# data[].attributes.body
https://nl.wikipedia.org/wiki/Claude_Monet

In deze bron wordt de levensloop van Claude Monet beschreven. Verder worden zijn werken genoemd en hoe deze passen bij het impressionisme.

# data[].attributes.body
Deze periode begon ik met een idee te verzinnen over wat ik zou gaan doen. Ik kwam tot de conclusie dat ik een landschapsschilderij ga maken van De Onlanden (weidse wetland in de kop van Drenthe, dicht bij mijn huis) met een kerk op de achtergrond (ik kom graag in een kerk) .

Ik ben begonnen met een schets te maken van wat ik zou willen schilderen en heb vervolgens spullen (kwasten en verf) en een canvas gekocht. Ook heb ik de plek uitgekozen die ik ga schilderen.

Ik ga in de maand april 2025 beginnen met schetsen op de canvas en vervolgens ga ik schilderen. Hierbij houd ik rekening met de stijl en kleuren van het impressionisme.

# data[].attributes.body
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vincent_van_Gogh

Deze bron wordt gebruikt omdat hierin wordt beschreven hoe Vincent van Gogh leefde, veel van zijn kunstwerken worden genoemd en er staat waar zijn schilderijen te vinden zijn. Ook wordt aangehaald onder welke kunststroming zijn werk valt (postimpressionisme).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vincent Willem van Gogh ( Zundert, 30 maart 1853 - Auvers-sur-Oise, 29 juli 1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, een kunststroming die het negentiende-eeuwse impressionisme opvolgde. Van Goghs invloed op het expressionisme, het fauvisme en de vroege abstractie was enorm en kan worden gezien in vele andere aspecten van de twintigste-eeuwse kunst. Het Van Gogh Museum in Amsterdam is gewijd aan het werk van Van Gogh en zijn tijdgenoten. In het Kröller-Müller Museum bevindt zich de op één na grootste Van Goghverzameling ter wereld. Van Gogh wordt gezien als een van de grootste schilders van de 19e eeuw. Deze erkenning kwam echter pas laat.

Jonge jaren

Van Gogh werd geboren in het Brabantse Zundert, een dorpje vlak bij de Belgische grens, als zoon van de predikant Theodorus van Gogh (1822-1885) en Anna Cornelia Carbentus (1819-1907), dochter van een Haagse boekbinder. Precies een jaar voor zijn geboorte hadden zij ook al een zoon gekregen die zij Vincent noemden, hoewel hij doodgeboren was. Na Vincent volgden nog drie zussen en twee broers: Anna, Theo, Willemien (Wil), Elisabeth (Lies) en Cor. Regelmatig wandelde het hele gezin in de omgeving van Zundert, waardoor de basis werd gelegd voor Vincents liefde voor de natuur.

Vincent had van jongs af aan een romantisch karakter. Hij was het enig kind van het gezin dat zijn toevlucht in de natuur zocht. Zo verliet Vincent vaak in zijn eentje de pastorie van Zundert. Hij kon uren in de groene natuur achterblijven waar hij langs een oever ronddwaalde op zoek naar kalmte en troost. Hier was hij continu insecten aan het verzamelen voor zijn collectie en probeerde hij planten te identificeren. Dit deed hij om zich bezig te kunnen houden, aangezien hij het menselijk gezelschap miste in zijn familie.

Als kind was Vincent een zwijgzame, enigszins in zichzelf gekeerde jongen. Van januari tot oktober 1861 bezocht hij de dorpsschool, maar het jaar daarop werd hij alweer van school gehaald en kreeg hij thuisonderwijs. Volgens zijn ouders zou hij door de omgang met de dorpskinderen op de dorpsschool te onbehouwen worden. Binnen de beslotenheid van de pastorie kreeg hij de volgende drie jaar les van zijn vader en gouvernante Anna Birnie. Per 1 oktober 1864 ging Vincent naar de kostschool van meester Jan Provily in Zevenbergen, waar hij twee jaar verbleef, tot augustus 1866. Hij had het er niet naar zijn zin, maar maakte er wel de lagere school af. Hij leerde er Frans, Engels en Duits. Hij tekende er af en toe, maar van enige artistieke aanleg was nog niets te merken.

Op 15 september 1866 werd hij ingeschreven aan de Rijks HBS Koning Willem II te Tilburg gevestigd in het voormalige paleis van Koning Willem II en het huidige Paleis-Raadhuis van Tilburg, waar hij tekenles kreeg van de schilder Constant Cornelis Huijsmans (1810-1886). Huijsmans stond bekend als een uitstekend tekenleraar, maar toch repte Vincent later met geen woord over diens tekenlessen. Vincent vond een kosthuis bij de familie Hannik aan de Korvel 57. Vincent had gevoel voor talen en presteerde goed. In het tweede jaar werd hij weer van school gehaald; de reden is onbekend, mogelijk kon zijn vader de school niet betalen. Hij keerde terug naar het ouderlijk huis in Zundert. Wat hij in de daaropvolgende periode deed, is niet bekend.

Op zijn zestiende werd Vincent jongste bediende bij het Haagse filiaal van de internationale kunsthandel Goupil & Cie op de Plaats. Oorspronkelijk was dit de kunsthandel van zijn oom Vincent van Gogh (vaak genoemd als 'Oom Cent'), die vervolgens partner was geworden van de kunsthandel Goupil in Parijs. In september 1872 begon Vincent te corresponderen met zijn jongere broer Theo. Deze correspondentie zou hij zijn hele leven volhouden en vormt een bron van informatie over Van Goghs leven en zijn artistieke ontwikkeling. Op voorspraak van zijn oom kwam Theo per 1 januari 1873 ook in dienst van Goupil & Cie, in het filiaal te Brussel. In juni van dat jaar werd Vincent overgeplaatst naar het filiaal in Londen. Hij woonde in Londen bij de hospita Ursula Loyer op Hackford Road 87. Begin 2019 werden tijdens een renovatie van deze woning verborgen documenten en een gebedenboek gevonden uit de periode van het verblijf van Van Gogh.

In Londen bezocht Vincent in zijn vrije tijd beroemde musea, zoals het British Museum en The National Gallery. Daar bewonderde hij onder andere werk van boerenschilders als François Millet en Jules Breton. Verder las hij van alles, van museumgidsen en tijdschriften tot literatuur en poëzie. Hij werd verliefd op Eugénie Loyer, de dochter van zijn hospita, maar ze was al verloofd met een andere kostganger. Vincent maakte een depressieve periode door.

In 1873 was hij korte tijd werkzaam op het hoofdkantoor in Parijs, en vervolgens weer op het filiaal te Londen. In 1874 werkte Vincent nogmaals korte tijd op het hoofdkantoor. Hij bezocht in Parijs musea en kunstgalerijen en maakte er kennis met de poëtische boerentaferelen van Jean-François Millet en de realistische plattelandstaferelen van Jules Breton. Zijn depressie hield aan, zijn belangstelling voor de kunsthandel verflauwde en per 1 april 1876 werd hij ontslagen. Zijn oom Vincent was diep teleurgesteld in zijn neef en trok zijn handen van hem af. Vincent werd onderwijzer in Ramsgate en vervolgens onderwijzer aan een kostschool en hulpprediker bij een methodistische dominee in Isleworth. Op 4 november hield hij zijn eerste preek. Geloof werd steeds belangrijker voor Vincent; hij ambieerde eigenlijk een baan als predikant en werd als assistent aangenomen bij de Congregational Church van Turnham Green, waar hij les ging geven op een zondagsschool. Hoewel zijn aandacht voor religieuze en spirituele problematiek in deze periode domineert, blijft hij zich tevens voor de schilderkunst interesseren. Hij bezoekt o.a. Hampton Court om de schilderijen van Hans Holbein, Rembrandt en de Italianen uit de renaissance in de koninklijke collecties te bewonderen.

Tijdens een kerstvakantie in Etten werd besloten dat deze werkzaamheden in Engeland te weinig toekomstperspectief boden. In januari 1877 begon hij als verkoper in een boekhandel te Dordrecht. Dit duurde maar kort, en in mei verhuisde hij naar Amsterdam om zich voor te bereiden op het staatsexamen, dat hem toegang zou verschaffen tot de studie theologie. Tussen mei 1877 en juli 1878 verbleef hij in het Poortgebouw op het Marineterrein bij zijn oom Johannes van Gogh, die daar commandant was van de Amsterdamse marinewerf. Vincent haakte in 1878 af, zonder staatsexamen te hebben gedaan, onder meer te wijten aan zijn desinteresse in de Latijnse en Griekse taal. Daarnaast bevredigde de zuiver theoretische dimensie, waartoe een dergelijke studie hem dwong, niet. Hij volgde een korte opleiding op een zendelingenschool te Laken bij Brussel.

In december 1878 werd Van Gogh naar Petit-Wasmes in de Borinage (Henegouwen) gestuurd, waar hij op 1 februari 1879 aan een proefperiode als lekenprediker tussen de mijnwerkers begon. Hij werkte er in bittere armoede en was depressief. Deze crises zouden het verdere verloop van zijn leven bepalen. Hij woonde in een barak en sliep op stro. Hij voelde de ontberingen van de mijnwerkers diep aan en werd getroffen door hun 'koortsige, vermoeide en uitgemergelde' uiterlijk en hun 'door vermoeidheid uitgeholde gezichten en vroegtijdige veroudering'. Hij wilde zich met hen vereenzelvigen en in april 1879 daalde hij af in een kolenmijn van de Charbonnage de Marcasse tot op 700 meter diepte. Toch bleef hij, zelfs al had hij slachtoffers van een mijngasontploffing verpleegd, voor hen maar een buitenstaander, een vreemde eend in de bijt.

In de zomer van 1879 kreeg hij een waterverfdoos opgestuurd door zijn vroegere overste bij Goupil & Co in Den Haag. Hiermee bewerkte hij een eerdere potloodtekening van de cokesfabriek in Flénu waarop hij de kleuren met potlood had aangeduid.

Eveneens in 1879 werd hij na zes maanden afgewezen als lekenpredikant door de protestantse gemeenschap in Petit-Wasmes omdat hij te fanatiek en te moeilijk in de omgang was. In augustus van dat jaar ging hij te voet naar Brussel om raad te vragen aan dominee Abraham van der Waeyen Pieterszen. Daarna probeerde hij het als Bijbelcolporteur in Pâturages en legde hij ziekenbezoeken af in Wasmes.

Ten slotte was hij ten einde raad en zijn familie was diep teleurgesteld in hem. Het idee begon te rijpen dat hij zijn zoektocht naar kennis van God kon ombuigen in een zoektocht naar zelfkennis. Hij voelde dat hij toch ergens goed voor was en wilde ontsnappen uit deze ellendige periode. Hij las veel in het Frans, onder meer Les temps difficiles (Parijs, 1869) door Charles Dickens, L'Imitation de Jésus Christ van Thomas a Kempis, William Shakespeare (Parijs, 1864) door Victor Hugo; in het Engels las hij The Pilgrim's Progress (Londen, 1877) door John Bunyan en Uncle Tom's Cabin (Londen, 1852) door Harriet Beecher Stowe. Dergelijke lectuur toont duidelijk aan dat hij intellectueel op een hoog peil stond.

Tijdens de periode in de Borinage voelde hij dat hij een kunstenaarsroeping kon hebben. Hij leerde, als autodidact, het tekenen aan de hand van handboeken over perspectief en anatomie, zoals die van Armand Cassagne ( Traité d'Aquarelle (1875), Traité pratique de perspective (1866) en Éléments de perspective) en twee tekencursussen door Charles Bargue. Hij maakte veel expressieve en eigenzinnige, maar toch wat stuntelige, schetsen en tekeningen van het buitenleven, mijnwerkers en mensen van eenvoudige komaf. Hierbij liet hij zich inspireren door meesters als Rembrandt en Millet, van wie hij tijdschriften met kopieën had gekregen van zijn broer Theo, zoals De maaier met sikkel (1880) (collectie van museum in Japan).

In de zomer van 1880 maakte hij een voettocht van 70 kilometer van Cuesmes naar het Noord-Franse Courrières. Hij wilde er de barbizonschilder Jules Breton ontmoeten om er zijn tekeningen te tonen, maar toen hij voor zijn deur stond durfde hij niet aan te kloppen. Op de terugweg zag hij mooie "weversdorpen", een motief dat later vaak zou terugkomen in zijn werken. Hierna beschouwde hij de meeste van zijn tekeningen als mislukt en gooide ze weg. Hierdoor zijn er niet veel werken uit deze periode overgebleven. De Spitters (naar Millet) (collectie van de stad Bergen) is een van de weinige tekeningen die uit die tijd bewaard zijn gebleven. Een ander werk is de houtskooltekening Maison Magros, geschonken aan Charles Decrucq, zijn huisbaas in Cuesmes bij wie hij drie maanden woonde (nu in het National Gallery of Art, Washington).

Uiteindelijk koos Vincent in augustus 1880 definitief voor het kunstenaarschap, vermoedelijk op aanraden van zijn broer Theo, die hem sinds maart van dat jaar regelmatig financieel ondersteunde.

In oktober 1880 verhuisde Van Gogh naar een atelier in Brussel. In november schreef hij zich in aan de Académie Royale des Beaux Arts voor de studie "tekenen naar gipsen afgietsels van antieke beelden" van de historie- en genreschilder Joseph van Severdonck, maar het werd een onbevredigende ervaring. In december nam hij deel aan een examen, maar werd als laatste gerangschikt. Mogelijk werd hij niet verder toegelaten of hield hij er spoedig mee op. In elk geval nam hij niet meer deel aan het volgend examen, in februari 1881. Hij had heel slechte herinneringen aan deze leraar. Hij achtte hem en Joseph Stallaert (een andere leraar) "geen dubbeltje waard" en hij wilde over deze hele academie "geen syllabe meer horen of zeggen". Toch had deze opleiding gevolgen voor zijn verdere vorming; hij had nu een idee van hoe het er in de kunstwereld aan toeging. Hij begon zichzelf als avant-gardist te beschouwen en hield een wrang gevoel over aan de Academie, het kunstonderwijs en kunst in het algemeen.

Door een introductie van zijn jongere broer Theo raakte hij bevriend met de jonge schilder Anthon van Rappard, die al een opleiding had gevolgd aan de Rijksacademie in Amsterdam, aan de kunstacademie van Brussel en in het atelier van Jean-Léon Gérôme in Parijs. Zij werkten tezamen in Van Rappards atelier in Sint-Joost-ten-Node en maakten schetsen in de omgeving. Hoewel Van Gogh veel van Van Rappard opstak, kan men toch niet spreken van een meester-leerlingrelatie. Toch zou het gebruik van de vele streepjes in het werk van Van Rappard in het latere werk van Van Gogh doorslaggevend zijn. Uiteindelijk hadden ze bittere uiteenzettingen over de academische techniek. Toch zouden ze nog vele jaren bevriend blijven. Van Gogh kreeg nu ook geld van Theo. Hij volgde begin 1881 korte tijd lessen in perspectief. Hoewel Van Gogh de naam van zijn leraar niet vermeldt, neemt men aan dat het de Nederlands-Belgische schilder Adriaan-Jan Madiol betreft. In elk geval, Van Gogh kende deze kunstenaar en had waardering voor zijn werk. Hij vroeg zelfs aan zijn broer Theo om deze schilder aan te bevelen bij het Salon van Brussel. In een van zijn brieven is hij lovend over een schilderij dat hij bij Madiol thuis gezien had.

Van Goghs explosieve karakter maakte hem spoedig tot een "persona non grata" in zijn omgeving.

Nu eerst begon zijn explosieve maar dramatische odyssee, die nauwelijks tien jaar zou duren. Aan de vriendschap met Van Rappard kwam na een ongelukkig misverstand tijdelijk een eind, waarna Vincent nog een half jaar in Brussel verbleef.

Terug in Nederland

In het voorjaar van 1881 keert Vincent terug naar zijn ouders, die inmiddels van Helvoirt naar Etten waren verhuisd. Hij bleef zich in deze periode toeleggen op de schilderkunst en maakte talloze - steeds beter uitgevoerde - tekeningen en schilderijen. De fysionomie van de boeren, getekend door hun inspanningen, inspireert hem tot indringende tekeningen. Aanvankelijk werd hij nog erg aangetrokken door het idee om voor tijdschriften te tekenen en op die manier zijn geld te verdienen; het duurde lang voordat hij dit ideaal losliet.

Vervolgens woonde hij zelfstandig in Den Haag en in Nuenen. In Den Haag worstelde hij met een problematische relatie met Clasina Maria "Sien" Hoornik. Het was een arme vrouw met een alcoholprobleem en een verleden als prostituee. Zij inspireert hem tot enkele grafische werken met een dramatische intensiteit, bijvoorbeeld de litho Sorrow. Sien baarde in 1882 een zoon, maar er zijn nooit bewijzen gevonden dat Van Gogh de vader was. De relatie verslechterde spoedig en Sien pakte haar oude beroep weer op. In september 1883 verlaat de kunstenaar Sien onder druk van zijn financiële problemen en op aandringen van zijn broer Theo.

Van Gogh ging eind 1881 op 28-jarige leeftijd voor ongeveer drie weken bij zijn aangetrouwde neef Anton Mauve (die getrouwd was met zijn nicht Jet Carbentus) in diens Haagse atelier werken. Via hem kwam hij in contact met het werk van onder anderen Jacob en Matthijs Maris, Weissenbruch, Mesdag, Breitner en Israëls. Mauve gaf Vincent schilderles. Zijn invloed op Vincent was groter dan doorgaans wordt aangenomen. Thema's als spitters, aardappeleters en houtverkopers heeft hij van Mauve overgenomen.

Door zijn relatie met Sien Hoornik kwam Vincent in conflict met Mauve en Tersteeg, zijn vroegere chef bij Goupil. Toen Mauve op 5 februari 1888 op nog geen vijftigjarige leeftijd plotseling te Arnhem overleed, droeg Vincent in Arles zijn Souvenir de Mauve, roze bloeiende perzikbomen, aan hem op.

In 1883 verbrak Van Gogh de relatie met Sien en vertrok vanuit Den Haag naar Drenthe, waar hij op 11 september arriveerde te Hoogeveen. Deze keuze was ingegeven door zijn broer Theo die op de Parijse Salon van 1882 een landschapsschilderij van de Duitse schilder Max Liebermann zag. Liebermann bezocht elk jaar gedurende de zomer Drenthe (Zweeloo) om daar te schilderen. Ook Anton Mauve (getrouwd met een nichtje van zijn moeder) en zijn schilder- en studievriend Anthon van Rappard adviseerden hem Drenthe te bezoeken. Theo financierde de reis per trein van station Den Haag HS naar Hoogeveen. Van Gogh verbleef 18 dagen bij logementhouder Albertus Hartsuiker te Hoogeveen. In deze periode maakte hij uitstapjes in de omgeving en legde zich toe op het schilderen van landschappen en figuren.

Hij vindt het gebied van een 'onbeschrijfelijke schoonheid' en wijdt er tal van landschapsschilderijen aan, gekenmerkt door donkere tonen en gemengde penseelstreken, zoals Landschap in Drenthe. Ook steken in die schilderijen soms de stevige gedaantes van werkende boeren af, zoals in Boer die onkruid verbrandt en Boer met stok en spade.

Op 2 oktober van dat jaar vertrok hij per trekschuit naar Nieuw-Amsterdam. Daar nam hij zijn intrek in het logement van Hendrik Scholte.

Op 4 december 1883 vertrok Van Gogh weer naar Hoogeveen om de volgende dag de trein te nemen naar zijn ouders in Nuenen. In zijn schilderijen uit deze tijd legde Vincent vaak het hardvochtige boerenleven vast; aan deze tijd herinneren onder andere Het Weefgetouw, Twee boerinnen, spittend, zeven afbeeldingen van windmolen De Roosdonck en vier afbeeldingen van de Genneper Watermolen in Eindhoven. In Eindhoven gaf hij ook les aan enkele kunstenaars, onder wie Antoon Kerssemakers. Eind april 1885, een maand na het onverwachte overlijden van zijn vader, schiep hij zijn eerste, sombere, maar uitermate expressieve meesterwerk De aardappeleters. In november van datzelfde jaar vertrok Van Gogh naar Antwerpen. Verschillende tekeningen en schilderijen die hij bij zijn familie achterliet, zijn verloren gegaan toen zijn moeder en zuster Willemien begin 1886 naar Breda verhuisden.

Antwerpen en academie

Na zijn verbitterd en onplezierig vertrek in november 1885 uit Nuenen naar Antwerpen, betrok Van Gogh aldaar een kleine kamer aan de Lange Beeldekensstraat, die hij inrichtte als atelier. Gedurende zijn korte verblijf in Antwerpen kwam Van Gogh onder de indruk van de Japanse prenten en houtsneden, die hij zag bij antiquairs en in boekhandels. Hij begon ze gretig te verzamelen en hing de goedkope Japanse kleurenprenten aan de muren van zijn verblijf. Hij werd geboeid door het decoratief en esthetisch kleurgevoel van deze prenten en dit zou dan ook een invloed hebben op zijn latere werken.

Hij voelde zich spoedig thuis in deze levendige stad met zeemanscafés, kroegen en bordelen. Eerst probeerde hij tekeningen en schilderijen te maken met romantische stadsgezichten en pittoreske straattaferelen en die vervolgens te slijten als souvenirs aan toeristen, maar hij verkocht er geen een ( Kasteel Het Steen, Onze-Lieve-Vrouwekerk, De Grote Markt, Rijksmuseum Vincent van Gogh, Amsterdam). In feite had hij echter maar één doel: een zoektocht naar vrouwelijk schoon. Hij bezocht de musea en kerken in Antwerpen, waar meesterwerken van grote Vlaamse Meesters hingen, maar was slechts geïnteresseerd in hoe zij vrouwen uitbeeldden. Hij beschreef dit "vrouwelijk vlees" in onbedekte wulpse termen in brieven aan zijn broer Theo.

Niet meer gehinderd door de preutsheid in zijn vorig verblijf, zocht hij gedreven naar modellen die naakt wilden poseren. Hij ging hiervoor naar variététheaters, danscafés en bordelen, maar vond, bij gebrek aan geld, bijna niemand die hieraan wilde meewerken. Hij moest zich meestal beperken, gezeten aan een bar, tot vluchtige notities in een schetsblokje in zakformaat op zijn schoot ( Dansende vrouwen (december 1885), zwart en gekleurd krijt op velijnpapier; Rijksmuseum Vincent van Gogh, Amsterdam). Gedurende zijn eerste maand in Antwerpen kreeg hij slechts enkele bezoekers in zijn atelier. Dit resulteerde in de schilderijen Kop van een oude man en Kop van een vrouw (december 1885, beide in Van Goghmuseum, Amsterdam). In december wilde er toch een vrouw voor hem poseren, dankzij wat extra geld dat Theo had opgestuurd. Het werd een schilderij met felle kleuren, een stijlbreuk met zijn voorgaande donkere werken: Portret van een vrouw met rode haarband (verzameling Alfred Wyler, New York).

Rond Kerstmis 1885 voelde Van Gogh zich zwaar neerslachtig en zocht hij troost in cafés en bordelen en vervloekte iedereen die hem had afgewezen. In januari 1886 vroeg Theo aan Vincent om Antwerpen te verlaten, maar Vincent weigerde koppig.

Op 18 januari 1886 liet hij, in tegenspraak met zijn vroegere voornemens, zich inschrijven aan de prestigieuze Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen. Hij wilde er nieuwe vrienden maken zodat hij zich kon bevrijden uit zijn artistieke eenzaamheid, maar hij hield het er geen drie maanden vol.

Hij kreeg ruzie met zijn docent Karel Verlat die een avondtekenklas "Antiek" gaf. Hoewel hij het tekenen naar gipsen afgietsels van antieke sculpturen verafschuwde, gedroeg hij zich aanvankelijk voorbeeldig. Dit resulteerde onder andere in Gipsen torso, De discuswerper en Gipsbeeldje van een paard (alle in het Van Goghmuseum, Amsterdam). Verlat liet hem echter niet schilderen en hij mocht evenmin werken met levende modellen, de hoofdreden waarvoor Van Gogh naar de Academie gekomen was. Toch probeerde Van Gogh dit in het schildersatelier, maar hij werd door de leraar minachtend teruggestuurd naar de tekenklas. Deze klas "Antiek" werd gegeven door Frans Vinck. Van Gogh schreef zich nadien in voor een tweede tekenklas, 's middags gegeven door Eugène Siberdt, een leraar van de cursus "Tekening figuur naar het leven". Siberdt was iemand die streefde naar klassieke perfectie. Een botsing met de rusteloze aard en koortsachtige werkmethode van Van Gogh was onvermijdelijk. Van Gogh noemde, in het bijzijn van de leerlingen, de methodes van Siberdt volstrekt verkeerd. Hij tekende een gipsen afgietsel van een Griekse godin als een stevig gebouwde naakte Vlaamse matrone, tot afschuw van zijn leraar. Dit was het begin van het einde van zijn opleiding aan de Academie. Toen hij een tekening als eindwerk instuurde, verwachtte hij er al niet veel van, maar hij werd zelfs vernederd door de jury; hij moest terug naar een cursus op beginnersniveau bij leerlingen van tien jaar. Van Gogh verliet verbitterd de Academie. Pas een maand later beslisten de leraren dat Van Gogh zijn jaar moest overdoen. In tegenstelling tot hardnekkige beweringen in de literatuur, werd hij dus niet door Siberdt weggestuurd: hij was al vertrokken.

Nadien sloot hij zich nog even aan bij een chaotische tekenclub in een café op de Grote Markt van Antwerpen. Deze bestond uit studenten van de Academie, die zich hier beter konden uitleven. Zij konden hier naakte modellen tekenen en vrouwen werden hiertoe luidruchtig aangemoedigd. Ook hier werd Van Gogh met zijn vreemde tekeningen en schilderijen door hen bespot en afgewezen. Hij bleef er nog even hangen als eenzaat en maakte vluchtige tekeningen met potlood en krijt. Hij poseerde er zelfs voor een vluchtig aquarelportret door de jonge Engelsman Horace Mann-Livens (1862-1936).

In Antwerpen was Vincent ziek geworden. Bovendien was er syfilis bij hem geconstateerd. Dit, het armoedig leven, slechte voeding en te veel roken bezorgden hem koorts, kuchhoesten, maagkrampen en mondpijn. Zijn tanden begonnen te rotten en af te breken. Eind februari 1886 liet hij, ten einde raad, een derde van zijn tanden uittrekken door een tandarts, en dit zonder verdoving, behalve wat sterkedrank. Hij stuurde nog steeds geruststellende brieven naar zijn broer Theo, maar in feite waren zijn fantasieën over het Antwerpse leven aan het instorten. Hij geraakte uitgeput en overwerkt en had doodsgedachten.

Uit die tijd stammen enkele schilderijen van naaktmodellen, gezichten vanuit zijn raam op achterhuizen en vooral het olieverfschilderij Kop van een skelet met brandende sigaret (februari 1886), in het Van Gogh Museum, Amsterdam. Dit is in feite zijn eerste zelfportret, want zo zag hij zichzelf toen.

Hij verlangde meer en meer naar Parijs en probeerde een uitnodiging van zijn broer uit te lokken. Zijn smeekbrieven werden beantwoord met uitvluchten en verzoeken om terug te keren naar Nederland. Toen Theo ten slotte weigerde, stapte Vincent resoluut op de nachttrein naar Parijs, zonder zijn schulden in Antwerpen (huur, verf, tandarts) te betalen.

Het korte verblijf in Antwerpen had wel een beslissende en bevrijdende invloed op zijn latere kunstrichting. Het was een breuk met de calvinistische strengheid in Nederland, die resulteerde in een zwaarmoedige en duistere weergave van zijn omgeving. Nu kon hij experimenteren en zijn eigen artistieke mogelijkheden ontdekken.

In maart 1886 verliet Van Gogh onverwachts België. Hij ging inwonen bij Theo in Parijs, Rue Lepic 54 in Montmartre, waar hij een eigen atelier kreeg. Hier werkte hij verder aan zijn artistieke doorbraak. Hij raakte bevriend met Henri de Toulouse-Lautrec en met Émile Bernard, terwijl hij bewondering had voor de bloemstillevens van Adolphe Monticelli, de romantische Eugène Delacroix en de allegorische Pierre Puvis de Chavannes.

Belangrijker nog was zijn contact met het Franse impressionisme, tien jaar na het ontstaan. De reeks "Salons des Impressionnistes" waren voorbij en Paul Signac, met wie hij vaak ging schilderen in Asnières, worstelde als post-impressionist met het divisionisme. Georges Seurat, Paul Gauguin, Camille Pissarro en Armand Guillaumin behoorden tot zijn kennissen.

De relatie tussen Vincent en Theo kwam enige tijd onder druk te staan toen bleek dat Vincent voortdurend met Jan en alleman ruziemaakte. Pas tegen het eind van Vincents verblijf knapte de relatie weer op en kregen de broers weer een zeer innige band. Ook gedurende deze periode werkte Vincent onvermoeibaar hard, ten koste van zijn gezondheid.

Het Parijse leven was erg druk voor de zwakker wordende Van Gogh, en vaak ook grauw en koud. Hij was 34 jaar oud toen hij Parijs verliet in februari 1888. Hij ging naar Arles in het zuiden van Frankrijk in de Camargue. Het was er echter al even koud: het vroor er en er lag sneeuw. In mei 1888 betrok Van Gogh vier kamers in een huurhuis (het "gele huis"), in het rechterdeel van een huis aan de Place Lamartine in Arles. Op het schilderij dat hij van dit plein maakte, is zijn woning herkenbaar aan de groene luiken. Eindelijk had hij een plek gevonden waar hij niet alleen kon schilderen maar ook vrienden kon laten logeren. Hij wilde van dit gele hoekpand een kunstenaarshuis maken, waar schilders samen konden wonen en werken.

Vlak nadat Van Gogh in het gele huis was ingetrokken, stuurde hij Theo een beschrijving en een schets van zijn schilderij van het huis "onder een zwavelkleurige zon, onder een lucht van zuiver kobalt. Het motief is zo moeilijk! Maar juist daarom wil ik het onder de knie krijgen. Want het is ontzagwekkend, die gele huizen in de zon en dan de onvergelijkelijke helderheid van het blauw." Die indrukken vertaalde hij in zijn atelier treffend naar deze compositie in contrasterende kleuren.

Van Gogh heeft in dit schilderij, dat hij zelf De straat noemde, zijn naaste omgeving weergegeven. Links is het restaurant te zien waar hij vaak ging eten. Het huis van zijn vriend, de postbode Joseph Roulin, lag voorbij de tweede spoorbrug. Het was zijn droom hier een kunstenaarsgemeenschap ( Atelier van het Zuiden) op te richten, maar uiteindelijk kwam alleen Paul Gauguin erop af. Deze relatie duurde slechts enkele maanden en eindigde in een klinkende ruzie.

Onder de Franse zuiderzon maakte Van Gogh zijn opzienbarendste werken in een koortsachtig tempo, soms meerdere op een dag. Het werden echter zijn laatste twee levensjaren, met dramatische crises. Hij werd gekweld door, wat hijzelf noemde, "de stem van de verschrikkelijke luciditeit". Hij behaalde in die periode zijn grootste artistieke triomfen door de intense weergave van het licht van het zuiden in door hitte geteisterde doeken. Zijn beroemdste werken dateren uit deze periode. Het is een hoogtepunt in zijn korte loopbaan. De Twaalf zonnebloemen in een vaas (augustus 1888; Neue Pinakothek, München) werd (zoals de van Leonardo da Vinci) een van de populairste schilderijen in de kunstgeschiedenis.

Hij wilde de Middellandse Zee ontdekken en trok voor een vijftal dagen naar het nabijgelegen Saintes-Maries-de-la-Mer, waar hij onophoudelijk schetsen en tekeningen maakte van de omgeving. Terug in Arles zette hij zijn bekende Vissersboten op het strand op het doek en Brug van Langlois.

Ook zijn kenmerkende portretten ontstonden in deze periode, zoals de twee schilderijen van de zoeaaf (juni 1888), van Roulin en Eugène Boch. In 2013 werd in Noorwegen een verloren gewaand werk gevonden: Zonsondergang bij Montmajour (juli 1888), waarvan tot dan toe enkele pentekeningen bekend waren.

Van Gogh huurde het "gele huis", schilderde het indrukwekkende en verwerkte uitzonderlijke motieven van oogst, wijngaard en cipressen. Op 23 oktober 1888 kwam Paul Gauguin bij hem logeren, maar nauwelijks twee maanden later volgde de breuk, tijdens een hoogoplopende ruzie over de plaatselijke cafébazin. Beiden waren verliefd op haar zodat ze haar al vele malen geschilderd hadden.

De Duitse kunsthistorici Hans Kaufmann en Rita Wildegans onderzochten gedurende tien jaar politierapporten, getuigenverklaringen en brieven van de beide schilders. Volgens hen zou Paul Gauguin van plan zijn geweest het gele huis in Arles na een verblijf van twee maanden te verlaten. Van Gogh zou hem boos achterna de straat op zijn gelopen, waarop een ruzie zou zijn ontstaan en Gauguin uithaalde met zijn degen en daarmee een deel van Van Goghs oor afhieuw. Daarna zouden ze hebben afgesproken hierover te zwijgen: Gauguin om strafvervolging wegens het toebrengen van letsel te ontlopen en Van Gogh om de vriendschap te behouden. De Duitse kunstwetenschappers vinden steun voor hun stelling in de laatste brief van Van Gogh aan Gauguin. Daarin schreef hij: "Jij bent stil, ik zal het ook zijn." Ook in brieven aan zijn broer Theo menen zij impliciete verwijzingen naar het incident te kunnen herkennen. In 2008 publiceerden zij hun bevindingen in een boek (zie onder Literatuur). Curator Leo Jansen van het Van Gogh Museum wijst hun conclusie af. De aangevoerde bewijzen zijn volgens hem voor een groot deel uit hun verband getrokken.

Vaker wordt beweerd dat Van Gogh zelf een stuk van zijn oor sneed en dat de tinnitus waaraan hij leed hier de aanleiding toe was. Vervolgens zou Van Gogh zijn oor aan een prostituee hebben gegeven en terug naar huis zijn gegaan. Lange tijd werd gedacht dat Van Gogh alleen zijn oorlel afsneed. Dat was gebaseerd op een verhaal van Van Goghs schoonzus, die echter niet in Arles was toen het gebeurde. In 2016 werd een onderzoek gepubliceerd waarbij onder meer gekeken was naar een brief van Félix Rey, de arts die Van Gogh na het incident behandelde. Uit een bijliggende schets blijkt dat Van Gogh vrijwel zijn hele oorschelp afgesneden had.

In januari 1889 was Van Gogh hersteld en ging hij opnieuw driftig aan het werk met verschillende versies van La Berceuse, waarvoor Madame Roulin model stond. Verder schilderde hij nieuwe variaties Zonnebloemen. De buurtbewoners maakten zich echter zorgen om de "vagebond" in het gele huis.

Saint-Rémy-de-Provence

Vincent van Goghs broer Theo trouwde in april 1889 te Amsterdam met Johanna Gesina Bonger. Het ging weer minder goed met Vincent en hij liet zich vrijwillig opnemen te Saint-Rémy-de-Provence, in de instelling Saint-Paul-de-Mausole aan de voet van de Alpilles. Er werd een klein atelier ingericht, waarin hij kon schilderen tijdens de steeds zeldzamer momenten zonder zenuwcrisis. In dat jaar maakte hij hier ongeveer 150 schilderijen. Het was de tijd van de , de , gele korenvelden, olijfbomen en cipressen.

De zenuwinzinkingen volgden elkaar op. Tijdens een crisis in augustus 1889 had hij giftige verf ingeslikt. Toch bleef Van Gogh doorwerken, zij het in deze korte periode uitsluitend met tekeningen. Omdat hij op bepaalde momenten niet meer naar buiten wilde, uit vrees voor een nieuwe crisis, maakte hij, vanaf oktober 1889, enkele kopieën naar werken van Rembrandt (De opwekking van Lazarus), Delacroix ( De barmhartige Samaritaan), Millet ( De houthakker, Avond, Twee spittende boeren, De zaaier, Middagdutje), Honoré Daumier ( De drinkers) en Gustave Doré ( De gevangenisbinnenplaats).

In april 1890 toonde Theo tien werken van zijn broer op de Salon des Indépendants in Parijs, waaronder Sterrennacht boven de Rhône.

De naam Van Gogh was intussen doorgedrongen tot België en in januari 1890 werd hij uitgenodigd op de expositie van Les XX te Brussel. Hij nam eraan deel met zes schilderijen. Hij kreeg er gunstige reacties, zoals een lovend krantenartikel door Gabriel Albert Aurier, en op deze tentoonstelling werd De rode wijngaard gekocht door Anna Boch.

Tijdens zijn leven is er waarschijnlijk maar één schilderij verkocht: De rode wijngaard ( Poesjkinmuseum in Moskou). Anna Boch, een Belgische kunstenares en zus van zijn vriend dokter Eugène Boch, kocht het voor 400 frank op de expositie van de Brusselse Les XX in 1890, een paar maanden voor Van Goghs dood. Voordien had de Belgische mecenas Henri Van Cutsem (1839-1904) twee tekeningen gekocht van Vincent van Gogh, waaronder Olijfbomen in Montmajour (door hem geschonken aan het Museum voor Schone Kunsten in Doornik), een van de eerste tekeningen gemaakt door Van Gogh in de Provence.

Vincent verliet de instelling van Saint-Rémy-de-Provence in mei 1890 en reisde naar Auvers-sur-Oise, in de buurt van Parijs, waar dokter Gachet woonde. Op doorreis bezocht hij Theo en diens vrouw in Parijs.

In mei 1890 kwam Van Gogh in Auvers aan en huurde er een zolderkamer in de herberg van Ravoux. Weer schilderde hij portretten, onder meer het bekende portret van Dr. Gachet. De eindeloze gele korenvelden met de donkerblauwe, vaak wervelende hemels rond Auvers werden nu zijn herhaalde motieven.

Lange tijd was niet bekend welk schilderij Van Gogh als laatste maakte. Aanvankelijk werd gedacht aan Korenveld met kraaien. Uit de donkere onweerslucht en opvliegende kraaien concludeerde men dat dat schilderij mogelijk een aankondiging van de schilder zou zijn geweest van zijn aanstaande zelfmoord. Deze stelling werd niettemin weerlegd door brieven van Van Gogh, waaruit bleek dat het schilderij al aan het begin van de maand juli was geschilderd terwijl hij op 29 juli overleed.

In 2012 bracht een onderzoek door Louis van Tilborgh ( Van Gogh Museum) en Bert Maes (ecoloog) aan het licht dat Boomwortels Van Goghs laatste schilderij moet zijn geweest. Dit abstract ogende schilderij is niet afgemaakt, terwijl van Van Gogh bekend is dat hij een ambachtsman was die een eenmaal begonnen schilderij altijd afmaakte. Dat het dit schilderij moet zijn geweest, en niet een ander schilderij dat hij niet had afgemaakt, bleek uit een briefje van de zwager van Theo van Gogh, waarin hij dit schilderij beschreef waaraan Vincent de dag voor zijn dood was begonnen. Op 28 juli 2020 werd bekend dat dit laatste schilderij naar de natuur geschilderd is, naar een plek die 120 meter af ligt van die waar Van Gogh overleed.

Overlijden

Algemeen wordt aangenomen dat Van Gogh zichzelf op 27 juli 1890, 37 jaar oud, in de borst schoot met een revolver. Hij wilde zich door het hart schieten, maar maakte een klassieke fout door te denken dat het hart zich ter hoogte van de linkertepel bevindt. Daardoor stierf hij pas op 29 juli aan inwendige bloedingen, met Theo aan zijn zijde.

De Amerikaanse kunstkenners Steven Naifeh en Gregory White Smith concluderen in hun biografie Van Gogh: The Life (oktober 2011) dat Van Gogh geen zelfmoord heeft gepleegd, maar dat het dodelijke schot moet zijn gelost tijdens een onduidelijk voorval met een groepje opgeschoten jongens die Van Gogh al dagen hinderlijk volgden. De oudste van hen zou een pistool van zijn vader hebben gehad. Zij wijzen er in dit verband op dat het vuurwapen nooit is gevonden, en uit het medisch rapport blijkt dat de schootsafstand minstens 5 meter moet zijn geweest. Verder werd het pistool van schuin boven de linkerborst afgevuurd, wat een onwaarschijnlijke positie is voor een (rechtshandige) zelfmoordenaar. De theorie over moord van Naifeh en Smith werd door Joost Zwagerman sterk betwijfeld en weggezet als een sensationele en aandachtstrekkende quasinieuwe plot.

De omstandigheden die tot Van Goghs dood leidden zijn nooit helemaal opgehelderd. Vast staat wel dat Van Gogh in de dagen die verliepen tussen zijn verwonding en overlijden, de hoop heeft uitgesproken dat de kogel zou worden verwijderd. De plaatselijke artsen waren geen chirurgen en durfden de kogel niet uit zijn buik te verwijderen. Dat werd Vincent fataal: hij overleed aan een wondinfectie, niet aan inwendige beschadiging van organen. In 2019 werd een pistool geveild dat het zelfmoordwapen van Vincent zou zijn geweest.

Een half jaar later overleed ook Theo. Deze liet een zoon achter, Vincent Willem, de grootvader van de cineast en columnist Theo van Gogh. Vincent en zijn broer Theo liggen begraven op de begraafplaats van Auvers-sur-Oise.

Nalatenschap

Jongeman, gras snijdend met een sikkel, oktober 1881

In Nederland zijn vele werken van Van Gogh te bezichtigen in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Ook het Kröller-Müller Museum in het Nationaal Park De Hoge Veluwe in Otterlo bezit een behoorlijke collectie Van Goghs.

Oprichting Van Gogh-Museum in Amsterdam

Op 21 juli 1962 werd een overeenkomst ondertekend tussen de Staat der Nederlanden en de Vincent van Gogh Stichting. De familie Van Gogh droeg voor 15 miljoen gulden de resterende verzameling, bestaande uit 200 schilderijen van Vincent van Gogh en Paul Gauguin, 400 tekeningen, en alle brieven van Vincent, over aan de staat. Hiermee werd de grondslag gelegd voor het Amsterdamse Van Gogh Museum, dat op 2 juni 1973 werd geopend.

Schilderijen in bezit van de familie Van Gogh

Na de dood van haar zwager Vincent van Gogh op 29 juli 1890 en haar echtgenoot Theo van Gogh in 1891 keerde Johanna van Gogh-Bonger met haar zoontje Vincent Willem van Gogh en een groot aantal als waardeloos beschouwde schilderijen van Vincent van Gogh definitief terug naar Nederland. Ze vestigde zich in Bussum. Om in haar levensonderhoud te voorzien begon zij daar een pension en maakte een begin met het onder de aandacht brengen en verkoop van het werk van haar zwager.

Haar beste klanten waren de kunsthandel van Paul Cassirer in Berlijn en kunsthandel J.H. de Bois (voorheen C.M. van Gogh) in Amsterdam, waaraan ieder 55 schilderijen of tekeningen werden geleverd. Alles werd door Johanna keurig bijgehouden in haar kasboek, ofschoon er van de verkoop van een klein aantal werken van Vincent geen aantekening werd gehouden. Ook werd een gering aantal werken geschonken aan familie of zeer goede relaties.

Behalve het grote aantal werken dat Johanna van Gogh bezat, hadden de volgende familieleden van Vincent werk in hun bezit: E.H. du Quesne-van Gogh tien stuks, Willemien van Gogh zeven stuks, Cornelia van Gogh-Carbentus één, Anna van Gogh-Carbentus drie en Andries Bonger (broer van Johanna) vijf stuks. Tussen 1890 en 1923 werden door haar 247 schilderijen en tekeningen van Vincent van Gogh op de markt gebracht.

Van Gogh als inspiratiebron

Van Gogh en zijn leven zijn door de jaren heen een inspiratiebron geweest van diverse culturele uitingen. De Vlaamse schrijver en beeldend kunstenaar Louis Paul Boon baseerde zijn roman Abel Gholaerts (1944) op het leven van Van Gogh, al verplaatste hij de handeling naar Vlaanderen. Over het leven van de kunstenaar zijn diverse films gemaakt, waaronder de film Lust for Life uit 1956 met Kirk Douglas als Vincent van Gogh. Vincent en Theo, een film van Robert Altman, werd geproduceerd in 1996. In 2009 kwam de IMAX-film Van Gogh, een kleurrijk portret uit. Don McLean schreef het bekende lied Vincent (starry, starry night) over hem, gebaseerd op het schilderij De sterrennacht. In 2009 kwam de film Vincent van Gogh, een zaaier in Etten in omloop, de regisseur was Vincent Oudendijk. Aan de animatiefilm Loving Vincent (2017) werkten meer dan 100 kunstschilders mee, die voor elk frame een schilderij in de stijl van Van Gogh maakten.

In Nederland is Vincent van Gogh opgenomen in de canon van Nederland. De commissie- Van Oostrom heeft Vincent van Gogh erkend als een van de vijftig essentiële onderwerpen voor de Nederlandse geschiedenis in het voortgezet onderwijs. In Brabant, de geboorteprovincie van Van Gogh, zijn verscheidene instellingen aan de schilder gewijd. In Nuenen is er een documentatiecentrum over Vincent van Gogh en in Etten-Leur staat het Vincent van Gogh Informatiecentrum. In Zundert, de geboorteplaats van Van Gogh, staat het Van Goghhuis. Daarnaast zijn er in de loop der jaren diverse tentoonstellingen en boeken over zijn werk verschenen, naast andere uitingen als liederen en bloemencorso's.

Werk in openbare collecties (selectie)

België

Literatuur (selectie)

Van Gogh had naar eigen zeggen een "onweerstaanbare passie voor boeken". Hij verwijst in zijn correspondentie naar zo'n 150 schrijvers en 200 literaire werken, uiteenlopend van de Bijbel en religieuze poëzie tot Charles Dickens en Émile Zola. Over Vincent van Gogh zijn ontelbare publicaties en artikelen in tijdschriften uitgegeven.

Kaufmann, Hans & Wildegans, Rita: Van Goghs Ohr - Paul Gauguin und der Pakt des Schweigens, uitg. Osburg Verlag, Berlijn, 2008

Externe links

Vincent van Gogh: The Letters (de originele brieven plus een vertaling naar het Engels en afbeeldingen van de schilderijen waarnaar Van Gogh in de brieven verwijst)

Bloemlezingen van Van Gogh's brieven

Verzamelde brieven; Wereldbibliotheek, 1974. Onder redactie van J. van Gogh-Bonger.

Vincent van Gogh: Een Leven in Brieven; Meulenhoff, 1980. Onder redactie van Jan Hulsker.

De Brieven van Vincent van Gogh; Sdu Uitgevers, 1990. Onder redactie van Han van Crimpen en Monique Berends-Albert.

De Brieven van Vincent van Gogh; Bert Bakker, 2003. Onder redactie van R. de Leeuw.

Vincent van Gogh en zijn brieven; Van Gogh Museum Publicaties, 2007. Onder redactie van Leo Jansen.

Vincent van Gogh - De brieven; Amsterdam University Press, 2009. Onder redactie van Leo Jansen en Hans Luijten.

De kunst van het woord. Zijn mooiste brieven; Overamstel Uitgevers, 2014. Onder redactie van Leo Jansen en Hans Luijten.

Vincent van Gogh (1853-1890): Een Leven in Brieven; Meulenhoff, 2015. Onder redactie van Jan Hulsker.

Ik heb een vuur in mij: Zijn mooiste brieven; Hollands Diep, 2016. Onder redactie van Leo Jansen en Hans Luijten.

Troost voor bedroefde harten; Prometheus, 2020. Onder redactie van Nienke Bakker, Leo Jansen en Hans Luijten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Vincent Willem van Gogh ( Zundert, 30 maart 1853 - Auvers-sur-Oise, 29 juli 1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, een kunststroming die het negentiende-eeuwse impressionisme opvolgde. Van Goghs invloed op het expressionisme, het fauvisme en de vroege abstractie was enorm en kan worden gezien in vele andere aspecten van de twintigste-eeuwse kunst.

# data[].attributes.body
https://geachteheervangogh.weebly.com/de-stijl-van-vincent-van-gogh.html

Dit geeft uitleg over hoe Vincent van Gogh zijn eigen stijl heeft ontwikkeld, de schilderstijl van het impressionisme en over onderwerpen uit het leven van Van Gogh in relatie tot zijn schilderkunst.

# data[].attributes.attachment_link.description
Vincent van Gogh heeft een compleet eigen stijl ontwikkeld door naar werkjes van verschillende andere kunstenaars te kijken en hier beetje bij beetje van over te nemen. Vincent begon met het werken…

# data[].attributes.headline
Sterrennacht boven de Rhône (Van Gogh, 1888)

# data[].attributes.subject
Sterrennacht boven de Rhône (Van Gogh, 1888)

# data[].attributes.body
Dit schilderij is een voorbeeld van impressionistische schilderkunst. Ik vind in dit schilderij de donkere kleuren mooi waardoor het geel; de sterren en de lichten de aandacht trekken. Verder vind ik de reflectie in het water prachtig en het diepte spel mooi.

# data[].attributes.headline
Korenveld met cipressen (Van Gogh, 1889)

# data[].attributes.subject
Korenveld met cipressen (Van Gogh, 1889)

# data[].attributes.body
In dit schilderij is het koren mooi aangegeven door de vele streken met golvende bewegingen. Deze golvende bewegingen worden ook in de lucht gezien. Van Gogh drukte zo zijn gemoedstoestand uit.

# data[].attributes.body
De kleur geel op dit schilderij vind ik prachtig. Deze kleur komt vaak terug in Van Gogh zijn schilderijen. De aandacht gaat uit naar het land met de aardkluiten wat grof is geschilderd.

# data[].attributes.body
In dit schilderij zijn de verschillende, frisse kleuren dik geschilderd. Dit is ook goed zichtbaar in de lucht. Van Gogh schilderde graag natuur.

# data[].attributes.body
https://nl.wikipedia.org/wiki/Impressionisme

Uit deze born kom ik erachter wat het impressionisme precies is, ik gebruik de genoemde stijlen en kenmerken van het impressionisme en ben ik achter impressionistische schilders gekomen die ik eerst niet kende. Ook ben ik erachter gekomen hoe het impressionisme gebruik maakt van licht en op hoe er in de openlucht geschilderd wordt. Tot slot gebruik ik deze bron ook voor de geschiedenis van het Impressionisme en en de verschillende stijlen.

de verschillende stijlen

# data[].attributes.body
https://kunstvensters.com/2024/04/18/wat-is-het-impressionisme/

Geeft de geschiedenis van het Impressionisme en wat het precies is. ook eigenschppen die horen bij het Impressionisme.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kunststroming

Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas en andere kunstenaars begonnen in de 19e eeuw in de buitenlucht te schilderen. De Franse kunstschilders schilderden landschappen en de moderne stad. Hoe ontstond het impressionisme? Wie waren de belangrijkste kunstenaars? En wat waren de kenmerken van de kunststroming?
Honderdvijftig jaar geleden organiseerden Monet, Renoir, Degas en Pissarro de eerste tentoonstelling van het impressionisme. De schilderijen waren licht, kleurrijk en gemaakt met een losse penseelstreek. De impressionisten schilderden vooral 'en plein air' en zetten zich af tegen de gevestigde orde. In dit artikel een overzicht van de geschiedenis van het impressionisme, de belangrijkste kunstenaars en de kenmerken van de stijl.

Begin van het Impressionisme

Hoe ontstond het Impressionisme?

Vanwege de aanleg van de spoorwegen was het voor kunstenaars steeds makkelijker om te reizen. Doordat verf in tubes beschikbaar kwam, konden kunstenaars ook buiten schilderen in de openlucht. De treinen en tubes zorgden voor een opleving van de landschapsschilderkunst. Franse kunstenaars als Jean-François Millet en Théodore Rousseau werkten in de bossen rondom Barbizon. Deze school van Barbizon wordt als voorlopers van het impressionisme gezien.

Waarom heet de kunststroming het Impressionisme?

De schilderijen van de impressionisten en andere moderne kunstenaars waren een stijlbreuk met de klassieke kunst van de academie. Op de jaarlijkse salon van 1863 werden de schilderijen van Jongkind, Boudin en andere kunstenaars daarom afgewezen door de jury, die voornamelijk uit academici bestond. Het hoge aantal afwijzingen zorgden voor een enorm schandaal, waardoor keizer Napoleon III de noodzaak zag ook de geweigerden een tentoonstellingsruimte te geven. Naast de officiële salon werd in 1863 daarom een 'Salon der Geweigerden" gehouden met onder andere Edouard Manet's Le déjeuner sur l'herbe.

Edouard Manet kwam graag in Café Guerbois aan de rue des Batignolles in Parijs. In het café ontmoette hij Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Frédéric Bazille, Edgar Degas, Camille Pissarro, en Paul Cézanne. In 1874 besloot deze groep van Batignolles kunstenaars om een eigen tentoonstelling te organiseren, als alternatief voor de salon. Ze richtten daarom de Société anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs op en nodigden ook andere kunstenaars uit om te exposeren. In de studio van fotograaf Nadar opende op 15 april 1874 de eerste tentoonstelling van deze nieuwe vereniging.

Kunstcriticus Louis Leroy publiceerde in het satirische magazine Le Charivari een recensie van de tentoonstelling onder de titel "L'Exposition des impressionnistes". Hij had het woord 'impression' overgenomen van de titel van Claude Monet's schilderij "Impression, soleil levant". Hoewel hij in het artikel de nieuwe kunststroming vooral belachelijk maakte, is het impressionisme sindsdien de naam van de kunststroming.

Kenmerken van het Impressionisme

Licht

De impressionistische kunstenaars gebruikten een lichter schilderspalet, dan de kunstenaars van de Barbizon. Er kwamen steeds meer synthetische pigmenten op de markt in felle kleuren. Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir en Camille Pissarro experimenteerden met de nieuwe kleuren om de lichtval weer te geven. Het felle zonlicht is goed te zien in de schilderijen die Monet maakte van zijn vrouw met een parasol. Ook Renoir speelde met licht en schaduw. In "de Schommel" gebruikt hij blauw, rood en paars om de schaduwen weer te geven. De felle en lichte kleuren van het impressionisme passen bij een zomerse dag, alsof de schilderijen overbelicht zijn.

het Moment

Lichtval en kleuren van een landschap zijn afhankelijk van het moment van de dag, het seizoen van het jaar en het weer. Impressionisten probeerden deze veranderende omstandigheden te vangen in hun schilderijen. Juist door snel te werken en in de openlucht te schilderen konden ze 'het moment' vereeuwigen. Vanaf 1880 maakte Claude Monet daarom schilderijenseries, waarin hij hetzelfde onderwerpen tientallen keren schilderde. In onderstaande schilderijen van hooibergen in het landschap is goed te zien hoe de kleuren van het landschap worden bepaald door lichtval en seizoenen. Vergelijkbare series maakte Monet van de kathedraal van Rouen en de bruggen van Londen.

Plein Air

Eeuwenlang trokken landschapsschilders de natuur in om te schetsen en te tekenen, maar maakten ze de uiteindelijke schilderijen in het atelier. Het had een praktische reden. Kunstschilders maakten hun verf zelf en konden de vers gemaakte verf niet lang bewaren. Soms namen ze kleine beetje verf mee in varkensblaasjes, maar dit was veel gedoe en alleen mogelijk met kleine hoeveelheden verf. Vanaf de 19e eeuw kwam verf beschikbaar in tubes. Hierdoor werd het makkelijker om verf mee te nemen. De impressionisten maakten gebruik van deze nieuwe mogelijkheden en schilderden het liefst in de openlucht (' en plein air ').

Kunstenaars van het Impressionisme

Claude Monet

Claude Monet leerde schilderen in het atelier van de Zwitserse academiekunstenaar Charles Gleyre. Ook Pierre-Auguste Renoir, Frédéric Bazille en Alfred Sisley volgden lessen bij Gleyre. In de zomers trok Monet graag naar de Franse kust om te schilderen in de openlucht. Hij ontmoette hier Eugène Boudin, Johan Barthold Jongkind en Camille Pissarro. Samen ontwikkelden ze de belangrijkste principes van het impressionisme: overdadig licht, losse penseelstreken en het vastleggen van het moment. Hij schilderde landschappen, maar ook het moderne leven van de stad zoals de treinen van Gare St. Lazare.

In 1870 vluchtte Monet naar Londen, weg van de Frans-Pruisische oorlog. Op de terugreis naar Frankrijk bezocht hij Nederland, waar hij de molens bij Zaandam en de bollenvelden schilderde. Vanaf 1872 woonde Monet buiten Parijs. Eerst in Argentieul, later in Vétheuil en Poissy schilderde hij de Seine, onder andere vanaf zijn atelierboot. Vanaf 1884 woonde hij in Giverny, waar een huis met een grote tuin bezat. De waterlelies en de Japanse brug in de vijver waren een eindeloze bron van inspiratie. Monet maakte tientallen schilderijen met waterlelies, waaronder de meterslange werken in het Musée de l'Orangerie.

Pierre-Auguste Renoir

Edgar Degas

Eenmaal terug in Frankrijk liet Degas de academiekunst achter zich en sloot hij zich aan bij de kunstenaarsgroep rondom Claude Monet. Hij exposeerde op de tentoonstellingen van de impressionisten, maar zijn stijl bleef realistisch. Degas werkte niet in de openlucht, maar bleef schilderen in zijn atelier. Degas richtte zich op het moderne uitgaansleven, zoals de danseresjes in de Opera, de cafés en de paardenrennen. Pas op het eind van zijn carrière gebruikte Degas vaker uitbundige kleuren in zijn schilderijen.

Berthe Morisot

Berthe Morisot kwam uit een welvarende familie en kreeg les in schilderkunst tijdens haar opvoeding. Ze ging werken als kopiist in het Louvre en kwam zo in contact met Edgar Degas en Edouard Manet. Morisot exposeerde zowel op de officiële salon, als op de tentoonstellingen van de impressionisten. In 1874 trouwde ze met Eugène Manet, de broer van kunstschilder Edouard Manet voor wie ze vaak model had gestaan.

Als vrouwelijke kunstenaar kon Morisot niet het nachtleven in de cafés en theaters schilderen. Daarom zijn in het werk van Morisot vaak huiselijke taferelen te zien met vrouwen en kinderen. Ze schilderde graag in de openlucht in tuinen en parken. Haar losse penseelstreek en treffende kleurgebruik laat haar enorme talent zien voor de impressionistische stijl. Vooral het gebruik van de kleur wit en transparante kleurlagen zijn kenmerkend voor de schilderijen van Morisot.

Camille Pissarro

Pissarro schilderde honderden landschapsschilderijen. Waar Monet vooral gericht was op de Seine, toonde Pissarro vaak het boerenland: Akkers, velden en boerderijen. Hij maakte naast landschappen ook portretten van boeren en dorpsbewoners. Op het eind van zijn leven schilderde hij ook series met stadsgezichten zoals de Brug van Rouen, de Boulevard Montmartre en de Tuilerieën. Net als Monet bestudeerde hij in deze reeksen de effecten van het licht, seizoenen en weersomstandigheden.

Gustave Caillebotte

Net als Edgar Degas kwam Gustave Caillebotte uit een rijke familie. Hij studeerde kort aan de École des Beaux Arts, maar bracht vooral tijd om buiten de school met Edgar Degas en Giuseppe de Nittis. Caillebotte had op jonge leeftijd veel geld geërfd. Hierdoor kon hij financieel ondersteuning bieden aan de eerste tentoonstelling van de impressionisten. Ook zijn eigen schilderijen waren op de tentoonstellingen van de impressionisten te zien. Daarnaast was hij kunstverzamelaar. Na zijn dood vormde zijn collectie de basis voor de collectie impressionisme van het Musée d'Orsay.

Caillebotte gebruikte in zijn schilderijen een realistische stijl, die geïnspireerd was op de fotografie. Zijn broer Martial Caillebotte werkte als fotograaf. Caillebotte toonde het moderne stadsleven van Parijs, zoals de treinen, de bruggen en de nieuwe boulevards. Vooral zijn grote werken van de Pont de l'Europe en de straten van Parijs in de regen waren een groot succes.

Claude Monet - Gare Saint Lazare

Schilderij: Gare Saint Lazare van Claude Monet

Op station Saint Lazare vertrokken dagelijks de treinen naar Normandië. Bij de binnenkomst van de treinen vulde de stationshal zich met de stoom van de locomotieven. Het was een schitterend spel met licht en rook. Monet trok daarom zijn mooiste kleren en duurste schoenen aan om toestemming te vragen aan de stationschef. Monet was nog geen beroemde schilder in deze tijd, maar maakte indruk met zijn verschijning. De stationschef gaf Monet zijn volledige medewerking in de veronderstelling dat Monet een alom gewaardeerde schilder was.

Pierre-Auguste Renoir vertelde dat Monet slim gebruik maakte van de situatie: 'Hij liet treinen stoppen, perrons evacueren en locomotieven werden gevuld met kolen om de rook te maken die Monet wenste'. Uiteindelijk resulteerde het in twaalf schilderijen van het station. Zes werken werden tentoongesteld op de derde impressionistische tentoonstelling van 1877, waar ze werden opgehangen naast het schilderij van de Pont de l'Europe van Gustave Caillebotte.

Kunst na het Impressionisme

Na de zevende tentoonstelling van de impressionisten in 1882 viel de groep langzaam uit elkaar. Waar de impressionisten in de vroege jaren werden afgewezen op d de salons en elkaar nodig hadden om te exposeren, kregen de kunstenaars nu individueel succes. Kunsthandelaar Durand-Ruel gaf Boudin, Monet, Renoir en Pissarro allemaal eigen tentoonstellingen in zijn galerie. Onderling hadden de impressionisten ook minder contact. Monet, Sisley en Pissarro waren ver buiten Parijs gaan wonen. Ondertussen stond er een jonge generatie kunstenaars op, die de stijl en de onderwerpen van het impressionisme te vrijblijvend vonden.

Post-Impressionisme

Pointillisme

Georges Seurat en Paul Signac toonden in 1886 de eerste pointillistische schilderijen, waarbij ze puntjes van primaire kleuren verf naast elkaar plaatsten. Op afstand lijken de kleuren zich te mengen. Ze hoopten hiermee een weergave van kleuren te bereiken, die nog puurder was dan in het impressionisme. De stroming werd in korte tijd extreem populair. Camille Pissarro, Henri Edmond-Cross, Théo van Rysselberghe en Maximilien Luce gebruikten de techniek voor nieuwe landschapsschilderijen. Vincent van Gogh raakte ook sterk beïnvloed door het pointillisme, maar schilderde vaak met korte streepjes in plaats van losse puntjes.

Cloisonnisme

Het cloissonisme is een post-impressionistische kunststroming, die ontstond rondom Pont Aven in Bretagne. Paul Gauguin, Emile Bernard en Paul Sérusier brachten hier de zomers gezamenlijk door. Ze schilderden het platteland en boeren in klederdracht. Ze ontwikkelden een stijl waarin ze dikke donkere lijnen gebruikten, met felle afzonderlijke kleurvlakken. Daarom wordt de stroming ook cloissonisme genoemd, naar het Franse 'cloisson' voor afscheidingen. Het cloissonisme was slechts een kortdurende stroming, waarvan de ideeën later werden overgenomen door Les Nabis en het Fauvisme.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is het Impressionisme? - KunstVensters

# data[].attributes.attachment_link.description
In het impressionisme staan licht en kleur centraal. Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir en anderen schilderden het liefst 'en plein air'.

# data[].attributes.body
https://www.vangoghmuseum.nl/nl/bezoek/tentoonstellingen/vive-limpressionnisme

Heeft me het Impressionisme van heel dichbij laten meemaken en zien.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het impressionisme bestaat 150 jaar in 2024! Bezoek de tentoonstelling vol met kunstwerken van beroemde Franse impressionisten uit Nederlandse collecties, zoals Edgar Degas, Claude Monet en Camille Pissarro. Te zien van 11 oktober 2024 t/m 26 januari 2025.

# data[].attributes.body
https://www.patrickhowe.com/blog/comparing-the-paintings-of-monet-and-renoir#:~:text=Monet's%20loose%20brushwork%20and%20emphasis,human%20subjects%20and%20their%20environments.

Dit geeft een uitleg over de schilderkunst van Claude Monet en wat hem onderscheid van andere schilders.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Monet and Renoir, two renowned French Impressionist painters, ​were contemporaries and close friends, sharing a common artistic movement but expressing their creativity through distinct painting techniques. While both artists sought to capture the fleeting effects of light and atmosphere in their works, they approached their subjects with unique styles and perspectives. Let's explore the painting techniques of Monet and Renoir, highlighting their similarities and differences.

Claude Monet and Pierre-Auguste Renoir

Claude Monet, often regarded as the master of Impressionism, had a fascination with the interplay of light and color. His technique emphasized capturing the essence of a scene through loose brushstrokes and vibrant hues. Monet's paintings often featured spontaneous, broken brushwork that conveyed the ever-changing nature of light and its effects on the environment. He painted en plein air, working directly from nature, which allowed him to observe and depict the shifting colors and atmospheric conditions.
Monet's "Haystacks" and "Water Lilies" series exemplify his innovative techniques. In the "Haystacks" series, he painted numerous haystacks at different times of the day to study the variations in light and shadow. By employing rapid brushwork and layering complementary colors, he created an optical mixture that gave the impression of luminosity and movement. Similarly, his "Water Lilies" series explored the play of light on water, utilizing short, dappled brushstrokes to capture the reflections and the transient qualities of the scene.

Claude Monet, often regarded as the master of Impressionism, ​had a fascination with the interplay of light and color. His technique emphasized capturing the essence of a scene through loose brushstrokes and vibrant hues. Monet's paintings often featured spontaneous, broken brushwork that conveyed the ever-changing nature of light and its effects on the environment. He painted en plein air, working directly from nature, which allowed him to observe and depict the shifting colors and atmospheric conditions.
Monet's "Haystacks" and "Water Lilies" series exemplify his innovative techniques. In the "Haystacks" series, he painted numerous haystacks at different times of the day to study the variations in light and shadow. By employing rapid brushwork and layering complementary colors, he created an optical mixture that gave the impression of luminosity and movement. Similarly, his "Water Lilies" series explored the play of light on water, utilizing short, dappled brushstrokes to capture the reflections and the transient qualities of the scene.

"Luncheon of the Boating Party"

On the other hand, Pierre-Auguste Renoir embraced a more classical approach to painting. His technique was characterized by a smooth, blended application of paint, producing a soft and sensual effect. Renoir's brushwork was less fragmented compared to Monet's, favoring a more refined and polished finish. His works often featured rich colors, delicate tonal transitions, and a focus on human subjects and their relationships.

Despite their contrasting techniques, Monet and Renoir shared a common goal of capturing the transient qualities of light and atmosphere. They both rejected the academic conventions of their time, opting for a more spontaneous and direct approach to painting. Both artists aimed to depict the fleeting impressions of a moment and convey a sense of immediacy in their works.
Renoir's mastery of portraiture is evident in his iconic works such as "Luncheon of the Boating Party" and "Dance at Le Moulin de la Galette." In these paintings, he skillfully rendered the human form and captured the nuances of light and shadow. Renoir's brushwork was more controlled and precise, lending a sense of harmony and elegance to his compositions. His use of warm and glowing colors created a vibrant and lively atmosphere, inviting viewers into the scenes he depicted.

Monet and Renoir sometimes painted in the same spot together

"Bathers at La Grenouillère" by Claude-Oscar Monet, 1869

"La Grenouillère" by Auguste Renoir, 1869

Moreover, Monet and Renoir frequently painted alongside each other, exchanging ideas and influencing one another. They shared a passion for exploring the effects of light on different subjects, be it landscapes, seascapes, or human figures. Their close friendship and collaborative spirit undoubtedly contributed to the evolution of their respective techniques.

Monet and Renoir, while belonging to the same artistic movement of Impressionism, developed distinct painting techniques that set them apart. Monet's loose brushwork and emphasis on capturing the effects of light and color through broken strokes defined his style. Renoir, on the other hand, favored a more refined and polished approach, utilizing blended brushwork and warm colors to depict human subjects and their environments. Despite their differences, both artists revolutionized the art world with their innovative techniques and continue to inspire generations of painters with their unique visions.

# data[].attributes.attachment_link.title
Comparing the Paintings of Monet and Renoir

# data[].attributes.attachment_link.description
Monet and Renoir, two renowned French Impressionist painters, ​were contemporaries and close friends, sharing a common artistic movement but expressing their creativity through distinct painting techniques. Let's explore the painting techniques of Monet a

# data[].attributes.body
Dit schilderij heb ik gekozen omdat ik het standpunt mooi vind, verder vind ik de ruimte mooi opgevuld met veel kleur en losse streken. Het laat kenmerken van impressionistische schilderkunst zien.

# data[].attributes.body
De titel 'Impression, soleil levant' (Impressie, opkomende zon) verwijst naar het moment dat de zon opkomt in de mist en dat zie je hier op het schilderij. Ik vind het standpunt prettig zodat de omgeving ook goed te zien is.

# data[].attributes.headline
The Artist's Garden at Giverny (Monet, 1900)

# data[].attributes.subject
The Artist's Garden at Giverny (Monet, 1900)

# data[].attributes.body
Ik vind het kleurgebruik in dit schilderij van Monet echt fantastisch. Er worden verschillende kleuren paars gebruikt en er is een mooie lichtinval.

# data[].attributes.body
De locatie van dit schilderij is wederom buiten en er is hier een lunch geschilderd. Het is een spontaan schilderij. Ook zien we hier weer mooie bloemen en planten.

Het licht, zon en schaduw zijn ook weer mooi weergeven.

# data[].attributes.body
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auguste_Renoir

In deze bron wordt de levensloop van Pierre gegeven en worden er enkele schilderijen getoond. Met behulp van deze bron kunnen de onderzoeksvragen worden beantwoord.

# data[].attributes.body
https://www.theartstory.org/artist/renoir-pierre-auguste/#:~:text=Though%20celebrated%20as%20a%20colorist,his%20era's%20most%20timeless%20canvases.

Geeft een inzicht in wat Pierre-Auguste Renoir onderscheidde van andere schilders en zijn biografie wordt beschreven.

# data[].attributes.attachment_link.description
The Impressionist Renoir’s eye for beauty and group dynamics made him one of the movement’s most popular practitioners.

# data[].attributes.headline
Bal du Moulin de la Galette (Renoir, 1876)

# data[].attributes.subject
Bal du Moulin de la Galette (Renoir, 1876)

# data[].attributes.body
Het mooie aan dit schilderij vind ik dat sommige personen met aandacht geschilderd zijn. Verder vind ik de diepte heel mooi en dat er beweging inzit.

# data[].attributes.body
Pierre heeft in deze bron mooi gebruik gemaakt van het licht over het paadje dat je het schilderij intrekt. Ook hebben de bloemen verschillende kleuren en is de lagere compositie prettig.

# data[].attributes.body
Hier zie je goed het impressionisme terug door de diepte en hoe ''verder'' je kijkt hoe minder strepen. Het verhoogde standpunt is prettig en de schaduw van de bomen geeft een effect.

# data[].attributes.headline
Path through the High Grass (Renoir, 1876)

# data[].attributes.subject
Path through the High Grass (Renoir, 1876)

# data[].attributes.body
Mooi dat je door de witte gloed van het midden naar de mensen achter wordt geleid. Het lijkt spontaan en geschetst.

# data[].attributes.body
https://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_C%C3%A9zanne

In deze bron wordt de levensbeschrijving van Paul Cezanne gegeven. Hierna worden de invloeden van Paul beschreven die hij had op anderen. Tot slot worden de belangrijkste kunstwerken aangestipt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Paul Cézanne ( Aix-en-Provence, 19 januari 1839 - aldaar, 23 oktober 1906) was een Franse kunstschilder. Cézanne behoort tot het postimpressionisme, een Europese kunststroming die volgt op het impressionisme. Zijn werk vormde een brug tussen het impressionisme en het kubisme.

Paul Cézanne werd geboren als zoon van de hoedenhandelaar en latere bankier Louis-Auguste Cézanne en Anne-Elisabeth-Honorine Aubert. Zijn ouders trouwden pas in 1844, na de geboorte van Paul en zijn zus Marie (1841).

In 1869 leerde hij Hortense Fiquet kennen. Ze gingen in het geheim samenwonen en hielden hun relatie en hun zoon Paul lange tijd geheim voor de vader van Cézanne, die deze relatie niet zou goedkeuren. Uiteindelijk ontmoette zijn vader zijn kleinzoon, toen deze ongeveer 11 jaar oud was. Hortense Fiquet stond vaak model voor Cézanne.

In 1872 verbleef hij in Auvers-sur-Oise. Hij werkte daar met Camille Pissarro en andere impressionisten, maar zocht een duidelijk eigen weg. Hij werkte in het huis van dokter Paul Gachet. In 1874 organiseerden de impressionisten hun eerste gezamenlijke expositie in het atelier van de fotograaf Nadar. Paul Cézanne liet daar drie schilderijen zien: Une moderne Olympia, La Maison du pendu en Étude, paysage d'Auvers.

Hij deed in 1874 mee met de eerste expositie van de impressionisten in Parijs. In 1875 vond de tweede expositie van de impressionisten plaats, waar hij echter weinig werk verkocht. In 1877 was de derde expositie er, en weer was er veel kritiek op de impressionisten. Cézanne vertrok in 1885 naar Gardanne, een klein dorp bij Aix. Hier maakt hij diverse schilderijen van de Montagne Sainte-Victoire.

In 1882, twintig jaar na zijn eerste poging, werd uiteindelijk toch werk van Cézanne toegelaten in de Salon.

In 1897 vestigde Paul Cézanne zich permanent in Aix-en-Provence. Na de wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs, waarop drie schilderijen van Cézanne werden tentoongesteld, begon hij eindelijk ook in het buitenland bekend te worden. Zijn schilderijen hingen onder meer in de Weense Sezession. Vanaf ongeveer 1901 werd Cézanne bewonderd door jongere kunstenaars, zoals Maurice Denis, Pierre Bonnard en Édouard Vuillard. Zij kwamen naar Aix om hem te zien schilderen en voor wijze raad. Hij schijnt een norse, egocentrische persoon te zijn geweest, met weinig vrienden.

Paul Cézanne overleed op 22 oktober 1906 aan longontsteking in Aix-en-Provence.

Op de Salon d'Automne van 1907 worden 56 werken van Paul Cézanne tentoongesteld. Emile Bernard publiceerde in Le Mercure de France twee delen met herinneringen aan Cézanne.

Cézanne was al sinds 1852, toen zij samen op het Collège Bourbon zaten, bevriend met schrijver Émile Zola, maar kreeg later onenigheid met hem door de beschrijving die Zola gaf van Cézanne en het losbandige leven van de impressionisten in zijn roman L'Oeuvre ( Het meesterwerk) uit 1886.

Om te oefenen kopieerde Cézanne werken van Eugène Delacroix en Nicolas Poussin die in het Louvre hingen. Hij bewonderde ook Gustave Courbet en Édouard Manet. In 1888 schilderde Cézanne samen met Renoir. In 1894 had hij contact met Claude Monet in Giverny. Tevens ontmoette hij daar de beeldhouwer Auguste Rodin.

Heracles redt de dode Alkestis uit de onderwereld; uitsnede uit een vroeg schilderij uit 1867

Het werk van Cézanne is in vier periodes onder te verdelen. De genoemde jaartallen zijn globaal, een exacte datering van de schilderijen van Cézanne ontbreekt meestal.

De schilderijen uit 1865-1870, uit de vroege romantische periode zijn extreem persoonlijk, individualistisch werk. Cézanne gebruikte gewelddadige onderwerpen en bizarre fantasieën in harde, sombere kleuren, meestal aardkleuren (zie het voorbeeld van Herakles).

In de periode vanaf begin 1870 schilderde hij in impressionistische stijl, waarbij hij echter gebruik maakte van overheersende vlakken in zijn compositie.

De kaartspelers, 1890-92, Musée d'Orsay, Parijs

In de periode van ongeveer 1880 tot aan ongeveer 1890 schilderde hij in een constructivistische stijl, met parallelle en krachtige streken van zijn kwast (zie het voorbeeld van De kaartspelers). In deze periode schilderde hij ook landschappen, onder andere tijdens zijn verblijf van juli 1878 tot maart 1879 in L'Estaque in de omgeving van Marseille, bijvoorbeeld Rotslandschap bij l'Estaque, 1879-1882 in het Museu de Arte de São Paulo en de De zee bij l'Estaque, 1878-1879 in het Musée Picasso in Parijs. Verder maakte hij stillevens en portretten.

Baadsters, ca. 1906, Philadelphia Museum of Art

In de laatste periode, van circa 1888 tot 1906, waarin ook zijn verhuizing naar Aix-en-Provence viel in 1897, werkte Cézanne aan diverse grote schilderijen met naakte baadsters.

Ook maakte hij enkele schilderijen van kaartspelers, zoals onder andere de schilderijen De kaartspelers, 1890-1892, dat hangt in het Metropolitan Museum of Art in New York en De kaartspelers, 1893-1896, in het Musée d'Orsay in Parijs.

Hij schilderde ook vaak de berg Mont Sainte-Victoire vlak bij zijn huis (deze berg lijkt ook op het schilderij van Herakles te staan). In 1901 kocht Cezanne een landgoed ten noorden van Aix, waar hij zijn atelier had. Vanuit zijn atelier kon Cézanne deze berg zien, evenals het tussenliggende dal. Tussen 1902 en 1906 komt de berg in veel werk terug. Hij observeerde hem en probeerde uit de vormen en kleuren de diepere betekenis van de natuur te ontcijferen. Zie Montagne Sainte-Victoire (Paul Cézanne).

Mont Sainte-Victoire, 1885-87, National Gallery of Scotland, Edinburgh

Net als zijn tijdgenoot Claude Monet keerde Cézanne telkens weer terug naar dezelfde onderwerpen zoals landschappen, stillevens met fruit die hij telkens weer op een nieuwe manier wist af te beelden. Voorbeelden hiervan zijn:

Paul Cézanne schilderde ook diverse zelfportretten.

Mand met appelen, ca. 1893, Art Institute of Chicago, Chicago

In het werk van Cézanne spelen licht en kleur een grote rol. Door het kleurgebruik is zijn werk echter niet zuiver impressionistisch, maar loopt het al vooruit op het expressionisme. Zo gebruikt Cézanne vaak warme en koele kleuren tegen elkaar aan. Door zijn soms hoekige vormentaal wordt zijn werk door sommigen al tot het kubisme gerekend. Ook gebruikt hij massievere en helderder kleuren dan zijn tijdgenoten, de impressionisten.

Paul Cézanne wordt gezien als de grondlegger van de moderne kunst. De vormentaal van Cézanne inspireerde dan ook het kubisme van Picasso en Braque. Picasso noemde Cézanne zijn enige echte meester. Cézanne wordt gezien als de vader voor de kunstschilders die na hem kwamen.

Schilderijen van Cézanne zijn door verzamelaars zeer gewild. Over de decennia is bij de top-5 van duurste schilderijen wel een van zijn werken te vinden. Een van Cézanne's versies van De Kaartspelers vond in 2012 voor rond de 200 miljoen dollar zijn weg naar Qatar.

Het schilderij Jeune Garçon au Gilet Rouge, met een waarde van 83 miljoen euro, werd in 2008 gestolen uit de E.G. Bührle Collectie in Zürich. Het werd op 12 april 2012 in Servië teruggevonden.

Rideau, cruchon et compotier is in 1999 verkocht voor 56,41 miljoen euro, het op negen na grootste bedrag dat ooit werd betaald voor een schilderij.

Bouilloire et fruits is in december 1999 verkocht voor 44,67 miljoen euro.

Nature morte au melon vert aquarel, verkocht voor 25,5 miljoen euro in 2007.

De kaartspelers, olieverf op doek, 1892-93, werd in 2011 door de Griekse scheepsmagnaat George Embiricos voor 259 miljoen dollar verkocht aan de koninklijke familie van Qatar. Het was daarmee op dat moment het duurste schilderij ooit.

Angladon Museum, Avignon

Art Institute of Chicago [1]

Fine Arts Museums of San Francisco

Metropolitan Museum of Art, New York [3] en Museum of Modern Art, New Yorku [4], New York

Musée d'Orsay, Parijs [5]

Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Museum of Fine Arts, Houston

Nationale Galerie (Praag), Praag

National Gallery of Art, Washington D.C.

Philadelphia Museum of Art, Philadelphia [6]

Poesjkinmuseum, Moskou

Rijksmuseum Amsterdam

Stedelijk Museum, Amsterdam

Cézanne to Picasso: Ambroise Vollard, Patron of the Avant-Garde in 2007 in het Art Institute of Chicago

Cezanne and beyond in 2009 in het Philadelphia Museum of Art

Cézanne, Picasso, Mondriaan in nieuw perspectief in 2009 in het Gemeentemuseum Den Haag

Cézanne's Card Players in 2011 in het Metropolitan Museum of Art in New York

# data[].attributes.attachment_link.description
Paul Cézanne ( Aix-en-Provence, 19 januari 1839 - aldaar, 23 oktober 1906) was een Franse kunstschilder. Cézanne behoort tot het postimpressionisme, een Europese kunststroming die volgt op het impressionisme. Zijn werk vormde een brug tussen het impressionisme en het kubisme. Paul Cézanne werd geboren als zoon van de hoedenhandelaar en latere bankier Louis-Auguste Cézanne en Anne-Elisabeth-Honorine Aubert.

# data[].attributes.body
https://www.britannica.com/biography/Paul-Cezanne

Geeft de levensgeschiedenis van Paul Cezanne weer.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Paul Cézanne, (born January 19, 1839, Aix-en-Provence, France-died October 22, 1906, Aix-en-Provence), French painter, one of the greatest of the Post-Impressionists, whose works and ideas were influential in the aesthetic development of many 20th-century artists and art movements, especially Cubism. Cézanne's art, misunderstood and discredited by the public during most of his life, grew out of Impressionism and eventually challenged all the conventional values of painting in the 19th century because of his insistence on personal expression and on the integrity of the painting itself, regardless of subject matter. See also the Britannica Classic by Roger Fry: Cézanne.

Early life and work

Cézanne was the son of a well-to-do bourgeois family. He received a classical education at the Collège Bourbon in Aix. In 1858, under the direction of his father-a successful banker determined to have his son enter the same profession-Cézanne entered the law school of the University of Aix-en-Provence. He had no taste for the law, however, having decided at an early age to pursue some kind of artistic career, and after two years he persuaded his father, with the support of his mother's entreaties, to allow him to study painting in Paris.

Cézanne's first stay in Paris lasted only five months. The instability of his personality gave way to severe depression almost immediately when he found that he was not as proficient technically as some of the students at the Académie Suisse, the studio where he began his instruction. He stayed as long as he did only because of the encouragement of the writer Émile Zola, with whom he had formed a close friendship at the Collège Bourbon. Returning to Aix, Cézanne made a new attempt to content himself with working at his father's bank, but after a year he returned to Paris with strengthened resolution to stay. During his formative period, from about 1858 to 1872, Cézanne alternated between living in Paris and visiting Aix.

The early 1860s was a period of great vitality for Parisian literary and artistic activity. The conflict had reached its height between the Realist painters, led by Gustave Courbet, and the official Académie des Beaux-Arts, which rejected from its annual exhibition-and thus from public acceptance-all paintings not in the academic Neoclassical or Romantic styles. In 1863 the emperor Napoleon III decreed the opening of a Salon des Refusés to counter the growing agitation in artistic circles over painters refused by the Salon of the Académie. The works of the Refusés were almost universally denounced by critics-a reaction that consolidated the revolutionary spirit of these painters. Cézanne, whose tastes had soon shifted away from the academic, became associated with the most advanced members of this group, including Édouard Manet, Camille Pissarro, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, and Edgar Degas. Most of these artists were only in their 20s (as was Cézanne) and were just forming their styles; they were to become, with the exception of Manet, the Impressionist school. Cézanne's friend Zola was passionately devoted to their cause, but Cézanne's friendship with the other artists was at first inhibited by his touchiness and deliberate rudeness, born of extreme shyness and a moodiness that was offended by their convivial ways. Nevertheless, he was inspired by their revolutionary spirit as he sought to synthesize the influences of Courbet, who pioneered the unsentimental treatment of commonplace subjects, and of the Romantic painter Eugène Delacroix, whose compositions, emphasizing colour instead of line, greatly impressed Cézanne.

During this period Cézanne began to develop a style that was violent and dark; he painted scenes with harsh extremes of light and shadow and with a looseness and vigour that are remarkable for the time but that can be traced to the influence of Delacroix's swirling compositions. The sensitive dynamism of this youthful period, with the inner feverishness that it reveals, foreshadows the daring innovations of Fauvism and of modern Expressionism, particularly the works of Maurice de Vlaminck and Georges Rouault.

Impressionist years

In July 1870, with the outbreak of the Franco-German War, Cézanne left Paris for Provence, partly to avoid being drafted. He took with him Marie-Hortense Fiquet, a young woman who had become his mistress the previous year and whom he married in 1886. The Cézannes settled at Estaque, a small village on the coast of southern France, not far from Marseille. There he began to paint landscapes, exploring ways to depict nature faithfully and at the same time to express the feelings it inspired in him. He began to approach his subjects the way his Impressionist friends did; in two landscapes from this time, Snow at Estaque (1870-71) and The Wine Market (1872), the composition is that of his early style, but already more disciplined and more attentive to the atmospheric, rather than dramatic, quality of light.

In January 1872 Marie-Hortense gave birth to a son. Soon afterward, at the invitation of Camille Pissarro, Cézanne took his family to live at Pontoise in the valley of the Oise River. There and at the nearby town of Auvers he began seriously to learn the techniques and theories of Impressionism from Pissarro, who of his painter friends was the only one patient enough to teach him despite his difficult personality. The two artists painted together intermittently through 1874, taking their canvases all over the countryside and painting out-of-doors, a technique that was still considered radical. From this time on, Cézanne was to devote himself almost exclusively to landscapes, still lifes, and, later, portraits. Pissarro persuaded Cézanne to lighten his colours and showed him the advantages of using the broken bits of colour and short brushstrokes that were the trademark of the Impressionists and that Cézanne came to use regularly, although with a different effect, in his later work. Even while under Pissarro's guidance, however, Cézanne painted pictures clearly indicating that his vision was unique and that his purpose was quite different from that of the Impressionists. Although he used the techniques of these young artists, he did not share their concern with emphasizing the objective vision presented by the light emanating from an object; rather, his explorations emphasized the underlying structure of the objects he painted. Already he was composing with cubic masses and architectonic lines; his strokes, unlike those of the Impressionists, were not strewn with colour, but they complemented each other in a chromatic unity. His most famous painting of this period, The House of the Suicide (1873), illustrates these forces at work.

In 1874 Cézanne returned to Paris and participated in the first official show of the Impressionists. Although the paintings that Cézanne showed there and at the third show in 1877 were the most severely criticized of any works exhibited, he continued to work diligently, periodically going back to soak up the light of Provence. He made sojourns to Estaque in 1876, and in 1878 to Aix-en-Provence, where he had to endure the insults of his tyrannical father, whose financial help he needed to survive since his canvases were still not finding buyers. The single exception to this lack of patronage was the connoisseur Victor Chocquet, whose portrait he painted in 1877. After the second Impressionist show Cézanne broke professionally with Impressionism, although he continued to maintain friendly relations with "the humble and colossal Pissarro," with Monet, "the mightiest of us all," and with Renoir, whom he also admired. Dismayed by the public's reaction to his works, however, he isolated himself more and more in both Paris and Aix, and he effectively ended his long friendship with Zola, as much because of neurotic distrust and jealousy as from disappointment at Zola's "popular" writing, which his antisocial and single-minded disposition found incomprehensible.

Development of his mature style

During this period of isolation, from the late 1870s to the early '90s, Cézanne developed his mature style. His landscapes from this period, such as The Sea at L'Estaque (1878-79), are perhaps the first masterpieces of the mature Cézanne. These landscapes contain compositions of grand and calm horizontals in which the even up-and-down strokes create a clean prismatic effect and an implacable blue sea spreads wide across the canvases. Like all his mature landscapes, these paintings have the exciting and radically new quality of simultaneously representing deep space and flat design. Cézanne knew well how to portray solidity and depth; his method was that used by the Impressionists to indicate form. In his own words, "I seek to render perspective only through colour." The painter's intelligence and eye were able to strip away that which was diffuse and superimposed in the view of a given mass, in order to analyze its constituent elements. In works such as these, he chose to rediscover a more substantial reality of simple forms behind the glimmering veil of appearances: "Everything in Nature is modeled after the sphere, the cone, and the cylinder. One must learn to paint from these simple figures." At the same time, such pictures present shimmering harmonies of colour that can be seen as totally flat designs, without depth. Other striking landscapes from this period are the prismatic landscapes of Gardanne ( The Mills of Gardanne, c. 1885) and the series of monumental compositions in which Mont Sainte-Victoire near Aix becomes a mythical presence.

A.J. Wyatt--Philadelphia Museum of Art, George W. Elkins Collection,

Cézanne was to use essentially the same approach in his portraits. Some of the best known are Madame Cézanne in a Yellow Armchair (1890-94), Woman with Coffee-Pot (1890-94), and The Card Players (1890-92). This last painting portrays a theme that Cézanne treated in five different versions. Except for the card-player paintings, in which the sober dignity of the men is well expressed, there is no attempt in Cézanne's portraits to hint at the sitter's character. In most cases he treats the background with the same care as the subject and often violently distorts facial colour to bring it in harmony with the total composition. Cézanne also applied his principles of representation to his extraordinary still lifes, of which he painted more than 200. He organized them as though they were architectural drawings, giving the most familiar objects significance and force through the intensity of the colour and the essential simplicity of the form.

Courtesy National Gallery of Art, Washington, D.C., Chester Dale Collection, 1963.10.101

Full of the intensity of feeling aroused by his surroundings, Cézanne's art was also deeply cerebral, a conscious search for intellectual solutions to problems of representation. Although he had great admiration for many other painters, he disagreed with the objectives of all but himself; painters who narrated events, as did the Romantics and the Old Masters, and painters who only represented nature-as did the Impressionists-seemed to him to lack a standard of purpose that only his own art possessed. At the same time, he was not a truly abstract painter, for the ideas of structure that he wished to express were about reality, not design. In this, he was the major source of inspiration for the Cubist painters.

After his father's death in 1886, Cézanne became financially independent. He had married Marie-Hortense six months earlier, and, after a year in Paris in 1888, Marie-Hortense and their son moved there permanently. Cézanne himself then settled in Aix except for a few visits to the capital, to Fontainebleau, to Jura in Switzerland, and to the home of Monet in Giverny, where he met the sculptor Auguste Rodin. In 1895 the art dealer Ambroise Vollard set up the first one-man exhibition of Cézanne's work (more than 100 canvases), but, although young artists and some art lovers were beginning to show enthusiasm for his painting, the public remained unreceptive.

Final years

As the 19th century came to a close, Cézanne's art was increasing in depth, in concentrated richness of colour, and in skill of composition. He felt capable of creating a new vision. From 1890 to 1905 he produced masterpieces, one after another: 10 variations of the Mont Sainte-Victoire, 3 versions of the Boy in a Red Waist-Coat, countless still-life images, and the Bathers series, in which he attempted to return to the classic tradition of the nude and explore his concern for its sculptural effect in relation to the landscape. He was obsessed with his work, which was time-consuming since he painted slowly.

Cézanne had always found it difficult to get along with people, and, deeply upset by the death of his mother in 1897, he withdrew gradually from his wife and from the friends of his youth. By the turn of the century his fame had begun to spread, and, since he was rarely seen by anyone, he became something of a legendary figure. He exhibited at the widely attended annual Salon des Indépendants in 1899 and at the Universal Exposition held in Paris in 1900, and his works were finally sought after by galleries. The Caillebotte collection opened at the Luxembourg Gallery in Paris with two Cézannes. The National Gallery in Berlin purchased a landscape as early as 1900. Young artists esteemed him; in 1901, the young Symbolist Maurice Denis painted Homage à Cézanne, a picture of artists admiring one of his still lifes.

Cézanne's last period, the fruit of intense meditation in solitude, reached the heights of lyricism, achieving in its revelation of life in nature what only the greatest artists can attain in their lifetime. "The landscape," he said, "becomes human, becomes a thinking, living being within me. I become one with my picture....We merge in an iridescent chaos." In the apparent immobility of the Provençal countryside, he found geologic forces trapped in the rocks, powerful saps coursing through the trees. With a few light brushstrokes, this sick and misanthropic old man, shut up in his studio, was able to breathe life into the last Mont Sainte-Victoire paintings (1898-1902) and the views of Château-Noir. In the last of the great Bathers paintings (1900-05) he succeeded in integrating monumental nudes with a landscape in his structural vision of reality.

The diabetes from which Cézanne had been suffering for a long time became more serious, and in October 1906 he finally succumbed to a harsh chill caught while working in the fields. He died a few days later and was buried in Aix-en-Provence.

Legacy

Although critical sympathy and public acceptance came to Cézanne only in the last decade of his career, his quest to see through appearances to the logic of underlying formal structure always drew admiration among his colleagues. His hope that his paintings would serve as a form of education for other artists was achieved when a number of important painters purchased his work, including Paul Gauguin, Pablo Picasso, Pierre Bonnard, Kazimir Malevich, Henri Matisse, and Marcel Duchamp. A 1907 retrospective showing of his works (56 paintings) was held at the Salon d'Automne in Paris and won considerable acclaim. That same year Picasso created his seminal Demoiselles d'Avignon ("Women of Avignon"), clearly inspired by Cézanne's groundbreaking Bathers of 1900-05. Indeed, Cézanne's intellectual approach to formal issues-particularly his spatial explorations-laid the foundation for Picasso and other artists' subsequent explorations with Cubism, while his investigations of colour and brushstroke influenced Matisse and other Fauve artists in the first decade of the century.

Over the years the public has also embraced his work, although, as his first biographer, Julius Meier-Graef, observed in 1904, "Except for Van Gogh, no one in modern art has made stronger demands on aesthetic receptivity than Cézanne." Cézanne is now recognized as the most significant precursor of 20th-century formal abstraction in painting, as he developed a purely pictorial language that balanced analysis with emotion and structure with lyricism. Picasso offered the most succinct assessment of Cézanne's role for subsequent generations of artists, declaring that he was "the father of us all."
René Huyghe The Editors of Encyclopaedia Britannica

# data[].attributes.attachment_link.description
Paul Cézanne: Paul Cézanne, French painter, one of the greatest of the Post-Impressionists, whose works and ideas were influential in the aesthetic development of many 20th-century artists and art movements, especially Cubism. Cézanne's art, misunderstood and discredited by the public during most of his life,

# data[].attributes.body
Misschien wel het bekendste werk van Paul Cezanne, het schilderij is verdeeld in drie horizontale banen. Op de voorgrond een huisje met als middenstuk een vallei. Er wordt prachtig gebruik gemaakt van verschillende felle kleuren waar Cezanne vaker gebruik van maakt.

# data[].attributes.body
Wederom maakt Paul gebruik van verschillende lagen, op de voorgrond bomen, in het middel huizen en in de verte over zee opnieuw land. De huizen hebben mooie, neutrale kleuren gekregen. Ik vind dit een mooi schilderij omdat alles mooi samenvalt en je de bries door de bomen bijna kan voelen.

# data[].attributes.headline
Landscape with Poplars (Cezanne, 1885-87)

# data[].attributes.subject
Landscape with Poplars (Cezanne, 1885-87)

# data[].attributes.body
Er wordt in dit schilderij gebruik gemaakt van kleur. Verder zijn er mooie, dunne streken gebruikt op de voorgrond om gras te creëren. De opbouw is wederom verdeeld in drieën.

# data[].attributes.body
https://kunst-19e-eeuw.blogspot.com/p/impressionisme.html

Geeft me een beschrijving van het Impressionisme en de periodes die heeft heeft doorstaan. Ook wat andere informatie , zoals wie dde belangrijke Nederlandse impresionisten waren..

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1870-1910

In de negentiende eeuw werden de vernieuwing en vooruitgang 'moderniteit' genoemd. Het leidde tot de opvatting dat de mens ook 'modern' zou moeten leven en denken. De vormgeving daarvan in de kunst wordt modernisme genoemd. Het modernisme ontstond in Europa eind 19e eeuw. De Franse Impressionisten legden met hun vernieuwende werkwijze een basis voor de artistieke ontwikkelingen in de 20e eeuw, zij worden daarom ook de eerste avant-garde kunstenaars genoemd. Het impressionisme is een belangrijke stroming, omdat het alle bestaande opvattingen over kunst ter discussie stelde.

Het impressionisme verving de conceptuele benadering, waarbij het idee en conventionele opvattingen over de voorstelling en vormgeving van een schilderij centraal stonden. In plaats daarvan gingen kunstenaars uit van een directe, visuele ervaring. Een stabiele, vaststaande wereld werd verruild voor veranderlijke impressies.

Het impressionisme is ook een van de eerste kunststromingen waarbij kunstenaars bewust een groep vormden. Kunstenaars organiseerden samen tentoonstellingen en presenteerden zich als een eenheid. Ook nieuw was de opkomst van de kunsthandelaar in de 19e eeuw. Deze adviseerde, bemiddelde en bracht het werk van kunstenaar onder de aandacht. Dankzij de kunsthandelaar werden schilders minder afhankelijk van de jaarlijkse Salon in Parijs. De kunsthandelaar maakte de avant-garde beweging mogelijk. Door de drukpers, lithografie en fotografie kon deze het publiek, dat de nieuwe kunst niet altijd begreep, voorlichten. Een gevolg was ook dat er veel geschreven werd over kunst. De kunsthistoricus en de kunstcriticus werden belangrijke figuren, en de kunsthandel kwam tot bloei.

De schrijver Charles Baudelaire schreef in 1863 in le peintre de la vie moderne dat er voor kunstenaars een nieuw tijdperk was aangebroken: zij moesten het moderne leven vastleggen.

In 1874 was op een tentoonstelling een schilderij te zien van Claude Monet met de titel: Impression, soleil levant. Het was een schetsmatige studie, gemaakt op de kade van Le Havre, die meestal werden gemaakt als voorstudie voor schilderijen die in het atelier werden uitgewerkt. Monet vond dat zo'n schets een eigen kwaliteit had, en tentoongesteld kon worden als zelfstandig kunstwerk. Het schilderij ging eigenlijk niet over de plaats (de haven van Le Havre), maar over het tijdstip van de dag waarop het gemaakt was. Monet had de lichteffecten en sfeer van de zonsopgang vastgelegd in kleurtoetsen. Hij wilde de stemming, de sfeer weergeven van dat moment, en was vooral geïnteresseerd in de snel veranderende kleurnuances. Het was niet zijn bedoeling om een 'illusie van de werkelijkheid' te geven zoals men dat van kunstschilders gewend was.

Voor de traditionele kunstliefhebbers was dit een schokkende benadering. Een criticus noemde Monet spottend een 'impressionist'. Hoewel dit negatief bedoeld was, vatten Monet en zijn geestverwanten het op als een geuzennaam. De term 'impressionisme' werd al snel gebruikt voor de stijl waarin met een kleurig palet de verf snel en direct op het doek werd aangebracht om de kleur en het licht te vangen. Voor de impressionisten was observatie heel belangrijk: goed kijken en de wisselende kleurnuances van het moment vastleggen.

De impressionisten maakten geen 'kopieën' van de werkelijkheid. Gebruikten vorige generaties kunstenaars hun kunst om een verhaal te vertellen of een boodschap te verkondigen, de schilderijen van de impressionisten waren puur l'art pour l'art, kunst om de kunst.

De onderwerpen die de impressionisten kozen waren uit het leven gegrepen: wandelaars, bootjes op de Seine, mensen op een terras, in een bloementuin of bij een picknick. In navolging van de schilders van Barbizon werkten zij buiten met olieverf uit tubes, maar maakten ook studies met aquarelverf en pastelkrijt.

De Franse Impressionisten ontdekten dat kleuren in het landschap door het wisselende licht op verschillende momenten van de dag of in verschillende jaargetijden steeds veranderen. Deze veranderingen probeerden zij vast te leggen in series schilderijen op dezelfde locatie, onder verschillende weersomstandigheden. Zij schilderden wat ze zagen "en plein air" (in de open lucht).

Bekende voorbeelden van studies van het wisselende licht zijn de series schilderijen die Monet maakte van hooibergen, de Engelse parlementsgebouwen en de kathedraal van Rouen.

Een impressionistisch schilderij is een op waarneming gebaseerde indruk van licht, kleur en schaduw.
Door de uitvinding van de fotografie konden schilders zich richten op het onbevangen waarnemen, want voor een exact gelijkende afbeelding waren er nu camera's beschikbaar. In de compositie van sommige impressionistische schilderijen komt ook afsnijding voor, iets wat voor de fotografie ondenkbaar was.

Ook zag men dat schaduwen niet altijd uit grijzige of bruine tinten bestaan, maar soms een zuivere kleur hebben.

Hollands impressionisme

Onder invloed van de Franse impressionisten waren er ook in Nederland schilders die kozen voor een impressionistische manier van schilderen. Zij werkten samen in de Haagse school en de Amsterdamse school.

Omdat het weer in Nederland anders is dan in Frankrijk (en daardoor ook het licht en de kleuren), heeft het Nederlandse impressionisme vaak gedemptere kleuren.

de Haagse school

was een voorloper van het impressionisme en lid van de Johan Jongkind - 1819-1891 - School van Barbizon. In 1846 vertrok hij naar Parijs waar hij in contact kwam met schilders als Courbet, maar hij ook de verleidingen van de Franse café's leerde kennen. Reizend tussen Frankrijk en Nederland schilderde hij vele stemmige landschappen met molens, schaatsers en havengezichten. Jongkind worstelde echter voortdurend met financiële en fysieke problemen.

Jozef Israëls - 1824-1911 - leefde in de oversgangstijd van romantiek naar impressionisme. Schilderde aanvankelijk historiestukken, na 1854 vooral het vissersleven, landschappen, figuurstukken en portretten van kinderen aan het strand . Maakte sociaal realististische schilderijen onder invloed van het werk van Millet. Jozef Israels toonde de barre levensomstandigheden van de vissers en hun gezinnen, die dag in dag uit moesten ploeteren voor hun bestaan.

Anton Mauve- 1838-1888 - had contact met Vincent van Gogh en vestigde zich later in Laren. Mauve werkte niet buiten, maar maakte houtskoolschetsen in de natuur. In zijn atelier nam hij de voorstelling en compositie over op doek en werkte daarna de kleur, toon en structuur bij. Zijn schilderijen van stemmige heidegronden met schapen waren populair. Zijn kunst was opgebouwd met grijzen en bruinen, met toon en niet met kleur, maar in Laren werd zijn palet impressionistischer.

de oudste van drie broers uit Den Haag. Jacob leerde in Parijs Jacob Maris - 1837-1899 - Henri Fantin-Latour, Corot en de School van Barbizon kennen. Maakte impressionistische landschappen in grijs-nevelige kleuren.
Matthijs Maris - 1839-1917 -s childerde religieus getinte thema's. D eze talentvolle broer van Jacob en Willem leed in Parijs honger, omdat hij geen werk wilde maken waar hij niet achter stond. Hij vertrok in 1877 naar Londen, en voelde zich daar verwant met de prerafaelieten.

de jongste van de drie broers. Willem Maris schilderde vooral landschappen met dieren, zoals Willem Maris - 1844-1910 - koeien aan een plas en eenden aan de slootkant. Hij stelde echter: 'Ik schilder geen koeien, maar licht'.

legde met behulp van fotografie de beweging en het licht van het mistige, verregende Amsterdamse stadsleven vast in snelle penseelstreken. Hij zag zichzelf als 'schilder van het volk'. Een favoriet onderwerp was de George Hendrik Breitner - 1857-1923 - cavalerie met paarden, hij assisteerde Mesdag door paarden op het strand van zijn Panorama te schilderen. In navolging van de grote belangstelling voor Japanse kunst schilderde hij meisjes in kimono. Breitner liet naast vele stadsgezichten ook portretten, stillevens, naakten een grote collectie foto's na.

kenmerken van het impressionisme :

* onderwerpen uit de directe omgeving, alledaagse taferelen: observatie is belangrijk
* poging om de lichtval van het moment weer te geven
* licht, kleur en atmosfeer zijn van belang
* plein-air schilderen: snelle en directe schildertechniek

* kleur in de schaduwen
invloed van de fotografie
* toevallige composities en abrupte afsnijdingen

kleur mengen

· primaire kleuren
· secundaire kleuren
· tertiaire kleuren

# data[].attributes.attachment_link.description
1870-1910 In de negentiende eeuw werden de vernieuwing en vooruitgang 'moderniteit' genoemd. Het leidde tot de opvatting dat de mens ook 'modern' zou moeten leven en denken. De vormgeving daarvan in de kunst wordt modernisme genoemd. Het modernisme ontstond in Europa eind 19e eeuw.

# data[].attributes.headline
De hut van de visser, Varengeville (Monet, 1882)

# data[].attributes.subject
De hut van de visser, Varengeville (Monet, 1882)

# data[].attributes.body
Mijn persoonlijke favoriet. Dit schilderij heeft het impressionisme in zich: De beleving van het moment en het lijkt op schetsen en ondanks deze schetsen zie je toch terug wat er precies op het doek staat. Een mooi verlaten huisje en op zee drie kleine bootjes. Ik heb dit schilderij in het echt gezien op de tentoonstelling 'Vive l'Impressionisme' in het Van Gogh museum te Amsterdam.

# data[].attributes.body
Geeft me de geschiedenis van het impressionisme.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
I mpressionisme

Deze stroming in de schilderkunst is in de tweede helft van de 19'eeuw ontstaan in Frankrijk.

Ze begon als een tegendraadse beweging tegenover de toen algemeen gewaardeerde (en officieel door de staat erkende) Classisistische Academische kunst.

Uiteindelijk ontwikkelde het Impressionisme zich tot een totaal nieuwe stijl die aan de wieg stond van het modernisme van de twintigste eeuw.

Typerende aspecten van het impressionisme zijn de gerichtheid op de beleving van het moment ('impressie') en de keuze voor thema's uit het 'moderne leven', de bijzondere aandacht voor lichteffecten en kleur en de schetsachtige werkwijze

Ook het werken in de openlucht is vernieuwend.

Tot de bekendste vertegenwoordigers behoorden kunstschilders als Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas en Paul Cézanne.

De impressionisten exposeerden hun werk tussen 1874 en 1886 op acht door henzelf georganiseerde tentoonstellingen in Parijs.

Na 1886 werd hun vernieuwende rol voortgezet door neo- en postimpressionistische groeperingen .

Inhoudelijk en technisch was het impressionisme een reactiebeweging.Men ging in tegen de heersende conservatief-classicistische opvattingen van de salonjury's.

De bedoeling bij de kunstenaars was het onmiddellijke beeldend weergeven van het zichtbare zoals het zich op dat moment toonde.

De impressionisten maakten ook gebruik van het nieuwe medium "De fotografie".

Ze maakten gebruik van de mogelijkheden die dit nieuwe medium hen gaf.

Zo zijn de vluchtige weergave van objecten en mensen in hun schilderijen vergelijkbaar met die van een fototoestel. Er zijn duidelijke parallellen te trekken tussen foto's uit die tijd en schilderijen.

Afsnijding is eveneens te herleiden naar de kennis van de fotografie.

Belangrijk in het impressionisme is niet meer de preciese uitbeelding van de vormen en materialen maar vooral de kleurrijke oplossing die zon, licht en lucht aan alles geeft.

monet

Claude Oscar Monet (Parijs, 14 november 1840 - Giverny, 5 december 1926) was een Frans impressionistisch kunstschilder

Het schilderij "Impression, soleil levant" uit 1872 werd oorspronkelijk geridiculiseerd door de kunstkritiek en door het publiek, en gaf aanleiding tot de naam 'impressionisme'.

In het impressionisme zit de mogelijkheid dat, door te grote aandacht voor het vluchtige en de atmosfeerschildering, vorm en kleur volledig zouden opgelost worden.

Sommige kunstenaars zoals Georges Seurat en Paul Signac zijn zich hiervan bewust en passen, voortgaande op de waarnemingen van het impressionisme, een nieuwe techniek van de kleur toe--het "Pointillisme".

Het Neo-Impressionisme: Pointillisme

Door het divisionisme, of de ontbinding van iedere kleur tot haar grondelementen, en het pointillisme (point is het Franse woord voor punt), of het in stippen naast elkaar plaatsen van die zuivere onvermengde kleur, wordt de volle intensiteit van de kleur op het doek bereikt.

Beide technieken steunen op de theorieën van Chevreul over de analyse van de lichtverschijnselen en de beginselen van het kleurenprisma. Door een streng berekende opbouw en de toepassing van wetmatige technieken vermijden ze de vergankelijkheid van de impressionistische indruk, maar vervallen onvermijdelijk in verstarring en systematische formules.

In Nederland kreeg het impressionisme een eigen vorm door de "Haagse School".

Het impressionisme zoals dat in Frankrijk gestalte kreeg (- de ode aan het licht en de verheerlijking van heldere kleuren -) werd door deze kunstenaars niet op dezelfde wijze verbeeld.

Zij kozen voor een ingetogener palet, passend bij de atmosfeer en kleuren van het Hollandse land. Het landschap en het leven van vissers en boeren waren hun voornaamste onderwerpen

Kenmerken:

1. Schilderijen uit het impressionisme geven een korte indruk of een momentopname weer.

2. Door de vlotte verftoetsen die ruw en dik op het doek staan, lijkt het werk snel gemaakt.

3. Onderwerpen hebben geen probleemstelling of boodschap.

De schilder Breitner was een Impressionistische kunstenaar uit Amsterdam.

Hij schilderde veel stadsgezichten.

1. Schilderijen uit het impressionisme geven een korte indruk of een momentopname weer.

2. Door de vlotte verftoetsen die ruw en dik op het doek staan, lijkt het werk snel gemaakt.

3. Onderwerpen hebben geen probleemstelling of boodschap.

Impressionisten -> schaduw bevat alle kleur -> bijna geen zwart gebruikt.

Keuze onderwerp: gewone alledaagse zaken

Invloed van fotografie goed zichtbaar: afsnijdingen -> ook bij schilderijen.

Belangrijkste kenmerken van Impressionisme zijn:

- De werking van het licht en sfeer

schilderen, vooral buiten

- Snelle directe schildertechniek

Door de uitvinding van de verftube door Geoffrey Rand in 1836 kregen schilders de kans om direct buiten te werken. Al in 1838 waren er drie Engelse firma's die verf in tubes op de markt brachten. Vóór die tijd werd de verf in dierlijke blazen meegenomen, maar die laten zuurstof door en de verf hardt uit. De kleurenleer van Chevreul is dan al bekend.

# data[].attributes.attachment_link.description
I mpressionisme Deze stroming in de schilderkunst is in de tweede helft van de 19'eeuw ontstaan in Frankrijk. Ze begon als een tegendraadse beweging tegenover de toen algemeen gewaardeerde (en officieel door de staat erkende) Classisistische Academische kunst. Uiteindelijk ontwikkelde het Impressionisme zich tot een totaal nieuwe stijl die aan de wieg stond van het modernisme van de twintigste eeuw.

# data[].attributes.body
Geeft informatie over wat het impressionisme uniek maakt en hoe het dus verschild van andere kunstvormen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierre-Auguste Renoir’s Lunch van de roeiers (1880-1881), een exemplarisch impressionistisch werk dat nagenoeg alle kenmerken van de stroming in zich verenigt

# data[].attributes.body
Er worden meerder kunststromingen gegeven waaronder het impressionisme en er wordt gegeven wat het bijzonder maakt

# data[].attributes.attachment_link.title
Kunststromingen voor beginners: welke zijn er?

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze blog leer je over de verschillende kunststromingen in Nederland. Welke zijn het en hoe herken je ze? De perfecte blog voor beginners!

# data[].attributes.body
Geeft me informatie over hoe het impressionisme wordt geschilderd, wel alleen het simpele deel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze les is bedoeld als oefening voor het schilderen van een impressionistisch werk.

1. wit tekenpapier

2. plakkaatverf in rood, blauw en geel

3. smalle kwasten

4. papieren doekjes

Bekijk impressionistische schilderijen, bv. van Claude Monet of Van Gogh. Zoom bij Van Gogh in tot op linnen-niveau via deze link. (of kies een ander schilderij via website Google Arts and Culture).

het schilderij is niet echt 'geschilderd', maar bestaat uit losse streepjes

de streepjes geven een richting of beweging aan, ze zijn niet zomaar geplaatst

je ziet het doek (linnen) tussen de streepjes door. De kleur van het doek maakt dus onderdeel uit van het schilderij. Het zijn de lichtere streepjes tussen de geverfde.

Bekijk een foto van een zonsondergang.

reflectie van de zon op het water

de zonnestralen wijzen naar links, boven en rechts

de horizon is hier halverwege de foto

Oefen op een kladje met het schilderen van korte streepjes. Til daarvoor de kwast steeds op van het papier.

Oefen met twee kleuren aan je kwast; niet mengen!

Maak smalle/brede streepjes door je kwast te draaien/niet te draaien.

Maak de kwast bij een nieuwe kleur schoon met een doekje, gebruik geen water!

En dan nu het kunstwerk:

Vouw je tekenvel over de lengte dubbel, dit is de horizonlijn.

Teken met potlood een halve cirkel op de horizonlijn, dit is de zon.

Verf de zon oranje: doe hiervoor rood en geel aan je kwast. Niet mengen!

Verf de zonnestralen met geel en heel weinig rood. Doe van beide kleuren iets aan je kwast en maak korte streken door de kwast steeds van het papier op te lichten. Laat ook wit tussen de verfstreken.

Maak zo ook de reflectie van de zon in het water. Pas op: de richting van de verfstreken is nu horizontaal, net als het water.

Maak de lucht met blauw en wit (ook weer twee kleuren aan de kwast doen). Met het wit maak je het blauw lichter. Volg de richting van de zonnestralen. Maak de lucht niet helemaal vol, je moet papier blijven zien.

Schilder de zee met blauw, wit (en eventueel groen). Niet mengen! De richting is hier horizontaal en denk ook hier aan de witte ruimte tussen de streepjes.

Laat je werk drogen en niet het op een gekleurde ondergrond.

Beeldaspecten: lijn, nuance, kleur.

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze les is bedoeld als oefening voor het schilderen van een impressionistisch werk. Benodigdheden: wit tekenpapier plakkaatverf in rood,...

# data[].attributes.body
Vijf kenmerken van het impressionisme zijn: vage vormen, heldere kleuren, zichtbare penseelstreken, alledaagse en eigentijdse onderwerpen; het werk is niet in het atelier geschilderd.

# data[].attributes.body
Geeft me informatie welk materiaal, wat ik het best kan schilderen en met wat het meest voorkomt. Ook wordt de stijl/techniek beschreven.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
veelheid aan kleurnuanceringen contouren zijn vaag en vloeien in elkaar overStijl/techniek:
- voorliefde voor duidelijke en heldere kleuren met een

- verf is vaak spontaan aangebracht
- reactie op academisme (heel precies schilderen) vormen en

- plein-air schilderen (in de buitenlucht)
- grote penseelstreken
- lichtval en zuivere kleuren (geen zwart) zijn erg belangrijk
- de vorm is minder belangrijk, bestuderen invloed van licht
en kleur in momentopname laat niet zien hoe het is maar
hoe het overkomt, snelle manier van schilderen (weinig details).

waarnemen,
- snelle indruk in beeld brengen, invloed fotografie, sfeer is
belangrijker dan realiteit.
- persoonlijke interpretatie van werkelijkheid, kijken,
​ momentweergave.

# data[].attributes.attachment_link.description
​Typerende aspecten van het impressionisme zijn de gerichtheid op de beleving van het moment ('impressie') en de keuze voor thema's uit het 'moderne leven ', de bijzondere aandacht voor...

# data[].attributes.body
Geeft informatie over hoe en wanneer het impressionisme is ontstaan

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het impressionisme is een kunststroming, ontstaan vanuit de schilderkunst. De beweging had haar bakermat in Frankrijk, in de tweede helft van de negentiende eeuw. Aanvankelijk ontstond ze als een revolterende beweging tegenover de toen algemeen aanvaarde en officieel door de staat erkende academische kunst. Uiteindelijk ontwikkelde ze zich tot een totaal nieuwe stijltechnische conceptie die aan de wieg stond van het modernisme uit de twintigste eeuw. Typerende kenmerken van het impressionisme zijn de gerichtheid op de beleving van het moment ('impressie'), de keuze voor thema's uit het 'moderne leven', de bijzondere aandacht voor lichteffecten en kleur, een schetsachtige werkwijze en het werken in de open lucht.

Tot de bekendste vertegenwoordigers behoorden kunstschilders als Claude Monet, Berthe Morisot, Pierre-Auguste Renoir, Édouard Manet, Edgar Degas en Paul Cézanne. De impressionisten exposeerden hun werk tussen 1874 en 1886 op acht door henzelf georganiseerde tentoonstellingen in Parijs. Na 1886 werd hun vernieuwersrol overgenomen door neo- en postimpressionistische groeperingen, hoewel de stroming ook na die tijd in diverse landen buiten Frankrijk nog belangrijke bloeiperiodes zou kennen.

Ook in de eenentwintigste eeuw kan het impressionisme nog steeds bogen op een grote populariteit. Thema-exposities en impressionistenafdelingen van grote musea trekken hoge bezoekersaantallen. Qua prijzen kunnen impressionistische topwerken zich meten met ' oude meesters'.

Manets Een bar in de Folies-Bergère, 1882, in zijn latere impressionistische stijl, gesitueerd in het Parijse uitgaansleven.

Er bestaat geen algemene theorie van het impressionisme. Renoir zei ooit: 'Ik heb geen regels of methodes. Iedereen mag komen kijken wat ik gebruik of mij bij het schilderen gadeslaan. Ze zullen zien dat ik geen geheimen heb'. De vraag wat het impressionisme typeert is dan ook niet eenduidig te beantwoorden en kan per kunstenaar sterk verschillen.

Niettemin is er een aantal criteria te noemen die doorgaans als onderscheidend worden gezien:

Op de eerste plaats kan gewezen worden op de term 'impressie', die bij uitstek tot het impressionistische vocabulaire ging behoren: de onmiddellijke beleving van het moment, vaak een willekeurig tafereel uit het dagelijks leven, zonder verdere boodschap of doel. Daarbij ging het in de weergave niet langer om een objectieve registratie van de werkelijkheid, maar vooral om de subjectieve waarneming van de kunstenaar, met veel aandacht voor sfeer. De kunstenaar was tevreden en 'klaar' zodra de impressie was vastgelegd, hetgeen de spontane en schetsmatige indruk van een kunstwerk vaak versterkte: alsof het in een paar minuten op doek was gezet, in een losse toets, nog niet geheel af. De vlotte penseelstreken en de ogenschijnlijk slordige uitvoering kunnen daarbij gezien worden als metaforen voor het vluchtige moment en de snelheid van het dagelijks leven.

Hoewel ook portretten en landschappen in zwang bleven, was het impressionisme vernieuwend in zijn thema's, die veelal gekozen werden uit het eigentijdse en alledaagse leven. Voor het eerst werden arbeiders, prostituees, cafégangers, willekeurige voorbijgangers en andere 'gewone mensen', systematisch tot onderwerp van een schilderij gemaakt, vaak op locaties waar het moderne leven zich bij uitstek afspeelde: stations, bruggen en parken, operahuizen, stranden, regatta's, enzovoort. Door de 'impressies' van het veranderende leven tot het brandpunt van hun kunst te maken legden de impressionisten de nadruk op het aspect van de individualiteit, dat een kenmerk van de nieuwe, moderne samenleving zou worden. In deze zin kan de impressionistische kunst tevens worden gezien als een weerspiegeling van een proces van maatschappelijke verandering. Een ideaal decor was Parijs, dat in de jaren 1860 door baron Georges-Eugène Haussmann werd getransformeerd van een oude stad vol middeleeuwse steegjes tot een moderne metropool met brede boulevards.

De aandacht van de impressionisten voor technologische ontwikkelingen kan worden gekoppeld aan de interesse van velen onder hen voor de opkomende fotografie, die het doel van de schilderkunst in een ander daglicht stelde. Typerend is dat de impressionisten deze ontwikkeling niet als bedreiging zagen, maar het nieuwe medium volop omarmden. De vluchtige weergave van mensen en objecten alsook het gebruik van afsnijding (of zelfs volledige lege plekken in de compositie), zijn duidelijk te herleiden naar de techniek van de fotografie.

De kaartspelers van Cézanne, 1893-1896, in de voor zijn werk kenmerkende monumentale stijl waarmee hij vooruitliep op het latere modernisme.

In de technische uitwerking vielen de impressionisten vooral op door hun behandeling van contrast, kleur en licht. Er was veel aandacht voor de verschillende schakeringen bij veranderend licht en voor de onderlinge relaties van de kleurwaarden, die vaak in complementaire tonen werden weergegeven op een fijn verdeelde schaal van licht naar donker. Motieven, vormen en omtrekken (belijning) werden daaraan ondergeschikt gemaakt. Het kleurgebruik werd bovendien feller en intenser, hetgeen samenviel met een toename van kleur in de buitenwereld: de chemische techniek had geleid tot een enorme groei in de beschikbaarheid van kleurstoffen. Dat leidde bijvoorbeeld tot een toename van bonte kleren op straat, maar bijvoorbeeld ook tot een grotere beschikbaarheid van allerhande pigmenten, vaak ook nieuwe, zoals chroomgroen. Zwart werd zelden gebruikt. De elementaire kleuren werden vaak nat-in-nat in los naast elkaar geplaatste toetsen op doek gebracht, zodat ze op afstand de gewenste kleurvariaties vormden en aldus een subtielere nuancering toelieten. Belangrijk was hierbij niet meer de stoffelijke preciesheid van de vormen in de natuur, maar veeleer de kleurrijke oplossing van zon, licht en lucht.

Veel schilders maakten zich vrij van het natuurlijke kleurenpalet. Het violet, dat in de natuur zeldzaam is en voorheen hooguit 4 procent van de schilderwerken kenmerkte, was aan het eind van de 19e eeuw prominent aanwezig in 36,5 procent van de doeken. Impressionisten maakten opvallend gebruik van het kortgolvige deel van het kleurenspectrum en tijdgenoten beschuldigden hen van violetgekte en indigogekte.

De kant-en-klare beschikbaarheid van verf in tubes, na de uitvinding door Geoffrey Rand in 1841, bevorderde bovendien het werken ' en plein air', hetgeen nog een ander aspect was dat de impressionistische kunstschilder typeerde. Impressionisten wilden het 'waargenomene' direct afbeelden zoals het zich aan hen toonde en zoals ze de impressie zelf ter plekke ervoeren. Ze waren dan ook altijd op straat te vinden of ergens in het landschap, in elk geval buiten.

Parijs werd in de negentiende eeuw in toenemende mate beschouwd als het artistieke middelpunt in de wereld. Na de bloeiperiode van de romantiek was de op een academische leest geschoeide realistische Franse schilderkunst rond 1850 toonaangevend geworden in Europa. Een belangrijke substroming was het neoclassicisme, dat de klassieke Griekse en Romeinse kunst ten voorbeeld stelde en thema's zocht in de geschiedenis en de mythologie. Veel werken droegen een boodschap uit. De belangrijkste vertegenwoordigers waren Jean Auguste Dominique Ingres en Eugène Delacroix, hoewel de laatste afweek van de gangbare regels omdat hij kleur en niet de lijnvoering als belangrijkste beeldend middel beschouwde.

Een nieuwe ontwikkeling in de realistische schilderkunst werd rond 1850 in gang gezet door de schilders van de School van Barbizon. Vanuit een kunstenaarskolonie even ten zuiden van Parijs maakte deze groep jonge kunstenaars genrewerken en landschappen, zonder romantische opsmuk, maar met veel aandacht voor de verschillende verschijningsvormen van het licht. Belangrijke vertegenwoordigers waren Theodore Rousseau, Camille Corot, Jean-François Millet en Charles-François Daubigny. De schilders van de School van Barbizon werkten in de vrije natuur, 'en plein air', waar ze de stemming van de natuur direct wilden weergeven.

Het ontstaan van het impressionisme dient geplaatst te worden in de lijn van de ontwikkeling die volgde op het realisme en het neoclassicisme. Een directe invloed ging uit van Delacroix en als gezegd van de Barbizonschilders, met wie veel impressionisten in de jaren 1860 samenwerkten. Invloeden kwamen echter ook vanuit het buitenland. Zo kan gewezen worden op de in Frankrijk werkende Nederlandse kunstschilder Johan Barthold Jongkind, die rond 1860 al een reeks impressionistisch aandoende schilderijen maakte van de Notre Dame, steeds bij een andere belichting. Jongkind werkte samen met Claude Monet en Eugène Boudin aan het Normandische strand, waar ze de effecten van het licht op het landschap bestudeerden. Aan de kust werd de basis gelegd voor de het impressionisme, zoals we dat nu kennen. Daarnaast kan de Engelsman William Turner worden genoemd, wiens werk veel indruk maakte op een aantal vroege impressionisten. Het waren allemaal schilders die lieten zien dat er nieuwe paden begaanbaar waren in de kunst, andere wegen dan de toen gangbare, waarvan de grenzen rond 1860 in Frankrijk streng bewaakt werden door de conservatief-classicistische Académie des Beaux-Arts.

De eerste groep impressionisten kan vrij precies worden afgebakend. Het was een hechte vriendengroep, overwegend afkomstig vanuit de gegoede burgerij, die vanaf de jaren 1860 gezamenlijk optrok en die met een open geest op zoek ging naar nieuwe wegen. Deze groep bestond uit Camille Pissarro, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Alfred Sisley, Frédéric Bazille en Armand Guillaumin. Vaak wordt ook Édouard Manet tot deze groep gerekend, hoewel hij duidelijk zijn eigen weg bleef gaan en pas later overschakelde naar een impressionistische werkwijze. Gelieerd waren ook Paul Cézanne en Berthe Morisot. Veel van deze betrekkelijk jonge kunstschilders kenden elkaar vanuit deels gemeenschappelijke opleidingsateliers, onder andere die van Charles Gleyre en Gustave Courbet. Vanaf 1866 zouden ze elkaar regelmatig treffen in het Café Guerbois aan de Rue des Batignolles, waardoor ze een tijdlang de 'Batignolles-groep' werden genoemd. Geleidelijk vonden ze zich in een gezamenlijke visie op de schilderkunst, die niet meer uitging van het weergeven van een objectieve werkelijkheid, maar van hetgeen de schilder voelt en ervaart. Schilderen werd een individuele ervaring, het kijken naar een schilderij evenzeer. Rond 1870 had de groep zich in grote lijnen gevonden in de herkenbare kenmerken als eerder beschreven, die korte tijd later gevangen zouden worden in de term impressionisme.

De eerste impressionistententoonstelling werd gehouden van 15 april tot 15 mei 1874 in het voormalige atelier van de fotograaf Nadar, aan de Boulevard des Capucines. Een voorstel van Degas om de groep daarom "La Capucine" te noemen werd afgewezen. Het doel was niet zozeer om een nieuwe schilderstijl te promoten, maar vooral om te ontsnappen aan de selectiecriteria van de Salon en een nieuwe expositiemogelijkheid te creëren. Voor 60 franc mocht elke kunstenaar twee werken exposeren. Er was geen selectie, om de ophanging werd er geloot en er waren geen prijzen. In totaal werden er 165 werken gepresenteerd, onder anderen van Renoir, Monet, Dégas, Pissarro, Cézanne, Guillaumin en Morisot. Sommige werken zouden later gaan behoren tot de canon van het impressionisme, maar er was ook veel werk te zien van minder bekende, inmiddels bijna vergeten schilders, die vaak niets met de 'Batignolles-groep' van doen hadden. In totaal kwamen er 3500 betalende bezoekers, hetgeen naar verwachting was, maar het markerende karakter dat later aan de expositie zou worden toegeschreven werd toen zeker nog niet onderkend, ook niet in de pers.

De recensies in kranten en tijdschriften op de tentoonstelling waren wisselend en zeker niet eenzijdig negatief, zoals later wel zou worden gesuggereerd. Dat nam niet weg dat er ook ronduit vijandige reacties waren. Een satirisch stuk van Louis Leroy in het tijdschrift Le Charivari onder de titel De tentoonstelling van de impressionisten leidde uiteindelijk tot de definitieve naam van de stroming. Verwijzend naar Monets Impression, soleil levant liet hij zich geringschattend uit over de impressies die de kunstenaars trachtten te maken. Een denkbeeldige vriend liet hij uitroepen: "Is deze figuur zo lelijk genoeg? Aan de voorkant heeft hij ogen, oren en een mond. Dat is al heel wat. De impressionisten zouden niet de moeite hebben genomen om deze details aan te brengen!"

Monets Impression, soleil levant (1872). De naam van dit schilderij leidde via een omweg naar de naam van de stroming Impressionisme. Geëxposeerd op de eerste tentoonstelling.

In de periode 1874-1886 zouden er acht 'grote impressionistententoonstellingen' worden gehouden. Na de eerste in 1874 vonden er vervolgexposities plaats in 1876, 1877, 1879, 1880, 1881, 1882 en 1886. De tijdsspanne van twaalf jaren tussen de eerste en laatste expositie geldt thans als de bloeitijd van het Franse impressionisme. De periode kenmerkt zich door een geleidelijke acceptatie en uiteindelijk definitieve erkenning als artistiek toonaangevende kunststroming. Achteraf wordt de derde tentoonstelling in 1877 vaak als keerpunt en hoogtepunt gezien, met de expositie van diverse werken die later als exemplarisch voor de impressionistische schilderkunst zouden gaan gelden: Bal du moulin de la Galette van Renoir, Rue de Paris, temps de pluie van Caillebotte en de Pont de l'Europe-serie van Monet. De standaardkritiek bleef, maar steeds vaker was er ook enthousiasme en waardering te horen. Het toenemend vertrouwen van de impressionisten weerspiegelde zich in 1879 in een eigen tijdschrift, 'La Vie moderne', met Renoir als drijvende kracht. Voortdurend werd gezocht naar vernieuwing. Met Caillebotte, Marie Bracquemond, de door Degas geïntroduceerde Amerikaanse schilderes Mary Cassatt, de Italiaan Federico Zandomeneghi en de jonge Paul Gauguin dienden zich bovendien nieuwe talenten aan, die voor de nodige verbreding zorgden.

Gaandeweg ontstonden er onenigheden in de aanvankelijk zo hechte kunstenaarsgroep, onder andere over de inrichting van de tentoonstellingen (met name vanaf editie vier in 1879), maar ook over werkwijzen. Zo was er onenigheid over het gebruik van belijningen en over de mate waarin het schetsmatige aspect moest prevaleren boven meer realistische uitwerkingen. Renoir en Sisley ontbraken vanwege dat soort discussies op de vierde, vijfde en zesde impressionistententoonstelling, Monet stuurde voor de vierde voornamelijk oudere werken in en ontbrak op de volgende twee edities. De zevende editie was eigenlijk niet meer dan een soort uitverkoopeditie uit het magazijn van Durand-Ruel.

Mede debet aan de spanningen was ook de inmiddels toegenomen status van de impressionisten. De bedenkelijke positie van opstandige buitenstaanders werd geleidelijk opgegeven, financieel raakten de meesten in betere doen, en schilders als Monet en Renoir verwelkomden de toenadering tussen de 'officiële' en de 'moderne' kunst. Toen ook Renoir in 1878 en Monet in 1880 werken inzonden en toegelaten werden tot de Salon, wekte dat bijgevolg wrevel onder veel van hun collega's. Met name Renoir, een boegbeeld toch van de impressionisten, zou in zijn stijl steeds conventioneler worden.

De achtste impressionistententoonstelling maakte duidelijk dat het impressionisme in Parijs, als vernieuwingsbeweging, alweer als een aflopende ontwikkeling werd beschouwd. Er ontstond een aantal duidelijk afwijkende substromingen, in eerste instantie ingezet door het neo-impressionisme, later samengepakt onder de verzamelnaam postimpressionisme.

Signac en Seurat werkten hun pointillistische techniek verder uit in wetenschappelijk onderbouwde kleurtheorieën en adapteerden de naam neo-impressionisme. Al snel zouden ze ook een aantal oorspronkelijke impressionisten beïnvloeden, met name Camille Pissarro. Ook Vincent van Gogh, die in 1886 nog net op tijd in Parijs arriveerde om de laatste impressionistententoonstelling te bezoeken, werd sterk beïnvloed door hun divisionistische werkwijze.

Daarnaast ontwikkelde zich eind jaren 1880 met name in Bretagne een aantal kunstenaarskolonies die een eigen postimpressionistische genoemde stijl zouden ontwikkelen. Meest bekend zijn Les Nabis en de School van Pont-Aven, met Paul Gauguin, Paul Sérusier, Pierre Bonnard en Émile Bernard als belangrijkste voortrekkers. In een eigen variant van het impressionisme, cloisonnisme of synthetisme genoemd, legden ze de nadruk op grote, vaak duidelijk omlijnde kleurvlakken. Daarbij preludeerden ze nadrukkelijk ook op het symbolisme, dat in dezelfde periode zijn intrede begon te doen in de schilderkunst.

In Parijs deed zich in deze periode met name Henri de Toulouse-Lautrec gelden. Onder invloed van Degas ontwikkelde hij een geheel eigen postimpressionistische stijl, waarbij de belijningen weer een belangrijke rol speelden. Bij Toulouse-Lautrec (alsook bij veel andere postimpressionisten in die tijd, onder wie Van Gogh) speelde eind jaren 1880 ook invloeden van het japonisme een rol. Tweedimensionale composities en de aandacht voor contouren en grote kleurvlakken zouden uiteindelijk uitmonden in de stroming van het fauvisme.

Alles overschouwend ontstonden in Frankrijk tussen 1886 en 1900 een veelheid aan nieuwe stijlen die direct voortkwamen uit het impressionisme, er duidelijk aan verwant waren, maar tegelijkertijd een onmiskenbaar eigen signatuur hadden. Deze ontwikkeling zou zich in de jaren daarna, vooral ook door een verminderde aandacht voor realistische uitgangspunten in perspectiefhantering en verhoudingen, doortrekken in het modernisme van de twintigste eeuw. Het impressionisme mag daarvan het startpunt heten.

In de jaren 1850 ontstonden vanuit Nederland toenemende contacten met de Franse schilderkunst, onder anderen via Jongkind en Monet, die regelmatig vanuit Frankrijk naar Nederland afreisden om er te schilderen. Steeds vaker trokken ook Nederlandse schilders zelf naar Frankrijk. Opvallend was ook de sterke belangstelling die de Nederlandse kunsthandel rond 1860 toonde voor de werken van schilders uit de School van Barbizon. Diverse werken van de Barbizonschilders kwamen te koop in Nederlandse galerieën en de kennismaking met hun werk leidde tot eerste impulsen richting het impressionisme. In Oosterbeek vestigde zich een groep kunstschilders die de Barbizonschool ten voorbeeld nam. Onder hen bevonden zich Jan Hendrik Weissenbruch, Anton Mauve, Jozef Israëls, Jacob Maris, Willem Maris, Constant Gabriël en Willem Roelofs, welke laatste ook zelf Barbizon had bezocht. Nadat een aantal van hen zich later in Den Haag vestigden, gingen ze door onder de naam van de Haagse School. Ze schilderden vooral landschappen. Hun werkwijze kenmerkte zich door het Schilderen 'en plein air' maar vooral ook door de hantering van een lossere penseeltechniek. De grondtoon van hun werk bleef echter overwegend grauw en realistisch, als toen gebruikelijk in de Nederlandse schilderkunst. De jonge Van Gogh liet zich sterk door hen beïnvloeden.

Echt impressionistisch te noemen werken ontstonden vanaf eind jaren 1880 met een tweede generatie 'Haagse scholers'. Belangrijke exponenten waren George Hendrik Breitner, Isaac Israëls, Willem de Zwart, Willem Witsen en Jan Toorop. Onder invloed van hun Franse voorbeelden ontwikkelden zij een sterk schetsmatige techniek, met gebruik van felle, vaak primaire kleuren en een voor Hollandse begrippen opvallend lichte toonzetting. In hun onderwerpkeuzes zien we de typerende aandacht voor het toevallige, voorbijgaande moment en vluchtige atmosferen. Veelal werkten ze in de stad ( Amsterdam, Den Haag), vaak schilderden ze ook figuren, veel aandacht was er voor het leven van alledag. Er sprak een grote levensaanvaarding uit hun werk, hetgeen als on-Hollands kan worden beschouwd. Tegenwoordig worden de Nederlandse impressionisten hoog gewaardeerd, maar werkend in een land waarin de Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw als het absolute summum van de schilderkunst werden beschouwd, zouden ze tijdens hun leven altijd een beetje in de schaduw blijven werken van hun meer in sombere tonen werkende collega's uit de Haagse School.

Zo goed als de opkomst van de fotografie van invloed was op de ontwikkeling van het impressionisme, met name in compositorisch opzicht, beïnvloedde het impressionisme ook de kunstopvatting binnen de fotografie.

In de fotografie zijn de impressionistische beginselen rond 1900 terug te vinden in de beweging van het picturalisme, met Alfred Stieglitz en Edward Steichen als belangrijke exponenten. Het picturalisme was de eerste beweging waarbij fotografie als een op zichzelf staande kunstvorm werd gezien. De stroming ontstond uit pogingen om de kunstfotografie gelijk te stellen met schilderkunst uit die tijd. Picturalisten wilden met name proberen om het lichtgebruik, maar ook andere kenmerken van schilderijen over te brengen op hun foto's. Het resultaat kenmerkte zich door scherpe contrasten in combinatie met een onscherp of wazig beeld, hetgeen een impressionistisch effect gaf. Om zo'n effect te bereiken werden onder andere softfocus-technieken gebruikt, met speciale filters en lenzen. Ook manipulatie in de doka werd regelmatig toegepast. Vanaf 1898 deed bovendien fotopapier met een ruw oppervlak zijn intrede als picturalistisch hulpmiddel. De Encyclopaedia Britannica uit 1911 omschreef deze manier van werken als "het bereiken van persoonlijke artistieke impressie".

Steichens Rodin, le Monument à Victor Hugo et le Penseur (1902), een impressionistische foto van een door het impressionisme beïnvloede beeldhouwer.

Impressionistische invloeden zijn ook terug te vinden in de beeldhouwkunst. Waar in de traditionele beeldhouwkunst alles draaide om volume en gewicht, kwam onder invloed van het impressionisme de ontbinding van het materiaal centraal te staan en werden pogingen ondernomen om het licht bepalend te laten zijn voor het effect van de sculptuur. De vormen van de sculpturen zijn vaak onaf, gefragmenteerd, met afgebroken randen, en geven vaak de schijn van een studie, waar ze nadrukkelijk als eindproduct zijn bedoeld.

Bekende beeldhouwers die door het impressionisme werden beïnvloed waren Auguste Rodin, Medardo Rosso, Aristide Maillol, Camille Claudel en Anna Goloebkina. Ook impressionistische kunstschilders als Edgar Degas en Anders Zorn maakten regelmatig sculpturen.

Impressionistische literatuur kenmerkt zich door de weergave van een grote hoeveelheid zinnelijke indrukken, in een poging bepaalde stemmingen weer te geven.

Kenmerken van het taalgebruik van impressionistische schrijvers zijn:

1. kwistig gebruik van bijvoeglijke naamwoorden.

2. gebruik van reeksen adjectieven (bij Lodewijk van Deyssel kan hieromtrent zelfs een parallel met het pointillisme worden getrokken).

3. gebruik van onomatopeeën (klanknabootsingen, bijvoorbeeld knisperen, ka-bónk, rètteketèt).

4. gebruiken van synesthesieën (het gelijktijdig reageren van twee zintuigen, bijvoorbeeld 'een donker geluid', 'een bittere geur').

5. gebruik van neologismen (nieuwvormingen, bijvoorbeeld de rook "roet-rolde", de rook "scheur-vlood" door het "vlamme-schemeren" (Ary Prins).

6. in proza wordt regelmatig de 'Erlebte Rede' gebruikt, een mengvorm van directe en indirecte rede, bijvoorbeeld "Hij beweerde, hij zou heus wel komen".

Kunstenaarsportretten, foto door Joseph Jessurun de Mesquita. V.l.n.r.: Willem Witsen, Willem Kloos, Hein Boeken en Maurits van der Valk, leden van de impressionistische Tachtigers-groepering.

Het impressionisme in de Nederlandse letterkunde werd beïnvloed door de Fransen zoals de gebroeders Edmond en Jules de Goncourt. Impressionistische 'toetsen' kunnen ook teruggevonden worden in het werk van Louis Couperus en bij de Tachtigers, met name bij Gorter en Van Deyssel. Bij deze laatsten krijgt het meer de vorm van een sensitivisme waarbij het subject bestaat uit een verzameling van impressies en sensaties.

Vlaamse vertegenwoordigers zijn Pol de Mont, Fernand Toussaint van Boelaere en Herman Teirlinck.

De impressionistische muziek is doorgaans sfeertekenend gecomponeerd, vaak met invloeden uit de oosterse muziek. Tevens wordt de muziek intiemer, geen grote bezettingen met bombastische geluidsorkanen, maar subtiele klankvelden, die fijntjes en subtiel worden vormgegeven. Er ontstaat een voorkeur voor kleinere vormen en bezettingen. Ook wordt het tonale componeren verlaten in ruil voor pentatoniek en octotoniek, harmonie wordt vrijer, en het 'zwevende' ritme (minder duidelijk waar de 'tel' zit) wordt prominenter. Het impressionisme in de muziek liet zich ook graag inspireren door de literatuur. Veel liederen uit deze periode werden bovendien gemaakt op teksten van tijdgenoten, waar voorheen vaak werd teruggegrepen op klassieke dichters en teksten.

In Duitsland kan Hugo Wolf in zijn latere werk gezien worden als een impressionist en in Frankrijk kan gedacht worden aan Maurice Ravel en Claude Debussy. Debussy's Prélude à l'après-midi d'un faune uit 1911, in 1912 als dans uitgevoerd door Vaslav Nijinsky, wordt vaak beschouwd als een hoogtepunt van zowel de impressionistische muziek als de dans. Bij de Nederlandse componisten valt te denken aan Alphons Diepenbrock, Jan Ingenhoven en Rudolf Escher, hoewel geen van drieën voluit impressionist kan worden genoemd.

De nadruk op indrukken, sfeer, subtiliteit en zwevende ritmes weerspiegelde zich in het begin van de twintigste eeuw ook in vernieuwingen in de dans, zoals die met name door Sergej Diaghilevs Ballets Russes vorm werd gegeven.

Bovenstaande werken vormen de voornaamste bronnen voor de herschreven versie van dit lemma als per 10-11-2013 geplaatst.
De gedeeltes over literatuur en muziek werden voornamelijk ontleend aan bestaande lemma's.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het impressionisme is een kunststroming, ontstaan vanuit de schilderkunst. De beweging had haar bakermat in Frankrijk, in de tweede helft van de negentiende eeuw. Aanvankelijk ontstond ze als een revolterende beweging tegenover de toen algemeen aanvaarde en officieel door de staat erkende academische kunst.

# data[].attributes.body
In dit schilderij zie je een mooi dieptespel. Vanuit een bepaald gezichtspunt is er geschilderd. Het is kleurrijk en er is een sterrenhemel zichtbaar.

# data[].attributes.body
Monet heeft hier diepte gebruikt door op de achtergrond een huis neer te zetten. Ook zijn de bloemen kleurrijk en de lucht is mooi. Het is een zomerse wandeling in de natuur.

# data[].attributes.body
zie bij schilders zelf, de bekendste en belangrijkste zijn de gene die al in de padlet zitten

# data[].attributes.body
Geeft informatie over woe het impressionisme is ontstaan, waar en wanneer.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Benaming voor een stijlrichting binnen de schilderkunst, literatuur en muziek uit de tweede helft van de 19e eeuw.
Het impressionisme beoogt de uiterlijke indruk [Frans: impression] van het onderwerp op de toeschouwer respectievelijk de toehoorder over te brengen, in plaats van het gedetailleerd en nauwkeurig weergeven ervan. Het doel was om meer door suggestie de indrukken vast te leggen.

Het impressionisme heeft een vluchtig karakter, waarbij het gevoel, de verbeelding en het effect op de toeschouwer centraal staan. Hierdoor hadden de impressionisten een voorkeur voor suggestieve contouren in plaats van harde lijnen, en speelden ze met licht en schaduw in hun schilderijen. Ze wilden niet alleen het object zelf afbeelden, maar juist het vluchtige moment vastleggen. Het draaide om de persoonlijke waarnemingen van de kunstenaar en hoe zij deze weergaven.

Het impressionisme was (vooral) in het Frankrijk van 1860 tot 1890 een totaal nieuwe stijltechnische conceptie die tegenover het toen algemeen aanvaarde en officieel erkende academisch classicisme stond.

De term impressionisme is verzonnen naar aanleiding van een schilderij van Claude Monet met de titel Impression, soleil levant. Geleid door Edgar Degas en Pierre-Auguste Renoir hadden 31 jonge Franse schilders 165 werken samengebracht in het atelier van de fotograaf Nadar te Parijs Ze openden hun expositie op 15 april 1874, precies een maand voor de opening van het officiële " Salon". De expositie wekte schandaal, zowel omwille van de onverwacht banale onderwerpkeuzes als omwille van de onaanvaardbare stijltechnieken. In het Parijse blad "Charivari" van 25 april 1874, wilde de journalist-criticus Louis Leroy het ophefmakende doek van Claude Monet "Impression du soleil levant" belachelijk maken en noemde hij de exposanten "Les impressionistes".

Impressionistische kunst
Het impressionisme manifesteerde zich eerst in de beeldende kunst. De impressionisten schilderden wat zij waarnamen: in vaak lichte schildertoetsen gaven zij de alledaagse realiteit weer. Het licht, de sfeer van het moment was daarbij van belang.
De belangrijkste schilders van het impressionisme in Frankrijk waren: Monet, Renoir, Pissarro, Sisley, Cezanne, en Degas.
In Duitsland: Liebermann, Corinth en Slevogt.
In Italië Segantini.

Vertegenwoordigers: Jean Béraud, Charles Angrand, Frédéric Bazille, Eugène Louis Boudin, Antoine Bourdelle, Gustave Caillebotte, Emile Claus, Lovis Corinth, Henri-Edmond Cross, Edgard Degas, Fantin-Latour, Jean-Louis Forain, Edouard Manet, Claude Monet, Berthe Morisot, Camille Pissarro, Auguste Renoir, Auguste Rodin, George Seurat, Paul Signac, Alfred Sisley, Merse Pal Szinyei, Maurice Utrillo, Vincent Van Gogh, James Whistler,

In Frankrijk ontstond na 1860 een richting in de schilderkunst die men als een reactie op het classicisme van die tijd kan beschouwen. Deze schilders wilden de werkelijkheid als persoonlijke indruk weergeven, zonder toevoeging van literaire of symbolische elementen. Zij schilderden veelal in de open lucht, in plaats van in een atelier, zoals de schilders van de academische richting deden. Hun voorkeur ging uit naar de weergave van het licht en de atmosfeer en zij gaven de kleurwerking voorrang boven de vormgeving. De benaming impressionisme ontstond, toen Claude Monet zijn schilderij Impression, soleil levant, dat een havengezicht bij zonsopgang voorstelt, samen met werk van o.a. Renoir, in 1874 te Parijs tentoonstelde. Deze tentoonstelling ondervond zeer veel kritiek, zowel van de pers als van het publiek. Monets schilderij inspireerde de journalist Leroy tot de spotnaam Impressionistes, waarmee hij de gehele groep schilders van deze richting samenvatte. Behalve Monet en Renoir behoorden ook Paul Cézanne, Edgar Degas, Camille Pissarro, Alfred Sisley, Armand Guillaumin en Berthe Morisot tot de impressionisten, terwijl Edouard Manet als hun voorman werd beschouwd.

Kenmerkend voor het impressionisme is dat het de werkelijkheid waarneemt en vertolkt als een beweeglijk mengsel van kleuren en tonen. De impressionistische vormgeving is het duidelijkst in de tekenkunst: in grote snelle veelzeggende streken noteert de kunstenaar als het ware de vluchtige indruk en hij poogt daarbij toch het essentiële van de impressie van het ogenblik vast te houden. Hoewel omstreeks 1886 verscheidene schilders, zoals Cézanne en Pissarro hun eigen weg gingen, kreeg het impressionisme een grote invloed op de kunst in het buitenland.

In Duitsland waren de belangrijkste vertegenwoordigers van deze richting Max Liebermann, Louis Corinth en M. Slevogt. In Engeland werd het werk van J.S. MacNeill Whistler door het impressionisme beïnvloed en in België dat van de groep Les XX en de schilders Ensor, Evenepoel, Smits en (later) de schilder- beeldhouwer Rik Wouters. In Nederland ondergingen de Amsterdamse School met o.a. George H. Breitner, Isaäc Israëls en Jacob van Looy en de Haagse School met schilders als Jacob en Willem Maris, Johannes Bosboom en A. Mauve deze invloed.

In Frankrijk bouwde Monet consequent voort op de beginselen van het impressionisme en hij verwaarloosde daarbij vorm en kleur, waartegen o.a. Cézanne zich ging verzetten. Renoir ging meer aandacht schenken aan de lijn en werd een belangrijk portretschilder. Seurat ging over naar het pointillisme, waarin Pissarro hem volgde. Hierbij brachten theoretische overwegingen de kunstenaar ertoe bepaalde kleuren die hij als eenheid zag te ontleden en in veelheid op het doek te brengen, het aan het oog van de toeschouwer overlaten de vereniging weer te voltrekken. Op deze wijze hoopte men de werkelijke natuurtonen nog meer te benaderen en zo bouwden de neoimpressionisten hun schilderijen geheel op uit kleine kleurvlakjes. Tot deze stroming behoren o.a. Signac, Maximilien Luce, de Belg Théodore van Rysselberghe en de nederlander Ferdinand Hart Nibbrig. (Summa)

==============================

Impressionistische muziek
Het impressionisme is een overgangsperiode tussen de Romantiek en de Moderne tijd. In de muziek zie je dit ook goed: enerzijds is het een ontwikkeling die voortvloeit uit de Romantiek, maar anderzijds zijn er veel vernieuwende invloeden in de impressionistische muziek te ontwaren.
Het impressionisme in de muziek is vooral te vinden bij Claude Debussy.
In de impressionistische muziek gaat het eveneens om het weergeven van de indrukken. Vaak is het onderwerp de natuur. Er is in het geheel geen belangstelling voor psychologische achtergronden en mensen spelen in dit soort muziek dan ook een geringe rol. De muziek is heel kleurig, werkt met bijzondere klanken en heeft als kenmerk dat het voortkabbelt, dat het onderweg is, maar nergens naar toe gaat.

In Frankrijk maakte Claude Debussy impressionistische composities: ook al sloot zijn gevoelige muziek nog wel aan bij de ideeën van de Romantiek, toch bracht hij veel nieuwe ideeën in zijn muziek tot uiting. Hij ontwikkelde een nieuwe, rijke harmonie en probeerde bepaalde gevoelens of gewaarwordingen in zijn muziek te verklanken. Bij nadere beschouwing is de aanpak van Debussy totaal anders dan die van de romantische componisten: hij vermeed bij toonkleuring de massieve romantische tonen, door subtiele, mysterieuze, klankflarden te componeren. Zijn harmonieën klinken enigszins vaag en tastend. Vaak maakt hij gebruik van klankakkoorden die 'vreemd' en suggestief zijn. Zijn muziek is vaak sferisch en is grillig en quasi-improvisatorisch van karakter. Je zou deze muziek mogelijk ook wel filmisch kunnen noemen. (Bron: W. Steffelaars - muzikale stijlleer)

Impressionistische literatuur
In de literatuur zijn de vertegenwoordigers van het impressionisme Liliencron, de jonge Rilke en de broers Goncourt.
In de literatuur wordt in plaats van de term impressionisme vaak gesproken over symbolisme.
In Nederland vinden we het impressionisme terug bij de Tachtigers (voorbeeld: het gedicht Mei van Gorter). Nauwe contacten tussen dichters en schilders hebbben ervoor gezorgd dat de impressionistische ideeën uit de schilderkunst ook weergegeven werden in de literatuur. Een goed voorbeeld voor de symbiose tussen de impressionistische schilderkunst en letterkunde is Jacobus van Looy, een all-round impressionist als het ware. Dichters als Pol de Mont en Herman Gorter willen door en in poëzie uiting geven aan hun zintuiglijke en erg individueel gekleurde indrukken van de natuur. Een aantal jaren lang kon het impressionisme in Nederland geassocieerd worden met de Tachtigers. Hun poëzie was de weergave van al het schone dat zij met hun zintuigen ervaarden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Benaming voor een stijlrichting binnen de schilderkunst, literatuur en muziek uit de tweede helft van de 19e eeuw.Het impressionisme beoogt de uiterlijke indruk [Frans: impression] van het onderwerp op de toeschouwer respectievelijk de toehoorder over te brengen, in plaats van het gedetailleerd en nauwkeurig weergeven ervan.

# data[].attributes.body
Geeft informatie over hoe en waarom het Impressionisme is ontstaan

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
ArtMajeur by YourArt Online Kunstgalerie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Auguste Renoir, Le Bal du Moulin de la Galette , 1876. Musée d'Orsay, Parijs.

Na de inspiraties van de impressionistische beweging (Impressionist Saga: Episode 1) te hebben ontdekt, focus je vandaag op de geboorte van deze avant-garde en diep subversieve stroming . Tijdens onze analyse vindt u eindelijk de antwoorden op uw meest terugkerende vragen:
Waarom en hoe is het impressionisme ontstaan?
Waar komt de term ' impressionisme ' vandaan?

1. Hoe zag de kunstwereld er vroeger uit?

We bevinden ons aan het begin van de jaren 1860 , wanneer de eerste schilders, later gekwalificeerd als impressionisten, hun experimenten beginnen. In die tijd verkeerde de Franse kunstwereld in een heel andere situatie dan we nu kennen. De overgrote meerderheid van de kunstenaars dankt hun loopbaan aan de Koninklijke Academie voor Schilder- en Beeldhouwkunst , opgericht in 1648.

Thomas Couture, De Romeinen van decadentie , 1847. Musée d'Orsay. Couture was een megaster van de academische kunst.

Deze Academie fungeert als een administratie : ze leidt het artistieke onderwijs , organiseert wedstrijden voor toegang tot workshops en tentoonstellingen, heeft een monopolie op koninklijke opdrachten en dicteert een strikt theoretisch programma voor iedereen die van schilderen zijn enige bestaansmiddel wil maken.

Natuurlijk werd het eerst opgericht met een deugdzaam doel: een einde maken aan bedrijven en de erfelijke overdracht van het beroep van de kunstenaar om toegang te geven tot de meest gepassioneerde (nou ja, het was nog steeds nodig om solide financiële middelen te hebben om te overleven en de werkplaatsmeesters betalen, maar het was niet langer nodig de zoon van een schilder te zijn om er een te worden, en dat is het nu al!).

Helaas vervaagden de eerlijke bedoelingen van deze instelling na verloop van tijd, waardoor een diep meedogenloos systeem werd onthuld. De academie is te veeleisend en is bevroren in een vervlogen tijdperk : sinds haar oprichting heeft ze de Grieks-Romeinse kunst en de meesterwerken uit de oudheid als model genomen. Het wordt daarom al snel een rem voor nieuwe kunstenaars die op zoek zijn naar nieuwe onderwerpen en nieuwe technieken.

Jacques-Louis David, Academie bekend als Patrocle , 1780. Thomas-Henry Museum, Cherbourg, Frankrijk.

Onder de onveranderlijke principes die de academie aan toekomstige schilders oplegt, vinden we dit soort regels :

De thema's zijn niet allemaal gelijk als het om goede smaak gaat : de nobelste onderwerpen zijn uiteraard genretaferelen (mythologie, religie, geschiedenis) omdat ze een morele boodschap overbrengen. Omgekeerd worden taferelen uit het dagelijks leven, stillevens en landschappen gemeden omdat ze als nutteloos en zonder veel interesse worden beschouwd (je ziet het probleem van de impressionisten al aankomen).

Weten hoe we overal en altijd naakt moeten tekenen : aangezien we, net als tijdens de Renaissance , van mening zijn dat de mens in het middelpunt van alles staat, moeten we onszelf trainen om voortdurend de schoonheid van ons lichaam te verheerlijken. Waarom niet.

Tekenen ja, maar voor de kleur zullen we zien : voor academici, als er geen tekening is, kan schilderen niet bestaan. De lijnen en rondingen moeten perfect zijn en de kleur moet overeenkomen met het echte werk (zeker, arme impressionisten!).

Schilderen in het atelier of niet schilderen : voor de academie, schilderen in de open lucht oké, maar enkel voor voorbereidende tekeningen en schetsen. Echte kunstenaars zouden in hun ateliers bij kaarslicht moeten schilderen.

Imiteer in plaats van te innoveren : omdat de Ouden alles begrepen, is het meestal voldoende om oude kunst te imiteren om als een waardig kunstenaar te worden beschouwd.

Hippolyte Flandrin, Jonge naakte man zittend aan zee , 1836. Louvre Museum. Een sappig werk .

Om u te overtuigen van de moeilijkheid om verder te gaan dan de Academie: in die tijd bestonden er geen kunstgalerijen zoals we die vandaag de dag zien . Er was maar één manier om zijn werk te exposeren: Show. Om toegang te krijgen tot deze jaarlijkse tentoonstelling, moest je je werken voorleggen aan een jury ... bestaande uit leden van de Academie. Je zou net zo goed kunnen zeggen dat geëmancipeerde zielen meedogenloos werden weggestuurd, en afscheid konden nemen van hun artistieke ambities.

Jarenlang werkte dit systeem wonderbaarlijk en bouwde het legendes op zoals Jacques-Louis David , Jean-Auguste-Dominique Ingres of Nicolas Poussin . Na hen zullen we andere beroemdheden vinden, met name Eugène Delacroix en Théodore Géricault . Moderner, ze zullen regelmatig de regels overtreden die de Academie stelt .

Alexandre Cabanel, De gevallen engel , 1847. Fabre Museum, Montpellier.

In 1860, toen de gebouwen van het toekomstige impressionisme verschenen , werden de academische sterren van die tijd Bouguereau , Flandrin ofCabanel genoemd . Namen die ondanks een mooi handvol meesterwerken snel in de vergetelheid zullen raken, vanwege (of dankzij ) de opkomst van een lichter en innovatiever schilderij voorgesteld door Renoir , Monet , Manet en hun vrienden.

2. Academici op de brandstapel!

De geschiedenis van het impressionisme is vooral de geschiedenis van dissidentie : het epos van een groep revolutionaire kunstenaars, geërgerd door de almacht van de academische kunst : een alomtegenwoordige, wijze kunst en gecodificeerd, goedgekeurd door de administratie, en waarbuiten het onmogelijk was om presteren.

Vanaf de jaren 1860 zijn we getuige van de stille opkomst van kunstenaars van een nieuw genre : ze zijn het academisme , het puritanisme en de romantiek beu, die hun creatieve hartstocht veel te lang verstikten. Ze willen meer subjectiviteit aan hun werken toevoegen en hun gevoeligheid uitdrukken door het prisma van hun penselen.

Claude Monet, Maritiem landschap, Moonlight Boats , 1864. National Gallery of Scotland.

Deze kunstenaars delen nog steeds enkele gemeenschappelijke noties met academische schilders: om hun schilderijen te maken, gebruiken ze modellen : landschappen, muzen, modellen, fruitmanden en bloemenvazen blijven essentieel voor hun creatieve proces.

Artistieke opvattingen lopen echter uiteen over het gewenste resultaat: waar academici de werkelijkheid zo goed mogelijk willen weergeven, zonder wijzigingen en tot in de perfectie, willen aspirant-impressionisten van hun kant de werkelijkheid op hun eigen manier modelleren , naar hun gevoel , hun gevoelens , emotie , weer en licht : naar hun impressie van het landschap of het model dat ze overwegen.

William Bouguereau, La Paix , 1860. Saint Louis Art Museum. Een academisch werk naar believen.

Academisme en impressionisme , te veel dingen scheiden ze:

De academici werkten het liefst in het atelier, de impressionisten werkten het liefst in de open lucht.

De academici respecteren veel morele en picturale conventies, de impressionisten hebben geen gedragslijn . Ze breken met de regels die van religie zijn geërfd en genieten een bijzondere vrijheid in de behandeling van hun onderdanen.

Academici proberen de statische schoonheid van een vervlogen tijdperk vast te leggen, impressionisten proberen de evolutie van het leven vast te leggen.

De academici brokkelen af onder koninklijke en burgerlijke bevelen, de impressionisten overleven zonder geld of profiteren van hun familiefortuin om te evolueren in het licht van algemeen onbegrip.

Je hebt het begrepen, de academici zijn edelen , kooplieden , vredeshandhavers , terwijl de impressionisten revolutionairen , piraten , relschoppers zijn . De Academie was een dictatuur die zij moesten omverwerpen . Hun wapens: kwasten, olie en... veel ambities. We zijn geleidelijk getuige van wat we zouden kunnen noemen ... een zachte revolutie .

Édouard Manet, De lunch op het gras , 1863. Musée d'Orsay, Parijs.

3. De vorming van een groep

Tijdens de jaren 1860 kwamen de verschillende schilders die naar het impressionisme streefden geleidelijk samen en merkten een gemeenschappelijke wens op om de regels van de Academie te omzeilen.
Claude Monet ontmoette Camille Pissarro in 1860, tijdens tekenlessen in het atelier van Charles Suisse . Twee jaar later, in het atelier van Charles Gleyre , leerden Auguste Renoir , Frédéric Bazille , Alfred Sisley en Monet elkaar kennen en besloten samen afscheid te nemen van deze leraar die te gefascineerd was door de meesterwerken uit de oudheid. In 1866 ontmoette Edouard Manet Renoir, Bazille, Monet en Paul Cézanne in Café Guerbois in Parijs, een slijterij die hun hoofdkantoor zou worden. Manet voegt Berthe Morisot (die zijn schoonzus wordt) en Edgar Degas , die elkaar al een paar jaar kennen, aan de groep toe.

Frédéric Bazille, L'atelier de Bazille , 1870. Musée d'Orsay, Parijs.

Dit werk is representatief voor deze periode van intellectuele proliferatie . We zien Bazille zijn nieuwe werk presenteren aan Manet en Monet, terwijl Emile Zola en Renoir samen discussiëren aan de linkerkant, over de trap. Manet werkte ook mee aan de totstandkoming van dit met 4 handen beschilderde doek.

De kleine groep praat veel. En ook al zijn ze het niet allemaal met elkaar eens, een meerderheid weet dat ze zonder gezamenlijke inspanning er nooit in zullen slagen om zich als vrije kunstenaars te vestigen naast de ondoordringbare en toch al (te) gevestigde academici. Gedurende meerdere jaren verfijnen ze hun respectievelijke stijlen, en het collectieve koken zorgt voor een creatieve explosie . Monet en Renoir schilderen lange werken zij aan zij aan de oevers van de Seine en delen een atelier met Bazille. Sisley, Cézanne en Pissarro, ook vrienden, gaan regelmatig mee. In Café Guerbois maken Manet en Degas de wereld (van de kunst) opnieuw . Ze staan allemaal heel dicht bij de beroemde schrijver Emile Zola , een kunstcriticus in zijn vrije tijd, die ook deelnam aan de opkomst van deze stroming door de woordkeuze.

Onder hen worden de meeste geaccepteerd op de Salon , zoals Manet, Morisot, Degas, Monet, Renoir of Bazille. De weigeringen zijn echter talrijk . Sommigen, zoals Pissarro en Cézanne, worden stelselmatig geweigerd , terwijl anderen voortdurend schandalig zijn en hun kansen op selectie voor de komende jaren in de loop van de tijd zien afnemen.

Paul Cézanne, La Maison du Pendu, 1873. Musée d'Orsay.

4. Alleen tegen allen: tijd voor confrontatie

Deze vurige aspirant-kunstenaars voelen zich dan bekleed met een heilig vuur : zij zijn het tegen de rest van de wereld , en als de jury hun werken niet accepteert, zullen ze een manier vinden om dit obstakel te omzeilen. Dit betekent dat ze het begin jaren 1870 zullen vinden: wat als we onze eigen salon zouden creëren aan de zijlijn van de Officiële Salon?

Het idee ontkiemt stilletjes in de hoofden van deze kunstenaars . In 1873 besloten ze vervolgens een vereniging op te richten: de coöperatieve naamloze vennootschap van kunstenaars, schilders, beeldhouwers en graveurs . Achter deze niet erg exotische naam schuilt de mogelijkheid voor hen om evenementen te organiseren zonder de voorafgaande toestemming van de artistieke autoriteiten van die tijd, gedomineerd door academici, die een dergelijke belediging noodzakelijkerwijs zouden hebben geweigerd. Dit bedrijf stelt hen ook in staat om samen te gaan in een puur vriendelijke en professionele logica, zonder hun respectievelijke praktijken te theoretiseren: deze kunstenaars die geen school, een manifest of een gemeenschappelijke beweging wilden creëren, was daarom het perfecte alternatief. Administratief vormen ze een groep, maar individueel kunnen ze allemaal evolueren zonder een strikt protocol te moeten volgen . De toekomstige impressionisten hebben geen behoefte om de draconische regels nieuw leven in te blazen, zoals die waar de Academie zo veel plezier aan beleefde.

Berthe Morisot, Gezicht op de kleine haven van Lorient , 1869. National Gallery of Art, Washington.

Nu hebben ze een locatie en de financiering nodig om dit hele bedrijf op gang te krijgen. De fotograaf Nadar , vriend van de impressionisten en de eerste fotograaf van legendes zoals Clémenceau , Baudelaire , Zola , Delacroix , George Sand , Rodin of Jules Verne , heeft een zeer goed gelegen studio, vlakbij de plaats van de officiële salon. Hij heeft geld nodig en biedt daarom onverschrokken kunstenaars de huur van zijn pand aan. Paul Durand-Ruel , een kunsthandelaar die dicht bij bepaalde kunstenaars staat, biedt aan om een deel van de kosten voor de organisatie van het evenement te financieren.

In 1874 was alles klaar. 3.500 bezoekers stromen naar de ingang van de Nadar-studio's om te ontdekken wat deze schilders van een nieuw genre in hun buik hebben. Uiteraard is de ontvangst gemengd . Afgezien van een paar open en welwillende geesten, was de toenmalige mentaliteit nog niet helemaal voorbereid op een dergelijke revolutie. Zoals we nu weten, komt elke artistieke beweging voort uit een breuk met bestaande stromingen . In elke nieuwe fase van de kunst verbergt een potentieel schandaal, aangezien de publieke opinie altijd een zekere kloof uitdrukt met de hedendaagse creatie . Dit was waar in 1874, en is dat nog steeds, zoals blijkt uit enkele bijtende kritieken op conceptuele kunst en meer recentelijk nog op digitale kunst of NFT's .

Camille Pissarro, Verger en Fleurs, Louveciennes , 1872. National Gallery of Art, Washington.

5. Schandaal, kritiek: recept voor populair succes

De meest bekende kunstcritici zijn niet aardig voor deze jonge groep ambitieuze . Met uitzondering van hun vriend Emile Zola en een paar visionairs, vallen ze ze allemaal met hart en ziel aan. Voor Albert Wolff is het een " Verschrikkelijk schouwspel van menselijke ijdelheid die afdwaalt tot waanzin. Laat M. Pissarro dus begrijpen dat de bomen niet paars zijn, dat de lucht geen frisse botertint is, dat we in geen enkel land de dingen die hij schildert kunnen zien en dat geen enkele intelligentie zulke fouten kan overnemen. ". onbeleefd .

Edgar Degas, De Blanchisseuses , 1870-1872. Malraux Museum (MuMa), Le Havre. Dit schilderij werd gepresenteerd op de tentoonstelling van 1874.

In de kolommen van Le Figaro kunnen we lezen: " De indruk die de impressionisten krijgen is die van een kat die op het toetsenbord van een piano loopt , of van een aap die een doos met kleuren grijpt. . ". Een andere niet erg scherpzinnige criticus zal in de Kroniek van het hotel Drouot schrijven: " Wat hun huidige werken betreft, we zullen ze op een dag 50 frank de stapel zien doorverkopen. ". Gezien de veilingresultaten van vandaag en gisteren, had hij zeker beter zijn mond kunnen houden.

In 1874 zagen Monet, Renoir en hun vrienden zichzelf niet als vertegenwoordigers van een nieuwe stroming. Ze geloven echter dat ze een gemeenschappelijke visie delen over wat kunst zou moeten worden . Vanuit hun persoonlijke mening en de mening van de critici, worden ze veel namen gegeven: de nieuwe schilderkunst , de nieuwe school van realisten , de onafhankelijken , de onverzettelijke , de impressionalisten ... Geen van hen is echter echt unaniem.

Paul Cézanne, Une moderne Olympia , 1873. Musée d'Orsay. Dit schilderij werd gepresenteerd op de tentoonstelling van 1874.

Met deze eerste blootstelling en sarcastische criticus Louis Leroy , komt de term "impressionist" naar voren, waarmee hij een duidelijk en ondubbelzinnig woord zet over de praktijk van kunstenaars met ambities. In april 1874 begon Louis Leroy een satirisch artikel te schrijven over deze tentoonstelling van een nieuw soort, een cocktail met een vleugje avant-garde en controverse. In dit spottende artikel vertelt de criticus onder de dekmantel van een pseudoniem over zijn bezoek aan de tentoonstelling, waardoor hij zonder enige vorm van proces deze vernieuwende kunst kan veroordelen die schadelijk is voor de goede artistieke moraal, de vormcultus en het respect voor de meesters. " (uittreksel uit het artikel).

Bij elk van zijn ontdekkingen beschrijft hij zijn reacties en hekelt hij de schilderijen één voor één. Nadat hij zijn verwoestende sarcasme heeft verspreid over de werken van Guillaumin, Pissarro, Rouart, Boudin, Morisot en Renoir, stopt hij eindelijk bij het beroemdste schilderij van Claude Monet, Impression, Soleil Levant . Zijn lichte sarcasme veranderde in bittere minachting en hij rookte: " Wat stelt dit schilderij voor?" Indruk! Indruk, ik was er zeker van. Ik zei ook tegen mezelf, aangezien ik onder de indruk ben, er moet een indruk in zitten. ". Er was niet meer voor nodig om een kwalificatie met zoveel betekenis in steen te graveren. Het impressionisme werd genoemd, dus het was geboren .

Claude Monet, Impressie, Soleil Levant (gezicht op Le Havre), 1872. Musée Marmottan, Parijs.

Is er meer poëtische dan een artistieke beweging geboren uit een rijzende zon?

Andere critici zullen het punt naar huis brengen, zoals Jules Castagnary in de krant Le Siècle : " Als we ze willen karakteriseren met een woord dat ze verklaart, zullen we de nieuwe term impressionisten moeten vervalsen. Het zijn impressionisten in de zin dat ze niet het landschap weergeven, maar de sensatie die het landschap geeft . ". Slim.

Geleidelijk schrijven Claude Monet en zijn vrienden deze naam aan zichzelf toe, waardoor hij zijn kritische en verwerpelijke gevoel verliest . Hun volgende gezamenlijke evenement, in 1876, zal daarom " de tweede tentoonstelling van de impressionisten " worden genoemd. Voor het publiek en de critici raken academische schilders stilaan uit de mode. In alledaagse taal wordt academische kunst brandweerkunst , een weinig vleiende kwalificatie die hun uitgesproken smaak voor pompeuze voorstellingen van de Oudheid in diskrediet brengt. Geleidelijk monopoliseren Monet en zijn vrienden de publieke belangstelling, ten nadele van de laatste vertegenwoordigers van het academisme (Bouguereau, Cabanel, Flandrin ) die ondanks enkele opmerkelijke meesterwerken snel in de vergetelheid zullen raken.

Infographic: Gemiddelde leeftijd van impressionistische kunstenaars in 1870 - © Artmajeur

De geschiedenis is in beweging, en het is nog maar net begonnen ...

Tot volgende week voor onze derde aflevering gewijd aan de impressionisten . Deze keer zullen we elk van de acteurs van deze beweging in meer detail bestuderen: kunstenaars, kooplieden en critici, vriendschappen, spanningen en verraad ...
Zo ontdek je wie de impressionisten zijn en waarom er zulke stijlverschillen bestaan tussen de werken van Edouard Manet en die van Claude Monet. Tot ziens !

# data[].attributes.attachment_link.description
Tweede aflevering van onze serie gewijd aan het impressionistische epos: Vandaag zijn we geïnteresseerd in de geboorte van een beweging die brutaal tegen zijn tijd ingaat. 1860 : tussen conservatief academisme en disruptief impressionisme : niets gaat goed in de kunstwereld.

# data[].attributes.body
Geeft info over waar de term impressionisme vandaan komt, de geschiedenis en wat het verschilt van anderen. tot slot wordt nog gegeven welke kenmerken er bij het impressionisme horen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het impressionisme was een kunststroming die in het laatste kwart van de 19e eeuw in Parijs begon. De impressionisten probeerden de kortstondige effecten van licht op kleuren en vormen vast te leggen…

# data[].attributes.body
In deze periode heb ik meerdere acties gedaan. Met betrekking tot het onderzoek ben ik begonnen met het zoeken naar verschillende impressionistische schilders om deelvraag 2 te beantwoorden. Ik heb bronnen gezocht op internet, deze doorgenomen, vervolgens de belangrijkste schilders gevonden en daarbij passende informatie en schilderijen gezocht.

Ook ben ik in de kerstvakantie 2024 met mijn ouders een dag naar Amsterdam geweest om onder anderen de expositie 'Vive l'Impressionisme' te bewonderen in Het Van Gogh Museum. We hebben hier een audiotour gevolgd en heb zo naast veel gezien ook veel informatie gehoord.

Ik heb onder andere geleerd over hoe er lichtinval wordt gecreëerd. Ook ben ik erachter gekomen wat typerende kenmerken zijn voor het impressionisme: Vluchtige streken, meerdere lichtinvallen, simpel geschilderd en het eindresultaat lijkt alsof je net begonnen bent. Ook probeerde de impressionisten de kortstondige effecten van licht op kleuren en vormen vast te leggen, vaak door buiten te schilderen.

Bovenstaande informatie over de schilderkunst kan ik ook gebruiken bij deelvraag 1. Daarnaast kan ik dat aanvullen met de algemene informatie over impressionisme in de biografieën van de vier belangrijkste schilders. Ook voor deelvraag 3 kan ik hier gebruik van maken. Daarnaast heb ik een boek aangeschaft tijdens het bezoek aan het Van Goghmuseum: '150 jaar Impressionisme. Het licht breekt door in Nederland'. Deze kan ondersteunen bij het beantwoorden van de onderzoeksvragen.

Als bevindingen heb ik inspiratie opgedaan voor een eigen kunstwerk. Ik heb verschillende schilderijen gezien waar ik graag voorbeeld van zou willen nemen. Ik denk hierbij aan een landschap om deze te schilderen als kunstproduct.

Verder heb ik nieuwe informatie gekregen over het impressionisme en ben ik erachter gekomen wat een werk impressionistisch maakt.

# data[].attributes.body
Ik heb gekozen om mijn CA te verwerken met behulp van een collage. Dit doe ik zodat ik alle dingen die ik heb meegemaakt en gezien in het Van Gogh museum kan opslaan op een leuke en creatieve manier. De collage dient als een bron van inspiratie voor mijn eigen schilderij. Ik wil zelf een landschapsschilderij gaan maken en de foto’s die ik in de collage heb gebruikt zijn foto’s van landschapsschilderijen die ik gezien in het Van Gogh museum tijdens de expositie “Vive L’impressionisme!’’ (Leve het impressionisme). De beschrijving van mijn collage is als volgt: in het midden zie je mij staan bij het bord van de tentoonstelling “Vive l’impressionisme!” Verder zie je linksonder in beeld dat ik aan het kijken ben naar schilderijen en rechtsonder het digitale toegangskaartje. Verder heb ik van de schilderijen die er te zien waren foto’s genomen en deze in de collage geplakt. Ik heb de schilderijen gefotografeerd die indruk op mij hebben gemaakt. De foto’s die ik heb gebruikt voor mijn collage, gebruik ik ook als bron voor het schilderen van luchten, omdat ik dit in mijn schilderij ook van plan ben om te doen.

# data[].attributes.body
Al vooropdracht heb ik een mindmap en een Plan van Aanpak gemaakt.

# data[].attributes.body
Na de voorbereiding in periode 3 heb ik in periode 4 het schilderij gemaakt. Ik ben begonnen met het opzetten van een tekening op het canvas en heb deze vervolgens geschilderd. Onderstaand een aantal foto's van het maken.

# data[].attributes.body
Er is aandacht voor de doelstelling van je artistiek onderzoek en wat je wou leren.

Ik heb als kunstthema 'het Impressionisme' gekozen met als hoofdvraag: ‘Wat is het impressionisme?’ Ik heb uitgezocht hoe het impressionisme is ontstaan, waarin het impressionisme verschilt van andere schilderkunsten en wie de bekendste schilders zijn met hun schilderijen (zie hiervoor mijn padlet). Als product heb ik een impressionistisch schilderij gemaakt. Ik wilde leren wat een kunstvorm is en het impressionisme sprak me aan omdat ik dat een mooie kunstvorm vind, onder anderen door de vijf kenmerken: kleurgebruik, de nadruk op de natuur, luchten en omdat het een beleving is van het moment. Ook vind ik de grove streken mooi. Hier zie je in terug dat het in het moment is geschilderd, omdat de schilder snel moest schilderen om wel alles te vangen. Ik wilde graag een schilderij maken omdat ik dat altijd al een keer wilde proberen en dit volgens mij de beste manier was om deze schildervorm optimaal te laten zien.

Er is aandacht voor hoe je hebt gewerkt en wat je hebt geleerd (subjectieve motivatie).

Ik heb volgens mijn plan van aanpak gewerkt: Wat wil ik schilderen? mindmap, schetsen, positie en kleuren bepalen door middel van foto's van de Onlanden en schilderijen van schilders uit het impressionisme. Ik heb materialen gekocht en ben gaan schetsen op het canvas en vervolgens gaan schilderen. Hierbij heb ik aandacht gehad voor de vijf kenmerken van het impressionisme en heb ik grof geschilderd. Ik heb geleerd hoe je stapsgewijs een mooi schilderij kan maken en dat een plan van aanpak hierbij handig is.

Er is uitgelegd hoe je hebt geprobeerd het kunstproduct persoonlijk te maken en in welke maat het gelukt is of niet.

Het is gelukt om het kunstwerk in grote mate persoonlijk te maken. Ik heb een kunststroom gekozen die mij aanspreekt. Ik heb het kunstproduct persoonlijk gemaakt door de Onlanden (natuurgebied dicht bij mijn huis) als inspiratie te gebruiken voor het schilderij. Daarnaast vind ik het fijn om af en toe een kerk te bezoeken en ben ik gelovig, dus deze heb ik in het schilderij verwerkt om hiermee er een persoonlijke ‘touch’ aan toe te voegen.

Je hebt aandacht voor de kwaliteit van het kunstproduct (materiaalgebruik, uitvoering).

Ik heb aandacht gehad voor de voorbereiding middels een plan van aanpak. Ik heb materialen gekocht en ben gaan schetsen op canvas en vervolgens gaan schilderen. De materialen die ik heb aangeschaft zijn penselen, acrylverf en een canvas voor het schilderij. Voor de voorbereiding heb ik gewerkt met potlood en gum. Ik heb qua uitvoering geprobeerd om elementen van het impressionisme toe te voegen zoals niet 'echt' te schilderen maar zo vele mogelijk losse strepen te zetten. De strepen geven de beweging, richting van de wind aan. Ook heb ik meerdere lagen over elkaar geschilderd (Zie ook proces in padlet).

Je hebt aangegeven hoe je deze leerervaringen/inzichten in de toekomst zou kunnen gebruiken.

Ik heb geleerd dat schilderen en proces is en dat je dit mag plannen zodat je op tijd klaar bent en toch nog genoeg aandacht aan je proces hebt kunnen geven. Ook heb ik geleerd dat ik weet wat ik wil namelijk een schilderij maken en dat er een stappenplan aan vooraf gaat voordat je kan beginnen. Ik heb gemerkt aan mezelf dat ik schilderen erg leuk en ontspannend vind om te doen. Ik ben trots op het eindproduct.