# data[].attributes.body
Sinh hoạt theo chủ đề: CẢNH QUAN THIÊN NHIÊN QUÊ HƯƠNG EM

# data[].attributes.body
Sinh hoạt theo chủ đề: XÂY DỰNG HÀNH TRÌNH TRẢI NGHIỆM

# data[].attributes.headline
HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CUỐI TUẦN ( Tuần 25)

# data[].attributes.subject
HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CUỐI TUẦN ( Tuần 25)

# data[].attributes.body
Chủ đề 4: LỄ HỘI ĐUA, BƠI THUYỀN TRUYỀN THỐNG

# data[].attributes.headline
BÀI 3: LỊCH SỬ VÀ VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG ĐỊA PHƯƠNG EM

# data[].attributes.subject
BÀI 3: LỊCH SỬ VÀ VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG ĐỊA PHƯƠNG EM

# data[].attributes.headline
Bài 17: MỘT SỐ NÉT VĂN HÓA Ở VÙNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG (T1)

# data[].attributes.subject
Bài 17: MỘT SỐ NÉT VĂN HÓA Ở VÙNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG (T1)

# data[].attributes.headline
LS&ĐL: BÀI 2: THIÊN NHIÊN VÀ CON NGƯỜI Ở QUẢNG BÌNH

# data[].attributes.subject
LS&ĐL: BÀI 2: THIÊN NHIÊN VÀ CON NGƯỜI Ở QUẢNG BÌNH

# data[].attributes.headline
Vùng đất Quảng Bình: Những chặng đường lịch sử hình thành và phát triển

# data[].attributes.subject
Vùng đất Quảng Bình: Những chặng đường lịch sử hình thành và phát triển

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Quảng Bình là tỉnh ven biển Trung Bộ, cố biển rộng mênh mông, núi non hùng vĩ cùng vổi "Vương Quốc" hang động kỳ vĩ, tráng lệ và nhiều kỳ quan thiên nhỉên, bồng lai tiên cảnh tuyệt đẹp và lộng lẫy song hành cùng với đặc điểm, điều kiện tự nhiên, thiên nhiên rất đa dạng và khắc nghiệt trong quắ trình thành tạo theo tiến trình lịch sử phát triển của trái đất với nhiều chu kỳ kiến tạo khác nhau; Là vùng đất nối liền của một dải non sông thống nhất Việt Nam, là nơi giao thoa và hội tụ những điều kiện tự nhiên, những giá trị lịch sử, vân hốa, xã hội và truyền thống của hai miền Nam - Bắc.

Vùng đất Quảng Bình có bề dày lịch sử, văn hóa lâu đời ngay từ thời đại đồ đá, thuộc giai đoạn Văn hoá Hoà Bình muộn cách đây gần 1 vạn năm và là nđi giao hội giữa nhiều nền văn hốa lớn của dân tộc, như Văn hốa Đông Sơn - Sa Huỳnh, Việt Mường - Đại Việt - Chămpa, Đàng Trong - Đàng Ngoài, Thăng Long - Phú Xuân... và được phát triển liên tục cố tính hệ thống cho đến ngày nay. Chính vì vậy, vùng đất này đựng chứa nhiều giá trị lịch sử, văn hóa vật chất và tinh thần rất độc đáo của dân tộc.
Di chỉ Bàu Tró
Có thể nối rằng, trong lịch sử hình thành và phát triển của dân tộc, Quảng Bình là eo thắt giữ trọng trách gánh nặng và nếỉ liền haỉ miền Nam - Bắc, luôn là một phần đất thiêng liêng nối liền một dãi non sông thống nhất Việt Nam và có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là phên dậu của nhà nước Văn Lang - Âu Lạc, là chiến địa khốc liệt trong cuộc đấu tranh để xác lập quyền lực và mở mang lãnh thổ. Nơi đây đã từng là vùng biên giới giữa Đại Việt và Chămpa, đã chứng kiến nhiều cuộc xung đột của vùng biên viễn, biên cương được minh chứng bởi dấu tích của lũy cổ Lâm Ap, lũy cổ Hoàn Vương; là nơi khởi đầu cho công cuộc mở cõi về phương Nam của nước Đại Việt từ năm 1069; là ranh giổi thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh kéo dài dằng dặc hơn hai thế kỉ với dòng sông Gianh lịch sử "Xương chất thành núi, máu chảy thành sông" cùng các vết tích của nội chiến tương tàn được ẩn chứa ưong di tích lũy Trấn Ninh, Trường Dực và Động Hải. Đây là vùng đất đã trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, thời kỳ nào Quảng Bình cũng nằm vào vị trí xung yếu của lịch sử dân tộc, phải chứng kiến và chịu đựng nhiều nỗi đau chia cắt, chiến tranh xâm lược, binh đao lửa đạn, nội chiến tương tàn, tranh giành quyền lực... Chính môi trường đó cùng lịch sử đấu tranh để tồn tại và phát triển với thiên nhiên khắc nghiệt đã tôi luyện và hun đúc nên con người nơi đây có sức sống bền bỉ và đức tính cân cù, nhẫn nại, ý chí và nghị lực phi thường, anh dũng, kiên cường, bất khuất, với truyền thống yêu nước nồng nàn, tận trung với nước, tận hiếu với dân, giàu lòng nhân ái và lao động sáng tạo để vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, vươn lên trong cuộc sống, góp phần dựng nước, giữ nước, xây dựng và bảo vệ quê hương.

Quảng Bình là vùng đất hiện diện trong lịch sử dân tộc Việt Nam ngay từ thời kỳ tiền sử và sơ sử. Sau nền Văn hoá Hoà Bình, trên đất Quảng Bình hiện diện văn hoá hậu kỳ đồ đá mới - sơ kỳ kim khí đó là Văn hoá Bàu Tró (cách đây khoảng 4.000 năm đến 3.500 năm), sau đến thời kỳ đồ đồng - Văn hoá Đông Sơn, thời kỳ văn minh dựng nước với thời đại Văn Lang - Âu Lạc. Nơi đây chính là vùng đất giao thoa giữa hai nền Văn hóa Đông Sơn và Sa Huỳnh.

Từ thuở các vua Hùng dựng nước, vùng đất Quảng Bình đã hiện diện trong cơ cấu hành chính nhà nước Văn Lang vổi tên gọi "Bộ Việt Thường", một bộ ở phía Nam trong 15 bộ lạc của nhà nước Văn Lang. Cư dân sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa nước và thủ công nghiệp.

Sau khi kết thúc thời Chiến quốc (481-221 TCN), trước âm mưu xâm lược của nhà Tần sau khi thống nhất được toàn Trung Quốc, hai bộ tộc Lạc Việt (thuộc nhà nước Văn Lang) và bộ tộc Âu Việt đã liên hiệp hợp nhất thành nhà nước Âu Lạc.

Năm 214, sau khi chiếm được vùng phía Nam sông Trường Giang, quân Tần đã tiến đánh vào đất Việt, người Âu Lạc đã đoàn kết một lòng, anh dũng đánh trả, tổ chức kháng chiến bền bỉ, lâu dài hàng chục năm dưới ngọn cờ của An Dương Vương.

Sau khi chiếm được Âu Lạc năm 179 TCN, Triệu Đà sáp nhập Âu Lạc vào nước Nam Việt (nước này chỉ tồn tại đến năm 111 TCN), sau đó Âu Lạc chịu sự thống trị của triều đình phong kiến nhà Hán, vào giai đoạn này vùng đất Quảng Bình thuộc quận Nhật Nam ở phía Nam quận Cửu Chân (cực giới quận Cửu Chân phía Nam là Hoành Sơn).

Trước chính sách bóc lột nặng nề và âm mưu đồng hoá, thôn tín nước ta về lâu dài của triều đình nhà Hán và sau này là nhà Tấn, nhân dân quận Nhật Nam mà nòng cốt là nhân dân ở huyện Tượng Lâm đã bền bĩ kiên cường suốt gân 70 năm và cuối cùng đã giành được độc lập, thành lập nước Lâm Ẫp (năm 192), vùng đất Quảng Bình trở thành lãnh thổ biên ải phía Bắc của quốc gia Lâm Ấp (sau là Hoàn Vương năm 758 và Chiêm Thành năm 877) với các châu Bố Chinh và Địa Lý.

Trong thời gian thuộc Chămpa, mảnh đất Quảng Bình luôn là chiến trường đẩm máu, đời sống nhân dân vô cùng khổ cực và phải chịu nhiều mất mát hy sinh bởi các cuộc chiến tranh giữa các triều đại phong kiến của Chărnpa và Trung Quốc.

Có thể nói, suốt 10 thếkỉ dưới ách thống trị của các triều đại phong kiến Trung Quốc, nhân dân các dân tộc Âu Lạc với ý chí tự lực, tự cường, tinh thần bền bỉ, đã quyết liệt đấu tranh giữ vững độc lập dân tộc, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trước âm mưu đồng hoá và thôn tín của các triều đại phong kiến Trung Quốc. Chiến thắng oanh liệt của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của người anh hùng dân tộc Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng cuối năm 938 đã kết thúc hoàn toàn thời kỳ mất nước kéo dài hơn một nghìn năm. Dân tộc ta đã giành lại chủ quyền đất nước, âm mưu đồng hoá và thôn tín của kẻ thù phong kiến phương Bắc hoàn toàn bị phá sản.

Sau khi Ngô Quyền mất (năm 944), triều đình xảy ra biến loạn, xung đột và suy yếu. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế gọi là Đinh Tiên Hoàng, đặt tên nước là Đại cồ Việt, đặt kinh đô ở Hoa Lư (Ninh Bình). Sau khi Đinh Tiên Hoàng bị sát hại năm 979, trước yêu cầu kháng chiến chống Tống, Lê Hoàn lên làm vua gọi là Lê Đại Hành, lập nên triều đại mơi gọi là triểu Tiên Lê.

Đến năm 1009, Lý Công uẩn (Lý Thái Tổ) lên ngôi đã quyết định dời đô về Thăng Long, đặt tên nước là Đại Việt, xây dựng nhà nước trung ương tập quyền, củng cố quân đội, chăm lo phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của đất nước.

Năm 1069, vua Lý Thánh Tông cùng tướng tiên phong Lý Thường Kiệt đánh vào kinh đô Chiêm Thành, bắt sống vua Chiêm Thành là Chế Cũ đưa về Thăng Long. Để chuộc mạng, Chế Cũ xin dâng ba châu Bố Chinh (Tuyên Hóa, Minh Hóa, Quảng Trạch, BốTrạch), Địa Lý (Đồng Hổi, Quảng Ninh, Lệ Thủy), Ma Linh (Vĩnh Linh, Gio Linh) cho nhà Lý.

Dưới triều đại nhà Lý, chính quyền rất coi trọng phát triển nông nghiệp. Công cuộc di dân, khai khẩn được tiến hành trên quy mô lđn; cư dân đến đây vừa khai hoang làm ăn sinh sống vừa bảo vệ biên cương phía Nam chống các cuộc xâm lấn của Chiêm Thành.

Sau khi triều Lý suy vong, triều Trần được thiết lập (1226-1400). Trên nền tảng vững chắc đã được xây dựng từ đời nhà Lý, triều Trần tiếp tục công việc kiến thiết đất nước, củng cố quốc gia thống nhất, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, tiếp tục mở rộng biên cương về phía Nam. Công cuộc khai thác vùng đất Bố Chính và Lâm Bình được đẩy mạnh. Đầu đời Trần, châu Lâm Bình được đổi thành phủ Lâm Bình; đến năm 1375 (đời Trần Duệ Tông), phủ Lâm Bình đổi thành phủ Tân Bình, sau đổi thành lộ Tân Bình; đến năm 1397 lại đổi thành tréui Tân Bình (bao gồm phần đất Quảng Bình ngày nay và một phần phía Bắc tỉnh Quảng Trị, đời vua Trần Thuận Tông).

Dưới các triều đại phong kiến nhà Trân, mặc dù có nhiều cuộc chiến tranh giữa nhà Trần và Chiêm Thành diễn ra nơi đây, nhưng tình hình chính trị ổn định, các đơn vị hành chính ở Quảng Bình đã được thiết lập về cơ bản. Công cuộc khai phá vùng đất Quảng Bình đã có nhiều bước tiến mới, đặc biệt ở vùng phía Nam là trấn Tân Bình. Với chế độ điền trang, công cuộc khẩn hoang được tiến hành trên quy mô lớn, kinh tế nông nghiệp đã có bước phát triển. Cùng với nông nghiệp các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải đã dần dần hình thành và phát triển theo. Nhiều danh nhân đã có công tiếp tục công cuộc khai mở đất đai, lập ấp, phát triển các cộng đồng làng xã nông nghiệp và thủ công nghiệp... Tiêu biểu là danh tướng Trần Bang cẩn khai phá vùng đất hai bờ hạ lưu sông Gianh sau khi dẹp yên quân Chiêm Thành; Hồ Cưỡng đã trở thành thần tổ, Tiền khai khẩn vùng Lý - Nhân - Nam, huyện Bố Trạch; Tiến sĩ Hoàng Hối Khanh với điền trang Tiểu Phúc Lộc bao gồm một vùng đất rộng lớn của các xã Lộc Thuỷ, Liên Thuỷ, Phong Thuỷ, Trường Thuỷ và thị trấh Kiến Giang ngày nay; Phan Thúc Duyên có công khai phá vùng Sơn - Phú, huyện Lệ Thủy.

Năm 1400, Lê Quý Ly phế truất Trần Thiếu Đế, đổi họ Lê Quý Ly thành Hồ Quý Ly, thiết lập triều Hồ. Hồ Quý Ly nhường ngôi cho con là Hồ Hán Thương, tự xưng là Thượng hoàng, cùng coi chính sự. Năm 1402 (vào đời Hồ Hán Thương), trấn Tân Bình đổi thành phủ Tây Bình. Triều Hồ đã tự làm mất uy tín và ảnh hưởng đối với nhân dân, để lòng người ly tán, tước bỏ mất khả năng và sức mạnh chống ngoại xâm, dẫn đến nguy cơ mất nước.

Năm 1407, nhà Minh xâm lược Đại Việt - Đại Ngu dưới triều đại của cha con Hồ Quý Ly, đổi nước ta thành bộ Giao Chỉ, vùng đất Quảng Bình nói riêng và toàn bộ Đại Việt nói chung đều bị nhà Minh cai txỊ trong suốt 20 năm.

Trước chính sách đàn áp, bóc lột hà khắc và đồng hóa của quân Minh, nhân dân cả nước, trong đó có nhân dân vùng Bố Chính và Tân Bình đã đứng lên đấu tranh chống lại. Đáng chú ý là cuộc khởi nghĩa Lê Lợi giành lại độc lập dân tộc.

Dưới triều Lê, công cuộc khai phá vùng đất Quảng Bình lại có bước phát triển mới. Công cuộc khẩn hoang để lập đồn điều với lực lượng lao động chủ yếu trong các đồn điền là tù binh, tội nhân và một số quân lính đồn trú ở các địa phương. Vào thời kỳ này, khai hoang phục hoá được đẩy mạnh, nhất là ở các vùng trung du và ven biển. Địa bàn cư trú dần dần lan toả lên phía tây và phủ khắp địa bàn tíong toàn châu Bố Chính. Công cuộc khai thiết vùng Tân Bình được đẩy mạnh, xóm làng ngày càng đông đúc. Cùng vổi việc xây dựng quê hương, nhân dân vùng Bố Chính và Tân Bình đã tham gia tích cực vào công cuộc bảo vệ vùng đất phía Nam của nước Đại Việt trước những cuộc chiến tranh quấy phá của quân Chiêm Thành.

Năm 1466, vua Lê Thánh Tông chia lại đất nước thành 12 đạo thừa tuyên và phủ Tân Bình thuộc thừa tuyên Thuận Hóa, đến năm 1490, một lần nữa ông lại cơ cấu đơn vị hành chính trên toàn quốc, chia đất nước thành 13 xứ thừa tuyên và phủ Tân Bình vẫn thuộc xứ thừa tuyên Thuận Hóa.

Hơn bốn thế kỉ kể từ triều Lý, khi Bố Chính và Địa Lý trở thành lãnh thổ của Đại Việt (1069) cho đến thời Lê, vùng đất Quảng Bình ngày nay luôn là địa bàn trọng yếu trong các cuộc chiến tranh nhằm bảo vệ biên cương, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Nơi đây từng là trọng tâm, bàn đạp tiến công của các triều đại Trần, Lê trong công cuộc mở mang bờ cõi về phương Nam. Nhân dân nơi đây có truyền thống đấu tranh kiên cường, xả thân vì nước, cần cù chịu thương chịu khó, đoàn kết cộng đồng để xây dựng vùng đất mới được khai phá.

Đầu thế kỉ XVI, triều Lê suy yếu. Năm 1527, tập đoàn phong kiến do Mạc Đăng Dung câm đầu thắng thế, phế truất triều Lê lập triều Mạc. Kế tiếp theo là sự hình thành 2 triều: Bắc triều của chính quyền nhà Mạc, Nam triều họ Trinh (Trịnh Kiểm, năm 1545). Cuộc chiến tranh giữa hai tập đoàn phong kiến đó kéo dài trên nửa thế kỉ. Năm 1592, Nam triều thắng Bắc triều và chiếm được Thăng Long. Trong thời gian này, vùng đất Tân Bình vẫn thuộc đất họ Trịnh (triều Lê Trung Hưng) và không có thay đổi về tên gọi, cho đến năm 1600 đời Hoằng Định vì huý kỵ nên Lê Kính Tông đổi làm Tiên Bình.

Ở Đàng Trong, vùng đất Đoan Quận công Nguyễn Hoàng trấn giữ (từ năm 1558) lúc này gồm hai trấn: trấn Thuận Hóa và trấn Quảng Nam.

Năm Hoàng Định thứ 5 (1604), sau khi thiết lập chính quyền cát cứ phía Nam theo lời khuyên của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm "Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân", chúa Tiên Nguyễn Hoàng đã thống nhất lại các đơn vị hành chính thuộc quyền và chính thức đổi tên phủ Tiên Bình thành phủ Quảng Bình để tỏ lòng ước vọng một nền "Thái bình rộng lớn". Từ đó, danh xưng "Quảng Bình" chính thức đi vào lịch sử và địa danh thiêng liêng này đã tồn tại sâu thẳm trong tâm thức các thế hệ cư dân Quảng Bình cho tới ngày nay (Quảng Bình ngày nay gồm phủ Quảng Bình và châu Bố Chính lúc bấy giờ).

Hơn 50 năm dưới thời chúa Tiên Nguyễn Hoàng, việc khai thiết vùng đất Quảng Bình đã có bước phát triển. Vì đây là vùng đất phên dậu của nhà Nguyễn ở phía Bắc nên đã được Nguyễn Hoàng coi trọng việc xây dựng các đồn phòng thủ. Vđi chính sách thu phục nhân tâm, khuyến khích an cư lạc nghiệp của chúa Nguyễn, dân cư nhiều năm được mùa, đời sống được cải thiện và nâng cao.

Sau khi chúa Trịnh đưa quân vào chiếm vùng phía Bắc sông Gianh và sau cuộc chiến tranh 1672 đã lấy sông Gianh làm ranh giới Đàng Ngoài, Đàng Trong. Cục diện Đàng Ngoài - Đàng Trong, Trịnh - Nguyễn phân tranh kéo dài hơn hai trăm năm, đất nước lâm vào một cuộc khủng hoảng sâu sắc và toàn diện. Vùng đất Quảng Bình (có phủ Quảng Bình, châu Nam Bố Chính thuộc chúa Nguyễn và Bắc Bố Chính thuộc đất chúa Trịnh) đã trở thành chiến địa, nhân dân Quảng Bình đã phải chịu nhiều gian khổ, đau thương, mất mát và hy sinh.

Trong cuộc nội chiến phân tranh Trịnh - Nguyễn, vùng đất Quảng Bình đã sản sinh và thu hút nhiều danh nhân kiệt xuất trong các lĩnh vực quân sự, kinh tế, mở mang bờ cõi như: Đào Duy Từ, Nguyễn Hữu Dật, Trương Phúc Phẫn... Chính nhờ bảo vệ được vùng đất này mà các chúa Nguyễn có điều kiện mở đất về phương Nam và các võ tướng Quảng Bình cũng đã kế tục cha anh lập công ở vùng đất mới là Nguyễn Hữu Hào, Nguyễn Hữu Cảnh (con của Nguyễn Hữu Dật)... Với ý nghĩa đó, vùng đất Quảng Bình đã có những đóng góp to lớn trong cuộc Nam tiến, mở cõi về phương Nam ở thếkỉ XVII của Đại Việt.

Trong thời các chúa Nguyễn, mặc dù công cuộc khai thiết đã có những bước tiến so với các thời kỳ trước đây, song do chiến tranh liên miên, chế độ hà khắc, sưu cao thuế nặng, nhân dân bất mãn, oán giận... đời sống nhân dân vùng Quảng Bình vô cùng khó khăn, thiếu thốn.

Năm 1771, khởi nghĩa nông dân Tây Sơn do 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo.

Tháng 10 năm 1774, quân đội của chúa Trịnh vượt sông Gianh tiến đánh xứ Đàng Trong, tiến vào khu vực kiểm soát của Tây Sơn. Kết thúc sự cai quản của các chúa Nguyễn đối với vùng đất Quảng Bình.

Chỉ trong vòng 10 ngày trong tháng 6 năm 1786, nhân dân Quảng Bình đã nổi dậy phối hợp với nghĩa quân Tây Sơn đánh tan 3 vạn quân Trịnh trên phòng tuyến sông Gianh, tiếp tục tiến thẳng ra Bắc - Hà, lật đổ chế độ nhà Trịnh, thống nhất đất nước. Tháng 12 năm 1788, nông dân Quảng Bình gia nhập vào đội quân của Quang Trung - Nguyễn Huệ quét sạch quân xâm lược Mãn Thanh.
Hoành Sơn quan
Đối với Quảng Bình, năm 1788, Quang Trung quyết định nhập hai châu Bắc Bố Chính và Nam Bố Chính lại làm một và đặt tên là châu Thuận Chính. Việc làm của Quang Trung thể hiện ý chí thống nhất đất nước ngay ưên vùng đất bị chia cắt Đàng Trong, Đàng Ngoài dưới thời Trịnh - Nguyễn.

Thắng lợi của phong trào Tây Sơn - Nguyễn Huệ (1771-1786) trong chiến dịch tiến công đánh bại tập đoàn phong kiến nhà Trịnh, thống nhất đất nước, đánh đuổi quân Thanh xâm lược đã chấm dứt một giai đoạn đau thương trong lịch sử dân tộc, mở ra thời kỳ ổn định trong một quốc gỉa thống nhất, xây dựng triều đại Tây Sơn hùng cường. Trên địa bàn Quảng Bình, thắng lợi của phong trào Tây Sơn - Nguyễn Huệ chấn dứt sự khủng hoảng chính trị - xã hội kéo dài trên 200 năm. Người dân trên địa bàn Quảng Bình cố cơ hội để hàn gắn những tổn thất của chiến tranh, khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống, xóa dần ranh giới Nam - Bắc Bố Chính, phát triển cộng đồng trong một môi trường văn hoá thống nhất.

Sau khi Nguyễn Huệ qua đồi, năm 1802, Nguyễn Ấnh lật đổ triều Tây Sơn lên làm vua, lập ra triều Nguyễn (1802-1883). Trong thời kỳ này, các đơn vị hành chính cấp tinh được thiết lập và củng cố chặt chẽ hơn với hệ thống từ phủ, huyện, tổng đến cơ sở là các làng xã, thôn, ấp, trang phường... Dinh Quảng Bình (từ năm 1631) vẫn là một đơn vị hành chính trực tiếp chịu sự cai quản của triều đình Huế, công cuộc khai thiết nơi đây đã cố bước tiến mới.

Thời Gia Long, việc quản lý ruộng đất khá chặt chẽ theo chính sách quân điền, về phát triển kỉnh tế, chính sách khai khẩn đất hoang được khuyến khích và đẩy mạnh. Thực hiện chủ trương lấy nghề nông làm gốc "Đĩ nông vỉ bản"; Cùng với nông nghiệp, các ngành nghề truyền thống ở các địa phương đã cố dưới các thời nhà Trần, Lê, chứa Nguyễn như: nghề đánh cá, nghề làm muối, nghề dệt lụa, dệt vải và các nghề thủ công khác cũng cố bước phát triển mạnh hơn.

Năm 1828, vua Minh Mạng ban hành chế độ doanh điền. Theo đố, nhà nước đứng ra tổ chức, đầu tư một phần kinh phí, các nhà giàu gốp thêm một phần kinh phí đứng ra chiêu mộ dân nghèo tổ chức khai hoang lập làng, ấp, ứại mới. Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp khá phát triển, nhà nước chú trọng mở rộng và phát triển các ngành nghề như xây dựng, làm gốm, sành sứ, dệt, đan lát... Vỉệc buôn bán trong nước được mở rộng. Các sản phẩm ô hai miền Nam Bắc được lưu thông, hình thành một số trung tâm thương mại ở Hà Nộỉ, Hội An, Sài Gòn...

Các hệ thống phòng ngự, đặc biệt hệ thống lũy Thầy, lũy Động Hải được quan tâm cũng cế để phòng ngự. Một số công trình được xây dựng mới, đáng chứ ý như: "Thành Quảng Bình", "Quảng Bình quan", "Cửa Võ Thắng quan" (còn gọi là lý Chính đại môn), "Cửa Hoàng Sơn quan "...

Về văn hóa, dưới triều Nguyễn, nho giáo được phục hồi, văn hoá dân gian, vãn học chữ Hán, văn học chữ Nôm và sử học khá phát triển.

Về giáo dục, Gia Long cho lập Văn Mỉếu ở các doanh các trấn, đặt Quốc Tử giám ở kinh đô Phú Xuân, mở khoa thi Hương, đến năm Minh Mạng thứ 3 (1822) cho tổ chức thi Hội, thi Đình để lấy tiến sĩ, đến năm Minh Mạng thứ 10 (1829) lại lấy thêm phó bảng để kén chọn người ra làm quan.

Trong thời kỳ chúa Nguyễn đến triều Nguyễn, trên vùng đất Quảng Bình đã sản sinh, nuôi dưỡng, tôi luyện và hun đúc nên nhiều người con ưu tú, là danh nhân, anh hùng hào kiệt đã có nhiều đóng góp vô cùng to lđn trong việc cai trị, dựng nước, giữ nước và mở mang bờ cõi về phương Nam qua các triều đại phong kiến, như: "Tứ triều nguyên lão" Võ Xuân Cẩn; Thượng thư Nguyễn Đăng Tuân - Hiệp biện Đại học sĩ; Thượng thư Vũ Trọng Bình; Tướng quân Hoàng Kế Viêm; Đô thống Lê Sĩ; Trần Mạnh Đàn; Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh với công lao đặc biệt trong mở cõi phương Nam, thiết lập hệ thống hành chính vùng đất Nam Bộ trong một thời gian rất ngắn (từ năm 1698-1700).

Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược mước ta, nhân dân phải chịu cảnh áp bức, đô hộ của tư bản phương Tây. Năm 1885, triều đình Huế chính thức bị thất bại, thực dân Pháp chia đất nước ta thành 3 miền: Bắc Kỳ, Nam Kỳ và Trung Kỳ. Quảng Bình thuộc Trung Kỳ.

Sau sự kiện "Kinh thành thất thủ ", đêm 22 rạng ngày 23 tháng 5 Ất Dậu, Tôn Thất Thuyết hộ giá vua Hàm Nghi ra Tân Sở - Quảng Trị, xuống chiếu Cần Vương, mở đâu cho phong trào Cần Vương chống Pháp, sau đó nhà vua được hộ giá đến miền thượng du Tuyên Hoá - Quảng Bình lập căn cứ chống Pháp.

Việc đứng chân lâu dài của Sơn Triều chống Pháp do vua Hàm Nghi cầm đầu ở vùng thượng lưu sông Gianh trong suốt 3 năm (10/1885 - 10/1888) có sự đóng góp máu xương của biết bao sĩ phu, quan lại và nhân dân Quảng Bình. Nhiều thủ lĩnh nghĩa quân ở Quảng Bình đã không quản ngại tính mạng, gian khổ để xả thân giúp vua, cứu nước, bảo vệ Sơn Triều dấy lên nhiều cuộc khởi nghĩa như: Nguyễn Phạm Tuân, Lê Trực, Lê Mô Khởi, Mai Lượng, Cao Thượng Chí, Trần Văn Định, Đoàn Đức Mậu, Hoàng Văn Phúc, Đề Chít, Đề Én... Phong trào cần Vương ủng hộ vua Hàm Nghi và Sơn Triều kháng Pháp trên đất Quảng Bình được phát triển mạnh, biến Quảng Bình thành "Kinh đô kháng chiến" thời vua Hàm Nghi xuất bôn.

Đến năm 1889, vua Hàm Nghi bị Pháp bắt, phong trào cần Vương ở Quảng Bình tạm thời lắng xuống nhưng tinh thần yêu nưổc, lòng căm thù giặc của nhân dân vẫn âm ỉ cháy, rồi lại bùng lên mạnh mẽ trong các cuộc khởi nghĩa của Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, trong các phong trào Đông Du, phong trào Duy Tân do Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh khởi xướng... Tuy nhiên, các phong trào đấu tranh lúc này do chưa có một đường lối chính tri đúng đắn, nên không thể đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đi đến thắng lợi.

Đúng vào thời điểm nhân dân cả nước rất cần có một chính Đảng lãnh đạo, ngày 3/2/1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Đảng của giai cấp công nhân đảm đương sứ mệnh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Từ khi có Đảng lãnh đạo, các phong trào chống Pháp ở Quảng Bình phát triển ngày một mạnh mẽ và lan tỏa rất nhanh, các cuộc đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống sưu cao, thuế nặng ở Quảng Bình hên tiếp nổ ra, các tổ chức cơ sở Đảng lần lượt ra đời ở Trung Lực, Mỹ Thổ (Lệ Thuỷ), ga BốTrạch, Lũ Phong (BốTrạch)...

Dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, với sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ tình, nhân dân Quảng Bình đã tiếp tục viết nên những trang sử mới, vẽ vang và chói lọi.

Ngày 23 tháng 8 mùa Thu lịch sử năm 1945 là ngày đánh dấu mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân Quảng Bình, các tầng lớp nhân dân Quảng Bình đã nhất tề vùng dậy Tổng khởi nghĩa đánh đổ chế độ thực dân phong kiến, góp phần cùng cả nước xây dựng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam châu Á được tuyên ngôn vào ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình.

Hưởng ứng lời kêu gọi gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ và nhân dân Quảng Bình quyết tâm xây dựng và bảo vệ chính quyền, giữ vững thành quả cách mạng vừa giành được và đã đưa ra nhiều sáng kiến để cứu đói như lập hũ gạo cứu đói, ngày đồng tâm nhịn ăn, thành lập các đoàn cứu đói đi giúp đỡ nhân dân và lực lượng vũ trang... và đến ngày 27/3/1947, Đảng bộ, quân và dân Quảng Bình lại tiếp tục bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), với thế trận chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, quân và dân Quảng Bình đã cùng với cả nước đánh thắng mọi âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp, bảo vệ chính quyền cách mạng, xây dựng tiềm lực cho cuộc kháng chiến, tổ chức nhiều chiến dịch và trận đánh hay, tiêu diệt và tiêu hao các lực lượng chủ lực của thực dân Pháp trên địa bàn Quảng Bình. Nhân dân Quảng Bình đã phát huy cao độ truyền thống yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng, khắc phục mọi khó khăn gian khổ để làm nên cao trào "Quảng Bình quật khởi" ngày 15/7/1949 với những chiến công vang dội của Cảnh Dương, Cự Nam, Hưng Đạo, Xuân Bồ làm cho giặc Pháp bao phen khiếp vía kinh hồn. Đồng thời, chính từ phong trào "Quảng Bình quật khởi" đã động viên khí thế quân và dân tình Quảng Bình đoàn kết, chiến đấu kiên cường phá tan thế kìm kẹp của kẻ thù, mở rộng vùng giải phóng cùng cả nước đưa sự nghiệp kháng chiến "toàn dân, toàn diện" đi đến thắng lợi, góp phần cùng cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Quảng Binh đã đánh 6.140 trận lớn nhỏ, giết và bắt sống 9.957 tên địch, thu giữ 862 phương tiện thiết bị quân sự của địch; và được tuyên dương 3 anh hùng: Lâm úy, Cao Thế Chiến, Trương Văn Ly.

Sau ngày Quảng Bình hoàn toàn giải phóng (1954), Quảng Bình được xác định là tuyến đầu miền Bắc. Mọi hoạt động kinh tế, xã hội trên mảnh đất Quảng Bình và khu vực Vĩnh Linh có ảnh hưởng trực tiếp, quan trọng đối với cách mạng miền Nam. Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Đảng bộ Quảng Bình đã bắt tay thực hiện công cuộc hàn gắn vết thương sau chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế, thúc đẩy sự phát triển toàn diện cả về kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng.

Trải qua 10 năm khỏi phục, xây dựng và phát triển kinh tế (8/1954 - 8/1964), với phương châm tự lực cánh sinh là chính, quân và dân Quảng Bình đã nổ lực vượt bậc làm thay đổi nhanh chóng bộ mặt quê hương cả về kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội và quốc phòng - an ninh. Phong trào hợp tác hoá đã thu hút hàng vạn người dân lao động đi theo con đường làm ăn tập thể. Lần đầu tiên ở Quảng Bình xuất hiện những xí nghiệp quốc doanh sản xuất và góp phần cung ứng hàng hóa tiêu dùng cho nhân dân. Các lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục đều phát triển. Đặc biệt, Quảng Bình tập trung xây dựng hạ tâng, tăng cường tiềm lực đảm bảo hậu phương và thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, làm tròn nghĩa vụ, trách nhiệm của Đảng và nhân dân giao phó trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước vĩ đại của cả dân tộc.

Trong cuộc kháng chiến thần thánh chống đế quốc Mĩ xâm lược của dân tộc, đương đầu với kẻ thù mạnh nhất thế giới, nhân dân Quảng Bình đã phát huy cao độ truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng và đức hy sinh tột độ "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mĩ xâm lược" để "chiến đấu giỏi, sản xuất giỏi ", tích cực chi viện cho miền Nam ruột thịt và chống lại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ ngay trên quê hương.

Để luôn đảm bảo "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người" và "Trút gạo trong nồi cho Trị Thiên đánh Mĩ", nhân dân Quảng Bình đã tích cực "Bám làng mà chiến đấu, bám đồng ruộng mà sản xuất, bám hố bom mà thâm canh" ngay dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù.

Bom đạn đế quốc Mĩ đã dày xéo làm rung động cả trời đất, lay chuyển cả núi rừng, nhưng không thể lay chuyển nổi tinh thần sắt đá, ý chí quật cường của nhân dân Quảng Bình vđi phong trào "Tiếng hát át tiếng bom, tiếng loa hòa tiếng súng" và đã hy sinh tất cả "Nhà tan cửa nát cũng ừ, đánh thắng giặc Mĩ cực chừ sướng sau" để thông huyết mạch giao thông chi viện cho tiền tuyến "Xe chưa qua, nhà không tiếc; đường chưa thông, không tiếc máu xương", góp phần đánh thắng giặc Mĩ xâm lược, thu non sông về một mối. Trong thời kỳ này, quân và dân Quảng Bình đã bắn cháy, bắn rơi 704 máy bay các loại, bắn cháy, bắn chìm 86 tàu chiến, đánh tan 41 toán gián điệp, biệt kích, tiêu diệt và bắt sống 119 tên. Tuy nhiên bên cạnh chiến thắng lẫy lừng, nhân dân Quảng Bình phải gánh chịu nhiều mất mát, hy sinh, gian khổ. Quảng Bình phải gánh chịu hơn 8 vạn lần máy bay Mĩ đánh phá (trong đó có 2.172 lần bằng máy bay chiến lược B.52) với hơn 1,5 triệu tấn bom cùng hàng chục vạn quả rốc-két, tên lửa và 14 vạn quả pháo từ tàu chiến. Bom đạn Mĩ đã giết hại 12.330 người, làm bị thương 18.434 người dân Quảng Bình, đốt cháy và đánh sập hàng vạn nóc nhà.

Trong khói lửa chiến tranh hủy diệt của kẻ thù, Quảng Bình đã rất xứng đáng với sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước tin tưởng giao phó: vừa là tiền tuyến của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, vừa là hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lổn miền Nam anh hùng.

Vổi những chiến công xuất sắc của quân và dân Quảng Bình trên mặt trận sản xuất và chiến đấu trong thời kỳ này đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất, 2 Huân chương Độc lập hạng Nhì, 979 Huân chương các loại và tuyên dương 11 Anh hùng Lực lượng Vũ trang, 16 Anh hùng Lao động.

Nhìn lại toàn bộ quá trình kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ xâm lược của quân và dân Quảng Bình, chúng ta càng tự hào với những chiến thắng mà nhân dân Quảng Bình đã giành được. Thành quả to lớn ấy trước hết là do đường lối đúng đắn, sáng tạo của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thắng lợi đó đã khẳng định sự ra đời, tính cách mạng và tính khoa học của một phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân, một nền nghệ thuật quân sự của chiến tranh toàn dân và toàn diện ở nước ta, phù hợp vđi quy luật của chiến tranh cách mạng để tiến hành cuộc kháng chiến, kiến quốc thắng lợi. Trong hai cuộc kháng chiến này, nhân dân Quảng Bình đã phải gánh chịu nhiều gian khổ, đau thương, mất mát và hy sinh cho tổ quốc trường tồn, cho non sông Việt Nam nối liền một dải, cho đất nước thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà... Đồng thời nhân dân Quảng Bình đáng tự hào về những người con ưu tú của quê hương đã có nhiều đóng góp to lớn cho đất nước trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, như: Thiếu tướng Hoàng Sâm, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, Trung tướng Mai Xuân Vĩnh, Trung tướng Lê Văn Tri, Thiếu tướng Phan Khắc Hy và đặc biệt Đại tướng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, người Anh Cả của lực lượng vũ trang Quân đội Nhân dân Việt Nam, một trong những thiên tài quân sự lớn nhất trong lịch sử - vị tướng huyền thoại đã làm nên một Điện Biên Phủ chấn động địa cầu và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử trong cuộc trường chinh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.

Sau ngày thống nhất đất nước (30/4/1975), non sông thu về một mối, Bắc - Nam sum họp một nhà, nhân dân Quảng Bình đã tích cực khắc phục khó khăn, giải quyết những hậu quả do chiến tranh để lại và đã tích cực tiếp tục chi viện sức người, sức của cho Quảng Trị và Thừa Thiên trong việc tiếp quản và ổn định tình hình, đồng thời giúp đỡ cho tỉnh Khăm Muộn và Savanakhẹt (Nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào) trong giai đoạn đầu sau khi kết thúc chiến tranh đang gặp nhiều khó khăn với tinh thần quốc tế vô sản "trong sáng thủy chung ".

Thực hiện Nghị quyết số 245 ngày 20/9/1975 của Bộ Chính trị, về việc quyết định hợp nhất ba tỉnh: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên và khu vực Vĩnh Linh thành tỉnh Bình-Trị-Thiên, ngày 01/5/1976 tại Quảng trường Phu Văn Lâu Huế, ủy ban nhân dân cách mạng Bình Trị Thiên công bố và ra mắt trước toàn thể đồng bào, cán bộ, chiến sĩ trong tỉnh.

Có thể nói, với quyết tâm cao độ, trong 13 năm nhập tỉnh, Đảng bộ và nhân dân ở Quảng Bình trong tỉnh Bình Trị Thiên đã thể hiện tinh thân cách mạng, nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thực hiện công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế, ổn định đời sống nhân dân, bước đầu thực hiện công cuộc đổi mới đã có những chuyển biến tích cực.

Để đáp ứng nguyện vọng của nhân dân cũng như phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo và sức mạnh nội lực của từng địa phương, ngày 30/6/1989, Quốc hội khóa vin, kỳ họp thứ 5 đã thông qua Nghị quyết về việc phân chia địa giới hành chính của tỉnh Bình Trị Thiên thành ba tỉnh: Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế kể từ ngày 1 tháng 7 năm 1989, Quảng Bình chính thức được tái thiết.

Sau 25 năm tái thiết, kế thừa và phát huy những tinh hoa và truyền thống quý báu của quê hương, đất nước, thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, Đảng bộ và nhân dân Quảng Bình đã đoàn kết một lòng, cần cù, chịu khó, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, huy động mọi nguồn lực, khai thác tiềm năng và thế mạnh của tỉnh, lao động sáng tạo, mở rộng hợp tác đâu tư, thực hiện công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa, phát triển bền vững kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, góp phần xây dựng quê hương Quảng Bình ngày càng giàu mạnh và văn minh.

Chính lịch sử, thiên nhiên đã tạo nên không gian văn hóa Quảng Bình, khắc nghiệt của thiên nhiên, thử thách ác liệt của lịch sử đã gây ra biết bao gian khổ, đau thương, mất mát, hy sinh đè nén lên mối người dân Quảng Bình, nhưng không bao giờ khuất phục được, mà ngược lại bằng ý chí và nghị lực phi thường, họ đã chiến thắng và làm chủ quê hương, đất nước.

Quảng Bình là vùng đất "Địa linh, Nhân kiệt" và "Văn vật", đây là một ứong những cái nôi thu hút và môi trường đào luyện nhiều nhân vật lịch sử, hiền tài, thiên tài của đất nước như: Lý Thường Kiệt, Trần Bang cẩn, Hồ Cưỡng, Hoàng Hối Khanh, Đào Duy Từ, Phan Thúc Duyên,... Đây là vùng đất có nhiều làng khoa bảng, văn hóa danh tiếng, được truyền tụng từ đời này sang đời khác như "Bát danh hương "Sơn - Hà - Cảnh - Thổ - Văn -Võ-Cổ-Kim " và Phù Lưu, Lộc Điền, Cao Lao, Lý Hòa, Trung Bính, Quảng Xá, Mỹ Lộc, An Xá, Phù Chánh, Hòa Luật, Đại Phong, Lộc An..., nơi đã sản sinh, nuôi dưỡng, tôi luyện và hun đúc nên nhiều bậc danh nhân, anh hùng, hào kiệt, trí dũng song toàn, đa văn quảng kiến, làm rạng danh cho vùng đất "Địa lỉnh, Nhân kiệt", mãi mãi là niềm tự hào của dân tộc và bao thế hệ cộng đồng cư dân Quảng Bình, như: Trương Xán, Dương Văn An, Nguyễn Đăng Tuân, Võ Xuân Cẩn, Nguyễn Duy cần,... trên con đường khoa bảng và quan trường; Nguyễn Hàm Ninh, Hàn Mạc Tử, Lưu Trọng Lư,... trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật; Trong lĩnh vực quân sự có những tướng lĩnh tài ba, tiếng tăm lừng lẫy như: Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Hữu Cảnh, Trương Phúc Phấn, Hoàng Kế Viêm, Lê Trực, Nguyễn Phạm Tuân,... đặc biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đại tướng huyền thoại, nhà quân sự thiên tài, nhà văn hóa lđn, tên tuổi và sự nghiệp chói lọi, vang lừng cả thế giới,... họ là những bậc tinh anh, hiền tài và là hào quang tỏa sáng muôn đời, tên tuổi và sự nghiệp của họ được sử sách ghi công, nhân dân tôn thờ và trường tồn mãi mãi.

Và khi nói đến vùng đất "Địa linh, Nhân kiệt" và "Văn vật" ở Quảng Bình, không thể không nói đến văn hóa gia đình và dòng họ. Trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, nhiều gia đình và dòng họ đã xây dựng và lưu giữ truyền thống tốt đẹp riêng. Có nhiều gia đình và dòng họ vang danh bởi nghiệp khoa cử. Có những gia tộc vốn xuất thân bình dân nghèo khó nhưng đã vươn lên bằng những cá nhân đột khởi để phát triển thành những cự tộc giàu truyền thống. Cũng có những gia đình và dòng họ nối đời làm nghề và phát triển ngành nghề thủ công với nhiều thế hệ nghệ nhân tài ba; có những gia đình và dòng họ với những thương nhân nổi tiếng... Tiêu biểu có dòng họ Nguyễn Hữu với danh nhân Chiêu Vũ hầu Nguyễn Hữu Dật và gia tộc. Nguyễn Hữu Dật đã cùng với và kế nghiệp Đào Duy Từ có công xây dựng, mở mang vùng đất Quảng Bình xưa; Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh - người có công khai mở đất phương Nam; Nguyễn Hữu Hào với tác phẩm truyện Nôm "Song Tinh Bất Dạ" nổi tiếng; Nguyễn Hữu Thuyên vị thống suất bình Chân Lạp giữa thế kỉ XVIII. Dòng tộc họ Trương với danh nhân Trương Phúc Phấn, quê ở Quảng Ninh, giữ chức Quận công thời nhà Lê, theo chúa Nguyễn, có công cùng Đào Duy Từ, Nguyễn Hữu Dật trấn giữ lũy Trường Dục và xây dựng vùng Khang Lộc; và Trương Phúc Phan từng làm Trấn thủ Trấn Biên lấy lại Côn Đảo từ quân Anh. Dòng họ Hoàng ở làng Văn La, Quảng Ninh với hai bậc học tài danh Hoàng Kim Xán và Hoàng Kế Viêm, trong đó Hoàng Kim Xán (thân sinh Hoàng Kế Viêm) là Thượng thư triều Nguyễn, đã có công giúp triều Nguyễn chính sách tri nước, yên dân, tài cao, học rộng, chính trực; Hoàng Kế Viêm - danh tướng triều Nguyễn, có công lớn trong thời kỳ đầu chống Pháp. Dòng họ Nguyễn Đăng ở làng Phù Chánh, huyện Lệ Thủy, cả 5 đời từ ông tổ Nguyễn Đăng Tuân đến hậu duệ kế tục là Nguyễn Đăng Giai, Nguyễn Đăng Hành, Nguyễn Đăng Cũ, Nguyễn Đăng Cư đều đỗ đại khoa, làm quan có công lớn. Dòng họ Nguyễn Duy ở làng Lý Hòa, Bố Trạch, từ cụ tổ Nguyễn Duy cần cùng các con cháu là Nguyễn Duy Miễn, Nguyễn Duy Thắng, Nguyễn Duy Đồng, Nguyễn Duy Tích, Nguyễn Duy Thiệu, một nhà học tài, tiếng tăm lừng lẫy. Dòng họ Trần ở làng Vạn Xuân, xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, với danh tướng Trần Tùng, dưới thời nhà Trần đã đươc cử đi chinh phạt Chiêm Thành, trải 20 đời, ngót 600 năm, có nhiều hậu duệ phát khoa; và các gia đình, dòng họ của các danh nhân khác...

Dù sinh ra ở vùng đất nghèo khó, lại xa chốn kinh kỳ, tưởng rằng người Quảng Bình khó có thể với tới được những đỉnh cao trong học hành, khoa cử. Nhưng không, những trở ngại của điều kiện tự nhiên, những khó khăn về hoàn cảnh kinh tế không những không làm mờ nhạt đức hiếu học mà hơn thế, còn gia tăng ý chí và nghị lực trong học hành, khoa cử. Thời phong kiến, ở các triều Trần, Lê, Mạc, Quảng Bình đã có 5 vị đỗ đại khoa (1 trạng nguyên, 4 tiến sĩ). Đến triều Nguyễn, trong 40 kỳ thi hội do triều Nguyễn đã tổ chức, Quảng Bình là một trong những tỉnh có số người đậu đại khoa nhiều nhất với 22 tiến sĩ, 3 hoàng giáp, 19 phó bảng, 270 cử nhân và hàng trăm tú tài trong các kỳ thi hương.

Nhìn lại những chặng đường lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất và tỉnh Quảng Bình từ thời kỳ sơ sử cho đến nay, đặc biệt từ năm 1069, khi trở về quốc gia Đại Việt và năm 1604 - năm hình thành tỉnh Quảng Bình, danh xưng Quảng Bình chính thức đi vào lịch sử dân tộc và tồn tại sâu thẳm trong mỗi một người dân cho đến hôm nay; chúng ta tự hào về các giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống cách mạng của vùng đất Quảng Bình, tự hào về các thế hệ cha ông đã có công xây dựng và bảo về quê hương, tự hào về những chặng đường lịch sử vẽ vang và hào hùng, những trang sử vàng chói lọi của của quê hương Quảng Bình "Địa linh, Nhân kiệt", "Quật khởi" và "Hai giỏi" trong suốt tiến trình lịch sử của dân tộc.

Những giá trị truyền thống văn hóa nói trên đã được nuôi dưõng, phát triển qua các thế hệ cư dân và đã tạo nên một sắc diện văn hóa đặc sắc Quảng Bình hôm nay.

Thế hệ trẻ hôm nay và mai sau cần phải có trách nhiệm tiếp bước những chặng đường lịch sử vẻ vang và hào hùng của bao thế hệ cha ông, ghi tiếp những trang sử vàng chói lọi của quê hương, đất nước; phát huy cao độ truyền thống yêu nước nồng nàn, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đoàn kết, anh dũng, kiên cường, bất khuất trong chiến đấu; cần cù, sáng tạo với ý chí nghị lực phi thường trong lao động, học tập của các thế hệ cư dân Quảng Bình; khơi dậy niềm tự hào dân tộc, lòng tự hào về truyền thống vẻ vang và hào hùng của bao thế hệ cha ông, của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân tình nhà trong suốt tiến trình lịch sử cho đến nay, phát huy các giá trị và bồi đắp thành sức mạnh tổng hợp phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quê hương Quảng Bình ngày càng giàu đẹp, văn minh, nhân dân ấm no hạnh phúc.

- TS Nguyễn Đức Lý - CN Nguyễn Đăng Tuấn - Sở KHCN Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.title
Vùng đất Quảng Bình: Những chặng đường lịch sử hình thành và phát triển - Tin Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.description
Quảng Bình là tỉnh ven biển Trung Bộ, cố biển rộng mênh mông, núi non hùng vĩ cùng vổi "Vương Quốc" hang động kỳ vĩ, tráng lệ và nhiều kỳ quan thiên nhỉên,

# data[].attributes.headline
CHÙA AN XÁ Ở LỆ THỦY – DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA QUỐC GIA

# data[].attributes.subject
CHÙA AN XÁ Ở LỆ THỦY – DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA QUỐC GIA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nếu đi du lịch Quảng Bình bạn hãy về thăm Lệ Thủy, dừng chân tại chùa An Xá để cảm nhận sâu sắc hình ảnh một làng quê Việt Nam yên bình, những con người ôn hòa hiền hậu. Khiêm tốn khép mình bên bờ tả ngạn của dòng Kiến Giang yên bình, chùa An Xá tọa lạc tại thôn An Xá, xã Lộc Thủy huyện Lệ Thủy. Từ Trung tâm huyện lỵ Lệ Thủy du khách đi bằng đường bộ về phía Tây 8 km là đến di tích chùa An Xá.

Gọi là chùa nhưng nơi đây không có sư sãi trụ trì, chỉ có cụ ông Trần Xứ là người trong thôn được dân làng tín nhiệm giao cho việc trông coi và hương khói trong chùa. Chùa An Xá được thành lập từ năm 1900, thuộc hệ phái Phật giáo Đại thừa hay Bắc tông.

Chùa An Xá là một trong những công trình văn hóa Phật giáo hiếm hoi trên đất Quảng Bình còn giữ được gần như nguyên bản kiểu cách thiết kế của một ngôi chùa cổ. Án ngữ trước mặt tiền ngôi chùa là bức bình phong được xây dựng bằng gạch đá vững chắc.

Ngoài ý nghĩa về phong thủy nhằm cản bớt hỏa khí xâm nhập quá mạnh vào chùa có thể gây tổn hại đến chủ nhân, ở khía cạnh khác, bức bình phong này còn có ý nghĩa thẩm mỹ, trang trí. Xét bố cục, bình phong là một bức tường nhỏ, cố định chắn ngang trước công trình nhưng kiểu dáng và cách thức trang trí trên đó thì muôn hình vạn trạng.

Ở chùa An Xá đó là một bức bình phong kiểu cuốn thư được biến thể với hình mặt rồng đắp nổi bao quát hết phần chính diện. Hai đuôi bức cuốn thư là hai con hạc chễm chệ trên lưng hai con rùa đứng đối diện với nhau, biểu thị cho vẻ hài hòa của đất trời, sự trường thọ và thịnh vượng.

Tiền sảnh là điểm nhấn nổi bật nhất trong không gian nhỏ hẹp của chùa An Xá được bố trí bằng 3 lối cửa ra vào cao rộng bằng nhau. Bờ tường của bức tiền sảnh chia làm 3 phần, tất cả các chi tiết điêu khắc đều ưu ái cho phần trung tâm với ba chữ "An Xá Tự" và các họa tiết đắp nổi công phu hình long, ly (lân hay kỳ lân), quy, phụng (phượng), là bộ tứ linh phổ biến trong điêu khắc dân gian của người Việt. Với cách bài trí cân đối và giản dị đó, chùa An Xá vừa mang đến vẻ đẹp thanh tịnh, thoát tục của chùa chiền vừa toát lên sự vững chãi, trong sáng của một căn cứ lịch sử ở giữa lòng dân.

Di tích chùa An Xá có giá trị lịch sử cực kỳ tiêu biểu trong thời kỳ tiền khởi nghĩa tháng Tám ở Quảng Bình. Nơi đây, ngày 2 tháng 7 năm 1945 đã diễn ra Hội nghị cán bộ Đảng trong toàn tỉnh. Mười ba đồng chí đại diện cho các phủ, huyện và thị xã Đồng Hới đã về dự. Hội nghị được đồng chí Trần Hữu Dực đến thăm và nói chuyện về tình hình, nhiệm vụ trước mắt và sự cấp thiết phải chuẩn bị mọi điều kiện để khởi nghĩa giành chính quyền. Đồng chí Đoàn Khuê được tổ chức Đảng tại nhà tù Buôn Ma Thuột phân công về hoạt động ở Quảng Bình cũng có mặt trong hội nghị.

Từ sau hội nghị này, các cơ sở Đảng trong toàn tỉnh Quảng Bình đã có cơ quan lãnh đạo thống nhất, tạo nên bước ngoặt lịch sử, mở ra thời kỳ thống nhất tổ chức, thống nhất lãnh đạo, thống nhất hành động để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhất tề đứng lên giành thắng lợi quyết định trong Cách mạng Tháng Tám. Sự kiện này đã tô hồng thêm bề dày truyền thống của chùa An Xá, biến nơi này trở thành "địa chỉ đỏ" trong hành trình tìm lại ký ức cho những ai muốn khám phá về cái nôi cách mạng một thời.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954-1975), chùa An Xá tiếp tục là căn cứ để các cán bộ cách mạng hội họp, mưu tính kế sách kháng chiến. Địch đã đánh hơi được điều đó và cho máy bay càn quét khiến ngôi chùa phải gánh gồng nhiều thương tích trên mình. Hòa bình lập lại, chùa được trùng tu xây dựng lại vào năm 1994 theo nguyên bản như thiết kế ban đầu.

Chùa nằm ngay bên cạnh nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại làng An Xá. Sinh thời, mỗi lần về thăm nhà, thăm quê, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đều dành thời gian tới thăm và dâng hương lễ Phật. Một lần trong số đó, năm 1999, Đại tướng đã tự tay trồng trong khuôn viên chùa An Xá một cây đa. Ngày Đại tướng mất, người giữ chùa cũng chít khăn tang cho cây đa nay đã vươn vai cao lớn này, như một dấu chỉ tỏ bày niềm tiếc thương vô hạn đối với vị Đại tướng của nhân dân.

Sát hiên phải của chùa An Xá có một cây dừa được các phụ lão làng An Xá trồng cách đây gần 60 năm (1957). Điều đặc biệt là đến năm 1994, cây dừa tự nhiên tách thành 2 ngọn và sống khỏe mạnh cho đến hôm nay.

Câu chuyện về cây dừa hiếm lạ, về chữ V đặc biệt đó được dân làng An Xá tụng truyền, rằng vẻ diệu kỳ được tự nhiên ban tặng ấy là để hướng lời ngợi ca đến anh Văn, người con kiệt xuất của làng An Xá. Chữ V là văn - võ, là văn đức và võ công mà có lần một ông giáo già ở phường Láng Hạ, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội đã khái quát bằng vế đối: "Văn lo vận nước, Văn thành Võ/Võ thấu lòng dân, Võ hóa Văn".

Mỗi dịp Tết độc lập (2-9 hàng năm), sân chùa An Xá lại rộn ràng lên vì chức sắc và gái trai trong làng đều tề tựu về đây để và bắt đầu luyện tập phục vụ cho ngày hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang. Chùa An Xá đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia vào ngày 2-12-1992.

Giữa bao kỳ quan, thắng cảnh du lịch Quảng Bình đang có, chùa An Xá vẫn giữ được không gian trầm lắng và thu hút nhiều du khách thập phương nhờ dấu ấn lịch sử đậm nét và vẻ đẹp tiềm ẩn chan hòa giữa sông nước và ruộng đồng mà không phải điểm đến nào cũng có được.

# data[].attributes.attachment_link.title
Chùa An Xá ở Lệ Thủy - Di tích lịch sử văn hóa quốc gia

# data[].attributes.attachment_link.description
Nếu đi du lịch Quảng Bình bạn hãy về thăm Lệ Thủy, dừng chân tại chùa An Xá để cảm nhận sâu sắc hình ảnh một làng quê Việt Nam yên bình, những con người ôn hòa hiền hậu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trong lịch sử hình thành và phát triển dân tộc, Quảng Bình luôn là một phần đất thiêng liêng của lãnh thổ Việt Nam. Vùng đất Quảng Bình hôm nay đã trải qua nhiều lần thay đổi cương vực (địa giới lãnh thổ) và tên gọi. Theo thư tịch cũ, thuở vua Hùng lập quốc, Quảng Bình thuộc bộ Việt Thường, một trong 15 bộ của nước Văn Lang.

Dưới các triều đại phong kiến Trung Quốc, đất nước ta bị lệ thuộc vào phong kiến phương Bắc, vùng đất Quảng Bình khi thì nằm trong quận Tượng Lâm, khi thì nằm trong quận Nhật Nam.
Năm 192 triều đại Đông Hán bị đánh bại phải rút quân về nước, Quảng Bình nằm trong lãnh thổ Lâm Ấp. Đến năm 758 Lâm Ấp đổi tên là Chiêm Thành, Quảng Bình nằm trong 2 châu: Châu Bố Chính và Châu Địa Lý.

Năm 1069, để phá tan âm mưu cấu kết giữa quân xâm lược nhà Tống và Chiêm Thành, một đạo quân Đại Việt do Lý Thánh Tông cầm đầu và tướng Lý Thường Kiệt chỉ huy, đã tiến đánh vào tận kinh thành Chăm-pa, bắt được vua Chiêm là Chế Củ. Để chuộc tội, vua Chiêm cắt dâng 3 châu: Bố Chính, Ma Linh, Địa Lý (gồm Quảng Bình - Quảng Trị) cho nhà Lý. Quảng Bình trở về với cội nguồn Đại Việt từ đó.

Năm 1075, Lý Thường Kiệt đổi tên Châu Bố Chinh thành Châu Bố Chính, Châu Địa Lý thành Châu Lâm Bình. Mảnh đất Quảng Bình từ đó chính thức được đưa vào bản đồ nước ta. Chính Lý Thường Kiệt là người có công đầu xác định và đặt nền móng đầu tiên của vùng đất Quảng Bình trọn vẹn cương vực lãnh thổ như ngày nay.

Sau thời Lý Thường Kiệt, cương vực và tên vùng đất này lại có nhiều thay đổi, năm 1361 vua Trần Duệ Tông đổi châu Lâm Bình thành phủ Tân Bình, năm 1375 Trần Duệ Tông đổi phủ Lâm Bình thành phủ Tân Bình.

Dưới triều Lê, đời Lê Thánh Tông (1460-1497), quận Tân Bình thuộc Châu Thuận Hoá.

Đến thời Nguyễn Hoàng (1558 đến 1604) vùng đất Bắc sông Gianh gọi là xứ Đàng Ngoài, vùng Nam sông Gianh gọi là xứ Đàng Trong. Năm 1605 Nguyễn Hoàng đổi Châu Bố Chính thành phủ Quảng Bình, cái tên Quảng Bình có từ đó.

Nguyễn Huệ là người có công chấm dứt nội chiến Nam Bắc phân tranh hơn 200 năm, lấy sông Gianh làm ranh giới, thống nhất đất nước xóa bỏ 2 châu Bắc, Nam Bố Chính thành lập Châu Thuận Chính (Thuận có nghĩa là hòa thuận chấm dứt chiến tranh).

Năm 1802, sau khi đàn áp phong trào Tây Sơn, lập ra triều Nguyễn, Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi lấy niên hiệu Gia Long, Gia Long trở lại tên gọi vùng đất Quảng Bình hiện nay là Bố Chính nội, Bố Chính ngoại, nhằm phân biệt giữa Đàng Trong, Đàng Ngoài trong việc phong tước phẩm, định mức thuế đối với nhân dân hai bờ sông Gianh.

Năm 1832, đời vua Minh Mạng, Bố Chính trở về tên gọi là tỉnh Quảng Bình (tên tỉnh Quảng Bình là một đơn vị hành chính bắt đầu từ đây). Từ đây cho đến thời vua Thiệu Trị toàn tỉnh có 2 phủ, 6 huyện (phủ là đơn vị hành chính bao gồm nhiều huyện). Phủ Quảng Ninh có 3 huyện: Phong Lộc, Phong Đăng và Lệ Thủy (Đồng Hới thuộc phủ Quảng Ninh). Phủ Quảng Trạch gồm 3 huyện: Bố Trạch, Bình Chánh và Minh Chánh.

Sau phong trào Cần Vương cho đến trước 1945, Quảng Bình có 2 phủ và 3 huyện (phủ lúc này không bao gồm huyện) đó là: Quảng Ninh và Quảng Trạch, ba huyện: Lệ Thủy, Bố Trạch, Tuyên Hóa (suốt thời kỳ thuộc địa Pháp dưới triều Nguyễn, Đồng Hới là tỉnh lị Quảng Bình).

Sau Cách mạng tháng Tám, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, Quảng Bình có 5 huyện: Lệ Thủy, Quảng Ninh, Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hóa và thị xã Đồng Hới (đến năm 1965 tách huyện Tuyên Hóa thành 2 huyện Tuyên Hóa và Minh Hóa cho đến tháng 9 - 1975).

Từ ngày 20 tháng 9 năm 1975 Trung ương có quyết định nhập Quảng Bình với Quảng Trị và Thừa Thiên thành tỉnh Bình - Trị - Thiên, lấy thành phố Huế làm tỉnh lị.
Bắt đầu từ đây có sự sát nhập một số huyện ở Quảng Bình cũ: huyện Lệ Ninh (Quảng Ninh và Lệ Thủy), huyện Tuyên Minh (Tuyên Hóa và Minh Hóa).

Đáp ứng nguyện vọng của Đảng bộ và nhân dân Bình Trị Thiên, ngày 1-7-1989 Trung ương Đảng đã có quyết định tách 3 tỉnh về địa giới cũ. Quảng Bình phục hồi lại vị trí các huyện như trước khi nhập tỉnh. Ngày 12-12-2004 thị xã Đồng Hới được Chính phủ ra Quyết định nâng cấp thành Thành phố loại 3 trực thuộc tỉnh.

Hiện nay (2006) toàn tỉnh có 141 xã, 10 phường, 8 thị trấn, 1 thành phố.

# data[].attributes.attachment_link.description
Trong lịch sử hình thành và phát triển dân tộc, Quảng Bình luôn là một phần đất thiêng liêng của lãnh thổ Việt Nam. Vùng đất Quảng Bình hôm nay đã trải qua nhiều lần thay đổi cương vực (địa giới lãnh thổ) và tên gọi.

# data[].attributes.headline
Ghé thăm di tích lịch sử trăm năm tuổi - Quảng Bình Quan

# data[].attributes.subject
Ghé thăm di tích lịch sử trăm năm tuổi - Quảng Bình Quan

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Không còn là một thành lũy đổ nát, Quảng Bình Quan hiện đã được chính quyền và nhân dân phục chế. Đây là điểm du lịch Quảng Bình nổi tiếng được nhiều du khách ghé thăm. Đến Quảng Bình Quan, bạn sẽ được tham quan, tìm hiểu về những câu chuyện lịch sử gắn liền với công trình này!

1. Quảng Bình Quan là gì? Tọa lạc ở đâu?

Quảng Bình Quan là một thành lũy kiên cố nằm trong hệ thống Lũy Thầy, được xây năm 1639 - một trong những trọng yếu hàng đầu ở Đàng Trong. Hiện nay, đây được coi là di tích lịch sử, văn hóa ở Quảng Bình, đã được phục chế gần như nguyên dạng, trở thành minh chứng lịch sử sống động.

Nếu có dịp du lịch Đồng Hớithì Quảng Bình Quan chính là điểm đến không thể bỏ lỡ. Đây là di tích lịch sử nổi tiếng, nằm ở trung tâm phường Đồng Hải, giữa ngã tư đường:

Phía Tây là đường đi lên Đức Ninh

Phía Bắc là đường đi Hà Nội

Phía Đông là đường Mẹ Suốt đi xuống bến sông Nhật Lệ

Phía Nam là đường đi Huế

>>> Xem hêm: [CẤT TÚI] Bản đồ du lịch Quảng Bình cập nhật MỚI NHẤT
2. Câu chuyện lịch sử về Quảng Bình Quan

Sử cũ ghi rằng, sông Động Hải là hợp lưu của hai con sông Nhật Lệ và Lệ Kỳ. Đây cũng là "gạch nối" của lũy Đầu Mâu - Nhật Lệ. Muốn từ Bắc vào Nam, phải qua sông Động Hải, chui qua Quảng Bình Quan.

So với những dấu vết còn lưu lại, thời Trịnh - Nguyễn, con đường Thiên Lý đến Động Hải là đường nằm ngoài thành. Muốn đến cầu Dài, phải bắt buộc qua Quảng Bình Quan. Ngày nay, quốc lộ 1A thay thế đường Thiên Lý xưa, đi ngang qua phía trong thành, ra khỏi cửa Nam Môn, chạy lướt mặt sau di tích để đến cầu Dài.

Thuở xưa, người phương Bắc có việc gì, muốn vào dinh Quảng Bình, đi đường bộ thì phải vào cửa Quảng Bình Quan, trình giấy tờ rồi ngược ra hướng Bắc để vào cửa Nam Môn nhập thành. Với những chứng cứ lịch sử, có thể thấy, vị trí của Quảng Bình Quan hiện nay chính là ở địa điểm cũ. Đến thời vua Minh Mạng xây gạch đá để phục chế, nâng cao tính thẩm mỹ của di tích.

Hiện nay, người ta không dùng đường Thiên Lý mà sử dụng quốc lộ 1A, chạy lướt bên trong di tích. Nhiều người lầm tưởng, di tích này không liên quan đến sự giao lưu Bắc - Nam. Nhưng sự thật lại không phải vậy!

Đại Nam Nhất Thống Chí viết, Quảng Bình Quan có một bức thành ngoài bảo vệ. Đó không đơn thuần là một cửa kiểm soát mà còn là công sự chiến đấu, nên có một quai thành để bảo vệ ở ngoài. Quai thành này nằm ở phía trước, mặt hướng về về phía Tây, hướng mà hiện nay có con đường đi Đức Ninh.

Mà đã là phòng tuyến thì buộc phải xây mặt hướng về có phía địch. Ở lũy Đầu Mâu - Nhật Lệ phải chặn đón quân Trịnh từ Bắc xuống, mà đường Bắc - Nam khi đến dinh Quảng Bình lại theo hướng Tây. Như vậy, Quảng Bình Quan phải lấy hướng đó làm mặt tiền.

Đến ngày nay, người ta vẫn thấy có ba chữ Hán ghi ở trước mặt cửa. Điều này cho thấy mặt tiền của di tích này chính là phía đường Mẹ Suốt và quốc lộ 1A.
>>> Ghé thăm di tích lịch sử nổi tiếng của dân tộc - đường 20 Quyết Thắng
3. Du lịch Quảng Bình Quan có gì thú vị?

Quảng Bình Quan hiện tại đã được phục chế lại với kiến trúc nguyên bản, thành vẫn còn 3 cổng tương đối nguyên vẹn. Di tích đã tồn tại hàng trăm năm, từng chứng kiến nhiều mốc lịch sử quan trọng của mảnh đất Đồng Hới - Quảng Bình.

Đây cũng là một trong 32 công trình văn hóa trọng điểm được đầu tư trong giai đoạn 2001 - 2010. Đến thành phố Đồng Hới, du khách sẽ được tìm hiểu lịch sử, ngắm công trình kiến trúc lâu đời cũng như cảm nhận được khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp.
>>> Xem thêm: Địa điểm du lịch Quảng Bình - CẬP NHẬT những điểm mới nổi cực HOT!
4. TOP điểm đến du lịch hấp dẫn gần Quảng Bình Quan

Du lịch Quảng Bình, ngoài thăm di tích lịch sử Quảng Bình Quan, du khách còn có thể thăm thú rất nhiều địa điểm hấp dẫn khác.

4.1. Nhà thờ Tam Tòa cách 1km

Nhà thờ Tam Tòa là nhà thờ Công giáo nổi tiếng, bị chiến tranh tàn phá chỉ còn phần tháp chuông. Nhà thờ được xây theo kiến trúc Bồ Đào Nha, phục vụ cho khoảng 1.200 giáo dân. Sau hiệp điện Giơ-ne-vơ, hầu hết giáo dân di cư vào Nam, nhà thờ gần như không còn được sử dụng. Đến khoảng tháng 2 năm 1965, nhà thờ gần như bị đánh sập, chỉ còn lại phần tháp chuông và cột trụ bằng gạch trên nền móng đá.
>>> Xem thêm: Nhà thờ Tam Tòa - Chứng tích mang vẻ đẹp độc đáo tại Quảng Bình
4.2. Tượng đài Mẹ Suốt cách 500m

Tượng đài Mẹ Suốtcó chiều cao 7 mét, đặc tả hình ảnh Mẹ Suốt - người mẹ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến cứu nước. Với tay cầm chắc mái chèo, nét mặt hiên ngang, mẹ chính là người đưa các chiến sĩ, thanh niên xung phong sang sông. Đây là công trình lịch sử thể hiện lòng biết ơn của nhân dân Quảng Bình với nữ anh hùng Nguyễn Thị Suốt.

4.3. Chợ đêm Đồng Hới cách 700m

Quảng Bình không chỉ có cảnh đẹp mà còn có rất nhiều món ăn ngon. Nếu bạn muốn thưởng thức đặc sản Quảng Bình đừng quên ghé chợ đêm Đồng Hới. Nơi đây bày bán rất nhiều đồ lưu niệm, những món ăn đặc trưng được chế biến bởi người dân địa phương với giá thành cực kỳ phải chăng.

Để thuận tiện cho việc di chuyển, khi du lịch Quảng Bình, du khách nên lựa chọn những địa điểm lưu trú gần trung tâm, hệ thống tiện ích đa dạng. Melia Vinpearl Quảng Bình là khách sạn nghỉ dưỡng 5 sao nằm bên dòng sông Nhật Lệ, rất gần với các địa điểm du lịch hấp dẫn khác. Từ đây, du khách cũng rất thuận tiện để ghé thăm động Phong Nha, hang Sơn Đoòng, động Thiên Đường, ,...
>>> Đặt phòng Melia Vinpearl Quảng Bình giá ƯU ĐÃI để tận hưởng kỳ nghỉ dưỡng đẳng cấp, sang trọng
Là di tích lịch sử nổi tiếng, Quảng Bình Quan chính là điểm đến không thể bỏ lỡ khi tới du lịch Quảng Bình. Đây cũng là công trình có ý nghĩa rất lớn về lịch sử, được phục chế gần như nguyên bản góp phần giúp du khách hiểu được tầm quan trọng của địa phương trong bản đồ giao thông thời Trịnh - Nguyễn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Quảng Bình Quan - Di tích lịch sử hàng trăm năm tuổi

# data[].attributes.attachment_link.description
Quảng Bình Quan Quảng Bình là di tích lịch sử có tuổi đời hàng trăm năm. Công trình ngày nay đã được phục chế gần như nguyên bản, thu hút đông đảo du khách.

# data[].attributes.headline
Tổng hợp danh sách những di tích lịch sử tại quảng Bình

# data[].attributes.subject
Tổng hợp danh sách những di tích lịch sử tại quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Tour Du Lịch Quảng Bình - Hướng Dẫn Du Lịch Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Quảng Bình với lịch sử hình thành và phát triển lâu đời luôn là mảnh đất quan trọng, thiêng liêng của lãnh thổ Việt Nam. Nơi đây từ xưa đã gắn liền với sự nghiệp đấu tranh, bảo vệ và xây dựng quê hương, đất nước. Quảng Bình tự hào mang trong mình nhiều giá trị lịch sử vẻ vang, cũng là mảnh đất sản sinh nhiều nhân tài cho đất nước. Là mảnh đất địa linh nhân kiệt, là nơi giao thoa giữa nhiều nên văn hóa. Bên cạnh đó còn được thiên nhiên ưu đãi nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng thế giới được du khách đánh giá rất cao. Nhân dân và chính quyền Quảng Bình luôn gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử văn hóa để mang đến cho du khách du lịch Quảng Bình những ấn tượng tốt đẹp nhất.

Quảng Bình có 1 thành phố Đồng Hới 1 thị xã Ba Đồn và 6 huyện: Bố Trạch, Quảng Trạch, Minh Hóa, Tuyên Hóa, Lệ Thủy, Quảng Ninh. HIện tại có rất nhiều di tích lịch sử, văn hóa được công nhận trên địa bàn tỉnh: 51 di tích cấp quốc gia và 52 di tích cấp tỉnh.

Mỗi di tích lịch sử là một câu chuyện của lịch sử mang ý nghĩa to lớn đối với người dân Quảng Bình nói riêng và dân tộc ta nói chung. Qua đây chúng tôi xin tổng hợp danh sách các di tích lịch sử tại tỉnh Quảng Bình đến các bạn. Từ đó hãy trân trọng và phát huy những giá trị mà cha ông đã để lại cho chúng ta.

Bình luận

bình luận

# data[].attributes.attachment_link.title
Tổng Hợp Danh Sách Những Di Tích Lịch Sử Tại Tỉnh Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.description
Tổng Hợp Danh Sách Những Di Tích Lịch Sử Tại Tỉnh Quảng Bình. Những địa danh gắn liền với sự hình thành, phát triển và quá trình đấu tranh của Quảng Bình.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bên cạnh nhiều địa danh nổi tiếng, các lễ hội đặc sắc tại Quảng Bình cũng là một nét văn hóa thu hút đông đảo người đến với vùng đất này. Có nguồn gốc lâu đời không thua kém gì Lễ hội Bài chòi Quảng Bình, lễ hội cầu mùa cũng được xem là một sự kiện nổi bật của người dân sinh sống và lớn lên ở vùng ven biển Bảo Ninh.

Nói về nguồn gốc của Lễ hội cầu mùa Quảng Bình, người dân địa phương lại không khỏi nhắc đến một truyền thuyết xưa cũ gắn liền với điểm tham quan Đình làng Bảo Ninh. Đây là ngôi đình thờ Nhân thần cùng với Cá Ông vô cùng nổi tiếng. Trong đó, Nhân thần chính là cách gọi hai cha con người đánh cá được dân địa phương tôn kính đặt như vậy. Còn Cá Ông là để chỉ chú cá voi năm xưa đã từng cứu dân làng thoát khỏi nhiều tai nạn đắm thuyền trong các trận bão trên Bãi biển Bảo Ninh Quảng Bình.

Theo truyền thuyết được kể lại, câu chuyện về cá voi xuất hiện giữa bão táp giúp ngư dân thoát khỏi sóng biển đã khiến người dân nơi đây vô cùng nể phục, tôn kính và gọi cá voi là Cá Ông như một linh thần của làng biển Bảo Ninh. Gần 100 năm trước, tại bãi biển Nhật Lệ có một con cá voi trôi dạt vào bờ biển và được người dân đến viếng cúng cũng như an táng ở bờ sông. Vài năm sau đó, người dân nơi đây quyết định bốc hài cốt cá voi về và cất giữ ngay tại lăng thờ Cá Ông. Từ đó về sau, cứ mỗi khi đến rằng tháng 4 âm lịch hằng năm, nhân dân nơi đây lại linh đình tổ chức Lễ hội cầu mùa Quảng Bình.

Xem thêm: Hòa cùng Lễ hội chèo cạn, múa bông Quảng Bình rộn ràng, náo nhiệt

Giống với Lễ hội Cầu Ngư Quảng Bình, lễ hội cầu mùa được tổ chức nhằm phản ánh được sự đa dạng, phong phú trong đời sống tinh thần, văn hóa cũng như tín ngưỡng của người dân làng biển Bảo Ninh. Lễ hội cầu mùa Quảng Bình diễn ra hằng năm như một nét đẹp đặc trưng của vùng biển nơi đây. Thông qua lễ hội, người dân còn đặc biệt cầu xin Cá Ông, các vị thần linh phù hộ cho những chuyến ra khơi được an toàn, mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng để cuộc sống của người dân ven biển Bảo Ninh ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội cầu mùa Quảng Bình được tổ chức vào ngày rằm tháng 4 âm lịch hằng năm. Thông thường, lễ hội sẽ diễn ra từ 14 đến 16 tháng 4 âm lịch tại làng biển Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Nếu có dịp ghé đến vùng đất này vào khoảng thời gian trên, bên cạnh việc tham quan nhiều địa điểm nổi tiếng, bạn đừng quên dành thời gian hòa mình vào bầu không khí náo nhiệt, vui tươi và vô cùng đặc sắc của Lễ hội cầu mùa Quảng Bình nhé!

Lễ hội cầu mùa Quảng Bình diễn ra với hai phần chính là lễ và hội. Trong phần lễ, mở đầu sẽ có tục rước cốt Ông từ làng về đình. Để bắt đầu phần lễ sẽ có hai cụ già cùng lên đồng và truyền xuống những lời phán linh thiêng. Phần lễ được chuẩn bị vô cùng công phu với nhiều nghi thức long trọng, diễn ra chính xác theo những thủ tục đã có từ lâu đời do cha ông, tổ tiên làng nghề đã để lại.

Sau phần lễ sẽ đến phần hội vô cùng đặc sắc. Đến với Lễ hội cầu mùa Quảng Bình vào lúc này, bạn sẽ được chiêm ngưỡng những màn trình diễn chèo cạn, múa bông hấp dẫn. Thông thường, làn điệu hò khoan chèo cạn sẽ bao gồm 5 mái hò và được trình diễn bởi các cô gái chưa chồng. Trong đó, hai người phụ trách hò cái thì sẽ phải là một cặp nam nữ mặc đồ theo phong tục truyền thống của Lễ hội cầu mùa Quảng Bình.

Trên tay các cô gái sẽ cầm một cây chèo gỗ dài khoảng 1.5m được sơn màu xanh và đỏ. Họ cùng nhau nhịp nhàng chèo cạn theo tiếng hò khoan. Kế bên được phụ họa bởi một đội nhạc sinh nhi, đàn nguyệt, kèn bầu hoặc sáo. Nội dung của các câu hò chèo khoan thường là cầu trời đất, thần linh phù hộ cho cuộc sống của ngư dân vùng biển Quảng Bình được ấm no, hạnh phúc cũng như sóng yên biển lặng mỗi ghi thuyền ra khơi đánh bắt.

Trong khi đó, đội ngũ múa bông trong Lễ hội cầu mùa Quảng Bình phải là những thanh niên có sức vóc cường tráng và chưa có vợ. Họ sẽ khoác lên người những bộ đồng phục thường sử dụng cho Lễ hội cầu mùa Quảng Bình, quần trắng, chân quấn xà cạp và đầu đội khăn mỏ quạ. Trong tiếng trống rộn rã cùng tiếng nhạc du dương, cả đội múa bông uy nghi tiến vào lăng và trình diễn những màn nghệ thuật đặc sắc, đẹp như rồng bay phượng múa.

Tham gia vào Lễ hội cầu mùa Quảng Bình chắc chắn sẽ trở thành điểm nhấn độc đáo trong hành trình khám phá vùng đất xinh đẹp này của bạn. Còn chần chờ gì mà không nhanh tay bỏ túi ngay cẩm nang du lịch vào balo và vi vu đến đây khám phá thôi nào. Mong rằng bầu không khí của các lễ hội ở Quảng Bình sẽ góp phần mang đến cho bạn những trải nghiệm đầy thú vị, mới mẻ. Chúc bạn có một chuyến đi đầy niềm vui và những kỷ niệm đáng nhớ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Khám phá Lễ hội cầu mùa Quảng Bình có gì đặc sắc

# data[].attributes.attachment_link.description
Lễ hội cầu mùa Quảng Bình có gì hấp dẫn mà bạn không thể bỏ qua khi đến đây khám phá vào tháng 4? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây nhé!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ảnh minh hoạ

Vào dịp đầu xuân, các làng xóm thường có lễ Xuân Thủ ở đình làng. Trong lễ thường có buổi rước thần. Theo truyền tụng thì rước thần có mục đích chính là mời các vị thần, trong đó, vị thần chính là thần Thành Hoàng Bổn Thổ đi ngự xem giang sơn phong thổ và dân tình một năm qua có gì thay đổi. Rước thần còn gọi là nghinh thần.
Đi đầu đoàn rước thần là hai hàng người cầm cờ và người cầm loa truyền lệnh dọn đường.

Tiếp theo, đội trống cà rừng và một số nhạc công như nhị, sáo, kèn, bạt, hợp tấu với trống cà rừng. Không ai hiểu vì sao đội trống kèn này lại có tên là " cà rừng ", nhưng khi nghe tiếng trống thì quả là âm thanh của nó gần đúng như tên gọi.

Một đội trống cà rừng gồm từ ba đến sáu người, mỗi người mang một chiếc trống trước ngực, mặt trống ngửa lên, người nhạc công phải gõ trống cả hai tay theo chiều thẳng đứng trên mặt trống (khác với cách đánh trống điểm ở trống đại). Đội trống cà rừng bao gồm cả bộ phận trống đại điểm cho trống cà rừng. Tóm lại, toàn đội trống cà rừng gồm có:

- Ba hoặc bốn, năm, sáu chiếc trống cà rừng.

- Một chiếc trống đại có hai người khiêng và một người đánh.

- Vài ba nhạc công kèn, nhị, bạt v.v. . .

Loại trống cà rừng chỉ sử dụng riêng trong các lễ rước thần. Nó không được dùng trong các đám rước khác. Cho nên, trong làng xã, nếu nghe tiếng trống cà rừng đâu đó thì người ta biết chắc đó có rước thần.
Trống cà rừng bắt buộc nhạc công phải đeo trước ngực. Trống có hai mặt, bịt bằng da bò thuộc mỏng, đường kính mỗi mặt trống khoảng 30cm, chiều cao chang trống chừng 28cm làm bằng gỗ mít, có khi là cả thân cây mít đục rỗng. Trống hình trụ, giữa lưng chang trống rộng hơn hai đầu mặt trống. Chu vi giữa chang trống, chỗ rộng nhất là 1m14. Nếu tính đường kính, có thể là 36cm, rộng hơn hai mặt 5 cm.

Người nhạc công đánh trống bằng hai cái dùi bằng gỗ táu, tiện tròn, đầu lớn đầu nhỏ; đầu lớn có đường kính 3cm, đầu bé 1,5cm, chiều dài dùi trống là 40 cm.

Như trên đã nói, trống cà rừng luôn có bộ phận trống đại kèm theo để điểm đệm cho cà rừng.

Tuy nhiên, trống đại ở đây không phải là loại trống đại đi đôi với chuông trong bộ " chung cổ ". Nó khác ở chỗ kích thước nhỏ hơn đôi tí đã đành nhưng nó khác nhất là ở chỗ âm thanh giữa nó với trống đại chung cổ.

Rước thần là loại rước có bước diễu hành rất chậm, khoan thai, thư thả, dịu dàng và tôn nghiêm, kính cẩn khác với lối diễu binh, bước quân hành hùng dũng, mạnh mẽ, nhanh gấp, dứt khoát.

Thần ngự khác với quân đi, mặc dầu trong rước thần cũng có quân lính (tượng trưng) theo hầu. Cho nên trống cà rừng tuy cũng là trống diễu hành, cũng thúc giục rộn ràng, cuốn hút nhưng thư thái, hình như khuyến khích người tham gia đám rước chỉ cần nhích lên từng bước, ung dung tuần tự mà đi, chớ vội vàng. . .

Tiếng trống nghe xao xuyến, giục giã mà từ tốn; oai nghiêm, ngân vang mà cũng dịu dàng, lắng động... là phần nhiều nhờ ở tiếng trống đại điểm nhịp.

Cái tinh tế của tiếng trống đại trong đội trống cà rừng là ở chỗ: Khi đám rước đang trên đường đi, bước diễu hành đang đều đều chầm chậm, tiếng trống cà rừng dù chỉ một thanh "rừng" hay hai thanh thành đôi "rưng, rừng" thì âm thanh của nó chỉ gần bằng nhịp "hai - bốn" trong tân nhạc, tiếng trống đại điểm cho nó cũng chỉ bằng một thanh độc nhất, nhưng lại ngân dài, lan tỏa rộng hơn cả những tiếng trống cà rừng... Tiếng trống đại điểm nhịp lúc này giống như trong hành văn, nhà ngôn ngữ học sử dụng chấm lửng cuối câu sau những chặng ngắt ý bằng dấu phẩy...

Khi đám rước dừng lại một điểm nào đó, (thường là dừng lại ở trước đền miếu thờ các vị thần ngoài vị Thành Hoàng Bổn Thổ) và khi đám rước về trở lại ngôi đình đã xuất phát, thì tiếng trống cà rừng lúc này rất dồn dập, giục giã, gấp gáp, cáp bách đến kỳ lạ, ngược hẳn lúc đang đi diễu hành.

Lúc này, những thanh âm "rưng... rừng... rừng rừng... và tiếng trống đại điểm thùng" đều ngắn, tròn trặn, dứt khoát, như một dấu chấm than (!) trong một câu văn

Ở diễu hành rước thần, trống cà rừng thư thái khi đang đi và thúc giục, dồn dập khi dừng lại. Ở diễu binh, trống nhạc giục giã khi đang đi và dịu dàng êm ả khi dừng lại...Do đó, tiếng trống đại điểm nhịp cho cà rừng phần nhiều là một tiếng, rất ít khi tiếng đôi liên tục (chỉ trừ khi chấm dứt hẳn, nhưng lúc này thì hạ dần gần như không còn nữa). Nhưng, cũng một tiếng trống đại điểm nhịp đó mà khi điểm nhịp trên đường dài của đám rước thì âm thanh cũng kéo dài và khi đám rước dừng lại thì âm thanh của nó lại ngắn gọn, tròn trịa một cách gọn gàng. Người rành nghe hay quen thuộc với nhiều đám rước khác nhau sẽ phân biệt được, sẽ biết được cái tinh túy của nó...

Trong một đám rước thần, tiếng trống cà rừng cộng hưởngvới rất nhiều thứ âm thanh khác như những bản tấu nhạc của đội nhạc ngũ âm, tiếng trống cơm với tiếng kẻng, tiếng loa "lộ bố", (ban bố lệnh trên đường đi của thần) cho âm linh, oan hồn tránh đường; và tiếng chuông trống lớn chầu hàu cộng thêm hàng ngũ lọng tàn, cờ quạt cùng mùi hương trầm mà thêm tôn nghiêm, oai vệ...

Đi sau đội trống cà rừng là đội nhạc ngũ âm, gồm đủ trống kèn, sáo, nhị, bạt... Tiếp đến là trống đại, chuông lớn, cứ ba tiếng chuông là tiếp theo ba tiếng trống, nhịp chậm... Sau hàng trống và nhạc là hương án có đủ đèn lư bằng đồng, bình hoa, quả nải... Hương án thay cho bàn thờ trong đám rước, trên đặt các hộp sắc bằng vua phong cho các vị thần thánh từ các miếu, các đền rước về làng, xem như các vị thần đang ngồi trên hương án để đi về đình làng.

Đi sau hương án là đội binh bảo vệ ngai vàng. Độ binh được trang phục đúng như binh lính thật của nhà vua nhưng trang bị bằng binh khí gỗ mà hình dáng giống như thực... Sau đội binh là Ngai Thần, sơn son thếp vàng giống như ngai vua thật, chỉ khác là trên ngai không có vua và người ngồi. Ngai Thần cũng được một đội binh 4 người khiêng, có 4 lọng vàng che. Trước bệ ngai còn có một chiếc lư trầm bằng đồng lớn, đốt trầm hương mà không có đèn nhang như ở hương án. Tiếp Ngai Thần là vị chánh tế chủ bái của làng đi theo hầu. Vi này cũng được che hai hay một lọng xanh, tùy theo chức tước của vị đó. Cuối đám rước là một đoàn người cầm cờ giống như đội cờ đi đầu.

Đoàn rước thần đi khắp các nẻo đường chính trong làng. Những nhà ở hai bên đường mà đám rước sẽ đi qua đều tự nguyện dọn bàn thờ, lương án, hương đèn nghi ngút chờ đón đám rước đi qua, chủ nhà mang áo rộng xanh, chít khăn đóng đen vái lạy chào mừng, giống như nghênh giá đức vua .

Sau lúc đám rước thần trờ về đình làng, làng làm lễ tế. Nhân dân, tùy khả năng, lòng thành, bưng lễ vật của mình đến tế thần, bên cạnh lễ vật của làng.

Việc tế lễ ở đình làng, nói chung, nơi nào cũng giống nhau... Nếu muốn đi tìm những nét đẹp riêng trong việc thờ cúng và tế lễ ở tỉnh ta, thì chúng tôi thử nêu lên một tục lệ nói là lạ lùng cũng được, nói là văn minh cũng được, vì nếu chúng ta đi ngược thời gian một chút, quay về thời phong kiến triều Nguyễn trước Cách mạng Tháng 8-1945, chắc chắn sẽ thấy tục lệ này là văn minh, là đẹp.

Ngày xưa chế độ đình trung ở làng xã, không nơi nào chấp nhận cho phụ nữ đến cúng bái, kể cả việc nấu ăn, sửa soạn lễ vật dâng thần. Nếu có một trường hợp nào, có một cô gái nhà ai đó phải bưng mâm giỗ thần cho cha, anh đến đình làng thì khi đến gần cửa tam quan, cũng giao lại cho ai đó là nam giới bưng vào đình hộ, rồi quay trở về. Đã là phụ nữ thì không được tới đình làng, trừ trường hợp, người nữ đó bị tội mà làng cho áp giải tới để trừng phạt.

Thế mà, ở Thuận Bài (nay thuộc xã Quảng Thuận, huyện Quảng Trạch) có lệ: trong các ngày lễ tế Thành Hoàng Bổn Thổ như lễ Xuân Thủ, Kỳ Yên hàng năm, làng tổ chức một cuộc thi "Cỗ Bánh dân thần" dành riêng cho phụ nữ. Các cô gái trong làng được phép tự bưng cỗ bánh do mình chế biến đến đình làng để dự thi tài gia chánh. Cỗ bánh nào được làng chọn làm giải thưởng thì chủ nhân nó được bê đặt lên bàn thờ dâng thần ngự lãm, và dĩ nhiên là cô gái được dự lễ tế thần. Có lẽ đây là một tục lệ hiếm thấy và cũng là ngoại lệ, nếu không dám nói có một không hai dưới thời phong kiến. Với phong tục này ở Thuận Bài mà nhìn rộng ra thì trong việc tín ngưỡng đa thần, người mình còn thờ khá nhiều nữ thần. Ví dụ: Các làng biển làng nào cũng thờ Đại Càn tứ vị thánh nương, các làng vùng gò đồi thì thờ Liễu Hạnh công chúa, nhiều nơi thờ Nữ thần Thiên Y-A-Na, thờ Trưng Nữ Vương, thờ Bà Hỏa, Bà Thủy, Bà Thổ, Bà Ngư, có làng thờ cả nữ Thành Hoàng Khai Canh. Trong gia đình thì nhân dân đều thờ Bà Bếp, Bà Mụ, Bà Cô, Bà Tổ Cô, Bà Thần Tài, trong tôn giáo thì thờ Quan Âm Thị Kính, Phật Bà Quan Âm...

# data[].attributes.attachment_link.description
Chuyen trang le hoi - trang tin dien tu Cinet

# data[].attributes.headline
7 làng nghề truyền thống lâu đời ở Quảng Bình

# data[].attributes.subject
7 làng nghề truyền thống lâu đời ở Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
7 làng nghề truyền thống lâu đời ở Quảng Bình - Du lịch Chào Việt Nam

# data[].attributes.attachment_link.title
7 làng nghề truyền thống lâu đời ở Quảng Bình - Du lịch Chào Việt Nam

# data[].attributes.attachment_link.description
Vùng đất nơi đây cũng có nhiều làng nghề truyền thống đặc trưng cũng như có nhiều nét văn hóa giống với mọi miền trong cả nước. Hãy cùng tìm hiểu 7 làng nghề truyền thống lâu đời ở Quảng Bình dưới đây nhé.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Đan lát gắn liền với cuộc sống cư dân của hơn 54 dân tộc Việt Nam. Hầu như làng nào cũng có nhiều người biết đan lát. Nhưng đan lát trở thành nghề để sinh sống và trở thành làng nghề thì ở Lệ Thủy chỉ có làng Xuân Bồ (xã Xuân Thủy). Nghề đan ở Xuân Bồ ra đời từ lúc nào chưa ai khẳng định chính xác, nhưng đã rất lâu đời, ở làng này, hầu hết mọi người đều biết nghề đan lát.

Hò khoan Lệ Thủy đã mô tả nhịp sống của gười dân Xuân Bồ ngày trước:

"Vợt mây tre chằm tơi, thắt gióng, chẻ hóp xỏ kiềng, vót tre đan sàng giần thúng mủng ..."

Từ nguồn nguyên liệu mây, tre, lồ ô, hóp và lá, người dân Xuân Bồ làm bằng thủ cụng đã tạo nên những vật dụng phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt trong đời sống hàng ngày hết sức thiết yếu. Có thể liệt kê từ trong bếp trở ra đồng ruộng gồm rế (đựng soong, nồi, bát, chảo); kiềng (đựng bát đũa); thúng, mũng, giần, sàng, nong (nống), nẻn (nia), oi gà (lồng nhốt gà); rọ mồm (bịt mồm trâu bò); oi cỏ (oi đựng cỏ); gióng (dùng để gánh), khau, tròng (dùng để tát nước), nơm, chẹp (dùng để bắt cá) và tơi (dùng để che mưa, nắng cho người). Mỗi một sản phẩm có cách đan khác nhau mà quen gọi là lóng, có thể lóng mốt, lóng hai, lóng thúng, lóng nẻn, lóng khau...

"Khéo tay thì đan lóng mốt", câu tục ngữ này chỉ rõ rằng dù lóng mốt là một nan cất lên một nan đè xuống rất đơn giản, nhưng lại phải khéo tay mới có sản phẩm đẹp, bởi đòi hỏi nan tre phải đều về độ dày, độ mỏng. Bởi vậy từ cái rổ sưa (dùng để rửa rau), đến cái nôi cho con trẻ đòi hỏi sự khéo tay của người thợ.

Các công đoạn của đan khá đơn giản: tre lồ ô, hóp chẻ theo yêu cầu của sản phẩm, vót rồi đan. Đòi hỏi khắt khe của nghề đan là giữa đan và nức phải phù hợp để sản phẩm đảm bảo chắc bền và đẹp. Sản phẩm hình tròn hay ô van phụ thuộc vào vành, lận và nức (buộc).

Sản phẩm của nghề đan lát cũng phân chia thành nhóm loại. Rẻ tiền mau hỏng (loại này không cần đẹp, ví như rọ mồm, rọ heo...); loại bền đẹp (như giần, sàng, thúng, mủng). Riêng loại thúng cũng có hai loại: thúng thường dùng và thúng gạt. Thúng thường thì đan nan to, nức thưa; thúng gạt thường dùng để đong lúa gạo khi trao đổi. Để làm đẹp cho dụng cụ thường dùng như giần, sàng, thúng gạt, mủng, ngoài vành (cạp) người ta vót một thanh tre nhỏ, nhỉnh hơn que tăm một tý ghép vào trong quá trình nức, gọi là nức liến.

Có thể nói rằng, nghề đan và làng đan Xuân Bồ đáp ứng mọi nhu cầu thiết yếu cho đời sống của cư dân sản xuất nông nghiệp, từ nhà ra đồng. Trong đó, cái mủng là một sáng tạo khá độc đáo. Ngày trước, việc giỗ chạp, cưới xin, đình đám không phải là phong bì tiền như bây giờ mà tuỳ gia chủ tổ chức cách nào và khả năng của mình, nên người ta thường dùng mủng (một kiểu đan nức như thúng gạt thu nhỏ) để đựng nếp (hay gạo), rượu đến chung vui hay chia buồn.

Tơi (vật dụng che mưa) cũng là sản phẩm gần như "độc quyền" của người Xuân Bồ. Ngày trước, chưa có ni lông, áo mưa thì tơi vừa che mưa, lại vừa che nắng. Lại nữa, đi mưa mang tơi lá gió mưa chiều nào xoay tơi che chiều ấy vừa ấm vừa khỏi bị mưa tạt. Nắng tháng 7, tháng 8 với gió Lào bỏng rát, lại mưa bất chợt, người làm đồng thường mang tơi để tránh nắng đốt, lại phòng mưa khỏi phải cảm lạnh. Lá tơi và mây ở rừng, người Xuân Bồ đã tạo nên vật dụng hết sức thiết yếu cho con người. Khác với loại tơi cũng có tiếng như tơi Hà Tĩnh chủ yếu để che nắng nên mỏng và thưa, chỉ là một tấm lá đan che vòng quanh thân người, tơi lá ở Xuân Bồ có vai, thân tơi đan dày và kín, nhìn qua có dạng như một cái áo giáp. Một cái tơi có thể dùng đến dăm mùa mưa nắng mới hỏng.

Từ nghề đan mà nhà nào ở Xuân Bồ cũng có trồng hàng tre, hàng hóp. Tre hóp thành luỹ đã góp phần chở che bộ đội, làm nên chiến thắng Xuân Bồ lừng danh trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong kháng chiến chống Mĩ xâm lược, Xuân Bồ trở thành trạm trung chuyển của bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559).

Nói Xuân Bồ là làng nghề đan lát bởi là người dân Xuân Bồ, nam, phụ, lão ấu đều đan nhanh và đẹp. Người thợ đan Xuân Bồ giỏi từ cách chẻ tre (đều, ít tốn công vót) đến đan, lận, nức trở thành kỹ xảo. Mặc dù hiện nay, thời vật dụng và phổ biến của đồ nhựa, đồ nhôm nhưng nghề đan ở Xuân Bồ vẫn tồn tại. Từ cái rế lót soong nồi, đôi gióng đến giần, sàng... vẫn là những vật dụng không thể thiếu trong từng gia đình. Tuy nhiên, với thế mạnh nam, phụ, lão, ấu đều làm được nhưng nghề đan ở Xuân Bồ đang đứng trước nguy cơ mai một. Hiện tại nghề đan bằng nguyên liệu tre, hóp, lồ ô đang phải đối phó với những mặt hàng cùng loại sản xuất bằng nhựa. Muốn khách hàng ưa chuộng... trước hết, người Xuân Bồ cần phải chú trọng để phát triển để có hàng hoá mây tre mỹ nghệ, hàng đan phải thật đẹp, bền và sáng tạo; sau nữa, sự quan tâm phát triển làng đan, nghề đan để tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động cũng cần được chú ý và quan tâm.

Nghề đan, nghề làm nón, dệt chiếu... có thế mạnh giống nhau. Vật liệu sẵn có, ai cũng làm được và dù mưa nắng, bão lụt, ngày, đêm đều làm được, có thu nhập.

Ngàn đời nay người Xuân Bồ gắn liền với nghề đan lát, làng đan lát Xuân Bồ vẫn đang được bảo tồn. Nhưng sự tồn tại của nghề đan lát Xuân Bồ chỉ gói gọn trong một số hộ dân. Nghề đan ngày nay chỉ thỏa mãn sự yêu nghề của người gìn giữ nó, chứ để phát triển được thành nghề truyền thống, mở rộng thành làng nghề để sản phẩm cạnh tranh ra thị trường xem chừng còn lắm gian nan. Vẫn còn đó những nghệ nhân thạo nghề, vẫn còn đó những bờ tre, nhưng một sự thờ ơ với nghề xưa đang hiện hữu.

Theo Ngô Quang Văn

# data[].attributes.attachment_link.description
Đan lát gắn liền với cuộc sống cư dân của hơn 54 dân tộc Việt Nam. Hầu như làng nào cũng có nhiều người biết đan lát. Nhưng đan lát trở thành nghề để sinh sống và trở thành làng nghề thì ở Lệ Thủy chỉ có làng Xuân Bồ (xã Xuân Thủy).

# data[].attributes.headline
Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Lệ Thủy - Quảng Bình

# data[].attributes.subject
Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Lệ Thủy - Quảng Bình

# data[].attributes.headline
Núi Thần Đinh- Địa điểm du lịch linh thiêng tại Quảng Bình

# data[].attributes.subject
Núi Thần Đinh- Địa điểm du lịch linh thiêng tại Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.title
2 TIẾT DẠY TÍCH HỢP TTTN BOM MÌN LỚP 3 2

# data[].attributes.attachment_link.title
1 TIẾT DẠY TÍCH HỌP PTTN BOM MÌN LỚP 3 1

# data[].attributes.headline
Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang,Lệ Thủy

# data[].attributes.subject
Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang,Lệ Thủy

# data[].attributes.attachment_link.title
Lễ Hội Đua Thuyền trên sông Kiến Giang Quảng Bình ngày Tết Độc Lập

# data[].attributes.headline
Ảnh làm chổi đót làng Lệ Bình, Mai Thủy, Lệ Thủy

# data[].attributes.subject
Ảnh làm chổi đót làng Lệ Bình, Mai Thủy, Lệ Thủy

# data[].attributes.headline
Ảnh tượng đài mẹ suốt anh hùng Đồng Hới, Quảng Bình

# data[].attributes.subject
Ảnh tượng đài mẹ suốt anh hùng Đồng Hới, Quảng Bình

# data[].attributes.headline
Ảnh cổng nhà lưu niệm Đại tướng, Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình

# data[].attributes.subject
Ảnh cổng nhà lưu niệm Đại tướng, Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình

# data[].attributes.headline
Video nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình

# data[].attributes.subject
Video nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình

# data[].attributes.attachment_link.title
Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình