# data[].attributes.headline
Python Programlama Dili Nedir ve Ne İşe Yarar?

# data[].attributes.subject
Python Programlama Dili Nedir ve Ne İşe Yarar?

# data[].attributes.body
Python esas olarak nesne tabanlı programlamayı, belli bir oranda da fonksiyonel programlamayı destekleyen genel amaçlı bir programlama dilidir. 1991 yılında ilk sürümü geliştirilen Python görece kolaylığı, geniş standart kütüphanesi ve dinamik yapısı nedeniyle günümüzde oldukça popülerleşmiş ve yaygın bir kullanıcı kitlesine ulaşmıştır.

Özellikle bilimsel ve hesaplamalı mühendislik konularında sıkça tercih edilen Python programlama dili, 2000’li yıllardan itibaren yaşanan donanımsal ve yazılımsal gelişmeler ile paralel olarak  geniş bir kullanım alanına kavuşmuştur. Python gibi yorumlanan diller yüksek seviyede veri yapıları kullandığından hafızada çok yer tutar ancak günümüzde yüksek bellek seviyelerine ulaşmak kolay olduğundan, bu durum önemli bir olumsuzluk olmaktan çıkmıştır. Yazılımsal açıdan ise internet ile beraber gelen açık kaynak kod ve özgür yazılım akımının yaygınlık kazanması, geliştiricilerin İnternet üzerinden ve geliştirilen araçlar aracılığıyla eş-güdümlü çalışmalarını beraberinde getirmiştir. Bu durum da yine Python kullanımının artmasının önemli nedenlerinden biridir.

Özgür ve açık kaynak kod mantığına dayanan Python’ın standart kütüphanesi, geliştirme araçları ve diğer birçok kütüphane, lisansa gerek duyulmaksızın açık kaynak kod olarak ücretsiz şekilde indirilebilmektedir. Öte yandan basitliğinin ve yorumlanan bir dil olmasının  getirdiği bazı avantajlar vardır: ilk olarak yorumlayıcı üzerinde etkileşimli olarak çalışılabildiğinden dilin yeni kütüphanelerini öğrenmek ve keşif yapmak görece kolaydır. İkinci avantajı, yeni bir program yazılırken hızlıca deneme yapmaya olanak vermesidir. Son olarak da hesaplamaları adım adım görmeye ve eldeki problemin şekillenişini verimli şekilde takip etmeye izin vermesidir.

# data[].attributes.body
PHP (PHP için sürekli tekrarlanan kısaltma: Hypertext Preprocessor – Üstünyazı Önişlemcisi) JavaScript ve Python gibi programlama dillerinin alt kümesidir. Aralarındaki fark ise PHP genellikle sunucu taraflı iletişim için kullanılırken JavaScript ise hem frontend ve backend için kullanılır. Python ise sadece istemci tarafı için kullanılmaktadır (backend).

Kafanız mı karıştı? İşte bu yüzden PHP’de daha derinlere inmeden ilk önce programlama dillerini öğrenmemiz gerekiyor.

Bir programlama dili görevlerin özel bir yürütme ortamında çalıştırılmasını otomatikleştiren bir dildir. Buna statik bir sayfaya (HTML ve CSS ile yapılmış) önceden tanımladığınız belirli eylemleri yapmasını söylemek de dahildir.

Örneğin bir form sunucuya gitmeden önce bütün alanların doldurulduğundan emin olmanızı sağlamak için bir script kullanarak formu doğrulayabilirsiniz. Script, bir kullanıcı formu yolladığında çalışır ve bütün alanları kontrol eder.

Eğer alanlardan biri boşsa kullanıcıyı bilgilendirmek için bir uyarı yazısı görüntülenir.

Programlama dillerinin diğer yaygın kullanışlarıysa imleç ana menünün üzerine geldiğinde açılır bir liste ve rollover butonlar ve animasyon görüntülemek, iletişim kutusu açmak vb.

Sunucu tarafı vs İstemci tarafı

Programlama dilleri ya istemci tarafında (frontend), ya da sunucu tarafında (backend) çalışabilir.

İstemci tarafındaki scriptler web tarayıcıları tarafından işlenir. Tarayıcınız, yani istemci istemci taraflı scriptleri içeren bir sayfa isterse, sunucu tarayıcı için çalıştırılabilir olan kaynak kodları yollayarak cevap verir.

Öte yandan sunucu taraflı programlama dili scriptlerin tarayıcılara yollamadan önce sunucularda çalıştırıldığı anlamına gelir. Yani kaynak konu yollamadan önce web sunucuları kodları sade bir HTML formatına dönüştürmeden önce işler(çözümler).

Bundan dolayı sunucu taraflı programlama web masterların kaynak kodlarını saklamalarına izin verirken istemci taraflı scriptler istemcinin kullanıcıları kolaylıkla görülebilir.

Artık programlama dillerinin temelini anladığınıza göre PHP nedir adlı esas sorumuza geri dönebiliriz.

Peki PHP nedir?

Şimdi PHP nedir sorusunu cevaplayabiliriz.

Daha önce de belirttiğimiz gibi PHP sunucu taraflı iletişimler için yaratılmış bir programlama dilidir. Bu nedenle form verisi toplamak, sunucuda dosya yönetmek, veritabanlarını düzenlemek vb. gibi çeşitli sunucu taraflı fonksiyonları yapabilir.

Bu dil aslen Rasmus Lerdorf tarafından kişisel ana sayfasına gelen ziyaretçileri takip etmek için yaratılmıştır. Popülerliği arttıktan Lerdorf en sonunda PHP’yi açık kaynaklı bir proje olarak yayınlamıştır. Bu karar geliştiricilerin onu kullanmasına, düzeltmesine ve kodu geliştirmesine teşvik etmiştir. Böylece PHP en sonunda bugünlerde kullandığımız programlama diline dönüşmüştür.

PHP her amaca uygun bir programlama dili olarak görülse de en yaygın olarak web geliştirme için kullanılmaktadır. Bu en harika özelliklerinden biri olan HTML dosyalarına yerleştirilebilmesi sayesindedir.

Diyelim ki insanların kaynak kodunuzu görmesini istemiyorsunuz. Bu programlama diliyse bunu yapmak mümkündür. Kodu bir PHP dosyasına yazın, bir HTML dosyasına yerleştirin ve böylelikle kimse esas kodu göremeyecektir.

Bu özelliğin bir başka yararı ise sıklıkla aynı HTML işaretlemesini kullanmanız gerektiğinde yeniden yazmak yerine kodu bir PHP dosyasına yazabiliyor olmanız. HTML’i her kullanmanız gerektiğinde PHP dosyasını yerleştirin.

# data[].attributes.body
JavaScript, web geliştiricilerinin web sayfaları, uygulamalar, sunucular ve hatta oyunlar geliştirirken daha dinamik etkileşimler oluşturmak için yaygın olarak kullandıkları hafif bir programlama dilidir.

Geliştiriciler genellikle HTML ve CSS‘nin yanında JavaScript’i kullanır Komut dosyası dili, HTML öğelerini biçimlendirmede CSS ile iyi çalışır. Bununla birlikte, JS, CSS’nin kendi başına yapamayacağı bir şey olan kullanıcı etkileşimini sürdürür.

JS’nin web, mobil uygulama ve oyun geliştirme içindeki uygulamaları, betik dilini öğrenmeye değer kılar. Bunu BitDegree gibi öğrenme platformları aracılığıyla veya GitHub gibi kod barındırma platformlarındaki ücretsiz JavaScript şablonlarını ve uygulamalarını keşfederek yapabilirsiniz.

JavaScript, bir Netscape çalışanı olan Brandan Eich tarafından 1995 yılının Eylül ayında 10 günlük bir süre içerisinde oluşturuldu. İsmi ilk olarak Mocha idi ve dilin adı daha sonraları Mona ardından da JavaScript olmadan hemen önce LiveScript adını aldı. Dilin ilk sürümleri özellikle Netscape’ye özgü idi ve sınırlı işleve sahipti ancak zaman içinde geliştirici topluluğunun da yardımıyla büyümeye devam etti.

1996 yılında JavaScript resmi olarak ECMAScript adını aldı ve ECMAScript 2 1998’de,  ECMAScript 3 ise 1999 yılında geldi. Bu da günümüzün JS’sine evrildi ve sadece farklı tarayıcılarda çalışmanın dışında aynı zamanda mobil ve masaüstü bilgisayarlar gibi farklı cihazlarda da çalışıyordu.

JavaScript o günden beri büyümeye devam etti ve 2016 yılı itibariyle web sitelerinin %92’si JS kullanmaya başladı. Sadece 20 yıl içerisinde ilkel bir dil halinden dünyanın en popular dili olmayı başardı. Eğer internet kullanıyorsanız, mutlaka JavaScript ile karşı karşıya gelmişsinizdir.

# data[].attributes.body
C# kodları, C++ veya Visual Basic'ten farklı olarak direkt makine koduna derlenmez. Önce IL dediğimiz bir ara koda derlenir. Bu derlenen ilk kodun dosyasına assembly denir ve uzantısı exe'dir. Bu dosya çalıştırılmak istendiğinde ise .Net Framework devreye girer ve IL kodu makine koduna dönüştürür, (alttaki şekle bakınız) böylelikle artık kodu bilgisayar anlayabilir. İşte bu yüzden de yazdığımız programın bir bilgisayarda çalışması için o bilgisayarda .Net Framework programının kurulu olması gerekir, çünkü .Net Framework IL kodu bilgisayarın anlayabileceği koda çevirir. .Net Framework, oluşturduğu makine kodlarını geçici bir süreliğine belleğe koyar, eğer aynı kodlar tekrar çalıştırılmak istenirse tekrar IL koddan makine koduna dönüşüm yapmak yerine bu belleğe kaydettiği makine kodlarını kullanır. Bu yüzden oluşturduğumuz programımızı ilk çalıştırdığımız zaman programımız biraz yavaş çalışabilir, ancak daha sonraki çalışmalarda oldukça hızlanacaktır.

C#'ta kodun direkt makine kodu yerine, önce IL koda çevrilmesinin bazı avantajları vardır. Bunlardan en önemlisi programımızın farklı işletim sistemlerinde çalışmasının eskiye oranla çok daha kolay olmasıdır. Çünkü makine kodu taşınabilir değildir, programları direkt makine koduna derlediğimiz zaman ilgili programın belirli bir işletim sistemine göre derlenmesi gerekir. Halbuki IL kod taşınabilirdir, ortak bir koddur, işletim sistemlerindeki çeşitli programlar vasıtasıyla makine koduna dönüştürülebilir. Örneğin Windows'ta bu işi .Net Framework yaparken, Linux'ta Mono yapabilir. Bu kitap C#'ı Windows üzerinden anlatacaktır. Ancak kitabın Linux'ta C# kullanımı kısmında ayrıca Linux'ta C# ile program geliştirme de anlatılacaktır.

C# kodlarını derleme[değiştir]

Son bir-iki bölüm dışındaki bütün kodları Not Defteri'nde (notepad) yazacağız. Aslında Visual Studio adında son derece gelişmiş ve işimizi son derece kolaylaştıran bir editör yazılımı var. Ancak bizim buradaki amacımız gelişmiş kurumsal yazılımlar geliştirmek yerine C#'ı tam anlamıyla öğrenmek olduğu için bu gelişmiş yazılımı kullanmayacağız. Not Deferi'nde yazdığımız kod dosyasına "cs" uzantısı verip .Net Framework programıyla birlikte gelen csc.exe derleyicisi ile derleyeceğiz. Bu derleyici komut satırında çalışıyor ve dolayısıyla da kodumuzun derlenmesi için komut satırında kod yazacağız. Yani .Net Framework programı hem kodumuzu derlemek için, hem de programımızın çalışması için gerekli. .Net Framework'u herhangi bir download sitesinden ya da Microsoft'un resmî sitesinden ücretsiz olarak indirip bilgisayarınıza kurabilirsiniz. Vista kullanıyorsanız çok büyük ihtimalle, XP kullanıyorsanız da bir ihtimalle .Net Framework sizde zaten kuruludur. Ancak işinizi garantiye almak isterseniz veya son sürümünü edinmek isterseniz tekrar kurabilirsiniz.

.Net Framework'u kurduktan sonra bilgisayarımıza bir ayar yapmamız gerekecek. Bu ayara "path ayarlama" diyoruz. Bu ayarı yapmamızın sebebi komut satırında hangi klasörde olursak olalım csc.exe'ye erişebilmemiz. Bunun için şunları yapın:

Bilgisayarım'a sağ tıklayın.

"Özellikler"i seçin.

"Gelişmiş" sekmesine gelin.

"Ortam Değişkenleri" butonuna tıklayın.

"Sistem değişkenleri" kısmındaki "Path"a çift tıklayın.

Bu pencere burada kalsın, şimdi C:\WINDOWS\Microsoft.NET\Framework klasörüne gidin. Oradaki klasörlerin herbirinin içine tek tek bakın. Hangisinin içinde csc.exe varsa o klasörün adres çubuğundaki yolu kopyalayın.

Şimdi önceki açtığımız "Sistem Değişkenini Düzenle" penceresinin "Değişken Değeri" kısmının sonuna ; işaretini koyup yolu yapıştırın.

Bütün pencerelerden "tamam" diyerek çıkın.

Artık Not Defteri'nde yazdığımız kodu csc.exe derleyicisi ile derleyebiliriz. Örneğin "cs" uzantısı verdiğimiz kaynak kodumuzun adı "deneme.cs" olsun. Komut satırını açıp, kaynak kod dosyamızın olduğu klasörü aktif hâle getirip, csc deneme.cs yazıp entera basarak kodumuzu derleriz. Oluşan exe dosyamız kaynak kodumuzla aynı klasörde ve deneme.exe adıyla oluşur. Eğer aktif klasörde zaten deneme.exe diye bir dosya varsa eski dosya silinip yeni dosyamız kaydedilir. Programımızın kaynak kodun adından farklı bir adla oluşmasını istiyorsak

# data[].attributes.body
Java, Sun Microsystems mühendislerinden James Gosling tarafından geliştirilmeye başlanmış açık kaynak kodlu, nesneye yönelik, zeminden bağımsız, yüksek verimli, çok işlevli, yüksek seviye, adım adım işletilen (yorumlanan - interpreted) bir dildir.

Java, Sun Microsystems'den James Gosling tarafından geliştirilen bir programlama dilidir ve 1995 yılında Sun Microsystems'in çekirdek bileşeni olarak piyasaya sürülmüştür. Bu dil C ve C++'dan birçok sözdizim türetmesine rağmen bu türevler daha basit nesne modeli ve daha az düşük seviye olanaklar içerir. Java uygulamaları bilgisayar mimarisine bağlı olmadan herhangi bir Java Sanal Makinesi (Java Virtual Machine - JVM) üzerinde çalışabilen tipik bytecode'dur (sınıf dosyası).

Java'nın sık kullanılan sloganlarından biri olan, çevirisi "bir defa yaz, her yerde çalıştır" olan "write once, run anywhere - WORA",[1] Java'nın; derlenmiş Java kodunun, Java'yı destekleyen bütün platformlarda tekrar derlenmeye ihtiyacı olmadan çalışabileceğini ima eder.[2] 2016 yılında bildirilen 9 milyon geliştiricisi ile, özellikle istemci sunucu web uygulamaları için olmak üzere, kullanımda olan en popüler programlama dillerinden birisidir.[3][4][5][6]

Java ilk çıktığında daha çok küçük cihazlarda kullanılmak için tasarlanmış ortak bir düzlem dili olarak düşünülmüştü. Ancak düzlem bağımsızlığı özelliği ve tekbiçim kütüphane desteği C ve C++'tan çok daha üstün ve güvenli bir yazılım geliştirme ve işletme ortamı sunduğundan, hemen her yerde kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle kurumsal alanda ve mobil cihazlarda son derece popüler olan Java özellikle J2SE 1.4 ve 5 sürümü ile masaüstü uygulamalarda da yaygınlaşmaya başlamıştır.

Java'nın ilk sürümü olan Java 1.0 (1995) Java Platform 1 olarak adlandırıldı ve tasarlama amacına uygun olarak küçük boyutlu ve kısıtlı özelliklere sahipti. Daha sonra düzlemin gücü gözlendi ve tasarımında büyük değişiklikler ve eklemeler yapıldı. Bu büyük değişikliklerden dolayı geliştirilen yeni düzleme Java Platform 2 adı verildi ama sürüm numarası 2 yapılmadı, 1.2 olarak devam etti. 2004 sonbaharında çıkan Java 5, geçmiş 1.2, 1.3 ve 1.4 sürümlerinin ardından en çok gelişme ve değişikliği barındıran sürüm oldu. Java SE 8 ise Java teknolojisinin günümüz sürümüdür. 13 Kasım 2006'da Java düzlemi GPL ruhsatıyla açık kodlu hale gelmiştir.