# data[].attributes.body
1- Đọc bút ký "Kinh Bắc - mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên", ghi lại 3-5 câu thơ về TRANH ĐÔNG HỒ & xứ Kinh Bắc mà anh/chị ấn tượng nhất, rồi viết 5-10 dòng cảm nhận về vẻ đẹp của những câu thơ ấy.

2- Đọc thông tin về quyển sách IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE. Anh/chị có suy nghĩ gì sau khi biết thông tin này? Viết 1 đoạn trình bày cảm nhận từ 10-20 dòng.

# data[].attributes.body
Dẫu vốn biết nghệ thuật trong cuộc đời là vĩnh cửu, chúng sẽ chẳng chết đi vì giá trị tinh thần luôn còn đó, nhưng có lẽ qua đoạn thông tin về quyển sách Imagerie Populaire Vietnamienne tôi đã mở mang thêm suy nghĩ của bản thân về quan điểm này. Đầu tiên, tôi biết được rằng sở dĩ nghệ thuật không chết là vì chính bản thân chúng đã chạm đến trái tim của con người, níu giữ lại trong họ một ấn tượng đầu tiên và mãi mãi về cái đẹp lay động lòng người. Rõ ràng chỉ là “những con lợn ráy, những chú chuột đám cưới” nhưng đủ để khiến một người đến tiếng Việt còn chẳng nói được lại hạ quyết tâm mà tìm hiểu về nét văn hoá nước Việt. Tiếp theo, tôi dường như đã nhận ra được nét đẹp ẩn mình của tranh Đông Hồ Việt Nam. Những bức tranh chứa đựng hồn cốt dân tộc mà theo lời tác giả nói là “sẽ làm thức dậy hồn Việt”, dù bình dị và đơn sơ nhưng vẫn có thể đọng lại trong ánh mắt của nhà khoa học Durand một giá trị khó xoá nhoà. Cuối cùng, tôi cảm nhận được ý nghĩa mang tầm vóc nhất của nghệ thuật nói chung và tranh Đông Hồ nói riêng chính là khả năng kết nối giữa những con người không cùng tiếng nói lại với nhau, để họ có thể chung một đam mê và một nhịp đập ao ước. Cách nhà khoa học phương Tây lặn lội tìm đến một cụ già phương Đông chỉ để thể hiện sự yêu thích của mình đã là minh chứng rất rõ ràng cho điều đó. Thật vậy, văn hóa và nghệ thuật là không có rào cản, và từ giờ về sau dù có bị mai một thì đâu đó giữa mênh mông rộng lớn này vẫn còn tồn tại những con người đem lòng yêu mến nét đẹp từ thời xưa.

# data[].attributes.attachment_caption
A nation's culture resides in the hearts and in the soul of its people. 

# data[].attributes.body
Câu 2

Văn hoá là ánh sáng lung linh lan toả muôn đời. Dù chúng ta có cách xa muôn vàn ngạn dặm, việc giao lưu văn hoá có lẽ vẫn không là gì khi con người ta luôn tiếp nhận, giao biến, cảm thụ mỹ thuật và cảm thụ cái đẹp. Việt Nam, từ lâu, đã có truyền thống văn hoá dân gian tranh Đông Hồ. Tuyệt tác ấy đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới. Đó có lẽ là bước đệm để “tuyệt tác dân gian” ấy vươn xa hơn đến với bạn bè thế giới nói chung và ông Maurice Durand nói riêng. Maurice Durand- một nhà khoa học người Pháp, đã nghiên cứu về tranh Đông Hồ nước ta, cũng như kỹ thuật làm tranh của cụ Nguyễn Đăng Chế. Từ đó, nhà khoa học ấy đã xuất phẩm ra công trình từ tận tâm huyết “Imagerie Populaire Vietnamienne”. Cuốn sách trên đã đọng lại trong mỗi con người Việt Nam ta một sự tự hào khôn tả xiết. Sự giao thoa, tiếp biến văn hoá ấy đã được khẳng định rõ ràng thông qua tác phẩm trên. Ông M.Durand đã cảm nhận được vẻ đẹp gần gũi, mộc mạc của trang dân gian nước ta. Chắc hẳn, chúng đã để lại trong ông một sự yêu mến, trân quí để mà ông có thể dành tâm sức mình ra mà vẽ nên bức tranh sơ lược về “tác phẩm dân gian”. Cuốn sách của ông đã mở ra cho Việt Nam ta một bước ngoặc mới, là động lực để nhân dân gìn giữ, phục hồi cũng như phát huy văn hoá.
_Minh Anh_

# data[].attributes.body
- Văn hóa là vô tận -
Giữa văn hóa và con người không tồn tại bất cứ giới hạn nào. Nó có thể phiêu du đến mọi ngóc ngách, mọi chân trời của thế giới, của thời gian. Từ thuở sơ khai, văn hóa đã gắn bó với con người, cũng chính vì thế mà mỗi giá trị văn hóa đều phản ánh một bản chất, tư duy rất riêng không thể so sánh được. Và trong công trình đầy tâm huyết "IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE" của nhà khoa học người Pháp tên Maurice Durand đã vẽ nên sức hút của nét đẹp văn hóa Việt Nam. Đó là truyền thống tranh dân gian Đông Hồ xứ Kinh Bắc. Chỉ là một loại tranh đơn sơ, mộc mạc nhưng chứa đựng một không gian rộng lớn, thu hút các nhánh tâm hồn sum tụ để rồi bùng lên tỏa sáng rực rỡ. Một người ngoại quốc đã đem lòng yêu màu sắc dân tộc Việt, để rồi dụng công nghiên cứu kỹ thuật thậm chí lặn lội sang Việt Nam đem tặng đứa con tinh thần của mình. Thế mới thấy, dù chỉ là văn hóa của một đất nước nhỏ hình chữ S, nhưng lại có thể làm cho bạn bè quốc tế yêu mến đến thế.  Phải chăng trong tranh Đông Hồ chứa đựng cái tình của các nghệ nhân, phải chăng có biết bao ý nghĩa đang trú ngụ trong cái văn hóa thô sơ, mộc mạc. Quả thật, những cái hữu hình nhỏ bé có thể đánh thức cái vô hình trong không gian, để lại âm hưởng sâu xa nhịp mãi trong "tấm lòng sứ điệp". Cái vô hình ấy có thể là tình yêu cũng có thể là lòng thương nhớ hoặc là bất cứ cảm xúc nào trào dâng mãnh liệt khi đứng trước một văn hóa hữu hình thậm chí vô hình. Chính nó đã mở ra cái diện không gian, làm nền tảng cho các phát triển khoa học, nghệ thuật, văn hóa đa quốc gia. Như  IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE, đã và đang thắp sáng hồn Việt, tạo chiếc cầu nối cho nhà khoa học phương Tây và một cụ ông xứ Kinh Bắc. Tóm lại, văn hóa thu ngắn sợi chỉ đỏ liên kết tâm hồn và khát vọng của con người trên khắp thế giới - "kết nối những tấm lòng lấp lánh như chậu SỨ chưng cất ĐIỆP"

# data[].attributes.body
Tôi luôn hình dung Nhuận Cầm như "cát trắng phẳng lì" mê đắm cái vẻ đẹp nguyên sơ của "một đại dương trập trùng sóng gió, miên man xanh một màu huyền - diệu - dĩ vãng rồi xẻ ngang, vạch chéo vút cao..." Ví mình với lắm thứ bê vàng, chào mào rồi chim cu, vỗ ngực xưng ta là "con phù du ao trời chật chội", lòng gã liêu trai ẩn ức vẫn là tiếng vành khuyên ngày ngày nhớ tổ, trục xuất khỏi "cát trắng" thực tại mà vọng mê về quá khứ quê nhà:

"Mưa chạm ngõ ngoài
Chùm cau tóc xoã
Miệng cười kẽ lá
Mưa nhoà gương soi
...
Sao còn thẩn thơ
Sao còn ngơ ngẩn
Không về kinh đô"

Ai đó đã từng nói: "Văn chương là tiếng gọi đàn" - gọi kẻ tha hương về chốn thanh bình giữa ngày lao xao bụi gió. Mưa Thuận Thành trong một đêm tan tác đã đẩy đưa Nhuận Cầm về với đảo bồi hồi kí ức. Lặn lội tìm lấy cho mình một nàng thơ nhưng đến cuối cùng "tóc xoã", "miệng cười" làm đắm đuối gã phù du chỉ có thể là "chùm cau", "kẻ lá". Đó chính người mẹ với đôi mắt quan họ kiều diễm mà ông luôn kính trọng, là những người chị, người em đã tạo ra hình tượng "diêu bông" phảng phất trong thơ ông. Kinh Bắc huyền sử trở về với bản chất nguyên thuở - ngập ngụa trong nắng vàng giấy điệp, trong những làng nghề truyền thống, những lễ hội huy hoàng. Xâu lại chuỗi hạt xơ xác, dài lê thê của những giá trị truyền thống đang từng ngay mai một, Nhuận Cầm đã đốt lửa vào lòng khách vãng lai, tạo ra một vương quốc kỳ bí nơi ông cất giữ cả kho tàng văn hoá quan trọng. Để rồi, đọng lại giữa lớp đất mùn trên những bức tranh Đông Hồ là tình người thi sĩ: sao "Không về Kinh Đô"?

# data[].attributes.body
“Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói của tình cảm con người, là sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư.” (Lê Ngọc Trà)
Sự khác biệt trong văn hóa và khoảng cách địa lý chưa bao giờ có thể ngăn cản những tâm hồn thèm khát sự đồng điệu , thèm khát cái đẹp để chính tâm hồn họ cũng có thể đẹp. Nhà khoa học người Pháp Maurice Durand đã viết nên tác phẩm IMAGERIE POPULARIE VIETNAMIENNE với một tình cảm của một mà như ôm trọn cả vạn tâm tình. Những con người ấy đi tìm Cái đẹp và mong mỏi trùng phùng với cái đẹp cũng như người sáng tạo cái đẹp. Để rồi họ gửi mình qua vạn dặm, qua ngàn con chữ chỉ để đưa “Phương Đông lại gần phương Tây một bước chân”, để khiến những con người cách ta nửa bán cầu cũng thao thức về một cái hồn rất “Việt”. Chẳng khó để ta thấy rằng, đối với nhà khoa học người Pháp và người nghệ nhân xứ Việt, tâm hồn họ không chỉ chôn chân bởi những mảng màu đầy tính nghệ thuật. Mà đến tâm hồn họ cũng được móc nối với nhau bằng sợi  con chữ, một sự đồng điệu giữa không chỉ “người yêu mến cái Đẹp” mà còn là bao tâm hồn từ trăm ngả về lại với nhau.

# data[].attributes.body
Nét phùng sơn Kinh Bắc lại được tô điểm, trang hoàng dưới một cách nhìn đầy thi vị của một nền văn hoá khác. Qua cuốn sách Imagerie Populaire Vietnamienne của Maurice Durand ta không chỉ được thấy cái hồn dân tộc lại được dung hoà các yếu tố thẩm mỹ, đặc biệt là quan điểm về cái đẹp của phương Tây. Tưởng chừng hai nền văn hoá khác nhau sẽ không thể nào chạm tới nhau, thế nhưng qua những thông tin của sách, văn hoá Á Đông lại trở thành cái hồn cốt được nghiên cứu một cách chuyên môn của các nước phương Tây. Không chỉ cho thấy sức ảnh hưởng cũng như những giá trị di sản nhân loại như tranh Đông Hồ nói riêng cũng như những nét văn hoá Việt Nam nói chung. Chỉ qua những bức tranh Đông Hồ, những văn hoá Kinh Bắc,...lại vẽ nên những sự kết nối với người nghệ nhân, gắn bó với cái tình cái cảnh của chốn bình yên xứ Bắc. Những giá trị ấy sẽ là cách mà ta đem đến thế giới nét độc đáo trong văn hoá, là cầu nối giữa phương Tây và phương Đông, giữa quá khứ và hiện tại, và hơn thế nữa còn là đại diện tiêu biểu để ta vươn lên trường quốc tế, giao lưu và phát huy trường tồn cả thành trì di sản mà Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung đã xây dựng trong suốt hành trình tồn tại trên Trái Đất này

# data[].attributes.body
"Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
Những cụ già phơ phơ tóc trắng
Những em sột soạt quần nâu"
(Hoàng Cầm)

Từ những dòng thơ mang âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết mà Hoàng Cầm đã vẽ nên một bức tranh thấm đượm chất tình nhung nhớ, xuyến xao về vùng quê Bắc Kinh nhộn nhịp nhưng cũng lắm lúc nên thơ. Chỉ bằng vài câu thơ, Hoàng Cầm đã khắc hoạ rõ nét hồn cốt của con người xứ Bắc Kinh. Hình ảnh " Những nàng môi cắn chỉ quết trầu " vừa tạo một nét duyên dáng, gợi cảm độc đáo, vừa phảng phất nét cổ xưa đằm thắm nhẹ nhàng của những cô gái miền quê Bắc Kinh, khiến ta nhận ra sự tinh tế vô thường đến từ cái cách cảm thụ vẻ đẹp con người qua lời thơ Hoàng Cầm. Trái ngược với vẻ đẹp nền nã, trẻ trung của những cô nàng thì hình ảnh " Những cụ già phơ phơ tóc trắng " cũng để lại ấn tượng không kém. Mái tóc bạc trắng phơ phơ như một dấu hiệu của thời gian không dừng lại, đẹp đẽ như những ông bụt, ông tiên bước ra từ những câu chuyện ngụ ngôn, cổ tích gắn liền với tuổi thơ bao trẻ em Việt Nam,  vừa trầm lặng vừa nổi bật theo một cách riêng trong suy nghĩ của nhà thi sĩ. Hoàng Cầm cứ thế dẫn dắt ta đi từ thời xa xưa đến thời hiện đại, " Những em sột soạt quần nâu ", hình ảnh tuổi hồng tung tăng trong bộ quần áo mới còn đậm màu nâu ấm như một phần hồn vùng đất Bắc Kinh nơi đây pha lẫn với " các nàng ", " các cụ " mới độc đáo, pha thêm cho không khí có phần hoài cổ kia một chút tinh nghịch, rực rỡ nhỏ nhẹ mà thu hút xiết bao. Có thể nói, tất cả thảy những gì tinh túy nhất đều đã được Hoàng Cầm gợi tả sinh động như hiển hiện lên trước mắt người đọc qua ngôn từ tinh tế dưới góc nhìn nhạy bén của ông.

# data[].attributes.body
“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

(Hoàng Cầm)
Thi sĩ Hoàng Cầm đã gửi gắm những hồi tưởng nhớ nhung về quê hương qua dòng thơ mộc mạc, giản dị. Xuôi theo dòng kí ức tồn tại những giá trị, văn hóa truyền thống tốt đẹp gắn bó với cảnh quê hương Bắc Ninh. Ở câu thơ đầu, nhà thơ đã gợi tả bức tranh quê hương thơ mộng. “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”. Câu thơ đã nêu bật văn hóa đặc sắc của quê hương đó chính là trồng lúa. Tác giả đã ca ngợi nét đẹp văn hóa ấy với một từ ngữ miêu tả mùi hương “thơm nồng”, tuy mùi hương ấy vô cùng thân thuộc và gần gũi với đời sống của con người Việt Nam nhưng tại sao khi xa người ta lại nhớ nhung biết nhường nào. Có lẽ trong tiềm thức, hương thơm ấy còn đọng mãi trong kí ức quê hương. Câu thơ đầu đã thể hiện rõ sự trù phú, ấm no và yên bình của quê hương nhưng ở câu thơ thứ hai, tác giả đã chỉ ra một truyền thống đặc sắc và lâu đời của quê hương mình. Đó là Tranh Đông Hồ, đặc biệt làm nổi bật cái tài của tranh từ hình thức, chủ đề, ý nghĩa,….Cụ thể là về gà, lợn – những con vật gần gũi, không thể thiếu trong cuộc đời bất cứ người dân nào, nó được đưa vào tranh, được thổi thêm cái hồn từ đó trở thành nét truyền thống của dân tộc. Cụm từ “nét tươi trong” đã giúp độc giả hình dung được màu sắc nói riêng và màu dân tộc nói chung. “Màu sắc” khi ấy là màu sáng, ngụ ý cho cuộc sống yên bình, sáng trong. Nhưng đặc biệt hơn “màu sắc” của dân tộc lại được “tô” trên một loại giấy đặc biệt – “giấy điệp”. Có lẽ chỉ có người làm tranh mới có bí quyết để tạo ra một loại giấy mỏng nhưng bền và chắc. Bền và chắc như niềm tự hào dân tộc, bền và chắc như tình yêu và lòng kiêu hãnh đối với quê nhà. Ba câu thơ trên tuy ngắn gọn nhưng đã khắc họa cụ thể nét đẹp xứ Bắc Ninh. Cùng với truyền thống đặc sắc lâu đời Tranh Đông Hồ, tác giả đã thành công gửi gắm ngòi bút, viết nên những câu thơ truyền cảm, hoài niệm bằng tâm hồn tài hoa.

# data[].attributes.attachment_caption
Đạo đức cao thượng nhất của nhân loại là gì? Đó chính là lòng yêu nước.

# data[].attributes.body
Câu 1

Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp

_Hoàng Cầm_

Ba câu thơ trên đều chứa những nét đẹp, hình ảnh đặc trưng của quê hương dân tộc nước nhà. Hình ảnh “lúa”, “gà lợn” vô cùng gần gũi và bình dị nhưng lại gợi lên trong tâm thức ta những kỉ niệm về thời ấu thơ, về một thời màu áo ám mùi lúa gạo, chân lấm tay bùn nghịch gà nghịch lợn. Thật đáng tự hào khi người Việt Nam chúng ta vẫn luôn gìn giữ những nét đẹp nghệ thuật ấy qua từng ngày với bao sự say mê và tâm huyết.
_Bảo Nghi_

# data[].attributes.body
Điều đầu tiên tôi thấy được đó chính là "nghệ thuật luôn mang một giá trị to lớn", cho dù ở bất cứ đâu, là ai hay làm gì thì đều ham muốn khám phá những giá trị ấy. Việt Nam - một đất nước nhỏ bé nhưng chứa đựng những nét đẹp vô hình. Mộc mạc, diệu êm như một màu hồng tươi hay mạnh mẽ và nhiệt huyết như màu đỏ của máu, đỏ của sức mạnh dân tộc đều được thể hiện qua những thứ mà ta làm, và cụ thể đó chính là dòng tranh Đông Hồ. Nét đẹp vô ngần ấy đã khiến Maurine Durand - một nhà khoa học người Pháp say mê, nghiên cứu, và đặt cả tâm huyết của mình vào để viết nên tác phẩm "IMAGERIE POPULATE VIETNAMESE" rồi mang tặng cho một cụ ông người Việt Nam. Qua đó ta có thể thấy cái tài và cái tâm của người nghệ nhân làm nên bức tranh Đông Hồ cao cả đến nhường nào, bởi chỉ bằng những nét khắc hoạ đơn sơ nhưng lại mang đến một bầu trời nghệ thuật để con người thưởng thức và khám phá. Từ đó tôi lại cảm thấy tự hào, tự hào vì đất nước mình đã khắc hoạ lên được những tinh hoa để đời, tự hào vì Việt Nam ta để lại một giấu ấn khó phai trong lòng mọi người. Không những thế chỉ qua bức tranh Đông Hồ với những hình vẽ đơn sơ mộc mạc ấy thôi nhưng lại có tầm vóc vô cùng lớn, nó kết nối, nó chạm tới, Phương Đông và Phương Tây như hoà vào thành một, hoà vào những nét màu, dựng nên những hình ảnh thú vị. Dáng hình Việt Nam, đất nước Việt Nam của chúng ta được đưa đi xa hơn bao giờ hết, nào là sự tự hào, cái đẹp luôn bừng sáng qua mỗi bức tranh mà nghệ nhân làm ra. Đó không chỉ là nghệ thuật mà đó còn như muốn bao trùm tất cả, bao trùm cả những thế hệ tiếp nối nhau cùng nhau đưa làng “ diệp” này trở nên thịnh vượng hơn, được mọi người đón nhận, yêu mến nó nhiều hơn.

# data[].attributes.body
Sau khi biết đoạn thông tin này, tôi thật tự hào khi Việt Nam có một loại hình nghệ thuật dân gian có sức hấp dẫn lạ kì, có thể kéo con người từ Pháp xa xôi đến Việt Nam để nghiên cứu và thai nghén nên công trình tâm huyết “Imagerie Popularie Vietnamnienne”. Những bức tranh mộc mạc giản dị để thể hiện những hoạt động sinh hoạt đời thường nhưng nó lại mang trong mình cái hồn của cả dân tộc, cái nét đặc trưng về phong tục, văn hoá. Đâu chỉ vẽ những thứ cao xa như thác nước hùng vĩ, ngọn đồi dốc lộng gió hay khu rừng đầy sự kì bí, tranh Đông Hồ chỉ cần những thứ mộc mạc, giản dị như những con trâu, còn bò, con lợn nhưng náu mình trong những con vật ấy lại là cái sức sống của cả dân tộc. “Từ một cái hữu hình nó thức dậy được những vô hình bao la” từ những bức tranh đơn sơ với những khung cảnh làng quê nhưng nó mở ra cho người xem một cái nhìn bao quát toàn cảnh về đời sống của người dân nông thôn. Khi thấy những hình tượng mà các tác giả dân gian thể hiện ở bức tranh đông hồ, nó lại khơi dậy trong tôi một đức tính cao quý chính là biết đủ với thực tại, biết trân quý, biết trân trọng những gì nuôi sống mình dù cho nó là những thứ bình dân giản dị. Bên cạnh đó, tôi lại thấy thật may mắn khi các nghệ nhân vẫn còn trong mình ngọn lửa nhiệt huyết để lưu giữ và truyền bá những làng nghề thủ công đặc sắc.

# data[].attributes.body
“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”
(Hoàng Cầm)
Qua nét bút của Hoàng Cầm, quê hương Kinh Bắc hiện lên thật đẹp đẽ trong truyền thống văn hoá đặc sắc. Chỉ bằng ba câu thơ mà nhà thơ đã tạo cảm xúc cho ta bồi hồi nhớ về quá khứ, nhớ về những truyền thống kéo dài bao đời thế hệ. Mở ra một khung cảnh quê hương thanh bình trong trẻo, bức tranh của Hoàng Cầm là sự kết hợp trọn vẹn của màu sắc, ánh sáng lẫn các hương vị thân quen. Đến với lời giới thiệu đầy mộc mạc: “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”, quê hương với những lớp lúa thơm nồng hiện lên rực rỡ và bình dị, gợi dậy trong lòng những người con Việt Nam một cảm xúc trào dâng với quê hương đất nước. Kinh Bắc không đơn thuần là quê hương của Việt Nam mà Kinh Bắc còn là nguồn cội của tranh Đông Hồ. Tranh Đông Hồ không thể hiện những hình ảnh cao sang rực rỡ, tranh Đông Hồ tái hiện lại cuộc sống làng quê thanh bình với những sự vật rất đỗi thân quen, chúng được vẽ nên từ những nét vẽ tươi sáng, từ những gam màu gần gũi với thiên nhiên và từ tình yêu mảnh đất Kinh Bắc của những người thợ. Bức tranh của họ được nhuộm lên từ những “màu dân tộc” - những sắc màu ẩn dụ cho thiên nhiên, cho quê hương dân tộc, những sắc màu ấy sẽ mãi không phai mà cứ hằn sâu trên giấy điệp cho đến tận sau này. Ba câu thơ trên chính là niềm kiêu hãnh của tác giả về bản sắc văn hoá quê hương mình, ca ngợi sức sống kì diệu của đất nước về những truyền thống tốt đẹp không bị vùi dập trước bao thế kỷ nhuốm màu khói lửa quân thù.

# data[].attributes.body
Những bức hoạ mang đậm bản sắc dân tộc nay đã khiến cho lòng người say mê bởi vẻ đẹp tựa cõi mộng thần tiên, có lẽ vì vậy mà nhà nghiên cứu người Pháp Maruice Durand đã tìm hiểu, sáng tạo, ký thác lại những vẻ đẹp đậm đà đó với công trình nghiên cứu về tranh dân gian Đông Hồ xứ Kinh Bắc qua tác phẩm đầy tâm huyết "IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE". Ông đi khắp phố phường Hà Nội và các tỉnh lân cận để sưu tầm tranh dân gian do sớm nhận thấy vẻ đẹp độc đáo của dòng tranh này. Các học giả Pháp như P. Levy, L. Bezacier và các học giả Việt như Trần Văn Giáp, Trần Huy Bá nhiệt tình giúp ông sưu tầm và lưu giữ ở Trường Viễn Đông Bác Cổ. Đó cũng là thời điểm cực thịnh của tranh dân gian. Bộ sưu tập đã được triển lãm tại Hà Nội năm 1949, sau đó tại bảo tàng Guimet, Paris năm 1960. Vì nhiều lẽ, cho đến nay, sưu tập tranh của M. Durand đồ sộ nhất, được bảo quản tốt nhất, có nhiều bức tranh cổ mang nhiều giá trị. Ông nhận thấy sức cuốn hút của tranh ở vẻ đẹp mộc mạc, mầu sắc rực rỡ đã cuốn hút người Việt hơn “các tranh Tàu được bán vào dịp Tết cùng với tranh dân gian nhưng không được ưa chuộng như tranh dân gian Việt Nam”. Không chỉ thế ông còn cho ta biết giá trị của tranh Đông Hồ là sản phẩm tinh thần độc đáo của văn hóa và nghệ thuật Việt Nam. Qua tác phẩm của nhà nghiên cứu người Pháp Maruice Durand, người nghệ nhân còn xuất hiện như một người thầy,người truyền cảm hứng,luôn giữ vững tâm huyết,hết lòng yêu nghề,có ý thức giữ gìn và phát triển nghề truyền thống của quê hương lan tỏa cái đẹp ấy với các cường quốc khác. Hiếm có những người nước ngoài nào yêu Việt Nam đến thế! Tác phẩm “Tranh dân gian Việt Nam” đã là món quà vô giá cho di sản văn hóa Việt Nam và thế giới.

# data[].attributes.body
Câu 1:

“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”.

(Hoàng Cầm)

Cảm nhận:

Một chút gần gũi

Mùi nếp đưa đi

Vài nét giản dị

Cho tranh đọng mãi.

Cái gà cái heo

Có vài em bé

Chuột nhỏ tý teo

Chứa hồn người Việt.

Một lối đi nhỏ khẽ mùi ruộng lúa đã được Hoàng Cầm vẽ ra thật mộc mạc và bình dị. Ông dệt bức tranh “Quê hương” bằng cái “lúa nếp thơm nồng” những ngày thơ ấu, áo dài những cánh đồng xa xăm và dừng lại ở chân trời đỏ rực. Bởi lẽ đó mà ông thấy yêu, thấy mến rồi tự hào nói “Quê hương ta” dõng dạc và mạnh mẽ. Nhưng cái ông sâu đậm phải chăng là những bức tranh xứ Kinh Bắc. Chỉ là “Vài nét giản dị” của “Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” nhưng chúng đã toát lên dáng vẻ của bản sắc dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là trách nhiệm bảo vệ di sản văn hóa, nâng cao giá trị dân tộc mà còn là tình yêu ông dành cho cái làng nghề khéo léo của ông. Những đôi bàn tay khéo léo hết tô rồi vẽ cho “Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”, lan tỏa cái quê hương trời đất. Đó không cần là núi rừng hùng vĩ, là sông thác cuồn cuộn, đó đơn giản chỉ là sinh hoạt hằng ngày, có “cái gà cái heo”, những “em bé” rồi đến lũ “chuột nhỏ tý teo” rất quen thuộc. Từ đó ta hiểu hơn về văn hóa dân tộc, bảo vệ những dấu chân vàng ông cha đã để lại, học hỏi cái truyền thống quê hương.

Câu 2:

Cảm nhận

Cuốn sách IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE của tác giả Maurice Durand là một dáng hình đẹp đẽ nhất của tâm tư người yêu nghệ thuật, của sự giao thoa văn hoá và của những tác phẩm nghệ thuật. Việc một du khách nước ngoài ấn tượng với nghệ thuật tranh Đông Hồ của Việt Nam, tìm hiểu và nghiên cứu để viết thành sách thể hiện một sự yêu mến, sự ấn tượng và kết nối sâu sắc giữa văn hoá Pháp và Việt Nam. Ấy là một tặng phẩm gắn kết hai đất nước xa xôi, khác biệt, từng hiềm khích, từng hoà bình để ta thêm yêu những con người ngoại quốc và thêm phần tự hào về văn hoá dân tộc mình. Đặc biệt, những cảm nhận sâu xa của Maurice Durand cho thấy chính tác giả là một người có niềm đam mê cháy bỏng với nghệ thuật. Những xúc cảm, suy nghĩ dậy sóng trước nghệ thuật của mỗi người thường chỉ đến trong phút chốc và sớm trở thành một cảm giác trong hồi ức nhưng đối với nhận thức của ông về Tranh Đông Hồ, đó là những xúc cảm gắn liền với tâm hồn ông, đủ mãnh liệt để trở thành một quyển sách dày cộm, không phai mờ không mai một. Qua việc viết sách, Maurice Durand cũng thể hiện khát vọng lan toả giá trị nghệ thuật đến với đa quốc gia, đa văn hoá của một người yêu nghệ thuật sâu sắc. Đặc biệt, qua cuốn sách IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE, tác giả là truyền tải được những nét đặc sắc, đẹp đẽ nhất của văn hoá làm tranh Đông Hồ của Việt Nam cho thế giới và những giá trị cao đẹp của nghệ thuật. Đó cơ sở để mỗi người chúng ta tự hào, đốt cháy trong mình nhận thức và những hành động để lưu giữ, bảo tồn và phát triển đa dạng những văn hoá, dấu ấn riêng biệt của người Việt. Hơn nữa, để từ đó ta nhận ra những giá trị nghệ thuật được khai sáng từ hành trình khám phá văn hoá Việt Nam, khám phá người nghệ sĩ, sự nhiệt huyết của họ, sự diệu kì của hội hoạ nói riêng và bảy loại hình nghệ thuật nói chung.

# data[].attributes.body
Văn hoá vốn là những giá trị vật chất và tinh thần gắn bó và theo chân con người từ thuở sơ khai. Mỗi giá trị văn hoá - nghệ thuật của một quốc gia đều phản ánh tư duy độc đáo xuyên suốt quá trình lao động, chiến đấu với thiên nhiên của người dân đất nước đó. Cũng giống như tranh dân gian Đông Hồ cũng đã phần nào phác họa rõ nét nhất những mong ước về một tương lai tươi sáng. Từ những hình ảnh giản đơn, thân thuộc của vùng quê Việt Nam, các tác giả dân gian bằng trí tưởng tượng, sự sáng tạo phong phú đã khoác lên mình dáng vẻ mới, đưa hình ảnh ấy trở thành nghệ thuật, thổi hồn vào đó những câu chuyện. Và có lẽ những giá trị gần gũi và bình dị của tranh dân gian Đông Hồ đã trở thành cầu nối văn hoá của phương Đông và phương Tây để nhà khoa học người Pháp "Maurice Durand" viết nên tác phẩm IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENE. Đó là sự đồng điệu trong tâm hồn của những con người yêu cái đẹp, là bản hoà tấu du dương của vạn vật. Trên cung đàn của những nét chạm khắc, từng chi tiết đã mở ra khoảng không gian rộng lớn đi từ những thứ bé nhỏ như cây cỏ đến vũ bao la. Thông qua lăng kính của "nhà nghệ thuật cuộc đời" các tác phẩm tranh dân gian Đông Hồ đã để lại những giá trị riêng biệt trong lòng mỗi độc giả, vượt qua sự ngăn cách của biên giới. Lan toả, phát huy và bảo tồn những giá trị tốt đẹp của tranh dân gian Đông Hồ không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ của mỗi người dân Việt Nam để góp phần thúc đẩy cầu nối văn hoá giữa Việt Nam với quốc tế.

# data[].attributes.body
"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"
(Hoàng Cầm)
Qua ba câu thơ trên, em dường như cảm nhận được bức tranh quê hương cùng nét đẹp văn hóa. Ở câu thơ đầu, nhà thơ đã nhắc đến hình ảnh quê hương cùng với đặc trưng của văn hóa nước ta, trồng lúa, nhất là lúa nếp với mùi hương được thi sĩ ca ngợi bằng hai chữ "thơm nồng". Mùi hương của lúa nếp thật riêng biệt và đủ mạnh mẽ để đọng lại những hương thơm trong lòng người. Bên cạnh đó, từ câu thơ hai và ba, Hoàng Cầm đã làm bật lên giá trị, vẻ đẹp của truyền thống văn hóa dân tộc, tranh Đông Hồ, một nghệ thuật cần được giữ gìn, bảo vệ và lưu truyền đến thế hệ mai sau. Với hình ảnh gần gũi "gà lợn", nhà thơ đã nói lên những con vật thường bắt gặp trong bức tranh Đông Hồ. Đặc biệt ở câu thơ cuối, nhà thơ đã nâng lên bản sắc văn hóa dân tộc thành một màu sắc, một điều ta có thể thấy được nếu nó được tô trên trang giấy, nhưng tờ giấy ở đây không phải một tờ giấy bình thường mà là "giấy điệp", tờ giấy dài không thể tả. Từ ba câu thơ đó mà ta cảm nhận thêm nhiều giá trị của văn hóa dân tộc và rút ra kinh nghiệm, bài học, lời khuyên cho bản thân về nhiệm vụ bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc

# data[].attributes.body
Quả thật đúng để mà nói rằng "trong văn hóa không có biên giới", nó có một khả năng lan tỏa vô cùng vô tận. Chính nhờ những nét đẹp văn hóa mà chúng ta biết đến bạn bè quốc tế và cũng nhờ nó mà họ biết đến ta. Chúng ta đều biết rằng vào những năm của nửa cuối thế kỉ XIX cho đến thế kỉ XX là giai đoạn thực dân Pháp tiến hành xâm lược  Việt Nam. Trong khoảng thời gian dài cả thế kỉ đó, nước Pháp đã để là những hình ảnh đặc sắc riêng về văn hóa của họ ở Việt Nam, như sự lan tỏa nền văn hóa phương Tây ấy. Từ những công trình kiến trúc, nghệ thuật mà họ để lại, chúng ta đã học hỏi để phát triển thêm. Và bước đến đứa con tinh thần "IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE" của nhà khoa học người Pháp, Maurice Durand, chính là một bằng chứng đầy thuyết phục về sức hút của nét đẹp văn hoá, giá trị di sản. Khi đọc những dòng thông tin về việc một người ngoại quốc đã nghiên cứu, ghi chép và xuất bản một công trình đầy tâm huyết về một nét đẹp văn hóa, một di sản phi vật thể của quốc gia, tranh Đông Hồ, đã làm cho bản thân em cảm thấy thật tự hào. Chúng ta đã thật sự có thể đem đến một ánh nhìn, một suy nghĩ mới với bạn bè quốc tế về đất nước hình chữ "S"- Việt Nam. Họ sẽ không còn những suy nghĩ lạc hậu rằng Việt Nam là một nước thuộc Trung Quốc với những nét văn hóa tựa người Tàu,... . Chúng ta sẽ có thể lan tỏa hai chữ "Việt Nam" cùng những hình ảnh riêng biệt về văn hóa, con người đến với thế giới. Nhưng bên cạnh đó cũng là một lời khuyên nhủ chúng ta, những chủ nhân tương lai của đất nước, phải bỏ sức ra học tập, phát triển bản thân, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa mà còn giúp đất nước Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu.

# data[].attributes.body
“Giá trị của một tác phẩm nghệ thuật trước hết là ở giá trị tư tưởng của nó. Nhưng là tư tưởng đã được rung lên ở các bậc tình cảm, chứ không phải là cái tư tưởng nằm thẳng đơ trên trang giấy. Có thể nói, tình cảm của người viết là khâu đầu tiên cũng là khâu sau cùng trong quá trình xây dựng tác phẩm lớn.” (Nguyễn Khải).Thấm đẫm những lời văn về nhà khoa học người Pháp Maurice Durand, ta thấy trong ông dường như tràn trề một sức sống mãnh liệt, cháy bỏng với nghề làm tranh Đông Hồ. Đứa con tinh thần "IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE" là những gì minh chứng cho sự tâm huyết ông đã chắt lọc lại qua cả cuộc hành trình dài dõi theo, nhịp bước với từng hiểu biết, trải nghiệm dòng tranh truyền thống này.Mọi khoảng cách về địa lý,về không gian và thời gian dường như chẳng thể cản nổi sự giao thoa văn hoá,bằng tất cả nhiệt huyết,đam mê có ở nơi trái tim ấm nóng của người nghệ sĩ mà tác phẩm ra đời như một nơi lưu giữ những rung cảm mãnh liệt của nhà văn. Có lẽ vì thế, ta yêu quý thêm những giá trị lịch sử còn tồn tại giờ đây, những nghệ nhân chân tay còn lưu luyến, gắn bó, lưu truyền  nghề và hơn cả là những con người ở thời đại mới, mang trong mình tâm thế mong muốn tìm tòi lịch sử, khao khát được chuyển mình về quá khứ. Đó đều là những gì thật đáng trân quý.

# data[].attributes.body
Sông Đuống đưa tôi về làng tranh dân gian Đông Hồ trong niềm hân hoan muốn tận mục:
"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"

(Hoàng Cầm)
Cảm nhận:

Dân tộc Việt Nam từ lâu đã được biết đến là nơi giao thoa tiếp biến giữa các truyền thống, văn hóa có giá trị nhất định. Qua những dòng thơ đầy cảm xúc của thi sĩ Hoàng Cầm, em lại càng có thêm cho mình nhiều những nhận thức riêng chân thực hơn về truyền thống, về bức tranh văn hóa Đông Hồ của xứ Kinh Bắc. Ấy chính là nơi mà "lúa nếp thơm nồng", ở nơi đó chứa đựng những điều gần gũi, mộc mạc, đơn sơ nhất đã được các nghệ nhân tài hoa "nhào nặn" thổi hồn cốt vào cho bức vẽ đủ đầy, từ đó nghiệm suy về đời sống, về con người. Bức tranh quê hương với đầy những giá trị truyền thống, tinh thần quý báu của dân tộc, là đồng lúa mênh mông, là hương lúa mới tỏa rộng khắp đất nước Việt Nam "mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn" (Hắc Hải - Nguyễn Đình Thi). Cái "nồng" ở đây không chỉ là mùi hương của lúa mà có thể còn là những xúc cảm trào dâng của tác giả với quê hương. Quê hương Kinh Bắc ngoài ấm no, trù phú còn mang trong mình một nét đẹp truyền thống văn hóa lâu đời - "Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong". Người Kinh Bắc thuở xưa thường làm tranh để gửi vào đó những ước mơ, khát vọng của mình về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Câu thơ trên giới thiệu những bức tranh quê hương với nét vẽ "gà lợn". Đó là cuộc sống của người dân, những con vật gần gũi với cuộc sống làm nông. Nhưng có lẽ nói về tranh Đông Hồ ở đây là để khen cái tài của người làm tranh. Những con người Kinh Bắc tài hoa, chất phác, bình dị và rất vui tính nữa, họ đều là những con người dễ thương, dễ mến và hiếu khách cho nên cũng vì thế mà bức tranh chứa đựng một "nét tươi trong" đặc trưng. Tất cả những điều ấy đều được đưa vào tranh và trở thành nét văn hóa truyền thống của dân tộc. Sức sống tràn trề tràn đầy nhiệt huyết được kết tinh mà bừng sáng mà le lói ánh sáng tinh khôi của dân tộc. "Màu dân tộc" đã được tác giả khắc họa vô cùng độc đáo qua hình ảnh "bừng trên giấy điệp" đầy tự hào. Tranh Đông Hồ một nét vẽ mộc mạc giản dị giữa đời thường nhưng lại ẩn chứa giá trị tinh thần,vật chất là nét đẹp của dân tộc Việt. Những màu sắc của dân tộc đã được "bừng trên giấy điệp" của bức tranh Đông Hồ, cái "bừng" ở đây là sự kiêu hãnh, tự hào của tác giả với truyền thống của dân tộc. "Đất nước" vốn dĩ vẫn luôn là một chủ đề mà nhiều tác giả vẫn thường hay hướng tới ở cả quá khứ lẫn hiện đại, qua ba câu thơ trên đã khắc họa cho ta một cách cụ thể về nét đẹp của xứ Kinh Bắc xưa với truyền thống tranh Đông Hồ lâu đời đầy giá trị của dân tộc.

# data[].attributes.body
Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
Hoàng Cẩm
Cảm nhận:
Đọc xong những câu thơ trên, em cảm nhận được rằng tranh Đông hồ tuy đã dần bị mai một nhưng ở đâu đó ta vẫn cảm nhận được rằng tranh Đông hồ là truyền thống, là nét đẹp, là tinh hoa của dân tộc mà ta cần lưu giữ và bảo vệ. Không những thế tranh Đông hồ còn ngợi ca lên được vẻ đẹp của dân tộc, một nét văn hoá làm cho dân tộc ta trở nên khác biệt và có chất riêng so với các nước khác. Thêm vào đó em còn thấy được rằng đây là một loại tranh rất có ích bởi hình ảnh tươi vui mà nó mang lại sẽ giúp ta có thêm sức sống và yêu đời hơn môic khi nhìn vào nó. Bên cạnh đó, qua các dòng thơ trên đã thể hiện được những vật liệu để làm nên một bức tranh là những nguyên liệu rất thân thiện với thiên nhiên và môi trường và nổi bật là chất liệu giấy được làm từ vỏ cây điệp. Tóm lại, tranh Đông hồ là một di sản văn hoá mà ta nên giữ gìn và phát huy vì các giá trị và tinh thần mà nó mang đến trong cuộc sống.

# data[].attributes.body
Task 1:

“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”
(Hoàng Cầm)

Chỉ bằng ba câu thơ mà Hoàng cầm đã tái hiện lại bức tranh quê hương có cả màu sắc, ánh sáng, có cả những hương vị quen thuộc. Một lời giới thiệu rất mộc mạc: “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng” – một nét vẽ bình dị, và quen thuộc của làng quê Việt Nam nhưng lại gợi dậy trong người đọc bao nhiêu ám ảnh. Không chỉ mang vẻ đẹp chung của quê hương Việt Nam, Kinh Bắc còn là quê hương của tranh Đông Hồ. Nét vẽ tươi trong của tranh Đông Hồ vừa gợi ra cái tươi tắn, trong trẻo, vừa ẩn chứa nét đẹp rạng ngời tinh khôi. Chắc hẳn, phải là người rất am hiểu, là người yêu lắm mảnh đất Kinh Bắc Hoàng cầm mới có thể làm nên nét vẽ đặc sắc, tuyệt vời đến vậy. Một bức tranh giản dị được về bằng “màu dân tộc”. Màu dân tộc phải chăng là màu của thiên nhiên hay là màu của quê hương, đất nước. Ba tiếng thơ ấy đã trở thành một ẩn dụ độc đáo của Hoàng Cầm, là niềm kiêu hãnh của nhà thơ về bản sắc văn hoá quê hương mình. Với nét hoạ của thi nhân, cả bức tranh như “sáng bừng” trên nền giấy điệp. Câu thơ lại một lần nữa khẳng định sức sống kì diệu của dân tộc, một sức sống trường tồn, liêng thiêng và vĩnh cửu theo thời gian.

Task 2:
Nghệ thuật làm tranh đông hồ có lẽ là một linh hồn của nền văn hoá truyền thống Việt Nam. Không chỉ được lưu truyền qua bao thế hệ, mà còn hội nhập, lan rộng quốc tế. Nổi bật nhất qua “ công trình tâm huyết IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE”. Nhà khoa học Maurice Durand chắc hẳn đã đặt cả tâm gan của mình vào “đứa con tinh thần” ấy đem đến và lan tỏa những giá trị thiêng liêng, vĩnh cửu mà nghệ thuật làm tranh đã đem đến cho nhân loại. “ Nghệ thuật là khói pha lê lấp lánh làm nên giá trị tác phẩm” - Anonymous. Quả thật vậy, qua những đường nét khắc cốt tinh luyện của nghệ nhân, hàm chứa bao góc khuất của cuộc sống, đã gieo nên mầm sống cho tác phẩm của nhà khoa học người Pháp ấy. Có lẽ cũng vì thế mà nghệ thuật tranh đông hồ đã trở thành một bước ngoặc lớn đem nền nghệ thuật văn hoá của dân tộc Việt Nam đến với thế giới bằng những ý nghĩa hàm cốt sâu sắc, những “tinh linh” vĩnh cửu, vượt qua mọi sự băng hoại của thời gian để sống mãi với đời.

# data[].attributes.body
"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"
Hoàng Cầm không chỉ đã thấu đã cảm được vẽ đẹp của chốn Kinh Bắc mà còn thả mình ngập tràn trong những giá trị văn hoá của dân tộc. Từ ruộng "lúa nếp thơm nồng", đến những bức "tranh Đông Hồ" đường nét sáng trong, mang đậm sắc màu của dân tộc Việt Nam. "Màu dân tộc" là hình ảnh ẩn dụ, vừa là những màu sắc trên tranh được làm hoàn toàn từ thiên nhiên, mộc mạc, vừa là những nét màu của bấy nhiêu năm đã được gom góp, gây dựng nên một thành trì văn hoá vững chắc. Nơi bên kia sông Đuống vẫn mãi hiện lên màu của quá khứ, màu của di sản, là chứng tích cho một thời hoàng kim, một thời sắt son của dân tộc. Những bức tranh vừa thể hiện nết sống, nết nghĩ, những giá trị thuần phong mỹ tục, được tô nét qua những hiện tượng, con vật, sự vật xung quanh con người. Quả thật không thể ngờ dù đã hơn 5 thế kỷ, song sức sống văn hoá vẫn sẽ tồn tại mãi mãi, và là ghi chứng để lại đời sau phát huy

# data[].attributes.body
“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

Đọc ba câu thơ trên, hình ảnh đầu tiên hiện ra có thể thấy rõ nhất chính là cảnh quê hương Bắc Ninh, nó gắn liền với đời sống nhân dân rất mộc mạc và có một giá trị hiện thực nhất định qua hình ảnh “ lúa nếp thơm nồng”. Một điểm nổi bật ở địa điểm ấy chính là dòng tranh Đông Hồ đầy nổi tiếng và được nhắc đến trong những dòng thơ trên với chi tiết “nét tươi trong” thể hiện được sự trong sáng, giản dị, mộc mạc mà tinh khiết của dòng tranh lịch sử ấy. Nét đẹp được hoạ bằng những đôi tay của người nghệ sĩ in trên những trang “ giấy diệp” bằng những màu sắc khác nhau, nào là màu của sự tự hào “ đỏ gạch”, màu của dân tộc, màu của những niềm tin, suy nghĩ, tâm niệm. Chỉ bằng những màu sắc đơn giản nhất qua đó thể hiện sự mộc mạc, giản dị nhưng về giá trị lại vô cùng lớn lao.

# data[].attributes.body
Câu 1:
Trong bài thơ xuân, thi sĩ Tú Xương từng viết rằng:

Đì đẹt ngoài sân tràng pháo chuột
Om sòm trên vách bức tranh gà.

hay

Lũ trẻ con mải ngắm bức tranh gà,
Quên cả chị bên đường đang đứng gọi.

Còn bài thơ “Chợ tết” của thi nhân Đoàn Văn Cừ, khi tả về con gà trống đang bị người mua bán cầm chân dốc ngược, để “Con gà trống mào thâm như cục tiết”, thì ngay ở khổ thơ trên, ông đã viết “Lũ trẻ con mải ngắm bức tranh gà”.

Tôi dám chắc, bức tranh gà được nhắc đến trong thơ của hai ông thi sỹ tỉnh Nam này là tranh Đông Hồ. Dòng tranh dân gian ở nước ta, xem ra chỉ có tranh làng Hồ là vẽ gà, vẽ nhiều về gà. Tranh Đông Hồ, thời trước, là đồ trang trí rất hợp cho những nếp nhà quê. Tường đất, tường gạch đá ong, tường gạch mộc, mái tranh, mái cọ, ngói mũi… là không gian rất hợp với tranh điệp làng Hồ.

Phần nữa, người nông dân vốn lam làm và họ luôn quý trọng những con vật quanh mình, như con gà, con vịt, con mèo, con trâu… Chính vậy, đề tài con gà đã cho người nghệ nhân làng tranh nguồn cảm hứng sáng tác tranh gà trống, gà mái rất đẹp.

# data[].attributes.body
Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
( Hoàng Cầm )
Cảm nhận:
Trong 3 câu thơ trên, ta cảm nhận được rằng hình ảnh quê hương được tái hiện vừa khái quát, vừa cụ thể, chân thật. Đời sống vật chất được gợi lên từ hương vị "lúa nếp thơm nồng" Đời sống tinh thần hội tụ trong nét văn hóa đặc sắc: Tranh Đông Hồ. Ở hai câu thơ kế tiếp nói về tranh Đông Hồ, tác giả Hoàng Cầm đã nêu bật cái chất dân gian, cái hồn dân tộc Việt Nam của tranh Đông Hồ từ đề tài, ý nghĩa đến màu sắc, chất liệu độc đáo. Các từ "tươi trong, sáng bừng" vừa gợi tả, vừa gợi cảm. Cụm từ "màu dân tộc" mang nhiều ý nghĩa. Thứ nhất, nhìn từ bên ngoài ta thấy được chất liệu, màu sắc lấy từ đất đá, cây cỏ của quê hương. Khi đi sâu vào bên trong, ta nhận thấy được hình ảnh quen thuộc trong đời sống hàng ngày, nghệ thuật vẽ tranh dân gian – tất cả tạo nên bản sắc dân tộc Việt Nam hào hùng và độc đáo. Qua đó, có thể thấy được tác giả Hoàng Cầm đã làm nổi bật lên hình ảnh quê hương chỉ qua vài dòng thơ. Đồng thời làm hình ảnh của dân tộc, nét văn hóa tranh dân gian Đông Hồ của người Việt Nam.

# data[].attributes.headline
"Mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên"

# data[].attributes.subject
"Mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên"

# data[].attributes.body
"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"
(Hoàng Cầm)

Những dòng thơ mộc mạc mà giản dị của Hoàng Cầm đã tái hiện cho bạn đọc bức tranh quê hương mang đậm hương vị dân gian. Có thể nói cái đặc biệt của tranh Đông Hồ ở màu sắc rực rỡ chính là hình ảnh của gà, lợn. "Quê hương ta lúa nếp thơm nồng" – một nét vẽ bình dị, và quen thuộc của làng quê Việt Nam nhưng lại gợi dậy trong người đọc bao nhiêu ám ảnh. Áng thơ lúc này không chỉ mang vẻ đẹp bình dị quê hương Việt Nam, Kinh Bắc còn là quê hương của tranh Đông Hồ. Hoàng Cầm đã chấm phá, thể hiện nét vẽ tươi trong của tranh Đông Hồ vừa gợi ra cái tươi tắn, trong trẻo, vừa ẩn chứa nét đẹp rạng ngời tinh khôi. Phải là người rất am hiểu, là người yêu lắm mảnh đất Kinh Bắc thì Hoàng Cầm mới có thể làm nên nét vẽ đặc sắc, tuyệt vời đến vậy.

# data[].attributes.body
Có một nhà khoa học người Pháp tên là Maurice Durand, đã nghiên cứu về tranh Đông Hồ nước ta và kỹ thuật làm tranh của cụ Chế, mà viết nên công trình tâm huyết IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE. Để rồi ông lặn lội sang Việt Nam, đến tặng cụ đứa con tinh thần của mình vừa xuất bản. Hoá ra, sắc màu dân tộc là đây, dáng hình Đất Nước là đây, có ai ngờ: những con lợn ráy, những chú chuột đám cưới, những đứa trẻ tóc ba chỏm... lại chính là chiếc cầu nối nhà khoa học Tây phương với một cụ ông xứ Kinh Bắc! Tôi cảm động trước "sở nguyện cao quý" của họ: một người sáng tạo Cái Đẹp, một người yêu mến Cái Đẹp và mong mỏi trùng phùng với nghệ nhân! So với họ, khao khát khám phá của tôi chỉ là một hạt cát nhỏ trong cái "sứ điệp" kia! Tôi lờ mờ muốn hiểu câu nói của nhà văn "duy mỹ" Nguyễn Tuân theo một nghĩa khác:

Sản phẩm nghệ thuật có khả năng "từ một cái hữu hình nó thức dậy được những vô hình bao la, từ một cái điểm nhất định nó mở ra được một cái diện không gian, trong đó nhịp mãi lên một tấm lòng sứ điệp".

Những con người, con vật, cây cỏ... rất hữu hình, bé xinh trên tranh, đã, đang, và sẽ lại làm thức dậy hồn Việt, lại mở ra một không gian văn hoá xứ Kinh Bắc, để phương Đông gần phương Tây một bước chân, như phép chiếu "vũ trụ toàn ảnh" (holography) mà ánh chiếu không gì khác đó chính là ĐIỆP trong âu SỨ - kết nối những tấm lòng lấp lánh như chậu SỨ chưng cất ĐIỆP!

(Zenny Nguyen, 3/9/2022)

# data[].attributes.body
KINH BẮC "MẤY TRĂM NĂM THẤP THOÁNG MỘNG BÌNH YÊN""

Sông Đuống đưa tôi về làng tranh dân gian Đông Hồ trong niềm hân hoan muốn tận mục:

"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"
(Hoàng Cầm)

Nhà làm tranh của cụ Nguyễn Đăng Chế nằm ngay đầu làng Đông Hồ, vừa rẽ xuống dốc là gặp. Từ cổng vào là các gian nhà:

1- "BA GIAN NHÀ CỎ THẤP LE TE"
Bên phải là dãy lều tranh để khách thưởng trà và ngắm tranh, có bảng chỉ dẫn được đánh số từ 1 đến 4. Gia đình cụ Chế sắp xếp tuy giản dị nhưng rất ngăn nắp các ấm trà, tách trà, tranh nhỏ, giấy viết... cho khách. Cuối dãy nhà này là cái chum chứa điệp, bạn cứ tin đi, chỉ cần mở nắp trông thấy một lần, bạn sẽ hiểu thế nào là sự "lấp lánh của linh hồn dân tộc"!

2- MƯỜI THƯƠNG EM CÓ THÂM TÌNH LẠI VỀ
"Sáu em nhớ em gửi lời thăm người
Bảy em nhớ tới người tri kỷ
Tám em nhớ phong thư gửi nhạn
Chín em nhớ đôi người tri âm"

Đây là một câu hát quan họ "Mười nhớ" (motif "mười thương" gửi gắm nỗi niềm sâu kín trong tình yêu của người bình dân xứ Kinh Bắc xưa!?). Ngay cửa ra vào là hai bức tượng liền anh - liền chị (hình tượng hai nhân vật trữ tình diễn xướng chủ đạo trong các làn điệu giao duyên), trai thanh gái lịch - họ như mời gọi du khách hãy đến với gian phòng có bao tiền cũng không mua được hết vật báu của dân tộc: những sản phẩm đã hoàn thành (với nhiều dạng trưng bày như: tập tranh, từng bức đủ size lớn nhỏ, thẻ tre, quạt giấy v.v...). Một bên gian nhà là cái phòng nhỏ với cây đèn Hoa Kỳ đã cũ - bàn viết của người nghệ sĩ! Tôi chợt nhớ đến chiếc bàn viết của những Thạch Lam, Nam Cao, Tô Hoài... cũng ố màu thời gian như thế chăng? Bên ngoài kệ trưng bày là sổ "lưu bút", có du khách còn vẽ cả bức chân dung cụ Chế!

3- "CÓ BIẾT BAO NGƯỜI CON GÁI CON TRAI"
Câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm thật đúng với cảnh gia đình mấy đời của cụ Chế đang quây quần sum họp trong gian nhà chính trong bữa cỗ ngày lễ. Nơi đó, chúng tôi thấy:

"Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
Những cụ già phơ phơ tóc trắng
Những em sột soạt quần nâu"
(Hoàng Cầm)

4- "NHẤT SINH ĐÊ THỦ BÁI MAI HOA"
Cụ dẫn chúng tôi vào gian nhà bên trái, đây thực sự là NƠI VẬT BÁU CỦA DÂN TỘC ĐƯỢC SINH RA, nên không khí thiêng liêng đến lạ. Kiểu nhà kèo cột xưa, có 3 chiếc bàn làm tranh, giữa nhà có bàn thờ lớn, trên có một bức trung đường, bốn bức tường treo đầy những sản phẩm và bằng khen thành tích của cụ và gia đình... Tôi hiểu vì sao nho sĩ Cao Bá Quát lại nhất mực "Cả đời chỉ cúi đầu trước hoa mai". Đối với những bậc tài hoa, ta chỉ có thể ngưỡng vọng thành kính. Trước mặt chúng tôi là một nghệ nhân đã gần 90 mùa xuân, mắt vẫn tinh, tay chân vẫn thoăn thoắt, giọng nói vẫn tròn vành, và uống vẫn rất khoẻ...! Có lẽ cái "nghệ tâm" và giá trị văn hoá của dân tộc mà cụ nhất sinh theo đuổi đã truyền thổi sức sống cho cụ! Thật sự đây là một dịp may mắn khi cụ quyết định mở tủ giấy tờ, lấy ra một quyển sách cất thật kỹ, và bắt đầu chia sẻ với chúng tôi về nó: Có một nhà khoa học người Pháp tên là Maurice Durand, đã nghiên cứu về tranh Đông Hồ nước ta và kỹ thuật làm tranh của cụ Chế, mà viết nên công trình tâm huyết IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE. Để rồi ông lặn lội sang Việt Nam, đến tặng cụ đứa con tinh thần của mình vừa xuất bản. Hoá ra, sắc màu dân tộc là đây, dáng hình Đất Nước là đây, có ai ngờ: những con lợn ráy, những chú chuột đám cưới, những đứa trẻ tóc ba chỏm... lại chính là chiếc cầu nối nhà khoa học Tây phương với một cụ ông xứ Kinh Bắc! Tôi cảm động trước "sở nguyện cao quý" của họ: một người sáng tạo Cái Đẹp, một người yêu mến Cái Đẹp và mong mỏi trùng phùng với nghệ nhân! So với họ, khao khát khám phá của tôi chỉ là một hạt cát nhỏ trong cái "sứ điệp" kia! Tôi lờ mờ muốn hiểu câu nói của nhà văn "duy mỹ" Nguyễn Tuân theo một nghĩa khác:

Sản phẩm nghệ thuật có khả năng "từ một cái hữu hình nó thức dậy được những vô hình bao la, từ một cái điểm nhất định nó mở ra được một cái diện không gian, trong đó nhịp mãi lên một tấm lòng sứ điệp".

Những con người, con vật, cây cỏ... rất hữu hình, bé xinh trên tranh, đã, đang, và sẽ lại làm thức dậy hồn Việt, lại mở ra một không gian văn hoá xứ Kinh Bắc, để phương Đông gần phương Tây một bước chân, như phép chiếu "vũ trụ toàn ảnh" (holography) mà ánh chiếu không gì khác đó chính là ĐIỆP trong âu SỨ - kết nối những tấm lòng lấp lánh như chậu SỨ chưng cất ĐIỆP!

*** LỜI KẾT ***
Trời đổ cơn mưa nhẹ xoa dịu cái nóng:
"Mưa chạm ngõ ngoài
Chùm cau tóc xoã
Miệng cười kẽ lá
Mưa nhoà gương soi
...
Sao còn thẩn thơ
Sao còn ngơ ngẩn
Không về kinh đô"
(Hoàng Cầm, "Mưa Thuận Thành")

Cứ mặc cho "Mưa Thuận Thành" dẫn về đâu, thì về..., xe lại chạy men theo triền đê, trong lòng tôi dấy lên một lời hứa hẹn:
"Bao giờ về bên kia sông Đuống
Anh lại tìm em
Em mặc yếm thắm
Em thắt lụa hồng
Em đi trẩy hội non sông
Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh"
(Hoàng Cầm, "Bên kia sông Đuống")

-ZENNYNGUYEN- 3/9/2022

# data[].attributes.body
Nét phùng sơn Kinh Bắc lại được tô điểm, trang hoàng dưới một cách nhìn đầy thi vị của một nền văn hoá khác. Qua cuốn sách Imagerie Populaire Vietnamienne của Maurice Durand không chỉ được thấy cái hồn dân tộc lại được dung hoà các yếu tố thẩm mỹ, đặc biệt là quan điểm về cái đẹp của phương Tây. Tưởng chừng hai nền văn hoá khác nhau sẽ không thể nào chạm tới nhau, thế nhưng qua những thông tin của sách, văn hoá Á Đông lại trở thành cái hồn cốt được nghiên cứu một cách chuyên môn của các nước phương Tây. Không chỉ cho thấy sức ảnh hưởng cũng như những giá trị di sản nhân loại như tranh Đông Hồ nói riêng cũng như những nét văn hoá Việt Nam nói chung. Chỉ qua những bức tranh Đông Hồ, những văn hoá Kinh Bắc,...lại vẽ nên những sự kết nối với người nghệ nhân, gắn bó với cái tình cái cảnh của chốn bình yên xứ Bắc. Những giá trị ấy sẽ là cách mà ta đem đến thế giới nét độc đáo trong văn hoá, là cầu nối giữa phương Tây và phương Đông, giữa quá khứ và hiện tại, và hơn thế nữa còn là đại diện tiêu biểu để ta vươn lên trường quốc tế, giao lưu và phát huy trường tồn cả thành trì di sản mà Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung đã xây dựng trong suốt hành trình tồn tại trên Trái Đất này

# data[].attributes.body
Con người Việt Nam với nét đẹp dịu dàng, ngọt ngào đã và đang khiến người ngoại quốc đem lòng si mê, cảm mến và cũng vì lẽ đó mà nhà nghiên cứu người Pháp Maruice Durand đã tìm hiểu, sáng tạo, ký thác lại những vẻ đẹp đậm đà đó với công trình nghiên cứu về tranh dân gian Đông Hồ xứ Kinh Bắc qua tác phẩm đầy tâm huyết "IMAGERIE POPULAIRE VIETNAMIENNE". Kỳ thực, qua đó ta càng có những xúc cảm dâng trào lắng đọng khác nhau về nét phác thảo giản dị. Chỉ một bức tranh đơn sơ, mộc mạc ấy lại chứa cả một "không gian bao la" mà "hút mọi thế hệ"(NK).Những giá trị văn hóa của tác phẩm, những bài học dân gian được đúc kết trong một bức tranh. Từ đó đã thể hiện cái tài cộng hưởng với cái tình của nghệ nhân bởi lẽ chỉ qua một vài nét điêu khắc đơn sơ nhưng lại là một tiểu vũ trụ để khám phá,để thấu hiểu nâng cao khả năng cảm thụ. Và cũng từ ấy mà hình thành nên cơ sở nền tảng làm cầu nối cho một nhà khoa học nơi phương Tây xứ lạ xa xôi đến với một cụ ông xứ Kinh Bắc làm tranh Đông Hồ lâu đời. Qua những cầu nối nhỏ ấy sẽ tạo ra những cầu nối lớn hơn để truyền bá những giá trị văn hóa, truyền thống lâu đời đẹp đẽ của dân tộc Việt đến với bạn bè quốc tế.