# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Có lẽ tất cả chúng ta đều đã từng nghe câu chuyện "Con quạ thông minh". Chuyện kể về một con quạ khát nước, nó tìm thấy một chiếc bình nhưng không thể thò cổ vào được. Con quạ bèn nghĩ ra một kế, nó đi nhặt từng viên đá bỏ vào lọ để mực nước dâng lên rồi uống.

Bạn có tin câu chuyện này có thật không? Hay chỉ là ai đó đã bịa ra trong quá khứ? Nhưng nếu họ bịa, tại sao không kể về một con bồ câu khát nước cơ chứ, bồ câu thì đẹp hơn quạ mà?

Bây giờ, chúng ta ngày càng có lý do để tin rằng câu chuyện con quạ thông minh là có thực. Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Scientific Reports đã tiết lộ trí thông minh tuyệt đỉnh của loài quạ.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Chim Max Planck tại Đức. Theo đó, những con quạ không chỉ có trí tuệ, chúng còn có khả năng chế tạo những công cụ phức hợp từ 3-4 thành phần để phục vụ một mục đích rõ ràng. Đây là điều mà chỉ có con người hoặc những động vật linh trưởng lớn như vượn và tinh tinh may ra mới làm được.

Ngay cả những đứa trẻ cũng phải đợi đến khi 4-5 tuổi mới học được kỹ năng này, bởi trên khía cạnh nhận thức, đó là một nhiệm vụ thực sự phức tạp. Chế tạo công cụ đòi hỏi khả năng dự đoán các thuộc tính của vật thể và đối tượng, lập sơ đồ dự đoán trước các khả năng xảy ra trong đầu.

Nó được coi là một cột mốc khá quan trọng khi nói đến sự tiến hóa của não. Vì vậy, quan sát được hiện tượng này trên chim là điều gì đó khá ngoạn mục.

" Phát hiện này đáng chú ý bởi vì những quạ [trong thí nghiệm] không hề được đào tạo trước hoặc nhận được sự hỗ trợ nào trong việc tạo ra những công cụ phức hợp này, chúng đã tự tìm ra cách", nhà nghiên cứu chim Auguste von Bayern thuộc Viện nghiên cứu Chim Max Planck cho biết.

Nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm trên 8 con quạ giống New Caledonian, loài chim nổi tiếng có trí thông minh.

Đầu tiên, những con quạ được đặt vào một hộp câu đố mà chúng chưa từng nhìn thấy trước đây. Các nhà khoa học cho nó một chiếc hộp trong suốt có thức ăn ở trong, một chiếc que dài và đục sẵn một khe hẹp và một lỗ nhỏ trên chiếc hộp.

Với trí thông minh của mình, những con quạ không mất nhiều thời gian để biết rằng chúng phải nhặt chiếc que, đâm qua khe hẹp thì mới có thể gẩy được miếng thức ăn ra khỏi hộp.

Nhưng các nhà khoa học chưa dừng lại ở đó, họ nâng cấp hộp câu đố bằng cách thu lại chiếc que dài ban đầu, và thay bằng những đoạn que ngắn nhưng có thể ghép lại với nhau để nối dài ra. Việc nối dài chỉ yêu cầu đút chiếc que đặc vào đầu chiếc que rỗng, giống như nối ống nước, nên con quạ có thể dùng mỏ của nó để làm được.

Sau khi bài toán được đặt ra như vậy, có 4/8 con quạ (được đặt tên là Tumulte, Tabou, Mango và Jungle) đã tìm ra cách giải. Điều đặc biệt là chúng không hề được đào tạo về việc ghép các công cụ để có được chiếc que dài, nhưng đã suy nghĩ và làm được điều đó chỉ trong vòng 4-6 phút tương tác với vật thể.

" Những con chim [lấy thức ăn] thành công phản ứng như thể chúng đã có ý định trước, bởi [quan sát cho thấy] chúng sử dụng chiếc que nối dài để gẩy thức ăn ngay khi vừa ráp xong", các nhà khoa học viết trong báo cáo nghiên cứu.

Nổi bật lên trong 4 con chim này là một con có tên là Mango. Trong thử nghiệm có độ khó cao nhất, những chiếc que được bẻ nhỏ đến mức phải ghép 3-4 đoạn mới với được tới thức ăn, Mango đã làm được điều đó một cách xuất sắc.

" Ghép được công cụ phức hợp thế này đòi hỏi sự khéo léo và kiên trì", các nhà nghiên cứu viết. Thực tế, Mango đã thất bại nhiều lần, chiếc que hay bị tuổi ra, nhưng nó đã cố gắng thử lại và làm được. Điều này càng chứng tỏ nó đã có suy nghĩ và chủ ý mạnh mẽ khi ghép chiếc que để lấy thức ăn trong hộp.

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học quan sát được một con vật chế tạo được công cụ phức hợp có nhiều hơn 2 thành phần, điều mà chỉ có con người mới làm được. Trên thực tế, nhận thức của loài quạ được các nhà khoa học đánh giá tương đương những đứa trẻ 4-5 tuổi.

Nhiều thí nghiệm trước đây đã chứng minh cho điều đó. Chẳng hạn như đây là một phiên bản đời thực của câu chuyện " Con quạ thông minh", đúng là nó biết bỏ đá vào bình nước để mực nước dâng lên:

Còn đây là những con quạ biết xé giấy, cứ như chúng biết sử dụng một cây ATM trong thế giới động vật vậy:

Và đây là video thực, ghi lại những gì quan sát thấy trong tự nhiên chứ không phải môi trường thí nghiệm. Những con quạ thả hạt cứng xuống đường, đợi ô tô cán vỡ để ăn được nhân bên trong:

Cũng là trong tự nhiên, một gia đình người Nga phát hiện con quạ gần nhà họ biết chơi trò trượt tuyết:

Sau tất cả những video và nghiên cứu này, có lẽ chúng ta phải tin câu chuyện " Con quạ thông minh" là có thật. Thậm chí, những con quạ chẳng cần đi nhặt sỏi, bây giờ nó có thể nhặt hoặc tự làm một chiếc ống hút để uống nước cho nhanh, cũng có thể lắm chứ.

Tham khảo Sciencealert, Iflscience

# data[].attributes.attachment_link.title
Chuyện con quạ nhặt sỏi uống nước là có thật, và cũng không ngạc nhiên nếu nó dùng ống hút đâu

# data[].attributes.attachment_link.description
Có lẽ tất cả chúng ta đều đã từng nghe câu chuyện "Con quạ thông minh". Chuyện kể về một con quạ khát nước, nó tìm thấy một chiếc bình nhưng không thể thò cổ vào được. Con quạ bèn nghĩ ra một kế, nó đi nhặt từng viên đá bỏ vào lọ để mực nước dâng lên rồi uống.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ngành Thông ( danh pháp khoa học: Pinophyta) nhiều tài liệu tiếng Việt cũ còn gọi là ngành Hạt trần (Gymnospermae), gồm các loài cây thân gỗ lớn hoặc nhỡ, ít khi là cây bụi hoặc dây leo thân gỗ. Lá hình vảy, hình kim, hình dải, ít khi hình quạt, hình trái xoan hoặc hình lông chim.

Cơ quan sinh sản thường đơn tính, có cấu tạo nón khác với cấu tạo hoa, gồm các lá bào tử xếp xoắn ốc hoặc xếp vòng trên một trục ngắn có dạng nón. Thụ phấn nhờ gió, ít khi nhờ côn trùng. Lá noãn mở không bao hạt, mang một đến nhiều lá noãn ở nách hoặc mép. Hạt có phôi thẳng, mang một đến nhiều lá mầm.

Gỗ tương đối mềm, chỉ có quản bào chưa có mạch gỗ và sợi gỗ.

Thực vật ngành Thông phát sinh từ kỷ Devon trong đại Cổ Sinh, phát triển mạnh ở kỷ Than đá, kỷ Permi và giảm dần từ kỷ Tam điệp trong đại Trung Sinh. Nhiều loài hiện đã tuyệt diệt hoặc thu hẹp phạm vi phân bố. Người ta tìm thấy nhiều mẫu hóa thạch của thực vật ngành thông có niên đại cacbon từ khoảng 300 triệu năm trở lại đây. Những loài còn xuất hiện ngày này cũng có hóa thạch tìm được có niên đại tới 60-120 triệu năm và người ta gọi chúng là những loài thực vật cổ.

Cây phát sinh của ngành Thông theo A. Farjon và C. J. Quinn & R. A. Price (2003). Ngành Thông gồm 7 họ

Ngày nay, theo nhiều quan điểm phân loại khác nhau thì ngành thông có khoảng 6-8 họ với khoảng 65-70 chi và 600-650 loài. Bảy họ thường được công nhận như trong biểu đồ ở bên phải. Tuy nhiên, trong một vài diễn giải thì họ Cephalotaxaceae có thể được gộp trong họ Taxaceae, còn một số tác giả thì lại công nhận thêm cả Phyllocladaceae như là một họ độc lập với Podocarpaceae (trong biểu đồ này nó được gộp trong Podocarpaceae). Họ Taxodiaceae tại đây được coi là một phần của họ Cupressaceae, nhưng nó đã từng được công nhận rộng rãi trong quá khứ và có thể vẫn còn được ghi nhận trong nhiều sách hướng dẫn thực địa. Một hệ thống phân loại mới và trình tự tuyến tính dựa trên các dữ liệu phân tử có thể tìm thấy trong bài báo của Christenhusz và ctv (2011).

Trong ngành Thông trước đây người ta phân thành 7 bộ, nhưng qua kiểm tra gen thì các bộ Taxales, Araucariales, và Cupressales được xếp vào bộ Thông (Pinales). Bộ Thông cùng với 3 bộ khác là Cordaitales, Vojnovskyales và Voltziales tạo thành ngành Thông.

1. Tên gọi này là không chính xác theo quan điểm của phát sinh loài hiện đại, do ngành này chỉ là một trong số 4 ngành của thực vật hạt trần, cùng với các ngành Bạch quả, Dây gắm và Tuế, nếu gộp chung lại thì đây là một nhóm cận ngành. Xem bài Thực vật hạt trần.

2. "Catalogue of Life: 2007 Annual checklist - Conifer database". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 1 năm 2009.

3. Lott J., Liu J., Pennell K., Lesage A. & West M. (9/2002). Iron-rich particles and globoids in embryos of seeds from phyla Coniferophyta, Cycadophyta, Gnetophyta, and Ginkgophyta: characteristics of early seed plants. Canadian Journal of Botany, 80(9), 954-961, doi:10.1139/b02-083.

4. Christenhusz M.J.M., Reveal J., Farjon A., Gardner M.F., Mill R.R. & Chase, M.W. (2011) A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.

5. Nizam U. Khan, W.H. Ansari, J.N. Usmani, M. Ilyas, W. Rahman, 1971, Biflavonyls of the araucariales, Phytochemistry, 10(9), 2129-2131, doi:10.1016/S0031-9422(00)97208-X

6. V.P. Arya, H. Erdtman, T. Kubota, 1961, Chemistry of the natural order cupressales-41: The structure and stereochemistry of communic acid, Tetrahedron, 16(1-4), 255-263, doi:10.1016/0040-4020(61)80076-8

# data[].attributes.attachment_link.description
Ngành Thông ( danh pháp khoa học: Pinophyta ) nhiều tài liệu tiếng Việt cũ còn gọi là ngành Hạt trần (Gymnospermae ), gồm các loài cây thân gỗ lớn hoặc nhỡ, ít khi là cây bụi hoặc dây leo thân gỗ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Toggle the table of contents

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Họ Đào kim nương hay họ Sim (theo tên gọi của chi Rhodomyrtus), còn gọi là họ Hương đào (theo chi Myrtus) ( danh pháp khoa học: Myrtaceae) là một họ thực vật hai lá mầm, được đặt trong bộ Đào kim nương ( Myrtales). Sim (đào kim nương), đinh hương, ổi, bạch đàn, tiêu Jamaica và ổi dứa đều thuộc họ này. Tất cả các loài đều có thân gỗ, chứa tinh dầu và hoa mọc thành cụm từ 4-5 hoa đơn. Một đặc trưng nổi bật của họ này là li be nằm ở cả hai bên của xylem (chất gỗ), chứ không ở bên ngoài như ở phần lớn các loài thực vật khác. Lá của chúng thuộc loại thường xanh, mọc so le hay mọc đối, lá đơn và thông thường có mép lá nhẵn (không khía răng cưa). Hoa thường có 5 cánh hoa, mặc dù ở một vài chi thì cánh hoa rất nhỏ hay không có. Nhị hoa thường rất dễ thấy, có màu sáng và nhiều về lượng.

Thornhill et al. (2012a) ước tính niên đại nhóm chỏm cây Myrtoideae là (90,3-)83 - 71,3(-64,9) Ma (triệu năm trước),[2] với niên đại trẻ hơn, khoảng (78,3-)71,5(-65,4) Ma, được Thornhill et al. (2015) ưu tiên lựa chọn hơn;[3] niên đại (86-)80(-70) Ma được Sytsma et al. (2004) đề xuất và khoảng 75 Ma do Berger et al. (2015) đề xuất.[4][5]

Các hóa thạch phấn hoa có nguồn gốc từ siêu lục địa cổ đại Gondwana.[3] Sự tan vỡ của Gondwana trong kỷ Phấn trắng (145 đến 66 Mya) đã cô lập về mặt địa lý các đơn vị phân loại tách rời và cho phép hình thành loài nhanh chóng; cụ thể, các chi từng được coi là thành viên của họ cũ Leptospermoideae (hiện nay đã bị xóa bỏ) hiện chỉ cô lập ở Châu Đại Dương.[4] Nói chung, các chuyên gia đồng ý rằng sự hình thành loài địa lý chịu trách nhiệm cho sự khác biệt của các đơn vị phân loại của Myrtaceae, ngoại trừ trường hợp các loài của chi Leptospermum hiện nay cũng sinh tồn ở cả New Zealand và New Caledonia, những hòn đảo có thể đã bị nhấn chìm dưới nước vào thời điểm phân hóa trong thế Eocen muộn.[3]

Họ Myrtaceae chứa ít nhất 3.000 loài, phân bổ trong 130-150 chi. Chúng phân bổ rộng khắp ở vùng nhiệt đới và ôn đới ấm áp trên thế giới, và nói chung rất phổ biến trong nhiều khu vực đa dạng sinh học của thế giới. Các chi với quả nang như Eucalyptus, Corymbia, Angophora, Leptospermum, Melaleuca, Metrosideros chỉ có ở khu vực Cựu thế giới, tách biệt với chi một loài là Tepualia ở Chile. Các chi với quả nhiều cùi thịt tập trung nhiều ở miền đông Úc và Malesia ( khu sinh thái Australasia) và khu vực nhiệt đới Trung- Nam Mỹ. Eucalyptus (bạch đàn) là chi chiếm đa số, gần như có mặt ở khắp mọi nơi trong khu vực ẩm thấp hơn của Úc và kéo dài về phía bắc với mật độ thưa hơn tới tận Philipin. Một cây trong loài Eucalyptus regnans hiện nay là loại thực vật có hoa cao nhất thế giới. Các chi quan trọng khác ở Úc là Callistemon (tràm liễu), Syzygium (trâm, roi), và Melaleuca (tràm). Chi Osbornia, có nguồn gốc ở khu vực Australasia, là các loại cây đước. Eugenia, Myrcia và Calyptranthes là các chi trong số các chi lớn nhất ở Trung và Nam Mỹ. Hệ thống APG III năm 2009 công nhận 131 chi và khoảng 4.620 loài cho họ này. Các ước tính gần đây cho rằng họ này chứa khoảng 5.950 loài trong 132 chi.[6][7][8]

Trong lịch sử, họ Myrtaceae đã từng được chia thành hai phân họ.

Phân họ Myrtoideae có quả nhiều cùi thịt và lá đối, mép trơn. Phần lớn các chi trong phân họ này có một trong ba dạng dạng phôi dễ nhận ra. Các chi của Myrtoideae có thể rất khó phân biệt khi không có quả đã chín. Phân họ Myrtoideae được tìm thấy khắp thế giới trong các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, với các trung tâm đa dạng nằm ở Trung Mỹ, Nam Mỹ, đông bắc Úc và Malesia.

Phân họ Leptospermoideae có quả khô, không nứt (quả nang) và các lá mọc so le hay theo vòng xoắn. Phân họ Leptospermoideae tìm thấy chủ yếu ở Australasia, với trung tâm đa dạng nằm ở Úc. Nhiều chi ở miền tây Úc có các lá bị tiêu giảm mạnh và các hoa mang các đặc điểm điển hình cho vùng sinh trưởng khô cằn hơn.

Sự phân chia Myrtaceae thành Leptospermoideae và Myrtoideae đã bị nhiều tác giả nghi ngờ, trong đó có Johnson và Briggs (1984), các ông đã xác định 14 tông hay nhánh trong họ Myrtaceae, và phát hiện ra là phân họ Myrtoideae là đa ngành.[9] Phân tích ở mức độ phân tử của Wilson, O'Brien và cộng tác viên vào năm 2001 đã phát hiện thấy 11 phân nhóm rõ nét trong phạm vi họ này, bao gồm nhiều phân nhóm đã được Johnson và Briggs xác định.[10] Phân tích phân tử sau đó của Sytsma và Litt (2002) đã phát hiện phân nhóm Myrtoideae ở Trung - Nam Mỹ phù hợp với phân họ đa ngành Leptopermoideae.[11]

Các chi Heteropyxis và Psiloxylon, được một số học giả đưa vào trong họ Myrtaceae, nhưng trong khoảng thời gian gần đây lại được tách ra thành các họ riêng rẽ là Heteropyxidaceae và Psiloxylaceae bởi nhiều học giả, dựa trên chứng cứ về sự tách ra của chúng trước khi có sự xuất hiện của tổ tiên chung cho họ Myrtaceae.[9][11] Tuy nhiên, Wilson, O'Brien et al. cũng như hệ thống APG III năm 2009 vẫn coi các chi này là các thành phần cơ sở của họ Myrtaceae.[1][10] Phân loại năm 2005 của Wilson et al. công nhận 17 tông trong 2 phân họ Myrtoideae và Psiloxyloideae, dựa trên phân tích phát sinh chủng loài ADN lạp thể.[12]

Phân loại dưới đây lấy theo Wilson (2011)[13] với bổ sung các tông đơn chi Cloezieae, Xanthomyrteae.

Các chi

1. ^ Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105-121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.

2. Thornhill A. H., Popple L. W., Carter R. J., Ho S. Y. W. & Crisp M. D., 2012a. ^ Are pollen fossils useful for calibrating relaxed molecular clock dating of phylogenies? A comparative study using Myrtaceae. Molec. Phyl. Evol. 63(1): 15-27, doi:10.1016/j.ympev.2011.12.003.

3. ^ Thornhill A. H., Ho S. Y. W., Külheim C. & Crisp M. D., 2015. Interpreting the modern distribution of Myrtaceae using a dated molecular phylogeny. Molec. Phyl. Evol. 93: 29-43, doi:10.1016/j.ympev.2015.07.007.

4. ^ Sytsma K. J., Litt A., Zjhra M. L., Pires C., Nepokroeff M., Conti E., Walker J. & Wilson P. G., 2004. Clades, clocks, and continents: Historical and biogeographical analysis of Myrtaceae, Vochysiaceae, and relatives in the southern hemisphere. Internat. J. Plant Sci. 165(4 Suppl.): S85-S105, doi:10.1086/421066.

5. Berger B. A., Kriebel R., Spalink D. & Sytsma K. J., 2016 [in 2015]. ^ Divergence times, historical biogeography, and shifts in speciation rates of Myrtales. Molec. Phyl. Evol. 95: 116-136, doi:10.1016/j.ympev.2015.10.001.

6. ^ Christenhusz M. J. M.; Byng J. W. (2016). "The number of known plants species in the world and its annual increase". Phytotaxa. Magnolia Press. 261 (3): 201-217. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1.

7. Govaerts R. ^ et al., 2008. World Checklist of Myrtaceae. Royal Botanic Gardens, Kew. xv + 455 pp.

8. Nic Lughadha E., Govaerts R., Belyaeva I., Black N., Lindon H., Allkin R., Magill R. E. & Nicolson N., 2016. ^ Counting counts: Revised estimates of the numbers of accepted species of flowering plants, seed plants, vascular plants and land plants with a review of other recent estimates. Phytotaxa 272(1): 82-88, doi:10.11646/phytotaxa.272.1.5.

9. ^ Johnson, L. A. S.; Briggs, B. G. (1984). "Myrtales and Myrtaceae-A Phylogenetic Analysis". Annals of the Missouri Botanical Garden. 71 (3): 700. doi:10.2307/2399159. ISSN 0026-6493. JSTOR 2399159.

10. ^ Wilson, Peter G.; O'Brien, Marcelle M.; Gadek, Paul A.; Quinn, Christopher J. (2001). "Myrtaceae revisited: a reassessment of infrafamilial groups". American Journal of Botany. 88 (11): 2013-2025. doi:10.2307/3558428. JSTOR 3558428. PMID 21669634.

11. ^ Sytsma Kenneth J. & Amy Litt, 2002. Tropical disjunctions in and among the Myrtaceae clade (Myrtaceae, Heteropyxidaceae, Psiloxylaceae, Vochysiaceae): Gondwanan vicariance or dispersal? (Abstract). Botany 2002 Conference, University of Wisconsin, Madison, Wisconsin, August 4-7, 2002.

12. ^ Wilson, P. G.; O'Brien, M. M.; Heslewood, M. M.; Quinn, C. J. (2005). "Relationships within Myrtaceae sensu lato based on a matK phylogeny". Plant Systematics and Evolution. 251: 3-19. doi:10.1007/s00606-004-0162-y. S2CID 23470845.

13. ^ Wilson P. G., 2011. Myrtaceae. Trong The Families and Genera of Vascular Plants. Volume X. Sapindales, Cucurbitales, Myrtaceae, K. Kubitzki (biên tập), X:212-71. Heidelberg: Springer-Verlag, 2011.

Dữ liệu liên quan tới Myrtaceae tại Wikispecies

Phương tiện liên quan tới Myrtaceae tại Wikimedia Commons

# data[].attributes.attachment_link.description
Toggle the table of contents Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Họ Đào kim nương hay họ Sim (theo tên gọi của chi Rhodomyrtus ), còn gọi là họ Hương đào (theo chi Myrtus ) ( danh pháp khoa học: Myrtaceae) là một họ thực vật hai lá mầm, được đặt trong bộ Đào kim nương ( Myrtales).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bạch đàn, Khuynh diệp là chi thực vật có hoa Eucalyptus trong họ Đào kim nương (Myrtaceae). Các thành viên của chi này có xuất xứ từ Úc. Có hơn 700 loài bạch đàn, hầu hết có bản địa tại Australia, và một số nhỏ được tìm thấy ở New Guinea và Indonesia và một ở vùng viễn bắc Philippines và Đài Loan. Các loài bạch đàn đã được trồng ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới gồm châu Mỹ, châu Âu, châu Phi, vùng Địa Trung Hải, Trung Đông, Trung Quốc, bán đảo Ấn Độ... và cả Việt Nam.

Chi này có các loài sau:

"Eucalyptus L'Hér". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. ngày 27 tháng 1 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2010.

Boland, D.J. (2006). Forest Trees of Australia. Brooker, M.I.H., McDonald, M.W., Chippendale, G.M., Hall, N., Hyland, B.P.M., Kleinig, D.A. Collingwood, Victoria: CSIRO Publishing. 5th edition. ISBN 0-643-06969-0

Brooker, M.I.H. (2006). Field Guide to Eucalyptus. Kleinig, D.A. Melbourne: Bloomings. Third edition. ISBN 1-876473-52-5 vol. 1. South-eastern Australia.

Pankhurst, Richard (1968). Economic History of Ethiopia. Addis Ababa: Haile Selassie I University.

Dầu làm thuốc

# data[].attributes.attachment_link.description
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Bạch đàn, Khuynh diệp là chi thực vật có hoa Eucalyptus trong họ Đào kim nương (Myrtaceae). Các thành viên của chi này có xuất xứ từ Úc.

# data[].attributes.attachment_link.title
Koala là con gì? Những điều thú vị về loài động vật "đần thối" nhất thế giới

# data[].attributes.attachment_link.description
Các nội dung chính Nước Úc nổi tiếng với những loài động vật kỳ lạ và đặc trưng của mình, chuột túi, quỷ Tasmania v...v... Nhưng loài động vật mà khiến cho nhiều người cảm thích thích thú nhất chắc...

# data[].attributes.body
search - quả mía
trồng cây bằng rễ
hoa khoai tây
quả khoai tây
họ cà chua
hoa thì là
quả hướng dương
cây địa tiền
hoa mồng tơi
hoa phi lao
hoa bách tán
hoa xà cừ
bèo tổ ong

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Nấm trên thân cây này là các sinh vật phân giải.

Sinh vật phân giải hay sinh vật phân hủy là các sinh vật phân hủy các sinh vật đã chết hoặc đang thối rữa, và để làm vậy, chúng tiến hành các quy trình phân hủy tự nhiên. Giống như động vật ăn cỏ và động vật săn mồi, sinh vật phân giải là sinh vật dị dưỡng, có nghĩa là chúng sử dụng các chất hữu cơ để lấy năng lượng, cacbon và dinh dưỡng để lớn lên và phát triển. Trong khi thuật ngữ sinh vật phân giải và sinh vật ăn mùn bã thường được dùng thay nhau, sinh vật ăn mùn bã phải tiêu hóa vật chất đã chết thông qua các quá trình bên trong, trong khi đó sinh vật phân giải có thể hấp thụ chất dinh dưỡng trực tiếp thông qua các quá trình hóa học và sinh học, từ đó phân hủy các vật chất mà không cần tiêu hóa nó. Do đó, động vật không xương sống ví dụ như giun đất, rệp gỗ và hải sâm chính xác là sinh vật ăn mùn bã chứ không phải sinh vật phân giải, vì chúng phải tiêu hóa dinh dưỡng và không thể hấp thụ chúng bên ngoài.

Sinh vật phân giải giải rác chủ yếu trong nhiều hệ sinh thái là nấm. Không giống như vi khuẩn là các sinh vật đơn bào, hầu hết nấm ăn chất thối rữa mọc thành một mạng lưới các nhánh gọi là sợi nấm. Trong khi vi khuẩn chỉ giới hạn trong việc phát triển và ăn trên bề mặt của vật chất hữu cơ thì nấm có thể sử dụng sợi nấm của nó để thâm nhập vào các phần lớn hơn của vật chất hữu cơ. Thêm nữa, duy nhất nấm phân hủy gỗ đã phát triển một loại enzym cần thiết để phân hủy lignin, một chất hóa học phức tạp có trong gỗ. Hai yếu tố này khiến cho nấm trở thành sinh vật phân giải chính trong rừng, nơi rác thải có mật độ lignin cao hơn và thường xuất hiện những mảnh lớn. Nấm phân giải các chất hữu cơ bằng cách giải phóng enzym để phân hủy các vật chất đang phân rã, sau đó chúng hấp thụ dinh dưỡng trong thứ đó. Các sợi nấm được sử dụng để phân hủy vật chất và hấp thụ dinh dưỡng cũng được sử dụng để sinh sản. Khi hai sợi nấm nấm tương thích với nhau phát triển gần nhau, chúng sẽ hợp nhất lại với nhau để sinh sản và tạo thành một cây nấm khác.

Beare, MH; Hendrix, PF; Cheng, W (1992). "Microbial and faunal interactions and effects on litter nitrogen and decomposition in agroecosystems". Ecological Monographs. 62: 569-591. doi:10.2307/2937317.

Hunt HW, Colema9n DC, Ingham ER, Ingham RE, Elliot ET, Moore JC, Rose SL, Reid CPP, Morley CR (1987) "The detrital food web in a shortgrass prairie". Biology and Fertility of Soils 3: 57-68

Smith TM, Smith RL (2006) Elements of Ecology. Sixth edition. Benjamin Cummings, San Francisco, CA.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sinh vật phân giải - Wikipedia tiếng Việt

# data[].attributes.attachment_link.description
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Sinh vật phân giải hay sinh vật phân hủy là các sinh vật phân hủy các sinh vật đã chết hoặc đang thối rữa, và để làm vậy, chúng tiến hành các quy trình phân hủy tự nhiên.

# data[].attributes.attachment_caption
Thực vật một lá mầm (trái) và hai lá mầm (phải)

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Siêu thị điện máy Nguyễn Kim - www.nguyenkim.com

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ý tưởng vẽ tranh bằng rêu đến từ nữ nghệ sĩ Graffiti - Anna Garforth
Nói đến nghệ thuật Graffiti, chắc hẳn bạn sẽ nghĩ đến những bức tranh phun sơn trên tường, chân cầu... giúp những căn nhà cũ kỹ bỗng trở nên thu hút và đầy sức sống. Tuy nhiên sẽ ra sao nếu chúng ta biến tấu chất liệu sơn thành một thứ khác thiên nhiên hơn bằng chiếc máy xay sinh tố và vài nguyên liệu? Sau đây là các bước bạn cần thực hiện:
Bước 1: Đầu tiên, bạn cần 3 chén rêu xanh. Rêu mọc ở nhiều nơi, bạn có thể tìm chúng ở các nền gạch, xi măng, tảng đá và các bờ tường ẩm ướt... Bước 2: Rửa sạch đất cát bám trên rêu. Lưu ý: Bạn rửa càng sạch càng tốt. Bước 3: Cho rêu vào máy xay sinh tố. Bước 4: Bạn đổ 2 tách sữa chua, nước hoặc bia, 1/2 muỗng cà phê đường vào và cho máy xay sinh tố hoạt động. Xay nguyên liệu thật đều cho đến khi cảm thấy độ đặc dính. Nếu cảm thấy độ dính chưa đủ, bạn thêm ít nước ngô đường. Kết quả bạn sẽ thu được hỗn hợp thế này. Bước 5: Đổ hỗn hợp ra xô, rồi dùng cọ để vẽ. Bước 6: Bây giờ, bạn hãy vẽ lên tường những gì mình muốn đi nào! Bước 7: Vẽ xong rồi, bạn đừng quên chăm sóc tác phẩm của mình. Hàng ngày hãy phun nước lên đó để rêu có đủ độ ẩm phát triển. Đơn giản như vậy là bạn đã biến bức tường đơn điệu thành tác phẩm nghệ thuật độc đáo rồi đấy! Hãy mở trổ tài để bức tường nhà bạn khiến ai cũng phải trầm trồ khi nhìn vào. Bạn có thể vẽ lên tường những hình thú đáng yêu, mang thiên nhiên về ngôi nhà. Hoặc tạo những dòng chữ đầy phong cách, đậm dấu ấn của riêng bạn.
Nếu nhà bạn chưa có máy xay sinh tố, hãy trang bị ngay. Vì ngoài việc làm hỗn hợp rêu trang trí, thiết bị còn tạo nên những món thức uống thơm ngon, bổ dưỡng. Giá của sản phẩm lại vô cùng đa dạng và hợp túi tiền của nhiều người. Chỉ cần vài trăm ngàn bạn đã có thể sở hữu những chiếc máy xay hiện đại như Pensonic PB-426L, Philips HR2051/00, Panasonic MX-GM1011... thì ngại gì không sắm một chiếc cho dịp tết đến xuân về nhỉ?

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
dùng máy xay sinh tố làm hỗn hợp vẽ tường

# data[].attributes.attachment_link.title
Thay áo mới cho tường nhà đón Tết bằng "sinh tố rêu" | Nguyễn Kim Blog

# data[].attributes.attachment_link.description
Ý tưởng vẽ tranh bằng rêu đến từ nữ nghệ sĩ Graffiti - Anna Garforth Nói đến nghệ thuật Graffiti, chắc hẳn bạn sẽ nghĩ đến những bức tranh phun sơn trên tường, chân cầu... giúp những căn nhà cũ kỹ bỗng trở nên thu hút và đầy sức sống.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trong ngôi nhà rộng 20 m2 tại phường Nam Đồng, quận Đống Đa, chàng trai 25 tuổi đang ghép những mảng rêu xanh vào bức tranh dài 2 m mô tả khu rừng nhiệt đới với các mảng cao, thấp phân tầng.

Toàn bộ số thực vật được Tuấn Anh sử dụng là rêu bảo tồn (The Rare Moss) - những lớp rêu thông qua nhiều quá trình xử lý khác nhau, làm ngưng sự phát triển tế bào thực vật nhưng vẫn giữ được hình dạng, màu sắc và độ đàn hồi như rêu sống (Live Moss).

"Rêu bảo tồn không cần chăm sóc, không bị phân hủy, phù hợp với người bận rộn nhưng muốn đem sắc xanh vào không gian sống. Chúng như một tác phẩm điêu khắc nghệ thuật thực vật độc lạ được trưng bày trong nhà", anh giải thích.

Thú chơi rêu xuất hiện ở Việt Nam hơn chục năm, thường trồng kết hợp với cây bonsai, thủy sinh hoặc Terrarium (hệ sinh thái thực vật thu nhỏ trong bình thủy tinh), nhưng để biến rêu thành một tác phẩm nghệ thuật riêng lẻ thì hiếm người làm.

Ba năm trước, khi công việc tạm ngưng vì dịch bệnh, Tuấn Anh tìm đến thú chơi cây cảnh để giải khuây. Ban đầu anh trồng cây, làm các bình Terrarium, nhưng càng đi sâu tìm hiểu, chàng trai Hà Nội dành sự quan tâm đặc biệt với rêu.

"Từ trước đến nay rêu chỉ là phần phụ trong một tác phẩm, dễ bị các thực vật khác lấn át nên tôi muốn là một trong những người tiên phong phát triển ngành rêu nghệ thuật, đặc biệt là rêu bảo tồn, phục vụ những người muốn chơi nhưng không có thời gian chăm sóc", anh chia sẻ.

Là loại hình mới, ít tài liệu, kén người chơi, Tuấn Anh khi đó phải tìm tài liệu nước ngoài, tham gia các hội nhóm quốc tế để học hỏi và trao đổi kinh nghiệm. Thời gian đầu chưa biết cách xử lý rêu sống, tính toán liều lượng các chất để bảo tồn, quá trình phơi chưa đạt chuẩn... khiến anh liên tục gặp thất bại.

Tháng 6/2022, sau hai năm nghiên cứu và tạo ra sản phẩm đạt chuẩn về chất lượng, anh đã trình làng các bình Terrarium sử dụng rêu sống và các tác phẩm từ rêu bảo tồn, theo phong cách nghệ thuật hình khối và tối giản.

Theo Tuấn Anh, tạo ra một tác phẩm tranh rêu bảo tồn buộc phải trải qua bốn bước. Một là loại bỏ toàn bộ đất, cát, vi sinh vật sống trên rêu tươi, để thực vật ở trạng thái sạch nhất; hai là sử dụng các chất bảo tồn, qua nhiều quá trình xử lý khác nhau để rêu rơi vào trạng thái "ngủ đông"; ba là phơi để chất bảo tồn ngấm vào tế bào rêu; và cuối cùng là sáng tạo thành tranh treo tường, làm hòn non bộ hoặc các vật phẩm trưng bày tại bàn làm việc, hộc bàn. Trung bình một tác phẩm mất 7-10 ngày để hoàn thiện, cần tối đa hai người làm.

"Nhưng khó nhất là quá trình phơi. Công đoạn này mất từ 5-7 ngày trong điều kiện có nắng và thời tiết hanh khô, nhưng nếu gặp ngày trời nồm ẩm, người thợ thiếu kinh nghiệm khiến rêu phơi chưa tới độ, dễ bị hỏng, buộc phải làm lại", anh nói.

Lần đầu giới thiệu các bức tranh rêu bảo tồn không cần chăm sóc nhưng vẫn giữ nguyên độ tươi xanh ra thị trường, nhiều người không tin. "Nhưng đó là họ chưa biết đến các kỹ thuật làm rêu bảo tồn. Và nhiệm vụ của tôi là giới thiệu, giải thích về sản phẩm này đến với người dùng, dù loại hình này phát triển rất lâu ở nước ngoài", chàng trai 25 tuổi chia sẻ.

Khác với các thực vật có tỷ lệ sống phụ thuộc vào cách chăm sóc, tranh rêu bảo tồn có độ bền từ 5 năm đến vài chục năm. Trong trường hợp tranh bám bụi, bạc màu sau thời gian dài sử dụng, khách hàng có thể liên hệ cửa hàng để được bảo dưỡng, làm sạch.

So với mặt bằng chung, giá bán các tác phẩm từ rêu sống và bảo tồn của Tuấn Anh nhỉnh hơn. Lý giải về điều này, anh cho rằng đây đều là sản phẩm mới, mang lại không gian sống xanh cho căn nhà nhưng không tốn thời gian chăm sóc. Chưa kể, hơn 20 loại rêu sử dụng đều là hàng cao cấp ở trong và ngoài nước mang đến những trải nghiệm tốt nhất cho người dùng.

"Khi tôi giới thiệu về sản phẩm đa số khách hàng đều ưng ý và quyết định mua", chàng trai trẻ nói và cho biết khách chọn tranh rêu bảo tồn trong độ tuổi từ 25 tuổi đến 45 tuổi, kinh tế ổn định, muốn làm đẹp cho không gian sống.

Tháng 6/2022, anh Trần Phương Nam, 30 tuổi, quận Long Biên, đặt mua một bức tranh rêu của Tuấn Anh, giá 16 triệu đồng. Biết đến cửa hàng qua các sản phẩm Terrarium với mong muốn trang trí cho phòng ăn nhưng anh Nam lại bị thu hút bởi tranh rêu bảo tồn.

"Các lớp tường rêu bảo tồn được thiết kế cực kì tỉ mỉ và phức tạp, khiến phòng ăn của gia đình tôi thêm sinh độc, có sức sống. Đặc biệt khi ánh điện vàng chiếu vào chúng càng trở nên lung linh, có chiều sâu, xem rất đã mắt", anh Nam bày tỏ.

Bên cạnh lượng đơn hàng ổn định từ các sản phẩm Terrarium, Tuấn Anh đã cung cấp hơn 30 tác phẩm về tranh rêu ra thị trường với đủ các kích cỡ, từ để bàn cho đến các sản phẩm có kích thước lớn. Giá các sản phẩm Terrarium dao động 1-5 triệu đồng, riêng tác phẩm rêu bảo tồn từ 2 triệu đồng đến vài chục triệu đồng, thậm chí là cả trăm triệu đồng tùy thuộc vào kích thước, độ khó và yêu cầu của khách hàng.

Trong thời gian tới Tuấn Anh dự định thực hiện nhiều tác phẩm từ rêu mang phong cách độc lạ, gửi gắm các thông điệp riêng đến khách hàng. "Rêu nghệ thuật là cả một kho tàng cần nhiều thời gian để tìm hiểu và khai phá. Bên cạnh việc tạo các tác phẩm mới, tôi muốn xây dựng một cộng đồng chơi rêu chuyên nghiệp ở Việt Nam", chàng trai 25 tuổi nói.
Quỳnh Nguyễn

# data[].attributes.attachment_link.description
Trong ngôi nhà rộng 20 m2 tại phường Nam Đồng, quận Đống Đa, chàng trai 25 tuổi đang ghép những mảng rêu xanh vào bức tranh dài 2 m mô tả khu rừng nhiệt đới với các mảng cao, thấp phân tầng.

# data[].attributes.attachment_caption
Internal surface of the peridium of the slime mold Tubifera dudkae with spores.

# data[].attributes.attachment_caption
Spore clusters, formed inside sporangia of the slime mold Reticularia olivacea, from pine forests of eastern Ukraine.

# data[].attributes.attachment_caption
Fruit mold with spores and distinguishable cellular growth. (2000x)

# data[].attributes.attachment_caption
Spores and elaters from a horsetail. (Equisetum, microscopic view)

# data[].attributes.attachment_caption
Dehisced fern sporangia. (microscopic view, no spores are visible)

# data[].attributes.attachment_caption
Spores of the moss Bartramia ithyphylla. (microscopic view, 400x)

# data[].attributes.attachment_caption
Fossil trilete spores (blue) and a spore tetrad (green) of Late Silurian origin

# data[].attributes.attachment_caption
Asci of Morchella elata, containing ascospores

# data[].attributes.attachment_caption
Fresh snow partially covers rough-stalked feather-moss (Brachythecium rutabulum), growing on a thinned hybrid black poplar (Populus x canadensis). The last stag

# data[].attributes.body
Tên gọi "royal fern" (dương xỉ vua) trong tiếng Anh là do nó là một trong những loài dương xỉ châu Âu to lớn nhất và gây ấn tượng mạnh nhất. Trong một số tài liệu của Mỹ, người ta gọi nó là "old world royal fern" (dương xỉ vua cựu thế giới) là để phân biệt với loài dương xỉ vua châu Mỹ có quan hệ họ hàng rất gần là O. spectabilis. Tuy nhiên, thuật ngữ này không được tìm thấy trong các tài liệu của người Anh.[3] Đôi khi người ta gọi nó là dương xỉ hoa do bề ngoài các lá lược sinh sản của nó.

# data[].attributes.attachment_link.title
lady fern - Athyrium filix-femina. Identification and Characteristics

# data[].attributes.body
một loại dương xỉ lớn, bản địa thường được tìm thấy trong rừng và dọc theo các con suối.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dớn trắng từ lâu đã nổi tiếng với ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp. Tuy nhiên, vẫn chưa nhiều người biết đến nguồn gốc của dớn trắng hay còn gọi là Sphagnum moss. Bài viết sau đây sẽ kể bạn nghe những câu chuyện thú vị về loại thực vật này. Bạn cũng sẽ hiểu hơn về các phân loại và các ứng dụng hiện có của dớn trắng!

Nguồn gốc của dớn trắng (Sphagnum moss)

Về bản chất, dớn trắng là một loại rêu xanh*. Một loại cây sinh trưởng chậm rất nhỏ, cứng, có khi chỉ một cả thể chỉ là một tế bào. Dớn sử dụng ánh sáng để quang hợp tạo chất dinh dưỡng giống như các cây thông thường.
*Rêu được cho là đã phát triển k hoảng 540 triệu năm trước. Những bào tử ban đầu của rêu dược cho nguyên liệu đầu tiên của sự sống, trước cả động vật. Cây rêu không có rễ, chồi hay hạt, chỉ có lá, thân và những sợi tơ mảnh gọi là "rhizoid" để neo mình vào đá và cây. Có hơn 12.000 loài rêu khác nhau. Tuổi thọ của nó thường từ hai đến 10 năm tùy thuộc vào loài.
Dớn trắng cũng như rêu tạo ra bào tử giống như dương xỉ để sinh sản và phân tán nhờ gió. Chúng thường sinh trưởng ở gần nguồn nước hoặc môi trường ẩm ướt. Bạn có thể tìm thấy rêu ở bất cứ đâu từ vùng nhiệt đới đến vùng cực, ở khắp mọi nơi trừ vùng nước mặn. Dớn thường được tìm thấy ở sâu trên Bờ biển phía Tây của Đảo Nam của New Zealand, dọc theo dòng nước chảy từ dãy Alps phía Nam ngoạn mục, hoặc ở các đầm lầy miền nam Chile, từ dãy núi Nahuelbuta đến Cabo de Hornos. Hiện nay, người ta đã có thể nuôi trồng dớn để cung cấp số lượng lớn với nhu cầu của người tiêu dùng. Một số quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản cũng trồng và xuất khẩu dớn trắng.

Phân loại, đánh giá chất lượng của dớn trắng

Có nhiều yếu tố để đánh giá chất lượng của dớn trắng. Một giá thể dớn tốt thường có các sợi nhánh dài, nhìn tổng thể độ tơi, phồng, và được lọc bỏ vớn vụn, bụi trước khi đóng gói.

Trên thế giới, hiện có khoảng gần 150 loài dớn đa dạng về kích cỡ, màu sắc, cầu tạo hóa học được tìm thấy. Hiện có 4 loài dớn là phổ biến nhất:

Giống Sphagnum cristatum được cho là loài dớn trắng có chất lượng cao nhất. Cây sinh trưởng tự nhiên tại New Zealand. Dớn trắng New Zealand nổi tiếng bởi cấu trúc lá dày, các nhánh sợi dài giúp tối ưu việc quấn quanh rễ lan.

Giống dớn trắng Sphagnum magellanicium hay thường được gọi là dớn trắng Chile. Dớn Chile có sợi nhánh ngắn hơn và cấu trúc mọc thành cụm. Điều đó thường khiến mật độ của loại dớn này cao hơn khi sử dụng.

Hai giống dớn phổ biến khác là Sphagnum palustre và Sphagnum cuspidatum có nguồn gốc từ Nhật Bản và Trung Quốc. Đây được cho là những dòng dớn có giá thành rẻ hơn. Các dòng dớn này cũng có thời gian phân rã ngắn hơn so với hai loài trên.

Ứng dụng của dớn trắng (Sphagnum Moss)

Trong các tài liệu ghi chép về quá khứ:

Trong Thế chiến thứ hai, dớn được dùng làm băng để cầm máu vết thương và có một số tác dụng kháng sinh.

Ở Mexico, dớn trắng còn được sử dụng trong trang trí Giáng sinh.

Trước đây, người ta còn đốt dớn để sưởi ấm nhà cửa trong thời đói kém.

Hiện nay, ứng dụng trong nông nghiệp:

Nhiều người làm vườn Nhật Bản trồng dớn để tạo ra những khu vườn cổ kính, yên bình.

Dớn được khuyên dùng như một loại giá thể trồng lan hữu dụng bởi tính ứng dụng cao trong kỹ thuật trồng phong lan.

Dớn có thể là chất nền cho mọi loại cây. Đặc biệt là các loại cây ưa sống trong môi trường acid, dòng berry, dòng cây ăn thịt.

Sphagnol, một thành phần của dớn có khả năng kháng khuẩn. Được ứng dụng giúp rễ mau lành và bảo vệ chúng khỏi ký sinh trùng và bệnh tật.

Được sử dụng cho các ngành nông nghiệp khác như: làm vườn thẳng đứng, vận chuyển hoa hoặc ghép cây ăn quả.

Nó có thể được ứng dụng như một chất cải thiện cấu trúc đất. Dớn tăng khả năng thoát nước và giảm khả năng cây hấp thụ độ ẩm quá mức từ đất.

Dớn còn được ứng dụng trong trồng tiểu cảnh, thủy sinh. Bởi dớn cung cấp độ ẩm thích hợp và an toàn, đặc biệt với một số loài bò sát, gặm nhấm.

Dớn trắng là một sản phẩm bền vững và thân thiện với môi trường

Đây là một nguồn tài nguyên thiên nhiên có thể tái tạo. Các vùng dớn sinh trưởng tự nhiên có thể tái khai thác ở cường độ cao trong khoảng 2 đến 5 năm tùy thuộc vào điều kiện khí hậu. Tại một số nơi như Chile, tài nguyên dớn trắng được bảo vệ bởi các đạo luật. Đó là một hoạt động để đảm bảo việc thu hoạch dớn là vừa đủ để quần thể có thể tái sinh sản.
Bài viết được thu thập, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn và chuyển ngữ bởi đội ngũ Ban Công Xanh.

Những thông tin trên về dớn trắng Sphagnum moss có khiến bạn cảm thấy thú vị. Hãy theo dõi những bài kế tiếp của Ban công xanh để đọc về cách sử dụng cũng như so sánh cụ thể các loại dớn nhé!

# data[].attributes.attachment_link.title
Những điều có thể bạn chưa biết về Dớn trắng (Sphagnum Moss)

# data[].attributes.attachment_link.description
Dớn trắng từ lâu đã nổi tiếng với ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp. Tuy nhiên, vẫn chưa nhiều người biết đến nguồn gốc của dớn trắng hay còn gọi là Sphagnum moss. Bài viết sau đây sẽ kể bạn nghe những câu chuyện thú vị về loại thực vật này.

# data[].attributes.body
Rêu là một loại thực vật không có mạch thuộc ngành Bryophyta. Chúng là những cây nhỏ, đơn giản không có rễ, thân và lá thật và sinh sản bằng cách sử dụng các bào tử trên lá của chúng, được gọi là bào tử.

Một số ví dụ về rêu bao gồm:

Rêu Sphagnum: một loại rêu thường được tìm thấy trong các bãi than bùn và được biết đến với khả năng hấp thụ và giữ nước.

Rêu tuần lộc: một loại rêu mọc ở vùng bắc cực và cận bắc cực và là nguồn thức ăn quan trọng cho tuần lộc và các loài động vật khác.

Rêu lá rộng: một loại rêu thường được tìm thấy trong môi trường ẩm ướt, râm mát và có hình dạng lá rộng, đặc biệt.

Rêu dương xỉ: một loại rêu thường được tìm thấy trong môi trường ẩm ướt, râm mát và có hình dáng đặc biệt giống dương xỉ.

Rêu Plagiomnium: một loại rêu thường mọc trên thân, cành cây và có màu xanh tươi đặc trưng.

Mosses are a type of non-vascular plant that belong to the division Bryophyta. They are small, simple plants that lack true roots, stems, and leaves and reproduce using spores of their leaves, known as spores.

Some examples of mosses include:

Sphagnum moss: a type of moss that is commonly found in peat bogs and is known for its ability to absorb and retain water.

Reindeer moss: a type of moss that grows in arctic and sub-arctic regions and is an important source of food for reindeer and other animals.

Broader leaf moss: a type of moss that is commonly found in damp, shady environments and has a distinctive, broad leaf shape.

Fern moss: a type of moss that is commonly found in damp, shady environments and has a distinctive, fern-like appearance.

Plagiomnium moss: a type of moss that is commonly found growing on tree trunks and branches and has a distinctive, bright green color.

# data[].attributes.headline
9 cách làm sữa chua đơn giản, dễ dàng mà có ngay tuyệt phẩm

# data[].attributes.subject
9 cách làm sữa chua đơn giản, dễ dàng mà có ngay tuyệt phẩm

# data[].attributes.body
Nguyên liệu làm sữa chua trắng bao gồm:

Hũ đựng và nồi ủ.

1 lon sữa đặc có đường.

Nước sôi, nước đun sôi để nguội.

1 hũ yaourt làm men cái (bạn có thể chọn sữa chua đóng hộp hoặc loại tự làm ở nhà đều được).

Thau hoặc ca lớn (ca nhựa loại lớn, dung tích khoảng 2 lít trở lên để có thể đổ sữa vào hũ đựng dễ dàng hơn).

Thực hiện:

Đổ sữa đặc ra thau lớn. Bạn có thể dùng ca nhựa. Dùng lon đựng sữa đặc vừa rồi đong thêm 1 lon nước sôi và 2 lon nước đun sôi để nguội vào thau sữa đặc.

Khuấy đều cho sữa đặc tan hoàn toàn rồi cho sữa chua men cái vào (nếu bạn cho sữa chua men cái vào quá sớm, gặp nước sôi sẽ làm hỏng men).

Cho hỗn hợp sữa vào hũ đựng và đậy nắp lại rồi đem đi ủ.

Lưu ý khi ủ sữa chua sữa đặc:

Không ủ bằng nước quá nóng. Trong lúc làm sữa chua, nếu dùng nước quá nóng sẽ làm hỏng men, nên bạn có thể nấu một ấm nước lớn, dùng một phần để pha sữa. Sau khi bạn pha chế xong hỗn hợp sữa, nước đã đun sôi sẽ hạ xuống nhiệt độ thích hợp để ủ sữa chua.

Canh thời gian ủ. Lượng men càng nhiều, sữa sẽ càng chua và đông đặc. Nên thông thường, sau khi ủ khoảng 6 tiếng sữa đã bắt đồng đông lại và có vị chua dịu nhẹ. Nếu bạn muốn ăn yaourt ngọt, dẻo và mềm thì có thể ngừng ủ sau 6 tiếng.

Đậy kín đồ ủ sữa chua. Bạn hãy đậy kín nồi ủ để có thể duy trì nhiệt độ đủ để lên men sữa chua. Nếu muốn dùng nồi cơm để ủ thì không cần cắm điện. Khi cần duy trì nhiệt độ, bạn đặt một lớp lót để sữa chua không tiếp xúc trực tiếp với đáy nồi và bật chế độ hâm của nồi cơm trong 3–4 phút. Ngoài ra, khi làm sữa chua tại nhà, có thể bạn sẽ không có những dụng cụ tiện lợi như máy làm sữa chua hoặc nồi ủ chuyên dụng. Trong trường hợp này, bạn vẫn có thể áp dụng cách làm sữa chua ngon bằng một cái thau lớn. Bạn cho sữa chua vào thau, ngâm thau vào chậu nước nóng rồi dùng khăn dày bọc quanh miệng thau để giữ độ ấm. Sau đó, bạn ủ sữa chua trong khoảng 8 tiếng hoặc đến khi nào sữa đạt độ chua vừa ý.

Sau khi ủ, bạn có thể bảo quản sữa chua ở ngăn mát tủ lạnh trong 2 tuần và dùng dần. Tuy nhiên, để đảm bảo dinh dưỡng, bạn nên dùng hết trong vòng 1 tuần sau khi thành phẩm. Bạn cũng có thể chừa lại 1 hũ để làm men cái cho mẻ sữa chua tiếp theo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nguyên liệu làm sữa chua tại nhà:

1 lít sữa tươi

1 hũ sữa chua men cái

Dụng cụ nấu, đựng và ủ sữa chua

1/2 lon sữa đặc (hoặc dùng nhiều hơn tùy theo độ ngọt mong muốn của bạn)

Thực hiện:

Bạn cho sữa đặc và sữa tươi vào nồi, bắc lên bếp và khuấy đều, nhẹ tay theo 1 chiều. Đến khi sữa đạt 70-80oC thì tắt bếp.

Sau khi hỗn hợp nguội bớt, cho sữa chua cái vào khuấy đều rồi múc vào hũ đem đi ủ.

Bạn có thể dùng 1 hũ yaourt đang ủ để ăn thử và chọn lựa thời gian ủ phù hợp với khẩu vị của mình.

1.4. Cách làm yaourt không đường tại nhà

Nguyên liệu làm yaourt không đường

1 lít sữa tươi không đường

1 hũ sữa chua men cái không đường

Dụng cụ nấu, đựng và ủ sữa chua

Thực hiện:

Bạn cho sữa tươi không đường vào nồi, đun nóng lên và khuấy đều, nhẹ tay theo 1 chiều. Đến khi sữa đạt khoảng 40oC thì tắt bếp. Bạn có thể dùng tay kiểm tra, thấy sữa ấm vừa phải là được.

Cho sữa chua cái vào khuấy đều rồi múc vào hũ đem đi ủ khoảng 6-8 tiếng

Bạn có thể dùng 1 hũ yaourt đang ủ ăn thử, nếu thấy đạt được vị chua như ý rồi thì bảo quản sữa chua không đường trong ngăn mát tủ lạnh nhé.

Ăn sữa chua không chỉ giúp giảm cân, đẹp da từ bên trong mà bạn có thể tự làm mặt nạ sữa chua để dưỡng da nữa đấy! Sử dụng sữa chua không đường sẽ không lo làm da bị bắt nắng.

2. Cách làm yaourt nhiều vị ngon mà đơn giản

Sữa chua nhiều vị là sự kết hợp mới lạ, hấp dẫn giữa sữa chua và những thành phần có nguồn gốc thiên nhiên như nha đam, nếp cẩm, trà xanh, trái cây...

Việc biến hóa thành nhiều món ngon với sữa chua giúp cho hương vị thêm phần đặc sắc và kích thích vị giác của cả gia đình.

2.1. Cách làm sữa chua dẻo tại nhà

Nguyên liệu cần dùng:

Sữa đặc và sữa tươi, sữa chua cái.

Dụng cụ làm, đựng và ủ sữa chua.

Bột gelatin.

Thực hiện:

Cách làm sữa chua dẻo tại nhà không có quá nhiều khác biệt so với cách làm sữa chua bằng sữa đặc và sữa tươi. Tuy nhiên, sau khi đã khuấy đều hỗn hợp sữa cùng sữa chua cái, bạn cho thêm gelatin (đã được ngâm trong nước 5 phút để nở) vào sữa rồi múc vào 1 hộp lớn và tiến hành ủ như bình thường.

Sau khi ủ sữa chua dẻo, bạn mang để vào ngăn mát tủ lạnh khoảng 2 tiếng rồi cắt thành khối vuông vừa phải để ăn cùng trái cây.

2.2 Làm sữa chua nha đam tại nhà

Sữa chua nha đam với vị thanh mát từ những miếng nha đam giòn dai mọng nước, là một trong những món ăn giải nhiệt được rất nhiều người yêu thích.

Thực hiện:

Nha đam gọt vỏ, rửa dưới nước lạnh để giảm bớt lượng nhựa, sau đó ngâm vào thau nước có pha ít muối và 15ml nước cốt chanh trong vòng 5 phút.

Bạn xắt hạt lựu phần thịt trong của nha đam và rửa lại thêm 5-6 lần nữa rồi để ráo.

Kế tiếp, bạn nấu nước sôi, cho nha đam vào luộc nhanh 45 giây đến 1 phút. Sau đó vớt nha đam ra ngâm vào 200ml nước đá lạnh có pha 2 thìa súp đường trong khoảng 1 tiếng rồi vớt ra để ráo.

Bạn tiến hành pha chế hỗn hợp sữa rồi cho nha đam vào và tiến hành ủ như bình thường là đã có những hũ sữa chua nha đam thanh mát rồi.

2.3. Cách làm yaourt nếp cẩm

Nguyên liệu cần dùng:

3 lá dứa

1 lít nước lạnh

200g nếp cẩm

100g đường trắng

1/2 thìa cà phê muối

100ml nước cốt dừa

Sữa chua (bạn có thể chọn làm sữa chua trắng theo bất cứ công thức nào phía trên).

Thực hiện:

Gạo nếp cẩm đem vo sạch và ngâm trong khoảng 3-4 tiếng để nếp nở.

Nếp cẩm sau khi ngâm xong, vo lại 1 lượt nữa để sạch hơn rồi cho vào nồi. Thêm vào nước và một ít muối rồi đun nhỏ lửa đến khi thấy nếp chín và sánh lại. Trong khi đun, bạn cho lá dứa vào đun cùng, thỉnh thoảng bạn nhớ khuấy đều tay nhé. (Lưu ý: Nếp vừa chín mềm là được, bạn không nên đun quá lâu để tránh bị lại nếp).

Khi nếp bắt đầu chín thì bạn cho đường vào, đảo đều và đun thêm 5 phút cho ngấm đều đường. Tắt bếp và để nếp thật nguội.

Múc chè nếp cẩm ra cốc, cho yaourt và nước cốt dừa vào là có thể dùng được sữa chua nếp cẩm rồi.

2.4. Công thức làm sữa chua từ trà xanh

# data[].attributes.attachment_link.title
9 cách làm sữa chua đơn giản, dễ dàng mà có ngay tuyệt phẩm

# data[].attributes.attachment_link.description
Nguyên liệu làm sữa chua tại nhà: 1 lít sữa tươi 1 hũ sữa chua men cái Dụng cụ nấu, đựng và ủ sữa chua 1/2 lon sữa đặc (hoặc dùng nhiều hơn tùy theo độ ngọt mong muốn của bạn) Thực hiện: Bạn cho sữa đặc và sữa tươi vào nồi, bắc lên bếp và khuấy đều, nhẹ tay theo 1 chiều.

# data[].attributes.body
1 chai sữa đặc
2 túi sữa không đường
1 hộp sữa chua

0.3 l nước sôi
0.15 nước sôi để ngội

cốc đựng sữa.

# data[].attributes.attachment_link.title
3 BƯỚC LÀM SỮA CHUA TẠI NHÀ DẺO MỊN ĐƠN GIẢN KHÔNG BỊ TÁCH NƯỚC | YOGURT HOMEMADE - CKK

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Sáng - Bác sĩ Da liễu - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng.
Bệnh nấm là loại bệnh thường gặp bởi nấm sống trong môi trường và có thể phát triển nhanh với điều kiện ấm áp, ẩm ướt. Nếu phát hiện triệu chứng của bệnh sớm có thể giúp cho quá trình điều trị hiệu quả, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
Nhiễm nấm móng là một trong các loại bệnh nấm thường gặp phổ biến ở móng tay hoặc móng chân có thể khiến cho móng bị thay đổi màu, dày ở bờ tự do củ móng, ly tách móng và bị mục móng.

Nhiễm nấm móng có thể do nhiều loại nấm khác nhau (nấm men hoặc nấm sợi) sống trong môi trường. Các vết nứt nhỏ trên móng tay hoặc vùng da xung quanh có thể cho phép những vi khuẩn này xâm nhập vào móng tay và gây nhiễm trùng. Bất cứ ai cũng cũng thể bị bệnh nấm móng, nhưng đối tượng dễ bị nhiễm hơn là những người lớn tuổi; chấn thương móng tay hoặc phẫu thuật móng tay; bệnh tiểu đường; hệ thống miễn dịch suy yếu; gặp phải vấn đề về lưu thông máu, chân của vận động viên.

Triệu chứng: Bệnh nấm móng thường có triệu chứng là: Thay đổi màu sắc của móng (vàng, nâu hoặc trắng), dày ở bờ tự do củ móng, ly tách móng và bị mục móng.

nhiễm nấm móng thường không đau, trừ khi bệnh trở nên nghiêm trọng. Một số người bị nhiễm nấm móng chân cũng có thể bị nhiễm nấm da ở bàn chân, đặc biệt là giữa các ngón chân.

Chẩn đoán: Để chẩn đoán bệnh nấm móng có thể nhìn móng bị ảnh hưởng và hỏi về các triệu chứng. Ngoài ra, có thể lấy móng tay soi dưới kính hiển vi hoặc gửi đến phòng thí nghiệm nuôi cấy nấm.

Điều trị: Nhiễm nấm móng có thể khó chữa và bệnh sẽ không khỏi nếu không được điều trị bằng thuốc. Điều trị tốt nhất cho nấm móng là thuốc theo kê đơn của bác sĩ da liễu. Trong trường hợp bệnh nghiêm trọng, bác sĩ có thể loại bỏ móng hoàn toàn, và phải mất vài tháng đến một năm để loại bỏ nhiễm trùng.

Phòng bệnh: Để phòng bệnh nấm móng cần giữ cho bàn tay và bàn chân sạch sẽ, khô ráo. Cắt móng tay và móng chân đồng thời giữ cho chúng luôn được sạch sẽ, không đi chân trần ở các khu vực thay đồ và nhà tắm công cộng, không sử dụng chung kìm bấm móng tay.

Bệnh nấm Candida là một bệnh nhiễm trùng bởi nấm men. Candida thường sống bên trong ở thể (chẳng hạn miệng, cổ họng, ruột và âm dạo) và trên da mà không ra bất kỳ vấn đề nào. Đôi khi Candida có thể nhân lên và gây nhiễm trùng nếu đó là môi trường âm đạo.

Những người có khả năng nhiễm bệnh nấm âm đạo bao gồm: Phụ nữ đang mang thai; phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai; bị tiểu đường; có hệ thống miễn dịch kém (Nhiễm HIV hoặc sử dụng các loại thuốc làm suy yếu hệ thống miễn dịch như steroid, hoá trị liệu...); đang hoặc đã sử dụng kháng sinh.

Triệu chứng: Nhiễm bệnh nấm Candida ở âm đạo sẽ gây ra các triệu chứng như: ngứa âm đạo hoặc đau nhức khi giao hợp; Dịch tiết âm đạo bất thường. Mặc dù hầu hết nấm candida âm đạo là nhẹ, nhưng ở một số phụ nữ có thể sẽ bị trùng nặng liên quan đến đỏ, sưng và vết nứt trên thành âm đạo.

Chẩn đoán và xét nghiệm: Để chẩn đoán bệnh nấm âm đạo cần lấy một mẫu nhỏ dịch âm đạo và quan sát dưới kính hiển vi, hoặc có thể gửi đến phòng thí nghiệm để nuôi cấy. Tuy nhiên, nuôi cấy nấm dương tính không phải lúc nào cũng có nghĩa là do candida gây ra.

Điều trị: Nấm candida âm đạo thường được điều trị bằng thuốc kháng nấm. Đối với hầu hết các bệnh nhiễm trùng, phương pháp điều trị là sử dụng thuốc kháng nấm đặt trong âm đạo hoặc một liều fluconazole bằng đường uống. Đối với trường hợp nhiễm nấm nặng, cần bổ sung thêm phương pháp điều trị. Những phương pháp này bao gồm: liều uống fluconazole, hoặc các thuốc đặt âm đạo như acid boric, nystatin, flucytosine.

Phòng bệnh: Để ngăn ngừa nhiễm nấm âm đạo, nên sử dụng quần áo có chất liệu vải cotton. Chỉ sử dụng kháng sinh khi được sự chỉ định của bác sĩ.

Bệnh nấm candida ở miệng và cổ họng được gọi là nấm miệng. Còn bệnh nấm candida ở thực quản (ống nối cổ họng với dạ dày) được gọi là bệnh viêm thực quản do nấm candida. Nấm candida thực quản là một trong những bệnh nhiễm trùng phổ biến nhất ở những người nhiễm HIV/AIDS, ung thư máu, người người mắc bệnh bạch cầu, ung thư hạch.Người điều trị các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.

Bệnh nấm miệng, cổ họng và thực quản là không phổ biến ở người lớn khỏe mạnh. Những người có nguy cơ cao nhiễm bệnh bao gồm trẻ sơ sinh, đặc biệt là những trẻ dưới 1 tháng tuổi và những người thường: đeo răng giả, bị tiểu đường, bị ung thư, bị nhiễm HIV/AIDS, uống kháng sinh hoặc corticosteroid

Triệu chứng: Bệnh nấm miệng và cổ họng có nhiều triệu chứng khác nhau, bao gồm: các mảng trắng ở má trong, lưỡi, vòm miệng và cổ họng; đỏ hoặc đau; mất vị giác; đau khi ăn hoặc nuốt; nứt và đỏ ở khoé miệng. Các triệu chứng nấm candida ở thực quản bao gồm đau khi nuốt và khó nuốt.

Chẩn đoán và xét nghiệm: Bác sĩ có thể chẩn đoán nấm miệng hoặc cổ họng bằng cách quan sát vị trí mắc nấm. Đôi khi, bác sĩ có thể lấy một mẫu nhỏ từ miệng hoặc cổ họng gửi đến phòng thí nghiệm để quan sát dưới kính hiển vi hoặc nuôi cấy nấm. Đối với nấm thực quản thì thường chẩn đoán bằng nội soi.

Điều trị: Bệnh nấm miệng, cổ họng và thực quản đều được điều trị bằng thuốc chống nấm. Thời gian điều trị khoảng từ 7-14 ngày. Những loại thuốc này bao gồm: clotrimazole, miconazole hoặc nystatin. Đối với những trường hợp nhiễm trùng nặng, phương pháp điều trị phổ biến nhất là sử dụng fluconazole bằng đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch.

Phòng bệnh: Cách ngăn ngừa nấm ở miệng, cổ họng là duy trì sức khỏe răng miệng, súc miệng hoặc đánh răng sau khi sử dụng corticosteroid dạng hít.

Bệnh nấm da mảng tròn là bệnh nhiễm trùng da phổ biến do nấm gây ra. Nó gây ra các mảng thương tổn da hình tròn (giống hình đồng tiền). Nấm gây nhiễm trùng có thể sống trên da, bề mặt và trên các vật dụng như quần áo, khăn tắm, khăn trải giường.

Các khu vực trên cơ thể có thể bị nhiễm nấm: Bàn chân, háng, đùi trong hoặc mông, da đầu, râu. Bệnh cũng có thể ảnh hưởng đến da trong hầu hết bộ phận cơ thể như móng tay và móng chân.

Triệu chứng: Tùy thuộc vào vị trí nhiễm nấm trên cơ thể sẽ có các triệu chứng khác nhau. Triệu chứng xuất hiện khoảng từ 4-14 ngày sau khi da tiếp xúc với nấm gây bệnh.

Chẩn đoán và điều trị: Bác sĩ có thể lấy những mảng da nhỏ để kiểm tra dưới kính hiển vi hoặc gửi đến phòng thí nghiệm để nuôi cấy nấm. Điều trị nấm mảng tròn phụ thuộc vào vị trí của nó trên cơ thể và mức độ nhiễm trùng. Một số dạng nấm có thể sử dụng thuốc không kê đơn. Hoặc sử dụng kem bôi da. Đối với vị trí trên da có thể sử dụng thuốc không kê đơn bao gồm: Clotrimazole ; Miconazole; Terbinafine ; Ketoconazole. Đối vị trí da đầu thường cần điều trị bằng thuốc kháng nấm theo toa từ 1 đến 3 tháng. Thuốc này bao gồm: Griseofulvin; Terbinafin; Itraconazole; Fluconazole.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bệnh nấm là loại bệnh thường gặp bởi nấm sống trong môi trường và có thể phát triển nhanh với điều kiện ấm áp, ẩm ướt. Nếu phát hiện triệu chứng của bệnh sớm có thể giúp cho quá trình điều trị hiệu quả, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

# data[].attributes.attachment_caption
Diagram of an apothecium (the typical cup-like reproductive structure of Ascomycetes) showing sterile tissues as well as developing and mature asci.

# data[].attributes.attachment_caption
Conidiospores of Trichoderma aggressivum, Diameter approx. 3µm

# data[].attributes.attachment_caption
The ascocarp of a morel contains numerous apothecia.

# data[].attributes.attachment_caption
The "candlesnuff fungus" in its asexual state, Xylaria hypoxylon

# data[].attributes.attachment_caption
A member of the genus Ophiocordyceps which is parasitic on arthropods. Note the elongated stromata. Species unknown, perhaps Ophiocordyceps caloceroides

# data[].attributes.attachment_caption
Plagiochila asplenioides, một loài địa tiền lá

# data[].attributes.attachment_caption
Vòng đời hữu tính của rêu tản tương tự Marchantia.

# data[].attributes.attachment_caption
Calliergon giganteum, một loài rêu "thật sự"