od nas bierze - odchodzi od nas, idzie spać *przedsię - mimo to *wierę - istotnie * trudny mój rząd - trudno mi dojść do ładu

Zapisz w zeszycie notatkę: "O doktorze Hiszpanie" to jedna z najsłynniejszych fraszek Jana Kochanowskiego. W utworze poeta odwołuje się do swoich doświadczeń związanych z długoletnim pobytem na dworze, z niezwykłą sprawnością odmalowuje atmosferę biesiad, w jakich zapewne wielokrotnie sam brał udział.To klasyczny przykład fraszki obyczajowej. Dominuje tu dialog. Podmiot fraszki wypowiada tylko kilka kwestii, które cechują się dużym natężeniem komizmu, ale nie oceniają bohatera ani sytuacji.

Bohaterem fraszki - zgodnie z tytułem - jest doktor Hiszpan, postać autentyczna. Piotr Roizjusz, spolonizowany Hiszpan, dworzanin króla Zygmunta Augusta, był lekarzem, prawnikiem oraz poetą. Utwór rozpoczyna się w momencie, kiedy doktor wycofuje się z biesiady do swej sypialni, a jego towarzysze próbują go zatrzymać.

# data[].attributes.attachment_link.title
Szara Piechota - z linią melodyczną ( karaoke )

# data[].attributes.attachment_link.title
28K views · 735 reactions | A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz | By Irmina Żarska - Rysunkowy język polski | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak dobrze zacząć przemówienie | Kammel Czanel #6

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Jolanta Trompeta

Flirt z medycyną (ze zbioru reportaży Tędy i owędy)

W jaki sposób bohater książki Melchiora Wańkowicza uniknął bratobójczej walki?

Tytułowe "Tędy i owędy" to wyrażenie, które składa się z dwóch przeciwstawnych słów: tędy - czyli tą drogą, w tym kierunku oraz dawniej używane owędy, czyli inną drogą, tamtędy. Razem składają się one na używane do dziś wyrażenie, oznaczające "w różnych kierunkach, różnymi drogami".

O gatunku utworu

Zbiór reportaży Melchiora Wańkowicza należy do literatury faktu, polegającej na opisywaniu realnych wydarzeń i postaci. Autor przytacza autentyczne historie ludzi i opisuje prawdziwe wydarzenia. Książkę zalicza się do grona reportaży literackich - autor opiera się na osobistych sądach, składa w spójną opowieść kilka jednostkowych przypadków, czasem koloryzuje, by jak najlepiej przekazać czytelnikom informacje o opisywanych czasach. Nie liczą się tu tak bardzo indywidualne wydarzenia czy postaci.

Szkolni koledzy, z którymi płatał różnorakie figle.Kobiety, z którymi pisarz romansował, obiekty jego westchnień, żona pisarza i jego córka Marta.W późniejszych latach, autor wspomina licznych, przelotem spotkanych ludzi: wojskowi, urzędnicy, dziennikarze czy właściciele ziemscy.

Przede wszystkim Warszawa, ale także Rumunia, Bliski Wschód, Afryka, Ameryka Środkowa i Pólnocna.

Od początku XX wieku do lat 60-tych.

Elementy świata przedstawionego

Problematyka

W zbiorze gawęd Tędy i owędy autor porusza kwestie związane z codziennością, z którą przyszło się mierzyć ludziom w okresie wojny światowej, okupacji, oraz okresu międzywojennego. Mamy szansę dowiedzieć się w jaki sposób wówczas zdawało się maturę, zdobywało pierwszą pracę, jak wyglądały stosunki z nauczycielami. Dowiadujemy się jak wyglądało studenckie życie w Krakowie, jak radzono sobie z cenzurą w świecie literackim i dziennikarskim. W formie anegdot otrzymujemy panoramę życia pod rządami władz PRL-u i trudności, z jakimi związane były nałożone przez nią ograniczenia. W książce pojawia się również problem emigracji i obraz powojennej Ameryki.

Po wybuchu I wojny światowej Wańkowicz starał się o tzw. „biały bilet", czyli zwolnienie ze służby wojskowej na zawsze. Nie bardzo chciał uczestniczyć w walkach bo wiedział, że może mu przyjść zabijać swoich rodaków służących w obcych armiach.

TEKST

Flirt z medycyną

Dziękuję!

Zadania - odpowiedzi zapisz w zeszycie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
cykl lekcji

Syzyfowe prace

Stefan Żeromski

opracowała Monika Staniszewska

Temat 10.

Temat 9.

Temat 8.

Temat 7.

Temat 5.

Temat 6.

Temat 4.

Temat 3.

Temat 2.

Kliknij w temat, którego szukasz.

Temat 1.

Powrót do listy tematów

Temat 1: ,,Syzyfowe prace" - geneza powieści oraz elementy świata przedstawionego

Zapraszam do muzeum!

Ważne daty

Uzupełnij na podstawie filmu. Stefan Żeromski (ur.? - zm.?)Polski prozaik , publicysta, dramaturg. Posługiwał się pseudonimami: ? Ze względu na zangażowanie społeczne nazywany był ?Znane utwory literackie: 1. ?2. ?3. ?4. ?5. ?

Pisanie traktował Żeromski jak pracę dla ojczyzny...

"Byłem zawsze jak dobosz, który biegnie bez tchu obok spracowanego szeregu, znany takt wybijając pałkami." (Nokturn, 1907 r.)

Pracę nad "Syzyfowymi pracami" Żeromski rozpoczął w Szwajcarii, gdzie w latach 1892-1896 pracował w polskim muzemu historycznym w Rapperswilu, porządkując ideową spuściznę Wielkiej Emigracji po powstaniu listopadowym. W Szwajcarii miał również możliwość przyjrzenia się systemowi szwajarskiej edukacji. Refleksje pisarza można odnaleźć w rozmyślaniach inspektora Jaczmieniewa, który w drugim rozdziale książki z tęsknotą wspomina czas, gdy poznawał metody pracy z dziećmi w Szwajcarii. Z obrazem szwajcarskiej szkoły, nieupolitycznionej, uczącej samodzielności myślenia, pisarz skontrastował obraz szkoły poddanej bezwzględnej rusyfikacji.

Uzupełnij luki i przepisz do zeszytu:Powieść ,,Syzyfowe prace" ukazywała się pierwotnie na łamach dziennika ,,..............................." w okresie od lipca do września 1897 r., nie była podpisana imieniem i nazwiskiem autora, lecz pseudonimem ...................... Na terenie zaboru rosyjskiego książka ukazała się w ........ r. pod zmienionym tytułem ,,Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace". Powieść Żeromskiego jest obrazem szkoły w Królestwie Polskim w latach 70-tych .............. wieku, w okresie nasilenia polityki rusyfikacyjnej.

Losy głównego bohatera - .................... - pisarz wzorował na własnej biografii. Podobieństwa między autorem a bohaterem to m.in. pochodzenie ze zubożałej ................., realia rodzinnej wsi, stosunek syna do matki, jej choroba i ........., nauka Marcina w wiejskiej szkole w ........... (wzorowanej na szkole początkowej w Psarach, do której uczęszczał Żeromski), gimnazjum w ...................., (którego pierwowzorem była szkoła w ................) oraz postacie nauczycieli. Także w dziejach Andrzeja ................. można odnaleźć echa losów Żeromskiego, m.in. trudny los ............................ oraz postać nauczyciela, mentora - dla Andrzeja był to Antoni ............, a dla Żeromskiego polonista Antoni Gustaw Bem.

Pajęczyn Dolny

Wydarzenia zostały zorganizowane w trzy splatające się ze sobą wątki.

inni

Bernard Zygier

Andrzej Radek

Marcin Borowicz

Gawronki

Kleryków

Owczary

retrospekcje

kontekst historyczny

zakończenie akcji

rozpoczęcie akcji

4. wydarzenia

3. bohaterowie

2. miejsce akcji

1.czas akcji

Elementy świata przedstawionego

O czym jest ta powieść?

Powrót do listy tematów

Temat 2: Jak wyglądała szkoła w XIX wieku?

Liczba

Zaostrzenie rusyfikacji nastąpiło po upadku powstania styczniowego: wprowadzono ciągły stan wojenny, zrusyfikowano administrację i szkolnictwo. Wysiedlano i wywłaszczano Polaków. Początkowo rozpoczęto przekształcanie nazw polskich miast na rosyjskie, w 1869 została zamknięta Szkoła Główna Warszawska, na której miejscu utworzono Uniwersytet Cesarski z wykładowym językiem rosyjskim. W 1869 nastąpiło dodatkowo zamknięcie wszystkich szkół powiatowych. Stopniowo, w latach 1869-1885, następowało całkowite wypieranie języka polskiego z systemu szkolnictwa, zakończone sprowadzeniem go do roli języka dodatkowego i nieobowiązkowego. Tylko religii uczono po polsku. Wprowadzono podręczniki do historii autorstwa Iłowajskiego, które fałszując historię Polski, stawały się środkiem rusyfikacji. Także w szkołach ludowych wprowadzono naukę w języku rosyjskim. Symbolem ówczesnych represji stał się rosyjski kurator okręgu warszawskiego Aleksandr Apuchtin, który wprowadził do miejsc nauczania m.in. system donosów i szpiclowania uczniów, który stał się podstawą systemu policyjnego w szkołach. Także od 1869 język rosyjski stał się jedynym oficjalnym w sądownictwie i administracji. (źródło: Wikipedia)

Zapisz w zeszycie: rusyfikacja - narzucanie kultury rosyjskiej, języka rosyjskiego jako przejaw polityki wynarodowiania stosowany przez władze carskie w okrsie zaborów.Zapisz wyrazy pokrewne do słowa "rusyfikacja"? (czasownik), (imiesłowy)? (przymiotnik)? (rzeczownik) - ten, kto rusyfikuje.? (rzeczowik) - zwolennik, sympatyk tego, co rosyjskie.

Praca domowaZapisz w zeszycie imiona i nazwiska nauczycieli oraz przedmioty, jakich uczyli.

Powrót do listy tematów

Temat 3: Sylwetki nauczycieli w zrusyfikowanej szkole.

Zadanie 1.Na podstawie rozdziału I i VIII powiedz, kto znajduje się na tym rysunku. Podaj nazwiska.

Zagraj!

Zadanie 2.Kliknij w linijkę i przeczytaj wypowiedzi nauczycieli. Kto mógłby tak o sobie powiedzieć?

Zadanie 3. Na kolejnym slajdzie umieściłam ankietę. Wypełnij ją, zaznaczając w każdej rubrycce odpowiedź "tak" lub "nie".

Teraz odszukaj w powieści przykłady podobnych zjawisk - w rozdziałach I, II, V, VII, XV. Następnie wypełnij ankietę jeszcze raz - jako uczeń XIX-wiecznej szkoły w Królestwie Polskim.

Zadanie 4. Policz, w ilu rubrykach zaznaczyłeś odpowiedź "tak" (jako uczeń z XIX wieku). Następnie uzasadnij słuszność jednego z poniższych zdań (napisz 6-8 zdań).- W powieści przedstawiono uniwersalne zjawiska z życa szkolnego.- "Syzyfowe prace" pokazują zjawiska występujące tylko w XIX-wiecznej szkole.

Powrót do listy tematów

VS

XXI w.

XIX w.

Temat 4: Która szkoła lepsza?

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

VS

Wiele zagadnień związanych ze szkołą to problemy ponadczasowe - aktualne dawniej i dziś, jednak warunki nauki oraz zasady obowiązujące w szkole z pewnością uległy zmianie. Porównajmy je!

5. metody nauczania

4. nauczane przedmioty

3. język wykładowy

2. czas trwania nauki

1. zasady rekrutacji

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

10. wycieczki, imprezy szkolne

9. kary i nagrody

8. zajęcia pozalekcyjne

7. strój obowiązujący uczniów

6. obowiązująca dyscyplina i prawa uczniów

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

Szanowny Absolwencie gimnazjum w Klerykowie, prosimy Cię o wypełnienie niniejszej ankiety. Udziel odpowiedzi zgodnych z prawdą, możliwie wyczerpujących. Zadbaj o ich poprawność językową.

Ankieta dla absolwenta gimnazjum w Klerykowie

W której szkole wolałbyś się uczyć - w swojej czy w klerykowskim gimnazjum? Odpowiedzi udziel w formie rozprawki.

Praca domowa

Powrót do listy tematów

Temat 5: Metody rusyfikacji w klerykowskim gimnazjum

Porównaj wspomnienia uczennicy szkoły, w której stosowano metody rusyfikacyjne, z sytuacją Marcina Borowicza i dokończ wypwiedź Marcina.

Sztetter (j. polski)

Leim (łacina)

Nogacki (matematyka)

Ozierskij (j. rosyjski)

Majewski (klasa wstępna)

inspektor Zabielskij

Sposób nauczania, podejście do uczniów

Kostriulew

dyr. Kriestoobriadnikow

Nauczyciel

Uzupełnijcie tabelkę

Analiza sposobów nauczania i postępowania nauczycieli wobec uczniów pozwoliła nam przyjrzeć się bliżej metodom rusyfikowania młodzieży w XIX w. na terenach Królestwa Polskiego. Czy potraficie wymienić te metody? Notatka

Powrót do listy tematów

Temat 6: Kto wykonywał syzyfową pracę? - rozmawiamy o znaczeniu tytułu powieści Stefana Żeromskiego.

rusofilizm

represje

oportunizm

marazm

konformizm

dezintegracja

lojalizm

inwigilacja

Przyda nam się znajomość kilku słów związanych z problemem rusyfikacji.

Znamy już metody rusyfikacji w Królestwie Polskim, sprawdźmy teraz, czy były efektywne. To nam pomoże zinterpretować tytuł powieści.

Postawy młodzieży polskiej wobec rusyfikacji

- Indywidualne wystąpienia uczniów na lekcjachskierowane przeciwko rusyfikacji, np. recytacja Zygiera na lekcji polskiego i bunt Waleckiego na historii wobec Kostriulewa wulgarnie poniżającego uczucia religijne Polaków. - Czytanie zakzanej literatury polskiej. - Organizowanie nielegalnych spotkań o charakterze kółek samokształceniowych (np. działalność Zygiera w Warszawie, spotkania gimnazjalistów klerykowskich u Gontali).- Posługiwanie się językiem polskim nawet w murach szkoły.- Uleganie rusyfikacji (aż do przyjęcia postawy rusofilizmu), często nie w pełni uświadomiane i rodzące późniejszy bunt (np. Marcin Borowicz - obrzucenie błotem Majewskiego)

- Uleganie rysyfikacji dla własnych korzyści - konformiści, oportuniści, karierowicze bez kręgosłupa moralnego (np. prof. Majewski, który stał się gorliwym rusyfikatorem i czerpie z tego korzyści).- Ugodowość nauczyieli w obawie przed utratą posady i środków do życia dla całej rodziny, strach przed represjami (np. prof. Sztetter, polonista).- Lojalizm - np. radca Samsonowicz i Grzebicki, prof. Leim. - marazm większości klerykowian (brak wiary w powodzenie protestu, chęć spokojnego życia, skupienie się na problemach trudnej egzystencji).

Społeczność klerykowska wobec rusyfikacji (osoby dorosłe).

syzyfowa praca ?

Związek frazelogiczny syzyfowa praca wiąże się z mitycznym królem Syzyfem, władcą Koryntu, który naraził się bogom. Za karę musiał wtaczać głaz na szczyt góry, a kamień zawsze staczał się tuż przed wierzchołkiem. Jakie jest współczesne znaczenia tego wyrażenia?

postawa Syzyfa

praca Syzyfa

Interpretacja mitu o Syzyfie nie jest jednowymiarowa. Spróbujmy rzucić światło na tę historię w taki sposób, by za każdym razem skoncentrować się na innym aspekcie jej finału.

Interpretacja II

Interpretacja I

Czym się kończy podjęty trud?

Co jestsyzyfową pracą?

Kto w powieści podejmuje syzyfową pracę?

dwie interpretacje

Czas na notatkę w zeszycie. Przeczytaj dwie interpretacje tytułu powieści Żeromskiego sformułowane przez Artura Hutnikiewicza i wypełnij tablekę (w zeszycie).

Powrót do listy tematów

Temat 7: Niezwykła lekcja polskiego. Przebudzenie Marcina Borowicza.

KARTA PRACY

Kliknij!

Wysłuchaj recytacji "Reduty Ordona" Adama Mickiewicza w wykonaniu Bernarda Zygiera.- słuchając, obserwuj zachowanie nauczyciela i uczniów (zwłaszcza uczucia malujące się na twarzach chłopców).- wykonaj zadania z karty pracy (wydrukuj lub przepisz)

Powrót do listy tematów

Co to znaczy "powieść o dojrzewaniu"? Jakie cechy Waszym zdaniem powinien zawierać utwór reprezentujący taki gatunek?

Temat 8: "Syzyfowe prace" powieścią o dojrzewaniu. Analizujemy epizody z życia Marcina Borowicza.

sprawdź

marcin borowicz

1. rodzice: ...2. rodzeństwo: ...3. pochodzenie: ...4. miejsce urodzenia: ...5. nauka: ...6.wykształcenie: ...7. zainteresowania:8. wiek na początku powieści ... wiek na końcu powieści: ...9. przyjaciele, znajomi: 10. stan cywilny i uczuciowy: ...

główny bohater powieści "Syzyfowe prace" S. Żeromskiego

Marcin Borowicz

Co wiemy o Marcinie Borowiczu? Zapisz w zeszycie metryczkę bohatera.

Zapisz trzy według ciebie najważniejsze zdarzenia z życia Marcina Borowicza. Niech to bedą takie zdarzenia, które twoim zdaniem najbardziej wpłynęły na ukształtowanie charakteru i osobowości bohatera.

Ważne zdazrenia z życia marcinA borowiczA

ZADANIE

Pierwszy "mistrz" Marcina

Pierwsza rozpacz po stracie bliskiej osoby.

Pierwsza lekcja patriotyzmu

Pierwsza miłość

pierwsze współczucie wobec kolegi

pierwsze przjaźnie

Pierwsze trudy nauki

Pierwsze egzaminy

Pierwsza wizyta w teatrze

Pierwsze rozstanie z rodzicami

Pierwsza fascynacja literaturą

W "Syzyfowych pracach" zostały ukazane te epizody z życia Marcina, które wyraźnie charakteryzują bohatera albo mówią o momentach przełomowych w jego życiu. Przypomnij sobie dzieje Marcina Borowicza i napisz o "pierwszych razach" tego chłopca.

Trudno jednoznacznie scharakteryzować Marcina, ponieważ nieustannie się zmienia. Jego charakter, światopogląd, jego osobowość - dopiero się kształtują, w zderzeniu z sytuacjami, które przynosi mu życie. Omówione wcześniej momenty inicjacyjne są kluczowe dla rozwoju bohtera i pozwalają czytelnikowi dostrzec jego stałe cechy, które z każdą nową sytuacją wydają się bardziej wyraziste. We szystkich tych sytuacjach Marcin okazuje się przede wszytkim wrażliwy, refleksyjny, opanowany, zamknięty w sobie. Początkowo daje sobą łatwo manipulować, nie ma własnego zadnia, brak mu samodzielności myslenia, później refleksyjna, wrażliwa natura i inteligencja sprawiają, że Marcin rozumie sój błąd i zupełnie zmienia światopogląd - zmienia priorytety i cele. Staje się innym człowiekiem - dojrzewa. Powieść pokazuje więc proces, jakim jest osiąganie samdzielności myślenia - ważnej cechy dorosłości. Bohtera, który przechodzi przemianę wewnętrzną, nazywamy właśnie BOHATEREM DYNAMICZNYM.

marcin borowicz jako bohater dynamiczy

Anna Stogowska "Biruta"

5. Dlaczego Marcin się zmienił? Dlaczego stał się patriotą?

7. Czy współczesny młody człowiek może utożsamić się z Marcinem? Czy niektóre doświadzcenia z życia Marcina przypominają Wam Wasze własne doświadczenia życiowe?

6. Dlaczego Borowicz zakochał się właśnie w Annie Stogowskiej?

3. Dlaczego Borowicz podczas pamiętnej lekcji historii powiedział, że Walecki protestował tylko we własnym imieniu?

2. Dlaczego Marcin wybrał się do teatru na rosyjską sztukę?

4. Dlaczego Marcin pomógł Andrzejowi? O czym świadczy ta pomoc udzielona nieznanemu koledze?

1. Dlaczego Marcina łatwo było zrusyfikować?

ważne pytania

Powrót do listy tematów

Jan Wacław Machajski, przyjaciel Żeromskiego z lat szkolnych, prototyp Andrzeja Radka

Stefan Żeromski w czasach gimazjalnych

Temat 9: Zanim uścisnęli sobie dłonie... - kontrasty i podobieństwa między losami Marcina Borowicza i Andrzeja Radka.

Sprawdź

W pewnym momencie akcji losy chłopców splatają się. Zapisz w zeszycie trzy wydarzenia/sytuacje, w których bohaterowie uczestniczą razem. 1. .........................................2. ........................................3. .......................................

W XII rozdziale pojawia się drugi bohater, który staje się na chwilę pierwszoplanową postacią - Andrzej Radek. To syn fornala wiejskiego (robotnika rolnego w pańskim majątku). Chociaż losy Marcina niemal całkowicie wypełniają książkę, to Andrzej Radek jest równie ważnym bohaterem. Czytelenik powinien zwrócić na niego baczną uwagę. Nie bez powodu Stefan Żeromski nadał pierwszemu wydaniu książki tytuł "Andrzej Radek, czyli syzyfowe prace".

Sprawdź

Przypomnij sobie koleje życia Andrzeja Radka. Zapisz w zezycie plan dziejów bohatera. Pomogą Ci rysunki.

tabelka porównawcza

Losy Borowicza i Radka, znim chłopcy spotkaja się w gimnazjum w Klerykowie, są tak odmienne, że siłą tego kontrastu uważny czytelnik mimowolnie dokonuje porównań między tymi dwiema historiami życia. Tak pisał o nich w swojej książce W. Jampolski: "Poprzez przeszkody, poprzez łany życia [...] dwie zmierzają ku sobie i łączą się drogi: droga miękka, kapryśna, nieraz niekonsekwentna, syna szlacheckiego Marcina Borowicza, która, kołując po wertepach młodzieńczej beztroski, potrącajac o przepaść zrusyfikowania się, doprowadza do twardego gruntu, podmurowanego doświadczeniem i bólem, twardą szkołą życia, odrzucającą miękkości - i twardy, prosty, kurzem pokryty, chłopski gościniec Andrzeja Radka" A Ty? Zastanawiałaś/zastanawiałeś się nad tym zagdanieniem? Podziel się swoimi wnioskami, wypełniając tabelkę :)

6. cechy charakteru

Bohaterowie

5. wobec rusyfikacji

4. stosunek do kolegów

3. stosunek do nauki

2. życie rodzinne, stosunek do rodziców

1. pochodzenie społeczne, warunki materialne

Andrzej Radek

Marcin Borowicz

Andrzej Radek to wytrwały, ambitny chłopiec. Pragnienie zdobywania wiedzy rozbudził w nim Antoni Paluszkiewicz, "Kawka" - jego pierwszy nauczyciel, późniejszy opiekun. Słowa "Kawki" na temat nauki Andrzej zapamiętał na zawsze. Przepisz poniższy cytat i powiedz, jak rozumiesz te słowa (odpowiedź zanotuj w zeszycie).

"Nauka jest jak niezmierzone morze, im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz... Ucz się, co tylko jest sił w tobie, żeby jej zakosztować!" słowa Antoniego Paluszkiewicza ("Syzyfowe prace" S. Żeromski)

Andrzej Radek, ................................ Marcin Borowicz, uczęszczał do klerykowskiego gimnazjum. Radek, ............................... Marcin Borowicz, nigdy nie uległ mechanizmom polityki rusyfikacyjnej. Dzieje Andrzeja Radka stają się od połowy powieści drugim, paralelnym wątkiem, ................................. wobec losów Marcina. Autor ukazuje momenty przełomowe i wydarzenia odciskajace piętno na psychice ....................... Marcina, jak i Andrzeja.

w odróżnieniu, podobnie jak, zarazem, zarówno, tożsamym, przeciwstawnym, taki sam, w odrożnieniu od, inaczej niż, w przeciwieństwie do

Przepisz do zeszytu notatkę. Uzupełnij luki wybranymi wyrazami z ramki (nie wszystkie pasują :)

Pierwotny tytuł powieści Żeromskiego brzmiał ,,Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace". Jeśli spróbujemy zrozmieć zanczenie pojęcia ,,syzyfowa praca" w kontekście losów Andrzeja Radka, pojawi się trzecia interpretacja tytułu tej lektury. Andrzej Radek, przedstawiciel najniższej warstwy społecznej, na wzór Syzyfa toczy upartą walkę z losem, cierpliwie i wytrwale dążąc do celu.

tę

Powrót do listy tematów

Temat 10: Pożegnanie z lekturą. Jak zapamiętasz tę książkę?

rodzaj literacki: epikagatunek literacki: powieść obyczajowacechy gatunkowe: narrator, rozbudowany świat przedstawionyrodzaj narracji: trzecioosobowa, wszechwiedzącaczas akcji: druga połowa XIX w. miejsce akcji: Kleryków, Gawronki, Owczary (zabór rosyjski)główni bohaterowie: Marcin Borowicz i Andrzej Radekmotywy/tematy: szkoła, rusyfikacja, nauczyciel, wpływ literatury na życie, dojrzewanie, patriotyzm, rodzina, matka, samotność, przyjaźń, pierwsza miłość, ambicja, nauka, wdzięczność, bezinteresowna pomoc, przyroda, podział społeczny, powstanie

rodzaj literacki: gatunek literacki:cechy gatunkowe: rodzaj narracji:czas akcji:miejsce akcji:główni bohaterowie: motywy/tematy:

Co trzeba zapamiętać?

Akcja powieści historycznej przedstawia okres dziejowy zamknięty dla pisarza - wcześniejszy niż epoka, w której żyje i tworzy autor książki. Natomiast akcja "Syzyfowych prac" toczy się w latach współczesnych Żeromskiemu - to przecież lata jego dzieciństwa i młodości. Książka ma zatem walory historyczne, dokumentalne (stanowi ważne źródło wiedzy o tamtym okresie w dziejach Polski), ale powieścią historyczną nie jest.

Dlaczego "Syzyfowe prace" nie są powieścią historyczną?

Co zapamiętasz z tej książki?Co weźmiesz z niej dla siebie?

ZADANIEPrzygotuj "lekturę w pudełku" - włóż do pudełka pięć przedmiotów, które kojarzą Ci się z "Syzyfowymi pracami" i zrób zdjęcie. Następnie wyślij do mnie zdjęcie z opisem wybranych przedmiotów (powiąż je z treścią książki).

# data[].attributes.attachment_link.description
cykl lekcji Syzyfowe prace Stefan Żeromski opracowała Monika Staniszewska Temat 10. Temat 9. Temat 8. Temat 7. Temat 5. Temat 6. Temat 4. Temat 3. Temat 2. Kliknij w temat, którego szukasz. Temat 1. Powrót do listy tematów Temat 1: ,,Syzyfowe prace" - geneza powieści oraz elementy świata przedstawionego Zapraszam do muzeum!

# data[].attributes.attachment_link.title
Słowotwórstwo - zadania egzaminacyjne worksheet

# data[].attributes.attachment_link.description
Liveworksheets transforms your traditional printable worksheets into self-correcting interactive exercises that the students can do online and send to the teacher.

# data[].attributes.attachment_link.description
Join a game of kahoot here. Kahoot! is a free game-based learning platform that makes it fun to learn - any subject, in any language, on any device, for all ages!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) popełnił błąd i go naprawił 2) był samotnikiem 3) był władcą 4) ciężko pracował fizycznie 5) narażał się dla innych 6) zginął młodo 7) był dzieckiem 8) przeszedł przemianę wewnętrzną 9) był porywczy 10) był wybitnie inteligentny 11) tęsknił za kimś lub za czymś 12) był ciekawy życia 13) musiał dokonać trudnego wyboru 14) zrozumiał coś ważnego 15) czegoś żałował 16) żył w czasie II wojny 17) cenił książki 18) doceniał rodzinę 19) dokonał wielkiego czynu 20) ulegał wpływom 21) był samolubny 22) łączył piękno fizyczne i duchowe 23) zmierzył się z czyjąś śmiercią 24) jest postacią fantastyczną 25) wziął udział w powstaniu 26) był nieszczęśliwie zakochany 27) miał tajemnicę 28) dużo podróżował 29) doświadczył przyjaźni 30) chodził do szkoły 31) był okrutny 32) był niewierny 33) cenił tradycję 34) mieszkał w zamku 35) lubił się przechwalać 36) był zamożny 37) dokonał morderstwa 38) chciał być kimś innym 39) mieszkał w Warszawie 40) mieszkał na wsi 41) miał duży wpływ na innych, był autorytetem 42) był biedny 43) był bardzo ambitny 44) bał się czegoś lub kogoś 45) był patriotą 46) udowodnił coś samemu sobie 47) zachowywał się zabawnie 48) był kochliwy 49) odbył fascynującą podróż 50) był marzycielem

# data[].attributes.attachment_link.description
1) popełnił błąd i go naprawił 2) był samotnikiem 3) był władcą 4) ciężko pracował fizycznie 5) narażał się dla innych 6) zginął młodo 7) był dzieckiem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start!

Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle...

„A więc wojna" - pierwsze słowa specjalnego komunikatu nagranego na polecenie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, wygłoszonego wczesnym rankiem 1 września 1939 roku przez dziennikarza Józefa Małgorzewskiego w Rozgłośni Polskiego Radia.

Czym było dla chłopców harcerstwo? Czego ich nauczyło?

Harcerstwo podczas II wojny światowej

Życie jest tylko wtedy coś warte i tylko wtedy daje radość, jeśli jest służbą. Formy służby mogą być zmienne i ciągle dostosowywane do potrzeb życia.

Jak rozumiesz słowa Andrzeja Długiego?

Czym jest służba ojczyźnie w czasach wojny, a czym w czasach pokoju?

Czy jest to dla Ciebie ważne?

- kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej,

której celem była akcja Małego Sabotażu.

Sabotaż

sabotaż 1. walka z wrogiem lub protest poprzez uchylanie się od pracy, wadliwe jej wykonywanie, uszkadzanie środków produkcji; 2. ukryte działanie mające na celu przeszkodzenie w realizacji jakiegoś planu; 3. Mały Sabotaż - akcja konspiracyjna w czasie okupacji hitlerowskiej polegająca na wypisywaniu na murach antyhitlerowskich haseł, ośmieszanie zarządzeń, dezorganizowanie akcji propagandowych np.
, uprawiać sabotaż

jak poważnie i świadomie polskie podziemie traktowało toczącą się na ulicach Warszawy walkę na napisy, był konspiracyjny konkurs na znak Polski Walczącej.

Symbol Polski Walczącej w Fabryce Norblina.

Symbole żółwia propagowały powolną pracę w zakładach działających na rzecz okupanta.

Rekordzistą w rysowaniu żółwi był Rudy. Miał zdolności artystyczne, wymyślił schemat żółwia:

"(...)oraz rysowanie na murach żółwia, mającego propagować powolną robotę w zakładach, pracujących na rzecz okupanta. Rekordzistą żółwiowym okazał się Rudy. Przydały się tu jego zdolności rysunkowe oraz wymyślony przezeń schemat żółwia, łączący w sobie, jak z dumą mówił - ekspresję wyrazu i szybkość pociągnięcia kredą. Jednego wieczoru narysował Rudy ponad 80 żółwi! Koledzy, oglądając te rysunki, z uznaniem kiwali głowami nad wyjątkowym lenistwem, bijącym z sylwetek żółwi Rudego. - Nie ma co! Wybitny talent rysunkowy!"

Walka z propagandą Goebbelsa

Deutschland sieght an allen Fronten (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach).

Deutschland lieght an allen Fronten (Niemcy leżą na wszystkich frontach).

Jedźcie z nami do Niemiec.

Jedźcie sami do Niemiec.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.

"Co za widok! Podłoga pokoju, w którym odbywa się przyrzeczenie, cała zasłana hitlerowskimi flagami. Chodząc - depcze się po swastykach (a o flagi hitlerowskie coraz trudniej, Niemcy wieszają je coraz wyżej). Na ścianie Orzeł Polski i biało-czerwona chorągiew".
Akcje zniechęcające Polaków do chodzenia do kina:
- pisanie na murach hasła „Tylko świnie siedzą w kinie" i rozlepianie ulotek (Ulotkę wydano w celu zniechęcenia młodzieży do chodzenia do kina, w którym wyświetlane były niemieckie filmy propagandowe. Napisana była w formie „urzędowego obwieszczenia" szefa propagandy Ohlenbuscha, który wzywał w niej Polaków do chodzenia do kin, gdyż dochód idzie na dozbrajanie armii niemieckiej. Mieszkańcy Warszawy śmiali się z tego tekstu, ale nie przestali chodzić do kina);
- gazowanie kin.

Niestety mimo różnorodnych działań Polacy nadal chodzili do kina, akcje były nawet dla nich dodatkową atrakcją.

Rozbijanie szyb fotografom, którzy wystawiali zdjęcia niemieckich żołnierzy.

Po kilku miesiącach fotografie niemieckich żołnierzy zniknęły z wystaw. Przymilający się Niemcom fotografowie zostali ukarani i zniechęceni.

Pierwsze zadanie dotyczyło fotografów. Instrukcja przyniesiona „z góry" stwierdzała, że liczni fotografowie warszawscy powystawiali w szafkach wystawowych fotografie żołnierzy niemieckich; fotografowie demoralizują samych siebie i społeczeństwo; nadają ulicom Warszawy nieznośny wygląd. Ponieważ na kilkakrotne listowne wezwania Wawra tylko niewielka ich część zareagowała, usuwając fotografie Niemców, należy resztę nauczyć postawy obywatelskiej innymi sposobami. Tłuczenie szyb przymilającym się do klienteli nieprzyjacielskiej fotografom - oto zadanie na najbliższą przyszłość. Stłuczenie szyby wystawowej wiosną 1941 roku nie było rzeczą łatwą... psychicznie

"Bohaterem „kopernikowskiej afery" był Alek. Jednym z pierwszych „kulturalnych osiągnięć" hitlerowców po zajęciu Warszawy było zasłonięcie tej części podstawy pomnika Kopernika, na której widniał wyryty napis: „Mikołajowi Kopernikowi - Rodacy", wielką mosiężną płytą, z odpowiednio zmienionym napisem niemieckim. W początkach lutego 1942 roku znalazł i wyczytał Alek w jakiejś encyklopedii, że Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego: chwila namysłu i decyzja gotowa. Trzeba odpowiednio uczcić dzień urodzin wielkiego polskiego astronoma!"

W 1940 w czasie okupacji niemieckiej dokonano zasłonięcia napisów wyrytych na cokole.
W miejscu NICOLAO COPERNICO GRATA PATRIA umieszczono tablicę z napisem STA SOL NE MOVEARE (Stój, Słońce, powstrzymaj swój bieg), a napis MIKOŁAYOWI KOPERNIKOWI RODACY zasłonięto tablicą z napisem w języku niemieckim DEM GROSSEN ASTRONOMEN NIKOLAUS KOPERNIKUS (Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi).
11 lutego 1942 Alek zdjął z pomnika tablicę z niemieckim napisem i ukrył ją w pobliskiej zaspie śniegu. Pamiętajcie, że pomnik znajduje się na otwartej przestrzeni, na wprost budynku, w którym swoją siedzibę miała granatowa policja.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.

Paprocki to właściciel restauracji, który kolaboruje (współpracuje) z Niemcami - pośredniczy w prenumeracie niemieckich propagandowych gazet

("W pierwszej wybił się Alek, w drugiej - Rudy. Obaj zjednoczyli swą pomysłowość i wysiłki w tak zwanej „akcji przeciw Paprockiemu". Paprocki był to restaurator przy ulicy Madalińskiego. Regularnie w każdą sobotę ogłaszał się w gadzinowym „Nowym Kurierze Warszawskim" komunikując, że pośredniczy w prenumeracie „Der Sturmer" (jednego z najbardziej plugawych tygodników hitlerowskiej propagandy) i innych niemieckich pism".).

Działania chłopców:

1. Posyłanie perswazyjnych listów.

2. Wybicie szyb.

3. Rozlepianie ogłoszeń o sprzedawaniu słoniny.

4. Nękanie telefonami.

5. Ogłoszenia o sprzedawaniu węgla.

6. Wypisywanie obelg na murach domów.

7. Nalepienie klepsydry żałobnej o zgonie Paprockiego.

8. Kolejne rozbicie szyb.

Działania harcerzy przyniosły skutek - Paprocki zaprzestał działalności.

- system blokowy wciągania flag na latarnie;

- pieczątki z trupią czaszką;

- jajka wydmuszki z farbą;

- stempel kotwicy z poduszką nasączoną farbą;

- wieczne pióro do pisania wysoko na murze.

W formie kartki z pamiętnika opowiedz o najsłynniejszej akcji sabotażowej Alka.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.

Dla Polaków:

- dodanie otuchy i wiary w zwycięstwo,

- wzmocnienie poczucia obowiązku i solidarności w społeczeństwie,

- piętnowanie niewłaściwych zachowań (np. chodzenie do kin, kolaboracja).

- przypomnienie o oporze Polaków i ich gotowości do odwetu,

- wprowadzenie poczucia niepewności,

- osłabienie wiary w zwycięstwo.

Zastanówcie się, co pomogło w skutecznym przeprowadzeniu akcji,

jakich umiejętności, cech charakteru wymagały od bohaterów?

dywersyjne

dywersja działania sabotażowe lub propagandowe prowadzone na zapleczu i tyłach wroga w celu dezorganizacji jego działań wojennych, utrudnienia akcji, obniżenia wartości bojowej wroga (często działania z użyciem broni, materiałów wybuchowych) np. mała dywersja dywersja przeciw okupantom

Listopad 1942 roku był przełomowym miesiącem drugiej wojny światowej.

"Teraz nadchodziły inne czasy. Walka pod okupacją miała nabrać ostrzejszego wyrazu. Jej znamieniem stawał się pistolet, granat i dynamit. Nadchodziły czasy dywersji i dywersyjne oddziały miały teraz wystąpić w pierwszej linii podziemnego polskiego frontu. Wawer będzie trwał i będzie aż do powstania pełnił swą ciężką i niezbędną służbę; akcję Małego Sabotażu prócz Wawra uprawiać zaczną i inne organizacje Polski Podziemnej. Ale Mały Sabotaż nie będzie JUŻ jednak najbardziej eksponowanym narzędziem przeciwokupacyjnym".

9 maja 1943 r.

zacięcie się zapalnika.

Efekt: akcja zakończona sukcesem - zniszczenie pociągu ze sprzętem wojennym.

Był maj. Stan psychiczny Zośki stał się na tyle zrównoważony, że można już było powierzyć mu odpowiedzialne zadanie. Ponieważ zaś w akcji pod Arsenałem zdolności dowódcze Zośki zajaśniały pełnym blaskiem - na jednej z odpraw u swego przełożonego usłyszał zapytanie. - Czy czułby się pan na siłach zorganizować i przeprowadzić akcję odbicia więźniów, transportowanych pociągiem?

- Nie jestem oficerem - odpowiada zaskoczony Zośka.

spóźnienie pociągu o 3h (Dochodzi godzina 23: przeklęte spóźnienie!),

zatrzymanie się w pobliżu pociągu wojskowego,

wyskoczenie gestapowca z pociągu wprost na Maćka - początkowa dezorientacja, a potem chaotyczna strzelanina.
Efekt: akcja zakończona sukcesem - uwolnienie 49 więźniów wiezionych do Oświęcimia.

Niepodobieństwo, żeby nie słyszeli, nie zrozumieli. Łom wali w drzwi i przepierzenie więźniarki. Mijają nie kończące się minuty. Wystraszeni, nic nie rozumiejący podróżni zamarli w swych przedziałach, polska obsługa pociągu i stacji skupiła się przy lokomotywie, targana zmiennymi uczuciami. - Dobra jest! - wrzeszczy opętańczo jakiś zachrypły, męski głos. W tłoku i w gorączkowym ścisku wyskakują z więźniarki uwolnieni ludzie. - Do mnie, panowie, do mnie - mówi powoli i spokojnie Zośka. - Jesteście zupełnie bezpieczni, nic wam nie grozi, odprowadzimy was stąd kawałek. Wyzwoleni więźniowie rzucają się w kierunku wybawców, któryś prosi o broń, któryś śmieje się histerycznie, któryś chce całować Zośkę po rękach. Wszyscy są cali, żaden nie ucierpiał. Czterdziestu dziewięciu ludzi! „Obrabianie" pociągu w Celestynowie trwało minut czterdzieści.

Wszystkie cytaty w prezentacji pochodzą z książki Aleksandra Kamińskiego

Cel: wysadzenie mostu, najlepiej z pociągiem.

Miało to być wysadzenie mostu pod Czarnocinem. Jeśli się da - brzmiało zadanie - wysadzić most w czasie transportu z materiałem wojennym idącym na front wschodni, jeśli się nie da

strata samochodu przed akcją,

przepuszczenie pociągu,

wysadzenie tylko części mostu,

problemy podczas powrotu - wypadek samochodu, pościg żandarmów, śmierć Oracza i Felka.

Miał mało naboi. Dwóch Niemców ranił śmiertelnie, dwóch dalszych również zabrano na noszach. Niestety, wyczerpała się amunicja. Ostatni granat w Niemców - i koniec. Tak zginął poszarpany odłamkami był już w agonii. Umierając oddał ostatni strzał raniąc zbliżającego się żandarma.

Efekt: pechowa akcja - połowiczne wysadzenie mostu i duże straty własne.

31 grudnia 1942 r.

Cel: zdobycie posterunku żandarmerii.

chwila oszołomienia po wybuchu granatu,

Wybuch - to przerażenie wrogów, wybuch - to znak do szturmu. Powinni się zerwać, pędzić, strzelać! Nikt się nie rusza... Są oszołomieni potęgą wybuchu. Przywarli do ziemi jak urzeczeni. W łomocie serca - bezwolni... W izbie - wrzask. W oknie miga hełm wartownika z karabinem. Jasne pioruny! Ten śmiertelny bezwład chwili kryzysu... To samo co pod Arsenałem i w Celestynowie! - Naprzód! - wrzeszczy Zośka nienaturalnym głosem i oderwany od ziemi pędzi ku furtce. Odrętwienie znikło. Zerwał się Maciek, pędzą inni.

Kochany... Teraz.. ja... ranny... Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi... Zdobycie posterunku żandarmerii w Sieczychach było jednym z najpiękniejszych zwycięstw Zośki. Całkowicie udana akcja. Tylko jeden człowiek z całego polskiego oddziału przelał w tej bitwie krew: Zośka.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Zabijanie jako problem moralny.

W jakich okolicznościach bohaterowie spojrzeli w oczy wrogom, których za chwilę mieli zabić?

Jak w swoich sumieniach rozstrzygali problem pozbawiania innych życia?

Oficer zbaraniał Zbaraniał przede wszystkim dlatego, że cała sytuacja wydawała mu się groteskowa. Były to czasy pierwszych silniejszych poczynań dywersyjnych w stolicy. Okupanci nie byli jeszcze przyzwyczajeni do napadów. Ale jeszcze jednym powodem zbaranienia oficera było to, że groził mu mały, szczupły człowieczek o bardzo młodzieńczym wyrazie twarzy. - Czy pan zwariował? - wykrztusił wreszcie hitlerowiec. Widząc jednak złowieszczy błysk w oczach niskiego, szczupłego przeciwnika, uskoczył na jezdnię i sięgnął do boku po broń. Rudy nacisnął spust pistoletu i nieruchomy patrzał jak SS-mann zgina się wpół i pada na śnieg. W odległości niecałych stu metrów od tej sceny stała grupka około piętnastu niemieckich żołnierzy, ale po drugiej stronie ulicy posuwało się równolegle z Rudym kilku jego przyjaciół z rękoma w kieszeniach. Rudy bez pośpiechu schylił się nad umierającym hitlerowcem i odpiął mu pistolet. Wzrokiem szukał wzroku Niemca. - Pan jest SS-mann, prawda? (Rudy dobrze mówił po niemiecku). Pan wie, co to są obozy koncentracyjne dla Polaków? Słyszał pan o Oświęcimiu? O sposobie badań gestapo, o odpowiedzialności zbiorowej? Niemiec zdaje się zrozumiał, co do niego mówiono. Rysy twarzy Rudego były stężałe w zaciętości. Stężeniem mięśni twarzy opanowywał niespokojne bicie serca i wzrastający niepokój duszy: krew... oczy umierającego... Włożył pistolet hitlerowca do swego płaszcza i wolno poszedł w kierunku Marszałkowskiej. Ubezpieczenie szło po drugiej stronie ulicy.
2 lutego 1943 r. po jednej z odpraw pisał: Dlaczego my to robimy? Czy można w ogóle mówić o służeniu Ojczyźnie? Bóg i Ojczyzna (a nie na odwrót). Czy mamy prawo tak postępować, jak oni, to i my. (...) Czy mamy prawo zmuszać ludzi, wykorzystując entuzjazm, tradycję itd.? Czy możemy zadecydować i przydzielić (bo tak jest!!!) ludzi do takiej roboty? (...) Czy "męskością" nazwiemy twardość serca? Obawiał się "demoralizacji najlepszej części młodzieży". - "Alek" uważał, że co innego bić się z nieprzyjacielem w otwartej walce, a co innego posuwać się do skrytobójstwa. Nie godził się na to - mówi dziś 91-letnia harcmistrzyni w tamtym czasie łączniczka "Zośki". - Dużo o tym dyskutowaliśmy w naszym gronie: czy mam prawo zabić człowieka?
Trudno, robota musi być zrobiona. Wreszcie na zakręcie ukazuje się charakterystyczna sylwetka dużego niemieckiego auta więziennego, krytej budy marki Renault. Dłonie zwierają się na butelkach, na granatach i na kolbach pistoletów. W ostatniej chwili z bramy najbliższego domu wychodzi granatowy policjant.

Widzi pistolet w ręku jednego z młodych ludzi; oczy policjanta wytrzeszczają się w nic nie rozumiejącym zdumieniu, a ręce zaczynają gmerać koło kabury rewolweru.

- Precz stąd - krzyczy Zośka. - Odejdź, jeśli ci życie miłe!

Ogłupiały policjant wyciąga jednak pistolet i podnosi go w kierunku Zośki. Zośka naciska spust, policjant chwytając się za bok pada na jezdnię i leżąc oddaje kilka strzałów. W tej samej sekundzie zbliża się od Placu Teatralnego więźniarka niemiecka. Szofer widocznie coś zrozumiał, gdyż dodaje gazu i zamiast wjechać w Nalewki, skręca na lewo w Długą. Za późno! Z chodnika wyskakują przed auto młodzi ludzie; szkło tłuczonych butelek pryska znad maski samochodu objętej w jednej chwili płomieniem. Płomień z szybkością błyskawicy ogarnia szoferkę. Szofer instynktownie naciska hamulec, auto zatoczywszy krzywy łuk, posuwa się wolno koło arkad Arsenału Warszawskiego.

Wszak we wszystkich polskich szkołach, we wszystkich salach publicznych przez lata całe widniało hasło:

„Być zwyciężonym i nie ulec - to zwycięstwo"
Dziękuję!
Co według Ciebie znaczą te słowa?

# data[].attributes.attachment_link.description
Start! Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle... „A więc wojna" - pierwsze słowa specjalnego komunikatu nagranego na polecenie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, wygłoszonego wczesnym rankiem 1 września 1939 roku przez dziennikarza Józefa Małgorzewskiego w Rozgłośni Polskiego Radia. Czym było dla chłopców harcerstwo? Czego ich nauczyło?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
+

Słowem wstępu:

Etapy aresztowania

Losy Rudego i reakcje przyjaciół

Przesłuchanie

Emocje

Akcja pod arsenałem

Akcja pod Arsenałem była jedną z najważniejszych akcji zbrojnych, zorganizowanych przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów. Miała ona miejsce 26 marca 1943 r., jej celem było odbicie więźniów politycznych, których Niemcy przewozili z siedziby gestapo (mieściła się przy Alei Szucha) na Pawiak. Wśród znajdował się m.in. Jan Bytnar - „Rudy", którego okupanci aresztowali w jego domu. Siły polskie uderzyły na transport pod Arsenałem Królewskim w Warszawie.

W imię braterstwa...

PRZEBIEG

Pawiak - więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa).

Słowniczek:

Szucha - w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach - więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

Zadania:

Obejrzyj dokument i wynotuj najważniejsze informacje.

Zastanów się.

ARESZTOWANIE HEŃKAZDOBYCIE PRZEZ GESTAPO ADRESU RUDEGOWTARGNIĘCIE O 4.30 NAD RANEM DO MIESZKANIA RUDEGO SZEŚCIU NIEMCÓW Z KARABINAMI MASZYNOWYMIPRZESZUKANIE DOMU I ARESZTOWANIE RUDEGO I JEGO OJCA

Już w piętnaście minut po przywiezieniu Rudego na Pawiak zaczęto pierwsze badanie. Zwykle badania przeprowadzane są na Szucha i zaczynają się bez takiego pośpiechu. W tym jednak przypadku gestapowcy działali z wyjątkowym tempem. W przebiegu wstępnego śledztwa gestapo nabrało przeświadczenia, że Rudy jest jedną z głównych sprężyn dywersji. Gestapo zdecydowało jak najszybciej wydusić od nowego więźnia adresy magazynów materiałów wybuchowych oraz adresy wszystkich znanych mu przełożonych i kolegów. Pierwsze badanie przeprowadzono na Pawiaku. Rudy wyparł się wszystkiego. Zaczęło się bicie. Pokazano mu znalezione notatki. Wstrząsnęło nim to do głębi, ale nie zachwiało w postanowieniu zapierania się wszystkiego. Główną jego troską było ukrycie świeżej blizny po ranie na udzie. Toteż tak się kręcił i wystawiał na razy, by uderzenia spadały właśnie na tę bliznę. Po kilku minutach blizna była już na tyle poszarpana i zakrwawiona, że Rudy przestał o tym swoim kłopocie myśleć. Katujący go gestapowcy z uporem i bez przerwy żądali adresów i nazwisk. Gdy twierdził, że nie zna żadnego i podawał bardzo lakoniczne i bardzo prawdopodobne wersje, tłumacząc powody przechowywania rzeczy znalezionych u niego w czasie rewizji - gestapowców wyprowadziło to z równowagi.

Kamienie na szaniec A. Kamiński

POSTAWA RUDEGO PODCZAS PRZESŁUCHANIA:

Po uwolnieniu Rudego w akcji pod Arsenałem jego ciało było nie do poznania. Nie było na nim ani jednego miejsca wolnego od siniaków lub strupów. Mimo głodu chłopak nie mógł nic przełknąć, oddawanie moczu powodowało straszliwy ból. Mimo tak brutalnych tortur Rudy nie załamał się i nie wydał kolegów - oddał tym samym za nich życie. Rudy wykazał się bohaterską, nieugiętą postawą wobec niemieckich opraców. Był niezłomny.

źródło

źródło

źródło

Łatwo jest mówić o Polsce Trudniej dla niej pracować Jeszcze trudniej umrzeć A najtrudniej cierpieć

W latach 60. dokonano dalszych badań pomieszczeń więzienia, zakonserwowano i odczytano ponad tysiąc napisów i tekstów (zapisanych na ścianach, framugach okien i na podłogach więzienia), różnych modlitw, zapisków o Polsce, śmierci, oraz inicjałów, nazwisk, pseudonimów, rysunków, krzyży, oraz innych śladów pobytu aresztowanych. Duża część z nich pochodzi z okresu powstania warszawskiego. Na ścianie celi nr 6 odkryto również napis, często przytaczany w następnych latach w literaturze historycznej i patriotycznej:

Jak rozumiesz powyższe słowa?

Jakie emocje towarzyszyły bohaterom Kamieni na szaniec po odbiciu Rudego?

źródło

# data[].attributes.attachment_link.description
Słowem wstępu: Etapy aresztowania Losy Rudego i reakcje przyjaciół Przesłuchanie Emocje Akcja pod arsenałem Akcja pod Arsenałem była jedną z najważniejszych akcji zbrojnych, zorganizowanych przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów. Miała ona miejsce 26 marca 1943 r., jej celem było odbicie więźniów politycznych, których Niemcy przewozili z siedziby gestapo (mieściła się przy Alei Szucha) na Pawiak.

# data[].attributes.attachment_link.description
When you visit any website, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and change our default settings. However, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer. More information

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
części zdania - definicje

części zdania - definicje

To część zdania nazywająca wykonawcę czynności, o której jest mowa w zdaniu. Najczęściej wyrażona rzeczownikiem w mianowniku.

Typy podmiotów:

- gramatyczny (wyrażony częścią mowy w mianowniku)

- domyślny (domyślamy się go na podstawie formy orzeczenia)

- logiczny (wyrażony częścią mowy w dopełniaczu, najczęściej w zdaniach mówiących o braku czegoś)

- szeregowy (wyrażony kilkoma wyrazami w mianowniku)

- towarzyszący (wyrażony częścią mowy w mianowniku i wyrażeniem przyimkowym)

To część zdania nazywająca czynność, o której mowa.

To część zdania, która informuje o obiekcie wykonywanej czynności. Odpowiada na pytania przypadków (poza Mianownikiem i Wołaczem). Określa czasownik w zdaniu.

znajdź przydawkę

upoluj przydawkę

To część zdania, która określa rzeczowniki w zdaniu. Najczęściej wyrażona przymiotnikiem, czasem rzeczownikiem lub wyrażeniem przyimkowym.

To część zdania, która informuje o okolicznościach wykonania danej czynności, o czasie, miejscu, przyczynie, celu i sposobie. Najczęściej wyrażona przysłówkiem lub wyrażeniem przyimkowym.

części zdania - filmy teoretyczne

części zdania - filmy teoretyczne

części zdania - filmy teoretyczne

części zdania - filmy teoretyczne

Na sprawdzianie nie trzeba będzie podawać typów przydawek i okoliczników.

# data[].attributes.attachment_link.description
części zdania - definicje części zdania - definicje To część zdania nazywająca wykonawcę czynności, o której jest mowa w zdaniu. Najczęściej wyrażona rzeczownikiem w mianowniku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Części zdania escape room by Marta S. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Części zdania escape room ✌️ - Escape games

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Elegia o...(chłopcu polskim) jako metafora losu pokolenia doświadczonego przez wojnę.

"Taki poeta rodzi się raz na 200 lat"

1921-1944

Krzysztof Kamil Baczyński

Grupa poetów i pisarzy urodzonych około 1920 roku. Wojna była tym doświadczeniem, które ich ukształtowało i miało największy wpływ na ich twórczość. Mówi się o nich, ze na ich życie nałożył się "czas śmierci i czas miłości".

est. 2019

pokolenie kolumbów

Nam jedna szarża do nieba wzwyż, i jeden order nad grobem krzyż

Pomagały przy budowie barykad, dystrybucji żywności i wody, gaszeniu pożarów

Były łącznikami, przenosiły pocztę i meldunki, czyściły broń i walczyły

Pomagały w szpitalach polowych, były sanitariuszkami

Czym zajmowały się dzieci w powstaniu warszawskim?

Korzystając z tekstu wiersza uzupełnijcie kartę pracy:

Słowa wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego często są wykorzystywane przez muzyków i zespoły muzyczne. Zwróćcie uwagę na wykorzystanie przez zespół Lao Che wiersza "Elegia o...chłopcu polskim"

# data[].attributes.attachment_link.description
Elegia o...(chłopcu polskim) jako metafora losu pokolenia doświadczonego przez wojnę. "Taki poeta rodzi się raz na 200 lat" 1921-1944 Krzysztof Kamil Baczyński Grupa poetów i pisarzy urodzonych około 1920 roku. Wojna była tym doświadczeniem, które ich ukształtowało i miało największy wpływ na ich twórczość.

# data[].attributes.attachment_link.title
E8 tekst nieliteracki i streszczenie | Szóstka

# data[].attributes.attachment_link.description
Your browser does not support the video tag. Zadanie online "Tajemnice dobrej rozmowy" E8 teksty nieliterackie "Tajemnica dobrej rozmowy" Rozmowa z Markiem Kamińskim Rozmowa z podróżnikiem Markiem Kamińskim 1. O życiu (+klucz) 2. O szczęściu (+klucz) 3. O przyjaźni (+klucz)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Metodyka pisania wypracowań.Streszczenie

III. Tworzenie wypowiedzi:2. Mówienie i pisanie. Uczeń:3) wykonuje przekształcenia na tekście cudzym, w tym skraca, streszcza, rozbudowuje, parafrazuje.

Moda ma swoją historię

Streszczenie fragmentu Latarnika

Selekcja informacji

Zapisane na kliszy

16.

15.

14.

12.

13. Przyjaźń na wszelaki wypadek

11. Jak dobrą pamięć mają słonie?

10. Skracanie

9. Przepis na komiks

8. Wirtualne muzeum

7. Rekonstrukcje

5. Czy rozmowa jest wartością ?

18. Streszczenie Starego człowieka i morza

17. Streszczenie fragmentu Robinsona Kruzoe

4. Kryteria egzaminacyjne

3. Budowa

2. Cechy

6. Stół

1. Definicja

Spis treści

Streszczenie to

przekształcenie tekstu polegające na zmniejszeniu jego długości przy zachowaniu zasadniczych, wyróżnionych jego elementów: najważniejszych treści, problemów, a w przypadku opracowań dzieł literackich - podstawowej zawartości fabuły.

Ocena poprawności streszczenia wymaga analizy kryteriów, które streszczenie powinno spełniać. Należą do nich: 1. właściwe sformułowanie tematu tekstu i informacji dotyczących tekstu, które określane są jako remat; 2. adekwatny do sposobu rozwinięcia rematu stopień uogólnienia wypowiedzi; 3. zachowanie logicznej spójności tekstu przy użyciu językowych wykładników spójności;Zasady oceniania 2 pkt - poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zachowanie właściwego poziomu uogólnienia. 1 pkt - poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zaburzony poziom uogólnienia. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Streszczenie na egzaminie

Komentarz do zadania Przy redagowaniu streszczenia należy pamiętać o tym, aby zawrzeć obszerną treść w niewielkiej liczbie zdań. W streszczeniu ważny jest właściwy poziom uogólnienia, logika i spójność wypowiedzi. W przypadku streszczenia tekstu nieliterackiego istotne jest, aby uwzględnić najważniejsze elementy struktury streszczenia: * temat - określenie głównego tematu tekstu; * remat - przedstawienie tego, co na podjęty przez siebie temat napisał autor tekstu; * wniosek - sformułowanie końcowego wniosku, jaki nasunął się autorowi na zakończenie jego rozważań. Podane zdania należało dokończyć zgodnie z tekstem Małgorzaty Smoczyńskiej w taki sposób, aby zachować właściwy poziom uogólnienia, to znaczy tak je uzupełnić, by wypowiedź, która powstanie, była spójna i uwzględniała najważniejsze treści tekstu oryginalnego. Zadania tego typu pomagają uczniom w utrwaleniu umiejętności egzaminacyjnej związanej z wykonywaniem przekształceń na cudzym tekście, w tym przypadku - streszczania tekstu.

W pracy z tekstem nieliterackim pomocne mogą być ćwiczenia doskonalące m.in. takie umiejętności jak: * układanie pytań do całego tekstu albo do wskazanych akapitów; * streszczanie tekstów publicystycznych lub popularnonaukowych; * wyszukiwanie konkretnych informacji najpierw we wskazanych akapitach, a następnie w całym tekście. Zadanie 13. (0-2) Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Życie z pasją Małgorzaty Smoczyńskiej. Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest ...........................................................................................................Autorka skupia się na ..................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................ i dochodzi do wniosku, że ............................................................................................................................ ....................................................................................................................................................

Cechy streszczenia:

rzeczowość - najważniejsze informacje ( kwintesencja tekstu)

zwięzłość, rzeczowość ( bez powtórzeń treściowych)

logika ( uporządkowana struktura)

oddanie kompozycji tekstu i relacji między elementami treści

wierność treści - zgodność z tematem tekstu bazowego

obiektywizm - brak komentarzy własnych

prosty, precyzyjny język

Wniosek

Co na temat problemu zostało powiedziane w tekście?Co autor tekstu mówi w nim o głównym temacie/problemie?

Remat

O czym się mówi w tekście?Czego dotyczy tekst?Jaka jest główna myśl/problem tekstu?

Temat

1- sformułowanie nadrzędnego tematu ( forma tezy - zdania oznajmującego)2- określenie pionowego rozczłonkowania tematycznego ( sprecyzowanie szczegółowości operacji streszczania dla kolejnych akapitów tekstu)

Budowa streszczenia

Maria Sosnowska CZY ROZMOWA JEST WARTOŚCIĄ? Dawniej rozmowę nazywano pogwarką, pogaduszką lub gawędą. Współcześnie używa się określeń: rozmowa, konwersacja, dialog, dyskusja lub debata. Niestety różne formy rozmów coraz rzadziej wciela się w życie, ponieważ ludzie chętniej piszą, czatują lub lajkują. Dawniej na ulicach było gwarno i głośno. Każdy temat stawał się pretekstem do rozmowy- pogoda, literatura, sprawy codzienne i polityka. Ludzie, spotykając się nawet w konkretnej sprawie, z ochotą rozmawiali o sprawach bieżących, poświęcali też czas na rozmowę o historii sztuki, dziejach Polski, muzyce i teatrze. Dziś na ulicach jest co prawda głośniej niż kiedyś, ale nie słychać rozmów, brak argumentów i przekomarzań. Słychać dźwięki telefonów, rowerowych dzwonków, klaksonów oraz muzykę z mieszkań, sklepów i restauracji. Dziś konwersacja jest dla wielu sztuką niedostępną i odległą. W opublikowanym na stronie internetowej artykule pt. „Sztuka konwersacji" można przeczytać o dziesięciu grzechach śmiertelnych przeciwko konwersacji. Wśród nich były m.in. brak uwagi podczas rozmowy, przerywanie, obracanie wszystkiego w żart oraz pragnienie dominowania w rozmowie.Wszystko to sprawia, że zamiast rozmowy coraz częściej prowadzimy dwa oddzielnemonologi. Te trudno już nazwać konwersacją. Dlaczego tak się stało? [...] Zamieranie konwersacji to sprawka nowoczesności. Komputery, smartfony, laptopy i tablety zakłócają przebieg codziennych rozmów. Na przykład rodzinny obiad, który w wielu domach był tradycją i odświętną chwilą, był czasem, kiedy wszyscy domownicy zbierali się przy jednym stole, aby spędzić czas na jedzeniu i rozmowie. Dziś powiadomienia odczytywane z telefonu często psują tę chwilę. Sposobów na przywrócenie w łaski dawnej, rzeczowej konwersacji jest wiele. Warto zacząć od siebie i zastanowić się, czym jest dla mnie rozmowa - rutynowym obowiązkiem każdego dnia, popełnionym w pośpiechu, czy świadomym spotkaniem z różnymi opiniami? Czy moim ulubionym argumentem jest - nie, bo nie, czy może - rzeczowa odpowiedź na wypowiedź rozmówcy? Co chętniej wybieram - bezpośrednią rozmowę czy czat? Na podstawie: Maria Sosnowska, Wartość rozmowy wartością człowieka? http://educover.pl

Z tekstu wynika, że dziś rozmowa coraz częściej odbywa się w świecie wirtualnym.

Z tekstu wynika, że lekceważenie rozmówcy jest przyczyną tego, że ludzie, zamiast rozmawiać, wygłaszają monologi.

Autorka tekstu uważa, że obecnie zanika sztuka umiejętnego prowadzenia rozmowy.

Maria Sosnowska w swoim tekście zwraca uwagę na różnice w prowadzeniu rozmowy dawniej i dziś.

*Dokończ zdania. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych. Maria Sosnowska użyła sformułowania warto zacząć od siebie, aby A / B . A. skłonić czytelnika do refleksji B. podkreślić, że problem jej nie dotyczy Autorka uważa, że C / D . C. warto dbać o tradycyjne formy rozmowy D. rozwój nowoczesnych technologii nie ma znaczenia w komunikacji

*Oceń prawdziwość poniższych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.

* Na podstawie przytoczonego tekstu wyjaśnij, dlaczego w rozmowie należy unikać sformułowań typu nie, bo nie. ................................................................................................. ................................................................................................. *Dokończ zdanie. Otocz kółkiem właściwą odpowiedź. Maria Sosnowska uważa, że A. warto dbać o tradycyjne formy rozmowy. B. rozwój nowoczesnych technologii nie ma znaczenia w komunikacji.

Rozmowę ułatwia wspólne spędzanie czasu/zainteresowanie tym, co mówi druga osoba. Rozmowę utrudnia chęć dominowania w rozmowie, przerywanie rozmówcy.

Na podstawie przytoczonego tekstu napisz, co ułatwia, a co utrudnia rozmowę. Podaj po jednym przykładzie.Rozmowę ułatwia .................................................................. . Rozmowę utrudnia ................................................................. .

6.Sposobów na przywrócenie w łaski dawnej, rzeczowej konwersacji jest wiele. Warto zacząć od siebie i zastanowić się, czym jest dla mnie rozmowa - rutynowym obowiązkiem każdego dnia, popełnionym w pośpiechu, czy świadomym spotkaniem z różnymi opiniami? Czy moim ulubionym argumentem jest - nie, bo nie, czy może - rzeczowa odpowiedź na wypowiedź rozmówcy? Co chętniej wybieram - bezpośrednią rozmowę czy czat?

5.Zamieranie konwersacji to sprawka nowoczesności. Komputery, smartfony, laptopy i tablety zakłócają przebieg codziennych rozmów. Na przykład rodzinny obiad, który w wielu domach był tradycją i odświętną chwilą, był czasem, kiedy wszyscy domownicy zbierali się przy jednym stole, aby spędzić czas na jedzeniu i rozmowie. Dziś powiadomienia odczytywane z telefonu często psują tę chwilę.

4.Dziś konwersacja jest dla wielu sztuką niedostępną i odległą. W opublikowanym na stronie internetowej artykule pt. „Sztuka konwersacji" można przeczytać o dziesięciu grzechach śmiertelnych przeciwko konwersacji. Wśród nich były m.in. brak uwagi podczas rozmowy, przerywanie, obracanie wszystkiego w żart oraz pragnienie dominowania w rozmowie.Wszystko to sprawia, że zamiast rozmowy coraz częściej prowadzimy dwa oddzielne monologi. Te trudno już nazwać konwersacją. Dlaczego tak się stało? [...]

3.Dziś na ulicach jest co prawda głośniej niż kiedyś, ale nie słychać rozmów, brak argumentów i przekomarzań. Słychać dźwięki telefonów, rowerowych dzwonków, klaksonów oraz muzykę z mieszkań, sklepów i restauracji.

2.Dawniej na ulicach było gwarno i głośno. Każdy temat stawał się pretekstem do rozmowy- pogoda, literatura, sprawy codzienne i polityka. Ludzie, spotykając się nawet w konkretnej sprawie, z ochotą rozmawiali o sprawach bieżących, poświęcali też czas na rozmowę o historii sztuki, dziejach Polski, muzyce i teatrze.

1.Dawniej rozmowę nazywano pogwarką, pogaduszką lub gawędą. Współcześnie używa się określeń:rozmowa,konwersacja, dialog, dyskusja lub debata. Niestety różne formy rozmów coraz rzadziej wciela się w życie, ponieważ ludzie chętniej piszą, czatują lub lajkują.

Wskaż najważniejszą informację w każdym z akapitów. Zapisz je w zeszycie.

Maria Ziółkowska STÓŁ Trudno sobie wyobrazić, że przez bardzo długie wieki ludzie nie znali stołu w takiej postaci, jaką mamy dzisiaj. Więcej - że są ludy, które i teraz stołu nie potrzebują. Niektórzy filolodzy*1 są zdania, że wyraz „stół" nie wywodzi się odwyrazu „stać", lecz od „ściółka"*2. W najdawniejszych czasach, miejscem, gdzie układano jadło, była zwykłaściółka z trawy i liści, zabezpieczająca przed brudem ziemi. Zatem jedną z pierwszych form stołu stanowiła ściółka. Następnie przyszła kolej na płachtę. Rozpościerano ją na równym, ubitym kawałku ziemi i na niej ustawiano potrawy.Kolejną postacią stołu była deska, która dla wygody kucających i klękających koło niej biesiadników otrzymała podstawki. Podstawki te z czasem rosły, aż zmieniły się w normalne nogi. Nogi te i deska wyglądały różnie, w zależnościod zamożności i smaku artystycznego właściciela. O ile deski, przeważnie prostokątne, mogły konkurować ze sobą jedynie gładkością i urodą drzewnychsłojów, o tyle nogi stołowe miały nieograniczone wprost możliwościprezentowania swoich walorów. Ale deska na podstawkach nie wszędzie przerodziła się w stół. Marcin Bielski, pierwszy z kronikarzy polskich, który dzieje powszechne spisał w języku ojczystym, pisał, że „u Bolesława Chrobrego było 40 stołów pospolitych, do których szedł każdy, kto chciał". Stół nabrał z czasem znaczeń przenośnych, przeszedł do przysłów, z których liczne zachowały się do dzisiaj. Mówiono: „Weź to pod stół" - ukryj, zaniechaj, machnij na to ręką. „Narada okrągłego stołu" - narada, podczas której wszyscy ludzie są równi. Najpopularniejsze ze wszystkich są oczywiście powiedzonka związane ze zwykłym stołem, przy którym się je i pracuje. 1 Filolog - specjalista zajmujący się badaniami nad językiem i literaturą. 2 Ściółka - warstwa okrywająca glebę, utworzona, np. z opadłych liści, gałązek, owoców. Na podstawie: Maria Ziółkowska, Skąd my to mamy?, Warszawa 1997

*Dokończ zdania zgodnie z sensem tekstu Marii Ziółkowskiej.Tematem tekstu Marii Ziółkowskiej jest ..............................................................................................................Autorka skupia się na .............................................................................................................................................................................................................................................i dochodzi do wniosku, że ...............................................................................................................................

Z tekstu wynika, że Marcin Bielski spisał dzieje powszechne w języku polskim.

Deski zostały wyposażone w podstawki, które później zmieniły się w nogi.

*Wypisz z tekstu kolejne formy stołu, zgodnie z tym, w jakiej kolejności pojawiały się w życiu ludzi. 1) ............................................. 2) ............................................. 3) .............................................. 4) Stół z nogami*Dokończ zdanie.Stół, przy którym się je i pracuje, nazwano w ostatnim akapicie tekstu _____________________. *Oceń, czy zdania są prawdziwe. Zaznacz PRAWDA albo FAŁSZ.

Nadia Sola, Grzegorz Antoszek, Krzysztof Sałamacha REKONSTRUKCJE*1, CZYLI CO? Od kilku lat przedstawianie historii na żywo jest coraz popularniejszym sposobem na promowanie przeszłości. [...] Historyk Michał Bogacki stosuje termin „odtwórstwo historyczne", które wyjaśnia jako działania mające na celu odtworzenie życia człowieka w przeszłości lub wydarzenia z dawnych czasów. Pojęcie „rekonstrukcja historyczna" nie oznacza, że najpierw pozyskujemy surowce (materiały, metal itp.), a potem starodawnymi metodami wykonujemy stroje lub broń. Taka sytuacja jest rzadko spotykana. Najczęściej wytworzone rzeczy są tylko podobne do oryginałów, a kopie wykonujemy współczesnymi metodami. Warto zwrócić uwagę na to, jak sami rekonstruktorzy*2 odnoszą się do swojej działalności. Głównym zajęciem rekonstruktorów nie jest jeżdżenie na imprezy rekonstrukcyjne, ale przede wszystkim żmudne3* zbieranie materiałów źródłowych na temat odtwarzanego okresu,pozyskiwanie oryginałów bądź najlepszych kopii przedmiotów. Dużo czasu zajmuje wyszukiwanie rzemieślników*4, którzy podjęliby się wykonywania kopii. [...] Ważne dla części rekonstruktorów jest podejście edukacyjne5* . Można stwierdzić, że przeważająca część odtwórców chce przybliżyć społeczeństwu historię, jednak nie za pomocąpodręcznikowych faktów, ale przez prezentację „żywej historii". [...] Rekonstrukcja historyczna to dobrowolne i nieprzymusowe zajęcie (hobby), powiązane z historią. [...] Członkowie grup rekonstrukcyjnych zajmują się odtwarzaniem przeszłości w wymiarze materialnym (ubiory, przedmioty codziennego użytku) i duchowym (język, sposób myślenia, zachowania). Rekonstrukcja pomaga w budowaniu świadomości historycznej. Na podstawie: Nadia Sola, Grzegorz Antoszek, Krzysztof Sałamacha, Rekonstrukcje, czyli co?1 Rekonstrukcja - tu: odtworzenie historii współcześnie. 2 Rekonstruktor - człowiek zajmujący się odtwarzaniem historii. 3 Żmudny - wymagający dużo czasu i cierpliwości. 4 Rzemieślnik - człowiek produkujący lub naprawiający różne przedmioty ręcznie, za pomocą prostych narzędzi. 5 Podejście edukacyjne - tu: nauczanie.

*Według autorów tekstu rekonstruktor powinien charakteryzować się określonymi cechami. Wśród wymienionych poniżej wybierz cechy, o których jest mowa w tekście. Zaznacz trzy.A. dokładność B. cierpliwość C. rozrzutność D. niepewność E. niezdecydowanie F. odpowiedzialność*Tematem artykułu jest ..................................................................................................................Autorzy piszą o ............................................................................................................................. ....................................................................................................................................................... i dochodzą do wniosku, że ............................................................................................................ .......................................................................................................................................................

Aby zostać rekonstruktorem, należy skończyć studia z historii.

Rekonstrukcje historyczne to wydarzenia odwołujące się do faktów historycznych.

*Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.

Anna Szumacher CO TO JEST WIRTUALNE MUZEUM? Wyobraźcie sobie muzeum czynne całą dobę, bez żadnych opłat, kolejek i zatłoczonych sal. Muzeum, do którego możecie wejść, kiedy tylko macie na to ochotę, nawet gdy znajduje się w innym mieście. Albo kraju. Teraz w wirtualnym muzeum jest to możliwe. Muzeum wirtualne to muzeum, które można zwiedzać przez internet, bez wychodzenia z domu. W przypadku muzeów tradycyjnych spacerujemy od sali do sali, oglądając kolejne gabloty. Tutaj siedzimy wygodnie we własnym fotelu, a proces zwiedzania przeniesiony został na monitor. Są różne typy wirtualnych muzeów. W niektórych mamy możliwość oglądania tylko sal,w innych − tylko zabytków, jednak najlepsze muzea pozwalają nam na zwiedzanie dające podobne wrażenia do tych, jakie znamy z własnego doświadczenia. Dzięki wykorzystaniu najnowszych technologii możemy oglądać panoramiczne zdjęcia sal oraz fotografie znajdujących się tam ciekawych eksponatów. I tak jak w tradycyjnym muzeum mamy możliwość, by rozejrzeć się dookoła, przybliżyć konkretne obiekty, czytać opisy, a nawet wysłuchać opowieści przewodnika. Wirtualne muzea mogą być tak samo interesujące dla osób, które nigdy w danym muzeum nie były i chciałyby zapoznać się z jego zbiorami, jak i dla tych, którzy chcieliby sobie odświeżyć konkretne kolekcje lub poszerzyć wiedzę o znanych już zabytkach. To również świetny sposób na zwiedzanie dla osób starszych, niepełnosprawnych lub po prostu mieszkających daleko od siedziby wybranego muzeum. Większość wirtualnych muzeów działa na podobnej zasadzie, dlatego jeśli opanujemy„chodzenie" po jednym, z innymi nie powinniśmy mieć problemu. Wirtualne zwiedzanie może trochę przypominać sterowanie w grach - za pomocą myszki komputerowej. Trójwymiarowe sale są zdjęciami autentycznie istniejących sal. Tak samo jest w przypadku zabytków i gablot, które w dużej części możemy oglądać na zbliżeniach. Poszczególne muzea mogą różnić się ikonami informującymi o tym, co możemy zrobić, jednak do wszystkiego wystarczą nam przyciski komputerowej myszki i poruszanie nią w wybranych wybranychkierunkach. Prezentacja zbiorów uzależniona jest od konkretnej instytucji, która zdecydowała się na przeniesienie zabytków na ogólnie dostępną stronę internetową. Zazwyczaj wirtualne muzeum oferuje możliwość oglądania wnętrz sal muzealnych dzięki zdjęciom panoramicznym. Dostępne są też zdjęcia,trójwymiarowe projekcje, a także filmy związane z konkretnymi obiektami. Jednak to nie wszystko. Wirtualne muzeum jest określeniem dosyć rozległym,nieograniczającym się do konkretnych budynków czy przedmiotów. W ofercie dostępnej do zwiedzania przez internet możemy znaleźć na przykład panoramiczne zdjęcia miejsc interesujących pod względem historycznym, geograficznym i kulturowym. Do tego muzea wirtualne często dają dostęp do opisów i rysunków, a także diagramów, nagrań audiowizualnych oraz tematycznych artykułów. Nie ma już ograniczeń finansowych,czasowych ani przestrzennych. Na podstawie: Anna Szumacher, Co to jest wirtualne muzeum?, http://cafesenior.pl

Wirtualne muzeum wymaga bezpośredniej obecności zwiedzających w miejscu przechowywania eksponatów.

Wirtualne muzeum wykorzystuje osiągnięcia nowoczesnych technologii.

Która forma muzeum, Twoim zdaniem, jest lepsza: muzeum tradycyjne czy muzeum wirtualne? Podaj dwie zalety wybranej przez siebie formy. Zaleta 1. ................................................................................................................ ............................................................................................................... Zaleta 2. ................................................................................................................ ...............................................................................................................

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Anna Szumacher porównała wirtualne zwiedzanie do poruszania się myszką w grze komputerowej, abyA. podkreślić wyjątkowość wirtualnego muzeum. B. odwołać się do doświadczeń bliskich internaucie. C. zniechęcić do korzystania z wirtualnego muzeum. D. oddać trudność w poruszaniu się po wirtualnym muzeum.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh.

Zapoznaj się z wywiadem. Przeczytaj uważnie odpowiedzi twórców komiksów.Ułóż pytania, które mogłyby paść podczas tej rozmowy.

MISTRZOWSKI PRZEPIS NA KOMIKS Co to jest komiks? − Komiks to sposób opowiadania, za pomocą którego można kreować dowolne światy i historie. W Polsce używa się określenia „komiksowe" jako synonimu czegoś fantastycznego, nieprawdopodobnego lub co gorsza, niepoważnego. Świadczy to o niewiedzy lub braku styczności z komiksem [...] - tłumaczy Hubert Ronek, twórca komiksów.Co jest najważniejsze w komiksie? − Najważniejsze jest harmonijne połączenie rysunku i tekstu. Musi być rysunek i tekst, i do tego mają się układać w spójną, ciekawą historię - mówi Tomasz Samojlik, autor komiksów i książek dla dzieci. − Komiks jest medium bardzo rozwojowym i dynamicznie zmienia swój język, coraz szerzej czerpiąc z dokonań i możliwości innych dziedzin sztuki, jak literatura czy sztuki plastyczne - tłumaczy Hubert Ronek. - [...]Bez dobrego scenariusza nawet najpiękniej narysowany komiks będzie nieciekawy, a nawet nieczytelny dla odbiorcy. Jak być dobrym twórcą komiksu? − Moim zdaniem, aby być dobrym twórcą komiksu trzeba znać dobrze ten język, umiejętnie się nim posługiwać, korzystać z jego możliwości - a najlepiej nauczyć się tego wszystkiego, będąc czytelnikiem komiksów. Wówczas możemy zaobserwować różne rozwiązania i zobaczyć, jak za pomocą tego medium inni opowiadają historię - mówi Hubert Ronek. - Kiedy mamy opanowany język komiksu, rolą dobrego scenarzysty jest solidne przygotowanie fundamentów opowiadanej historii - stworzenie lub poznanie świata, który będzie ją opisywał. Gdzie szukać inspiracji? − Jeśli ktoś chce być twórcą komiksów, to radzę, by przede wszystkim nie rezygnował ze swoich marzeń. Tylko rysował, rysował i rysował. Inspiracji można szukać wszędzie, choćby w codzienności. Podpatrywać można doświadczonych twórców, czytając ich komiksy [...]. − Dobrze udać się czasem do jakichś niekomiksowych źródeł. Ja inspirowałem się Asteriksem, Sknerusem McKwaczem czy Popeye'em, ale wpływ na moje scenariusze miały też filmy, animacje czy książki - dodaje Maciek Kur. − Ważną inspiracją jest dzieciństwo i odnalezienie emocji związanych z pierwszym kontaktem z komiksem czy rysunkiem. Bo rysunek i inne formy sztuki to sfera emocji- mówi Piotr „Bedyk" Bednarczyk.

MISTRZOWSKI PRZEPIS NA KOMIKS Co to jest komiks? − Komiks to sposób opowiadania, za pomocą którego można kreować dowolne światy i historie. W Polsce używa się określenia „komiksowe" jako synonimu czegoś fantastycznego, nieprawdopodobnego lub co gorsza, niepoważnego. Świadczy to o niewiedzy lub braku styczności z komiksem [...] - tłumaczy Hubert Ronek, twórca komiksów [...]. − Najważniejsza w komiksie jest wciągająca opowieść ubrana w odpowiednią szatę graficzną. By powstał komiks, wystarczą dwa kadry i prosta pointa, gag - mówi Piotr „Bedyk" Bednarczyk, rysownik serii komiksowych [...].Co jest najważniejsze w komiksie? − Najważniejsze jest harmonijne połączenie rysunku i tekstu. Musi być rysunek i tekst, i do tego mają się układać w spójną, ciekawą historię - mówi Tomasz Samojlik, autor komiksów i książek dla dzieci. − Komiks jest medium bardzo rozwojowym i dynamicznie zmienia swój język, coraz szerzej czerpiąc z dokonań i możliwości innych dziedzin sztuki, jak literatura czy sztuki plastyczne - tłumaczy Hubert Ronek. - [...]Bez dobrego scenariusza nawet najpiękniej narysowany komiks będzie nieciekawy, a nawet nieczytelny dla odbiorcy. Jak być dobrym twórcą komiksu? − Moim zdaniem, aby być dobrym twórcą komiksu - rysownikiem lub scenarzystą - trzeba znać dobrze ten język, umiejętnie się nim posługiwać, korzystać z jego możliwości - a najlepiej nauczyć się tego wszystkiego, będąc czytelnikiem komiksów. Wówczas możemy zaobserwować różne rozwiązania i zobaczyć, jak za pomocą tego medium inni opowiadają historię - mówi Hubert Ronek. - Kiedy mamy opanowany język komiksu, rolą dobrego scenarzysty jest solidne przygotowanie fundamentów opowiadanej historii - stworzenie lub poznanie świata, który będzie ją opisywał. Jeśli ktoś pisze komiks historyczny o bitwie pod Monte Cassino, musi najpierw przeczytać kilka książek na ten temat, obejrzeć kilka filmów, poznać realia tamtego czasu itd. [...]Gdzie szukać inspiracji? − Jeśli ktoś chce być twórcą komiksów, to radzę, by przede wszystkim nie rezygnował ze swoich marzeń. Tylko rysował, rysował i rysował. Inspiracji można szukać wszędzie, choćby w codzienności. Podpatrywać można doświadczonych twórców, czytając ich komiksy [...]. − Dobrze udać się czasem do jakichś niekomiksowych źródeł. Ja inspirowałem się Asteriksem, Sknerusem McKwaczem czy Popeye'em, ale wpływ na moje scenariusze miały też filmy, animacje czy książki - dodaje Maciek Kur. − Ważną inspiracją jest dzieciństwo i odnalezienie emocji związanych z pierwszym kontaktem z komiksem czy rysunkiem. Bo rysunek i inne formy sztuki to sfera emocji- mówi Piotr „Bedyk" Bednarczyk.

*Dokończ zdanie. Najbardziej charakterystyczne elementy komiksu to A. akcja i punkt kulminacyjny. B. tekst w dymkach i rysunki. C. opowiadanie i pointa. D. fantastyka i rysunki.

*Na podstawie artykułu podaj jedno źródło inspiracji dla twórców współczesnych komiksów..........................................................................................................................................

Tekst zachęca do tworzenia komiksu jako jednej z dziedzin współczesnej sztuki.

Artykuł Mistrzowski przepis na komiks przedstawia opinie specjalistów dotyczące współczesnych komiksów.

NIE

NIE

TAK

TAK

*Oceń, czy zdania są prawdziwe. Zaznacz TAK albo NIE.

Poniżej znajduje się streszczenie tekstu popularnonaukowego. Miało zawierać maksymalnie 60 wyrazów. Należy więc je skrócić, usuwając wyrazy, wyrażenia, które nie są konieczne dla zrozumienia, o czym jest tekst.

77 wyrazów

Tekst jest poświęcony spotykanym w prasie modyfikacjom związku frazeologicznego wybić się na niepodległość i ocenie ich poprawności. Modyfikacje te to: wybić się na niezależność, dojrzałość, pełnoprawność, samodzielność, nowoczesność, światowość, europejskość, stabilizację itp. Autor omawia pochodzenie powiedzenia i jego znaczenie, co jest podstawą przyjętego kryterium oceny innowacji : nie powinny one wypaczać treści frazeologizmu. Negatywnej oceny modyfikacji nie zmienia nawet rozpoznanie zamysłu stylizacyjnego ich autorów - niefortunnie bowiem doszło do stworzenia metafor pozbawionych sensu, o rozmytym znaczeniu i zatraconej motywacji.

Anna Sobieraj, Marta Strychalska JAK DOBRĄ PAMIĘĆ MAJĄ SŁONIE? Liczne obserwacje wskazują na to, że słonie posiadają doskonałą długoterminową pamięć przestrzenno - czasową. Taka struktura pamięci jest przystosowaniem do środowiska, w jakim żyją, ma to duże znaczenie w funkcjonowaniu gatunku, a często jest również kluczem do przetrwania. Stada przemierzają setki kilometrów w poszukiwaniu dostatecznej ilości pokarmu oraz wody. Już w latach 90. XX wieku obserwowano wędrówki słoni na pustyni Namib. Wędrowały na odległość 195 km od miejsc przez nie zajmowanych do miejsc, w których lokalnie, cyklicznie występowały deszcze. Innym potwierdzeniem na to, że słonie posiadają doskonałą pamięć, są badania prowadzone przez Foley'a w Parku Narodowym Tarangire w Tanzanii. W latach 1992 - 1994 panująca tam ciężka susza zmusiła słonie do poszukiwania wody i pokarmu. Stada prowadzone przez starsze samice, wychodziły poza obszar parku. Te rodziny, które zostały w obrębie rezerwatu, cierpiały na niedostatek wody i pokarmu, co powodowało nawet dwukrotnie większą śmiertelność niż w stadach, które opuściły park. Samice, które miały przynajmniej 35 lat, przeżyły wcześniej podobną suszę dzięki temu, że poszukiwały poza granicami parku. Pamięć o tym zdarzeniu pozwoliła im w podobnej sytuacji klimatycznej wyprowadzić stado na tereny bogate w pożywienie i dzięki temu zapewnić im przeżycie. Zbyt młode samice niemające takiego doświadczenia nie wyprowadziły swoich rodzin z terenu suszy. Drugim obszarem pamięci u słoni, który jest równie interesujący, jest pamięć socjalna. Słonie prowadzą społeczny tryb życia i struktura socjalna ich grup jest skomplikowana. Stada składają się ze spokrewnionych samic i młodych. Na czele grupy stoi najstarsza samica. Wszystkie samice należące do stada współpracują ze sobą przy opiece nad młodymi. Samce pozostają z grupą rodzinną jedynie do czasu osiągnięcia dojrzałości płciowej ( 12-15 rok życia). Po opuszczeniu stad młode samce tworzą grupy kawalerskie, a dorosłe żyją samotnie. Pamięć społeczna opiera się na dwóch filarach - rozpoznawaniu głosów oraz wydzielanego zapachu. Eksperymenty prowadzone przez McComba w Parku Narodowym Amboseli w Kenii dowodzą, że słonie są w stanie rozpoznawać głosy około 100 osobników z tego samego stada, a także innych stad z odległości 1 km. Rezultaty tych badań pokazały tez, że słonie potrafią zapamiętać i rozpoznać głos konkretnego osobnika po dłuższym czasie. Podczas doświadczenia odtworzono dźwięk wydawany przez samicę, która zmarła. Członkowie jej rodziny zareagowali, wydając dźwięki w odpowiedzi na to wołanie po 3 miesiącach od jej śmierci. Powtórzono to doświadczenie po 23 miesiącach od śmierci samicy. Słonie ze stada również odpowiedziały wołaniem i podeszły do głośnika, z którego wydobywały się dźwięki. Tak dobra pamięć nie jest rejestrowana u innych zwierząt. Zdolność zapamiętywania dostępna dla słoni jest porównywana do zdolności pamięciowych ludzi. Naukowcy zakładają, że jest to charakterystyczne dla tych gatunków, gdyż tworzą one podobnie złożone struktury społeczne oraz żyją znacznie dłużej w porównaniu do innych zwierząt.

Artykuł mówi o ..........Autorki skupiają się na ...........i dochodzą do wniosku, że ........

* Teraz postaraj się uzupełnić poniższe zdania:

7.Jaki wniosek zawiera ostatni akapit?

*Przeczytaj tekst jeszcze raz i wypisz ze wszystkich akapitów najważniejsze według ciebie myśli.

Odpowiedz na pytania:

6.Gdzie i kiedy prowadzono badania nad zachowaniem słoni?

5.Na czym oparły swoje wnioski?

4.Jakie rodzaje pamięci wyróżniły autorki w tekście?

2.Co z niego zapamiętałaś/-eś?

1.O czym jest teks?

3.Jak brzmi najważniejsza myśl w pierwszym akapicie?

Przeczytaj tekst Moda ma swoją historię na kolejnym slajdzie i wykonaj polecenia

A-4, B-2,C-5, D-3

strój żałobny Polaków w XIX

modzie

A-...,B-....,C-...,D-...

W których akapitach tekstu znalazłaś/-eś odpowiedzi?

narzuca ludziom poglądy i sposób życia.

jest przeszkodą w doświadczaniu życia.

jest źródłem informacji o życiu człowieka.

odsuwa człowieka od spraw związanych z życiem.

* Słowa : Kto przechodzi obok mody, przechodzi obok życia w kontekście całego tekstu oznaczają, że moda

D. Podaj przykład na to, że moda miała w przeszłości charakter manifestacji patriotycznej ..........

C. Moda zatraciła funkcję podkreślania pozycji społecznej w wieku

tęsknotę za przeszłością.

sprzeciw wobec rzeczywistości.

potrzebę podkreślenia własnej zamożności.

akceptacje panujących stosunków społecznych.

A. Pierwsi zwolennicy dżinsowej mody wyrażali swoim ubiorem przede wszystkim

VS

B. Na upodobanie do efekciarskich ozdób wyjątkowo mocno wpłynął styl

*Uzupełnij zdanie. Głównym tematem tekstu Teresy Kuczyńskiej są rozważania o ................ .

Oceniając modę wyłącznie jako kaprys na użytek pań i panów, upraszczamy to pojęcie. Moda z reguły nie wyrasta z niczego. Zawsze jest uwarunkowana jakimiś nowymi zjawiskami w stosunkach społecznych, w polityce, psychologii, a nawet filozofii, na przykład przejawiającą się w modzie retro i folk tęsknotą za dawnymi czasami. Źródłem mody są także nowe prądy w sztuce. Wspomnijmy owe sukienki letnie w stylu op-artowym ( op-art - styl w sztuce XX wieku) z tkanin deseniowanych albo szczególnie silny wpływ sztuki pop na upodobanie do tanich, efekciarskich ozdób, do zwielokrotnionych łańcuchów na szyi, bransolet, pierścionków. Nie jest zjawiskiem rzadkim w historii, że jakaś moda zyskuje charakter manifestacji politycznej. W okresie Sejmu Czteroletniego wybuchła nawet zażarta walka między obrońcami sarmatyzmu, dla których wąsy stanowiły narodowy symbol, a zwolennikami nowego ducha oświecenia, którzy dumnie eksponowali gładkie lica. Z kolei w okresie manifestacji patriotycznych na początku lat 60. XIX wieku, a także po upadku powstania styczniowego w 1864 roku Ogród Saski w Warszawie wypełniał w godzinach spacerów tłum kobiet i mężczyzn ubranych w czerń. Także współczesność dostarcza nam dowodów na wyrastanie mody z ruchów społecznych czy politycznych. Za czasów okupacji hitlerowskiej wysokie buty z cholewami oznaczały sympatyzowanie z podziemnymi organizacjami, długie włosy u mężczyzn w latach pięćdziesiątych były wyznacznikiem niechęci do poczynań władzy ludowej, kolorowe pończochy u dziewcząt -- nieco później -- wyrazem buntu przeciw zetempowskiej szarości ( zetempowski - przymiotnik odnoszący się do nazwy organizacji młodzieżowej istniejącej w latach 1948-1957) . A dżinsy to już nie tylko część garderoby, ale symbol. U początków swej szalonej kariery stały się wizytówką postawy wobec świata, wyzwaniem rzuconym dotychczasowej hierarchii wartości społecznie pożądanych. Bo dziś przez swoją totalną popularyzację zatraciły już ideologiczne znaczenie. Stały się w efekcie zwykłym objawem mody. A więcej nawet - terrorem. Wobec fanatyzmu dżinsowego można podziwiać odwagę tych, którzy noszą jeszcze innego typu spodnie i spódnice. Zawsze ubiór był sumą znaków. Dzięki ubiorowi różnice były widoczne na pierwszy rzut oka. Tym bardziej, że niektóre ubiory stawały się zastrzeżone dla pewnych klas. Na przykład w 1613 roku ustanowiono, że plebejuszom i mieszczanom nie wolno nosić kosztownych futer ani też szat z jedwabiów. W późniejszych wiekach już co prawda nie formułowano zakazów, ale próby przeskoczenia barier stanowych bywały obiektemszyderstw. Współcześnie jesteśmy zewnętrznie w pełni zdemokratyzowani. Jednak nadal „suknia chce coś wyrazić" -- nie pozycję społeczną czy sytuację finansową, ale ogólny poziom kultury, rodzaj upodobań, wyobraźnię, nawet stan ducha. Dlatego tak słuszne wydaje mi się stwierdzenie Jeana-Paula Fargue'a, że „kto przechodzi obok mody, przechodzi obok życia". Na podstawie: Teresa Kuczyńska, Moda w rytmie epoki, Warszawa 1979.

Kazimierz Jankowski PRZYJAŹŃ NA WSZELAKI *1 WYPADEK Prawdziwa przyjaźń, oparta na równości, wyrozumiałości i zaufaniu, jest ważna w naszym życiu jak sól w dobrze przyprawionej potrawie. Niestety psychologowie do tej pory nie poświęcali jej zbyt wiele uwagi... Przyjaźń jest postrzegana jako piękny, ale rzadki kwiat, który wymaga ciągłej pielęgnacji. Taki jej obraz możemy zobaczyć w lekturach z dzieciństwa i młodości. Wiele uwagi poświęcili przyjaźni filozofowie czy etycy. W słownikach języka polskiego definiowana jest ona za pomocą takich pojęć, jak: życzliwość, szczerość, bliskość, serdeczność, lojalność, możnośćliczenia na kogoś. Jednak w podstawowych słownikach psychologicznych, w Stanach Zjednoczonych, w ogóle nie znajdziemy hasła „przyjaźń". Przyjaźń definiuję jako dające się obserwować zachowanie wyrażające potrzebę bliskości, przywiązania czy kontaktu. Ludzie, którzy się przyjaźnią lubią przebywać razem, dzielą się radościami i smutkami, opierają łączące ich więzi na szczerości i bezinteresowności. Temu wszystkiemu towarzyszy brak zazdrości, wyrozumiałość, lojalność, solidarność, poczucie równości, altruizm *2 , i, w dużej mierze, podobne poglądy i opinie. Jeśli powyższą charakterystykę przyjmiemy za opisową definicję pełnej przyjaźni, to trzeba się zgodzić, że przyjaźń jest zarówno wyczekiwanym, jak i rzadkim doświadczeniem czy stanem ducha. Na podstawie własnych doświadczeń zawodowych mogę stwierdzić, że w często pragniemy dostrzegać przyjaźń w sytuacjach, w których nie może być o niej mowy. Rozmowa z „przyjaciółmi", znalezionymi przez komputer, zastępuje wielu z nas przyjaźń z realnymi, konkretnymi osobami. Komputer to potężne narzędzie, które potrafi zmienić obraz rzeczywistości, a my nie zawsze potrafimy odróżnić prawdziwy świat od wirtualnego. Jeśli komunikujemy się z ludźmi znanymi nam tylko z sieci, to pamiętajmy, że nasz rozmówcaniekoniecznie jest tą osobą, za którą się podaje. Czytając powyższe rozważania, można pomyśleć, że o dobrą przyjaźń jest bardzo trudno.Moim założeniem było rzeczywiście przeciwstawienie Przyjaźni pisanej wielką literą przyjaźniom realnym, takim codziennym. Wszak przyjaźń jest ważna w naszym życiu jak sól w dobrze przyprawionej potrawie. Należy więc dążyć do przyjaźni idealnej (jakkolwiek ją sobie wyobrażamy), ale na co dzień pielęgnować przyjaźń „dostatecznie dobrą". Ona też nada naszemu życiu kolorów. Natura dała ludziom wszystko, co konieczne do doświadczania przyjaźni - nam samym pozostawiony jest wybór. Max Ehrmann zakończył swoją „Dezyderatę"3 słowami: „Bądź uważny - dąż do szczęścia". Czyż słowa te nie zawierają zachęty do „dążenia do przyjaźni"? Na podstawie: Kazimierz Jankowski, Przyjaźń na wszelaki wypadek, „Charaktery" 2002, nr 2.1 Wszelaki - wszelki. 2 Altruizm - kierowanie się w swoim postępowaniu dobrem innych, gotowość do poświęceń. 3 „Dezyderata" - żądanie, życzenie, postulat; tu: tytuł poematu napisanego przez Maxa Ehrmanna

Według autora ludzie nie mają wpływu na to, czy będą doświadczali przyjaźni.

Autor sądzi, że tylko idealna przyjaźń może być źródłem szczęścia.

*Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Porównanie prawdziwej przyjaźni do soli w dobrze przyprawionej potrawie w kontekście pierwszego akapitu służy podkreśleniuA. potrzeby dbania o przyjaźń. B. wyjątkowej wartości przyjaźni. C. powszechności trwałych przyjaźni. D. konieczności zabiegania o przyjaźń.*Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Na podstawie drugiego akapitu można wywnioskować, że prawdziwa przyjaźń występuje A. często. B. zawsze. C. czasami. D. jednorazowo.*Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.

Przeczytaj tekst i ułóż pytania do każdego akapitu. Pomogą Ci ćwiczenia z nastepnego slajdu.

Dariusz Makowski ZAPISANE NA KLISZY Powszechnie uważa się, że fotografia prezentuje prawdę o rzeczywistości. To jednak mit! Zdjęcie samo z siebie nic nie mówi. Są na nim wzory i plamy barwników, które w różnym stopniu pochłaniają światło. W przypadku fotografii czarno-białej są to skupiska związków srebra. Zdjęcia stanowią jedynie kompozycję elementów. Z tego zbioru elementów dopiero my, odbiorcy, odczytujemy sensowne obrazy. Wydaje nam się, że fotografia dokładnie odzwierciedla rzeczywistość. Przyjmujemy, że proces powstawania obrazu w aparacie to zjawisko niezależne od nas. Jednak tak nie jest. Przecież aparat nigdy sam nie robi zdjęcia! Nawet jeżeli ktoś zaprogramował aparat do samodzielnego trybu pracy (samowyzwalacz), to jednak nie „coś", ale ktoś podjął pewne działania. To człowiek umieścił aparat w określonym miejscu oraz czasie i wycelował obiektyw w wybrany fragment przestrzeni. Tym samym przyjął określoną perspektywę. To,co widzimy na zdjęciu, jest tym, co chciał nam pokazać fotograf.

* Dokończ zdania zgodnie z sensem tekstu Dariusza Makowskiego. Tematem tekstu Dariusza Makowskiego jest .......................................... . Autor podkreśla, że ........................................................................... .W ostatnim akapicie pojawia się wniosek, że .............................................. ................................................................................................. .

* Oceń prawdziwość poniższej informacji. Zaznacz PRAWDA albo FAŁSZ. Z tekstu wynika, że fotograf nie ma wpływu na to, co zostanie utrwalone na zdjęciu. PRAWDA FAŁSZ

* Oceń prawdziwość poniższej informacji. Zaznacz PRAWDA albo FAŁSZ. Z pierwszego akapitu tekstu wynika, że zdjęcie samo z siebie wyraża pełnię fotografowanego świata. PRAWDA FAŁSZ

Budynek dworca w Przemyślu powstał w 1860 roku. Jest jedną z najokazalszych budowli na trasie łączącej Kraków ze Lwowem. Teraz znów błyszczy, bo od maja 2010 był gruntownie restaurowany. Prace nadzorował konserwator zabytków, a wygląd budynku pieczołowicie odtwarzano na podstawie dokumentacji i starych zdjęć. Całość prac kosztowała ok.25 mln zł i została sfinansowana z budżetu państwa oraz PKP.Największe wrażenie robi dawna restauracja w stylu wiedeńskim. Zdobią je złocone sztukaterie na ścianach i suficie oraz oryginalny drewniany żyrandol. Niedługo pojawią się tu stoły i bufety, bo pomieszczenie zachowa swą wcześniejszą funkcję.Już w styczniu budynek dworca zostanie otwarty dla pasażerów. Na pewno obejrzą go kibice jadący do Lwowa na Euro 2012. (Hak)

Skróć poniższy tekst do 40 słów. Pamiętaj, by zachować tylko najważniejsze informacje.

5. Skróć swoją wypowiedź do maksimum 40 słów.

4. Sprawdź, czy wydarzenia, o których napisałeś / -aś w zdaniach, łączą się w logiczną całość, oddającą przebieg wydarzeń we fragmencie Latarnika.

2.Przekształć równoważniki zdań w zdania pojedyncze.

3.Przeczytaj po kolei wypowiedzenia.

1.Przeczytaj dokładnie fragment Latarnika Henryka Sienkiewicza, znajdujący się na kolejnym slajdzie, a następnie ułóż plan wydarzeń w postaci równoważników zdań, zawierających tylko najważniejsze informacje.

Pewnego razu, gdy łódź przywiozła wodę i zapasy żywności, Skawiński, zeszedłszy w godzinę później z wieży, spostrzegł, że prócz zwykłego ładunku jest jeszcze jedna paczka więcej. Rozciekawiony starzec przeciął płótno i ujrzał książki: wziął jedną do ręki, spojrzał i położył na powrót, przy czym ręce poczęły mu drżeć mocno. Przysłonił oczy, jakby im nie wierząc; zdawało mu się, że śni - książka była polska [...] Gdy stary wyciągnął znowu po nią rękę, słyszał wśród ciszy bicie własnego serca. Spojrzał: były to wiersze. Na wierzchu stał wypisany wielkimi literami tytuł, pod spodem zaś imię autora. Imię to nie było Skawińskiemu obce; wiedział, że należy ono do wielkiego poety, którego nawet i utwory czytywał po trzydziestym roku w Paryżu [...] Z tym większą też skwapliwością i z tym żywiej bijącym sercem przewrócił kartę tytułową. Zdało mu się teraz, że na jego samotnej skale poczyna się dziać coś uroczystego. Jakoż była to chwila wielkiego spokoju i ciszy. [...] Nagle wśród tego spokoju natury rozległ się drżący głos starego, który czytał głośno, by się samemu lepiej rozumieć:Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie! Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie... Skawińskiemu zabrakło głosu. Litery poczęły mu skakać do oczu; w piersi coś urwało się i szło na kształt fali od serca wyżej i wyżej, tłumiąc głos, ściskając za gardło [...] Stary ryknął i rzucił się na ziemię; Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego - przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym... [...]Chwile mijały jedna za drugą: on wciąż leżał. Wypłakawszy się, miał teraz w twarzy jakiś spokój i rozpromienienie [...] Starzec oparł głowę o skałę i przymknął oczy.[...] Na niebie paliły się jeszcze długie szlaki czerwone i złote, a on w tych światłościach leciał ku stronom kochanym. Zaszumiały mu w uszach lasy sosnowe, zabełkotały rzeki rodzinne. Widzi wszystko, jak było : pola przestronne, miedze, łąki, lasy i wioski. Noc już! O tej porze już zwykle jego latarnia rozświecała ciemności morskie - ale teraz on jest we wsi rodzinnej. Stara głowa pochyla się na piersi i śni. Obrazy przesuwają się przed jego oczyma szybko i trochę bezładnie. [...] Nagle jakiś głos rozlega się nad Skawińskim:- Hej, stary! Wstawajcie. Co to wam?Stary otwiera oczy i patrzy ze zdziwieniem na stojącego przed sobą człowieka. Resztki snu widzeń walczą w jego głowie z rzeczywistością. Wreszcie widzenia bledną i nikną. Przed nim stoi Johns, strażnik portowy.- Co to? - pyta Johns - Chorzyście?- Nie. - Nie zapaliliście latarni. Pójdziecie precz ze służby. Łódź z San-Geromo rozbiła się na mieliźnie, szczęściem, nikt nie utonął; inaczej poszlibyście pod sąd. Siadajcie ze mną, resztę usłyszycie w konsulacie.

Robinson wpadł na pokład. Uczepiony burty, wpierał oczy w ciemność, starając się odgadnąć, w jakiej znaleźli się części świata, kiedy statek wpadł na mieliznę. Przez pokład przeleciały jakieś beczki, potoczyli się ludzie. Z hukiem trzasnęły wiązania i ponad wszystkimi przewaliła się masa wody strzelającej bryzgami piany. [...] Po krótkiej walce z żywiołem udało się załodze opuścić na wodę ostatnią szalupę. Zeszli do niej wszyscy, którzy pozostali przy życiu. Huragan natychmiast zakręcił łodzią, podniósł ją ku niebu i cisnął w przepaść. Położenie było beznadziejne. Marynarze pracowali wiosłami, dążąc w stronę lądu w rozpaczliwym przekonaniu, że łódź roztrzaska się u brzegu na tysiąc kawałków. Ale na morzu również czekała ich zguba. Szalupa była za mała, by utrzymać się na powierzchni wody przy takiej fali i z takim obciążeniem. Ramiona mdlały z wysiłku i pot zalewał im oczy. [...] Przepłynęli już z półtorej mili, gdy nagle od strony rufy nadbiegła fala olbrzymia i szara jak postrzępiony głaz. Ta fala zadała im cios ostatni. Cisnęła łodzią jak piłką dnem ku górze, wyrywając z rąk ludzi wątłe patyczki wioseł. W jednej chwili pochłonęła wszystkich syczaca kipiel bez dna i oparcia. Robinson poczuł bolesne uderzenie w piersi i stracił na moment przytomność. Odzyskał ją, gdy następne uderzenie wody wygarnęło go na chwilę na powierzchnię. Zaczerpnął tchu, starajac się ze wszystkich sił płynąć w stronę brzegu. Nagle woda uciekła mu spod stóp, zostawiając go na twardym gruncie. To przywróciło mu odwagę. Był więc blisko brzegu.

Przeczytaj uważnie poniższy fragment książki Robinson Kruzoe Daniela Defoe.

..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3. Skróć swoją wypowiedź do 15 słów.

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. Opowiedz jeszcze raz o tym, co się wydarzyło na morzu. Tym razem użyj 6 zdań, pomijając zbędne zdania i usuwając mało znaczące określenia.

Treść: .......................................................................................................................................................................................................

4. Tytuł: .................................................

Treść: .....................................................................................................................................................................................................

3. Tytuł: .................................................

Treść:............................................................................................... .........................................................................................................

2. Tytuł: .................................................

Treść:............................................................................................... .........................................................................................................

1. Tytuł: .................................................

1. Podziel tekst na cztery części i ponumeruj je. Zatytułuj kolejne części, a następnie opowiedz treść kazdej z nich, używając dwóch zdań pojedynczych. Zapisz je.

Józef Tischner CZŁOWIEK Pewnego razu na ulicach starożytnych Aten pojawił się człowiek, o którym wszyscy wiedzieli, że jest nieprzeciętnym dziwakiem1. Był filozofem, co ostatecznie wiele tłumaczy, ale w tym przypadku to już nie wystarczyło. Chodził w biały dzień z zapaloną latarnią i świecił nią w oczy każdemu napotkanemu przechodniowi, a szczególnie co znamienitszym mieszkańcom miasta. Wpatrywał się w każdą twarz, po czym okrutnie się krzywił i gonił za następnymi ofiarami. „Kogo szukasz?", zapytano go. Odpowiedział: „Szukam człowieka". Wielu ludzi chodziło wtedy ulicami miasta, ale prawdziwego człowieka wśród nich nie było. A może warto by dziś powtórzyć eksperyment starego filozofa? Wziąć latarnię do ręki,świecić nią w oczy każdemu przechodniowi i pytać: „Jesteś już czy nie jesteś człowiekiem?".Ale tego zrobić nie można. Dałoby się jednak zrobić coś podobnego: wziąć w rękę światło i sobie samemu w oczy poświecić, stawiając sobie kłopotliwe pytanie. Lecz oto w tym miejscu rodzi się problem: co to znaczy być człowiekiem? Na pytanie to nie można dać pełnej odpowiedzi. Postarajmy się jednak o odpowiedź częściową, która także może mieć znaczenie. Być człowiekiem to znaczy zawsze: umieć wyjść poza samego siebie,umieć siebie przekroczyć. Najpierw jakby oderwać się od siebie, wznieść się ponad siebiei nagle znaleźć się przed sobą. Przyjrzyjmy się temu nieco bardziej konkretnie. Spójrzmy na swoje życie. Kiedyś, jeszcze będąc dziećmi, znaleźliśmy się na spacerze i oto wyrosła przed nami pierwsza życiowa przeszkoda. Stanęliśmy nad strumieniem, nad którym nie było kładki. Trzeba było strumień przeskoczyć. Nie wiadomo było, gdzie skończy się nasz skok: na drugim brzegu czy w wodzie? Ale nie było wyjścia, trzeba było spróbować. Udało się, nabraliśmy pewności siebie. Potem przyszły sprawy trudniejsze, ale zawsze podobnie: przeszkoda, rozterka, rozpęd i ... skok. Wciąż trzeba było niemal na nowo budować siebie na miarę sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. Postawmy teraz kluczowe pytanie: co sprawiało, że byliśmy gotowi do podjęcia takiego kroku? Jaka siła? Jakim określić ją słowem? Z pewnością tu właśnie trzeba zastosować słowo: „nadzieja". W ciągu całego naszego życia, na progu każdej przeszkody, każdego skoku przed siebie,rosła w nas i mężniała nasza nadzieja. To ona popychała naszą wolę do próby, to ona tłumiła odruchy lęku, to ona pobudzała nas do tego, abyśmy nie przegrywali jeszcze przed rozpoczęciem gry. W miarę jak rosły nasze próby, rosła też w nas nasza nadzieja. Nadzieja zawsze musi być na miarę próby. Im większa próba, tym mocniejsza nadzieja. Im większe wyzwania, tym bardziej przemożna gotowość wewnątrz. Ktoś kiedy poznał wszystkie rozmiary wewnętrznych mocy człowieka?Chodził stary filozof ulicami Aten ze swoją latarnią i na próżno szukał człowieka. Być może dlatego na próżno, że wszędzie widział tylko trzciny chwiejące się od wiatru, ludzi, którzy pozwolili, aby im wiatr rozwiał gdzieś ich najgłębsze ludzkie nadzieje.

Zasady oceniania 2 pkt -poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zachowanie właściwego poziomu uogólnienia. 1 pkt - poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zaburzony poziom uogólnienia. 0 pkt -odpowiedź nie spełnia kryteriów na 1 punkt ALBO brak odpowiedzi. Uwaga: Uczeń otrzymuje 0 punktów, jeśli jego wypowiedź w całości składa się z fragmentów przepisanych z tekstu „Człowiek". Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 punkty Tematem tekstu Józefa Tischnera jest zagadnienie dotyczące istoty człowieczeństwa. Autor zauważa, że ten w pełni jest człowiekiem, kto przy podejmowaniu wyzwań nie jest pozbawiony nadziei. Na końcu dochodzi do wniosku, że nadzieja jest motorem ludzkiego działania i dlatego Diogenes nie znalazł prawdziwego człowieka, po spotykał tylko ludzi pozbawionych nadziei.

Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Człowiek Józefa Tischnera.Tematem tekstu Józefa Tischnera jest ......................................................................... .......................................................................................................................... . Autor zauważa, że ................................................................................................... .......................................................................................................................... . Na końcu dochodzi do wniosku, że ............................................................................ ........................................................................................................................... . Na które z pytań można znaleźć odpowiedź w 5. akapicie tekstu Józefa Tischnera? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Kogo poszukiwał starożytny filozof? B. Dlaczego starożytny filozof nie znalazł człowieka? C. Czy warto samemu sobie stawiać kłopotliwe pytania? D. Co może pomóc w pokonywaniu życiowych przeszkód? Na podstawie przytoczonego tekstu dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.Z fragmentu, w którym opisano pokonywanie pierwszej życiowej przeszkody przez dzieci, wynika, żeA. łatwiej znosić gorycz porażki przy wsparciu innych. B. w obliczu trudności trzeba zdecydować się na działanie. C. niepewność osiągnięcia celu odbiera człowiekowi nadzieję. D. niepowodzenia zniechęcają do podejmowania kolejnych prób

Jan Burzyński KAWIARNIA Od samego początku, czyli mniej więcej od połowy XVII wieku, kawiarnia była miejscem życia towarzyskiego oraz różnych innych spotkań. Jak zauważa Brian Cowan, autor znakomitej książki o historii kawy w Europie, „łatwo można się zorientować, czym była kawiarnia u schyłku osiemnastego wieku: miejscem, do którego przychodzili okolicznimieszkańcy, żeby napić się kawy, poznać bieżące wiadomości, a także spotkać się z osobami,z którymi mieli sprawy do omówienia". Z czasem kawiarnie stały się również przestrzenią życia kulturalnego. Pisarze, artyści,intelektualiści i dziennikarze gromadzili się w nich nie tylko po to, by ze sobą dyskutować, lecz także, by pracować. Tak jest i dzisiaj. Wraz z powstaniem społeczeństwa informacyjnego kawiarnie oferujące połączenie z internetem wypełniają się osobami, które nie chcą pracować w samotności. Niedawno zaczęły nawet powstawać nowoczesne lokale łączące funkcje kawiarni i biura. Jednocześnie tradycja picia kawy przeżywa teraz rozkwit . Coraz częściej ten napój traktowany jest już nie tyle jako mało znaczący dodatek, ile jako główny cel, dla którego odwiedzamy kawiarnię. Narodziny tej nowej kultury należy łączyć z pojawieniem się profesji baristy. Samo słowo barista pochodzi oczywiście z języka włoskiego, w którym oznacza po prostu pracownika obsługującego bufet w barze. W innych językach europejskich zaczęto jednak używać tego słowa na określenie osoby, która zajmuje się zawodowo parzeniem i podawaniem kawy. Współczesny barista jest jednocześnie wytrawnym znawcą kawy, jaki rozmaitych technik jej przygotowywania. W kawiarniach, w których pracują bariści, często możemy wybierać między mieszankami różnych gatunków kawy. Możemy także wybrać sposób jej podania. Barista lub baristka zajmie się najpierw jej przygotowaniem (łącząc perfekcyjną znajomość tradycyjnego przepisu z własnymi metodami parzenia i podawania),a następnie ozdobi swoje dzieło wzorem „narysowanym" na wierzchu napoju przy użyciu łyżeczki i specjalnej techniki nalewania mleka. Choć wielu osobom ta praca może wydawać się trywialna , to jednak wytwarza ona nową formę kultury, opartą przede wszystkim na wysokim kunszcie. Obecnie lokalne kawiarnie, które zatrudniają baristów, stają się jednym z ważnych ośrodków wartości społecznych, ponieważ czynią pracę czymś więcej niż tylko sposobem na przetrwanie. Trywialna - tu: prosta, nieskomplikowana. Kunszt - mistrzostwo w danej dziedzinie.Zadanie 12. (0-2) Uzupełnij tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Kawiarnia Jana Burzyńskiego. Tematem tekstu Jana Burzyńskiego jest ................................................................................... .................................................................................................................................................. . Autor stwierdza, że ................................................................................................................. .................................................................................................................................................. . Zauważa również ...................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .

Tematem tekstu Jana Burzyńskiego jest ................................................................................... .................................................................................................................................................. . Autor stwierdza, że ................................................................................................................. .................................................................................................................................................. . Zauważa również ...................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .Na które z podanych pytań odpowiedź znajdziesz w 4. akapicie tekstu? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Od kiedy kawiarnia stała się miejscem spotkań? B. W jakim celu ludzie kultury spotykali się w kawiarniach? C. W jaki sposób postęp cywilizacyjny wpłynął na rozwój kawiarni? D. Z jakimi umiejętnościami wiąże się parzenie kawy w kawiarniach?Na podstawie przytoczonego tekstu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.Z tekstu wynika, że od początku istnienia kawiarni zatrudniano w nich baristów. P FZ tekstu wynika, że praca baristy wymaga opanowania różnych umiejętności. P FNa podstawie przytoczonego tekstu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. Jan Burzyński zauważa, że dla wielu osób kawiarnia jest dziś także miejscem pracy. P FAutor stwierdza, że obecnie kawiarnie odwiedzają tylko wytrawni znawcy kawy. P F

# data[].attributes.attachment_link.description
Metodyka pisania wypracowań.Streszczenie III. Tworzenie wypowiedzi:2. Mówienie i pisanie. Uczeń:3) wykonuje przekształcenia na tekście cudzym, w tym skraca, streszcza, rozbudowuje, parafrazuje. Moda ma swoją historię Streszczenie fragmentu Latarnika Selekcja informacji Zapisane na kliszy 16. 15. 14. 12. 13. Przyjaźń na wszelaki wypadek 11. Jak dobrą pamięć mają słonie? 10. Skracanie 9.

# data[].attributes.attachment_link.title
egzamin ósmoklasisty - wielka powtórka ze wszystkiego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Styl potoczny

Styl naukowy

Styl urzędowy

Styl artystyczny

Styl publicystyczny

Style w języku polskim

i po czym je rozpoznać?

1. Styl potoczny

Służy do codziennej komunikacji w sytuacjach nieoficjalnych. Spotykamy go w wypowiedziach ustnych, w esemesach czy w komunikatorach.

Cechy stylu potocznego

silny związek z komunikacją niewerbalną (mimiką, gestami, dźwiękami) - wykrzykniki, wyrazy dźwiękonaśladowcze, emotikony.

kolokwializmy (fajnie, spoko, ok)

wyrazy nacechowane emocjonalnie w tym zdrobnienia i zgrubienia oraz wulgaryzmy (obijać się, całuski, łajza, nochal)

frazeologizmy (głupi jak taczka, matka-Polka, siedzieć w necie)

słownictwo dotyczące codziennego bytowania (nazwy przedmiotów szkolnych, potraw, czynności codziennych

odchodzenie od norm poprawności: ciężko zamiast trudno, powtórzenia (być i mieć)

skrótowość (Patrz na to! Pa!)

2. Styl naukowy

Używany w pracach naukowych, rozprawach, czasem w artukłach, żeby przekazywać informacje. Można spotkać także styl popularnonaukowy przedstawiający zagadnienia naukowe w sposób przystępny dla niespecjalistów.

Styl naukowy

precyzyjne, jednoznaczne pojęcia (żeby wszyscy rozumieli tak samo tekst)

dużo pojęć abstrakcyjnych (rzeczownik, liczby parzyste, homozygota)

obiektywizm

logiczność tekstu, uporządkowana kompozycja

zdania wielokrotnie złożone

profesjolekty - słownictwo charakterystyczne dla danej dziedziny nauki (dla zawodu np. dla biologa, dla chemika)

cytaty, przypisy, definicje, streszczenia

słowa opisujące pewność wiedzy (Z pewnością, prawdopodobnie, jak uważa XYZ)

3. Styl urzędowy

Stosuje się go w kontaktach obywateli z urzędami i osobami pełniącymi funkcje publiczne, np. z prawnikiem, rzecznikiem lub kierownikiem jakiegoś wydziału. Pojawia się też w instrukcjach czy w umowach.

Styl urzędowy

schematyczny tekst o prostej kompozycji

bezosobowość, obiektywizm i brak emocji

nieosobowe formy czasownika (zrobiono, postanowiono) i strona bierna (dokumenty zostały przesłane)

utarte zwroty grzecznościowe (Szanowna Pani, zwracam się z uprzejmą prośbą)

dbałość o precyzję i normy językowe

3. Styl urzędowy

Stosuje się go w kontaktach obywateli z urzędami i osobami pełniącymi funkcje publiczne, np. z prawnikiem, rzecznikiem lub kierownikiem jakiegoś wydziału. Pojawia się też w instrukcjach czy w umowach.

Styl urzędowy

schematyczny tekst o prostej kompozycji.

bezosobowość, obiektywizm i brak emocji.

nieosobowe formy czasownika (zrobiono, postanowiono) i strona bierna (dokumenty zostały przesłane).

utarte zwroty grzecznościowe (Szanowna Pani, zwracam się z uprzejmą prośbą).

dbałość o precyzję i normy językowe.

4. Styl artystycz-ny

Spotykany najczęściej w literaturze, Pełni funkcję artystyczną, a więc ma zwracać uwagę na sam język oraz wzbudzać ciekawość i emocje.

Styl artystyczny

bogate, celowo dobrane słownictwo

obecność środków artystycznych (metafory, porównania, wyszukane epitety)

może sprawiać trudność w odbiorze

ulega modom panującym w danej epoce

5. Styl publicys-tyczny

Z tym stylem mamy do czyniania w artykułach w gazetach i w internecie, a także w telewizji i radiu.

Styl publicystyczny

obecność perswazji lub manipulacji

elementy innych stylów (naukowego, potocznego),

łatwy do zrozumienia,

słownictwo i tematyka wywołują emocje,

słownictwo oceniające

chwytliwe tytuły

kolokwializmy i środki wyrazu utrzymujące zainteresowanie odbiorcy

Styl potyczny

Styl naukowy

Styl urzędowy

Styl artystyczny

Styl publicystyczny

Style w języku polskim

i po czym je rozpoznać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Styl potoczny Styl naukowy Styl urzędowy Styl artystyczny Styl publicystyczny Style w języku polskim i po czym je rozpoznać? 1. Styl potoczny Służy do codziennej komunikacji w sytuacjach nieoficjalnych. Spotykamy go w wypowiedziach ustnych, w esemesach czy w komunikatorach. Cechy stylu potocznego silny związek z komunikacją niewerbalną (mimiką, gestami, dźwiękami) - wykrzykniki, wyrazy dźwiękonaśladowcze, emotikony.

# data[].attributes.attachment_link.title
Style wypowiedzi by psp5.rutkowska.polski on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Style wypowiedzi ✌️ - Personalized

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała:Anna Stasiak

Temat:

Twórca i jego dzieło:Juliusz Słowacki

Krótki przewodnik po życiu i twórczości Juliusza Słowackiego

Juliusz Słowacki był jednym z najważniejszych polskich poetów romantycznych. Przez całe życie konkurował z Adamem Mickiewiczem. Marzył, by tak jak on zostać uznanym za narodowego wieszcza. To marzenie spełniło się dopiero po śmierci twórcy.

W cieniu mistrza

Słowacki napisał „Balladynę" w Szwajcarii w 1834 r., ale opublikował ją dopiero w 1839 r., po powrocie z podróży na Bliski Wschód. W zamierzeniu poety dzieło miało stanowić pierwszą część cyklu sześciu dramatów poświęconych legendarnym dziejom Polski. Oprócz tego utworu powstała jednak tylko „Lilla Weneda". Tytuł dramatu i zarazem imię głównej bohaterki „Balladyny" nawiązują do popularnego w pierwszej połowie XIX w. gatunku literackiego - ballady romantycznej. Podobnie jak w innych utworach tego typu w dramacie świat rzeczywisty współistnieje z nadprzyrodzonym. Postacie i fabuła zostały zaczerpnięte z folkloru, głównym tematem jest miłość i zbrodnia, a zasady moralne odwołują się do ludowego pojęcia sprawiedliwości.

Spotkanie z lekturą

KONTEKST

Skrzynka pytań

Zwróćcie uwagę na podtytuł utworu Juliusza Słowackiego: Tragedia w pięciu aktach. Jakie skojarzenia - ze względu na tematykę utworu - wywołuje nazwa tragedia?

Tragedia to utwór dramatyczny o poważnej tematyce, przedstawiający zmagania bohatera, np. z losem, siłami natury, normami moralnymi, niesprzyjającymi okolicznościami. Tragizm bohatera polega na tym, że znajduje się w sytuacji bez wyjścia, jest uwikłany w tragiczny konflikt. To oznacza, że jakąkolwiek decyzję podejmie, poniesie klęskę, jego życie zaś skończy się katastrofą (zwykle śmiercią).

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.title
Juliusz Słowacki - życie i twórczość - kl. 7

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowała:Anna Stasiak Temat: Twórca i jego dzieło:Juliusz Słowacki Krótki przewodnik po życiu i twórczości Juliusza Słowackiego Juliusz Słowacki był jednym z najważniejszych polskich poetów romantycznych. Przez całe życie konkurował z Adamem Mickiewiczem. Marzył, by tak jak on zostać uznanym za narodowego wieszcza. To marzenie spełniło się dopiero po śmierci twórcy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

Temat:

Przygotowała: Anna Stasiak

Co już wiemy o twórczości Adama Mickiewicza?

DALEJ

WRÓĆ

Przypomnijcie sobie, co już wiecie na temat poety i tworzonych przez niego dzieł polskiej literatury.

1. Nimfa wodna, mieszkanka jeziora.2. Pogański obrzęd poświęcony zmarłym.3. Gatunek synkretyczny łączący w sobie cechy liryki, epiki i dramatu.4. Jeden z rodzajów literackich.5. Zbiór zasad, które określają, co jest dobre, a co złe.6. W tym miejscu obrzęd przeprowadził Guślarz.7. Przybywały na wezwanie Guślarza.8. Tekst poboczny w dramacie.9. Nastrój grozy i ...10. Imię żony wybitnego polskiego poety romantycznego.11. Jedna z postaci dramatu - ... Złego Pana.12. Miasto, w którym studiował Mickiewicz.13. Poeta natchniony, poeta-prorok.14. Nazwa jeziora z ballady Mickiewicza.

ŚWITEZIANKA

DZIADY

BALLADA

DRAMAT

MORALNOŚĆ

KAPLICA

DUCHY

DIDASKALIA

TAJEMNICZOŚCI

CELINA

WIDMO

WILNO

WIESZCZ

JEZIORO

DALEJ

WRÓĆ

ballada

dramat

POZNANE UTWORY

WRÓĆ

BALLADA

gatunek

cechy epiki (fabuła, narrator, bohaterowie), liryki (język bogaty w środki stylistyczne: powtórzenia, epitety, metafory, porównania) i dramatu (dialogi);

melodyjność, refreny;

odwołania do legend i wierzeń ludowych;

znacząca rola natury, przyrody

elementy fantastyki;

nastrój grozy i tajemniczości.

„Świtezianka"

czas akcji: nieokreślony;

miejsce akcji: okolice jeziora Świteź;

bohaterowie: nimfa wodna Świtezianka i strzelec;

temat: nieszczęśliwa historia miłościŚwitezianki i strzelca;

problematyka: miłosne pokusy,niedotrzymywanie obietnic, brakwierności, motyw winy i kary;

rola natury: groźna przyroda jestświadkiem wydarzeń, wpływa na ludzkie losy;

przesłanie: zło musi być ukarane,należy być wiernym w miłościi dotrzymywać słowa.

WRÓĆ

DRAMAT

gatunek

podział na tekst główny i poboczny (didaskalia);

podstawą rozwoju akcji są dialogimiędzy bohaterami;

utwór jest przeznaczony do wystawiania na scenie .

„Dziady" cz. II

czas akcji: wigilia Zaduszek;

miejsce akcji: kaplica;

bohaterowie: realistyczni (Guślarz,wieśniacy, chór) i fantastyczni (np. duchy lekkie, Widmo Złego Pana);

temat: pogański obrzęd dziadówpoświęcony zmarłym;

problematyka: dobro i zło, człowieczeństwo, motyw winy i kary;

nastrój: grozy, tajemniczości;

przesłanie: nie ma winy bez kary; w życiu należy postępować moralnie, nie igrać z cudzymi uczuciami; aby być w pełni człowiekiem, trzeba też zaznać cierpienia.

DALEJ

WRÓĆ

Jakie tematy wieszcz poruszał w swojej twórczości? Opracujcie listę motywów, które występują w jego dziełach.

WRÓĆ

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
START Temat: Przygotowała: Anna Stasiak Co już wiemy o twórczości Adama Mickiewicza? DALEJ WRÓĆ Przypomnijcie sobie, co już wiecie na temat poety i tworzonych przez niego dzieł polskiej literatury. 1. Nimfa wodna, mieszkanka jeziora.2. Pogański obrzęd poświęcony zmarłym.3. Gatunek synkretyczny łączący w sobie cechy liryki, epiki i dramatu.4. Jeden z rodzajów literackich.5.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
cykl lekcji z lekturą

„Balladyna" -

Przygotowała:Anna Stasiak

„Balladyna" w reż. Wojciecha Adamczyka z 2021 r.

„Balladyna" w reż. Olgi Lipińskiej z 1982 r.

„Balladyna" na deskach teatru

Jak ogień i woda. O dwóch siostrach z wdowiej chaty.

Sprawiedliwe wyroki. Prawa boskie i prawa natury.

5.

3.

Fantastyka i magia w „Balladynie" Juliusza Słowackiego.

Escape game na motywach dramatu.

Droga Balladyny do władzy.

2.

4.

6.

W scenerii baśniowej, w czasie legendarnym. Niezwykłość świata przedstawionego w „Balladynie" Juliusza Słowackiego.

1.

Cykl lekcji:

W scenerii baśniowej, w czasie legendarnym. Niezwykłość świata przedstawionego w „Balladynie" Juliusza Słowackiego.

Temat:

Lekcja 1

Juliusz Słowacki napisał „Balladynę" w 1834 roku podczas pobytu w Szwajcarii. Dramat został wydany w 1839 roku w Paryżu. Nastroje panujące w środowisku tzw. Wielkiej Emigracji po upadku powstania listopadowego nie były optymistyczne. Polacy podzielili się na wiele ugrupowań, które były względem siebie wrogo nastawione i skonfliktowane. Artysta chciał pokazać rzeczywistość polską, ale odmienną od tej, którą pamiętał zarówno on sam, jak i jego rodacy. Dlatego „Balladyna" jest dziełem o Polsce, ale nie dramatem o charakterze patriotycznym.

W kontekście „Balladyny" ważne jest, abyście pamiętali o romantycznej fascynacji ludowością, średniowieczem, dawnymi legendami i baśniami, zainteresowaniem pradziejami Słowiańszczyzny, twórczością Szekspira, zaangażowaniem twórców romantycznych w sprawy narodowe i walkę o niepodległość. Wszystkie te kwestie znajdują odbicie w dramacie Juliusza Słowackiego i wpływają na niezwykłość świata przedstawionego „Balladyny".

Podział na akty i sceny

Tekst poboczny =didaskalia

Tekst główny =wypowiedzi postaci

monologi

dialogi

DRAMAT

Specyfika dramatu jako rodzaju literackiego

Wskażcie najważniejsze wydarzenia z kolejnych aktów „Balladyny"

Miejsca autentyczne i fikcyjne współistnieją ze sobą.

oraz

Gniezno

okolice jeziora Gopła: - las, - chata pustelnika, - chata wdowy, - zamek Kirkora.

Przestrzeń, w której rozgrywają się wydarzenia to:

Miejsce akcji

Czas akcji

postacie realistyczne (prawdopodobne)

postacie fantastyczne

Bohaterowie

Goplana

Filon

Wawel

Pustelnik

Oprócz postaci fantastycznych na niezwykłość świata przedstawionego wpływają:

Karta pracy do wydruku

Symboliczne rekwizyty

Dziękuję za uwagę!

Fantastyka i magia w „Balladynie" Juliusza Słowackiego.

Temat:

Lekcja 2

Wiecie już, że romantycy fascynowali się elementami baśni, podań ludowych, legend. Sięgali do świata fantastyki, aby nadać swym dziełom specyficzny nastrój, który łączył tajemniczość, a czasem grozę. Słowacki także uległ tej modzie, wprowadzając fantastykę i baśniowość do swojego dramatu.W „Balladynie", która nie jest typową tragedią realistyczną, historia głównej bohaterki przeplata się ze scenami fantastycznymi i legendarnymi.Takie tendecje spotkaliście już w balladzie Adama Mickiewicza „Świtezianka". Mimo tytułu kojarzącego się z tym gatunkiem „Balladyna" nie jest balladą.

Akt IV

Akt III

Akt I

Akt V

Akt II

Pracując w grupach, wynotujcie wydarzenia i rekwizyty, które decydują o niezwykłości świata przedstawionego

POSTACI FANTASTYCZNE

MAGICZNE PRZEDMIOTY

W dramacie Juliusza Słowackiego występuje wiele elementów fantastycznych.

O niezwykłości czasu i miejsca rozmwialiśmy na poprzedniej lekcji.

Natura ożywiona w „Balladynie"

Siły spoza świata rzeczywistego, a także ożywiona natura w widoczny sposób wpływają na losy bohaterów „Balladyny".

Natura - baśniowy element dramatu, świadek i sędzia

Krzyżówka do wydruku

Rozwiążcie krzyżówkę

1. Imię pasterza, miłośnika poezji.2. Owoce zbierane przez bohaterki dramatu w lesie.3. Według moralności ludowej kara jest jej konsekwencją.4. Syn wisielca, czyli Fon...5. „Królowa fali" to...6. Imię pracowitego sługi Goplany.7. Król Popiel III to w dramacie...8. Imię ukochanej Grabca.9. Diabliki to inaczej...10. Imię, którym Wdowa nazywała Balladynę ze względu na jej jasną karnację.

10.

9.

8.

7.

6.

5.

4.

3.

2.

1.

Juliusz Słowacki wykorzystał stylistykę baśniowości w bardzo oryginalny sposób, odwracając wiele ze stałych elementów tego gatunku: dobro zostaje pokonane przez zło, Alina - dobra siostra - ginie z ręki złej Balladyny, czary nie pomagają bohaterom, ale utrudniają, destabilizują ich życie.

Elementy baśniowe w „Balladynie": obecność nimfy, chochlików, zaklęć, magicznych przedmiotów, podział bohaterów na dobrych i złych (np. dobra siostra - zła siostra; dobry król Popiel III - zły król Popiel IV), motyw rywalizacji sióstr.

NOTATKA:

Dziękuję za uwagę!

Jak ogień i woda. O dwóch siostrach z wdowiej chaty.

Temat:

Lekcja 3

Porównajcie wygląd zewnętrzny dziewcząt

Alina

Balladyna

Obraz sióstr w dramacie Juliusza Słowackiego

Porównajcie osobowość, stosunek do siostry i do matki każdej z dziewcząt

Zachowanie sióstr wobec Kirkora

Ocena bohaterki.

Uczucia i postawa wobec siostry - rywalki w malinobraniu.

Balladyna

Ocena bohaterki.

Uczucia i postawa wobec siostry - rywalki w malinobraniu.

Alina

KONTEKSTY

Wojciech Gerson, Balladyna

Leon Wyczółkowski, Alina

Która z bohaterek dramatu zrobiła na Tobie większe wrażenie? Napisz jej charakterystykę.POWODZENIA!

PRACADOMOWA

Dziękuję za uwagę!

Droga Balladyny do władzy.

Temat:

Lekcja 4

Tytułowa bohaterka dramatu Słowackiego jest symbolem zbrodni. Starsza córka Wdowy, zabijając Alinę, przekroczyła zasady moralne. Balladyna świadomie wybrała drogę na skróty, aby zdobyć serce Kirkora. Niestety, zamordowanie młodszej siostry pociągnęło za sobą kolejne złe decyzje, kłamstwa, zbrodnie. Balladyna wpadła w pułapkę własnych działań.

Zbrodnie Balladyny

Schemat do wydruku

Droga Balladyny do władzy jest splotem różnych okoliczności: przypadkowych i zamierzonych.

Dlaczego Balladyna nosiła opaskę na czole?

Pierwsze morderstwo na świecie, czyli historia Kaina i Abla

Materiały do wydruku

Postępujcie zgodnie z instrukcją i bawcie się dobrze!

Ukryta twarz Balladyny

Dziękuję za uwagę!

Sprawiedliwe wyroki. Prawa boskie i prawa natury.

Temat:

Lekcja 5

Zapiszcie w zeszytach w formie notatki graficznej jakimi cechami powinien się charakteryzować dobry władca.

KANCLERZPani! niech będzie poświęconą głowa,Co nam przynosi koronę Popielów.Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze,Ażebyś z Bogiem do najświętszych celówLud prowadziła. Przewiąż się na biodrzeSzatą czystości, czoło wznieś do nieba.Daj łaskę winnym - daj łaknącym chleba,A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie KOSTRYN w zbroi. LUD...

Odczytajcie słowa Kanclerza skierowane do nowej królowej (akt V, scena 4.)

BALLADYNA Ja o sławęNie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu,Będę, czym dawno byłabym, zrodzonaPod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona.Przeszłość odpadła jak od płytkiej stali,Którą po stronie jednej ośliniłaŻmija - połowa jabłka leci zgniłaI czarna jadem. Wyście mnie nie znaliTaką, jak byłam - niech więc lud nie śledziPrzeszłości mojej. Wiecie, com wyznała,A resztę wyznam księdzu na spowiedzi.Ha! jeszcze jedno - poszukajcie ciała Grafa Kirkora między gęste trupy.I na ten wzgórek, gdzie już tylko słupyBrzóz obrąbanych mieczami się bielą,Zanieście mary z jedwabną pościelą,Na tej pościeli przyniesiecie śpiąceZwłoki Kirkora...

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamkniętaW grobach... Ja sama panią tajemnicy.głośnoKażcie wojennym brańcom rozkuć pęta,Zastawić stoły na rynkach stolicyI dawać co dnia dla żebraków strawę.KANCLERZWdzięczność i sława tobie.

Odczytajcie mowę tronową Balladyny (akt V, scena 4.)

Niech ludu tysiącePłacze przy marach tego, co z orężemPoległ mym wrogiem... a był moim mężem. -Zaprawdę mówię, ja - po grafie wdowa.Lecz niech nie roi bajek tłum gawiedzi;Co miała wyznać, wyznała królowa, A resztę powie księdzu na spowiedzi.Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnieZbrodniów - na pierwszym siedzę trybunale.Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnieGniazdo robaków! niech się ogniem spalę!Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga,Ani odwiodą ludzie, ani czarty.Przysięgam sobie samej, w oczach Boga,Być sprawiedliwą.

Jakimi słowami nowa królowa przedstawiła się poddanym?

Zanotujcie schemat w zeszytach

„Król - kobieta piorunem boskim zestrzelony"

efekt

Wydanie wyroku na oskarżonych zbrodniarzy:

zabójcę Kostryna

zabicie dziewczyny z malinowym dzbankiem

wyrodną córkę, która wypędziła starą matkę

realizacja zadania

„Zwyczajem kraju jest, mościa królowo,Wydawać wyrok choćby nad nieznanym,I zawieszon miecz trzymać nad głowąTajnego zbrodnia, aż będzie schwytanymI da nam gardło."

zadanie

„Być sprawiedliwą"

deklaracja

Ocena krótkiego królowania Balladyny

Zaprojektuj plakat do współczesnej wersji „Balladyny".POWODZENIA!

PRACADODATKOWA

Dziękuję za uwagę!

Escape game na motywach dramatu.

Temat:

Lekcja 6

„Ślady zbrodni" - niezwykły ecsape game autorstwa p. Agnieszki Ptasiewicz.Zapraszamy do zabawy!

Dziękujemy za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
cykl lekcji z lekturą „Balladyna" - Przygotowała:Anna Stasiak „Balladyna" w reż. Wojciecha Adamczyka z 2021 r. „Balladyna" w reż. Olgi Lipińskiej z 1982 r. „Balladyna" na deskach teatru Jak ogień i woda. O dwóch siostrach z wdowiej chaty. Sprawiedliwe wyroki. Prawa boskie i prawa natury. 5. 3.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start

QUIZ

LEKTURYklasy 7-8

ZACZYNAMY!

Klikaj na poszczególne numery i zgaduj, do jakich lektur nawiązują grafiki.

22

28

24

10

16

12

14

18

20

32

26

30

34

36

15

13

19

11

17

35

21

31

23

25

27

33

29

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Start QUIZ LEKTURYklasy 7-8 ZACZYNAMY! Klikaj na poszczególne numery i zgaduj, do jakich lektur nawiązują grafiki. 22 28 24 10 16 12 14 18 20 32 26 30 34 36 15 13 19 11 17 35 21 31 23 25 27 33 29 Do treści jakiej lektury nawiązuje grafika?Wyjaśnij związek.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
epika - współczesność - klasa VIII

"ziele na kraterze"

Melchior Wańkowicz

INFO

Pisarz, dziennikarz, publicysta. Urodził się 10 stycznia 1892 w Kałużycach, zmarł 10 września 1974 w Warszawie.

.01

Melchior Wańkowicz

Akcja powieści toczy się przede wszystkim w Warszawie, gdzie rodzina najpierw mieszkała przy ul. Elektoralnej, a później w domu na Żoliborzu. Często przenosi się na wieś (Jerka, Jodańce, Bezek) oraz w inne miejsca, po których podróżuje rodzina Wańkowiczów :Prusy Wschodnie, południe Polski, Belgia i Francja). W czasie wojny dochodzi do rozłąki - Marta wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych, a King do Włoch, a potem na Bliski Wschód.

Miejsca wydarzeń

Akcja trwa od 1919 do 1946 roku (ale czasem następuje „cofnięcie się" w czasie - autor wspomnieniami sięga do lat swojej młodości). Są to lata ważnych zdarzeń historycznych, które przeżywamy razem z członkami rodziny Wańkowiczów: wojna polsko-rosyjska (1919-1920), obydwie wojny światowe, powstanie warszawskie.

Czas akcji

.02

O utworze

INFO

Marta Wańkowicz

Krystyna Wańkowicz

Zofia Wańkowicz

Melchior Wańkowicz

.03

Bohaterowie

Krysiuniu!...Dzisiaj od Ciebie przyszedł list pisany do Tili jeszcze w 1943 roku. List, w którym nie wiesz, gdzie jestem. Piszesz...

Nigdy tego listu nie przeczytała...

Krystyna Wańkowicz ps. „Anna", „Hanna" (ur. 9 października 1919 w Warszawie, zm. 6 sierpnia 1944 tamże) - starsza córka pisarza Melchiora Wańkowicza, uczestniczka powstania warszawskiego, sanitariuszka w batalionie Parasol Armii Krajowej, łączniczka kolejno Stanisława Leopolda ps. „Rafał" dowódcy kompanii w tymże batalionie oraz Janusza Brochwicza-Lewińskiego.

.04

Niezwykły list

INFO

pamięci Wieśka RosińskiegoMiał piętnaście lat,był najlepszym uczniem z polskiego.Biegł z pistoletem na wroga.Zobaczył oczy człowieka,powinien był strzelić w te oczy.Zawahał się.Leży na bruku.Nie nauczyli gona lekcjach polskiegostrzelac w oczy człowieka.

Strzelać w oczy człowieka

Konając we krwi na bruku, skąd m a wiedzieć, że kona. Jest tak szczelnie wypełniona młodością, że nawet jej konanie jest młode. Nie umie umi erać. Umiera przecież pierwszy raz.Anna Świerszczyńska

Jej śmierć ma szesnaście lat

.05

Chwała bohaterom

INFO

Dziękuję za uwagę!Lidia Nykiel

Zadanie Domowe

Napisz dedykację dla bliskiej osoby, której podarujesz najnowsze wydanie książki "Ziele na kraterze" Melchiora Wańkowicza. Uzasadnij wybór książki. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa , ortograficzna i interpunkcyjna.

Napisz lub narysuj coś fajnego na tablicy

# data[].attributes.attachment_link.title
"Ziele na kraterze" Melchior Wańkowicz" - kl. VIII

# data[].attributes.attachment_link.description
epika - współczesność - klasa VIII "ziele na kraterze" Melchior Wańkowicz INFO Pisarz, dziennikarz, publicysta. Urodził się 10 stycznia 1892 w Kałużycach, zmarł 10 września 1974 w Warszawie. .01 Melchior Wańkowicz Akcja powieści toczy się przede wszystkim w Warszawie, gdzie rodzina najpierw mieszkała przy ul. Elektoralnej, a później w domu na Żoliborzu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
na egzaminie ósmoklasisty 2022

oprac. Katarzyna Majchrowicz

Co to jest tekst ikoniczny?

Tekst ikoniczny (graficzny) to w dużym uproszczeniu dzieło plastyczne.

OBRAZEK SATYRYCZNY

INSTALACJA

na co zwrócić uwagę,

interpretując tekst ikoniczny?

1. Bardzo uważnie przeczytaj polecenie.

2. Podkreśl, co trzeba zrobić, np. sformułuj dwa argumenty,

odwołaj się do całości lektury lub do fragmentu, odwołaj się

do dwóch elementów grafiki itp.

3. Wyszukaj w grafice symbole, czyli te elementy, które mają więcej niż jedno znaczenie (dosłowne + metaforyczne - jak symbole w "Małym Księciu" czy "Latarniku").

4. Nie rozpisuj się, odpowiadaj precyzyjne.

Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do spektaklu teatralnego "Zemsta".

Wybierz dwa elementy graficzne

PRZYKŁAD - zadanie odwołujące się do konkretnej lektury

Dwa koguty - symbolizują Cześnika i Rejenta, bo obaj walczyli ze sobą jak przysłowiowe koguty.

Szabla w ręku jednego koguta - symbolizuje szlachtę, której przedstawicielami byli główni bohaterowie.

Broń w rękach jednego z kogutów - może symbolizować „gwintówkę", z której Cześnik chciał strzelać do Rejenta ("Hej, Gerwazy, daj gwintówkę, niechaj strącę tę makówkę").

Strój (kontusz przewiązany pasem), w który ubrane są koguty, symbolizuje strój szlachecki.
Obejrzyj zamieszczone okładki wybranych lektur obowiązkowych. Wybierz dwie i uzasadnij związek zamieszczonego na każej z nich elementu graficznego z treścią lektury.
PRZYKŁAD - zadanie, w którym można odwołać się do wybranych lektur

Okładka 1. - na okładce zamieszczono latarnię - to miejsce, w którym pracował Skawiński w Aspinwall. Łany zboża mogą być odniesieniem do „Pana Tadeusza, którego czytał Skawiński - w inwokacji jest mowa o zbożach.

Okładka 4. - dwa serduszka symbolizują miłość Klary i Wacława zwieńczoną ślubem. Dwie armaty są symbolem konfliktu o mur, w którym uczestniczyli Raptusiewicz i Milczek.

Okładka 2. - dziewczyna to Zosia, która pojawia się podczas obrzędu dziadów, towarzyszy jej baranek, którego pasie. Jest tam tez postać Guślarza, który prowadził obrzęd wywoływania duchów.

Okładka 3. - brama może być dla chrześcijan symbolem przejścia do innego, lepszego świata - w taki spsoób traktowali swoje męczeństwo; może to również być wejście do grot w Ostrianum, gdzie potajemnie spotykali się chrześcijanie.

Okładka 5. - dzban jest odniesieniem do dzbanów malin, które siostry miały przynieść z lasu. Nóż i krew symbolizują zbrodnie Balladyny, np. zabicie własnej siostry czy Grabca.

Poniżej zamieszczono plakat teatralny do spektaklu "Balladyna"

Autor plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację utworu Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście całego dramatu.

Postać z zielonymi włosami kojarzy się z Goplaną - nimfą wodną i królową jeziora Gopło, która przez swoje intrygi poplątała ludzkie losy.

Postać ta może również przypominać Grabca zamienionego przez Goplanę w wierzę, która była milczącym świadkiem pierwszej zbrodni Balladyny (splątany język).

Chleb - Balladyna po zwycięskiej bitwie pod Gnieznem poczęstowała Kostryna zatrutym chlebem. W ten sposób pozbyła się ostaniej osoby znającej jej przeszłość i niegodziwe czyny.

Maliny - konkurs malinobrania miał rozstrzygnąć, która z sióstr zostanie żoną Kirkora.

Nóż - to narzędzie zbrodni - Alina ginie zadźgana nożem. Nóż kojarzy się również z zabójstwem Kostryna - zatrutym nożem Balladyna pokroiła chleb, który podała swojemu wspólnikowi.

Maliny - to obiekt zazdrości Balladyny. Za dzbanek tych owoców zabiła siostrę; to również jej przepustka do ślubu z Kirkorem, bogactwa i władzy.

Piorun - jest zapowiedzią nieuchronnej kary, która czeka Balladynę za wszystkie dokonane przez nią zbrodnię.

Wybierz dwa spośród elementów graficznych umieszczonych na koszulce i wyjaśnij ich związek z utworem

A. Kamińskiego "Kamienie na szaniec" - opowiadającym o poświęceniu tych młodych ludzi.

Z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Bytnara - jednego z bohaterów walki o niepodległą Polskę pewna firma reklamowa przygotowała serię koszulek upamiętniających przedstawicieli Pokolenia Kolumbów.

Element graficzny: żółw

Wyjaśnienie: żółwie rysowano na murach w ramach akcji PPP (pracuj Polaku powoli). Rekordzistą w malowaniu żółwi był Rudy - nawet 80 dziennie.

Element graficzny: kino

Wyjaśnienie: akcja kinowa była jednym z działań Małego Sabotażu, miała zniechęcić Polaków do chodzenie do kina na niemieckie filmy propagandowe.

Element graficzny: siekiera, drwal

Wyjaśnienie: Alek w ramach pracy zarobkowej rąbał drewno, był drwalem.

Element graficzny: marmolada

Wyjaśnienie: rodzina Zośki w czasie wojny zajmowała się produkcją marmolady.

Element graficzny: kotwica

Wyjaśnienie: stała się symbolem Polski Walczącej. Gestapowcy, przeszukując mieszkanie Janka, znaleźli stemple z kotwicą w jego piwnicy.

Element graficzny: broń

Wyjaśnienie: chłopcy, by zdobyć broń, rozbrajali niemieckich oficerów.

lub: Największe dylematy moralne związane z zabijaniem wrogów miał Alek.

albo: Alek został postrzelony w brzuch w czasie akcji pod Arsenałem.

Element graficzny: akcje dywersyjne

Wyjaśnienie: wysadzenie niemieckiego pociągu przewożącego amunicję pod Kraśnikiem.

Element graficzny: narty

Wyjaśnienie: Alek był miłośnikiem narciarstwa.

Element graficzny: czekolada

Wyjaśnienie: Wesoły sprzedawał wyroby Wedla w siedzibie Gestapo, jego zadaniem było zdobycie informacji, kiedy Rudy będzie przewożony na Pawiak.

Przyjrzyj się rzeźbie. Którego z bohaterów lektur obowiązkowych może przedstawiać? Podaj tytuł książki oraz jej bohatera. Uzasadnij swój wybór.

W uzasadnieniu przywołaj sytuację

z lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

1. Zastanów się, co symbolizuje walizka.

2. Przyjrzyj się temu, co znajduje się w tle.

3. Sformułuj argument, który poprzesz konkretnym wydarzeniem/wydarzeniami z lektury.

Postać mężczyzny przypomina Skawińskiego z noweli "Latarnik". Bohater był tułaczem, który przez 40 lat szukał dla siebie miejsca. Los jednak nie pozwalał mu nigdzie osiąść na dłużej. Nawet Aspinwall, które miało być już ostatnim przystankiem w jego podróży, Skawiński był zmuszony opuścić. Tułactwo bohatera symbolizuje walizka, a ostatnie miejsce pracy Skawińkiego - latarnia, którą widać w oddali.

Przyjrzyj się grafice. Scenę, z której lektury obowiązkowej przedstawia? Podaj tytuł lektury oraz uzasadnij słuszność swojego wyboru, podając dwa argumenty odwołujące się do treści lektury i obrazka.

1. Zastanów się, kim jest mężczyzna w centralnej części obrazu?

2. W jakich czasach może odbywać się ta bitwa. Zwróć uwagę na broń, jaką walczą?

3. W jakich utworach z lektur obowiązkowych opisane zostało pole walki?

Grafika przedstawia scenę walki z "Reduty Ordona". W cenatralnej części wiadać, jak Ordon dowodzi obroną reduty. Pisze o tym również Mickiewicz, przedstawiając Ordona jako dowódcę artylerii. Karabiny, działa, z których strzelają żołnierze wskazują na XIX wiek - powstanie listopadowe, obrona warszawskiej Woli przed Moskalami. Poeta w utworze również opisuje, czym bronili się Polacy.

jaka to lektura?

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

wulkany - znajdowały się na asteroidzie Małego Księcia (B-612). Bohater musiał je regularnie czyścić, żeby nie doszło do wybuchu.

- narrator opowieści był Pilotem. Jego samolot uległ awarii i Lotnik był zmuszony lądować na Saharze, gdzie spotkał Małego Księcia.

- jednym z dorosłych spotkanych przez Małego Księcia podczas podroży był latarnik, którego praca polegała na bezustannym włączaniu i gaszeniu latarni.

- wspomina o nich Lis podczas rozstania z Małym Księciem. Mówi, że odkąd poznał przyjaciela, będą mu się one kojarzy z kolorem włosów przybysza z asteroidy B-612.

"Mały Książę" Antoine de Saint-Exupery

jaka to lektura?

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

"Quo vadis" Henryk Sienkiewicz

Lew - podczas igrzysk z udziałem chrześcijan lwy wypuszczano na arenę, by pożerały chrześcijan.

- Marek Winicjusz przyjął chrzest z rąk św. Piotra, był to moment wieńczący jego duchową przemianę.

Chrzest otrzymał też Chilon, który doznał nawrócenia, patrząc na cierpienie chrześcijan i otrzymawszy po raz kolejny przebaczenie od Glauka umierającego na krzyżu.
sakiewka z pieniędzmi - Chilon otrzymywał od Marka Winicjusza pieniądze w zamian za pomoc w odnalezieniu Ligii.
Gladiator - walki gladiatorów na śmierć i życie były rozrywką podczas rzymskich uczt, a także podczas igrzysk.

jaka to lektura?

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza

szabla - jeden z atrybutów szlachty polskiej. Na szable między innymi walczono podczas zajazdu na Soplicowo. Do pojedynku na szable stają też kapitan Rykow z hrabią.

kawa - podczas śniadania w Soplicowie Telimena pije kawę, do przyrządzania której zatrudniona jest specjalna kobieta - kawiarka. Epos zawiera wspaniały opis tego aromatycznego napoju.

gąska - gąski hodowała Zosia w swoim ogródku. Kiedy poprosiła Hrabiego, który przemawiał do niej fragmentem z Homera, o zapędzenie ich zagrody, zauroczenie Horeszki młodą dziewczyną prysło, uznał ją za prostaczkę.

mrówka - w "Świątyni Dumania" Telimenę obeszły mrówki. Ratował ją wówczas Tadeusz.

# data[].attributes.attachment_link.description
na egzaminie ósmoklasisty 2022 oprac. Katarzyna Majchrowicz Co to jest tekst ikoniczny? Tekst ikoniczny (graficzny) to w dużym uproszczeniu dzieło plastyczne. OBRAZEK SATYRYCZNY INSTALACJA na co zwrócić uwagę, interpretując tekst ikoniczny? 1. Bardzo uważnie przeczytaj polecenie. 2. Podkreśl, co trzeba zrobić, np.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
oprac. Katarzyna Majchrowicz

na egzaminie ósmoklasisty cz. I

tekst ikoniczny

IKONA

INSTALACJA

MURAL

OBRAZEK SATYRYCZNY

Tekst ikoniczny (graficzny) to w dużym uproszczeniu dzieło plastyczne.Może nim być:

MEM

GRAFIKA

PLAKAT

RZEŹBA

OBRAZ

Co to jest tekst ikoniczny?

4. Nie rozpisuj się, odpowiadaj precyzyjne.

3. Wyszukaj w grafice symbole, czyli te elementy, które mają więcej niż jedno znaczenie (dosłowne + metaforyczne- jak symbole w "Małym Księciu" czy "Latarniku").

2. Podkreśl, co trzeba zrobić, np. sformułuj dwa argumenty, odwołaj się do całości lektury lub do fragmentu, odwołaj się do dwóch elementów grafiki itp.

1. Bardzo uważnie przeczytaj polecenie.

na co zwrócić uwagę, interpretując tekst ikoniczny?

PRZYKŁAD - zadanie odwołujące się do konkretnej lektury

Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do filmu "Syzyfowe prace" w reżyserii Pawła Komorowskiego. Napis w języku rosyjskim СИЗИФОВ ТРУД (wym. sizifow trud), widoczny na plakacie, oznacza syzyfową pracę.Autorzy plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawili swoją interpretację "Syzyfowych prac". Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście całej powieści Stefana Żeromskiego.

PRZYKŁAD - zadanie, w którym można odwołać się do wybranych lektur

Z okazji Światowego Dnia Książki jedna z firm produkujących gadżety reklamowe przygotowała kolekcję toreb okolicznościowych, inspirowaną twórczością wybitnych polskich pisarzy.Poniżej znajduje się projekt jednej z takich toreb, inspirowanej twórczością Henryka Sienkiewicza.Wybierz dwa spośród elementów graficznych umieszczonych na torbie. Dla każdego z nich:* podaj tytuł utworu Henryka Sienkiewicza, do którego ten element nawiązuje; * wyjaśnij związek tego elementu z treścią wskazanego przez Ciebie utworu Henryka Sienkiewicza.

ZADANIE

Poniżej zamieszczono okładkę do jednego z wydań utworu Adama Mickiewicza pt. "Dziady" część II.Autor okładki za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację Dziadów cz. II. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście całego utworu Adama Mickiewicza.

Z okazji Światowego Dnia Książki jedna z firm produkujących gadżety reklamowe przygotowała kolekcję koszulek okolicznościowych, inspirowaną twórczością wybitnych polskich pisarzy. Poniżej znajduje się projekt jednego z takich t-shirów, inspirowanych twórczością Adama Mickiewicza.

ZADANIE

Wybierz dwa spośród elementów graficznych umieszczonych na koszulce. Do każdego z nich:* podaj tytuł utworu Adama Mickiewicza, do którego ten element nawiązuje; * wyjaśnij związek tego elementu z treścią wskazanego przez Ciebie utworu Adama Mickiewicza.

Element graficzny:Tytuł książki:Wyjaśnienie:

odpowiedź

podpowiedź

Przyjrzyj się poniższemu obrazowi i odpowiedz, czy ilustruje on problem ukazany w "Latarniku". W uzasadnieniu sformułuj dwa argumenty odnoszące się zarówno do tekstu Henryka Sienkiewicza, jak i do obrazu Caspara Davida Friedricha.

Caspar David Friedrich, Wędrowiec nad morzem mgły, 1818

odpowiedź

podpowiedź

Do którego bohatera z lektury obowiązkowej porównałbyś tytułowego Skąpca z obrazu Tadeusza Makowskiego? Podaj tytuł książki oraz jej bohatera. Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

bohater:tytuł:uzasadnienie:

odpowiedź

podpowiedź

Do którego bohatera z lektury obowiązkowej porównałbyś kota z obrazka? Podaj tytuł książki oraz jej bohatera. Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

bohater:tytuł:uzasadnienie:

odpowiedź

podpowiedź

Z którym twórcą literatury związany jest gobelin?Wybierz dwa symbole i wyjaśnij je w kontekście twórczości tego pisarza.

Krystyna Czarnocka, Treny (gobelin), http://cyfrowyczarnolas.pl

Obejrzyj umieszczone poniżej zdjęcie gobelinu Krystyny Czarnockiej, a następnie wykonaj zadanie.

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

jaka to lektura?

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

jaka to lektura?

Wyjaśnij związek podanych ikonek z lekturą, którą wskazałeś.

jaka to lektura?

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
oprac. Katarzyna Majchrowicz na egzaminie ósmoklasisty cz. I tekst ikoniczny IKONA INSTALACJA MURAL OBRAZEK SATYRYCZNY Tekst ikoniczny (graficzny) to w dużym uproszczeniu dzieło plastyczne.Może nim być: MEM GRAFIKA PLAKAT RZEŹBA OBRAZ Co to jest tekst ikoniczny? 4. Nie rozpisuj się, odpowiadaj precyzyjne. 3.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat: Ambitny czy ograniczony? (Sławomir Mrożek "Artysta")

Przygotowała: Anna Stasiak

Poznajcie autora

SŁAWOMIR MROŻEK (1930-2013) - znakomity polski dramatopisarz, prozaik, rysownik. W latach 50. Mrożek został dziennikarzem krakowskiego „Przekroju" i „Dziennika Polskiego", prowadził kronikę miejską, pisał humorystyczne opowiadania. Stał się wówczas znany z niewinnych dziwactw (fajka pod krogulczym nosem, kożuch, wyraźna trudność nawiązania banalnej rozmowy - wspomina Jan Błoński, krytyk literacki). Sukces swego pierwszego dramatu Policja Mrożek świętował już w Warszawie, dokąd się przeprowadził. „Poczucie, że trzeba się ruszyć gdzieś dalej, towarzyszyło Mrożkowi przez niemal całe życie" - pisze dziennikarz Jacek Żakowski. Męczyła pisarza codzienność Polski komunistycznej, w której „o wszystkim decydują jacyś podejrzani faceci siedzący po ministerstwach, komitetach, wydziałach". W latach 60. wyjechał do Włoch, po pewnym czasie osiadł w Paryżu. Napisane wówczas dramaty, np. Tango, Emigranci, Garbus, są grane na wielu scenach świata. Podobnie jak opowiadania (najsłynniejsze to Moniza Clavier), są to najczęściej utwory pokazujące, jak dziwnie wygląda urządzony przez ludzi świat. Zawarta w tych utworach krytyka ludzkich zachowań, obyczajów, stylu życia, działań politycznych często przyjmuje postać absurdalnego humoru.Pod koniec lat 80. Mrożek osiedlił się w Meksyku (stamtąd pochodzi jego druga żona), skąd po siedmiu latach wygnała go niespokojna sytuacja polityczna. W 1996 roku Sławomir Mrożek wrócił do Polski i zamieszkał ponownie w Krakowie. W 2008 roku pisarz przeniósł się, jak twierdził - w poszukiwaniu spokoju, do Nicei we Francji, lecz co pewien czas odwiedzał Polskę. Dla wszystkich, może z wyjątkiem najbliższych, pozostał osobowością zamkniętą i nieco zagadkową.Mrożek o pisaniu dramatów: „Staram się pisać sztuki jednym tchem". O swoim życiu: „Miałem dużo szczęścia w życiu i mam nadzieję, że ono mnie nie opuści". O braku szczerości, pochlebstwach na pokaz: „Takie kiziu-miziu".

Zastanówcie się, jakie postawy ludzkie, obserwowane na co dzień w różnych sytuacjach, najbardziej Was irytują?Jak na nie reagujecie?Jak sobie z nimi radzicie?

Jak sobie radzi z nimi literatura?

Czy przypominacie sobie gatunek literacki, który ma na celu piętnowanie i ośmieszanie wad ludzkich?

Bajka- krótki utwór literacki zawierający morał (pouczenie), często jest wierszowany, czasem żartobliwy. Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta, przedmioty i zjawiska, które uosabiają typy ludzkie, cechy charakteru lub przeciwstawne poglądy i stanowiska. Jest jedną z odmian epiki, choć bajka epigramatyczna ma dużo cech lirycznych.

Zapoznajcie się z powiastką autorstwa Sławomira Mrożkapt. "Artysta"

Scharakteryzujcie poszczególne zwierzęta. Zastanówcie się, czy odgrywają one podobną rolę jak w bajkach (czy uosabiają jakieś stałe cechy)?

tradycyjnie

siły, odwagi i potęgi

w "Artyście"

siły, odwagi i potęgi

ALEGORIE

tradycyjnie

sprytu i podstępu

w "Artyście"

szyderstwa

ALEGORIA

tradycyjnie

ten, który budzi

w "Artyście"

?

ALEGORIA

Jakie zauważyliście podobieństwa do bajki, a jakie różnice?

Zanotujcie wnioski

Czego alegorią jest w tej powiastce kogut? Jakie postawy ludzkie uosabia?

Przeczytajcie bajkę Ignacego Krasickiego pt. "Lew i zwierzęta"

Czy widzicie jakieś powiązania między obydwoma tekstami?

Zastanówcie się, skąd się bierze w człowieku potrzeba reklamowania siebie i udawania kogoś, kim się nie jest?

Czym jest groteska?

Groteska jest szczególnym rodzajem komizmu. Elementy świata ukazuje niczym w krzywym zwierciadle. Wyolbrzymia je i deformuje. Posługuje się absurdem i sprzecznością.

W „Artyście" chore ambicje cechują Koguta, który nie ma ani talentu, ani nawet uroku osobistego. Jest miernotą, zadufanym w sobie pretensjonalnym gburem z wielkimi oczekiwaniami. Jest śmieszny a nawet żałosny, lecz kompletnie tego nieświadomy.

Na czym polega groteskowy charakter utworu Mrożka?

Sprawdźcie, ile zapamiętaliście

Praca domowa

Przeczytajcie opowiadanie Sławomira Mrożka pt. "Śpiąca królewna".Zapiszcie w kilku zdaniach, jakie emocje wzbudza w Was twórczość tego pisarza.

Przyjemnej lektury!

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.title
"Artysta" S. Mrożek - kl. 8 by Anna Stasiak on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Ambitny czy ograniczony? (Sławomir Mrożek "Artysta") Przygotowała: Anna Stasiak Poznajcie autora SŁAWOMIR MROŻEK (1930-2013) - znakomity polski dramatopisarz, prozaik, rysownik. W latach 50. Mrożek został dziennikarzem krakowskiego „Przekroju" i „Dziennika Polskiego", prowadził kronikę miejską, pisał humorystyczne opowiadania. Stał się wówczas znany z niewinnych dziwactw (fajka pod krogulczym nosem, kożuch, wyraźna trudność nawiązania banalnej rozmowy - wspomina Jan Błoński, krytyk literacki).

# data[].attributes.headline
Artysta S. Mrożek z pytaniami egzaminacyjnymi

# data[].attributes.subject
Artysta S. Mrożek z pytaniami egzaminacyjnymi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Urodził się w 1930 r. w Borzęcinie. Swoje dzieciństwo spędził w Krakowie. W latach 1950-1953 publikował
w prasie reportaże, felietony i rysunki satyryczne,
a także pisał teksty kabaretowe. Zadebiutował jako pisarz w 1953 r. tomem opowiadań. Światowy rozgłos przyniosły mu dramaty, zwłaszcza ,,Tango". Pisarz wyemigrował z Polski w 1963 r. Mieszkał we Włoszech
i we Francji, gdzie otrzymał obywatelstwo. Przebywał także w Stanach Zjednoczonych oraz w Meksyku. Do kraju powrócił w 1996 r. i zamieszkał w swoim rodzinnym mieście. Pod koniec życia przeprowadził się do Nicei, gdzie zmarł w 2013 r. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych w bazylice św. Michała Archanioła na Skałce w Krakowie.

Większość utworów Mrożka powstała na emigracji, jednak autor nie zerwał całkowicie więzi z ojczyzną. Publikował w wydawnictwach emigracyjnych i krajowych. W 1990 r. ukazał się tom Małe prozy, w którym znalazł się tekst Artysta - filozoficzna przypowieść o ludzkiej naturze utrzymana w konwencji bajki.

Utwory Mrożka ukazują problemy charakterystyczne dla współczesnych społeczeństw. Pisarz często podejmował temat zmian obyczajów i mentalności ludzi żyjących w XX i XXI w. Opisywał też konflikty wynikające ze zderzenia tradycji z nowoczesnością.

cyrk (nie ma jednak szczegółowych informacji na jego temat)

- Narrator - ujawniający się np.

w zdaniu: ,,Ja i Lis zatrzymaliśmy się opodal''.

Mamy zatem do czynienia z narracją pierwszoosobową, jednak nie wiemy dokładnie, kim jest narrator. Na pewno jest on świadkiem
i uczestnikiem wydarzeń.
Kogut - główny bohater opowiadania. Planuje zatrudnić się w cyrku, bo chce zostać artystą. Podaje się za lwa, obraża się na propozycję pracy jako kogut. Wypowiedź: Ja dla pana przyjemności nie będę udawał ptaka jest absurdalna, paradoksalna - przecież kogut jest ptakiem. Ma wielkie ambicje. Lis - znajomy Koguta, sprytny, ironicznie podchodzi do jego ambicji. Narrator - towarzyszy Lisowi i Kogutowi; nie rozumie, dlaczego Kogut podał się za lwa. Dyrektor cyrku - ogłasza nabór zwierząt do pracy, przeprowadza rozmowę kwalifikacyjną i ocenia kandydata. Nie zatrudnia Koguta, ponieważ ten podaje się z lwa. Stwierdza, że są lepsze lwy od niego. Proponuje mu pracę jako kogut. W utworze została zastosowana personifikacja. Poza narratorem, bohaterami w tekście Mrożka są Kogut i Lis. Należy pamiętać, że prezentowane przez nich postawy PIĘTNOWANIE WAD

Opowiadanie Mrożka zwraca uwagę czytelnika na problem chorej ambicji i związanego z nią braku realnej oceny własnej osoby. Kogut podaje się za lwa, gdyż jego zdaniem bycie lwem (ewentualnie tygrysem) zapewni mu odpowiednią sławę i uznanie.

Największą wadą Koguta jest zbyt wygórowana ambicja, która każe mu udawać kogoś innego niż jest naprawdę. Mimo że bardzo się stara, to jest oczywiste, że może być tylko udawanym lwem, więc każdy prawdziwy lew będzie od niego lepszy, gdyż będzie autentyczny. Historia Koguta jest czytelnym ostrzeżeniem przed ambicją, która sprawia, że przeceniamy własne możliwości i próbujemy stać się kimś innym niż jesteśmy, zamiast rozwijać nasze prawdziwe zdolności.

Mrożek piętnuje różne wady współczesnych mu ludzi, wykorzystując humor i groteskę. W Artyście skupia się na wybujałej, chorej ambicji, która zżera człowieka i nie pozwala mu się realizować. Kogut nie wykorzystuje swoich możliwości, udaje kogoś, kim nie jest i nigdy nie będzie. Groteskowa scena, gdy Kogut prezentuje lwi ryk, pokazuje, jak absurdalne są ambicje Koguta.

PP

Kogut nie został przyjęty do cyrku, ponieważ udawał kogoś innego. Czyli próbował oszukać dyrektora cyrku.

C

D

Kogut marzył o sławie i karierze w show-biznesie.

Główny bohater chciał być artystą.

Kogut nie był prawdziwym artystą, ponieważ nie potrafił odegrać roli lwa.

Magdalena Sobczynska

# data[].attributes.attachment_link.description
Urodził się w 1930 r. w Borzęcinie. Swoje dzieciństwo spędził w Krakowie. W latach 1950-1953 publikowałw prasie reportaże, felietony i rysunki satyryczne,a także pisał teksty kabaretowe. Zadebiutował jako pisarz w 1953 r. tomem opowiadań. Światowy rozgłos przyniosły mu dramaty, zwłaszcza ,,Tango". Pisarz wyemigrował z Polski w 1963 r.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ludwika Koralewska (po mężu Wawrzyńska) przyszła na świat 22 kwietnia 1908 roku w niezamożnej mieszczańskiej rodzinie na Kujawach. W Toruniu zdała maturę, a następnie rozpoczęła studia humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Musiała jednak je przerwać z powodu trudnej sytuacji materialnej. Podjęła się pracy zarobkowej w składach aptecznych.

Ludwika Wawrzyńska (domena publiczna).

W czasie II wojny światowej działała w tajnym nauczaniu. W 1945 roku, będąc już żoną Stanisława Wawrzyńskiego (członka Armii Krajowej i więźnia Pawiaka) dokształcała się w liceum nauczycielskim. Przez kilka lat pracowała w zawodzie nauczycielki szkół podstawowych. W 1954 roku, ze względu na chorobę strun głosowych, musiała zerwać z nauczaniem. Nie porzuciła jednak pracy z dziećmi - została zatrudniona w świetlicy szkolnej przy ul. Młynarskiej 2 w Warszawie.

Niedługo potem, bo 18 lutego 1955 roku, odeszła z tego świata. Ludwika Wawrzyńska stała się symbolem, który współcześnie wymaga odświeżenia. Tym bardziej warto dowiedzieć się (tudzież przypomnieć), co wydarzyło się 8 lutego 1955 roku w baraku hotelowym „Metrobudowy" przy ul. Włościańskiej 52 w Warszawie.

Zwyczajny niezwyczajny dzień

Tamtego pamiętnego dnia Wawrzyńska przygotowywała się do wyjścia - zamierzała jak co dzień udać się do pracy w świetlicy. Spakowała kanapki do torby i otworzyła drzwi, jednakże po chwili zorientowała się, że w jednym z sąsiednich pomieszczeń baraku wybuchł pożar. Jak się okazało, sytuacja była naprawdę tragiczna - w środku znajdowała się czwórka małych dzieci, które bez pomocy z zewnątrz nie były w stanie wydostać się z pożogi, ich matka przed wyjściem zamknęła bowiem mieszkanie na kłódkę.

Ludwika Wawrzyńska nie zastanawiała się długo - chwyciła siekierę i z jej pomocą udało jej się dostać do wnętrza, w którym płakały dzieci. Najpierw wyniosła na zewnątrz półroczną Annę i dwuletniego Ryszarda. Następnie wróciła do mieszkania po trzyletnią Elżbietę. W środku jednak ciągle znajdował się najstarszy, trzyipółletni Marek. O nim także pani Ludwika nie zapomniała - po chwili był już bezpieczny na zewnątrz. Nie ma pełnej zgodności co do kolejności, w jakiej Wawrzyńska wynosiła dzieci z mieszkania, ale nie to jest tutaj najważniejsze. W końcu uratowała całą czwórkę maluchów.

Wawrzyńska jednak nie poprzestała na tym - postanowiła udać się raz jeszcze do wnętrza mieszkania, żeby uratować coś z i tak skromnego dobytku jego lokatorów. W czasie tej akcji zawalił się strop. Ludwika przeżyła, ale poparzenia i obrażenia jej ciała były znaczne. Znalazła się w szpitalu Instytutu Hematologii przy ul. Chocimskiej 5 w Warszawie. Przegrała walkę o życie 18 lutego 1955 roku. Uroczyście odprowadzono ją na miejsce wiecznego spoczynku i złożono ciało na Powązkach w Warszawie. Na jej nagrobku widnieją słowa:

Ludwika Antonina z Koralewskich Wawrzyńska ur. 1908 zm. 1955. Nauczycielka Szkoły T.P.D. nr 10. Wzór szlachetności, bohaterstwa i patriotyzmu, oddała życie ratując dzieci z pożaru, odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Cześć Jej pamięci.

Warto jednak jeszcze wspomnieć o wielkim dramacie, jaki stał się udziałem matki uratowanych dzieci. Otóż kobieta wróciła niepostrzeżenie, gdy dzieci były już na zewnątrz, nie wiedząc nic o tym. Widząc płomienie i dym wydobywający się z jej mieszkania domyślała się najgorszego. Zrozpaczona rzuciła się w ogień i w ten sposób zginęła. Tymczasem jej dzieci były już uratowane...

Ludwika Wawrzyńska: upamiętnienie bohaterki i następstwa jej śmierci

Ludwikę Wawrzyńską odznaczono Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Do dziś pozostaje patronką wielu szkół, znajdziemy także ulice jej imienia. Wizerunek nauczycielski przyozdobił znaczek pocztowy, który ukazał się w 1956 roku.

Być może wielu z nas już nie pamięta o tym, że na cześć Ludwiki Wawrzyńskiej powstały przynajmniej dwa wiersze: Uratowała z ognia dzieci czworo Leopolda Staffa oraz Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej Wisławy Szymborskiej.

Tragiczna śmierć Wawrzyńskiej miała też wpływ na... budownictwo tamtych czasów. Po około pięciu latach od lutego 1955 roku niemal zupełnie wyeliminowano materiały łatwopalne stosowne dotąd przy wznoszeniu budynków. Pojawił się również zakaz zostawiania dzieci samych w sytuacjach podwyższonego zagrożenia pożarowego. Ofiara Wawrzyńskiej nie poszła zatem na marne, stając się impulsem do zmian w pewnych obszarach życia lat 50. i 60.

Polecamy e-book: Paweł Rzewuski - „Wielcy zapomniani dwudziestolecia"

„Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono"...

Przypadek Ludwiki Wawrzyńskiej dowodzi, że na przestrzeni dziejów znajdziemy bardzo wiele przykładów osób, które choć na pozór zwyczajne, okazywały się niezwyczajnymi bohaterami. O ile bowiem jeszcze poświęcanie się dla kogoś bliskiego lub przyjaciela jest łatwiejsze do zrozumienia, o tyle ryzykowanie życiem w celu ratowania kogoś niespokrewnionego to wyżyny bohaterstwa. Ludwika Wawrzyńska zapewne znała dzieci, które uratowała; mieszkały z nią i jej mężem po sąsiedzku. Czy musiała jednak, po ludzku patrząc, zaryzykować dla nich swoje życie i zdrowie?

Historia Ludwiki Wawrzyńskiej uczy nas, że człowiek czysto po ludzku nie ma obowiązku narażania własnego życia dla ratowania kogoś innego. Jest jednak jeszcze coś - tym czymś jest świat wartości i wznoszenia się ponad własny lęk, aby przyjść z pomocą komuś drugiemu. Może właśnie dzięki ludziom, którzy potrafią wznieść się na wyżyny, ponad czysto ludzkie kalkulacje, historia pachnie zawsze nutką czegoś ponadprzeciętnego, co inspiruje następne pokolenia.

Na koniec wczytajmy się jeszcze w wiersz Wisławy Szymborskiej pt. Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej:

tam już tylko dym i płomień!

- Tam jest czworo cudzych dzieci,

idę po nie!

Więc, jak to,

tak odwyknąć nagle

od siebie?

od porządku dnia i nocy?

od przyszłorocznych śniegów?

od rumieńca jabłek?

od żalu za miłością,

której nigdy dosyć?

Nie żegnająca, nie żegnana

na pomoc dzieciom biegnie sama,

patrzcie, wynosi je w ramionach,

zapada w ogień po kolana,

łunę w szalonych włosach ma.

A chciała kupić

bilet,

wyjechać na krótko,

napisać list,

okno otworzyć po burzy,

wydeptać ścieżkę w lesie,

nadziwić się mrówkom,

zobaczyć jak od wiatru

jezioro się mruży.

Minuta ciszy po umarłych

czasem do późnej nocy trwa.

Jestem naocznym świadkiem

lotu chmur i ptaków,

słyszę, jak trawa rośnie

i umiem ją nazwać,

odczytałam miliony

drukowanych znaków,

wodziłam teleskopem

po dziwacznych gwiazdach,

tylko nikt mnie dotychczas

nie wzywał na pomoc

i jeśli pożałuję

liścia, sukni, wiersza -

Tyle wiemy o sobie,

ile nas sprawdzono.

Mówię to wam

ze swego nieznanego serca.

Bibliografia:

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludwika Koralewska (po mężu Wawrzyńska) przyszła na świat 22 kwietnia 1908 roku w niezamożnej mieszczańskiej rodzinie na Kujawach. W Toruniu zdała maturę, a następnie rozpoczęła studia humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Musiała jednak je przerwać z powodu trudnej sytuacji materialnej. Podjęła się pracy zarobkowej w składach aptecznych. Ludwika Wawrzyńska (domena publiczna).

# data[].attributes.attachment_link.description
″ Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono”

# data[].attributes.body
Do gór i lasów - ćw.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
JAN KOCHANOWSKI

FRASZKI

START

Fraszki to literackie drobne utwory pisane wierszem. Słowo pochodzi z języka włoskiego, w którym oznacza gałązkę, drobiazg, błahostkę. Fraszki są najczęściej wierszowane i rymowane, często humorystyczne, o różnorodnej tematyce i kończą się puentą. Wywodzą się ze starożytności. Fraszkę do literatury polskiej wprowadził Jan Kochanowski.·

Do Hanny

Na nabożną

O doktorze Hiszpanie

Wyjątkowość fraszek Jana Kochanowskiego

+ info

+ info

Utwór jest pochwałą życia zgodnegoz naturą, które zapewnia człowiekowi harmonię i bezpieczeństwo. Piękno przyrody pozwala zapominać o codziennych troskach.

Na lipę

„Gość" to każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia. Lipa (podmiot mówiący) zaprasza znajdującego się nieopodal gościa do odpoczynku w cieniu jej liści. Drzewo oferuje chłód, spokój, wygodę i ciszę. W opisie tym najważniejszą rolę epitety. To dzięki ich zagęszczeniu odczuwamy przedstawione miejsce jako przestrzeń sielską, swojską, bezpieczną. W hesperyskim sadzie - W mitologicznym ogrodzie bogów, w którym rosły złote jabłka, podarunek ślubny matki Zeusa, Gai, dla jego przyszłej żony Hery (nawiązanie do kultury starożytnej było elementem charakterystycznym dla twórców renesansu).

Podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej zwraca się za pomocą apostrofy do Boga, władcy jego życia, z prośbą o błogosławieństwo.Poeta nie zabiega o dobra materialne. Jego życzeniem jest mieszkanie „w tym gniaździe ojczystym", czyli miejscu związanym z jego tożsamością. Tylko tam będzie mógł żyć w zdrowiu, w prawdzie, w skromności oraz wśród przychylnych mu, kulturalnych ludzi, dzięki nim jego starość nie będzie „przykrą".Satysfakcję renesansowemu twórcy zapewniało jedynie zdrowie, czyste sumienie, ludzka życzliwość, podstawowe pożywienie, postrzegane we fraszce nie jako monotonne minimum, lecz jako dar Boży.

Utwór o charakterze religijnym o widocznych akcentach autobiograficznych.

Na dom w Czarnolesie

Podmiot tego wiersza występuje w roli mędrca, nauczyciela, który objawia prawa rządzące światem i człowiekiem. Mimo że występuje w roli kogoś, kto wie więcej, to jednocześnie identyfikuje się z adresatami swojego utworu (z każdym człowiekiem), gdyż tak jak oni podlega prawom, o których mówi.

Wszystko co człowiek myśli i czyni jest błahostką, niczym wielkim, nic nie jest pewne, niczego nie można zaplanować.Pieniądze, władza, uroda, sława to wartości nietrwałe.Koniec wiersza ukazuje człowieka jako marionetkę, kierowaną przez nieznaną siłę, bezwolną, niemającą wpływu na swoje życie. Owa kierująca siła ma tu rys nieprzyjazny, prześmiewa się z człowieka i złudnego porządku jego świata.

O żywocie ludzkim

Podmiot liryczny używa apostrofy - zwraca się bezpośrednio do zdrowia nazywając je „szlachetnym". Zdaniem podmiotu lirycznego doceniamy wartość zdrowia, gdy je tracimy.Poeta przeciwstawia zdrowiu takie wartości jak: bogactwo, młody wiek, wysokie stanowiska społeczne, władza, które nie mają znaczenia, jeśli człowiek zaniemoże. Cenę zdrowia poznaje się dopiero wtedy, gdy się je utraci.Autor ponownie podkreśla wartość zdrowia w ostatnich wersach. Określa je także mianem „klejnotu", prosząc je o to, by na zawsze zamieszkało w jego domu.

Na zdrowie

fraszki

,,Fraszki" wykorzystasz w wypracowaniach dotyczących:miłościzdrowianatury, przyrodyradości i urody życiawsidomurodzinypochwały codziennościpatriotyzmuobyczajów dworskichludzkich wad i słabościwartości ważnych w życiuPamiętaj, że pisząc w wypracowaniu o fraszkach, musisz powołać się na konkretne tytuły.

Tekst

Zadania egzaminacyjne

1. Oceń prawdziwość poniższych informacji. Wybierz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. Podmiot liryczny jest u schyłku swego życia i wspomina czasy młodości. P F Podmiot liryczny wspomina, że mało podróżował. P F Fraszka "Do gór i lasów" to fraszka o charakterze biesiadnym. P F

2. Spośród podanych określeń dobierz te, które charakteryzują nastrój wiersza. A. refleksyjność B. melancholia C. rozpacz D. radość

3. Z podanego tekstu wypisz powtórzenie i określ jego funkcję.

4. Spójrz na fotografię. Określ, czy zdjęcie wiąże się z treścią wiersza Jana Kochanowskiego. Odpowiedź uzasadnij.

5. Zdanie kończące wiersz: „Dalej co będzie? Srebrne w głowie nici,/A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci" oznacza, że (zaznacz poprawną odpowiedź): A. Podmiot liryczny jest młody i chce żyć pełnią życia. B. Podmiot liryczny ma świadomość przemijania, ale zamierza korzystać z życia. C. Podmiot liryczny czuje się słaby i stary. D. Podmiot liryczny uważa, że uda mu się cofnąć w czasie.

6. Na podstawie utworu wskaż trzy doświadczenia z życia podmiotu lirycznego.

7. Wers: „ Wysokie góry i odziane lasy!" to: A. porównanie. B. apostrofa. C. onomatopeja.

chętni

w domu

Kliknij w monitor

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.description
JAN KOCHANOWSKI FRASZKI START Fraszki to literackie drobne utwory pisane wierszem. Słowo pochodzi z języka włoskiego, w którym oznacza gałązkę, drobiazg, błahostkę. Fraszki są najczęściej wierszowane i rymowane, często humorystyczne, o różnorodnej tematyce i kończą się puentą. Wywodzą się ze starożytności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Do każdej z powyższych sytuacji dopisz uczucia, które mogłyby Ci towarzyszyć.

2. Twoim największym marzeniem od zawsze było posiadanie psa. Gdy dzisiaj wróciłeś do domu, okazało się, że Twoi rodzice sprawili Ci niespodziankę - czekał na Ciebie mały szczeniak.

1. Długo uczyłeś się na najważniejszy sprawdzian z matematyki w tym semestrze. Od niego zależała Twoja ocena końcowa. Otrzymałeś jedynkę.

Wyobraź sobie następujące sytuacje:

stoicyzm - szkoła filozoficzna, wg której człowiek powinien zachować równowagę duchową (stoicki spokój) w każdej sytuacji.

Jak w obu tych sytuacjach zachowałby się stoik? Zapisz odpowiedź. Pomoże Ci w tym poniższe przypomnienie.

- Pieśń IX Jana Kochanowskiego

T: Stoickie rady renesansowego poety

Przeczytaj utwór J. Kochanowskiego, Nie porzucaj nadzieje

gatunek liryczny, który powstał w starożytności i pierwotnie był związany z obrzędami i muzyką.Cechy:

układ stroficzny,

częste refreny,

powtarzające się elementy budowy utworu (paralelizmy),

rytmizacja.

Pieśń

Wiersz krok po kroku...

Odwołuje się do zjawiska przyrodniczego: po nocy zawsze przychodzi dzień.

Do tego, aby zawsze mieć nadzieję.

- Jaki przykład podaje, aby nas do tego przekonać?

- Do czego namawia adresata podmiot liryczny?

Strofa I

Drzewa nie mają liści, są nieładne, wszystko jest przykryte śniegiem.

Opisany został las zimą.

- Jak ten krajobraz wygląda?

- Co zostało opisane w tej strofie?

Strofa II

Świat stanie się piękny i kolorowy.

Zima w końcu przeminie, nadejdzie wiosna.

- Jak wówczas zareaguje przyroda?

- Co w końcu stanie się z zimą?

Strofa III

Pokazują one, że świat jest w ciągłym ruchu. Podobnie jest z ludzkim życiem: tak, jak zmieniają się pory roku, tak też szczęście przeplata się ze smutkiem - każde z nich minie.

- Po co w poprzednich strofach zostały przywołane te dwie pory roku?

Strofa IV

Szczęście w końcu mija i przychodzą smute chwile. Wówczas człowiek załamuje się.

- Jaką niespodziankę zawsze wtedy sprawia los? Jak wpływa to na człowieka?

Człowiek staje się wówczas bardzo pewny siebie i swojego losu, jest niepokorny.

- Jak zachowuje się człowiek, gdy w jego życiu dzieje się coś dobrego?

Strofa V

Jest to nawiązanie do filozofii stoickiej.

- Do czego jest to nawiązaniem?

Los często drwi z nas: raz nam coś daje, potem to odbiera. Nie ma więc sensu martwić się ani specjalnie cieszyć tym, co mamy.

- Dlaczego jest to ważne?

Niezależnie od tego, co się dzieje, powinniśmy opanować swoje emocje.

- Jakie pouczenie daje nam podmiot liryczny?

Strofa VI

Jeśli wierzymy w Boga i Mu ufamy, możemy być pewni, że będzie się o nas troszczyć.

- Dlaczego?

Nie powinniśmy załamywać się tym, że coś minęło.

- Do czego namawia nas podmiot liryczny?

Strofa VII

Zapisz w zeszycie ten cytat, który wydaje Ci się ważny i chciałbyś go zapamiętać.

2. Która filozofia - stoicyzm czy epikureizm - jest Ci bliższa? Dlaczego?

Zadania-niespodzianki

1. Czy zgadasz się ze stwierdzeniem, że warto mieć w życiu nadzieję? Uzasadnij swoje zdanie dwoma argumentami.

pani z polaka

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.description
Do każdej z powyższych sytuacji dopisz uczucia, które mogłyby Ci towarzyszyć. 2. Twoim największym marzeniem od zawsze było posiadanie psa. Gdy dzisiaj wróciłeś do domu, okazało się, że Twoi rodzice sprawili Ci niespodziankę - czekał na Ciebie mały szczeniak. 1. Długo uczyłeś się na najważniejszy sprawdzian z matematyki w tym semestrze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
K.S. - przedstawiasz dzieje Soplicy,-wskazujesz przyczyny jego przemiany,-określasz jego role w utworze.

Cel: charakteryzujesz głównego bohatera Pana Tadeusza.

Temat:Przemiana Jacka Soplicy

Podstawowe informacje

CHARAKTER

WYGLĄD

Jacek Soplica

Etapy relacji Soplicy z Horeszkami

Wyrzuty sumienia.

Otoczenie powszechną pogardą.

Osiągnięcie dna.

Okrzyknięcie zdrajcą narodowym.

Chęć odpokutowania z winy.

Przyczyny przemiany Jacka Soplicy

STARANIA

REHABILITACJA

POKUTA

Ksiądz Robak

Losy Jacka Soplicy to przestroga Mickiewicza dla Polaków. Jacek to typowy przykład zepsucia polskiej szlachty, którego rezultatem było osłabienie, a ostatecznie rozbiór kraju. Utwór wskazuje, że nie wszystko jest stracone i winy można odkupić ciężka pracą na rzecz ojczyzny.

# data[].attributes.attachment_link.description
K.S. - przedstawiasz dzieje Soplicy,-wskazujesz przyczyny jego przemiany,-określasz jego role w utworze. Cel: charakteryzujesz głównego bohatera Pana Tadeusza. Temat:Przemiana Jacka Soplicy Podstawowe informacje CHARAKTER WYGLĄD Jacek Soplica Etapy relacji Soplicy z Horeszkami Wyrzuty sumienia. Otoczenie powszechną pogardą. Osiągnięcie dna. Okrzyknięcie zdrajcą narodowym. Chęć odpokutowania z winy.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5e7337b4d6003c0f85362cec/presentation-switezianka

# data[].attributes.attachment_link.title
Świtezianka by Karolina Strógarek on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Świtezianka ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/601bfc83ceb9650d45c6ff0b/presentation-syzyfowe-prace

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- ziemie polskie pod zaborami (powieściowy Kleryków znajduje się w zaborze rosyjskim) po upadku powstania styczniowego (1863 r.);

- czas wzmożonych represji na Polakach, konfiskaty majątków, podział społeczeństwa na tych, którzy biernie poddają się zmianom i nielicznych walczących patriotów;

- postępująca rusyfikacja, kolejne zaostrzenie rygorów szkolnych (szczególnie po 1879 r., gdy kuratorem okręgu szkolnego został Apuchtin), w szkole obowiązkowe uczenie po rosyjsku, w rosyjskim duchu;

- zmiana nazw ulic, stacji kolejowych na rosyjskie, wprowadzanie się Rosjan do Klerykowa.
RETROSPEKCJA:
wspomnienia wzruszonego radcy Grzebickiego o wjeździe cara Mikołaja I do Warszawy, aby koronować się na króla Polski (1829):

O! tak, tak... - rzekł Grzebicki. - Kiedy my wchodziliśmy do urzędowania... Bagatela! Uwierzy też pani dobrodziejka, że do tej chwili tkwi mi w uchu, ale jak tkwi!... marsz powitalny na wjazd Najjaśniejszego Pana, kiedy przybyć raczył do Warszawy na koronację w roku pańskim 1829... Mały radca zerwał się, wyprostował, oparł mocno ręce na stole i wpatrując się bystro w panią Borowiczową, zaczął głośno gwizdać owego marsza. [Rdz. IV]

rozmyślania pani Borowiczowej nad przyszłością syna nakładające się na przerażające wspomnienia z czasów powstania listopadowego (1830-1831) i styczniowego (1863-1864), na co wskazuje przywołanie nazwisk postaci historycznych:

Maurycy Mochnacki - uczestnik i kronikarz powstania listopadowego, w 1834 r. skazany przez władze rosyjskie na powieszenie za udział w powstaniu, udało mu się uniknąć kary, ale tego samego roku zmarł na gruźlicę.

Michaił Murawjow - rosyjski generał-gubernator Litwy z czasów tłumienia powstania styczniowego, bezwzględnie walczący z polskością, wprowadzający terror, często za pomocą zbiorowych egzekucji pokazowych, czym zyskał sobie przydomek „Wieszatiel".

Kiedy tak radcowie roztrząsali sprawy wielkiej polityki, pani Borowiczowa, słuchając na pozór uważnie ich twierdzeń, daleko odbiegła myślami. Jakieś kształty i zjawienia, jakieś cienie i widma bezcielesne ukazywały się przed nią, tworząc ze siebie jakby sceny i wypadki z przyszłego życia Marcinka. Kiedy je chciała złapać wzrokiem i myślami - znikały... Mochnacki, którego tłuszcza ściga dla powieszenia jak psa na szubienicy... „Któż to jest Mochnacki, co to za jeden? Ach, to ten, to to znaczy... - myślała rzucając się duszą w jakiś widok pełen ludzi i wrzasku. - Murawiew? kto to Murawiew?" I nagle serce jej przestawało uderzać i umierało jak żywa istota, którą przebiło zabójcze żelazo. [Rdz. IV]

opowieści strzelca Szymona Nogi o Kosturze i powstańcu wleczonym przez dwóch Rosjan, którego mogiłę znaczy czarny spróchniały krzyż na drzewie:

Był w Marsławicach chłop, nazywał się Kostur. To samo myśliwiec był nie byle jaki. Już dawno umarł. Mieli ten Kostur fuzyjczynę lichą, powiązaną, z kurkiem jak kobylica, a swoim porządkiem, jak ta oni strzelili, to już się było po co schylić. Przyszło powstanie, Polaki stały w lesie. Szedł se raz ten Kostur drogą od Cieplaków, a swoją fuzyjczynę miał pod sukmaną, i przyszedł akurat w to miejsce. Patrzy: - jadą dwa Moskale na koniach i prowadzą między sobą powstańca, przywiązanego do obu koni postronkami. Zdarły z niego widać odzienie szlacheckie, bo był tylko w koszuli i boso. Jadą te rabusie, mówię paniczkowi, dobrym truchtem, a co ten nie może nadążyć, to go albo jeden, albo drugi zdzieli nahają bez łeb, bez gębę, gdzie popadnie. Plecy to mu tak przecie zerżnęły, że całą koszulę miał czerwoną, a krew aże mu nogawkami portek ciekła i zostawał po nim na piachu dobrze farbowany trop nikiej po trafionym rogaczu. Wzięli ten Kostur i pomyśleli se: „a i dokądże te psiekrwie będą prały takiego chudziaka? Widzieliście wy, moi ludzie!" Ckliwo im się zrobiło i tak se założyli: jak albo jeden, albo drugi go tknie, to wyrżnę do juchów! Ano i akurat rypnął go jeden nahają za to, że upadł gębą na ziemię. Kostur wzięli na oko i plunęli. Zaraz rabuś machnął kozła pod konia, a drugi w try miga odwiązał powstańca i uciekł w górę drogą co koń skoczy. Oni to samo poszli w gęstą knieję i dopiero nad wieczorkiem wrócili się w to miejsce. Kozuń leżał nieżywy, ale i powstaniec uświerkł niedaleko od niego. Tylko się dowlókł na bałyku do tamtego świerka. Tam go wzięli Kostur i pochowali wieczorem. Widzi paniczek onę pasyjkę na rsioku? Ona ta nad nim stoi... W istocie - czarny, spróchniały krzyż czerniał wysoko na drzewie. [Rdz. X]

obojętność Marcina, ale też świadomość krzywdy wyrządzonej jego rodzinie:

Marcinka niewiele obchodziły te historie. Jego „przekonania polityczne" były mdłym odgłosem nauk radcy Somonowicza i echem goryczy ojca, który w powstaniu stracił fortunę pradziadowską, nasiedział się w więzieniach i doznał krzywd od wodzów rewolucji. [Rdz. X]

Syzyfowe prace Stefana Żeromskiego były wydawane w czasie, gdy Polska była pod zaborami (I wyd. ukazało się w 1897 r. w czasopiśmie „Nowa Reforma", Syzyfowe prace. w wersji książkowej w 1898 r. we Lwowie), dlatego nie było możliwości w sposób otwarty pisać o niedawnych wydarzeniach historycznych. Pisarz wydawał je pod pseudonimem Maurycy Zych. W zaborze rosyjskim ocenzurowana powieść ukazała się w 1909 r. pod zmienionym tytułem Andrzej Radek, czyli

Akcja powieści toczy się w różnych miejscach:

Gawronki - rodzinna miejscowość Marcina Borowicza;

Owczary - miejsce, w którym Marcin kończył szkołę elementarną;

Kleryków - gimnazjum Borowicza i Radka;

Pajęczyn Dolny - rodzinna miejscowość Radka;

Pyrzogłowy - miejsce progimnazjum Andrzeja Radka.

Dodatkowo przestrzeń w utworze została przedstawiona z drobiazgową dokładnością:

mieszkanie prof. Majewskiego, gdzie Marcin Borowicz przychodził na korepetycje przed egzaminem wstępnym do gimnazjum;

stancję pani Przepiórkowskiej (Starej Przepiórzycy), gdzie Marcin Borowicz mieszkał w czasie pierwszych lat nauki w gimnazjum,

pokoik u państwa Płoniewiczów, w którym zamieszkał Andrzej Radek po przyjeździe do Klerykowa w zamian za korepetycje dla Władzia, syna Płoniewiczów;

salę teatralną, w której Marcin Borowicz był widzem rosyjskiej sztuki, czym zyskał sobie przychylność władz szkolnych;

gmach Starego Browaru (tzw. górka Gontali), na którego poddaszu uczniowie prowadzili konspiracyjne spotkania naukowe i patriotyczne.

akcja - zdarzenia przedstawione w utworze łączące się w ciągu przyczynowo-skutkowym, które dzieją się niejako „na oczach" czytelnika;

fabuła - całość zdarzeń w utworze składających się na losy postaci, także te, o których dowiadujemy się ze wspomnień, czy przyszłe losy postaci;

retrospekcja - przywołanie zdarzeń wcześniejszych od momentu rozpoczęcia akcji utworu.

1. Akcja powieści toczy się w różnych miejscach. Uzupełnij notatkę odpowiednimi nazwami miejscowości.

2. Powieściowa przestrzeń została przedstawiona z drobiazgową dokładnością. Przeczytaj poniższe opisy i napisz, których miejsc i zdarzeń dotyczą.

powieścią realistyczną, czyli taką, która stara się w jak najbardziej wiarygodny sposób

naśladować rzeczywistość.

Z tego względu język utworu

jest bardzo bogaty w szczególy.
CECHY JĘZYKA POWIEŚCI:
Narracja trzecioosobowa, narrator wszystkowiedzący, język narratora jest emocjonalny, nasycony uczniowskim (np. P ewnej galówki w grudniu obydwaj bryknęli za miasto przed nabożeństwem, które w miejscowym kościele miało się odbyć o godzinie dziesiątej), rusycyzmami (np. B yła to najbardziej zjadliwa forma , bo dobrowolnie, we wnętrzu własnych czaszek, stopniowo zaprowadzana przez młodzież), czasem gwarą (np. zdarzyło się pewnego razu, że mu karbowy wytatarował postronkiem skórę na plecach) - dla lepszego oddania realiów opisywanego świata. W opisach narrator stosuje środki stylistyczne, które sprawiają, żargonem że nabierają one wymiaru symbolicznego.

Opisy przyrody w powieści są niezwykle barwne, plastyczne. Znajdźcie środki stylistyczne, których użyto w poniższym fragmencie, a następnie określcie ich funkcje.

Gdzieniegdzie stały kępami duże, smutne wierzby o długich gałązkach i wąskich liściach. Konie wlokły się noga za nogą po kamienistym szlaku i były w pierwszym dopiero skręcie doliny, gdy na górę wszedł księżyc. Białe światło z wolna rozpadło się w dole, na zboczach gór i po wąwozach. Widać było spiczaste jałowce pod samymi szczytami i brzózki o listkach srebrzyście lśniących, kołyszące się od wietrzyków. Na dalekieగ przestrzeni bieliły się kamienie rzecznego łożyska. Tu i ówdzie poza cieniem krzewów lśniły się między kamieniami ruchliwe, maleńkie fale i wodospady płytkiego w tej porze strumienia, który jak żywa istota coś szeptał w głębokiej ciszy.

epitety - oddziałują na zmysły czytelnika (głównie zmysł wzroku), pozwalają bardzo plastycznie wyobrazić sobie opisywaną przestrzeń;

porównanie - przyroda opisana w tym fragmencie wydaje się być jak żywy organizm połączona z człowiekiem i całym światem

Określenia języka Syzyfowych prac:

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

MARCIN BOROWICZ

ANDRZEJ RADEK

Bohaterów Syzyfowych prac można podzielić na kilka sposobów:

ze względu na rolę w powieści: pierwszoplanowi, drugoplanowi, epizodyczni;

ze względu na narodowość: Polacy, Rosjanie, Żydzi;

ze względu na stosunek wobec władz zaborczych: konformiści, patrioci (buntownicy);

ze względu na wiek: dorośli, młodzież szkolna.

ZADANIE WSTĘPNE: Wybierz jednego z bohaterów (Marcin Borowicz, Andrzej Radek, Bernard Zygier, Anna Stogowska) i stwórz jego prezentację w aplikacji Jamboard.

Stefan Żeromski, przedstawiając losy Radka i Borowicza, zastosował zarówno zasadę kontrastu, jak i równoległości. Każdy z chłopców miał inne doświadczenia życiowe, w drodze do podjęcia nauki musiał pokonać inne przeszkody, jednak w szkole ich losy złączyły się i potoczyły podobnym torem.

Andrzej Radek, podobnie jak Marcin Borowicz, uczęszczał do klerykowskiego gimnazjum. Radek, inaczej niż Marcin Borowicz, nigdy nie uległ mechanizmom polityki rusyfikacyjnej. Dzieje Andrzeja Radka stają się od połowy powieści drugim, paralelnym wątkiem, porównywalnym wobec losów Marcina. Autor ukazuje momenty przełomowe i wydarzenia odciskające się na psychice zarówno Borowicza, jak i Radka.

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Na czym polega dojrzewanie?

Jakiego człowieka nazwiemy dojrzałym?

Zwróćcie uwagę na różne aspekty dojrzałości (aspekt biologiczny, psychiczny, społeczny).

gimnazjum maturą, jest to symbolicznie Akcja powieści okres kształcenia jednego pokolenia młodych ludzi. Jest to czas bardzo obejmuje czas nauki Marcina Borowicza, od szkoły wstępnej w Owczarach, po zakończenie ważnego rozwoju intelektualnego i emocjonalnego, kształtowania osobowości, poszukiwania tożsamości (także formowania tożsamości narodowej i rozwijania poczucia odpowiedzialności za zachowanie polskości w warunkach zaborów), a także rozwój samodzielności myślenia. Taką dojrzałość widać już u Bernarda Zygiera. Dla bohaterów powieści (jak dla każdego młodego człowieka) ważna jest przyjaźń i akceptacja w środowisku rówieśniczym, a także rodząca się miłość.

JAK ZMIENIALI SIĘ BOHATEROWIE?

* początkowo był naiwnym, lękliwym chłopcem, z czasem stał się pewny siebie;

* wcześnie stracił matkę i nie znalazł oparcia w ojcu - zrozumiał, że sam musi sobie radzić z problemami;

* początkowo uległ rusyfikacji, z czasem zrozumiał jednak, czemu służyły działania Rosjan, obudził się w nim patriotyzm.

* dzięki Paluszkiewiczowi zainteresował się nauką, co całkowicie odmieniło jego życie;

* po śmierci „Kawki" uświadomił sobie, że może liczyć jedynie na siebie;

* musiał sam znaleźć źródło utrzymania, ciężko pracował jako korepetytor (swoje lekcje mógł odrabiać dopiero późno w nocy);

* był zdeterminowany, by sobie poradzić;

* początkowo nieufny, pod wpływem przyjaciół stał się bardziej otwarty.

Za pomocą omówionych wątków Żeromski ukazał ważne kwestie psychologiczne (przede wszystkim na przykładzie losów Borowicza) i społeczne (za pomocą drogi życiowej Radka).

* szkoły elementarne, do których uczęszczały także dzieci wiejskie (np. w Owczarach),

* nauczanie domowe (prywatni nauczyciele - np. Paluszkiewicz),

* progimnazja obejmujące tylko kilka niższych klas gimnazjum (np. szkoła w Pyrzogłowach - klasy I-IV),

* ośmioklasowe gimnazja kończące się uzyskaniem matury; oddzielne szkoły średnie dla chłopców i dziewcząt,

* wyższe uczelnie.

* szkoły elementarne - pisanie i czytanie po rosyjsku, podstawowe działania arytmetyczne, religia, śpiew;

* szkoły średnie - język rosyjski, języki starożytne (łacina, greka), matematyka, fizyka (od klasy VI), historia - przede wszystkim cerkwi i Rosji, religia, język polski (przedmiot nieobowiązkowy, do którego zniechęcano, m.in. organizując lekcje o niewygodnej porze).

* przede wszystkim wykład, często przeładowany informacjami i nudny dla uczniów;

* schematyczne ćwiczenia;

* wielokrotne powtarzanie treści, uczenie wiadomości na pamięć, nierzadko bez ich objaśniania;

* tłumaczenie tylko fragmentów utworów, brak dbałości o zapoznanie uczniów z całością tekstu;

* stosowanie przede wszystkim kar (w tym cielesnych);

* brak dbałości o to, by zainteresować uczniów przedmiotem.

podejmowane zwłaszcza w starszych klasach gimnazjum,

pogłębianie wiedzy na temat literatury rosyjskiej - wynik rusyfikacji,

poszerzanie wiadomości wynoszonych z lekcji - głód wiedzy; świadomość, że wiedza wynoszona ze szkoły jest niepełna (przykład: dokładne badanie budowy oka i ucha),

dążenie do poznawania treści zakazanych (np. literatury romantycznej) - rosnąca potrzeba przeciwstawienia się zaborcom.

http://mpompadour.blogspot.com/2014/03/szkolnictwo-w-xix-w.html

rusyfikacja - narzucanie innym narodom języka rosyjskiego

i kultury rosyjskiej, działania zmierzające do wynarodowienia Polaków (szczególnie skuteczne wobec dzieci i młodzieży).

ciągła kontrola, utworzenie tajnej policji;

cenzura, zakaz rozpowszechniania treści krytycznych wobec zaborcy lub mogących budzić w Polakach uczucia patriotyczne;

język rosyjski jako język urzędowy; zniechęcanie do mówienia po polsku; faworyzowanie tych, którzy używali rosyjskiego (widoczne np. przy przyjmowaniu dzieci do gimnazjum w Klerykowie);

- obowiązkowa nauka języka rosyjskiego od początku edukacji;

- śpiewanie rosyjskich pieśni religijnych;

- prowadzenie zajęć wyłącznie po rosyjsku - nawet lekcji języka polskiego;

- lekcje języka polskiego jako przedmiot nieobowiązkowy;

- nakaz mówienia po rosyjsku nawet w czasie przerw; wymierzanie kar uczniom używającym polskiego;

- zakaz czytania literatury polskiej;

- manipulowanie faktami z polskiej historii;

- ścisła kontrola uczniów (np. przeszukiwanie stancji);

- zachęcanie do donosicielstwa.

Polityka rosyjskich władz oświatowych wobec:

języka polskiego: zakaz mówienia po polsku nawet w sytuacjach prywatnych, spychanie go na margines zmierzające do zapomnienia;

historii Rosji: traktowana jak historia powszechna, ukazanie potęgi, wielkomocarstwowości Rosji.

Polityka rusyfikatorów miała znaczący wpływ na chłonne młodzieńcze umysły. Krok po kroku eliminowali oni treści związane z polskością i zastępowali je treściami rosyjskimi. Odpowiadali tym samym na naturalną młodzieńczą ciekawość. Jednak kontakt z treściami patriotycznymi obudził w młodzieży poczucie tożsamości narodowej, chęć walki o obronę polskości.

Syzyfowa praca - praca bezowocna, wymagająca ustawicznych i bezskutecznych wysiłków, nieprzynosząca żadnych rezultatów mimo poniesionych trudów.

Алфавит мы уже знаем, уже пишем и читаем и все буквы по порядку без ошибки называем:

а, б, в, г, д, е, ё, ж, з, и, й, к, л, м, н, о, п, р, с, т, у, ф, х, ц, ч, ш, щ, ъ, ы, ь, э, ю, яА, Б, В, Г, Д, Е, Ё, Ж, З, И, Й, К, Л, М, Н, О, П, Р, С, Т, У, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ, Ъ, Ы, Ь, Э, Ю, Я

Uczniowie bardzo przeżyli wystąpienie kolegi, świadczy o tym gwałtowna reakcja Marcina Borowicza, który przypomniał sobie swoje narodowe korzenie (opowieści powstańcze strzelca Nogi), odkrył w sobie głębokie uczucia ( zdawało mu się, że nie wytrzyma, że skona z żalu

Patriotyczny wiersz obudził w uczniach uśpione uczucia, o których zapomnieli ((Uczucia dziecięce i młodzieńcze, po milionkroć znieważane, leciały teraz między słuchaczów w kształtach słów poety, pękały wśród nich jak granaty, świszczały niby kule, ogarniały dusze ). Przytoczone w powieści fragmenty tekstu Mickiewicza podkreślały przeciwstawienie się Polaków carowi Warszawa jedna mocy twej urąga! Podnosi na cię rękę...) , wzywały do walki z zaborcami przez ukazanie przykładu odważnych żołnierzy walczących do ostatniej sztuki amunicji z przeważającymi siłami wroga (nieraz widziałem garstkę naszych walczącą z Moskali nawałem [...], wciąż grzmi rozkaz wodzów, wre żołnierza czynność [...], żołnierz pobladnął, nie znalazłszy ładunku, już bronią nie władnął...)

Postawa Zygiera pomogła młodym Polakom w odbudowaniu ich tożsamości, zainspirowała ich do działania, uświadomiła, że można być odważnym, buntować się przeciw zaborcom (Nie była to już recytacja utworu wielkiego poety, lecz oskarżenie uczniaka polskiego zamknięte w zdarzeniach z bitwy. Był to własny jego utwór, własna mowa) .

Nie była to już recytacja utworu wielkiego poety, lecz oskarżenie uczniaka polskiego zamknięte w zdarzeniach bitwy. Był to własny jego utwór, własna mowa. Każdy obraz walki dawno przegranej wydzierał się z ust mówcy jako pragnienie uczestnictwa w tym dziele zgubionym. Uczucia dziecięce i młodzieńcze, po milionkroć znieważane, leciały teraz między słuchaczów w kształtach słów poety, pękały wśród nich jak granaty, świszczały niby kule, ogarniały dusze na podobieństwo kurzawy bojowej.

Przełomowym wydarzeniem - jest recytacja Reduty Ordona przez Bernarda Zygiera.
Czy "syzyfowe prace" to powieść autobiograficzna?
- Stefan Żeromski opuścił dom jako dziecko, w okresie szkolnym mieszkał na różnych stancjach.

- Gawronki przypominają Ciekoty, w których spędził dzieciństwo przed śmiercią rodziców; Owczary to Psary, gdzie Żeromski przez rok przebywał u nauczyciela Strachowskiego, przygotowując się do podjęcia nauki w gimnazjum.

- Gimnazjum w Klerykowie to wspomnienie szkoły w Kielcach. Nauczyciele opisani w powieści też mają swoje pierwowzory we wspomnieniach pisarza.

- Stancje opisane w powieści przypominają miejsca zamieszkania Żeromskiego (stancja pani Czaplickiej przy ul. Starowarszawskiej - to lokum u „starej Przepiórzycy", mieszkanie Radka u Płoniewiczów przypomina wynajmowane przez Żeromskiego u państwa Kisielewskich)

- W szkole fascynowała pisarza literatura romantyczna.

- Był słabym uczniem (trudności z algebrą), powtarzał klasy, często chorował i ostatecznie nie zdał matury.

- Andrzej Radek reprezentuje cechy samego pisarza (Żeromski przemierzał pieszo drogę ze swojej wsi do gimnazjum w Kielcach) oraz jego przyjaciela Jana Wacława Machajskiego.

- Przezwisko Antoniego Paluszkiewicza „Kawka" należało do samego Żeromskiego pracującego jako korepetytor (ze względu na chorobę i częsty kaszel).

Wielu informacji na temat życia Stefana Żeromskiego dostarczają nam jego "Dzienniki". Pisarz tworzył je w latach 1882-1891 (zaczął jako osiemnastolatek). Nie planował ich wydawać, "Dzienniki" opublikowano dopiero po jego śmierci, w latach 50. XX wieku.

Stefan Żeromski wykorzystał w powieści Syzyfowe prace wiele faktów ze swojej biografii (najwięcej w postaci Marcina Borowicza), niektóre przetworzył, ale powieść nie jest jego biografią, zawiera wiele fikcyjnych zdarzeń i postaci.

W Dziennikach pisarz prezentuje swoje życie, zapisuje własne przeżycia, obserwacje, fakty, które miały miejsce w rzeczywistości - utwór ten, mający także walory literackie, jest rodzajem osobistego dokumentu. Wiele z własnych doświadczeń pisarz wykorzystał w powieści, przekształcił je, dopasował do swojej wizji literackiej.

biografia - literacka opowieść o życiu jakiejś postaci rzeczywistej (często osoby sławnej);

autobiografia - opis własnego życia w formie literackiej;

fikcja literacka - ukazane w literaturze elementy świata przedstawionego (np. bohaterowie, wydarzenia) wymyślone przez pisarza, niemające odpowiednika w rzeczywistości, w realnym życiu;

!!! Syzyfowych prac nie możemy nazwać autobiografią, gdyż Stefan Żeromski włączył w akcję wiele elementów fikcyjnych. Wydarzeniom autentycznym towarzyszy fikcja literacka.

Oddano mnie w końcu do gimnazjum do klasy wstępnej. Stałem na stancji u ciotki mej, p. Saskiej. Tam przeczytałem Jan Kazimierz i Kasper Karliński dramata Syrokomli, treść których na zawsze mi także w pamięci została. Jak ja zawsze lubiłem czytać książki!... to ma jedyna zabawa od dzieciństwa. Dostałem promocją do klasy pierwszej. Tu uwiązłem: łacina i matematyka wzięły mnie silnie za bary i osadziły powtórnie na ławy klasy pierwszej.

Drugi rok był szczęśliwszy: byłem trzecim uczniem w klasie - dostałem promocją do klasy drugiej, lecz tu znowu stanąłem. Po przezimowaniu w klasie drugiej i promocji do trzeciej przyjeżdżam na wakacje. Och! bolesne, bolesne wspomnienie pozostały na całe życie z tych dwóch miesięcy: matka od czternastu lat słaba na piersi, zapadła już zupełnie - od sześciu miesięcy nie powstawała z łóżka - były to suchoty. Wakacje zbliżały się do końca i przyszedł dzień 15 sierpnia, dzień tak przeze mnie lubiany, dzień prawdziwie szczęśliwy zawsze dla mnie i dzień dziś dla mnie najsmutniejsze chowający w sobie wspomnienia...

Matka umarła! A ja... a ojciec, mój biedny, ukochany ojciec i dwie siostry zostaliśmy sami [...] nad mogiłą ukochanego naszego anioła... Młodszą siostrę wzięła do siebie ciotka, starsza wróciła do domu, a ja do gimnazjum. [...]

Przyjechałem do gimnazjum; profesorem języka polskiego naznaczony był wówczas p. A.G. Bem. Od pierwszej lekcji jego, od przeczytania przez niego Maratonu Ujejskiego inna epoka, inna era zaczyna się w życiu moim. Odtąd to zacząłem rachować godziny między jedną a drugą godziną jego lekcyj, odtąd ulubionym moim przedmiotem był mój ukochany język rodzinny.

I przeszedł rok, dostałem promocją do klasy czwartej, przepędziłem wakacje z ukochanym tatkiem moim i p. Karpińskim, sąsiadem, przepędziłem z dubeltówką na ramieniu - [...] szalenie prawie pokochałem polowanie! Gdzie ja nie byłem z tą flintą ojcowską, ile razy przemierzyłem w najrozmaitszych kierunkach przyległe wiosce mej lasy...
z powieści na ekran
ADAPTACJA CZY EKRANIZACJA?

adaptacja = przełożenie, przystosowanie, przetłumaczenie, przekład, przerobienie, dostosowanie;

adaptacja - daje twórcom większą dowolność, może być jedynie wariacją na temat pierwowzoru literackiego;

ekranizacja - w założeniu jest wiernym pod względem treści i formy przeniesieniem dzieła na ekran;

Adaptacja tekstu literackiego na film jest możliwa dzięki temu, że i książka, i film opowiadają jakąś historię, posługują się jednak różnymi środkami wyrazu, np.:

# data[].attributes.attachment_link.description
ziemie polskie pod zaborami (powieściowy Kleryków znajduje się w zaborze rosyjskim) po upadku powstania styczniowego (1863 r.); - czas wzmożonych represji na Polakach, konfiskaty majątków, podział społeczeństwa na tych, którzy biernie poddają się zmianom i nielicznych walczących patriotów; - postępująca rusyfikacja, kolejne zaostrzenie rygorów szkolnych (szczególnie po 1879 r., gdy kuratorem okręgu szkolnego został Apuchtin), w szkole obowiązkowe uczenie po rosyjsku, w rosyjskim duchu; - zmiana nazw ulic, stacji kolejowych na rosyjskie, wprowadzanie się Rosjan do Klerykowa.

# data[].attributes.body
MDJO_escape_room (genial.ly)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Agnieszka Ptasiewicz

Profesora Polaka

Tajemnica Domu

dramatyczny escape room

W pewnej starej książce udało Ci się znaleźć zdjęcie, które ma magiczne właściwości... Wystarczy go dotknąć, by...

Autor: Agnieszka Ptasiewicz

...przenieść się do mojego świata! Witaj w moim magicznym domu!

Jak widzisz, jest piękny, ale nieco zaniedbany. Tylko Ty możesz to zmienić! Wejdź, proszę!

Wykonaj cztery misje. Możesz pracować w dowolnej kolejności, ale zapamiętaj kolory, cztery cyfry oraz hasło. Trzymam kciuki!!!

Jeśli nie będziesz znać odpowiedzi, klikaj na nasze podobizny - podpowiemy!

Jak już zrobisz wszystkie zadania, odszukaj sejf - tam czeka na Ciebie nagroda!

Oto ja i moje córki - Fleksja, Fonetyka i Składnia! Każda z nich stworzyła dla Ciebie zadanie. Ja również. Możesz przejść do poszczególnych misji, klikając w karteczkę pod portretem.

Wykonaj cztery misje. Możesz pracować w dowolnej kolejności, ale zapamiętaj kolory, cztery cyfry oraz hasło. Trzymam kciuki!!!

Jeśli nie będziesz znać odpowiedzi, klikaj na nasze podobizny - podpowiemy!

Jak już zrobisz wszystkie zadania, odszukaj sejf - tam czeka na Ciebie nagroda!

Oto ja i moje córki - Fleksja, Fonetyka i Składnia! Każda z nich stworzyła dla Ciebie zadanie. Ja również. Możesz przejść do poszczególnych misji, klikając w karteczkę pod portretem.

Wykonaj cztery misje. Możesz pracować w dowolnej kolejności, ale zapamiętaj kolory, cztery cyfry oraz hasło. Trzymam kciuki!!!

Jeśli nie będziesz znać odpowiedzi, klikaj na nasze podobizny - podpowiemy!

Jak już zrobisz wszystkie zadania, odszukaj sejf - tam czeka na Ciebie nagroda!

Oto ja i moje córki - Fleksja, Fonetyka i Składnia! Każda z nich stworzyła dla Ciebie zadanie. Ja również. Możesz przejść do poszczególnych misji, klikając w karteczkę pod portretem.

Przypominam, że:

- przedrostek dodajemy przed podstawą słowotwórczą (czyli częścią wspólną pomiędzy wyrazem podstawowym i pochodnym), np. pod-pisać,

- przyrostek dodajemy po podstawie słowotwórczej, np. kot- ek,

- wrostek (o, i, y) łączy dwie podstawy słowotwórcze, np. żyw- o-płot,

- formant zerowy występuje, gdy wyraz pochodny jest krótszy od podstawowego, np. zryw (od. zrywać)

Pamiętaj, żeby zapisać cyfrę oraz pierwszy element hasła!
SPRAWDŹ
Połącz formy wyrazu "język" z właściwymi nazwami przypadków. Kliknij najpierw na kropkę po lewej,

a potem po prawej - pojawi się linia.

wYBIERZ WŁAŚCIWE wYPOWIEDZENIE

klikając na odpowiedni przykład
wYBIERZ RÓWNOWAŻNIK ZDANIA.
Równoważnik nie ma orzeczenia (czasownika w formie osobowej), zdanie ma.
WSKAŻ ZDANIE POJEDYNCZE NIEROZWINIĘTE.
Zdanie pojedyncze rozwinięte zawiera określenia (przydawki, dopełnienia lub okoliczniki). Zdanie pojedyncze nierozwinięte to najwyżej orzeczenie i podmiot.
ZAZNACZ ZDANIE ZŁOŻONE.
Zdanie pojedyncze ma jedno orzeczenie, złożone ma je dwa.
WSKAŻ ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE.
Zdania złożone współrzędnie zawierają dwie równorzędne informacje, zaś w zdaniach złożonych podrzędnie jedno zdanie składowe uzupełnia drugie, określa je.
ZAZNACZ ZDANIE WIELOKROTNIE ZŁOŻONE.
Zdania wielokrotnie złożone mają co najmniej trzy orzeczenia.
POMYŁKA!
Równoważnik zdania nie posiada orzeczenia (czasownika w formie osobowej).

Zdanie pojedyncze ma tylko jedno orzeczenie, zdanie złożone - dwa, a wielokrotnie złożone trzy lub więcej.

Zdanie pojedyncze nierozwinięte może zawierać najwyżej podmiot i orzeczenie, nie ma określeń (dopełnień, okoliczników ani przydawek).

Zdania złożone współrzędnie przekazują informacje równie ważne i są połączone spójnikami: i, oraz, ani, albo, lub, jednak, ale, więc, toteż.

Zdania złożone podrzędnie składają się ze zdań składowych, z których jedno wynika z drugiego, jedno określa i uzupełnia drugie.

6

KOLEJNA CYFRA TO:

NASTĘPNY ELEMENT HASŁA: opbylszę,

Ja wcale nie wyglądam groźnie!

I nie mam z tym nic wspólnego!

Zapytaj prof. Markowskiego

Pewnie interesuje Cię, gdzie jest sejf? Otóż pilnuje go ten z nas, który wygląda najgroźniej.

Ja wcale nie wyglądam groźnie!

I nie mam z tym nic wspólnego!

Jeśli masz już cztery cyfry kodu, możesz otworzyć sejf. Ustaw je

we właściwej kolejności i...

Barwo! Teraz pora na drugą cyfrę!

Super!

I została jeszcze tylko jedna... Śmiało!

To nie jest właściwa cyfra!

Świetnie! Udało Ci się otworzyć sejf! Oto, co w nim znalazłeś...

Dzięki Tobie mój dom wypiękniał! Dbaj o język, którym się posługujesz,

a już zawsze będzie tak wspaniały!

Nie zapomnij zostawić zdjęcia mojego domu

w jakiejś książce dla przyszłych pokoleń!
zagraj raz jeszcze

# data[].attributes.attachment_link.description
Autor: Agnieszka Ptasiewicz Profesora Polaka Tajemnica Domu dramatyczny escape room W pewnej starej książce udało Ci się znaleźć zdjęcie, które ma magiczne właściwości... Wystarczy go dotknąć, by... Autor: Agnieszka Ptasiewicz ...przenieść się do mojego świata! Witaj w moim magicznym domu! Jak widzisz, jest piękny, ale nieco zaniedbany. Tylko Ty możesz to zmienić!

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ece54b0ca7e520d8ded66da/presentation-kamienie-na-szaniec-cke

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aleksander Kamiński"Kamienie na szaniec"

Autor: Agnieszka Ptasiewicz

Bohaterowie

"Kamienie na szaniec"- utwór wydany po raz pierwszy w 1943 r.

Tekst "Świtezianki"

Motywy

Gatunek

Czas akcji

Miejsce akcji

Wydarzenia:

Rodzaj: epikaGatunek : powieśćKamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego zaliczamy doliteratury faktu.„Literatura faktu: współczesna literatura narracyjna o charakterze dokumentarnym, obejmująca takie gatunki z pogranicza literatury i dziennikarstwa, jak powieść-dokument. (...) Podstawowym celem (...) jest stworzenie wiarygodnej relacji o autentycznych ludziach i prawdziwych wydarzeniach" - hasło opracowane na podstawie „Słownika terminów literackich".W tej powieści dokumentalnej Kamiński opisał tylko autentyczne wydarzenia, których był świadkiem lub których przebieg zna z relacji świadków zdarzeń, rodziny i przyjaciół „Alka", „Rudego" i „Zośki", z dokumentów lub innych źródeł, np. na podstawie lektury pamiętnika jednego z bohaterów - „Zośki", czyli Tadeusza Zawadzkiego - zatytułowanego „Kamienie przez Boga rzucane na szaniec" i stanowiącego podstawowy materiał do rozdziału „Akcja pod Arsenałem". Wszystkie zostały potwierdzone przez historyków nawet w najdrobniejszych szczegółach.

czerwiec 1939 r. - sierpień 1943 r.

Głównie Warszawa, ale także miejsca akcji dywersyjnych (okolice Kraśnika, Celestynów, Czarnocin, Sieczychy)

Motywy:dojrzewanie, młodość, patriotyzm, rodzina, miłość, przyjaźń, walka, poświęcenie, śmierć, bohaterstwo, wojna

Najedź na zdjęcia po prawej i kliknij.

egzaminacyjne

Zadania

Sprawdź,czy potrafisz

Pytania 1-2

Pytania 3-4

PytaniA 5-6

POWRÓT:

PytaniA 7-8

Kliknij, aby powiększyć

Zadanie 1. Poprawna odpowiedź PFWyjaśnieniaInformacja o tym, że opisywane wydarzenia rozgrywają się po aresztowaniu Rudego pojawia się już w pierwszym akapicie przytoczonego fragmentu utworu (Rudy został aresztowany o świcie, a już około godziny siódmej alarmowo zwoływali się jego przyjaciele).Uważne przeczytanie przytoczonego fragmentu utworu Aleksandra Kamińskiego, a zwłaszcza drugiego i trzeciego akapitu, pozwala dostrzec, że pomimo wzburzenia i rozpaczy harcerze z Szarych Szeregów podjęli działania konspiracyjne - zarówno te zaplanowane wcześniej (I takie już było poczucie służby żołnierskiej w tych młodych ludziach, że wszyscy natychmiast wstali i pośpiesznie udali się na wypełnienie wyznaczonego na ten ranek koniecznego obowiązku), jak i te dotyczące planu odbicia Jana Bytnara z rąk gestapo.Zadanie 2. Poprawna odpowiedź AWyjaśnieniaPodjęcie przez Zośkę decyzji odbicia Rudego z rąk gestapo, zarządzanie grupą konspiracyjną i planowanie działań w sytuacji zagrożenia wymagały wielkiej odwagi. Uważna analiza fragmentu utworu Aleksandra Kamińskiego, a szczególnie zdania: W jednej chwili cała wstrząśnięta wypadkami istota Zośki robi skok od wzburzonych uczuć - do woli, do decyzji, do planowania i zarządzeń pomaga wykluczyć pozostałe proponowane w zadaniu odpowiedzi. Zośka nie był niezdecydowany, bo pomysł ratowania przyjaciela pojawił się niemal natychmiast po otrzymaniu informacji o aresztowaniu Rudego. Zośki nie cechowała także bezmyślność, gdyż bohater wszystkie swoje działania dokładnie planował. Z przytoczonego fragmentu nie wynika też, że Zośka był nieśmiały, wręcz przeciwnie - jego postawa i działania świadczyły o zdecydowaniu. Zadanie 3. Przykładowa odpowiedźPrzykład 1.: Atak na posterunek żandarmerii niemieckiej w Sieczychach. Przykład 2.: Akcja pod Celestynowem - odbicie więźniów z transportu.Zadanie 4. Poprawna odpowiedźRudy - Jan Bytnar; koledzy nadali Jankowi pseudonim Rudy ze względu na kolor jego włosów. Zadanie 5. Poprawna odpowiedź ADWyjaśnieniaW podanym fragmencie opowieść ma charakter dynamiczny, o czym świadczy nagromadzenie czasowników i zdań wykrzyknikowych. Natomiast w wypowiedzi o charakterze statycznym przeważa opis, duże nagromadzenie przymiotników, czasem imiesłowy przymiotnikowe bierne, czyli te, które określają stany a nie czynności. Takich opisów w przytoczonym fragmencie nie ma. Zadanie 6. 6.1. Poprawna odpowiedź Przyczyna - uwięzienie Rudego. Skutek - śmierć Alka.6.2. Przykładowa odpowiedź Komunikacja werbalna - wypowiedź jednego z bohaterów „Alek", weź mnie! Komunikacja niewerbalna - gest machania ręką wykonany przez rikszarza. Zadanie 7. Poprawna odpowiedź PFWyjaśnienieW rozstrzygnięciu, czy zdania zawierają prawdziwe czy fałszywe stwierdzenia, niezbędna jest znajomość reguł ortograficznych dotyczących zapisu nazw własnych. Zdanie 1. odnosi się do pisowni nazwy Szare Szeregi. Zapisuje się ją wielkimi literami, ponieważ jest to nazwa własna organizacji. Zdanie 2. imiona i nazwiska oraz pseudonimy zapisujemy wielką literą. Ponieważ w zdaniu zawarta jest informacja o pisowni pseudonimów małą literą, zdanie jest fałszywe.Zadanie 8. Poprawna odpowiedź AWyjaśnieniaUdzielenie poprawnej odpowiedzi wiąże się z umiejętnością zastosowania zasad polskiej interpunkcji. W zdaniu "Prawdziwa przyjaźń opiera się, na zaufaniu odpowiedzialności i bezinteresowności" pojawiły się dwa błędy interpunkcyjne. W pozostałych zdaniach znaki interpunkcyjne zostały użyte poprawnie, czyli zgodnie z zasadą, że w zdaniu złożonym podrzędnie (w tym przypadku są to zdania złożone z podrzędnym przydawkowym, okolicznikowym czasu i okolicznikowym przyczyny) zawsze oddziela się przecinkiem zdania składowe.

Pytania 1-2

Pytania 3-4

PytaniA 5-6

POWRÓT:

Pytania 1-2

Pytania 3-4

PytaniA 5-6

POWRÓT:

Wiązka 2.Zadanie 1. Poprawna odpowiedź PFWyjaśnienia W przytoczonym fragmencie Kamieni na szaniec została ukazana akcja Małego Sabotażu polegająca na rozwieszaniu flag państwowych z okazji świąt narodowych. Bohaterowie za punkt honoru postawili sobie, by była to akcja prestiżowa, odwołująca się do ducha narodowego, poczucia tożsamości narodowej, dlatego wykorzystali symbol flagi Polski (barwy narodowe w takiej wielkości i takiej formie, żeby miasto je naprawdę widziało). W ten sposób bohaterowie chcieli podtrzymywać Polaków na duchu. Zatem zdanie 1. jest prawdziwe.Aby ocenić prawdziwość kolejnego zdania, należy sprawdzić, czy opisana w tym fragmencie akcja miała charakter zbrojny. Z przytoczonego fragmentu wynika, że rozwieszanie flag w barwach narodowych miało charakter propagandowy; miało propagować symbole narodowe, by dodać otuchy Polakom w trudnym czasie okupacji. Zatem zdanie 2. jest fałszywe. Zadanie 2.Poprawna odpowiedź DWyjaśnienieAlek i Rudy w przytoczonym fragmencie wykazują się pomysłowością, kiedy zastanawiają się, jak na ulicach Warszawy rozwiesić wielkie biało-czerwone flagi. Różne pomysły Alka i Rudego, dotyczące sposób realizacji tej akcji, pozwalają stwierdzić, że bohaterowie to silne osobowości, którym obce były takie cechy jak uległość i niezdecydowanie. Przytoczony fragment wskazuje również na nieustępliwość bohaterów (Ileż się młodzi ludzie [...] napocili, zanim chorągiewki ich wisiały na drutach!).Zadanie 3. Poprawna odpowiedź AWyjaśnienia W udzieleniu poprawnej odpowiedzi pomoże uważna lektura akapitów 3. i 4. Wynika z nich jednoznacznie, że działania podejmowane w ramach Małego Sabotażu nie odpowiadały ambicjom Alka i Rudego, ponieważ obaj uznawali efekty tych działań za niewystarczające. Ich ambicją było zaprezentowanie barw narodowych w taki sposób, żeby miasto je naprawdę widziało. Dlatego postanowili zakupić, gdzie się tylko da, płótna białego i czerwonego i uszyć szerokie na kilkadziesiąt centymetrów, parometrowej długości flagi, by osiągnąć pożądany efekt. Z tego też powodu nie zrażały ich trudy i niebezpieczeństwa związane z organizacją akcji manifestowania rocznicy Trzeciego Maja. Zadanie 4. Poprawna odpowiedź FPWyjaśnienie Wypowiedzenia Barwy narodowe? Ale jak? Zgoda! to krótkie pozbawione orzeczeń konstrukcje składniowe. Narrator, cytując myśli bohaterów, unika rozbudowanych opisów ich przeżyć. Można zatem uznać, że użycie takich konstrukcji dynamizuje, a nie spowalnia akcję. Zatem pierwsze stwierdzenie jest fałszywe.Żeby ustalić, czy narrator zna myśli i uczucia bohaterów, wystarczy odszukać fragment poświęcony reakcji bohaterów na podjęte działania. I taki fragment odnaleźć można w zakończeniu przedostatniego akapitu: Alek, dumny jak paw, czyhał z aparatem fotograficznym na te wozy, [...] a potem promieniejący pokazywał fotografie kolegom. Stwierdzenie narratora, że Alek był dumny z dobrze wykonanego zadania to element charakterystyki bezpośredniej i dowód, że narrator wnika w myśli i uczucia bohaterów. Jeszcze wyraźniejszy przykład wszechwiedzy narratora odnaleźć można w spostrzeżeniu: Zadania te - trudne i ryzykowne [...] nie zadowalały ani Alka, ani Rudego. Zatem drugie stwierdzenie jest prawdziwe.Zadanie 5. Poprawna odpowiedź CWyjaśnieniaAby udzielić poprawnej odpowiedzi, trzeba odszukać zdanie Dość, że dostał w przytoczonym fragmencie Kamieni na szaniec (znajduje się ono w akapicie 6.) i odczytać jego sens w kontekście całego akapitu, a zwłaszcza jego dwóch pierwszych zdań. Należy zwrócić uwagę, czy w kontekście akapitu zacytowane wypowiedzenie ma charakter pozytywny czy negatywny. To pozwoli rozstrzygnąć, która z zaproponowanych wypowiedzi jest poprawna. Tylko jedna odpowiedź jest negatywna, w związku z tym użycie jej sprawiłoby, że sens wypowiedzenia będzie niezgodny z sensem akapitu. Sens zdania Dość, że dostał zawiera się w stwierdzeniu, że nieważne jest, w jaki sposób dostał Rudy klucz do opuszczenia ulicznych latarni, ale istotne jest to, że go zdobył. Zdanie, w którym zastąpiono by wyraz dość określeniem mniejsza z tym (czyli nieważne, nieistotne), pomniejszyłoby znaczenie czynu Rudego, a nie taki był cel narratora.Zadanie 6. Poprawna odpowiedź 1. opowiadane 2. wywołującym

Podsumowanie

# data[].attributes.attachment_link.title
Kamienie na szaniec - CKE by A.P. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Aleksander Kamiński"Kamienie na szaniec" Autor: Agnieszka Ptasiewicz Bohaterowie "Kamienie na szaniec"- utwór wydany po raz pierwszy w 1943 r. Tekst "Świtezianki" Motywy Gatunek Czas akcji Miejsce akcji Wydarzenia: Rodzaj: epikaGatunek : powieśćKamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego zaliczamy doliteratury faktu.„Literatura faktu: współczesna literatura narracyjna o charakterze dokumentarnym, obejmująca takie gatunki z pogranicza literatury i dziennikarstwa, jak powieść-dokument.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ec6536f9a5fac0d9c0926cb/presentation-latarnik-cke

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Agnieszka Ptasiewicz

Henryk Sienkiewicz"Latarnik"

Wydarzenia:

genezie

Bohaterowie:

Miejsca akcji: Aspinwall niedaleko Panamy, Panama

Czas akcji: lata 70. XIX w.

Gatunek

Motywy

"Latarnik" - utwór, który powstał pod koniec 1880 roku, nalezy do nowel amerykańskich Sienkiewicza, kliknij, aby przeczytać o jego

retrospekcja

wcześniejsze losy Skawińskiego

Fabuła

Akcjalata 70. XIX w.

Fabuła i akcja noweli

Losy Skawińskiego

Sprawdź, czy potrafisz

Zadania

egzaminacyjne

POWRÓT:

PytaniA 14-15

Pytania 12-13

Pytania 10-11

Najedź, aby powiększyć

Podsumowanie

# data[].attributes.attachment_link.description
Autor: Agnieszka Ptasiewicz Henryk Sienkiewicz"Latarnik" Wydarzenia: genezie Bohaterowie: Miejsca akcji: Aspinwall niedaleko Panamy, Panama Czas akcji: lata 70. XIX w. Gatunek Motywy "Latarnik" - utwór, który powstał pod koniec 1880 roku, nalezy do nowel amerykańskich Sienkiewicza, kliknij, aby przeczytać o jego retrospekcja wcześniejsze losy Skawińskiego Fabuła Akcjalata 70. XIX w.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5eac571a32376f0d7de3de16/presentation-lektura-opowiesc-wigilijna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lektura

Charles Dickens

"Opowieść wigilijna"

Lekcja nr 1

Film

Audiobook książki

Lekcja nr 4

Lekcja nr 3

Lekcja nr 2

LEKCJE

Cel: omawiam świat przedstawiony opowiadania; rozpoznaję gatunek epicki.

Lekcja Temat: Wędrówka po świecie „Opowieści wigilijnej".

Biografia autora: Charles Dickens (1812-1870) - autor Dawida Copperfielda, Oliwera Twista, Małej Dorrit. Pisał o dzieciach pokrzywdzonych przez los, o ubogich mieszkańcach Anglii. Wychowywał się w bardzo trudnych warunkach, już w wieku 12 lat musiał ciężko pracować. Jako dorosły człowiek wiele podróżował, pisał reportaże, uczestniczył w życiu politycznym kraju. Jest uznawany za najwybitniejszego powieściopisarza angielskiego XIX wieku.

Gatunek literacki: Autor nazwał swój utwór opowieścią (w dosłownym tłumaczeniu - pieśń, kolęda). Ale można go również określić jako przypowieść (parabolę) - bo przedstawieni bohaterowie są wzorcowi, stanowią uniwersalne przykłady zachowań (Scrooge - skąpiec, Bob Cratchit - poczciwy biedak, Fred - optymista). Powszechnie używa się określenia opowiadanie.

This is a paragraph of text waiting to be awesome content

Uporządkowany plan wpisz do zeszytu.

Wydarzenia

Świat przedstawiony

Fred siostrzeniec Scrooge'a

Fezzwig były pracodawca Scrooge'a

pani Cratchit żona Boba

Marta córka Boba Cratchita

Bob Cratchit pracownik Scrooge'a

Ebenezer Scrooge

Bohaterowie prawdopodobni: Scrooge, siostrzeniec Scrooge'a (Fred) i jego żona, pomocnik Scrooge'a (Bob Cratchit), pani Cratchit, dzieci Cratchitów, np. Tim, fantastyczni: duch Marleya, duch minionych Wigilii, duch tegorocznego Bożego Narodzenia, Ciemnota, Nędza

Kliknij, aby pobrać kartę pracy.

Zadanie

Cel: opisuję duchy, reakcje bohatera na ukazywane obrazy; rozumiem wymowę utworu.

Lekcja Temat: Wędrówka z duchami po XIX-wiecznym Londynie.

przybył 24XII wieczorem wygląd: wyglądał tak samo jak dawniej; miał taką samą perukę, kamizelkę, spodnie, buty, jednak był prześwitujący, okuty łańcuchami wizja: przedstawił przykład własnego życia i porównanie z życiem Ebenezera; przekazał, że istnieje dla Ebenezera cień nadziei; zapowiedział przyjście kolejnych trzech zjaw nauka: w życiu należy duchowo bratać się ze swoim bliźnim; trzeba wykorzystać każdą okazję do czynienia dobra i poświęcić życie na okazywanie miłosierdzia, szczególnie ubogim

Duch Jakuba Marleya

Wysłuchajcie piosenki

Duch Wigilijnej Przeszłości

Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia

Duch Przyszłych Wigilii

Zadanie: Na podstawie lektury oraz uzyskanych informacji uzupełnij kartę pracy.

Cel: charakteryzuję i oceniam głównego bohatera; dostrzegam cechy bohatera dynamicznego.

Lekcja Temat: Jaki jesteś, panie Scrooge?

Dlaczego Scrooge nienawidzi świąt?

W ten dzień pieniądze tracą swą moc. Liczy się miłość, rodzina. Scrooge tego nie miał.

W dzieciństwie został bardzo skrzywdzony - ojciec go odrzucił. Czas świąt przypomina mu te bolesne chwile.

W czasie świąt ujawniają się takie uczucia, których Scrooge nie rozumiał - dobroć, radość, współczucie.

Odmiana nazwiska Scrooge

M. Scrooge, Scrooge'owie

D. Scrooge'a, Scrooge'ów

C. Scrooge'owi, Scrooge'om

B. Scrooge'a, Scrooge'ów

N. Scrooge'em, Scrooge'ami

Msc. Scrooge'u, Scrooge'ach

W. Scrooge'u, Scrooge'owie

Bohater dynamiczny jest to osoba, która w trakcie akcji utworu przeszła przemianę. Ebenezer Scrooge jest bohaterem dynamicznym, bo po wyprawie z duchami zmienił postępowanie i zrozumiał sens życia.

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„Twarz jego nie miała jeszcze surowych linii lat późniejszych, lecz w rysach jej już się przejawiały pierwsze ślady skąpstwa i niepokoju. W oczach zaś migotał wyraz drapieżnej chciwości, która zaczynała się rozrastać w jego duszy. Nie ulegało wątpliwości, w jakim kierunku potoczy się jego życie."

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„Trzeba też przyznać, że Scrooge miał silną rękę, gdy szło o interes. Chwytała ona, ściskała, ze skóry obdzierała swoją ofiarę, nie wypuszczając jej, aż po doszczętnym wyzyskaniu. Był to jednym słowem chciwy i stary grzesznik. Twardy i ostry jak krzemień; zamknięty w sobie, milczący i samotny jak ostryga. Zimno wewnętrzne wyostrzyło jego starcze rysy, wydłużyło nos, zmarszczyło policzki, uczyniło jego chód sztywnym, zaczerwieniało oczy i zabarwiało na niebiesko usta. Gniewnie brzmiał jego ostry głos. Szron pokrywał jego głowę, brwi i chudą brodę. Wnosił ze sobą lodowatą temperaturę; zamrażał nią swe biuro podczas upału i nie podwyższał jej ani o jeden stopień nawet podczas Wgilii Bożego Narodzenia".

- Czy mogę pana wpisać na listę ofiarodawców? - Nie! - burknął Scrooge. - Życzy pan sobie pozostać anonimowy? - Życzę sobie, by zostawiono mnie w spokoju! I to moja ostateczna odpowiedz! - warknął. - Sam nie będę się zabawiał „

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„- Jaki ty masz powód, żeby być wesołym? Ty, biedaku? [...] - A jaki ty masz powód, żeby być ponurym, wuju? Ty, bogacz?"

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„Scrooge spożył skromny obiad w lichej garkuchni, do której codziennie uczęszczał, przeczytał znajdujące się tam dzienniki, po czym udał się do domu. Zajmował lokal, w którym ongiś mieszkał jego zmarły wspólnik. Składał się on z szeregu ponurych i pustych pokojów; mieścił się w starym, ciemnym budynku, wznoszącym się przy końcu głuchego zaułka".

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

Nawet psy ślepców musiały go znać, bo gdy nadchodził - wciągały swych właścicieli do domów lub na podwórka, a potem machały ogonami, jakby chcąc powiedzieć: „ Brak oka jest lepszy od złego oka, mój niewidomy panie!"

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

"Dla Scrooge 'a zaś takie pojęcia, jak szczodrość lub hojność w ogóle nie istniały."

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

"- On jest po prostu starym dziwakiem - ciągnął siostrzeniec Scrooge 'a. - Do tego nieznośnym. Mógłby być chociaż cokolwiek milszy. Ale wady człowieka są zawsze karą dla niego samego."

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

"- Istotnie, tylko w tak wielkie święto można wznosić toast za zdrowie tak podłego skąpca, człowieka bez serca, jakim jest Scrooge."

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

"Nie zdarzyło się, aby ktoś z przyjaznym uśmiechem zatrzymał go na ulicy i powiedział: - Kochany Scrooge, jak się masz? Kiedy mnie odwiedzisz? - Żebracy nie prosili go o jałmużnę, dzieci nie pytały o godzinę, żadna kobieta ani mężczyzna nie pytali Scrooge 'a o drogę. "

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„Zmienił się zupełnie. Odtąd był dobrym przyjacielem i chlebodawcą, słowem - takim człowiekiem, jakimi bywali ludzie za dobrych, starych czasów, w dobrym, starym kraju. Niektórzy szydzili z tej zmiany, lecz on nie zwracał na to uwagi. Miał tyle rozumu, że wiedział, iż to, co na świecie dobre zawsze jest przedmiotem szyderstwa ze strony niektórych ludzi. Ich należy uważać za ślepych. Scrooge sądził też, że lepiej, aby kalectwo ujawniało się w postaci zmarszczek dokoła oczu, wywołanych ciągłym uśmiechaniem się do bliźnich, niż w innej mniej przyjemnej postaci. Jego dusza pełna była pogody i radości - i to mu wystarczało do szczęścia".

Cytat z książki Charlesa Dickensa pt. "Opowieść wigilijna"

„Głaskał pieszczotliwie główki mijających go dzieci, wypytywał i hojnie obdarzał żebraków, zaglądał do suteren i w okna mieszkań parterowych. Wszystko mu się nadzwyczajnie podobało. Nigdy nie przypuszczał, żeby zwykła przechadzka mogła dostarczyć takiej przyjemności".

Cytat z książki Cherlesa Dickensa "Opowieść wigilijna"

„- Poślę tego indyka mojemu pomocnikowi - szeptał do siebie Scrooge, zacierając ręce i uśmiechając się wesoło. - Ręczę, że mu nawet na myśl nie przyjdzie, kto mu go przysyła. Indyk jest co najmniej dwa razy tak duży, jak Tiny Tim. Jestem pewien, że Bob nie będzie się gniewał za tę niespodziankę. To się nazywa figiel!

Cechy Scrooge'a - bohatera dynamicznego

Przed przybyciem duchów ...Jest niedobrym człowiekiem. To bogacz, który nie korzysta ze swoich pieniędzy. Dorobił się, wykorzystując ciężką sytuację innych, np. pożycza pieniądze na bardzo wysoki procent. Obchodził się z ludźmi bez litości - nie odpuścił żadnemu dłużnikowi. Nie miał przyjaciół, a wspólnik zmarł siedem lat wcześniej. Wszystkie dni Scrooge'a wyglądają identycznie - praca w kantorze, bardzo skromny posiłek, samotny wieczór w wielkim domu. Gardzi biednymi ludźmi, uważając ich za niedorajdy i życzy im śmierci.

Zadanie

Cel: rozwijam tezę, dobierając do niej właściwe argumenty.

Lekcja Temat: Redaguję tekst argumentacyjny.

Postępuj następująco:1. Przeczytaj wszystkie wypowiedzi. 2. Wybierz tę, o której możesz coś napisać. 3. Przemyśl, co możesz powiedzieć na ten temat. 4. Napisz plan, który pomoże uporządkować Ci myśli. 5. Zbuduj wstęp: zapisz w nim wybraną maksymę i odnieś się do myśli w niej zawartej bardzo ogólnie. 6. Zapisz argument, pamiętając o wprowadzeniu, omówieniu przykładu i trafnym, logicznym wniosku po tym przykładzie. 7. Skomponuj zakończenie pracy, w którym potwierdzisz, że wybrana przez Ciebie maksyma, jest mądra i dobrze byłoby ją zastosować w swoim życiu. 8. Pamiętaj o akapitach i słownictwie typowym dla tekstów argumentacyjnych. Zadbaj o poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.

Sentencje, maksymy, przysłowia ... Z podanych przykładów wybierz jeden i rozwiń zawartą w nim myśl. Sformułuj argument, w którym odwołasz się do przykładu ze swoich obserwacji. Pamiętaj o poprawnej budowie argumentu (wprowadzenie, przykład, wniosek). Wypowiedź zapisz w zeszycie.

Sentencje:

Agnieszka Suchowierska, opracowanie lektury, Wydawnictwo GWO Ewa Horwath, Zeszyt lekturowy. Język polski 7, Wydawnictwo WSiP Joanna Trzepankowska, scenariusz lekcji Sylwia Oszczyk, rysunkowe karty pracy Jolanta Fredek ewko3 (ćwiczenie interakcyjne learning apps) Źródło zdjęć: Google Grafika

Bibliografia:

Autor:

Sylwia Stankiewicz

Dziękuję za uwagę.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektura Charles Dickens "Opowieść wigilijna" Lekcja nr 1 Film Audiobook książki Lekcja nr 4 Lekcja nr 3 Lekcja nr 2 LEKCJE Cel: omawiam świat przedstawiony opowiadania; rozpoznaję gatunek epicki. Lekcja Temat: Wędrówka po świecie „Opowieści wigilijnej". Biografia autora: Charles Dickens (1812-1870) - autor Dawida Copperfielda, Oliwera Twista, Małej Dorrit.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/61085ee5ffb4190dbcf97edf?fbclid=IwAR32DF6v0DFGoow8jeMsQu3Rh1tLLTA99rQLQm0CRVF7ATxmlw_3SK8GApM

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wprowadzenie

Przypomnijcie sobie fragment wiersza "Lokomotywa" Juliana Tuwima i na podstawie tego cytatu powiedzcie, jak rozumiecie znaczenie słowa fraszka:

Gładko tak, lekko tak toczy się w dal
Jak gdyby to była piłeczka, nie stal,
Nie ciężka maszyna zziajana, zdyszana,
Lecz fraszka, igraszka, zabawka blaszana.

Głośno odczytajcie fraszki epigramatyczne Jana Kochanowskiego. Spróbujcie odpowiedzieć na pytanie: Czy te utwory rzeczywiście poruszają błahe tematy?

EPIGRAMAT - krótki utwór poetycki, zwykle dwuwersowy (o długiej, sięgającej antyku tradycji) z wyraźnie podkreśloną puentą.
Najsłynniejszym twórcą epigramatów był Symonides z Keos.

Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz,
Czego się, miła, tak często spowiadasz?
NA nabozna
, .

Niniejszy liryk buduje pytanie retoryczne, skierowane do tytułowej nabożnej. Pytanie ujawnia sprzeczność w postawie kobiety, która musi być grzeszna, skoro tak często czuje potrzebę spowiedzi, choć sama nie chce się do tego przyznać. Utwór ośmiesza fałszywą pobożność. W kontekście postawy bohaterki tytuł wiersza ma charakter ironiczny.

Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,
Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.
NA MlODOsc , , ,
Fraszka ta przedstawia konflikt pokoleń. Starzy życzą sobie, by młodzi zachowywali się rozważnie - pewnie dlatego że zbyt szybko zapomnieli swoje wczesne lata. Ich oczekiwania są niemożliwe do spełnienia. Dorastanie bez szaleństw zostaje porównane do cyklu rocznego bez wiosny, która stanowi symbol młodości.

Wiosna, czyli okres młodości ze swoimi prawami, jest czymś naturalnym, nieodzownym.

Młodość musi się wyszaleć, to jej naturalne prawo.
Na palcu masz dyjament, w sercu twardy krzemięń,
Pierścień mi, Hanno, dajesz, już i serce przemięń.
Podmiotem lirycznym jest kochanek. Ujawnia się on w pierwszej osobie liczby pojedynczej, na co wskazuje zaimek mi. Mężczyzna skarży się na obojętność i oziębłość kobiety. Patrząc na diament z jej pierścienia, stwierdza, że jej serce jest twarde jak krzemień.

Hanna gotowa jest oddać partnerowi pierścień. Można to interpretować dwojako: postanowiła zerwać z ukochanym albo chce ofiarować mu coś drogocennego jako substytut miłości. Jednak mężczyzna pragnie uczuć Hanny.

Oznaką miłości nie są materialne atrybuty, lecz otwarte serce.

Związek dwojga ludzi powinien opierać się na szczerym uczuciu.

krótki utwór wierszowany, zwykle żartobliwy, misternie skonstruowany, oparty na zaskakującym pomyśle, zawierający puentę.

Fraszki moje (coście mi dotąd zachowały),

Nie chcę, żebyście kogo źle wspominać miały.

Lecz jeśli wam nie g myśli cudze obyczaje,

Niechaj karta występom, nie personom łaje!

Chcecieli chwalić kogo, chwalciesz, ale skromnie,
By pochlebstwa jakiego nie uznano po mnie.
To też wiedzcie, że drudzy swej się chwały wstydzą
Podobno, że chwalnego w sobie nic nie widzą.

Utwór należy potraktować jako deklarację ideowo - artystyczną Kochanowskiego. Poeta twierdzi, że nie chce swoimi wierszami nikogo krzywdzić, nikomu nie chce wyrządzić żadnej szkody. Nie atakuje we fraszkach konkretnych ludzi, nie wymienia nikogo z imienia i nazwiska. Celem autora jest ukazanie ludzkich wad i złych czynów.

Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,
Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy.
Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy,
Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy.

Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława,

Wszystko to minie jako polna trawa.

Naśmiawszy sie nam i naszym porządkom,
Wemkną nas w mieszek, jako czynią łądkom.

W tej fraszce poeta podejmuje problematykę filozoficzną, zastanawia się nad życiem, miejscem i rolą człowieka w otaczającym go świecie. Pojawia się tu pełna zadumy refleksja nad losem ludzkim - autor porównuje w zakończeniu utworu życie ludzkie do teatru lalek, kukiełkowego przedstawienia. Człowiek jest więc jak marionetka - nie ma wpływu na swoje losy, nie ma mocy sprawczej, podlega sile wyższej.

Dzięki temu podkreślił, wzmocnił wymowę swojego stwierdzenia.

Oceńcie, co wpływa na rytm przeczytanych dotąd utworów.
Zwróćcie uwagę na rymy i liczbę sylab w poszczególnych wersach.

wiersz regularny, w którym wszystkie wersy mają jednakową liczbę sylab (zgłosek), stały rytm.
Wprowadził go do polskiej poezji
Jan Kochanowski.
Najpopularniejsze typy polskiego wiersza sylabicznego to: 8-zgłoskowiec, 11-zgłoskowiec
i 13-zgłoskowiec.

Ślachetne zdrowie,
Nikt się nie dowie,
Jako smakujesz,

Tam człowiek prawie
Widzi na jawie
I sam to powie,

Perły, kamienie,
Także wiek młody
I dar urody,
Mieśca wysokie,
Władze szerokie

Najwyższą wartością w życiu człowieka zawsze pozostaje zdrowie - to przekonanie zostało podkreślone we fraszce z całą mocą. Zdrowie, do którego adresowany jest utwór, najczęściej doceniamy dopiero wtedy, gdy zaczynamy chorować. Od zdrowia nie ma niczego cenniejszego, człowiekowi choremu cały świat staje się niemiły, choćby zgromadził całe bogactwo, był młody, zajmował wysoką pozycję społeczną. Nic zatem dziwnego, że fraszka kończy się prośbą, by zdrowie zawsze panowało i w domu ubogim poety, było w nim najwspanialszym klejnotem, stanowiło niemożliwy do zastąpienia niczym innym fundament szczęścia.

Podmiot liryczny używa apostrofy - zwraca się bezpośrednio do zdrowia nazywając je „szlachetnym".
APOSTROFA

Ważne: zdrowie

Mniej ważne: bogactwo, pozycja społeczna, młodość, władza, uroda

Wartości ważne i mniej ważne
we fraszce "Na zdrowie"

+

W utworach wielu pisarzy i poetów pojawiają się wątki autobiograficzne, czyli odwołania do własnych doświadczeń życiowych, wspomnienie najbliższych ludzi lub ulubionych miejsc. Przykładem takiego utworu jest fraszka "Na lipę" Jana Kochanowskiego, w której poeta upamiętnił drzewo rosnące w pobliżu jego domostwa. Dzięki pracy biografów i rycinom uwieczniającym wizerunek mistrza z Czarnolasu wiadomo, że poeta spędzał czas w cieniu ulubionego drzewa.

Karol Miller Jan Kochanowski i kanclerz Zamoyski w Czarnolesie (XX w.)

Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie,

Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,

Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie

Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,

Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.

Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły

Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,

Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.

Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie

Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

Fraszka stanowi wielką pochwałę lipy, drzewa pospolitego w polskim krajobrazie. Przyroda jest w tym prostym utworze źródłem poetyckiego natchnienia, piękna, drzewo zapewnia także spokój i chłód w upalny dzień, rzuca miły cień. Lipa okazuje się przyjazna nie tylko ludziom, daje również schronienie ptakom, a pszczoły zbierają nektar z jej kwiatów.

„Gość" to każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia.

w mitologicznym ogrodzie bogów, w którym rosły złote jabłka, podarunek ślubny matki Zeusa, Gai, dla jego przyszłej żony, Hery; ogród był strzeżony przez nimfy Hesperydy

Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie,

Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,

Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie

Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,

Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.

Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły

Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,

Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.

Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie

Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

Utwór jest poetycką pochwałą piękna przyrody, które pozwala człowiekowi zapomnieć o codziennych troskach.

By uzyskać żywy, plastyczny i wielowymiarowy obraz poetycki, autor wprowadził do wiersza słowa, które oddziałują na wszystkie zmysły odbiorcy. To dzięki zagęszczeniu epitetów odczuwamy przedstawione miejsce jako przestrzeń sielską, swojską, bezpieczną.

Napisz krótki zabawny utwór, któremu nadasz tytuł
"Na brak internetu".

# data[].attributes.attachment_link.description
Wprowadzenie Przypomnijcie sobie fragment wiersza "Lokomotywa" Juliana Tuwima i na podstawie tego cytatu powiedzcie, jak rozumiecie znaczenie słowa fraszka: Gładko tak, lekko tak toczy się w dalJak gdyby to była piłeczka, nie stal,Nie ciężka maszyna zziajana, zdyszana,Lecz fraszka, igraszka, zabawka blaszana. Głośno odczytajcie fraszki epigramatyczne Jana Kochanowskiego.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5f6e4866f902780d10ca1435?fbclid=IwAR31efzNNdC2LKfloV2bEvl4Atez684IglqtQn_Dj2pE7Ej29mK1O6gy9pw

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/60955167bb29b50d1c4629cd/presentation-tresc-i-zakres-wyrazu

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/605deb25dc6c610d1d46d5be/presentation-jeden-cytat-klasa-8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeden cytat

przypomnienie lektur z klas 7-8zasady cytowania tekstówkilka ćwiczeń

Prezentacja składa się z trzech części:w pierwszej rozpoznamy omówione lektury na podstawie cytatu w drugiej przypomnimy zasady cytowania tekstóww trzeciej poćwiczymy

Rozpoznaj tekst

przypominamy lektury poznane w klasach 7-8

"I tak minął Nero, jak mija wicher, burza, pożar, wojna lub mór, a bazylika Piotra panuje dotąd z wyżyn watykańskich miast"

Henryk Sienkiewicz,Quo vadis

Podaj przykłady bohaterów: pozytywnego, negatywego i dynamicznego poznanych dzięki lekturze powieści Sienkiewicza.

"Bo kto nie był ni razu człowiekiem,Temu człowiek nic nie pomoże"

Adam Mickiewicz,Dziady cz. II

Być człowiekiem- co to właściwie znaczy? Odpowiedz, odwołując się do dramatu Mickiewicza.

"Zazdroszczę tej, co dzisiaj ranoMną była."

Co, Twoim zdaniem, pchnęło Balladynę na drogę zbrodni? Dlaczego tak trudno było jej z tej ścieżki zejść? Które z cech bohaterki sprawiły, że stała się tak negatywną postacią?

Juliusz Słowacki,Balladyna

"...to jest Sopliców choroba,Że im oprócz Ojczyzny nic się nie podoba"

Adam Mickiewicz,Pan Tadeusz

Podaj trzy przykłady świadczące o przywiązaniu mieszkańców Soplicowa do tradycji.

"Niech się dzieje wola nieba, Z nią się zawsze zgadzać trzeba!"

Aleksander Fredro, Zemsta

Rejent chętnie powołuje się na wolę niebios. Czy jego religijność jest szczera? Odpowiedz i poprzyj swoje stanowisko dwoma argumentami.

"Trzeba przerwać tę opowieść. Opowieść o wspaniałych ideałach braterstwa i służby o ludziach, którzy potrafią pięknie umieraći pięknie żyć"

Aleksander Kamiński,Kamienie na szaniec

Uzasadnij, że bohaterowie "Kamieni na szaniec" pięknie żyli. Przypomnij okolicznośći śmierci każdego z trójki przyjaciół.

"Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!"

Jan Kochanowski,Na lipę

Siąść w cieniu lipy i odetchnąć... To tylko jedna z rad, której udzieliłby nam poeta, gdybyśmy zapytali go o przepis na szczęśliwe życie. Co jeszcze znalazłoby się na tej liście?

"Dusze gdzie? nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza OrdonaOn będzie Patron szańców! "

Adam Mickiewicz,Reduta Ordona

Mickiewicz pokazał w "Reducie" wzorzec bohatera. Na czym polegało bohaterstwo Ordona? Z jakim innym poznanym bohaterem literackim byś go zestawił?

"...,jestem jak statek, który jeśli nie wejdzie do portu, to zatonie..."

Henryk Sienkiewicz, Latarnik

Życie Skawińskiego było wieczną tułaczką. Przypomnij kilka zdarzeń z życia bohatera, które sprawiły, że na starość marzył o bezpiecznym porcie. Kogo może symbolizować ta postać?

"Jakiż to chłopiec piękny i młody?Jaka to obok dziewica?Brzegami sinej Świtezi wodyIdą przy świetle księżyca?"

Adam Mickiewicz, Świtezianka

Co tworzy atmosferę tajemniczości w utworze Mickiewicza? Jakie fantastyczne zdarzenia mają miejsce w lesie?

"Próżny żal, jak mówią, po szkodzie"

Ignacy Krasicki,Żona modna

Cytat, który przeczytałeś to słowa kończące wyznanie pana Piotra. Dlaczego żałował swej decyzji? Przypomnij losy tego niezbyt fortunnego małżeństwa.

"Lecz ten wódz, choć w żołnierskiéj odzieży,Jakie piękne dziewicze ma lica?! "

Adam Mickiewicz,Śmierć Pułkownika

Kto jest tutułowym Pułkownikiem z wiersza Mickiewicza? W jaki sposób udało się poecie zaskoczyć czytelnika?

"Wszyscy dorośli byli kiedyś dziećmi, ale niewielu z nich pamięta o tym"

Antoine de Saint-Exupéry,Mały Książę

Jakie różnice między dziećmi a dorosłymi zaobserwował bohater podczas swojej podróży? Czym zajmują się dorośli a co jest ważne dla dzieci?

"Nauka jest jak niezmierne morze... Im więcej jej pijesz,tym bardziej jesteś spragniony"

Stefan Żeromski,Syzyfowe prace

Podaj przykłady innych utworów, w których znajdziemy motyw szkoły i nauki.

"Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać"

Ernest Hemingway,Stary człowiek i morze

Santiago- zwycięzca czy przegrany? Wraca do portu bez zdobyczy, nie zdołał ocalić marlina przed żarłocznymi rekinami. Wycieńczony wielogodzinnym pobytem na morzu, zniszczony fizycznie A jednak... Czy nazwiesz go pokonanym? Przedstaw swoje stanowisko.

"...życie to taki dziwny prezent"

E.E. Schmitt,Oskar i pani Róża

Spróbuj rozwinąć myśl Oskara. Dlaczego porównuje życie do prezentu? W jaki sposób reagujemy na prezenty? Czy zawsze je doceniamy?

"Wysoko w górze, w powietrzu, sprawy życia, śmierci i poczucie obowiązku układały się w prosty, wyrazisty sposób. Były to trzy żelazne, niezłomne potęgi"

Arkady Fiedler,Dywizjon 303

Co decydowało o sukcesie polskich lotników w podniebnych zmaganiach?

"Aby rozwiązać zagadkę, należy tylko wygodnie rozsiąść się w fotelu i pomyśleć"

Agatha Christie,Morderstwo w Orient Expressie

Podaj trzy cechy, które sprawiły, iż Hercules Poirot był mistrzem kryminalnych zagadek.

"Do ludzi trzeba wyciągać rękę"

Małgorzata Musierowicz,Opium w rosole

Te słowa wypowiedział profesor Dmuchawiec. Przypomnij krótko tego oraz innych bohaterów powieści.

"Wszystkie zwierzęta są sobie równe, ale niektóre są równiejsze od innych"

George Orwell,Folwark zwierzęcy

Przypomnij, w jaki sposób utopia zmieniła się w antyutopię.

"Czy widziałeś kiedy artystę bez ambicji?"

Sławomir Mrożek, Artysta

O kórych z poznanych bohaterów można powiedzieć, że byli ambitni? W jaki sposób przejawiała się owa ambicja?

"idź za dziećmi w ich rozwoju, a nie przed dziećmi; niczego nie wymagaj, wszystko porządkuj"

Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze

Jak wyglądało wychowanie sióstr Wańkowicz- Marty i Krysi?Jakie wartości przekazali córkom rodzice?

Jak cytowac?

zasady cytowania przydatne przy pisaniu wypracowań

Dlaczego warto posłużyć się cytatem?

dobrze dobrany cytat pomoże wzmocnić Twoją argumentację

znajomość cytatu pokaże Twoje kompetencje literackie

praca stanie się ciekawsza, wkomponowanie cytatu stanie się jej walorem

często cytat jest świetnym sposobem na rozpoczęcie lub podsumowanie rozważań

Czy cytowanie jest proste? Wydaje się, że tak, ale trzeba pamiętać o kilku zasadach:

cytujesz- przytaczasz czyjeś słowa, a więc zaznaczasz to cudzysłowem

cytujesz- czyli przytaczasz w dosłownym brzmieniu, nie na zasadzie "to było jakoś tak"

Cytat ma być istotnym elementem pracy, musi łączyć się z poprzedzającą go (lub następująca po nim) treścią, jego wprowadzenie ma czemuś służyć a nie być wyłącznie ozdobnikiem.Cytując, możesz zastosować jeden ze sposobów:1) wprowadzenie + cytat np.:O głębokiej nienawiści do sąsiada świadczą choćby te słowa wypowiadanie przez Cześnika:"Ja - z nim w zgodzie? - Mocium Panie, Wprzódy słońce w miejscu stanie! Prędzej w morzu wyschnie woda, Nim tu u nas będzie zgoda". 2) cytat +komentarz np.:"Niech się dzieje wola nieba,/Z nią się zawsze zgadzać trzeba"- miał zwyczaj powtarzać Rejent Milczek. czy jednak jego pobożność była szczera?

Jeden cytat w rozprawce czy opowiadaniu to dobry pomysł, nadmiar- raczej zaszkodzi pracy.

Zwroty, które pomogą wprowadzić i skomentować cytat:

Oto zestaw przykładowych zwrotów, które pomogą Ci wprowadzić cytatdo wypracowania;Świadczą o tym słowa...Wspomina o tym ..Potwierdzają to słowa bohatera:Podobnie argumentował..., mówiąc...W ... przeczytamy......Informację tę potwierdza wypowiedź...Przypomnę słowa znane z powieści/noweli/utworu...Zgadzam się z opinią autora, który przekonywał...Warto zastanowić się nad sensem przesłania zawartego w słowach..............Nie sposób się nie zgodzić z myślą:............... wyrażoną przez...........w...........Najlepiej scharakteryzują tę postać wypowiadane przez nią słowa................. W taki sposób twórca mówi o.....................- te słowa znakomicie oddają charakter postaci...................W pełni zgadzam się z przytoczonymi słowami.................Jak można zinterpretować tę myśl. Według mnie ...................................W tym stwierdzeniu kryje się cała prawda o bohaterze...

Interpunkcja i poprawny zapis w cytatach:

Znakiem końca tekstu jest nie cudzysłów, ale kropka. A zatem, gdy zbiegną się znaki interpunkcyjne- kropka kończąca cytat i cudzysłów, kolejność jest następująca:Lis udzielił Małemu Księciu ważnej rady: "Na zawsze ponosisz odpowiedzialność za to, co oswoiłeś".

Ale jeśli cytat zawiera inny niż kropka znak interpunkcyjny,nie pomijamy go, na przykład:O rozpaczy ojca opłakującego zmarłą córeczkę świadczą pełne bólu słowa:"Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim,Moja droga Orszulko, tym zniknieniem swoim!".albo:O strzelcu coś wiemy, jednak wiedzy na temat jego towarzyszki nie ma nawet narrator. Pyta: "Jakaż to przy nim dziewica?".

A jeśli tekst jest zapisany wierszem? Wówczas stosujemy dwie zasady:1.Jeśli cytowany tekst składa się z więcej niż trzech wersów, zapisujemy go zgodnie z podziałem np.:W jednej ze swych fraszek, utworze zatytułowanym "O żywocie ludzkim" poeta przekonuje: "Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy;Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy,Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy".2.Fragment wiersza krótszy niż trzy wersy zapisujemy w ciągu, a przejście do następnego wersu zaznaczamy ukośnikiem np. :O tym, że niełatwo uchronić się przed uczuciem przekonuje poeta w kolejnej fraszcze. W utworze "O miłości" czytamy: "Próżno uciec, próżno się przed miłością schronić, /Bo jako lotny nie ma pieszego dogonić?".

Cytat przydatny w rozprawce, ale czy w opowiadaniu?

Zapewne cytat łatwoej wykorzystać w formach argumentacyjnych, ale jeśli jesteś twórczy, być może uda Ci się zgrabnie wkomponować cytat w treść opowiadania. Oto kilka przykładów.

Wtedy zauważyłam stary notes oprawiony w brązową skórę. Do kogo może należeć? Z ogromnym zainteresowaniem przeglądałam pożółkłe kartki, gdy mój wzrok padł na słowa:"Zazdroszczę tej, co rano/ Mną była". Zaraz, zaraz... Przecież już to kiedyś słyszałam... Nie do wiary! Czyżbym miała w ręku pamiętnik Balladyny?

W tym momencie przypomniał sobie dewizę sławnego detektywa.- Już wiem- powiedział zdecydowanym głosem.- Pomoże nam Hercules Poirot!- A kto to taki?- zapytał z zaciekawieniem, ale i pewną nieufnością w głosie Ebenezer.- Wybitny detektyw- ciągnął niezrażony niczym Adaś Cisowski. - Wiedział, że pośpiech bywa złym doradcą. Zawsze powtarzał:"Aby rozwiązać zagadkę, należy tylko wygodnie rozsiąść się w fotelu i pomyśleć".

-Nauczyłem się czegoś, droga Różo od Oskara.- Kto to?- zatrzepotała płatkami.- Niezwykle dzielny chłopiec. Powiedział mi coś bardzo ważnego: "Życie to taki niezwykły prezent". I miał rację.- O tak!- ucieszyła się. - Twój powrót to najpiękniejszy prezent, mój Mały Książę!

kilka cwiczen

trening wplatania cytatów

Kilka zadań:

ZADANIE 1:Wykorzystaj cytaty zamieszczone w prezentacji i wpleć je do wypowiedzi:a) O tym, że bohaterka ma wyrzuty sumienia po zamordowaniu siostry, świadczą słowa:....................b)............................................................................ Te słowa dobitnie świadczą o patriotyzmie mieszkańców Soplicowa.c) Skawiński, doświadczony tułaczką i życiowymi trudami marzył o bezpiecznej przystani. Mówił o sobie........................................................................

ZADANIE 2Tylko jeden z podanych zapisów jest poprawny pod względem interpunkcyjnym. Wskaż go i zapisz w zeszycie:1.Telimena, widząc obojętność Tadeusza, czyni mu wyrzuty:"Szukałeś wzroku mego, teraz go unikasz,Szukałeś rozmów ze mną, dziś uszy zamykasz,Jakby w słowach, we wzroku mym była trucizna!"2.1.Telimena, widząc obojętność Tadeusza, czyni mu wyrzuty:"Szukałeś wzroku mego, teraz go unikasz,Szukałeś rozmów ze mną, dziś uszy zamykasz,Jakby w słowach, we wzroku mym była trucizna" !3.Telimena, widząc obojętność Tadeusza, czyni mu wyrzuty:"Szukałeś wzroku mego, teraz go unikasz,Szukałeś rozmów ze mną, dziś uszy zamykasz,Jakby w słowach, we wzroku mym była trucizna!".

ZADANIE 3Przypomnij sobie użyte w prezentacji cytaty. Zastanów się, którego z nich mógłbyś użyć w rozprawce na podany temat:1. Czy człowiek jest stworzony do rzeczy wielkich?2. Czy trudne sytuacje są sprawdzianem przyjaźni?3. Kształtuje nas dom rodzinny. Czy zgadzasz się z tym twierdzeniem?

Opracowała: Justyna Jędrzejak

# data[].attributes.attachment_link.title
JEDEN CYTAT KLASA 8 by Justyna Jędrzejak on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeden cytat przypomnienie lektur z klas 7-8zasady cytowania tekstówkilka ćwiczeń Prezentacja składa się z trzech części:w pierwszej rozpoznamy omówione lektury na podstawie cytatu w drugiej przypomnimy zasady cytowania tekstóww trzeciej poćwiczymy Rozpoznaj tekst przypominamy lektury poznane w klasach 7-8 "I tak minął Nero, jak mija wicher, burza, pożar, wojna lub mór, a bazylika Piotra panuje dotąd z wyżyn watykańskich miast" Henryk Sienkiewicz,Quo vadis Podaj przykłady bohaterów: pozytywnego, negatywego i dynamicznego poznanych dzięki lekturze powieści Sienkiewicza.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/605c35e593b9460da07ac347/presentation-charaktyka-porownawcza-siostr

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kirkor

szlachetny książę, pragnący doprowadzić do tego, by na tronie jego państwa zasiadł prawowity król Popiel III.

Charakterystyka porównawcza sióstr

Zaprasza na:

Goplana

Królowa jeziora Gopło i otaczającej je przyrody, jest dobrą wróżką, zakochuje się w Grabcu i dlatego doprowadza do tego, że Kirkor spotkał Alinę i Balladynę. Grabiec kocha Balladynę, Goplana chce pozbyć się rywalki. Kiedy widzi, do czego doprowadziły jej rozkazy, jest zrozpaczona, nie miała bowiem złych intencji. Jest mądra, troszczy się o swoje królestwo.

Alina

Alina- siostra Balladyny. Jest uczciwa, dobra i prostolinijna. Troszczy się o matkę, pomaga jej. Kocha także Balladynę, ale nie spodziewa się niebezpieczeństwa grożącego z jej strony. Godzi się wyjść za Kirkora, pod warunkiem, że będzie mogła zabrać ze sobą do zamku matkę i siostrę. Zostaje zamordowana przez Balladynę. W dramacie jest uosobieniem dobra.

Balladyna

Córka ubogiej wieśniaczki. Jej imię jest znaczące, pochodzi od słowa ballada, ale wiąże się także z wyglądem dziewczyny. Wdowa nazywa czasem swoją córkę Bladyną, co wskazuje na bladość cery dziewczyną, jasną karnację, charakterystyczną dla szlachetnie urodzonych. Balladyna jest próżna i nieuczciwa wobec najbliższych.

Porównanie Balladyny i Aliny

CECHY ROZPOZNAWCZE SIÓSTR

Znamię po zabójstwie siostry

Piorun, który trafił w Balladynę po wydaniu trzeciej kary na samą siebie.

Dzban malin symbolizujący uczciwość Aliny

Narzędzie zbrodni, którym została zamordowana ptrzez własną siostrę

Traktuje siostrę z wyższością, uważa ją za głupią, wysługuje się nią w codziennych czynnościach; złości ją, gdy Alina się z nią przekomarza, wytykając jej lenistwo i możliwość przegranej w zbieraniu malin; irytuje ją, że młodsza siostra zna jej tajemnicę, że ocenia postępowanie Balladyny wobec mężczyzn i śmie udzielać rad; Balladyna jest wobec młodszej siostry nieżyczliwa i zawistna: „Jeszcze nie złowione / To szczęście, siostro, może nie dla ciebie..."

Jest nastawiona do siostry życzliwie i serdecznie, troszczy się o jej los, pragnie jej szczęścia tak samo jak swojego; potrafi ocenić siostrę obiektywnie, dostrzega jej wady, np. lenistwo; domyśla się sekretów Balladyny

(jej potajemnych nocnych spotkań z Grabcem); jest wobec siostry szczera i prostolinijna, nie ma oporów, by powiedzieć jej, że krytycznie ocenia jej nielojalnepostępowanie wobec Grabca i Kirkora; jest świadoma słabych stron Balladyny i lubi się z nią przekomarzać.
VS
Wzajemne relacje sióstr

Stosunek sióstr

Martwi się i troszczy o matkę, jest wobec niej opiekuńcza, serdeczna; życzliwie i z wyrozumiałością podchodzi do marzeń matki o lepszym życiu dla córek; uważa, że matce do twarzy z marzeniami, cieszy się, że wywołują radość w jej sercu i uśmiech na twarzy.

Lekceważy matkę, mimo że ta wyraźnie ją faworyzuje jako starszą córkę; pogardliwie traktuje jej marzenia; kpiąco komentuje słowa matki; przerywa jej, gdy rozmawia z Kirkorem, jakby się wstydziła za matkę

Zachowanie wobec Kirkora

Zachowuje się naturalnie, jest szczera i bezpośrednia; nie wzbrania się przed postawieniem

warunku Kirkorowi - jeśli ją wybierze, musi obiecać, że do zamku weźmie także jej matkę i

siostrę; pojawienie się Kirkora traktuje jako szczęśliwe zrządzenie losu bez względu na to,

którą z nich hrabia wybierze: „Jeśli nie będę panią Kirkorową, / To będę pani Kirkorowej siostrą".

Zachowuje się sztucznie, pretensjonalnie, na pytanie: „Czy mnie kochacie?" nie odpowiada jednoznacznie; w jej wypowiedziach i zachowaniu uwidacznia się chęć przypodobania się hrabiemu: Balladyna schlebia mu, uderza w patetyczne tony, a gdy Kirkor pyta, co jest gotowa zrobić, aby go uszczęśliwić, składa nierealne obietnice, deklaracje na wyrost; jej zachowanie wskazuje na to, że gotowa jest na wszystko, aby to ją Kirkor wybrał; chce wypaść lepiej od siostry, która ogranicza się do krótkich, zwięzłych i jednoznacznych odpowiedzi,\ sądzi bowiem, że na panu z czterowieżowego zamku większe wrażenie zrobią kwieciste, wymyślne tyrady; jej zachowanie wobec Kirkora jest naznaczone fałszem i kłamstwem - nocą,kiedy Kirkor śpi pod dachem jej domu, ona potajemnie spotyka się z Grabcem.

Oczekiwania związane z zamążpójściem

Cieszy się z możliwości odmiany

losu nie tylko swojego, ale także

matki i siostry, gdyż swoje

szczęście u boku Kirkora

uzależnia od tego, że one

również zamieszkają na zamku

Zachowanie Balladyny wskazuje na to, że dla niej najważniejszy jest awans społeczny i bogactwo, jakie zapewni jej przyszły mąż; dopiero gdy się orientuje, że Kirkorowi przypadła do gustu troska Aliny o matkę i siostrę, również deklaruje się jako dobra córka, która nigdy nie wyrzekłaby się matki i gotowa jest poświęcić hrabiemu wszystko oprócz matki i siostry

Balladyna

Siostrzyczko moja! siostrzyczko kochana!

Słowa Aliny wołającą Balladynę z głębi lasu podczas zbierania malin

Jest Bóg... zapomnę, że jest, będę żyła,

Jakby nie było Boga.

Słowa Balladyny po zabiciu Aliny

G

Marianna Sachajko VIIB

# data[].attributes.attachment_link.description
Kirkor szlachetny książę, pragnący doprowadzić do tego, by na tronie jego państwa zasiadł prawowity król Popiel III. Charakterystyka porównawcza sióstr Zaprasza na: Goplana Królowa jeziora Gopło i otaczającej je przyrody, jest dobrą wróżką, zakochuje się w Grabcu i dlatego doprowadza do tego, że Kirkor spotkał Alinę i Balladynę.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/602283ea251d6b0dce34e7f3/presentation-balladyna-juliusz-slowacki-klasa-7

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji

Spis treści

Fatalna siła miłości, żądzy i władzy.

Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Świat przedstawiony w Balladynie Juliusza Słowackiego

Alina i Balladyna - porównanie postaci.

Dramat o władzy, winie i karze.

Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Cele lekcji:

* zredagujesz notatkę na temat pisarza

* skorzystasz z różnych, źródeł wiedzy, aby poznać życie i twórczość słowackiego.

Co myślisz o bohaterach utworu?

Jak ci się czytało "balladynę"?

Jaką scenę najlepiej pamiętasz i dlaczego?

Czy książka ci się podobała i dlaczego?

Juliusz Słowacki

Pochodził z rodziny mieszczanskiej o tradycjach szlacheckich. Poeta miał szczególne relacje z matką - był z nią bardzo mocno związany. Po ukończeniu studiów Słowacki wyjechał do Warszawy. W czasie powstania listopadowego pracował jako urzędnik w powstańczym Biurze Dyplomatycznym, ponieważ słabe zdrowie nie pozwoliło mu zaciągnać się do armii. W 1831 r. wyjechał w misji dyplomatycznej do Paryża i Londynu. Postanowił zostać na emigracji - najpierw osiadł we Francji, pózniej w Szwajcarii, w pobliżu Jeziora Genewskiego. W kolejnych latach dużo podrózował (m.in. do Egiptu, Palestyny i Grecji). Następnie powrócił do Paryża, gdzie mieszkał aż do śmierci.

Współczesna grafika okazująca , za nimi najważniejszych twórców polskiego romantyzmu nawiązuje do plakatu promującego film Quentina Tarantino [kłentina tarantino] . Na pierwszym planie Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki Zygmunt Krasiński oraz Cyprian Kamil Norwid.

Juliusz Słowacki był jednym z najwalniejszych polskich poetów romantycznych. Przez całe życie konkurował z Adamem Mickiewiczem. Marzył, by tak jak on zostać uznanym za narodowego wieszcza. To marzenie spełniło się dopiero po śmierci twórcy.

w których pokazał swój kunszt. Poza tym był autorem poematów oraz wierszy.

Przesyłane przez matkę pieniądze Juliusz inwestował na giełdzie - tak uzyskane dochody pozwoliły mu się utrzymać i poświecić pisaniu. Poeta znał się na finansach, dlatego nikogo nie powinno dziwić, że jego wizerunek trafił na banknot.

Najbardziej w Balladynie podobało mi się...

Uważam, że lektura jest...

Najciekawszą postacią utworu jest...

Scena z utworu, która najbardziej zapadła mi w pamięci, to...

Gdyby miał powstać współczesny film na podstawie Balladyny, to...

Moim zdaniem zakończenie utworu...

Zadanie dla Ciebie

Dokończ pytania, zapisując odpowiedzi w zeszycie.

John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3.01.1892 r. w Bloemfontein w Afryce Południowej, gdzie - mając nadzieję na dostatniejsze życie - postanowili się osiedlić jego rodzice, Arthur Tolkien i Mabel Suﬃeld. Dwa lata później na świat przyszedł młodszy brat Johna - Hilary Arthur Reuel. Nadawanie imienia Reuel (z hebrajskiego - przyjaciel Boga) było w rodzinie Tolkienów tradycją, którą kontynuował John, a potem jego synowie. Nazwisko pisarza wskazuje na jego niemieckie korzenie. Podobno przodkowie Tolkiena pochodzili z terenów Dolnej Saksonii, choć sam Tolkien twierdził: „Nie jestem Niemcem, choć mam niemieckie nazwisko". Wczesne dzieciństwo spędzone w Afryce pozostawiło w pamięci przyszłego pisarza niezatarte wspomnienia. Doskonale pamiętał charakterystyczny afrykański krajobraz, kąpiele w Oceanie Indyjskim, Boże Narodzenie z więdnącym eukaliptusem zamiast choinki i ukąszenie przez jadowitego pająka. To ostatnie przeżycie spowodowało ogromny lęk przed pająkami, ale zaowocowało także opisami tych stworzeń w Hobbicie i Władcy pierścieni. Mając cztery lata, John wraz z matką i młodszym bratem ze względów zdrowotnych opuścił Afrykę i przyjechał do Anglii, która jawiła mu się początkowo jako miejsce obce i wrogie. Bardzo przeżył rozstanie z ojcem, mimo iż nie wiedział, że nigdy go już nie zobaczy. Arthur Tolkien, który ze względu na pracę pozostał w Afryce, zmarł w 1896 r. na skutek powikłań po grypie. Chłopcy wraz z matką zamieszkali w Sarehole, niedaleko Birmingham. Żyli skromnie, wspomagały ich rodziny ojca i matki. Stan zdrowia chłopców znacznie się polepszył. Siedmioletni John z wielkim zainteresowaniem obserwował życie mieszkańców Sarehole i dostrzegał urodę łagodnych, zielonych wzgórz otaczających miasteczko. „Wiele lat później Sarehole zamieniło się w ukochane Shire Tolkiena, a jego mieszkańcy w hobbitów". Matka pisarza była kobietą wykształconą i to właśnie ona stała się jego pierwszą nauczycielką. Nauczyła go nie tylko czytania i pisania, ale także łaciny, greki, matematyki. Okazało się, że chłopiec miał nieprzeciętne zdolności językowe i wkrótce sam zaczął tworzyć przedziwne języki. Ta pasja została mu już do końca życia i znalazła także odbicie w powieściach Tolkiena (język elfów). Matka wpoiła mu także zamiłowanie do czytania. Początkowo młody Tolkien czytał wybierane przez nią mity i baśnie, później sam dobierał sobie lektury. Fascynowały go zwłaszcza staroangielskie legendy i inne opowieści wywodzące się ze średniowiecza, np. legendy arturiańskie, poemat Beowulf, sagi skandynawskie. Ważnym momentem w życiu Tolkienów stała się decyzja Mabel o przejściu na katolicyzm. Wówczas odsunęła się od niej rodzina, która do tej pory wspierała ją materialnie. Ze względu na brak pieniędzy John musiał po dwóch latach przerwa rozpoczętą w 1900 r. naukę w prestiżowej Szkole Króla Edwarda w Birmingham. Powrócił do niej dopiero po roku, gdy udało mu się zdobyć stypendium na dalszą naukę.

1 M. Błażejewski, J. R. R. Tolkien - Powiernik Pieśni, Gdańsk 1993, s. 7. 2 D. Grotta, Tolkien - twórca Śródziemia. Biograﬁa, tłum. M. Wawrzyńczak, Warszawa 1998, s. 26.

Gdy John miał 12 lat, zmarła jego matka, która chorowała na cukrzycę, chorobę wtedy nieuleczalną. Jej przedśmiertną wolą było, aby opiekę prawną nad chłopcami przejął zaprzyjaźniony z rodziną ksiądz Francis Xavier Morgan. Pewnego lata zabrał on Johna i jego brata na dwutygodniowe wakacje do Walii. Kraina ta zrobiła na przyszłym autorze Hobbita wielkie wrażenie. Zafascynował go przede wszystkim język walijski, który stał się później inspiracją przy tworzeniu nazw miejsc opisywanych w jego powieściach (np. Rivendell, Moria). Po pobycie w Walii Tolkien ponownie zaczął wymyślać języki, a także zabrał się samodzielnie za naukę języka staroangielskiego. Pasja młodego Tolkiena wzbudziła zainteresowanie jego wychowawcy Georga Brewtona, który zaopiekował się chłopcem i zaraził swoją fascynacją średniowieczem angielskim - jego kulturą, literaturą i ówczesnymi językami. W wieku szesnastu lat Tolkien wraz z przyjaciółmi ze szkolnej ławy założył stowarzyszenie zwane Klubem Herbacianym (gdyż chłopcy spotykali się w herbaciarni), którego późniejsza nazwa została zmieniona na T.C.B.S., gdyż w takiej formie brzmiała bardziej tajemniczo. Członkowie stowarzyszenia dzielili się wiedzą na temat literatury oraz podejmowali pierwsze próby pisarskie. Mniej więcej w tym samym okresie młody Tolkien zakochał się po raz pierwszy i - jak się później okazało - na całe życie w starszej od siebie o trzy lata Edith Mary Bratt. Ponieważ dorośli (zwłaszcza ksiądz Morgan) przeciwni byli temu młodzieńczemu romansowi (różnica wieku, wyznań), młodzi oﬁcjalnie zerwali związek, lecz nadal potajemnie się spotykali. Gdy jednak i to się wydało, ksiądz Morgan zażądał, aby John do uzyskania pełnoletności nie spotykał się z Edith. Edith dla dobra ukochanego opuściła Birmingham i młodzi rozstali się na trzy lata. Rozstanie jednak nie osłabiło ich uczuć, przeciwnie - jeszcze bardziej je umocniło. Jesienią 1911 r. Tolkien zaczął studiować w Oksfordzie ﬁlologię klasyczną. Był stypendystą, ale w dalszym ciągu wspierał go ﬁnansowo ksiądz Morgan. Językoznawcze zainteresowania Tolkiena docenił jeden z wykładowców, wybitny lingwista Joseph Wrighty. Skierował zainteresowania Tolkiena na język ﬁński oraz zmobilizował do dalszej pracy nad „prywatnymi" językami. Wkrótce pod wpływem sugestii pracowników naukowych uczelni, którzy dostrzegli jego zdolności językowo-literackie, Tolkien podjął decyzję o przeniesieniu się na ﬁlologię angielską. Był rok 1913. Tolkien osiągnął pełnoletność i postanowił się oświadczyć Edith. Dziewczyna przyjęła jego oświadczyny, a wkrótce - pod wpływem nalegań Johna - przeszła na katolicyzm. W czerwcu 1915 r. Tolkien skończył studia. W Europie trwała I wojna światowa. Wielu młodych ludzi wyruszyło na front, w ich szeregach znalazł się także J. R. R. Tolkien. „Przydzielono go do Batalionu Strzelców [...]. Wojskowy tryb życia działał na niego przygnębiająco. Dostrzegał marnowanie czasu i ludzkiej energii, a sama wojna była dla niego czymś bezsensownym i przerażającym. [...] Zaczął się specjalizować w sygnalizacji wojskowej. Kody Morse'a, szyfrowanie, łączność telefoniczna -wszystko to było mu mimo wszystko bliższe niż dowodzenie oddziałem w bezpośredniej walce"3. W 1916 r. odbył się ślub Johna i Edith. Wkrótce potem oddział Tolkiena został przeniesiony do Francji. „Wśród żołnierzy szerzyła się gorączka okopowa.

3 M. Błażejewski, op. cit., s. 24.

Zachorował również i Tolkien. [...] Nawroty choroby uniemożliwiały mu powrót na front[...]"4. Skończyła się wojna. Tolkien mógł zacząć normalnie żyć, zatroszczyć się o stabilizację życia rodzinnego, tym bardziej że w 1917 r. urodził się jego pierwszy syn. John najpierw otrzymał pracę przy redagowaniu słownika języka angielskiego. Później był wykładowcą języka angielskiego na uniwersytecie w Leeds (1922-1925). Rok 1924 przyniósł mu dwa znaczące wydarzenia - otrzymał tytuł profesora języka angielskiego i urodził się jego drugi syn. Rok później Tolkien objął stanowisko profesora języka staroangielskiego na uniwersytecie w Oksfordzie. Na jego wykłady przychodziły tłumy studentów, mimo że Tolkien mówił bardzo niewyraźnie i chaotycznie. „Jednak ci, których nie zrażały chaotyczny sposób wykładania i niedbała wymowa Tolkiena, byli pod wrażeniem posiadanej przez niego wiedzy i jego oddania sprawom jego wiernych studentów"5. W 1929 r. urodziło się trzecie dziecko Tolkienów - córka Priscilla, a około 1930 r. Tolkien wraz z grupą przyjaciół, pisarzy i literaturoznawców przyłączył się do stowarzyszenia literackiego The Inklings (Inklingowie) założonego przez jednego ze studentów Oksfordu, a rozsławionego właśnie za sprawą Tolkiena i jego przyjaciół (był wśród nich Clive Staples Lewis, znany w Polsce jako autor cyklu książek Opowieści z Narni). To właśnie na spotkaniach Inklingów po raz pierwszy czytał Tolkien fragmenty Hobbita. „[...] tu dyskutowano nad tym tekstem i stąd poszła w świat fama o tej opowieści. Hobbit narodził się z opowiadań "na dobranoc" w dziecinnym pokoju synów Tolkiena. [...] Jakimiś drogami wiadomość o Hobbicie dotarła do Susan Dagnall, redaktorki z wydawnictwa Allen and Unwin. Zdobycie notatek nie okazało się trudne, a sama historia małego hobbita spodobała się jej. Pozostawało tylko namówić Tolkiena do napisania zakończenia (rzecz w tej wersji kończyła się śmiercią Smauga) i do przygotowania rękopisu do druku. Jesienią 1936 roku maszynopis był ukończony i powędrował do najbardziej surowego krytyka, jakiego można sobie wyobrazić. Szef wydawnictwa uznał, iż książkę dla dzieci powinno zrecenzować... dziecko. Przekazał ją swemu dziesięcioletniemu synowi, a kiedy ten wyraził się o niej pozytywnie, skierował książkę do druku. Hobbit ukazał się 21 września 1937 roku"6. „Wydawca Tolkiena, Allen and Unwin, prosił o nową opowieść o hobbicie. W odpowiedzi Tolkien przesłał rękopis Silmarilliona, napisany wiele lat wcześniej. W głębi ducha podejrzewał, że Silmarillion raczej nie nadaje się do publikacji. Opinia Stanleya Unwina była podobna. Dzieło zostało odrzucone, ale Unwin zachęcał Tolkiena do stworzenia innej powieści, podobnej do Hobbita. Książka, nad którą zaczął pracować Tolkien, nosiła roboczy tytuł Nowy hobbit i zaczynała się opisem przyjęcia urodzinowego Bilba Bagginsa. W ten sposób Tolkien rozpoczął kilkunastoletnią pracę nad dziełem, które miało mu przynieść największą sławę. Pierwsza część Władcy pierścieni ukazała się w 1954 r., a kolejne wydano w następnych latach. Tolkien zmarł 2 września 1973 roku.

Świat przedstawiony w Balladynie Juliusza Słowackiego

Słowacki napisał Balladynę w Szwajcarii w 1834 r. , ale opublikował ją dopiero w 1839 r. , po powrocie z podrózy na Bliski Wschód. W zamie rzeniu poety dzieło miało stanowić pierwszą część cyklu sześciu dramatów poświęconych legendarnym dziejom Polski. Oprócz tego utworu powstała jednak tylko Lilla Weneda. Tytuł dramatu i zarazem imię głównej bohaterki Balladyny nawiązuja do popularnego w pierwszej połowie XIX w. gatunku literackiego - . Podobnie jak w innych utworach tego typu w dramacie świat rzeczywisty współistnieje z nadprzyrodzonym . Postacie i fabuła zostały zaczerpnięte z folkloru , głównym tematem jest , a zasady moralne odwołują się do ludowego pojęcia sprawiedliwości.

Quiz ukryty w obrazku.

Geneza utworu

(...) Od ostatniego mego listu (...) napisałem nową sztukę teatralną - niby tragedię pod tytułem Balladina. Z wszystkich rzeczy, które dotychczas moja mózgownica urodziła, ta tragedia jest najlepszą - zwłaszcza że otworzyła mi nową drogę, nowy kraj poetyczny, nietknięty ludzką stopą, kraj obszerniejszy niż ta biedna ziemia, bo idealny. Zobaczysz kiedyś, Mamo kochana, co to za dziwna kraina - i czasy. Tragedia cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu do prawdy. Ludzie jednak, starałem się, aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca...

Pierwsza wzmianka o Balladynie pojawiła się w liście do matki z 18 grudnia 1834 . Dramat został ostatecznie ukończony w roku 1834 . Przez parę lat przeleżał w rękopisie, a drukiem ukazał się dopiero w lipcu 1839 r.

- to dramat poświęcony bajecznym dziejom narodu, po części jako przewrotna interpretacja prapoczątku z wykorzystaniem szekspirowskiej fantazji rodem ze Snu nocy letniej. Balladyna to jednak przekroczenie ram komizmu i tragizmu autora Hamleta. Słowacki łączy bowiem technikę szekspirowską z romantyczną koncepcją winy i kary. Zło lęgnie się wszędzie, jak u Szekspira w Makbecie, okazja wywyższenia nawet w chłopskiej chacie rodzi demony, a Balladynę po osiągnięciu swego celu - korony i wszechwładzy - poczynają trapić wyrzuty sumienia. Jednak w świat bohaterów interweniuje porządek wyższy - kiedy bohaterka przekracza granice wiarołomstwa (odrzucenie matki), ginie rażona piorunem. Wcześniej powiada: Będę żyła, jakby nie było Boga. Jej śmierć to zasłużony wyrok, który dosięga ją z mocy bądź Najwyższego, bądź z wewnętrznego rozdarcia bohaterki. U genezy tego wyroku tkwi ironia romantyczna - życie ludzkie jest igraszką trafu, a baśniowe postaci Goplany, sylfów czy błazeńskiego Grabca ukazują świat jako ring walki bez jasnych reguł, gdzie splątanie ludzkich losów staje się rezultatem metafizycznych zabaw i przebieranek.

Miłkowski T., Termer J., Leksykon lektur szkolnych, Wydawnictwo Graf-Punkt, Warszawa, 1996, s. 298.

Informacje o lekturze

Legendarny - „mityczny" odwołujący się do mitu o Lechu - założycielu państwa polskiego i dynastii Popiellidów.

Czas akcji w dramacie obejmuje okres czterech dni.

Filon zeznając przed sądem, mówi o domniemanym czasie zabójstwa Aliny: „Trzy razy księżyc i gwiazdy pobladły (Przed Apollinem)". Między Aktem I i II upływa noc (wtedy, gdy w chacie Wdowy zatrzymuje się na nocleg Kirkor, tego samego wieczoru Balladyna idzie na spotkanie z Grabkiem). Zabójstwa dokonano drugiego dnia rankiem. Wkrótce potem odbył się ślub starszej siostry z Kirkorem. Akt III zaczyna się od trzeciego dnia rano. Wdowa z Balladyną przenoszą się do zamku. Noc tego samego dnia obejmuje Akt IV - w zamku odbywa się uczta, Balladyna zabija Grabca, a Fon Kostryn odnajduje świętą koronę Lecha. Akt V ukazuje walki pod murami Gniezna, „zwycięstwo" i sąd Balladyny. Jest to dzień czwarty.

Rodzaj literacki

oprócz tekstu głównego występuje tekst poboczny (didaskalia),

zazwyczaj jest podzielony na akty,

akty dzielą się na sceny.

- komedia, np. A. Fredro, Zemsta

- tragedia, np. J. Słowacki, Balladyna

miejsce akcji

Miejsce akcji

Akcja tragedii rozgrywa się w rejonach jeziora Gopło, oraz pod murami Gniezna (walki Kirkora i jego żołnierzy z obozem „samozwańca") - pierwszej stolicy Polski, obecnej siedziby biskupów gnieźnieńskich.

Gopło - jezioro położone na Pojezierzu Gnieźnieńskim, (obecnie województwo kujawsko - pomorskie). Rzeka Noteć łączy je z Wisłą i Odrą.

Zdarzenia „umiejscawiane" są w otwartych przestrzeniach: tereny nadgoplańskie, gdzie „wałęsa się" „wiedźma goplańska z diablików orszakiem", mieszka stara Wdowa i jej dwie córki, w lesie (chata Pustelnika, zabójstwo Aliny), rzadziej w przestrzeniach zamkniętych: ubogi dom Wdowy i bogate, przestronne sale twierdzy Kirkora oraz na zamku w Gnieźnie (sąd Balladyny).

gatunek literacki

tragedia (o tym więcej na kolejnej lekcji)

Z jakimi wydarzeniami historycznymi i legendarnymi związana jest akcja dramatu? Zaznacz w tekście odpowiednie cytaty.

Kiedy rozgrywają się wydarzenia przedstawione w utworze? Za pomocą jakich słów można by określić czas akcji?

Zredaguj w zeszycie notatkę, którą rozpoczniesz zdaniem:

"Balladyna" Juliusza Słowackiego jest dramatem, ponieważ...

Bohaterowie

postacie fantastyczne

oprócz tekstu głównego występuje tekst poboczny (didaskalia),

zazwyczaj jest podzielony na akty,

akty dzielą się na sceny.

- komedia, np. A. Fredro, Zemsta

- tragedia, np. J. Słowacki, Balladyna

Postacie realistyczne

Legendarny - „mityczny" odwołujący się do mitu o Lechu - założycielu państwa polskiego i dynastii Popiellidów.

Czas akcji w dramacie obejmuje okres czterech dni.

Filon zeznając przed sądem, mówi o domniemanym czasie zabójstwa Aliny: „Trzy razy księżyc i gwiazdy pobladły (Przed Apollinem)". Między Aktem I i II upływa noc (wtedy, gdy w chacie Wdowy zatrzymuje się na nocleg Kirkor, tego samego wieczoru Balladyna idzie na spotkanie z Grabkiem). Zabójstwa dokonano drugiego dnia rankiem. Wkrótce potem odbył się ślub starszej siostry z Kirkorem. Akt III zaczyna się od trzeciego dnia rano. Wdowa z Balladyną przenoszą się do zamku. Noc tego samego dnia obejmuje Akt IV - w zamku odbywa się uczta, Balladyna zabija Grabca, a Fon Kostryn odnajduje świętą koronę Lecha. Akt V ukazuje walki pod murami Gniezna, „zwycięstwo" i sąd Balladyny. Jest to dzień czwarty.

nimfa wodna Goplana,

elfy Skierka i Chochlik.

Najważniejsze motywy

Legendarny - „mityczny" odwołujący się do mitu o Lechu - założycielu państwa polskiego i dynastii Popiellidów.

Czas akcji w dramacie obejmuje okres czterech dni.

Filon zeznając przed sądem, mówi o domniemanym czasie zabójstwa Aliny: „Trzy razy księżyc i gwiazdy pobladły (Przed Apollinem)". Między Aktem I i II upływa noc (wtedy, gdy w chacie Wdowy zatrzymuje się na nocleg Kirkor, tego samego wieczoru Balladyna idzie na spotkanie z Grabkiem). Zabójstwa dokonano drugiego dnia rankiem. Wkrótce potem odbył się ślub starszej siostry z Kirkorem. Akt III zaczyna się od trzeciego dnia rano. Wdowa z Balladyną przenoszą się do zamku. Noc tego samego dnia obejmuje Akt IV - w zamku odbywa się uczta, Balladyna zabija Grabca, a Fon Kostryn odnajduje świętą koronę Lecha. Akt V ukazuje walki pod murami Gniezna, „zwycięstwo" i sąd Balladyny. Jest to dzień czwarty.

oprócz tekstu głównego występuje tekst poboczny (didaskalia),

zazwyczaj jest podzielony na akty,

akty dzielą się na sceny.

- komedia, np. A. Fredro, Zemsta

- tragedia, np. J. Słowacki, Balladyna

Miejsce akcji

Akcja tragedii rozgrywa się w rejonach jeziora Gopło, oraz pod murami Gniezna (walki Kirkora i jego żołnierzy z obozem „samozwańca") - pierwszej stolicy Polski, obecnej siedziby biskupów gnieźnieńskich.

Gopło - jezioro położone na Pojezierzu Gnieźnieńskim, (obecnie województwo kujawsko - pomorskie). Rzeka Noteć łączy je z Wisłą i Odrą.

Zdarzenia „umiejscawiane" są w otwartych przestrzeniach: tereny nadgoplańskie, gdzie „wałęsa się" „wiedźma goplańska z diablików orszakiem", mieszka stara Wdowa i jej dwie córki, w lesie (chata Pustelnika, zabójstwo Aliny), rzadziej w przestrzeniach zamkniętych: ubogi dom Wdowy i bogate, przestronne sale twierdzy Kirkora oraz na zamku w Gnieźnie (sąd Balladyny).

tragedia (o tym więcej na kolejnej lekcji)

miłość matki do córek (Wdowa, mimo, że została odtrącona i upokorzona przez Balladynę, przed sądem nie ujawnia jej imienia, przez co zostaje skazana na tortury i umiera);

bezinteresowna miłość Aliny do Kirkora (dziewczyna marzy o księciu i obiecuje mu wierność);

miłość nimfy wodnej do Grabca (Goplana nie mogąc znieść odrzucenia, używa swoich mocy, aby ukochany odwzajemnił uczucie, jej niespełniona miłość, sprzeczna z naturą krzywdzi wiele osób;

miłość Filona do Aliny (pasterz, podobnie jak bohaterowie sielanek, jest pełen romantycznych wyobrażeń i ideałów, zachwyca się urodą zabitej dziewczyny, wzrusza się nieustannie i rozpacza nad jej losem.

Balladyna popełnia zbrodnie, aby dojść do władzy (zabija siostrę Alinę, Gralona, Grabca, Pustelnika, Kostryna, przyczynia się do śmierci Kirkora oraz matki), umiejętnie je ukrywa, pozbywa się kolejnych świadków. Ostatecznie zostaje ukarana - podczas sądu trzykrotnie wydaje wyrok śmierci, skazując w ten sposób samą siebie. Jest pewna, że kara jej nie dosięgnie, ale sprawiedliwość zostaje wymierzona przez siły natury - złą królową zabija piorun. Sprawdza się ludowe przekonanie, że nie ma winy bez kary.

W utworze głównym wątkiem jest wątek władzy.

Sami władcy przedstawieni są na zasadzie przeciwieństwa. Kirkor wierzy, że jedynym słusznym rozwiązaniem sytuacji w kraju, w którym panuje okrutny król Popiel IV, jest przywrócenie władzy prawowitemu królowi, Popielowi III. Kiedy lud chce okrzyknąć Kirkora nowym władcą, zrzeka się tronu. U Balladyny natomiast dominuje żądza władzy. Rośnie ona wraz z rozwojem wydarzeń, kieruje jej życiem, pcha do popełniania kolejnych zbrodni. Balladynie nie udaje się jednak utrzymać władzy.

W utworze natura staje się jednym z bohaterów, wpływa na rozwój wydarzeń. Towarzyszy postaciom - jest jedynym świadkiem zbrodni Aliny, prześladuje zabójczynię, reaguje na zło, wymierza karę za popełnione zbrodnie.

Fatalna siła miłości, żądzy i władzy.

Określ, co zapoczątkowało bieg wydarzeń w utworze. Jaka rolę odegrała ingerencja bohaterów fantastycznych?

Kto kogo kocha w Balladynie? Przerysuj tabelę do zeszytu i zapisz w niej odpowiedzi.

a) W jaki sposób Wdowa traktowała swoje córki?
b) Jak siostry traktuja siebie nawzajem?
c) Jaki stosunek do matki ma Alina, a jaki - Balladyna?

Określ relacje rodzinne panujące w chacie Wdowy.

Określ funkcję, jaką pełni przyroda w utworze Juliusza Słowackiego. Przytocz odpowiednie cytaty.

W jaki sposób ten utwór nawiazuje do Balladyny? Czym zaskakuje?

Zastanówmy się!

czas i miejsce , w którym rozgrywa się akcja - są nieokreślone , śmiało można powiedzieć - dawno dawno temu, za górami za lasami, w chatynce pod lasem mieszkała uboga wdowa z córkami;

kontrast sióstr - dobra i zła to też cecha baśni,

rywalizacja sióstr o rękę księcia to motyw często spotykany w baśni;

postacie baśniowe: królowa Goplana (dziwne stworzenie z mgły i galarety), Chochlik, Skierka;

przedmioty fantastyczne: cudowna korona Popiela;

zjawiska fantastyczne: Grabiec zmieniony najpierw w wierzbę, a potem w króla dzwonkowego;

natura sprzyja dobrym i odróżnia dobrych od złych: jaskółki lecą na spotkanie Aliny, a uciekają przed Balladyną;

zła nie można ukryć przed siłami nadprzyrodzonymi i naturą ;

zło zawsze będzie ukarane: piorun zabija Balladynę;

zakończenie - zła bohaterka musi zostać ukarana - to cecha baśni.

ELEMENTY BAŚNIOWE

Alina i Balladyna - porównanie postaci.

Uzupełniamy

Jak reaguje przyroda na Balladynę, a jak na Alinę?

Pozostali bohaterowie

Mówi o sobie, że jest bogatym „panem czterowieżowym", czyli właścicielem zamku. Udaje się do Pustelnika zamieszkującego w lesie z prośbą o radę. Chciałby się ożenić, ale nie wie, gdzie powinien szukać przyszłej małżonki.

Słynący z mądrości starzec radzi, by pojął za żonę zwykłą wiejską dziewczynę. Panna z ludu nigdy nie będzie miała złych zamiarów wobec męża, będzie spokojna, gospodarna i doceni to, czym obdarzy ją przyszły wybranek:

„Ani się wahaj, weź pannę ubogą,
Żeń się z prostotą, i niechaj ci błogo
I lepiej będzie, niżbyś miał z królewną..."

Kirkorowi przypada do gustu pomysł Pustelnika. Za sprawą duchów (Skierki i Chochlika) oraz Goplany trafia pod strzechę ubogiej Wdowy. Tu poznaje dwie piękne panny: Alinę i Balladynę. Zakochuje się w obydwu. Rozważa:

„Więc jednej być mężem - drugiej być kochankiem;
Wiec obie kochać, a jedną zaślubić?...
Lecz którą kochać? którą tylko lubić?..."

Dziewczęta, by zdobyć serce bogatego pana, zbierają w lesie maliny. Jego żoną zostaje starsza z sióstr - Balladyna, lecz nie dzban owoców zapewnia jej szczęście, ale zabójstwo rywalki.

Mężczyzna niczego się nie domyśla i ufnie zabiera nową żonę i jej matkę do zamku. Czując się spełnionym w miłości, wyjeżdża, by odzyskać skradzioną koronę Popielów i przywrócić leśnemu samotnikowi - Popielowi III jego prawowity królewski urząd. Mimo bojowej „misji", pragnie powrócić do zamku i wieść spokojny żywot u boku swojej małżonki. Nie miałby również nic przeciwko zamieszkaniu pod dachem wieśniaczej chaty. Mówi do Wdowy:

„Po stokroć, matko, wolę twoje ciche
I wiejskie życie... Miło na tym ganku
Czekać wieśniaczej małżonki, jak lubo
Kołysze sercem ten powiew poranku."

Pustelnikowi przyznaje się: „Jam stworzony do ciszy wiejskiej i prostoty". Czuje się spadkobiercą ludowej tradycji związanym z wizerunkiem prostego Lecha - mitycznego, „chłopskiego przodka" narodu. Za obowiązek rycerza i obywatela uważa bronić dobra państwa i sprawiedliwości. Dzielnie walczy pod Gnieznem i jest niemal bliski przywrócenia monarchii Popielowi III. Sam odżegnuje się od tego urzędu, mimo że lud stolicy obwołuje go władcą. Próbuje odeprzeć atak anonimowego „samozwańca", nie wiedząc, że tajemniczym rycerzem - intrygantem jest jego ukochana małżonka. Ginie na polu chwały.

Kirkor jest postacią tragiczną - ofiarą swojej idei i planu Pustelnika. Przegrywa również jako mąż i kochanek - Balladyna zdradza go z naczelnikiem zamkowej straży - Kostrynem. To jemu, a nie małżonkowi miałaby w przyszłości urodzić potomka.

W postaci Kirkora wykpił Słowacki mit romantycznego bojownika - obrońcy ojczyzny. Zadrwił z wartości jednostkowego poświęcenia za sprawę narodową, a ponadto, ukazując dwuznacznie uczucie młodzieńca do obydwu sióstr, wyśmiał ideał wiernej, spełnionej miłości.

Jest dowódcą warty na zamku Kirkora. O swoim pochodzeniu mówi:

„Z niemieckich książąt rodzę się. (...)
Jak biedny ptaszek spod płonących dachów
W lot się puściłem... dziś obcy... nieznany
Własnej ojczyźnie, sługa w obcym kraju;
Niech to nie będzie moim potępieniem! (...)"

Kostryn, jak Balladyna jest karierowiczem, przypomina postać "czarnego rycerza" ze staropolskich legend. Razem z Balladyną planują wyeliminować wszystkie osoby, które stoją na drodze do korony. Zdaje się, że łączy ich coś więcej, niż tylko wspólne pragnienie władzy. Po kolejnej, wspólnej zbrodni Balladyna zwraca się do Kostryna słowami:

„Skończ także ze starcem,
Co mieszka w celi - a nas tylko dwoje
Będzie wiedziało (...), Kostryn odpowiada: „Ty ciężarna; troje" (...).

Co prawda Balladynę łączyły także intymne stosunki z Grabcem, ale przypomnienie o ciąży w tym właśnie, a nie innym kontekście zdaje się wskazywać na Kostryna.

Słudze podoba się pani Kirkorowa. Schlebia jej i prawi komplementy. Pragnie bliżej się z nią związać. Śledzi ją nawet i podsłuchuje rozmowę z Pustelnikiem. W ten sposób poznaje jej sekret. Zamierza go wykorzystać do swoich celów:

„O! szczęście! - teraz panem złotej tajemnicy;
Mógłbym ja z pałacowej rozkrzyczeć wieżycy,
Albo mojemu panu wiernie opowiedzieć,
Albo okropną powieść wyrazami cedzić,
Jako piasek klepsydry, w pani trwożne ucho,
Aż zobaczę skarbnicę tego zamku suchą
(...) Mogę mieć ją i skarby. - Szczęśliwa godzina."

Kiedy zapała żądzą władzy, może okazać się bezwzględny. W pewnym momencie planuje posiąść koronę Popielów, w którą „ozdobiony" jest Grabiec. Na drodze staje mu Balladyna, ale i tej, mimo że jest jego kochanką, w dodatku w ciąży, nie zawahałby się zabić. Balladyna domyśla się tego i uświadamia sobie, że Fon Kostryn jest jednak jej wrogiem. Postanawia sprytnie i podstępnie wyeliminować go z „gry o władzę" i być jedyną pretendentką do tronu. Podaje mu połowę zatrutego chleba i Kostryn pada martwy, przed śmiercią jednak ostrzega zebranych przed „trującą jędzą".

Kostryn to człowiek zaślepiony ambicją i pragnieniem posiadania. Gdy pozna swoje możliwości, gotów uczynić wszystko, by osiągnąć cel. „Niszczy" go sprytniejsza kochanka.

To człowiek, który samotnie żyje w lesie. Okoliczny lud uważa go za mędrca. Udziela cennych wskazówek i rad. Kirkorowi wyjawia tajemnicę swego pochodzenia:

„Żyłem w purpurze, dziś noszę łachmany;
Muszę przeklinać. Miałem dziatek troje.
Nocą do komnat weszli bracia zboje,
Różyczki moje trzy z łodygi ścięto!
Dziecinki moje w kołyskach zarżnięto!
Aniołki moje!... wszystkie moje dzieci!"

Jest zdetronizowanym władcą - Popielem III. Państwem włada Popiel IV- jego brat. Rządy następcy są srogie, „ociekają" krwią. Starzec obwinia się za to:

„Ach, jam przeklęty! Przeklęty! Trzy razy
Przeklęty! winien jestem nieszczęść ludu."

Jako wygnaniec uniósł ze sobą świętą koronę Lecha - insygnium władzy. Zdaje sobie sprawę, że szczęście wróci do kraju w momencie, gdy na tronie zasiądzie właściciel „talizmanu". Kirkor czuje się w obowiązku pomóc byłemu władcy. Organizuje żołnierzy i zbrojną wyprawę przeciw Popielowi IV. Zabija „uzurpatora" . Niebawem do władzy powrócić ma Popiel III, lecz gdy Kirkor posyła po niego, starzec już nie żyje. Zostaje zamordowany:

„Lecz na skrzypiącej gałęzi przed chatą
Trup jego wisiał na grubym powrozie
Z białymi włosy i z podartą szatą
Wicher się bawił i trupa kołysał (...)"
FILON
Pozostali bohaterowie

Filon jest pasterzem, wędrownym śpiewakiem i jednocześnie poszukiwaczem piękna i kobiecego ideału:

„(...)Żyłem na świecie jako na pustyni;
Nienasycony, dumający, rzewny.
Byłem na dworach, widziałem królewny
Podobne gwiaździe Wenus, co wynika
Wieczorem z nieba różowego zorzą,
Zaczerwieniona, ale bez promyka.(...)"

Pustelnik drwi z niego:„Głupcze! | Niedoścignionych gwiazd szalony kupcze!" Nazywa „kwiatem beznasiennym", szaleńcem, którego, gdy tylko wróci na tron, obiecuje zamknąć w szpitalu dla umysłowo chorych. Uważa, że „marnuje" swój czas, próżno wypełniając go zbędną, niezrozumiałą poezją. Starzec radzi Filonowi pójść śladami Kirkora i zostać rycerzem, a nie „obłąkanym" piewcą „pustych", bezcelowych wartości. Ten jednak odnajduje ideał kobiety. W zachwyt i wzruszenie wprawia go widok martwej Aliny. Pragnąłby, żeby dziewczyna ożyła. Niestety, to marzenie nie spełnia się.

Słowacki w postaci Filona „wyśmiewa" rolę wieszcza - poety, przymierzając ją do szaleństwa, ale jednocześnie, jakby na przekór sobie, ocala tylko tę postać spośród wszystkich „martwych dusz" w dramacie. Dlaczego? Mimo, że głos Filona jest słabo słyszalny, to tylko on świadczyć będzie o okrucieństwie historii.

Grabiec, syn zakrystiana (kościelnego) - golibrody, postać pełna ironii, humoru. Nawet o swoim pochodzeniu mówi nie bez pewnego sarkazmu:

„Mój tata grał na dudach; pięknie grywał pjany,
A kiedy na trzeźwo, okropnie rzępolił;
Do tego był balwierzem i wieś całą golił,
Golił i grał na dudach, bo golił w sobotę,
Na dudach grał w niedzielę; a miał taką cnotę,
Że nie pił, kiedy golił, a pił, kiedy grywał.
I wszystko szło jak z płatka. Wtem kogut zaśpiewał
I mój ojciec małżeństwem z żoną los zespolił.
Panna młoda wąs miała, ojciec wąs ogolił.
I wszystko szło jak z płatka. Lecz tu nowe cuda!
Żona grała na dudach, a tatuś był duda;
Grała wiec po tatusiu i dopóty grała,
Aż go na cmentarzyku wiejskim pogrzebała.
Ja zaś pośmiertne dzieło organisty,
Jestem, jak mówią, ojca wizerunek czysty,
Bo lubią stary miodek i kocham gorzonnę,
I uciekam od matki..."

Zakochana w nim nimfa Goplana jest gotowa oddać mu we władanie cały świat przyrody, lecz Grabka nie interesuje władza, drwi z niej. Korona służy mu do przykrycia uszu, bawi się rolą „dzwonkowego króla".

Dla ludu Grabiec jest przedmiotem kpin. Naśmiewają się z niego dzieci i dorośli, gdy opowiada o swojej przemianie w wierzbę. Ceni głównie jadło i gorzałkę, dlatego chętnie przystałby na służbę do kuchni Kirkora. W życiu nie zamierza niczego osiągać, nie wybiera się dalej niż do najbliższej karczmy, a i ta „jeśli dama, Kocha mię, jak ja kocham..., to nadejdzie sama" - żartuje Grabek. Podoba mu się córka Wdowy - Balladyna i ma z nią romans. To za nią udaje się w królewskim „uniformie" na przyjęcie do zamku. Tam dyskretnie obserwuje panią Kirkorową, bo dokładnie wie, jakiej zbrodni się dopuściła. „Świadkował" wtedy jako „wierzba żałobna". Prowokująco prosi o dzban malin:

„W podzamkowym lesie
Muszą być słodkie maliny i duże,
I smakowite, skro Kirkor woli
Dzban takich malin, niż meszty papuże
I płaszcz królewski. - Każ, niech nam podstoli
Malin dzban poda na pokosztowanie."

Ginie, pozornie z przypadku jako ofiara naiwności, rozrzutności, hulaszczego trybu życia. Uśmiercając go, poeta neguje taką postawę życiową, bo Grabiec w efekcie uosabia to, co przyziemne, po trosze niemoralne. Jednocześnie bohater ów odpowiada ludowemu wyobrażeniu zabawy, beztroski. Przypomina błazna, który „ciętym" dowcipem kpi z rzeczywistości, niemniej wskazując jej czarne strony. To jego ustami przemawia Słowacki, czyniąc aluzje do czasów po powstaniu listopadowym:

„(...) Odtąd brać w rekruty
I żubry, i zające, i dziki, i łosie
Kwiaty, jeśli zechcą kąpać listki w rosie,
Niech płacą, (...)
Zabronić, aby sejmik jaskółczy usiadał
Na trzcinach i o sprawie politycznej sądził.
Wróblów sejmy rozpędzić; ja sam będę rządził
I wieszał, i nagradzał... Jaskółkom na drogę
Dawać paszporta, w takich opisywać nogę,
Dziób, ogonek i skrzydła, i rodzime znaki. (...)
Róża płaci od pęczka, od kalin kalina,
Od każdego orzecha zapłaci leszczyna,
Czy to pusty, czy pełny... mak od ziarek maku."

Przeprowadzono wówczas przymusowy pobór do wojska, wprowadzono paszporty, zakazano młodzieży wyjazdów na zagraniczne studia. Nałożono na kraj wysoką kontrybucję. Cenzura carska „rozszyfrowała" aluzje i w Królestwie Polskim oraz na terenach Cesarstwa zabroniła rozpowszechniania Balladyny.

Ironizując (co byłoby w stylu Grabka), można powiedzieć, że Grabiec zginął, ponieważ „wiedział za dużo", zarówno o zbrodni, jak i otaczającej, przygnębiającej rzeczywistości.

Uboga matka dwóch córek: Aliny i Balladyny. Zamieszkuje wraz z nimi w wiejskiej okolicy otoczonej leśnym borem, nieopodal zamku Kirkora. Ucieleśnia miłość rodzicielską - miłość bezgraniczną. Równie mocno kocha obydwie dziewczyny, choć z pozoru wydawałoby by się, że szala jej uczuć chyli się w stronę starszej - Balladyny, ale to dlatego, że zgodnie z tradycją starszą z cór chciałaby najpierw wydać za mąż. Jest prostą kobietą, znachorką. Po jej przeprowadzce do zamku, rozmawiają o autorytecie Wdowy mieszkańcy wsi. Pewien starzec przypomina:

„Pamiętajcie, że ona ubogie leczyła,
Ty sama, co tu wrzeszczysz moja miła pani,
Już by cię dawno szatan pojął do swej chwały.
Gdyby nie ta staruszka."

Próbuje pomóc Balladynie „zmazać" jej krwawe znamię, lecz irytuje tym córkę. W święta ubiera swoją „cycową suknię", choć Kirkor nie dostrzega, że to jej odświętne „ornaty". Sądzi, iż to zwykły ludowy strój - „gruba szata". Gdy zamieszkuje w twierdzy zięcia, namawia Balladynę, by „zmieniła" jej odzież na bardziej stosowną, lecz córka wstydzi się matki. Niewinnie proponuje, by przeniosła się do wieży. Nie chce, by za często poruszała się po książęcych komnatach. Potem nawet, w obecności sługi, nazywa ją mamką - kobietą, która ją wykarmiła, a nie dała życie.

Cierpi z powodu ucieczki Aliny i nie zdaje sobie sprawy z tego, co w istocie stało się z młodszą córką. Ufa, że rozsądna i dobra dziewczyna opamięta się i, porzucając młodziana, z którym rzekomo uciekła, powróci do matki. Ubolewa z powodu niemożności spotkania się z kumą Barbarą, która przyjechała w odwiedziny do zamku drabiniastym wozem - zabrania jej tego Balladyna, ale ostatecznie, by się nie narażać, godzi się z decyzją córki.

Głęboko i tragicznie przeżywa zdradę Balladyny. Zrozpaczona próbowała odebrać sobie życie, a piorun wypala jej oczy. Mówi do Pustelnika:

„(...) W taką zawieruchę!
W takie pioruny, na deszcz wygnać matkę!"

Jako niewidoma żebraczka porusza się po świecie, by kiedyś stanąć przed obliczem króla i wyznać mu swój ból, opowiedzieć o niesprawiedliwości, jakiej doświadczyła:

„Królu! Złoty panie!
Każ mojej córce, która ma złota obfitość,
Niechaj mnie kocha."

Gdy staje przed władcą, królem i sędzią jest Balladyna:

„Na dzieci
Skargę zanoszę... Mówią, że królowa
Piękna jak anioł, niechaj ona sądzi...
Miałam dwie córki (...)"

Wtedy jednak biedna Wdowa zaniechuje zamiaru zdradzenia imienia niewdzięcznej dziewczyny. Zostaje skazana na tortury, ale i wówczas milczy. Umiera, przeświadczona o niesłuszności losu, kary, jaką poniosła, nieświadoma tragicznego „fatum", które wypełniła i którego również stała się ofiarą. Poległa na polu niewinnych marzeń o „królewicu" z bajki dla swoich córek.

Wodna nimfa z jeziora Gopło - Królowa fali. Ze snu zimowego budzi się wiosną. Wtedy cała przyroda przystraja się we wszystkie barwy. Jej głowę spowija jaskółczy wianek.

Uosabia piękno, młodość, zwinność, powab. Skierka opisuje ja następująco:

„(...)Wytryska z wody Goplana;
Jak powiewny liść ajeru,
Lekko wiatrem kołysana;
Jak łabędź, kiedy rozwinie
Uśnieżony żagiel steru,
Kołysze się - waha - płynie.
I patrz! Patrz! lekka i gibka,
Skoczyła z wody jak rybka,
Na nezabudek warkoczu
Wiesza się za białe rączki
A stopą po fal przezroczu
Brylantowe iskry skrzesza.
Ach, czarowna! Któż odgadnie,
Czy się trzyma z fal obrączki?
Czy się na powietrzu kładnie?
Czy dłonią na kwiatach się wiesza?"

Pustelnik określa ją mianem „wiedźmy goplańskiej", zapewne przez skłonność do ingerowania w sprawy ludzi, „plątania" im życiowych ścieżek.

Nieszczęściem Goplany okazuje się miłość do człowieka - hulaki i lekkoducha - Grabca. Pewnej zimy ratuje go od utonięcia, wyrzucając ledwo żywego nieszczęśnika na taflę jeziora. Grabiec, zakochany w Balladynie, nie chce wiązać się z tworem „z mgły i galarety". Owa namiętność gubi wodną boginkę, gubi też innych bohaterów. Patronka przyrody krzyżuje ludzkie plany i za wszelką cenę postanawia zdobyć kochanka:

„Niech słonce zgaśnie,
Jeśli mi ciebie kto wydrze, kochanku.
Ty jesteś moim, moim! moim wiecznie! (...)"

Goplana usiłuje nie dopuścić do spotkania Grabka z Balladyną, a gdy się dowiaduje się, że takie miało miejsce, karze zdrajcę, który wcześniej, w dowód wierności, ośmielił się ją pocałować. Zamienia go w wierzbę płaczącą, by nauczył się doceniać uczucia. Przerażona, późniejszym biegiem wypadków, bo to za jej sprawką Kirkor trafia do domu Wdowy i wszystkim „przytrafiają się" same nieszczęścia (ginie Alina i następuje seria nieplanowanych morderstw), wyrusza z kluczem żurawi na północ. Razem z nią odlatują „diabelscy" poddani: Skierka i Chochlik.

Goplana nieświadomie rozpoczyna swoisty „dance macabre" - taniec śmierci, do którego „zaprasza" główne postaci dramatu. Większość bohaterów ginie. Przypomina to o odwiecznej zależności człowieka od „sił wyższych", roli przeznaczenia, fatum, które musi się wypełnić. Śmierć wpisuje się również w cykl przyrody, w jej równowagę, tak jak nieszczęścia i cierpienia człowieka są koniecznością egzystencji - drogą do zdobywania wiedzy o życiu.

Dramat o władzy, winie i karze.

Wyjaśnij , jaka rolę w dramacie odgrywa złota korona Popielów .

Przedstaw etapy dochodzenia Balladyny do władzy. W swojej wypowiedzi użyj zwrotu cel uświeca środki.

Jaką władczynią chciała być Balladyna? Jak zamierzała pokierować swoim życiem po objęciu tronu? Poprzyj swoją odpowiedź odpowiednimi cytatami z ostatniej sceny dramatu.

Dlaczego - Waszym zdaniem - Balladyna, mimo że uczciwie osadziła zbrodnie, musiała zginąć?

Podajcie przykłady innych utworów literackich lub filmowych, których fabuła kojarzy się Wam z historią przedstawiona w Balladynie. Wyjaśnijcie, na czym polega związek miedzy tymi utworami.

ZAPAMIĘTAJ!

Uzasadnij, że Balladyna jest postacią tragiczną.

skomplikowanej naturze ludzkiej, podatności na pokusy zła - przecież Balladyna dojrzewa do kolejnych zbrodni, najpierw chodzi jej tylko o małżeństwo, potem zgładzi Kirkora, by rządzić niepodzielnie;

prawach moralnych: Balladyna nie może zbudować państwa prawa, skoro doszła do władzy drogą zbrodni; może nawet by chciała - lecz sprawiedliwość dziejowa na to nie pozwoli;

istocie zła, jego podstępnej i niszczącej sile, konsekwencjach zbrodni;

mechanizmach władzy, ofiarach, których wymaga.

NATURA LUDZKA

PRAWA MORALNE

mechanizmy władzy

PROBLEMATYKA

Jest to tragedia o:

Problem moralny jest najważniejszy: morderstwo, zdrada, niewdzięczność wobec matki muszą zostać ukarane.

O tym, jak żądza władzy popycha do zła. A zło pociąga za sobą następne zło.

Nakaz miłości do matki, do siostry, do męża. Pogardziwszy rodziną - Balladyna musi zginać. Miłość matczyna znajduje tu szczególne miejsce - jej uosobieniem jest matka Balladyny, która nawet torturowana nie wyznała imienia swojej córki - zbrodniarki.

Są zbrodnie dla których nie ma wybaczenia - kiedy Balladyna sądzi, że jej czyny to przeszłość i może zacząć nowe życie - spada na nią kara z nieba. Nie da się zbudować dobrego gmachu na fundamentach z krzywdy ludzkiej.

ZWIĄZKI RODZINNE

PRZESTROGA

Ważne prawdy w Balladynie

Należą do nich:

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji Spis treści Fatalna siła miłości, żądzy i władzy. Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza. Świat przedstawiony w Balladynie Juliusza Słowackiego Alina i Balladyna - porównanie postaci. Dramat o władzy, winie i karze. Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5f99e0e82196990d76d9d0b7/presentation-balladyna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji poświęcony "Balladynie"

Plan pracy z lekturą

charakterystyka Balladyny

droga Balladyny do władzy

analiza fragmentów "Balladyny"

symbole w dramacie i na plakacie

świat przedstawiony

Cel: zapoznasz się z życiem i twórczością Juliusza Słowackiego;określisz elementy swiata przestawionego

Temat: W SCENERII BAŚNIOWEJ, W CZASIE LEGENDARNYM.

Co powinniśmy wiedzieć o świecie przedstawionym?

Problematyka poruszana w dramacie

legendarnych:związanych z początkami polskiej państwowości, w których występują postacie króla Popiela, Lecha i jego korony

baśniowych:to przede wszystkim postacie fantastyczne (wróżka Goplana, leśne duszki: Skierka i Chochlik), uosobienie przyrody, działania związane z użyciem magii, motyw walki dobra ze złem. Jednak motywy te są wykorzystane na opak: czary utrudniają życie bohaterom, a dobra Alina ginie z rąk złej Balladyny.

obecność elementów:

miłosny

polityczny

obyczajowy

baśniowy

nazwij wątki

Szczególnie utkwiło mi w pamięci wydarzenie, w którym .........................................................................................................................Pamiętam je, ponieważ .........................................................................................................................

Dokończ zdania:

Cel: przeanalizujesz, wydarzenia, które doprowadziły bohaterkę do władzyzastanowisz sie, jak to się stało, że prosta dziewczyna stała się mordrczynią

Temat: Droga Balladyny do władzy

2. Co zyskała Balladyna dzięki małżeństwu z Kirkorem?

1. Przypomnijcie okoliczności, w jakich Balladyna została żoną Kirkora.

f) Dlaczego i w jaki sposób grafini pozbywa się męża i Kostryna?

e) Co doprowadza Balladynę do popełnienia kolejnych zbrodni?

b) Jak Balladyna zrywa więzy ze swją przeszłością?

a) Dlaczego Kirkor musiał wyjechać? Czego zażyczył sobie przed wyjazdem? Jak Balladyna reaguje na jego wyjazd?

d) Jaki wpływ na Balladynę ma znajomość z Kostrynem?

c) Jaki jest stosunek Balladyny do matki?

3. Jakie były konsekwencje wyjazdu Kirkora?

droga Balladyny do władzy

Praca domowaNapisz artykuł na jeden z wybranych tematów: 1. Nie ma zbrodni bez kary, czyli sprawiedliwości stało się zadość. 2. Seria tajemniczych zbrodni w okolicy jeziora Gopło. 3. Zaskakujący finał uroczystości koronacyjnej.

Cel:scharekteryzujesz bohaterkęuzasadnisz swoje stanowisko

Temat: KOBIETA AMBITNA CZY ZBRODNIARKA? PORTRET PSYCHOLOGICZNY BALLADYNY

2. Przygotuj list gończy, który pomógłby ująć zbrodniarkę. Umieść w nim:- Imię poszukiwanej, - rysopis, portret- znaki szczególne, - napisz, o co jest podejrzana; czy jet niebezpieczna, - podaj, gdzie należy zgłosić ewentualną wiedzę o podejrzanej,- zachęć do współpracy,- podpisz swój list

1. Kim była Balladyna? Przedstaw bohaterkę.

Pustelnika

Grabca

matki

siostry

Kirkora

3. Jak Balladyna zachowywała się wobec innych osób?

zła

żądna władzy, ambitna

fałszywa i przebiegła

okrutna, bezwzględna

wyniosła, owładnięta pychą

wskaż sytuacje, które potwierdzają cechy Balladyny

przytocz argumenty oskarżające Balladynę

znajdź argumenty na obronę Balladyny

Mówi się, że "Balladyna" to baśń o władzy. Czego dowiedzieliście się o ludzkiej naturze z tego utworu?Zapisz kilka zdań.

Co może oznaczać plama krwi na czole Balladyny?Wskaż biblijną postać z podobnym piętnem. Co je łączy?

Cel:analiza fragmentu dramatuporównanie bohaterki ballady "Lilije" i Balladyny

Temat: „Skoro bym otarła / Krew z mojej ręki... byłabym szczęśliwa". Uczucia, przeżycia i działania Balladyny po dokonaniu siostrobójstwa.

b) z podziałem na role dialogu między Balladyną i Goplaną (scena I aktu II), zaczynającego się słowami Balladyny: „Wiatr goni za mną i o siostrę pyta" do słów Goplany: „Bańka z kryształu, którą wichry wydmą / Z błękitu fali...i barwami kwiatu / Malują zorze".

Odczytajcie:a) fragment wypowiedzi Goplany po znalezieniu ciała Aliny (scena I aktu II), zaczynającego się od słów: „Ach, okropność..." do słów: „...Jak siostry płaczem...";

Odpowiedz na pytania: a) Co sprawia, że Balladyna wraca na miejsce zbrodni? b) W jakim stanie psychicznym tam wraca? c) Jak Balladyna reaguje na wypowiedzi rzekomej Aliny? d) Jak przyjmuje sugestię, że to, co się stało, było złym snem? e) Dlaczego Goplana postanowiła przybrać postać Aliny i zasugerować zły sen?

Wskaż cytaty stanowiąe odpowiedzi na następujące pytania: a) O czym zapewnia Goplana Balladynę? b) Co jej przepowiada? c) Przed czym jej nie przestrzegła?

Odczytaj monolog Goplany kończący scenę I aktu II od słów: „Ale bądź spokojna..." do końca.

Z podobną sytuacją mamy do czynienia w balladzie "Lilije" Adama Mickiewicza. Pustelnik składa mężobójczyni propozycję przywrócenia do życia zamordowanego męża, ale bohaterka woli znosić udrękę wyrzutów sumienia, niż za popełnioną zbrodnię ponieść karę, która z pewnością by ją spotkała, gdyby mąż powrócił do świata żywych. Podobnie Balladyna, wiedząc, że powrót Aliny do życia pozbawiłby ja szans na małżeństwo z Kirkorem, odrzuca sugestie Goplany.

W kilku zdaniach opisz przeżycia Balladyny po zabójstwie Aliny

Cel: rozumiem, co to jest symbol oczytuję symboleanalizuję plakat teatralny

Temat: Odkrywamy symbole zawarte w "Balladynie"

co symbolizują powyższe przedmioty

skrywana tajemnica

zbrodnia

kara

zbrodnia

miłość

żądza władzy

Andrzej Pągowski

Jan Lenica

Rafał Olbiński

Maciej Szymanowicz

Artyści za pomocą różnych elementów graficznych przedstawili swoją interpretację dramatu Juliusza Słowackiego. Wybierz jeden z tych elementów i wyjaśnij jego sens w kontekście całego utworu.

CeL:przypomnę sobie cechy dramatu i tragediidowiem się, jaką rolę pełni epilog

Temat: Żegnamy się z "Balladyną"

DRAMAT

EPIKA

LIRYKA

RODZAJE LITERACKIE

Juliusz Słowacki określił swój utwór jako tragedię - jednak nie jest to klasyczna tragedia (funkcjonuje tutaj bardziej jako romantyczna tragiczność i ironia życia)

TRAGEDIA

DRAMAT ROMANTYCZNY

KOMEDIA

DRAMAT WŁAŚCIWY

GATUNKI DRAMATU

celem autora -działanie nawyobraźnię odbiorców,nie na ich rozum

poeta tworzy własny świat, własną mitologię

Juliusz Słowacki jest jak DJ -„miksujący" (zamiast płyt) motywy, postaci, rekwizyty,tematy literackie i kulturowe

EPILOG

„Zobaczysz kiedyś Mamo kochana, co to za dziwna kraina - i czasy. Tragedia cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu prawdy. Ludzie jednak starałem się, aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca".

Juliusz Słowacki skomentował Balladynę w jednym z listów do matki:

W prezentacji wykorzystałam: materiały WSiP przygotowane przez Ewę Horwath i Grażynę Kiełb,materiały GWO przygotowane przez Cecylię Ratajczakquiz video (nie znam autorki)

Dziękuję.

Przygotuj się do sprawdzianu.

I to już wszystko.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji poświęcony "Balladynie" Plan pracy z lekturą charakterystyka Balladyny droga Balladyny do władzy analiza fragmentów "Balladyny" symbole w dramacie i na plakacie świat przedstawiony Cel: zapoznasz się z życiem i twórczością Juliusza Słowackiego;określisz elementy swiata przestawionego Temat: W SCENERII BAŚNIOWEJ, W CZASIE LEGENDARNYM. Co powinniśmy wiedzieć o świecie przedstawionym?

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/60869ce278c7db0da079dcdb/presentation-streszczenie-tekstu-nieliterackiego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
streszczenie

na egzamnie ósmoklasisty
START
W prezentacji wykorzystałam:

- film Kasi Dziedzic,

- fragmenty arkuszy i informatorów CKE oraz OKE Łomża.
Streszczenie to wypowiedź polegająca na zapisaniu własnymi słowami najważniejszych informacji z przeczytanego tekstu bądź wysłuchanego wykładu, wywiadu itp., czyli spisanie pokrótce ich treści tak, by zachować sens wypowiedzi. W streszczeniu
nie umieszczamy cytatów, opisów, dialogów, komentarzy i opinii.

film dydaktyczny

ćwiczenie interaktywne

KLIKNIJ W OBRAZEK

WSKAZÓWKI DO PRACY NAD STRESZCZENIEM

4. Przeanalizuj środkowe akapity artykułu - zawierają one odpowiedź na pytanie, na czym skupia się autor, rozwijając podjęty temat. W tym celu nadaj tytuły poszczególnym fragmentom i zapisz je w formie planu.

sformułowania do zastosowania we wstępie

sformułowania sygnalizujące czynności autora

sformułowania ułatwiające przywołanie wniosków

sformułowania wskazujące na dokonanie selekcji materiału i uogólnienie treści

Tematem tekstu jest...,

Tekst poświęcony jest...,

Tekst dotyczy...,

Tekst ukazuje...,

Tekst skupia się na zagadnieniu...

Autor skupia się na.../ omawia, opisuje,

rozważa, prezentuje, analizuje, tłumaczy,

referuje, wyjaśnia, porządkuje, wylicza, przywołuje

Autor dowodzi, że.../ stwierdza, że...,

Z rozważań autora wynika, że...

Najważniejszym/najistotniejszym wnioskiem płynącym z rozważań jest...,

Główny wniosek, który można sformułować na podstawie badań, to...,

Autor w klarowny, zwięzły, przejrzysty, przekonujący sposób przedstawia/ukazuje/przekonuje...

Anna Sobieraj, Marta Strychalska
Jak dobrą pamięć mają słonie?
Liczne obserwacje wskazują na to, iż słonie posiadają doskonałą długoterminową pamięć przestrzenno-czasową. Taka struktura pamięci jest przystosowaniem do środowiska, w jakim żyją, ma to duże znaczenie w funkcjonowaniu gatunku, a często jest również kluczem do przetrwania.

Stada przemierzają setki kilometrów w poszukiwaniu dostatecznej ilości pokarmu oraz wody. Już w latach 90. XX wieku obserwowano wędrówki słoni na pustyni Namib. Wędrowały na odległość 195 km od miejsc przez nie zajmowanych do miejsc, gdzie lokalnie, cyklicznie występowały deszcze.

Innym potwierdzeniem na to, że słonie posiadają doskonałą pamięć, są badania prowadzone przez Foley'a [...] w Parku Narodowym Tarangire w Tanzanii. W latach 1992-1994 panująca tam ciężka susza zmusiła słonie do poszukiwania wody i pokarmu. Stada prowadzone przez starsze samice wychodziły poza obszar parku. Te rodziny, które zostały w obrębie rezerwatu, cierpiały na niedostatek wody i pokarmu, co powodowało nawet dwukrotnie większą śmiertelność niż w stadach, które opuściły Park. Samice, które miały przynajmniej 35 lat, przeżyły wcześniej podobną suszę dzięki temu, że poszukiwały pokarmu poza granicami Parku. Pamięć o tym zdarzeniu pozwoliła im w podobnej sytuacji klimatycznej wyprowadzić stado na tereny bogate w pożywienie i dzięki temu zapewnić im przeżycie. Zbyt młode samice nie mające takiego doświadczenia nie wyprowadziły swoich rodzin z terenu suszy.

Drugim obszarem pamięci u słoni, który jest równie interesujący, jest pamięć socjalna. Słonie prowadzą społeczny tryb życia i struktura socjalna ich grup jest skomplikowana. Stada składają się ze spokrewnionych samic i młodych. Na czele grupy stoi najstarsza samica. Wszystkie samice należące do stada współpracują ze sobą przy opiece nad młodymi. Samce pozostają z grupą rodzinną jedynie do czasu osiągnięcia dojrzałości płciowej (12-15 rok życia). Po opuszczeniu stad młode samce tworzą grupy kawalerskie, a dorosłe żyją samotnie [...].

Pamięć społeczna opiera się na dwóch filarach - rozpoznawaniu głosów oraz wydzielanego zapachu. Eksperymenty przeprowadzone przez McComba w Parku Narodowym Amboseli w Kenii dowodzą, że słonie są w stanie rozpoznawać głosy około 100 osobników z tego samego stada, a także innych stad nawet z odległości 1 km. Rezultaty tych badań pokazały też, że słonie potrafią zapamiętać i rozpoznać głos konkretnego osobnika po dłuższym czasie. Podczas doświadczenia odtworzono dźwięk wydawany przez samicę, która zmarła. Członkowie jej rodziny zareagowali, wydając dźwięki w odpowiedzi na to wołanie po 3 miesiącach od jej śmierci. Powtórzono to doświadczenie po 23 miesiącach od śmierci samicy. Słonie ze stada również odpowiedziały wołaniem i podeszły do głośnika, z którego wydobywały się dźwięki. [...]

Tak dobra pamięć nie jest rejestrowana u innych zwierząt. Zdolność zapamiętywania dostępna dla słoni jest porównywana do zdolności pamięciowych ludzi. Naukowcy zakładają, że jest to charakterystyczne dla tych gatunków, gdyż tworzą one podobnie złożone struktury społeczne oraz żyją znacznie dłużej w porównaniu do innych zwierząt.

Na podstawie: http://bio-diversity.pl/2017/05/15/pamiec-slon/
Tekst streszczenia:
Anna Sobieraj i Marta Strychalska w swoim tekście podejmują problem pamięci i zapamiętywania u słoni. Autorki wyodrębniają trzy rodzaje pamięci: biologiczną, socjalną oraz społeczną i każdą z nich charakteryzują. Swoje stwierdzenia ilustrują przykładami oraz odwołują się do badań naukowych. Z tekstu wynika, że pamięć słoni jest podobna do pamięci ludzi.

ćwiczenie 1
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie fragmentu Rycerz w średniowieczu Marii Ossowskiej.
Tematem tekstu Marii Ossowskiej jest ......................................................................................... .......................................................................................................................................................

Autorka skupia się na ................................................................................................................... .......................................................................................................................................................

i dowodzi, że ................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................

+ info

+ info

+ info

+ info

przykładowe

Tematem tekstu Marii Ossowskiej jest kodeks rycerski. Autorka skupia się na przedstawieniu warunków, jakie powinien spełniać ktoś, kto pretenduje do miana rycerza, i dowodzi, że zasady zachowania i postawy, które prezentuje w artykule, czyniły rycerzy ludźmi honoru, godnymi najwyższego uznania.

Ćwiczenie 2
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie fragmentu Tajemnice dobrej rozmowy Izabelli Anny Zaremby.
Tematem tekstu Izabelli Anny Zaremby jest ...............................................................................

Autorka skupia się na ................................................................................................................... .......................................................................................................................................................

i dowodzi, że ................................................................................................................................ .......................................................................................................................................................

przykładowe

Tematem tekstu Izabelli Anny Zaremby jest rozmowa. Autorka skupia się na rozróżnieniu różnych typów rozmów i ich charakterystyce i dowodzi, że dialog jest najbardziej pożądaną i najtrudniejszą formą rozmowy.

Ćwiczenie 3

Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Życie z pasją Małgorzaty Smoczyńskiej.

Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest .......................................................... ................................................................................................................. .

Autorka skupia się na ........................................................................................ ...................................................................................................................

i dochodzi do wniosku, że ................................................................................. ................................................................................................................. .

przykładowe

Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest rola pasji w życiu człowieka. Autorka skupia się na wyjaśnieniu, czym jest pasja i dochodzi do wniosku, że pasja wzbogaca życie człowieka, daje mu poczucie spełnienia.

Ćwiczenie 4

Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Człowiek Józefa Tischnera.

Tematem tekstu Józefa Tischnera jest ......................................................................... .......................................................................................................................... .

Autor zauważa, że ................................................................................................... .......................................................................................................................... .

Na końcu dochodzi do wniosku, że ............................................................................ ........................................................................................................................... .

przykładowe

Tematem tekstu Józefa Tischnera jest zagadnienie dotyczące istoty człowieczeństwa. Autor zauważa, że ten w pełni jest człowiekiem, kto przy podejmowaniu wyzwań nie jest pozbawiony nadziei. Na końcu dochodzi do wniosku, że nadzieja jest motorem ludzkiego działania i dlatego Diogenes nie znalazł prawdziwego człowieka, po spotykał tylko ludzi pozbawionych nadzie i.

Małgorzata Smoczyńska

ŻYCIE Z PASJĄ

W naszej kulturze słowo „pasja" najczęściej kojarzy się z czymś dostarczającym bardzo silnych emocji, z jakąś pochłaniającą aktywnością wykonywaną regularnie, szczególnie w obszarach artystycznych, podróżniczych, sportowych. [...]

Kluczowe wydaje się zrozumienie, czym tak naprawdę jest pasja. To przede wszystkim energia i radość odczuwane wtedy, gdy robimy to, co karmi naszą duszę, ciało, umysł i emocje. To zaangażowanie i motywacja, wyzwolone faktem, że robimy coś, co jest dla nas przyjemne i co chcemy dla tej właśnie przyjemności robić - bez żadnego przymusu z zewnątrz. Stąd efektem oddawania się pasji jest poczucie naładowania akumulatorów. [...]

Liczba aktywności, które można określić mianem pasji, jest tak naprawdę ogromna. Nie jest istotne, czy daną czynność wykonujemy często czy rzadko, nie jest ważne to, czy osiągamy w niej sukcesy bądź korzyści materialne, nie ma znaczenia, czy dana aktywność jest społecznie istotna, czy też zupełnie błaha. To może być spacer z psem, porządkowanie ogrodu, przeglądanie kolekcji zdjęć lub pocztówek. Pasją mogą być inni ludzie - rozmowy z nimi, wspólne spędzanie czasu. Pasją może być gotowanie, sprzątanie, czytanie, oglądanie filmów.

Wszystkie te czynności można określić mianem ziaren pasji, choć nasza kultura nazwie je raczej mało istotnym hobby. Tymczasem to właśnie z takich ziaren pasji, gdy trafią na żyzny grunt i będą odpowiednio pielęgnowane, niczym piękna roślina, wyrasta wielka wspaniała pasja, będąca stylem życia. Z czasem ta roślina, która z entuzjazmem i zaangażowaniem pnie się do słońca, rozwijając kolejne gałązki umiejętności i talentów, może stać się wielkim drzewem - kluczowym elementem naszej tożsamości, koroną rozwoju naszych talentów i umiejętności, pełnym owoców w postaci satysfakcji, dumy, entuzjazmu dla życia, ciągłego rozwoju, relacji z ludźmi, ale też pieniędzy. [...]

Życie z pasją jest dla nas tak istotne przede wszystkim dlatego, że w bardzo dużym stopniu zaspokaja nasze najważniejsze potrzeby oraz daje nam życiodajną energię.

Dzięki pasji stajemy się też ciekawszym człowiekiem dla innych, wzbogacamy ich życie, jesteśmy inspiracją. To z kolei daje nam większe zadowolenie z samych siebie, wyższe poczucie własnej wartości.

Życie z pasją dobrze zaspokaja także potrzebę przynależności - łączy nas i zbliża do ludzi o podobnych zainteresowaniach, pozwala poczuć się częścią ich społeczności. Docelowo pomaga nam znaleźć swoją misję i powołanie, nadaje cel i sens naszemu życiu.

Na podstawie: Małgorzata Smoczyńska, Życie z pasją - instrukcja obsługi, „Focus Coaching Extra" nr 2/2016.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem rycerza, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 1.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem rozmawiających osób, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 2.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem uczących się dzieci, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 3.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem mężczyzny w kapturze, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 4.

Maria Ossowska

RYCERZ W ŚREDNIOWIECZU

Przyjrzyjmy się głównym rysom, które miały charakteryzować ideał rycerza.

Rycerz musiał być w zasadzie dobrze urodzony. Mówię „w zasadzie", bo można było być pasowanym na rycerza za szczególne sukcesy bojowe. Można było także - i to zdarzało się coraz częściej w związku z rozrostem miast i wzmaganiem się ich znaczenia - nabyć ten przywilej. [...]

Rycerz miał promieniować urodą i wdziękiem. Urodę tę podnosił zwykle strój świadczący o zamiłowaniu do złota i drogich kamieni. Nie byle jaka musiała być także zbroja i uprząż. [...]

Rycerz musiał być silny. Siła ta była niezbędna do dźwigania zbroi, która ważyła 60-80 kilo. [...] Znaczenie siły fizycznej będzie - jak zauważają niektórzy - umniejszał rozwój techniki.

Od rycerza oczekiwano, by był nieustannie zaprzątnięty swoją sławą. Szlacheckie pochodzenie - pisał uczeń Arystotelesa - Teofrast - ma to do siebie, że człowiek, któremu przysługuje, jest bardziej chciwy sławy niż inni. Wymagała ona ciągłego podtrzymywania, ciągłej próby. [...] Duma jest w pełni usprawiedliwiona, byle nie przesadna. [...]

Kto chce należeć do rycerzy, musi rozpocząć nowe życie, modlić się, unikać grzechu, pychy i podłości. Musi on bronić Kościoła, wdowy i sieroty, a także opiekować się ludnością. Musi być waleczny, lojalny i nie pozbawiać nikogo jego własności. Obowiązuje go wojna w słusznej sprawie. Musi być wielkim podróżnikiem szukającym udziału w turniejach i walczącym dla damy swego serca.

Gdy mówimy o rycerskości dzisiaj, mamy zwykle na myśli przede wszystkim postawę wobec wroga i wobec kobiety. Wejrzyjmy kolejno w jej bardziej szczegółową charakterystykę.

O chwale rycerza decydowało nie tyle zwycięstwo, ile to, jak walczył. Walka mogła dla niego bez ujmy kończyć się klęską i śmiercią [...]. Śmierć na polu walki była nawet dobrym zakończeniem jego biografii, bo trudno było dopuścić do życia w starczym niedołęstwie. Fair play1 obowiązujący w walce, dyktowany był [...] przez szacunek dla przeciwnika, dumę, postawę zabawową, lęk przed odwzajemnieniem i wreszcie humanitaryzm. [...] Jeżeli rycerz, z którym się walczyło, spadł z konia (a w zbroi nie mógł podnieść się o własnych siłach), ten, kto go strącił, sam także zsiadał z konia, żeby wyrównać szanse.

Na podstawie: Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa 1973.

1 Fair play - (z ang.) uczciwa gra lub walka sportowa; uczciwe postępowanie w stosunkach z ludźmi.

Izabella Anna Zaremba

TAJEMNICE DOBREJ ROZMOWY

Każdy z nas zapewne doświadczył, jak różne mogą być rozmowy. Po niektórych z nich czujemy się lepsi, mądrzejsi, piękniejsi, aktywniejsi, naładowani dobrą energią, po innych znudzeni, osłabieni, pomniejszeni, jałowi. Niestety, choć jako ludzie jesteśmy obdarzeni darem mowy i umiejętnością porozumiewania się, nie zawsze umiemy to robić.

Wiele rozmów jest tylko wymianą informacji: „wrócę później", „wyrzuć śmieci", „ścisz telewizor", „odrób lekcje", „kup pieczywo", „wyjdź wreszcie z tej łazienki", „załóż sweter" i tak oczywiście można by w nieskończoność, ale nawet jeśli druga strona coś odpowiada - trudno nazwać to rozmową. Jakąś formą rozmowy jest rytualna wymiana uprzejmości i nowinek typu „co słychać", a także plotkowanie, marudzenie i narzekanie. Nawet jeśli jesteśmy pozornie ożywieni w tym typie rozmowy, to rezultatem takich banalnych konwersacji jest zazwyczaj znudzenie, rozdrażnienie, irytacja.

Banalne konwersacje są najczęściej po to, aby zagłuszyć własny niepokój, podtrzymać byle jaki kontakt z innymi ludźmi, a najczęściej pozory takiego kontaktu. Tego typu rozmowy służą temu, by nie mówić nic istotnego.

Formę rozmów o tak zwanych poważnych sprawach, traktowaną jako niebanalny rodzaj konwersacji, nazywamy dyskusją. I chociaż naiwnie niemal zawsze oczekujemy, by miała ona konstruktywny charakter, bardzo rzadko udaje się to nam w praktyce osiągnąć.

Na szczęście istnieje jeszcze trzeci typ rozmów, w niektórych kręgach społecznych prawie nieznany, który nazywa się dialogiem. Dialog można by określić najkrócej jako porozumienie się ludzi autentycznie słuchających z ludźmi autentycznie mówiącymi.

Dialog jest w swej istocie wspólnym poszukiwaniem pełniejszego rozumienia. Zmierza do wzbogacenia możliwości i pogłębia więzi między rozmawiającymi. Dialog jest współpracą. Dyskusja jest rywalizacją, gdyż uczestnicy przeciwstawiają sobie racje i argumenty, by wykazać, że druga strona jest w błędzie. Celem dyskusji jest wygrana jednej ze stron. Podczas dialogu jeden słucha drugiego, aby zrozumieć i próbować osiągnąć porozumienie. Tymczasem podczas dyskusji jeden słucha drugiego, by wyłapać słabe punkty i przeciwstawić im własne racje.

Ważne jest, że dialog wyzwala refleksję nad własnym stanowiskiem, a dyskusja wyzwala przede wszystkim krytykę argumentów przeciwnika. Piękne jest to, że dialog wspiera postawę otwartego umysłu i gotowość przyznania, że jest się w błędzie, a nawet gotowość do zmiany stanowiska. Dyskusja wspiera postawę zamkniętego umysłu.

Dialog zachęca, by na pewien czas „zawiesić" własne przekonania, dyskusja każe w nie twardo wierzyć. W dialogu szukamy zgodności, w dyskusji różnic. W dyskusji często lekceważy się innych, ośmiesza, krytykuje, ocenia. Dialog natomiast zakłada, że wiele osób ma dostęp do różnych fragmentów wiedzy i doświadczenia.

Oczywiście trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie bez tych wszystkich form słownego komunikowania się między ludźmi. Potrzebne są rozmowy banalne, potrzebne są dyskusje, potrzebny jest dialog. Problem polega na tym, w jakich proporcjach wykorzystujemy te wszystkie formy werbalnej komunikacji. Osobiście uważam, że życie, które toczy się przy akompaniamencie tylko banalnej konwersacji, jest nietwórcze, smutne, powiem więcej, szkodliwe dla ciała i psychiki. Życie w ogniu nieustających polemik jest dobre dla fazy ugruntowania przekonań i poglądów i umiejętności bronienia ich

Bez przejścia przez fazę dyskusji w jakimś okresie życia trudno przejść do prawdziwego dialogu. A dialog jest dojrzałością. Umiejętnością rozumienia, że choć umiemy odpowiedzieć sobie na pewne pytania, niektóre z nich zawsze będą rzeczywistością otwartą, która domaga się stałego i wnikliwego pogłębiania i prób rozumienia. A także, że świat ludzki jest światem relacji, związków z innymi, co nadaje naszemu życiu znaczenie i sens.

Na podstawie: Izabella Anna Zaremba, Tajemnice dobrej rozmowy, psychologia.net.pl
Zasady oceniania
2 pkt - poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zachowanie właściwego poziomu uogólnienia.

1 pkt - poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zaburzony poziom uogólnienia.

0 pkt - odpowiedź nie spełnia kryteriów na 1 punkt ALBO brak odpowiedzi.

Uwaga: Uczeń otrzymuje 0 punktów, jeśli jego wypowiedź w całości składa się z fragmentów przepisanych z tekstu.

Józef Tischner

Pewnego razu na ulicach starożytnych Aten pojawił się człowiek, o którym wszyscy wiedzieli, że jest nieprzeciętnym dziwakiem1 . Był filozofem, co ostatecznie wiele tłumaczy, ale w tym przypadku to już nie wystarczyło. Chodził w biały dzień z zapaloną latarnią i świecił nią w oczy każdemu napotkanemu przechodniowi, a szczególnie co znamienitszym mieszkańcom miasta. Wpatrywał się w każdą twarz, po czym okrutnie się krzywił i gonił za następnymi ofiarami. „Kogo szukasz?", zapytano go. Odpowiedział: „Szukam człowieka". Wielu ludzi chodziło wtedy ulicami miasta, ale prawdziwego człowieka wśród nich nie było.

A może warto by dziś powtórzyć eksperyment starego filozofa? Wziąć latarnię do ręki, świecić nią w oczy każdemu przechodniowi i pytać: „Jesteś już czy nie jesteś człowiekiem?". Ale tego zrobić nie można. Dałoby się jednak zrobić coś podobnego: wziąć w rękę światło i sobie samemu w oczy poświecić, stawiając sobie kłopotliwe pytanie.

Lecz oto w tym miejscu rodzi się problem: co to znaczy być człowiekiem? Na pytanie to nie można dać pełnej odpowiedzi. Postarajmy się jednak o odpowiedź częściową, która także może mieć znaczenie. Być człowiekiem to znaczy zawsze: umieć wyjść poza samego siebie, umieć siebie przekroczyć. Najpierw jakby oderwać się od siebie, wznieść się ponad siebie i nagle znaleźć się przed sobą. Przyjrzyjmy się temu nieco bardziej konkretnie. Spójrzmy na swoje życie.

Kiedyś, jeszcze będąc dziećmi, znaleźliśmy się na spacerze i oto wyrosła przed nami pierwsza życiowa przeszkoda. Stanęliśmy nad strumieniem, nad którym nie było kładki. Trzeba było strumień przeskoczyć. Nie wiadomo było, gdzie skończy się nasz skok: na drugim brzegu czy w wodzie? Ale nie było wyjścia, trzeba było spróbować. Udało się, nabraliśmy pewności siebie. Potem przyszły sprawy trudniejsze, ale zawsze podobnie: przeszkoda, rozterka, rozpęd i ... skok. Wciąż trzeba było niemal na nowo budować siebie na miarę sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. Postawmy teraz kluczowe pytanie: co sprawiało, że byliśmy gotowi do podjęcia takiego kroku? Jaka siła? Jakim określić ją słowem? Z pewnością tu właśnie trzeba zastosować słowo: „nadzieja".

W ciągu całego naszego życia, na progu każdej przeszkody, każdego skoku przed siebie, rosła w nas i mężniała nasza nadzieja. To ona popychała naszą wolę do próby, to ona tłumiła odruchy lęku, to ona pobudzała nas do tego, abyśmy nie przegrywali jeszcze przed rozpoczęciem gry. W miarę jak rosły nasze próby, rosła też w nas nasza nadzieja. Nadzieja zawsze musi być na miarę próby. Im większa próba, tym mocniejsza nadzieja. Im większe wyzwania, tym bardziej przemożna gotowość wewnątrz. Ktoś kiedy poznał wszystkie rozmiary wewnętrznych mocy człowieka?

Chodził stary filozof ulicami Aten ze swoją latarnią i na próżno szukał człowieka. Być może dlatego na próżno, że wszędzie widział tylko trzciny chwiejące się od wiatru, ludzi, którzy pozwolili, aby im wiatr rozwiał gdzieś ich najgłębsze ludzkie nadzieje.

Na podstawie: Józef Tischner, Krótki przewodnik po życiu, Kraków 2017.

1 Mowa o Diogenesie z Synopy, greckim filozofie, żyjącym na przełomie V i IV w. p.n.e. Diogenes był przedstawicielem cyników; głosił naukę o wyrzeczeniu się wszelkich dóbr materialnych.

ćwiczenie 5
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Zdrowy rozsądek Jacka Wojtysiaka.
Tematem tekstu JackaWojtysiaka jest ...................................................................

Autor rozważa ............................................................................................... .................................................................................................................

i dochodzi do wniosku, że .................................................................................

+ info

+ info

+ info

przykładowe rozwiązanie

Tematem tekstu Jacka Wojtysiaka jest zdrowy rozsądek. Autor rozważa rolę zdrowego rozsądku w poznawaniu świata i dochodzi do wniosku, że chociaż stanowi on bazę dla nauki, jeszcze bardziej potrzebuje go filozofia.

ćwiczenie 6
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Pochwała przyjaźni Andrzeja Kojdera.
Andrzej Kojder rozpoczyna swoje rozważania od .......................................................... ..........................................................................................................................

. W kolejnych akapitach odwołuje się do ....................................................................... .......................................................................................................................... .

Przywołuje również przysłowia dotyczące przyjaźni, aby ................................................ .......................................................................................................................... .

Podsumowując rozważania, stwierdza, że ................................................................... ..........................................................................................................................

przykładowe rozwiązanie

Andrzej Kojder rozpoczyna swoje rozważania od refleksji na temat przyjaźni w XXI wieku. W kolejnych akapitach odwołuje się do poglądów filozofów na temat roli przyjaźni w życiu człowieka. Przywołuje również przysłowia dotyczące przyjaźni, aby pokazać, że jest ona istotna dla ludzi różnych kultur. Podsumowując rozważania, stwierdza, że przyjaźń jest jedną z najważniejszych wartości i każdy człowiek jej potrzebuje.

ćwiczenie 7
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstuMałgorzaty Smoczyńskiej O naszym podejściu do zmian.
Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest ............................................................ ........................................................................................................................... .

Autorka koncentruje się na ........................................................................................ .......................................................................................................................... .

Na koniec stwierdza, że ........................................................................................... .......................................................................................................................... .

przykładowe rozwiązanie

Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest stosunek człowieka do zmian, które następują w życiu. Autorka koncentruje się na omówieniu trzech różnych postaw ludzkich w tym względzie i przekonuje, że pozytywny stosunek do zmian jest warunkiem dobrego funkcjonowania człowieka w świecie. Na koniec stwierdza, że warto być otwartym na zmiany, ponieważ wtedy łatwiej się człowiekowi żyje.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem mózgu, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 5.

Jacek Wojtysiak

ZDROWY ROZSĄDEK

Dzięki zdrowemu rozsądkowi wspartemu przez potoczną obserwację, wiemy, że im cięższy wózek chcemy pchnąć, tym bardziej musimy się wysilić. Wysiłek ten należy zwiększyć, jeśli pragniemy, by wózek poruszał się szybciej. Z kolei gdy chcemy, by wózek pozostał w spokoju, powinniśmy zaniechać działania. Prosta zasada: nic nie dzieje się bez przyczyny, a skutek jest jakoś do niej proporcjonalny. Zasada ta otrzymała swe ścisłe naukowe opracowanie i dopełnienie w prawach dynamiki Newtona, które pozwalają nam zrozumieć ruchy ciał za pomocą liczbowo wyrażalnych pojęć, takich jak masa, siła, prędkość czy przyśpieszenie. Można powiedzieć, że w tym przypadku wiedza naukowa doprecyzowała wiedzę potoczną.

Nie zawsze jednak tak się dzieje. Zdrowy rozsądek poucza mnie, że gdy spaceruję, to stąpam po stabilnej i płaskiej, choć różnorako pofałdowanej powierzchni. Jednak edukacja szkolna każe mi pamiętać, że nauka już dawno odkryła, iż Ziemia jest lekko spłaszczoną kulą, która kręci się wokół własnej osi i wokół Słońca. W tym wypadku nauka kwestionuje wiedzę zdroworozsądkową. Kwestionuje, ale dla naszych małych spraw nie ma to większego znaczenia; w codziennym życiu jest nawet użyteczniej myśleć o Ziemi jako o statycznej i całkiem płaskiej.

I jeszcze jedna sytuacja. Siedzę przy stole. Solidnym, stabilnym, masywnym. Jeśli jednak wierzyć fizykom, przede mną tańczy ogromna ilość cząsteczek elementarnych, które zderzają się ze sobą jak samochodziki w wesołym miasteczku. Co więcej, nie należy ich sobie wyobrażać jako malusieńkich rzeczy, skoro niekiedy zachowują się jak fale, niektóre z nich nie mają masy lub żyją tylko przez najmniejszy ułamek sekundy. Oczywiście, nie muszę się tym przejmować ani obawiać, że na stół wyleje mi się zupa. Nauka odsłoniła tu jedynie jakiś „głębszy" poziom rzeczywistości, nie negując faktyczności poziomu „płytkiego". Dzięki nauce nastąpiło więc rozszerzenie czy pogłębienie naszej wiedzy.

Poznanie zdroworozsądkowe (potoczne) jest wiedzą, która dzięki nauce zostaje doprecyzowana, zakwestionowana lub uzupełniona, stając się wiedzą naukową. Z pewnością wiedza naukowa jest wiarygodniejsza, ale gdyby nie zdrowy rozsądek, nauka nie miałaby bazy, od której mogłaby się „odbić". Podobnie jest z filozofią - stanowi ona rodzaj gry ze zdrowym rozsądkiem: raz go precyzując, raz kwestionując, raz uzupełniając. Filozofia jednak, bardziej niż nauka, jest skazana na zdrowy rozsądek. Nauki przyrodnicze dysponują wysoce rozwiniętymi narzędziami obserwacyjnymi oraz subtelną aparaturą pojęciową matematyki. Takich atutów nie posiada filozofia. Nic więc dziwnego, że musi ona - poruszając problemy, które w swej fundamentalności, abstrakcyjności i uniwersalności wykraczają poza naukę - uczynić zdrowy rozsądek ostateczną instancją kontrolującą jej wyniki.

Na podstawie: Jacek Wojtysiak, Filozofia i życie, Kraków 2007

Przeczytaj tekst znajdujący się pod czarno- białym obrazkiem przyjaciół, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 6.

Andrzej Kojder

POCHWAŁA PRZYJAŹNI

Świat współczesny nie przypomina ateńskiej agory1 . Ludziom w XXI wieku jest bliżej do siebie, ale rzadziej i krócej są ze sobą. Będąc w ciągłym ruchu, nawiązują za pośrednictwem nowych mediów kontakty powierzchowne i krótkotrwałe. Nie mają czasu na przyjaźń, co najwyżej zawierają znajomości. Monitor komputera i klawiatura oraz wyświetlacz telefonu komórkowego zastępują im kontakty face-to-face2 lub też są nowym, uproszczonym rodzajem tych kontaktów.

W szybko zmieniającym się świecie coraz częściej słyszy się pytanie: Co w życiu jest ważne? Zapytano o to filozofa Leszka Kołakowskiego, który odpowiedział: „[...] wśród dóbr ważnych w życiu na pierwszym miejscu jest przyjaźń. Potrzebujemy osób, którym możemy ufać, o których wiemy, że nas nie oszukają, nie zdradzą, pomogą w potrzebie i że my powinniśmy im służyć w biedach, które przecież każdego spotykają i które bez przyjaciół bardzo trudno jest przetrwać. Co więcej - przyjaźń to jest dobro, które w bardzo dużym stopniu zależy od nas. Możemy je sami własnym wysiłkiem utkać. Bo przyjaźń to więź zaufania, którą każdy z nas może wokół siebie budować".

W myśli europejskiej prekursorem3 rozważań o przyjaźni jest Arystoteles4 . Wszelka przyjaźń, zauważa Arystoteles, polega na podobieństwie i zaufaniu. Jej rola jest wieloraka. Ludziom młodym pomaga uniknąć błędów, ludzi dojrzałych pobudza do większych czynów, a starszych otacza opieką i wzmacnia ich nadwątlone siły. Podstawą przyjaźni jest wzajemna życzliwość, zgodność upodobań, gotowość do poświęceń. Przyjaciele świadczą sobie przysługi, odnoszą się do siebie z uznaniem, rozłąka nie podkopuje ich związku. Czy należy poszukiwać wielu przyjaciół? Arystoteles twierdzi, że wystarczy mieć niewielu, „tak jak niewielka ilość przyprawy wystarcza w potrawach".

Znaczenie uczucia przyjaźni w harmonijnym układaniu stosunków między ludźmi dostrzegano już bardzo dawno i we wszystkich zakątkach świata. Jak mówi znane porzekadło: „przysłowia są mądrością narodów". Cóż byłaby to za mądrość, gdyby pomijano w niej kwestię przyjaźni? I rzeczywiście, w obiegowej mądrości różnych ludów i narodów nie jest ona pomijana. Rosyjskie przysłowie „Powiedz, kim są twoi przyjaciele, a powiem ci, kim jesteś" stało się również polskim powiedzeniem. W Mongolii usłyszymy, że „wprawdzie zwycięzca ma wielu przyjaciół, ale zwyciężony ma dobrych przyjaciół".

Wszystkie przytoczone tutaj argumenty skłaniają do wygłoszenia krótkiej apologii5 przyjaźni. Przyjaźń uczy nas powściągliwości: traktowania potrzeb przyjaciół na równi z naszymi własnymi. Uczy nas wyrozumiałości dla naszej i cudzej słabości, przywar6 i różnych niedostatków. Mieć przyjaciela to mieć powiernika7 . Przyjaciel, jak nikt inny, potrafi szczerze ukazać nam nasze możliwości i zarazem wskazać na nasze braki i ograniczenia. Im więcej tworzy się kręgów przyjacielskich, tym większy jest poziom uspołecznienia. Przyjaźń bowiem, wraz z zaufaniem i życzliwością, zachęca do uczestnictwa w życiu zbiorowym, rodzi potrzebę serdecznego kontaktu, wymiany myśli.

Na podstawie: Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni, [w:] Kultury religijne. Perspektywy socjologiczne, red. Andrzej Wójtowicz, Warszawa - Tyczyn 2005.

1 Agora - rynek w miastach greckich, będący ośrodkiem życia politycznego, religijnego, czasem handlowego.

2 Face-to-face (ang.) - twarzą w twarz.

3 Prekursor - człowiek, który coś zapoczątkował, np. jakąś ideę.

4 Arystoteles - filozof starożytnej Grecji.

5 Apologia - tu: pochwała.

6 Przywara - ujemna cecha charakteru.

7 Powiernik - osoba zaufana, której ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych i tajemnic.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem rzeki, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 7.

Małgorzata Smoczyńska

O NASZYM PODEJŚCIU DO ZMIAN

Już Heraklit z Efezu1 stwierdził, że „wszystko płynie", a „jedyną stałą rzeczą jest zmiana". Zmiany dokonują się w naszym otoczeniu, zmiany dokonują się w nas. [...]

Czasem zmiany nas cieszą i ekscytują, a czasem nas przerażają. Czasem sami chcemy je wywołać, przyśpieszyć, a czasem - walczymy, by je opóźnić. Jak trafnie zauważył Paulo Coelho2 , „Ludzie tęsknią za całkowitą odmianą, a jednocześnie pragną, by wszystko pozostało takie jak dawniej". Z czego wynika nasze tak różne podejście do zmian? Kiedy zmiany są dobre i słuszne, a kiedy dążenie do nich nie ma sensu? Jak zwiększyć swoją skuteczność w ich wprowadzaniu?

Tak jak Heraklit z Efezu możemy porównać życie pełne zmian do rzeki, która raz jest małym, spokojnym strumyczkiem, a innym razem rwącym, górskim potokiem, raz płynie prosto, głębokim, równym korytem, a innym razem meandruje3 i stale zmienia swój bieg, rozlewając się po łąkach i polach. I mimo że praktycznie każdy człowiek takiej różnorodności zmian w swoim życiu doświadcza, to jednak można zaobserwować wśród ludzi bardzo różne podejścia i sposoby płynięcia rzeką życia.

Pierwszy typ to ludzie niechętni wobec zmian. Najchętniej siedzą na brzegu rzeki, w dobrze znanym, komfortowym miejscu i chociaż jest im tam trochę nudno, to jednak sami z siebie nie wchodzą do wody. Dlaczego? Ponieważ nigdy nie trenowali swoich umiejętności pływania w rzece zmian, nie czują się pewnie, nie mają swobody i radości z pływania, są spięci i przestraszeni. Boją się za bardzo oddalić [...], przeraża ich to, co nieznane [...]; lękiem napawa ich też myśl o groźnych wirach czających się pod wodą i innych potencjalnych niebezpieczeństwach. [...]

Drugi typ to osoby otwarte na zmiany i akceptujące każdą zmianę, która się pojawi. Od dziecka lubiły wodę i pływanie kojarzy im się z przyjemnością i dobrą zabawą. W wodzie czują się bardzo swobodnie, bez wysiłku płyną lub unoszą się na powierzchni. [...] Lubią swój brzeg, ale są też ciekawe tego, co za załomem, tego, co nieznane. Gdy porywa je wezbrana rzeka zmian, z radością i ufnością dają się ponieść prądowi i wyrzucić na ten brzeg, który wybierze dla nich rzeka. Czują wtedy ekscytację, ciekawość, radość, że pojawia się w ich życiu coś nowego. [...]

Trzeci typ to kreatorzy zmian - ludzie, którzy kochają zmiany, ale - w przeciwieństwie do drugiego typu - o swoim losie chcą decydować sami. To świetnie wytrenowani, odważni i wytrwali pływacy, potrafiący nurkować do głębin, pływać pod prąd i skakać na główkę. Siedzenie na brzegu ich w ogóle nie interesuje, rzeka jest dla nich fascynująca i chcą dokładnie poznać wszystkie otaczające ją brzegi, jej meandry, głębiny i rozlewiska. Są głodni wrażeń i przygód, stale szukają nowych bodźców i nowych wyzwań. Wyznaczają sobie cele i [...] dążą do tego, by te cele osiągnąć. Gdy wylądują na nowym brzegu, ich radość trwa tylko chwilę - bo zaraz ich myśli kierują się ku kolejnym, przyszłym celom. [...]

Zależnie od naszego wrodzonego temperamentu i cech osobowości, a także środowiska, w którym dorastaliśmy, któryś z tych typów jest nam pewnie bliższy i bardziej naturalny niż inne. [...] Ale bez wątpienia w świecie pełnym zmian [...] jest nam łatwiej funkcjonować, gdy mamy w sobie pewną otwartość na zmiany, gdy umiemy je akceptować, a czasem - świadomie kreować [...].

Na podstawie: Małgorzata Smoczyńska, Niechętni wobec zmian, otwarci na nie czy ich kreatorzy? O naszym podejściu do zmian, www.focus.pl

1 Heraklit z Efezu - starożytny filozof grecki.

2 Paulo Coelho - współczesny pisarz brazylijski.

3 Meander - zakole rzeki.

ćwiczenie 8
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Ludzie listy piszą...
Autor zastanawia się nad tym, dlaczego ................................................................................... .................................................................................................................................................. .

+ info

+ info

przykładowe rozwiązanie

Tematem tekstu jest

ćwiczenie 9
Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Ludzie listy piszą...
Autor zastanawia się nad tym, dlaczego ................................................................................... .................................................................................................................................................. .

przykładowe rozwiązanie

Tematem tekstu jest

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem listu, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 8.

Marcin Weincetel

LUDZIE LISTY PISZĄ...

Piszecie listy? Papierowe - takie zwykłe, czasami polecone? Czy ktoś dziś pisze jeszcze listy do rodziny, przyjaciół, ukochanej lub ukochanego? W dzisiejszych czasach piszemy ich dziesiątki, może nawet setki, ale już nie takie zwykłe, polecone. Częściej - elektroniczne.

Pisanie listów to chęć wyrażenia czegoś. Wyjaśnienie tego, co dokładnie ma się na myśli. Nazwanie emocji, określenie intencji1 . A wszystko to za pomocą słów. Zapisane w listach rozumiemy zdecydowanie inaczej niż w czasie zwykłej rozmowy. Bo pisanie listów nie jest przecież czynnością codzienną, choć o codzienności życia listy często opowiadają.

Epistolografia, czyli tworzenie korespondencji zgodnej z określonymi zasadami w danej epoce czy środowisku, miała swoje znaczenie. Bo i listy były czytane nie tylko przez adresata, ale także udostępniane oficjalnie i za zgodą nadawcy wielu innym osobom. Sztukę zamiany myśli w słowa znali już starożytni Grecy, którzy pisali najpierw na drewnianych tabliczkach powleczonych woskiem2 , a potem na papirusach.

Spróbujmy się jednak zastanowić, dlaczego dzisiaj już prawie nikt nie pisze tradycyjnych listów. Najprostsza odpowiedź? Bo nie mamy czasu, siły ani ochoty. Bo brakuje skupienia, odpowiedniej motywacji, a tak naprawdę również powodu. Najczęściej wystarczy SMS. Krótka i zwięzła wiadomość tekstowa. Wyjęta z codzienności. Czasem zakończona ciekawą emotikoną3 . Czasem szybkim „PS Kocham Cię". I żebyśmy się teraz dobrze zrozumieli. Takie słowa w dalszym ciągu posiadają określoną moc i wielką wymowę. Liczy się jednak sposób, w jaki to komunikujemy.

Być może przyczyna tego, że sztuka pisania listów jest dziś nieco zapomniana, wiąże się z osłabieniem międzyludzkich relacji. Wszystko wydaje się bardziej spontaniczne, chwilowe, krótkotrwałe. Nieprawda? Zerknijcie kiedyś na swój komunikator4 . Zobaczcie, ile z tych rozmów kończy się w pośpiechu, bez słowa pożegnania czy wyjaśnienia. Pozostają po nas mrugające emotikonki.

Brak czasu sprawia też, że piszemy szybciej, a co za tym idzie - niedbale. Ale nie oznacza to, że listy elektroniczne są gorsze od tych tradycyjnych. Choć z całą pewnością się różnią. Te elektroniczne często wysyłane są w dużych ilościach, np. informacje o promocjach, wyprzedażach, nowościach książkowych. Te tradycyjne natomiast - do indywidualnego odbiorcy, znajomego, przyjaciela, członka rodziny.

Skończę tak, jak zacząłem. Czy piszecie listy? Papierowe - takie zwykłe, czasami polecone albo elektroniczne? Czy ktoś dziś pisze jeszcze listy do rodziny, przyjaciół, ukochanej lub ukochanego? Pomyślcie o tym. A potem weźcie długopis, wieczne pióro albo laptopa. I napiszcie. Coś od siebie. Coś dla kogoś bliskiego. To niełatwa, ale bardzo piękna sztuka.

Na podstawie: Marcin Weincetel, Ludzie listy piszą... Epistolografia - zapomniana sztuka w cyfrowej formie, www.lubimyczytac.pl

1 Intencja - zamiar.

2 Powleczonych woskiem - pokrytych warstwą wosku.

3 Emotikona - prosty znak graficzny przedstawiający zwykle wyraz twarzy.

4 Komunikator - program pozwalający komunikować się z innymi ludźmi za pośrednictwem internetu.

Przeczytaj tekst znajdujący się pod obrazkiem skrzypaczki, następnie wykonaj zadanie ukrywające się pod zapisem Ćwiczenie 9.

Jolanta Maria Berent

ODBLOKUJ SWÓJ TALENT

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa1 masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać. Ponieważ słowo „talent" łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi", coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie". Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja" (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność" (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm" (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność". Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata", ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się" czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie". Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach - widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych...

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też - by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna - z pewnej przypowieści 2 .

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

1 Test Gallupa - test, który umożliwia ocenę natężenia cech zwanych talentami.

2 Z pewnej przypowieści - nawiązanie do biblijnej przypowieści o talentach; zgodnie z jej przesłaniem każdy człowiek otrzymuje jakiś dar albo jakąś umiejętność, które powinien pomnożyć, czyli rozwinąć. [

Dziękuję za uwagę!

Przygotowała: Justyna Kozłowska

# data[].attributes.attachment_link.description
streszczenie na egzamnie ósmoklasisty START W prezentacji wykorzystałam: - film Kasi Dziedzic, - fragmenty arkuszy i informatorów CKE oraz OKE Łomża. Streszczenie to wypowiedź polegająca na zapisaniu własnymi słowami najważniejszych informacji z przeczytanego tekstu bądź wysłuchanego wykładu, wywiadu itp., czyli spisanie pokrótce ich treści tak, by zachować sens wypowiedzi.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/607939087bea630d187b3892/presentation-mrozek-artysta

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Artysta czy celebryta?Wybory tożsamościowe pewnego koguta.

Wyjaśnij pojęcia

artystacelebryta

Sławomir Mrożek, Artysta

Plan wydarzeń

Bohaterowie

narrator -

pierwszoosobowy, uczestnik wydarzeń

właściciel cyrku -

poszukuje zwierząt do swojego cyrku

Kogut -

pragnie zostać artystą, idzie na przesłuchanie

Lis -

towarzyszy Kogutowi, drwi z niego, jest ironiczny

Zastanów się...

W jakim gatunku literackim mogłyby pojawić się takie postacie?

Zastanów się...

W jakim gatunku literackim mogłyby pojawić się takie postacie?

Bajka - krótki utwór epicki, którego bohaterami są uosobione zwierzęta, które posiadają cechy ludzkie

Przypomnij sobie

Czym jest alegoria?

Przypomnij sobie

Czym jest alegoria?

Alegoria - motyw, który oprócz znaczenia dosłownego ma także ukryte, utarte znaczenie

Zwierzę

Znaczenie tradycyjne

Znaczenie u Mrożka

lew

lis

kogut

siła, odwaga, potęga

popularność, potęga

spryt, przebiegłość

szyderstwo, ironia

ten, który budzi

przerost ambicji, chore ambicje

Kogut

- chce zostać aktorem,- udaje kogoś, kim nie jest,- pragnie być uważany za ambitnego,- przez własną pychę nie otrzymuje pracy,- nie lubi siebie,- gra pewnego siebie,- jest dumny, zarozumiały, obrażalski,- nie ma talentu,- jego oczekiwania są zbyt wygórowane.

Groteska

Szczególny rodzaj komizmu; elementy świata są ukazane w krzywym zwierciadle, następuje ich wyolbrzymienie i zdeformowanie.

Morał

- trzeba walczyć o swoje, ale przy tym mierzyć siły na zamiary,- do realizacji marzeń potrzebna jest - obok wysiłku - także pokora,- w życiu warto być sobą, akceptować siebie

Zadania

1. Kogut - artysta czy celebryta?Wyraź swoje zdanie i uzasadnij je, powołując się na tekst S. Mrożka oraz odpowiednią definicję.2. Przekonaj Koguta do tego, że w życiu warto być sobą i akceptować siebie.

# data[].attributes.attachment_link.title
mrożek artysta by Małgorzata Bernatowicz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Artysta czy celebryta?Wybory tożsamościowe pewnego koguta. Wyjaśnij pojęcia artystacelebryta Sławomir Mrożek, Artysta Plan wydarzeń Bohaterowie narrator - pierwszoosobowy, uczestnik wydarzeń właściciel cyrku - poszukuje zwierząt do swojego cyrku Kogut - pragnie zostać artystą, idzie na przesłuchanie Lis - towarzyszy Kogutowi, drwi z niego, jest ironiczny Zastanów się...

# data[].attributes.body
Quo vadis (genial.ly)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

HENRYK SIENKIEWICZ

Quo vadis

10. Podsumowanie

09. gra

06. Chilon

05. Petroniusz

07. chrześcijanie i Poganie

08. Powieść historyczna

04. Neron - szaleniec u władzy

03. historia miłości Ligii i Winicjusza

02. Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

01. Rzym pierwszych wieków

Index

Cel:- poznam genezę powstania powieści,- podzielę się wrażeniami,- przypomnę sobie dwa nurty starożytnej filozofii: stoicyzm i epikureizm

Temat: Między sacrum i profanum. Rzym pierwszych wieków w powieści Henryka Sienkiewicza.

W powieści zaskoczyło mnie...

Najmocniej utkwiła mi w pamięci scena, w której...

W czasie lektury najtrudniejsze było dla mnie...

Porozmawiajmy o książce

[Sienkiewicz w liście do paryskiego krytyka i powieściopisarza, J.A. Boyera d'Agen]

[odpowiedź dziennikarzowi pisma „Le Galois" wydrukowana w 1901 r.]

Geneza "Quo vadis"

utwory powstałe w czasach Sienkiewicza dotyczące tej tematyki,

zamiłowanie do starożytnego świata

pożar Pułtuska w 1875 r.

inspiracjaautora

kapliczka Domine quo vadis?

J.I. Kraszewski Rzym za Nerona

dzieła malarskie H. Siemiradzkiego

lektura Roczników Tacyta po łacinie

spacery po Rzymie

dokładne studia historyczne

Powieść Quo vadis powstawała w odcinkach, drukowano ją w „Gazecie Polskiej" w latach 1895-1896 (później także w krakowskim „Czasie" i „Dzienniku Poznańskim") I wydanie książkowe - 1896 r.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

Epikur

kierunek filozoficzny:epikureizm

Zenon z Kition

kierunek filozoficzny:stoicyzm

główne nurty filozofii antycznej

działalność apostolska uczniów Jezusa

prześladowaniechrześcijan

313r. n.e.

ogłoszenie chrześcijaństwa religią oficjalną

68r.n.e.

śmierć Nerona

64r. n.e.

pożar Rzymu

54r.n.e.

objęcie władzy przez Nerona

30-33r. n.e.

śmierć Jezusa

narodzinyJezusa

8-4r. p.n.e.

753p.n.e.

założenie Rzymu

czas akcji

śmierć Nerona

68r. n.e.

66r. n.e.

śmierć Petroniusza

pożar Rzymu i prześladowanie chrześcijan

64r. n.e.

63r. n.e.

przybycie Marka Winicjusza do Rzymu po zwycięskiej wojnie z Partami

czas akcji"Quo vadis"

zderzenie dwóch światów

przemija potęga pogańskiego Rzymu

rozwija się chrześcijaństwo

PROfanum

SACRUM

Powieść ukazuje czasy przełomu

poganie

chrześcijanie

postacie fikcyjne

postacie historyczne

drugoplanowi

epizodyczni

pierwszoplanowi

Bohaterowie "Quo vadis"

niewolnicy i wyzwoleńcy

Akte, Germanin Gulo, Ursus

Chilon Chilonides

plebejusze

Placjusz, Marek WinicjuszPomponia Grecyna, Ligia

patrycjusze

NeronPoppeaTygellinPetroniusz

cesarz i jego augustianie

struktura społeczeństwa Rzymu

przenośne

dosłowne

Quo vadisznaczenie

Przeczytaj fragment[H. Sienkiewicz Quo vadis Rdz. LXX]

Znaczenie tytułu utworu

Cel:- poznasz miejsce akcji i życie codzienne mieszkańców starożytnego Rzymu

Temat: Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

Obejrzyj film

wykonaj zadania

Cel:- przypomnisz sobie pojęcia:, wątek, akcja, fabuła,- usystematyzujesz główny wątek - miłość Ligii i Marka,

Temat: „Miłość wszystko przetrzyma... ", czyli historia miłości Ligii i Winicjusza.

układ zdarzeń, które składają się na koleje życiowe postaci, są to wszystkie wspomniane wydarzenia

ciąg wydarzeń w układzie przyczynowo-skutkowym, rozwijających się chronologicznie i zmierzających do określonego celu

fabuła

Przypomnij, co to jest:

akcja

+ info

losy Petroniusza

wątki poboczne

panowanie i upadek Nerona

przemiana Chilona Chilonidesa

początki chrześcijaństwa

miłość Ligii i Marka Winicjusza

wątek główny

ocena postaci

ocena postaci

cechy charakteru

cechy charakteru

wygląd

wygląd

pochodzenie, status społeczny

pochodzenie, status społeczny

Zbierz materiał potrzebny do charakterystyki Ligii i Marka Winicjusza.Przywołaj zdarzenia z powieści na uzasadnienie wypowiedzi. Uzupełnijkartę pracy zamieszczoną na nastepnej stronie.

Marek Winicjusz

Ligia

ZADANIE

Wyobraź sobie, że losy Marka Winicjusza i Ligii potoczyły się inaczej. Napisz opowiadanie, w którym zmienisz historię ich życia. W opowiadaniu wykaż, że dobrze znasz treść lektury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów.

Cel:- umiem scharakteryzować Nerona,

Temat: Szaleniec u władzy.

Neron to postać historyczna

Popea2. żona Nerona, zmarła będąc w ciąży

Neron syn Agrypiny, która umożliwiła mu objęcie władzy w wieku 17 lat (zabiła Klaudiusza)

Brytannikpierworodny syn Klaudiusza; zmarł w niejasnych okolicznościach

Klaudiuszcesarz, adoptował Nerona; zabity przez Agrypinę

Agrypinażona cesarza Klaudiusza, matka Nerona ; zabita na polecenie syna

Cel:- umiem scharakteryzować Petroniusza,- umiem wskazać cechy Petroniusza jako stoika i epikurejczyka

Temat: ARBITER ELEGANTIARUM - PETRONIUSZ

PETRONIUSZ

obdarzony dobrym gustem

koneser sztuki

esteta, wyznaczający kanony

ARBITER ELEGANTIARUM

tunika

toga

Moda czasów rzymskich

Jak mówi Petroniusz?

- Czy to jest owa zakładniczka, w której się kocha Winicjusz? - To ona - rzekł Petroniusz. - Jak się nazywa jej naród? - Ligowie. - Winicjusz uważa ją za piękną? - Przybierz w niewieście peplum spróchniały pień oliwny, a Winicjusz uzna go za piękny. Ale na twoim obliczu, o znawco niezrównany, czytam już wyrok na nią! Nie potrzebujesz go ogłaszać! Tak jest! Za sucha! Chuderlawa, istna makówka na cienkiej łodydze, a ty, boski esteto, cenisz w kobiecie łodygę, i po trzykroć, po czterykroć masz słuszność! Sama twarz nic nie znaczy. Jam dużo skorzystał przy tobie, ale tak pewnego rzutu oka nie mam jeszcze... I gotówem oto się założyć z Tuliuszem Senecjonem o jego kochankę, że jakkolwiek przy uczcie, gdy wszyscy leżą, trudno o całej postaci wyrokować, ty jużeś sobie powiedział: „Za wąska w biodrach". - Za wąska w biodrach - odrzekł przymykając oczy Nero.

WYpowiedzi Petroniusza

pochwały mają charakter krytyki - ironia

elementy żartobliwe

długie zdania, skomplikowana składnia

hiperbola

nawiązują do mitologii

kunsztowny styl

Jak mówi Petroniusz?

Która postawa jest Ci bliższa? Określ swoje stanowisko i uzasadnij je dwoma zdaniami.

epikurejczyk

stoik

Petroniusz jako:

Cel:- umiem scharakteryzować Chilona,- rozumiem, co to znaczy bohater dynamiczny,- wiem, że Chilon jest bohaterem dynamicznym.

Temat: Chilon Chilonides - dramatyczna przemiana.

Pojęcie tragizm jest wieloznaczne. Które z poniższych znaczeń można odnieść do sytuacji Chilona? Uzasadnij swoje stanowisko.

wpływ sił wyższych, np. fatum, przeznaczenia na postępowanie bohatera

dysproporcje między winą a karą

starcie równorzędnych racji moralnych, które przynosi nieuchronną klęskę

splot nieszczęśliwych okoliczności prowadzących do sytuacji bez wyjścia

III

IV

II

Przemiana Chilona (podobnie jak nawrócenie Marka Winicjusza): - jest obrazem zwycięstwa nauki Chrystusa i jego wyznawców; - pokazuje moc nowej wiary, zdolnej przemienić świat i ludzi; - staje się zapowiedzią upadku Rzymu i triumfu nowej cywilizacji.

Jaką wymowę dla idei utworu miała przemiana Marka Winicjusza i Chilona?

Cel:- umiem nazwać wartości ważne dla pierwszych chrześcijan,- umiem porównać pogan i chrześcijan,-

Temat: Pierwsi chrześcijanie na kartach powieści Henryka Sienkiewicza.

ryba - w języku starogreckim ICHTHYS (akrostych = słowo utworzone od pierwszych liter greckich wyrazów: JEZUS CHRYSTUS BOGA SYN ZBAWICIEL) oznaczało wprost Jezusa Chrystusa, był to znak rozpoznawczy pierwszych chrześcijan; znak ten był używany znacznie wcześniej niż krzyż (ten dopiero od. IV w.)ΙΗΣΟΥΣ (Iesoûs) - Jezus ΧΡΙΣΤΟΣ (Christós) - Chrystus ΘΕΟΥ (Theoû) - Boga ΥΙΟΣ (Hyiós) - Syn ΣΩΤΗΡ (Sotér) - Zbawiciel

Chrześcijanie w Rzymie

+ info

Inne symbole

św. Piotr - Szymon Piotr, apostoł, uważany za pierwszego papieża, rybak znad jeziora Genezaret, uczeń Jezusa, pierwszy spośród apostołów, za panowania Nerona przebywał w Rzymie, gdzie poniósł męczeńską śmierć, autor dwóch listów włączonych do Nowego Testamentu

Co wiemy o świętym Piotrze?

Tak samo odmienia się rzeczownik: chrześcijanin, Amerykanin

M. poganieD. poganC. poganomB. poganN. poganamiMs. poganachW. poganie

M. poganinD. poganinaC. poganinowiB. poganinaN. z poganinemMs. o poganinieW. poganinie

Winicjusza porwało w postawie chrześcijan to, że:

czuł, że te słowa go odmieniają

Myśli i przeżycia Winicjusza słuchającego nauk św. Piotra

otworzyła się przed nim niespodziewanie nowa rzeczywistość

rozmyślał nad wielkością Jedynego Boga

był zdziwiony prostotą przekazu i reakcją odbiorców

słuchając Piotra początkowo czuł się dotknięty i rozgniewany nie zrozumiał jego nauki

III

IV

II

Henryk Siemiradzki Pochodnie Nerona

Ukrzyżowanie św. Piotra Michał Anioł

W godzinie śmierci

stanowisko wobec życia wiecznego

wiara

uznawane wartości

traktowanie bliźnich

styl życia

chrześcijanie

Porównanie dwóch światów

poganie

Cel:- wiem, że H. Sienkiewicz jest Laureatem Nagrody Nobla,- znam cechy powieści historycznej.

Temat: "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza - powieść historyczna na miarę Nobla.

Epika

Dramat

Liryka

Jaki rodzaj literacki, reprezentuje "Quo vadis"?

4) narrację wzbogacają listy np. listy Petroniusza i Marka Winicjusza, list Petroniusza do Nerona, listy Winicjusza i Ligii

3) nieobiektywny

2) wszechwiedzący

1) trzecioosobowy

Narrator i narracja:

- obszerny utwór epicki, - napisany prozą, - podzielony na rozdziały, - wielowątkowy, - oprócz narracji występują w nim dialogi, opisy, - ma wiele odmian gatunkowych

powieść

Kto ma rację?

"Quo vadis" przypomina romans, gdyż jej głównym wątkiem są dzieje miłościWinicjusza i Ligii.

Quo vadis to powieść historyczna, bo opowiada o wydarzeniach z przeszłości.

Określ cechy powieści historycznej na przykładzie "Quo vadis"

zwróćcie uwagę na język, w jaki sposób pisarz nawiązał do antyku

powiedzcie, w jaki sposób pisarz oddał „ducha czasów", o których pisał

wymieńcie wydarzenia i postaci historyczne oraz fikcyjne

porównajcie czas życia autora i czas akcji powieści

III

IV

II

- przedstawia dzieje odległe; - jest oparta na faktach historycznych; - pojawiają się w niej postacie i wydarzenia historyczne obok fikcyjnych ; - odtworzona jest w niej struktura społeczeństwa, oddany koloryt epoki

powieśćhistoryczna

Gramy, powtarzamy

2. Wyjaśnij tytuł powieści - opowiedz krótko o biblijnej scenie opowiedzianej w powieści Quo vadis, która wyjaśnia jej tytuł. Następnie zastanów się nad symbolicznym znaczeniem tytułu.

1. Wskaż czas i miejsce wydarzeń przedstawionych w tekście. Na podstawie czego udało Ci się wskazać te elementy świata przedstawionego?

PODSUMOWANIEprzed egzaminem

3. Wybierz 2 elementy z poniższego plakatu i wyjaśnij ich związek z treścią utworu.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

6. Wymień 2 bohaterów innej lektury obowiązkowej, którzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Podaj tytuł utworu i nazwisko autora. Wyjaśnij, na czym polegała przemiana i co było jej przyczyną. Bohater: Tytuł: Autor: Przemiana: Przyczyna przemiany:

5.Wskaż 2 bohaterów z powyższych fotografii, kórzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Opisz przy każdym z nich, na czym polegała przemiana: -podaj cechy bohatera przed przemianą -wskaż okoliczności przemiany (kiedy, z jakiego powodu - pod wpływem jakich wydarzeń) -podaj dowody przemiany

W prezentacji wykorzystałam materiały WSiP autorstwa: Ewy Horwath, Grażyny Kiełbkarty pracy Pani Moniki Iwanowskiej, gry Pani oprac. Elizy Paternowskiej, Pani Agnieszki Ptasiewicz

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
START HENRYK SIENKIEWICZ Quo vadis 10. Podsumowanie 09. gra 06. Chilon 05. Petroniusz 07. chrześcijanie i Poganie 08. Powieść historyczna 04. Neron - szaleniec u władzy 03. historia miłości Ligii i Winicjusza 02. Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu. 01.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5fd3b5a837663f0d6c043a56/presentation-regionalne-odmiany-jezyka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Regionalne odmiany języka

Klaudia Miecznikowska, kl. 7a

Wydawałoby się, że wszyscy Polacy mówią po polsku. Jednak nasza mowa bywa całkowicie różna w innych regionach naszego kraju

Czy wszyscy mówimy tak samo?

Mapa dialektów

podział dialektów polskich S. Urbańczyka z uzupełnieniami wg innych autorów

podział dialektów polskich K. Dejny

Język ogólnonarodowy

odmiana ogólna

odmiany

środowiskowe i zawodowe

terytorialne

dialekty

gwary

najedź na żarówki

Dialekt - język właściwy ludności wiejskiej danego regionu kraju, różniący się od języka narodowego i innych dialektów swoistymi cechami, głównie fonetycznymi, gramatycznymi i leksykalnymi.

Gwara to mowa ludności wiejskiej, różniąca się od języka ogólnonarodowego i mowy sąsiednich okolic słownictwem, pewnymi cechami fonetycznymi, morfologicznymi i składniowymi. Gwara to też mowa środowiska miejskiego lub zawodowego.

KARTOFEL

BULWA

PYRA

GRULA

najedź na dymki

POZNAŃ

PODHALE

ŚLĄSK

KASZUBY

PANTOFLE

ŁÓDŹ

TREPY

KIELCE

CHAPCIE

CZĘSTOCHOWA

KAPCIE

ŚRODKOWA POLSKA

LACZKI

POZNAŃ

najedź na napisy

Julian TuwimBiega, krzyczy pan Hilary: "Gdzie są moje okulary?" Szuka w spodniach i w surducie, W prawym bucie, w lewym bucie. Wszystko w szafach poprzewracał, Maca szlafrok, palto maca. "Skandal! - krzyczy - nie do wiary! Ktoś mi ukradł okulary!" Pod kanapą, na kanapie, Wszędzie szuka, parska, sapie! Szuka w piecu i w kominie, W mysiej dziurze i w pianinie. Już podłogę chce odrywać, Już policję zaczął wzywać. Nagle zerknął do lusterka... Nie chce wierzyć... Znowu zerka. Znalazł! Są! Okazało się, Że je ma na własnym nosie.

Zapraszam do odsłuchania muzycznej interpretacji wiersza Juliana Tuwima "Okulary" w ogólnej odmianie polszczyzny

Drze te kalafe pan Hilary: "Dzie som moje okulary!" Skoko, zaglundo pod wyro W kiejdach od porów gmyro Wetkoł palec do gulika Zajrzoł nawet do trzewika Loto po cały chacie Szpycnoł se nawet wef gacie "Do diaska! Dylerii dostane za chwile! Któś mi buchnoł moje bryle!" Wyćpiół ze szuflady badejki, Potym polecioł do antrejki. Stynko, wykrzywio kalafe, Blycuje ślypiami pod szafe. Przez te całe zamiyszanie Zbiyro mu sie na dudlanie. Już podłoge mo zrywać, i już szkieły zaczon wzywać. Wtedy szpycnuł se w lusterko, I nie wierzy... Znowyk zerko. Niech no tylko sie obróce... Bryle ciyngiym som na kluce!!!

"Okulary" Juliana Tuwima po poznańsku

Loto tyro pan Hilary.Na dekel mu piere Bo kajś ten boroczek podzioł swoje brele. Szuko w galotach, szaket obmacuje, Obaloszczewiki, psińco znajduje. Bajzel w szranku i w byfyju Tera leci do antryju. "kurde" - ryczy -"kurde bele! Ktoś mi rombnoł moje brele! " Wywraco leżanka i pod niom filuje, Borok siewnerwio, gnatów już nie czuje. Szturcho w kachloku, kopie w kredynsie, Glaca spocona, cały sie czynsie. Pierońskie brele naamyn kajś wcisnyło Za oknym już downo blank sie sciymniło Dożadła łoroz zaglondo Hilary Aż mu po puklu przefurgły ciary. Spoziyro na kichol, po łepie sie klupnoł, Bo znajdły sie brele - te, cotak ich szukoł. Czy to niy jest gańba? -Powiydzcie sami, Mieć brele na nosie a szukać pod ryczkami?

"Okulary" Juliana Tuwima po śląsku

ZABAWA

W DETEKTYWA

W WIERSZU JULIANA TUWIMA"OKULARY" W RÓŻNYCH GWARACH ZNAJDŹCIE ODPOWIEDNIKI SŁÓW:- OKULARY- SPODNIE- KANAPA- NOS

PORY I GALOTY TO...

spodnie

nos

kanapa

OKULARY TO...

brele

antrejki

badejki

LEŻANKA I WYRO TO...

okurary

nos

kanapa

KLUKA TO...

spodnie

nos

kanapa

GRATULACJE

Jeszcze raz

DZIĘKUJĘ

Źródło:- http://www.dialektologia.uw.edu.pl- youtube.com- wierszykidladzieci.pl- adonai.pl- miastopoznaj.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Regionalne odmiany języka by Miecznikowska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Regionalne odmiany języka Klaudia Miecznikowska, kl. 7a Wydawałoby się, że wszyscy Polacy mówią po polsku. Jednak nasza mowa bywa całkowicie różna w innych regionach naszego kraju Czy wszyscy mówimy tak samo? Mapa dialektów podział dialektów polskich S. Urbańczyka z uzupełnieniami wg innych autorów podział dialektów polskich K.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ff8af633351a80d8b69dda1/interactive-image-gwary-srodowiskowe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gwary środowiskowe

1

3

2

4

5

Przedstawiciele tych samych zawodów(np. policjanci), grup społecznych(np. uczniowie, myśliwi) posługują się charakterystycznym dla siebie słownictwem, np.kogut (sygnalizator pojazdu uprzywilejowanego), udawać się na miejsce zdarzenia;bez kitu (uczniowskie: naprawdę);darzbór (myśliwskie pozdrowienie).Taką odmianę języka nazywamy gwarą środowiskową.

Przeczytaj tekst z podręcznika - s. 152-153.Sformułuj własnymi słowami stanowisko autora tekstu na temat tego, co sądzi o posługiwaniu się gwarami zawodowymi i środowiskowymi? Czy powinno się ich unikać, czy też przeciwnie - popierać ich używanie?

Żargon, slang i socjolekt to ... synonimy gwary środowiskowej.Uwaga!Niektóre klasyfikacje uznają żargonzaintencjonalnie tajny (np. żargon więzienny), slang zaś zajawną odmianę języka.

Wykonaj zadanie 1/78, 3/79 oraz 4/80 w ćwiczeniach.

Obejrzyj filmy dotyczące slangu młodzieżowego - poniżej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Gwary środowiskowe by Wiola Grząśko on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Gwary środowiskowe 1 3 2 4 5 Przedstawiciele tych samych zawodów(np. policjanci), grup społecznych(np. uczniowie, myśliwi) posługują się charakterystycznym dla siebie słownictwem, np.kogut (sygnalizator pojazdu uprzywilejowanego), udawać się na miejsce zdarzenia;bez kitu (uczniowskie: naprawdę);darzbór (myśliwskie pozdrowienie).Taką odmianę języka nazywamy gwarą środowiskową. Przeczytaj tekst z podręcznika - s.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ecbcf15e1d39a0d0939d800/interactive-image-powtorki-przed-egzaminem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przypominamy, powtarzamy

Epika

Cechy epiki:obecność narratora.świat przedstawiony.fabuła (oraz układ przyczynowo-skutkowy zdarzeń)zapis prozą (wyjątki - epopeja, powieści poetyckie)

Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupery

ArtystaSławomir Mrożek

Opowieść wigilijnaCharles Dickens

LatarnikHenryk Sienkiewicz

Quo vadisHenryk Sienkiewicz

Syzyfowe praceStefan Żeromski

Kamienie na szaniecAleksander Kamiński

Tędy i owędyMelchior Wańkowicz

Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz

https://www.youtube.com/watch?v=uvssySf52Eg

streszczenie

https://view.genial.ly/5ea2ef64eebc9b0dbb249cde/presentation-z-malym-ksieciem

Epika

Utwory pisane wierszem

ŚwiteziankaAdam Mickiewicz( ballada)

Żona modnaIgnacy Krasicki ( satyra)

Pan TadeuszAdam Mickiewicz

Reduta OrdonaAdam Mickiewicz

LIRYKA

Jan Kochanowski tworzył: fraszki, pieśni i treny.

Śmierć PułkownikaAdam Mickiewicz

Sonety krymskieAdam MickiewiczSonet :-to utwór, który składa się z czterech strof:dwóch czterowersowych i dwóch trzywersowych,-można w nim wyróżnić dwie części: opisową (dwie pierwsze zwrotki)i refleksyjną ( dwie następne zwrotki),- występuje stały układ rymów: abba,abba, cdc, cdc.

Stepy Akermańskie

FRASZKI * Na dom w Czarnolesie Utwór rozpoczyna się apostrofą skierowaną do Boga, w której zawarta jest prośba o błogosławieństwo. Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje; Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje! Osoba mówiąca prosi o spokojne życie w gniaździe ojczystym, zdrowie, uczciwość. Tym wartościom przeciwstawione są dobra materialne. * Na zdrowie Utwór rozpoczyna się apostrofą skierowaną do zdrowia. Szlachetne zdrowie, Nikt się nie dowie, Jako smakujesz, aż się zepsujesz. Zdrowie przedstawione jest tu jako największa wartość. Nie cieszy bogactwo, młodość, uroda, władza i zaszczytne stanowiska, gdy brak jest zdrowia. * Na lipę Podmiotem lirycznym jest lipa, która zaprasza „gościa" do odpoczynku w jej cieniu. Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! Przedstawia swoje zalety, aby adresat mógł poznać korzyści, jakie da mu odpoczynek (spokój, cień, śpiew ptaków, spokojny sen). * O doktorze Hiszpanie Fraszka przedstawia żartobliwy obrazek życia dworskiego. Doktor pragnie uniknąć biesiady, ale towarzysze włamują się do jego pokoju, co ma zgubne skutki dla samopoczucia Hiszpana. Trudny - powiada - mój rząd z tymi pany: Szedłem spać trzeźwo, a wstanę pijany. * Na nabożną Utwór o charakterze satyrycznym, krytykujący ludzkie wady. Ukazuje sprzeczność między deklarowaną pobożnością kobiety a jej częstym spowiadaniem się. Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz, Czego się, miła, tak często spowiadasz?

https://www.youtube.com/watch?v=cIjWLYh8RdAhttps://www.youtube.com/watch?v=rHnEQVFDPdIhttps://www.youtube.com/watch?v=lH4aWYueX_chttps://www.youtube.com/watch?v=AlTIDuAO1LU

https://www.youtube.com/watch?v=6UiJeUBusrkhttps://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-ix.html

Pieśń XXVCzego chcesz od nas, Panie Utwór jest wyrazem renesansowego przekonania o harmonii panującej we wszechświecie i hołdem złożonym Stwórcy. Jest utrzymany w podniosłym tonie. Podmiot lirycznyjest zbiorowy i wypowiada się w imieniu wszystkich ludzi (Czego chcesz odnas, Panie). Adresatemjest Bóg (Tyś pan wszytkiego świata, Tyś niebo zbudował), który jest Stwórcą i Panem świata. W świecie, który powołał do istnienia, panuje ład, harmonia i sprawiedliwość. Ludzie mają poczucie bezpieczeństwa, gdyż Stwórca czuwa nad naturalnym porządkiem w przyrodzie (Za Twoim rozkazaniem w brzegach morze stoi, / A zamierzonych granicprzeskoczyć się boi). Bóg jest też doskonałym architektem i artystą. Zatroszczył się, aby Jego dzieło było doskonałe (Tyś niebo zbudował / I złotymi gwiazdami ślicznieś uhaftował). Doskonałedzieło Boga objawia się człowiekowi poprzez przyrodę. Każdy jej element ma swoje zdanie, z którego wywiązuje się ku chwale Pana (Tobie k'woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi, / Tobie k'woliw kłosianym wieńcu Lato chodzi). Rolą człowieka na ziemi jest podziwianie doskonałego świata stworzonego przez Boga i okazywanie mu wdzięczności za dobroć, jaką obdarza On wszystko, co stworzył (Bądź na wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie! / Twoja łaska, Twa dobroć nigdy nie ustanie). Człowiek bez wahania poddaje się woli Bożej i prosi o ustawiczną opiekę: Chowaj nas, póki raczysz, na tej niskiej ziemi; Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twemi!Pieśń jest przykładem liryki zwrotu do adresata. Zbudowana jest z siedmiu czterowersowych zwrotek. Każdy wers ma trzynaście sylab. Stały akcent pada na przedostatnią sylabę wersu. Występują rymy żeńskie parzyste. Rytmiczna budowa nadaje utworowi melodyjności.Pieśń IXNie porzucaj nadzieje Utwór ma charakter filozoficznych rozważań o życiu ludzkim z odwołaniem się do stoicyzmu jako jedynie słusznej postawy wobec zmienności losu. Filozofia stanowi podstawę tematyczną utworu, a postacie z mitów współistnieją z chrześcijańskim obrazem świata (stoicyzm, mitologiczna bogini Fortuna, Bóg). Podmiot lirycznyto ktoś doświadczony przez życie, ma dystans do zdarzeń, jakie niesie los, i dzieli się swoją mądrością życiową. Adresatem utworu jest człowiek, do którego zwraca się podmiot liryczny ze wskazówką, aby zachował spokój bez względu na to, czego akurat doświadcza (Nie porzucaj nadzieje, / Jakoć się kolwiek dzieje). Kolejne wersy są uzasadnieniem zaproponowanej postawy. Osoba mówiąca wskazuje na analogie między różnymi doświadczeniami życiowymi a zmianami, jakie zachodzą w przyrodzie (A ziemia, skoro słońce jej zagrzeje, /W rozliczne barwy znowu się odzieje). Umacnia odbiorcę w przekonaniu, że zmienność losu jest naturalnym porządkiem życia (Nic wiecznego na świecie: / Radość się z troską plecie). Przestrzegaprzed brakiem czujności na zmiany (Ale człowiek zhardzieje, / Gdy mu się dobrze dzieje). Człowiek powinien być przygotowany na dobre i złe doświadczenia: Bo z nas Fortuna w żywe oczy szydzi, To da, to weźmie, jako się jej widzi. Wobec zmienności ludzkiego losu niezmienna i godna zaufania jest opieka Boga. I to w Nim należy pokładać nadzieję na dobrą zmianę w życiu: Ty nie miej za stracone, Co może być wrócone: Siła Bóg może wywrócić w godzinie; A kto mu kolwiek ufa, nie zaginie. Pieśń IX została napisana wierszem stroficznym. Każda strofa ma identyczną, czterowersową budowę. Pierwsze wersy zawierają po siedem sylab, a dwa następne - po jedenaście. Występują rymy żeńskie parzyste.

https://view.genial.ly/5e6df2eb4b44a00fb791837b/horizontal-infographic-review-treny-kochanowski

DRAMAT

BalladynaJuliusz Słowacki

Dziady cz. IIAdam Mickiewicz

ZemstaAleksander Fredro

https://drive.google.com/file/d/1t-qem6fta_xAYO6uszXLKMKUjy1ydr1x/view

4

5

6

7

8

9

2

3

1

8

9

0

1

2

3

4

5

Gry i zabawy

https://wordwall.net/pl/resource/902918/polski/rozpoznaj-lektur%c4%99-po-wymienionej-postaci

https://wordwall.net/pl/resource/2436957/polski/bohaterowie-literaccy-tytu%c5%82-lektury

https://wordwall.net/pl/resource/459497/polski/lektury-wymie%c5%84-co-najmniej-2-bohater%c3%b3w

https://wordwall.net/pl/resource/2690173/kopia-lektury-rodzaje-literackie

https://wordwall.net/pl/resource/1014237/polski/rodzaje-i-gatunki-literackie-lektury-%c3%b3smoklasisty

https://wordwall.net/pl/resource/1694230/polski/tytu%c5%82-lektury-i-bohater

https://wordwall.net/pl/resource/1145404/dziady-czii

https://wordwall.net/pl/resource/452788/polski/jaki-gatunek-literacki

poetykahttps://quizizz.com/join/quiz/5c6fcda871911a001b61f0ae/start?from=soloLinkShare&referrer=56c9c14f72239aa1034ae10e

zdania złożonehttps://quizizz.com/join/quiz/5e67cbe47e6aef001b45af6c/start?from=soloLinkShare&referrer=56c9c14f72239aa1034ae10e

imiesłowyhttps://quizizz.com/join/quiz/5ebdafe2d47369001bc1ec46/start?from=soloLinkShare&referrer=56c9c14f72239aa1034ae10e

słowotwórstwohttps://quizizz.com/join/quiz/5bd6eb48ba30ea001b4a9e8f/start?from=soloLinkShare&referrer=56c9c14f72239aa1034ae10e

Nauka o języku- ćw.

1

2

3

4

5

6

IMIESŁOWY

FONETYKA

SKŁADNIA

słowotwórstwohttps://wordwall.net/pl/resource/475165/polski/s%c5%82owotw%c3%b3rstwo

części mowyhttps://wordwall.net/pl/resource/677513/polski/cz%c4%99%c5%9bci-mowy-pytaniahttps://wordwall.net/pl/resource/917196/polski/cz%c4%99%c5%9bci-mowy-znaczenie

części mowyhttps://learningapps.org/4235822

https://learningapps.org/1727230https://learningapps.org/view4909685https://learningapps.org/view4633665?fbclid=IwAR0sPQJHjMs--XFENaFIqZH_EWdtbqhmD_fnPCffvt0RWbwfAHbGW0UPkZUhttp://pisupisu.pl/klasa7/imieslowowy-rownowaznik-zdania

https://www.quizme.pl/quiz/start/1203006204https://learningapps.org/1133640

https://learningapps.org/6133110https://learningapps.org/3659815https://learningapps.org/9509846

# data[].attributes.attachment_link.title
powtórki przed egzaminem by renatawieruszow on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Przypominamy, powtarzamy Epika Cechy epiki:obecność narratora.świat przedstawiony.fabuła (oraz układ przyczynowo-skutkowy zdarzeń)zapis prozą (wyjątki - epopeja, powieści poetyckie) Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupery ArtystaSławomir Mrożek Opowieść wigilijnaCharles Dickens LatarnikHenryk Sienkiewicz Quo vadisHenryk Sienkiewicz Syzyfowe praceStefan Żeromski Kamienie na szaniecAleksander Kamiński Tędy i owędyMelchior Wańkowicz Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz https://www.youtube.com/watch?v=uvssySf52Eg streszczenie https://view.genial.ly/5ea2ef64eebc9b0dbb249cde/presentation-z-malym-ksieciem Epika Utwory pisane wierszem ŚwiteziankaAdam Mickiewicz( ballada) Żona modnaIgnacy Krasicki ( satyra) Pan TadeuszAdam Mickiewicz Reduta OrdonaAdam Mickiewicz LIRYKA Jan Kochanowski tworzył: fraszki, pieśni i treny.

# data[].attributes.body
( cz. II)

# data[].attributes.attachment_link.description
The easiest way to create custom grid paper printable. Available options are: dot grid, isometric dot grid, lines, graph, isometric grid, hexagons, and music staff. Supported paper formats are A2, A3, A4, A5, Legal, Letter, Tabloid and many others.

# data[].attributes.headline
streszczenie komedii  "Zemsta" A. Fredry

# data[].attributes.subject
streszczenie komedii  "Zemsta" A. Fredry