# data[].attributes.body
Antoni Patek - patriota i zegarmistrz

rocznica urodzin

# data[].attributes.attachment_link.title
Antoni Patek – patriota i zegarmistrz - filmy dokumentalne, Oglądaj na TVP VOD

# data[].attributes.attachment_link.description
Fabularyzowany dokument odsłaniający losy jednego z najbardziej niezwykłych Polaków XIX stulecia – żołnierza, emigranta i twórcy światowej potęgi zegarmistrzowskiej.

# data[].attributes.body
Dzień Kobiet

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Zakładki do Książki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zaginiony hołd

Gra interaktywna

ROZPOCZNIJ

Instrukcja:

Przejdź dalej Cofnij Gra przenosi do zewnętrznych stron - jest to niezbędne do rozwiązania wszystkich zagadek

Jesteś gotowy? :)

Szpiedzy, ruszajcie! Zanim wzejdzie słońce, hołd ma być w naszych rękach... To nie tylko papier - to potęga. A potęgi się nie oddaje... Nie zawiedźcie mnie. Zakon czeka na wieści.

Rok 1525 W Krakowie trwają przygotowania do wielkiego wydarzenia - wielki mistrz zakonu krzyżackiego, Albrecht Hohenzollern, ma złożyć hołd lenny królowi polskiemu, Zygmuntowi I, zwanemu później Starym. Jednakże... dokument zaginął! Tajni wysłannicy Zakonu są już w drodze, by go przejąć. Historia jest zagrożona. Król wzywa swojego zaufanego szlachcica - czyli Ciebie...

Witoldzie, sytuacja jest poważna. Przed szpiegami zakonu ukryłem hołd, ale ten zaginął! Ty jeden pozostałeś lojalny, więc powierzam tobie to zadanie - odnajdź hołd, zanim zrobią to oni! Ostatni raz widziano dokument w mojej komnacie... Od tego miejsca zacznij poszukiwania. Niech twoja odwaga i rozum poprowadzą cię przez mury zamku. Polska na tobie polega!

Zadanie:

Odszukać zaginiony dokument z zapisami hołdu

Wykazać się wiedzą i sprytem

Wyprzedzić szpiegów zakonu

Ruszam, mój Panie!

Prywatne komnaty Króla Zygmunta I

Gratulacje! Ostatnie słowa hołdu brzmiały: „Obiecuję i przysięgam, że Najjaśniejszemu Władcy i Panu, panu Zygmuntowi, królowi Polski, wielkiemu księciu Litwy, Rusi i wszystkich ziem pruskich panu i dziedzicowi, jako memu przyrodzonemu panu dziedzicznemu oraz dzieciom i następcom Jego Królewskiej Mości, królom i Królestwu Polskiemu będę wierny..."

To nie to słowo! Spróbuj ponownie. Szukaj wskazówek w komnacie!

W skrzyni znalazłeś kawałek starego pergaminu. Postanowienia hołdu z pewnością tu były, ale gdzie są teraz?

Zauważasz ślady mysich łapek - postanawiasz podążać ich śladem...

Prywatna biblioteka króla Zygmunta I

00:05

00:05

00:05

Gratulacje! Wydostałeś się z biblioteki i możesz ruszyć dalej do królewsich ogrodów na dziedziniec zamkowy!

Dziedziniec zamkowy

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Anno Domini

Gratulacje! 10 kwietnia 1525 roku. Tego dnia na rynku w Krakowie wielki mistrz zakonu krzyżackiego Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny królowi Polski Zygmuntowi I Staremu, przekształcając państwo zakonu w świeckie Księstwo Pruskie jako lenno Królestwa Polskiego.

Nie udało się! Sprobuj jeszcze raz!

Kuchnia na zamku

Idę za śladami małej myszki... Nie widziałaś jej może?

Witaj, czcigodny Witoldzie! W czym mogę ci pomóc?

Poszukuję zaginionych zapisków o nadchodzącym hołdzie...

Nie! Twoja misja miała być incognito! Teraz wszyscy się dowiedzą... Spróbuj jeszcze raz!

Widziałam mysią dziurę za piecem kuchennym, zobacz tam

🎉 GRATULACJE, BOHATERZE! 🎉 Udało ci się odnaleźć zaginiony dokument Hołdu Pruskiego, zanim trafił w ręce zakonnych szpiegów. Jest trochę nadgryziony, ale najważniejsze, że nie zniszczony! Dzięki twojemu sprytowi, odwadze i spostrzegawczości historia została uratowana. Zamek królewski może spać spokojnie, a imię twoje zapisze się na kartach dziejów obok najwierniejszych sług Korony.

Historia stworzona przez klasę VII a ze Szkoły Podstawowej nr 5 im. Noblistów Polskich w Gołdapi. Projekt „Biblioteka wyobraźni - śladami Hołdu Pruskiego" w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice" . Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice".

Ja chcę jeszcze raz! :)

Odpowiedz na pytanie, by przejść dalej! Podpowiedzi szukaj w komnacie!

Jak brzmiały ostatnie słowa hołdu, które wielki mistrz zakonny Albrecht Hohenzollern złożył królowi polskiemu Zygmuntowi I?

POKÓJ

WIARA

ZDRADA

# data[].attributes.attachment_link.title
Sieciaki.pl - poznaj bezpieczny internet i dołącz do drużyny Sieciaków

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpieczna strona dla dzieci. Konkursy, komiksy, sondy, filmy i gry dotyczące bezpiecznego korzystania z internetu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapraszamy was do wirtualnej podróży po Polsce. Mamy nadzieję, że będzie to ciekawa przygoda i impuls do niejednej prawdziwej wyprawy, którą później podejmiecie już sami.

Jak każda podróż, również ta musiała zostać wcześniej zaplanowana. Pomogli nam w tym eksperci, między innymi etnografowie, historycy, kulturoznawcy oraz mieszkańcy różnych regionów Polski, doskonale znający opisywane tu miejsca. W rezultacie wyznaczyliśmy kilka szlaków:

Wszystkie szlaki łączy wspólna cecha: pozwalają poznać i zrozumieć rozmaite przejawy kultury. W końcu udział w niej to nie tylko wysłuchanie koncertu w filharmonii, ale także pielęgnowanie lokalnego języka, zwyczajów i kuchni, szacunek dla pamiątek przeszłości, radość z bogactwa i różnorodności tradycji naszych współobywateli.

Projekt ma także charakter praktyczny: podpowie wam, co zobaczyć, czego posłuchać i jakich potraw skosztować w konkretnym regionie Polski oraz jaki regionalny upominek przywieźć z podróży, by nie skompromitować się na przykład wycinanką łowicką jako pamiątką z Krakowa... Wszystkie informacje na ten temat zostały przystępnie podane w zakładce POZNAJ i są łatwe do utrwalenia dzięki zaproponowanym GROM

Przygotowaliśmy także kilkanaście filmików. Dzięki nim będziecie mogli usłyszeć, jak brzmią wybrane gwary i języki funkcjonujące na terenie Polski. Będziecie mogli również posłuchać najwybitniejszych ekspertów i artystów z różnych części Polski, którzy opowiedzą wam o swoich małych ojczyznach: co je ukształtowało, czym wyróżniają się na tle innych regionów kraju i co mają do zaoferowania.

Życzymy ciekawych i ekscytujących podróży!

Przy tworzeniu projektu wiele emocji budził wybór prezentowanych w nim miejsc. Pytaliśmy o opinię mieszkańców przedstawianych regionów. Część obecnych w projekcie obiektów jest symbolem wielu innych z tej samej kategorii: na przykład synagoga w Tykocinie to przedstawicielka synagog, które istniały w polskich miastach i miasteczkach. Podobnie jest z zamkami, kościołami i cerkwiami. Czasem wskazujemy budowle dobrze znane, takie jak Wawel, innym razem mniej popularne, choć również warte zobaczenia. Podobną zasadę zastosowaliśmy w przypadku instrumentów muzycznych czy potraw - wiele z nich znanych jest w kilku różnych miejscach Polski, nie są ściśle przypisane do jednego regionu czy jednej lokalnej tradycji i wędrują razem z ludźmi. Na naszej mapie jednak wiążemy je z jednym wybranym miejscem. W projekcie Witaj w Polsce nie chodzi przecież o to, aby zamknąć bogactwo i zróżnicowanie kulturowe w sztywnych granicach na mapce. Celem jest zainteresować nimi na tyle, żeby skłoniły do samodzielnego ich odkrywania i dopisywania własnych miejsc, smaków i dźwięków na osobistej mapie Polski.

Opracowanie merytoryczne: dr Marcin Jarząbek, dr Dorota Majerczyk

Ilustracje: Tomasz Samojlik

Opracowanie graficzne: Stu-Dio

Konsultacja groznawcza: dr hab. Tomasz Majkowski

Redakcja: Katarzyna Krzyżan-Perek

Wykonanie programistyczne strony: Bloomdev

Koncepcja i realizacja projektu: Bookowy Dom

Bookowy Dom, ul. Bluszczowa 11, 30-439 Kraków

www.bookowydom.pl fundacja@bookowydom.pl

tel.: +48 502 127 642, 12 276 27 59

Realizacja:

Patronat honorowy:

# data[].attributes.attachment_link.title
Witaj w Polsce - Interaktywny przewodnik po Polsce i jej kulturze. Zabytki, regionalne motywy, potrawy i instrumenty zaprezentowane zostały w formie gry. O specyfice różnych części Polski opowiadają wybitni eksperci.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy was do wirtualnej podróży po Polsce. Mamy nadzieję, że będzie to ciekawa przygoda i impuls do niejednej prawdziwej wyprawy, którą później podejmiecie już sami. Jak każda podróż, również ta musiała zostać wcześniej zaplanowana. Pomogli nam w tym eksperci, między innymi etnografowie, historycy, kulturoznawcy oraz mieszkańcy różnych regionów Polski, doskonale znający opisywane tu miejsca.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przepiszmy to! Z okazji 220. rocznicy urodzin oraz 150. rocznicy śmierci Jana Christiana Andersena zapraszamy do IV edycji akcji “Przepiszmy to!”

# data[].attributes.body
Zapraszam do biblioteki :)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oj nie mylił się nasz poeta. A warto poznać się z polską sztuką, bo to naprawdę NIEZŁA SZTUKA 😉

Zagraj i zdobądź najwyższy poziom!

W grze możesz zdobyć różne tytuły - w zależności od wyniku. A najfajniejsze jest to, że możesz wziąć w niej udział tyle razy, ile tylko sobie życzysz, aż osiągniesz najwyższy stopień wtajemniczenia...

Aby nie męczyć Wujka Google i dać odpocząć Cioci Wikipedii, przygotowaliśmy dla Ciebie również kulturopedię, czyli podręczną ściągawkę z ciekawostkami i dodatkowymi informacjami o malarzach (ich życiu i twórczości).

Koniec czytania - czas grania! Do dzieła! No dobra, jeszcze PS...

A wiesz, że swoim wynikiem możesz się pochwalić w social media? A co, niech znajomi wiedzą, jaki z Ciebie kozak!

# data[].attributes.attachment_link.title
Zagraj w sztukę! - Galeria Marzeń - Galeria Marzeń

# data[].attributes.attachment_link.description
Oj nie mylił się nasz poeta. A warto poznać się z polską sztuką, bo to naprawdę NIEZŁA SZTUKA 😉 Zagraj i zdobądź najwyższy poziom! W grze możesz zdobyć różne tytuły - w zależności od wyniku. A najfajniejsze jest to, że możesz wziąć w niej udział tyle razy, ile tylko sobie życzysz, aż osiągniesz najwyższy stopień wtajemniczenia...

# data[].attributes.body
ks. Jan Twardowski (ur. 1 czerwca 1915 w Warszawie, zm. 18 stycznia 2006 w Warszawie)

# data[].attributes.body
autor: Grzegorzamail

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Jak nazywali się 3 bracia założyciele Polski, Rosji i Czech ? a) Karol Jan Paweł b) Robert Witold Maciej c) Lech Czech Rus d) Mateusz Michel Anna 2) Co zjadło Popiela ? a) Myszy b) Dziki c) Wilki d) Łosie 3) Co zjadł smok Wawelski ? a) Krowę b) Owcę c) Konia d) Świnie 4) Dzięki jakiemu przedmiotowi pokonano Bazyliszka ? a) Lustro b) Pistolet c) Magiczna różdżka d) Miecz 5) Gdzie w kosmos uciekł pan Twardowski ? a) Mars b) Pluton c) Wenus d) Księżyc 6) Kim była Sawa ? a) Elfem b) Syreną c) Krasnoludem d) Wampirem 7) Co dała Lutkowi Złota kaczka ? a) Worek klejnotów b) Sztabkę złota c) Sakiewkę dukatów d) Plik banknotów 8) Na czym trębacz grał hejnał Mariacki ? a) Puzon b) Gitara c) Perkusja d) Trąbka 9) Co mieli wybudować dwaj bracia w Krakowie ? a) Kościół b) Zamek c) Szpital d) Ratusz 10) Kogo nie chciała Wanda ? a) Ruska b) Polaka c) Niemca d) Węgra 11) Jakie zwierzę zdobi poznański zegar na ratuszu ? a) Lisy b) Koziołki c) Sarny d) Smoki 12) Jakie wypieki są Świętomarcińskie ? a) Rogale b) Bagietki c) Pączki d) Drożdżówki 13) Jaki tajny składnik dodał do pierników Bogumił ? a) Cynamon b) Kakao c) lukrecję d) Miód 14) W co zamienił się chleb skąpego gospodarza ? a) Złoto b) Kamień c) Drewno d) Bursztyn 15) Czego strzegli śpiący rycerze w Tatrach ? a) Wolności b) Złota c) Króla d) Jedzenia

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Jak nazywali się 3 bracia założyciele Polski, Rosji i Czech ? 2) Co zjadło Popiela ? 3) Co zjadł smok Wawelski ?

# data[].attributes.body
l.renia

Created on May 5, 2020

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Play

QUIZ

Pytanie 1

Według legendy o Lechu , Czechu i Rusie trzej bracia wyruszyli w poszukiwaniu:

pięknych ptaków, aby je podziwiać

pięknych dziewcząt, aby je poślubić

nowych ziem, aby na nich osiąść,

INCORRECT!

INCORRECT!

Pytanie 2

Według legendy Warszawa wzięła swą nazwę od:

słowa „warsztat", bo było tam dużo warsztatów rzemieślniczych

rybaka Warsa i pięknej syreny Sawy

księcia, który nazywał się Warszaw i panował na tych ziemiach

CORRECT!

INCORRECT!

INCORRECT!

Pytanie 3

W zamku na Wawelu żył:

książę Wawel ze swą córką Anną

smok wawelski

książę Krak ze swą córką Wandą

CORRECT!

INCORRECT!

INCORRECT!

Pytanie 4

Legendarny Bazyliszek miał niezwykłą moc:

wszystko, czego dotknął, zamieniało się w złoto

swym oddechem sprawiał, że wszystko wokół kwitło

ten, na kogo spojrzał, zamieniał się w kamień

CORRECT!

INCORRECT!

INCORRECT!

Pytanie 5

Smok wawelski został pokonany dzięki:

szewczykowi, który w skórze owcy ukrył siarkę i podrzucił ją pod pieczarę,

odważnemu rycerzowi, który zgładził go mieczem,

dzielnemu zbójowi, który przegonił gada ogromną maczugą

CORRECT!

INCORRECT!

INCORRECT!

Results

0/5

1/5

2/5

3/5

4/5

5/5

0 correct

1 correct

2 correct

3 correct

4 correct

5 correct

CORRECT!

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

# data[].attributes.attachment_link.description
Play QUIZ Pytanie 1 Według legendy o Lechu , Czechu i Rusie trzej bracia wyruszyli w poszukiwaniu: pięknych ptaków, aby je podziwiać pięknych dziewcząt, aby je poślubić nowych ziem, aby na nich osiąść, INCORRECT! INCORRECT!

# data[].attributes.attachment_link.title
Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Droga do gwiazd

MIKOŁAJ KOPERNIK

START

Każda ikonka kryje zadanie.

Po jego rozwiązaniu otrzymasz ciekawostkę

<a href="https://pl.freepik.com/darmowe-wektory/naukowa-koncepcja-ukladu-slonecznego-kreskowka_9587505.htm#query=kopernik&position=25&from_view=search&track=sph">Obraz autorstwa macrovector</a> na Freepik

ANDRZEJ

BARBARA

KATARZYNA

MIKOŁAJ

MIKOŁAJ

JOANNA

BARBARA

JAN

ANNA

MAŁGORZATA

HIERONIM

JADWIGA

Matka Barbara pochodziła z zamożnej rodziny Watzenrode.

Jej brat Łukasz- biskup ,zaopiekował się dziećmi po przedwczesnej śmierci ojca Kopernika.

Umieść imiona rodzeństwa na właściwym obrazku i we właściwej kolejności.

ŁUKASZ

REGINA

Nauka w średniowiecznej szkole. Umieść właściwe przedmioty(7) w planie lekcji. Niepotrzebne wrzuć do skrzynki. Jeśli wykonasz zadanie poprawnie - pojawi się ciekawostka o szkole.

poprawnej wymowy i ładnego wypowiadania się

nauka logicznego myślenia

Kopernik nie miał zeszytów.

Nosił do szkoły drewniną tabliczkę, pokrytą z jednej strony woskiem.

Autorstwa Sippel2707, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17729778

1 złoty polski

8

48

Czym płacono w czasach Kopernika?

12

Oficjalna moneta od 1564 roku

Gospodarz sprzedał konia za 48 groszy. Ile za to mógłby kupić świnek, a ile krów.

Z jednego zakupu została reszta, z drugiego nie.

Umieść zwierzęta na wozie ,a resztę monet w sakiewkce .

48.-

8.-

14.-

SPRAWDŹ

Kopernik przez wiele lat pracował jako kanonik(zarządzał dobrami kościelnymi).

Przykładowo, we Wrocławiu kanonik zarabiał 11 groszy tygodniowo.

z ekonomii"gorszy pieniądz

( fałszywy lub mniejszej wartości) wypiera pieniądz lepszy".

OBECNIE TO:

Prawo Kopernika-Greshama - zasada mówiąca, że jeśli jednocześnie istnieją dwa rodzaje pieniądza, pod względem prawnym równowartościowe, ale jeden z nich jest postrzegany jako lepszy (np. o wyższej zawartości kruszcu), ten „lepszy" pieniądz będzie gromadzony, a w obiegu pozostanie głównie ten „gorszy". Krótko mówiąc, gorszy pieniądz wypiera lepszy. (...)Wikipedia

Jedzono nieświeże jedzenie.

Spluwano i smarkano pod nogi.

Mówiono z pełnymi ustami z jedzeniem.

Nie wolno było wyjadać najlepszych kąsków .

Nie wolno było wypluwać jedzenia do wspólnej miski.

Nie wolno było bekać , ani puszczać bąków.

Goście posługiwali się tylko widelcami.

Rzucano kości pod stół , gdzie zjadały je psy.

O zachowaniu przy stole.

Na ucztę trzeba było zabrać własną łyżkę i nóż, albo trzeba było korzystać ze wspólnych sztućców.

Kopernik interesował się sposobami leczenia zatruć, które często się w tamtych czasach zdarzały(jego wuj Łukasz Watzenrode zmarł po zatruciu rybami).

Po studiach został uznanym lekarzem.

SPRAWDŹ

księżyc

schola

rodzina

słońce

gwiazda

droga

nauczyciel

ziemia
dziełem Kopernik pracował 36 lat. Napisał je po łacinie:
"De revolutionibus orbium coelestium"-"O obrotach sfer niebieskich".
Dzieło wydano w 1543.

Umieść nazwy na planetach

Świetnie!!! Czy wiesz, że nazwisko Kopernik pochodzi od nazwy miedzi - copper (z jęz .niem. i ang.)

Kopernik brał udział w obronie Olsztyna przed Krzyżakami.

Umieść nazwy miast związane z Kopernikiem na postaci astronoma. Pozostałe wrzuć do skrzynki.

<a href="https://pl.freepik.com/darmowe-wektory/zestaw-kolorow-wielkich-naukowcow-z-plaskimi-postaciami-marie-curie-albert-einstein-nikola-tesla-mikolaj-kopernik-i-inni-na-bialym-tle-ilustracji-wektorowych_37421104.htm#query=kopernik&position=0&from_view=search&track=sph">Obraz autorstwa macrovector</a> na Freepik

Umieść żarówki w miejscach różnic i wtedy dopiero kliknij w obraz.

Autorstwa Jan Matejko - www.pinakoteka.zascianek.plmuzea.malopolska.pl, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18622

Rekonstrukcja twarzy Kopernika( grób odnaleziono w 2005 r. )Okazało się, że w młodości miał złamany nos. Miał również ranę ciętą nad lewym okiem.

Autorstwa Nieznany - http://www.frombork.art.pl/Ang10.htmhttps://www.welt.de/img/kultur/mobile152954235/1212503297-ci102l-w1024/Kopernikus-Gemaelde-in-Krakau.jpg, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=113500

Z lewej: rekonstrukcja twarzy Kopernika na podstawie wyglądu jego czaszki. Autor: podinspektor mgr Dariusz Zajdel z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Głównej Policji w Warszawie. Z prawej: portret Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu - 1580 rok. Źródło: Wikimedia

Dziennie konno pokonywano 35-40 km

Wóz zaprzężony w konie lub woły dziennie pokonywał 25-35 km

Piechur dziennie pokonywał ok. 30 km

zajmowała 27 dni, lądem aż 58 dni.

Pacierz zamiast zegarka

( tyle czasu zajmuje odmówienie modlitwy "Ojcze nasz").

W tym czasie, pieszo, człowiek pokonywał ok . 35 m.

Po jakim czasie dotrzesz do celu,

jeśli oddalony jest o 12 pacierzy?

Kopernik jechał prawie dwa tygodnie z Torunia do Krakowa na studia

<a href="https://pl.freepik.com/darmowe-wektory/naukowa-koncepcja-ukladu-slonecznego-kreskowka_9587505.htm#query=kopernik&position=25&from_view=search&track=sph">Obraz autorstwa macrovector</a> na Freepik

# data[].attributes.attachment_link.description
Droga do gwiazd MIKOŁAJ KOPERNIK START Każda ikonka kryje zadanie. Po jego rozwiązaniu otrzymasz ciekawostkę Obraz autorstwa macrovector na Freepik ANDRZEJ BARBARA KATARZYNA MIKOŁAJ MIKOŁAJ JOANNA BARBARA JAN ANNA MAŁGORZATA HIERONIM JADWIGA Matka Barbara pochodziła z zamożnej rodziny Watzenrode. Jej brat Łukasz- biskup ,zaopiekował się dziećmi po przedwczesnej śmierci ojca Kopernika.

# data[].attributes.attachment_link.title
Echa Leśne by lasypanstwowe Stack - Issuu

# data[].attributes.attachment_link.description
The Issuu logo, two concentric orange circles with the outer one extending into a right angle at the top left corner, with "Issuu" in black lettering beside it

# data[].attributes.attachment_link.description
Rowerem przez lasy Beskidu Śląskiego [język migowy]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Encyklopedia Leśna jest specjalistycznym serwisem internetowym obejmującym wiedzę o środowisku leśnym, gospodarce leśnej i ochronie przyrody tworzonym na zlecenie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.

Adresowana jest do leśników, studentów, uczniów i wszystkich innych osób zainteresowanych leśnictwem.

Do opracowania haseł zostali zaangażowani uznani specjaliści z poszczególnych dziedzin nauk leśnych. Encyklopedia jest w ciągłej rozbudowie, obecnie zawiera ponad 13 tys. haseł.

Zobacz listę autorów

# data[].attributes.attachment_link.description
Encyklopedia Leśna jest specjalistycznym serwisem internetowym obejmującym wiedzę o środowisku leśnym, gospodarce leśnej i ochronie przyrody tworzonym na zlecenie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Adresowana jest do leśników, studentów, uczniów i wszystkich innych osób zainteresowanych leśnictwem. Do opracowania haseł zostali zaangażowani uznani specjaliści z poszczególnych dziedzin nauk leśnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Artykuły Ciekawostki biologiczne - Portal popularnonaukowy

# data[].attributes.attachment_link.description
W dziale ciekawostki biologiczne odnajdziesz wiele „drugorzędnych” informacji które mogą stać się punktem zapalnym do poznania biologicznego świata.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Informacja o dokonanych zmianach

I. Poprawiono błędy źródła:

II. Wprowadzono uwspółcześnienia w następującym zakresie:

Zmiany leksykalne, w tym ortograficzne, stylistyczne oraz poprawki tłumaczenia:

Ponieważ zaś kufer pana Scrooge'a został tymczasem przymocowany już na wierzchu dyliżansu, dzieci pożegnały nauczyciela uprzejmie i wsiadłszy do dyliżansu, odjechały drogą ogrodową, na której pod szybko obracającymi się kołami dyliżansu rozpryskiwał się szron i śnieg, jak drobny deszcz. > (...) dzieci pożegnały nauczyciela uprzejmie i wsiadłszy do pojazdu, odjechały drogą ogrodową, na której pod szybko obracającymi się kołami rozpryskiwał się szron i śnieg w drobne krople. [Zmiany dla uniknięcia powtórzeń i nieścisłości]

Duch tak się skurczył, że gasidło okryło całą jego postać; ale chociaż Scrooge przyciskał gasidło całą siłą, nie mógł jednak stłumić światła, które wydobywało się spod gasidła i dziwnie jasno oświecało wszystko dokoła. > (...) chociaż Scrooge przyciskał gasidło z całej siły, nie mógł jednak stłumić światła, które wydobywało się spod spodu (...). [Zmiany dla uniknięcia powtórzeń i nieścisłości]

Mówią, że wspólnik jego umiera, więc siedzi tam teraz samotny. A sądzę, że jest on samotny na całym świecie, to jest, chcę powiedzieć, że nie ma na całym świecie żadnej bliskiej, życzliwej istoty. > (...) więc siedzi tam teraz samotny. A sądzę, że jest on całkiem samotny, to jest, chcę powiedzieć, że nie ma na całym świecie żadnej bliskiej, życzliwej istoty.

Wydzielenie wtrącenia nawiasami, nie zaś pauzami; dla większej czytelności długiego zdania: „(...) a ponieważ było fizycznym niepodobieństwem uniknąć tej zarazy (choć pulchna siostra starała się powstrzymać śmiech przy pomocy aromatycznego octu) więc wszyscy bez wyjątku poszli za przykładem Freda."

Pisownia małą/wielką literą, np. w Parlamencie > w parlamencie; Rady Miejskiej > rady miejskiej; „Ciuciubabkę" > „ciuciubabkę"; „Chowanego" > „chowanego"; duch > Duch (tam, gdzie chodzi o nazwę postaci występującej w opowiadaniu; za oryginałem), mały Tim > Mały Tim; Jestem duchem tegorocznego Bożego Narodzenia > Jestem Duchem Tegorocznego Bożego Narodzenia.

Pisownia łączna/rozdzielna, np:

Fleksja, np.

Składnia:

Inne zmiany:

Interpunkcja została uwspółcześniona zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Opowieść fantastyczna

I. Duch Marleya

Tu mała uwaga.

Nie chcę wcale przez to powiedzieć, że wiem z własnego doświadczenia, jakoby na świecie nie istniało nic bardziej martwego nad ćwiek w drzwiach. Co do mego osobistego poglądu, sądziłbym raczej, że ćwiek w trumnie jest najbardziej martwym artykułem w handlu żelaznym. Lecz mądrość naszych przodków kryje się w tym porównaniu i moje niepoświęcone ręce nie będą zmieniały tradycji narodowej, bo kraj mógłby przez to ucierpieć. Niech mi więc będzie wolno powtórzyć z naciskiem, że Marley był martwy jak ćwiek w drzwiach.

Czy Scrooge wiedział o jego śmierci? Oczywiście, że wiedział. Jakżeby mogło być inaczej? Scrooge i on byli wspólnikami, nie wiem przez ile lat, w każdym razie bardzo długo. Scrooge przy tym był jedynym egzekutorem, jedynym spadkobiercą, jedynym administratorem, jedynym przyjacielem Marleya i jedynym człowiekiem, który szedł za jego trumną. A nawet i Scrooge nie był znów tak bardzo dotknięty tym wypadkiem, bo okazał się doskonałym biznesmenem w dniu pogrzebu i uczcił go korzystnym interesem.

Wzmianka o pogrzebie Marleya przypomina mi, o czym mam mówić.

Otóż nie ulega wątpliwości, że Marley nie żył. Musimy to wyraźnie zaznaczyć, bo inaczej nic zdumiewającego nie byłoby w wypadkach, które chcę opowiedzieć. Każdy bowiem to przyzna, że gdybyśmy nie byli najmocniej przekonani, iż ojciec Hamleta[3] umarł, zanim przedstawienie tragedii się zaczyna, to jego błądzenie nocą, podczas wschodniego wiatru i to po swoich własnych wałach fortecznych, w celu wstrząsania umysłu swego syna, umysłu i bez tego słabego, nie miałoby w sobie nic bardziej osobliwego, jak spacer pierwszego lepszego podstarzałego jegomościa o zmierzchu wieczornym, na przykład po cmentarzu świętego Pawła[4].

Scrooge wcale nie kazał zamalować nazwiska starego Marleya na szyldzie swego domu handlowego. Dlatego po wielu latach można było czytać nad drzwiami wejściowymi tego domu szyld: „Scrooge i Marley". Firma ta znana była powszechnie. Czasami nowicjusze w interesach handlowych nazywali Scrooge'a Scrooge, czasami Marley, on zaś odpowiadał na obydwa nazwiska. Dla niego to było zupełnie wszystko jedno.

Interes, Skąpiec, Dusza, CiałoTrzeba przyznać, że Scrooge miał silnie zaciśniętą rękę, gdy przyszło do interesu. Chwytała ona, ściskała, dusiła, ze skóry obdzierała swoją ofiarę i nie wypuszczała jej, aż po doszczętnym wyzyskaniu. Był to jednym słowem chciwy i stary grzesznik. Twardy i ostry jak krzemień, z którego żadna stal nie mogła wydobyć szlachetnego ognia; zamknięty w sobie, milczący i samotny jak ostryga. Zimno wewnętrzne mroziło jego starcze rysy, szczypało spiczasty nos, marszczyło policzki, czyniło jego chód sztywnym, zaczerwieniało mu oczy, zabarwiało na niebiesko usta i brzmiało gniewnie w jego ostrym głosie. Mroźny szron pokrywał jego głowę, brwi i chudą brodę. Nosił ustawicznie ze sobą swą lodowatą temperaturę, zamrażał nią swe biuro podczas upału i nie podwyższał jej ani o jeden stopień nawet podczas wigilii[5] Bożego Narodzenia.

Zewnętrzne ciepło lub zimno nie miało wcale wpływu na Scrooge'a. Żadne ciepło nie mogło go ogrzać, żaden mróz więcej oziębić. Nie było wiatru bardziej niż on gryzącego, nie było śniegu padającego z większą wytrwałością ani też siekącego deszczu mniej dostępnego błaganiom i prośbom. Niepogoda nie wiedziała, z której strony zaatakować go, największy deszcz, śnieg, grad albo zawierucha miały nad nim wyższość pod jednym tylko względem: one często okazywały się szczodre, spadały na świat i ludzi hojnie, Scrooge zaś nie rozumiał wcale pojęć szczodrość lub hojność.

Nikt nigdy nie zatrzymał go na ulicy z uśmiechem przyjaznym, aby powiedzieć: „Mój kochany Scrooge, jak się masz? Kiedy też raczysz mnie odwiedzić?" - Wzrok, Zło, PiesŻebracy nie prosili go o jałmużnę, dzieci nie pytały o godzinę, żadna kobieta, ani też żaden mężczyzna nigdy nie pytał Scrooge'a o drogę. Nawet psy ślepców zdawały się znać go i gdy widziały go nadchodzącego, wciągały swych właścicieli do sieni kamienic lub na podwórze, a potem machały ogonami, jakby chcąc powiedzieć:

- Brak oka jest lepszy od złego oka, mój niewidomy panie!

Pewnego razu - było to właśnie w wigilię Bożego Narodzenia - stary Scrooge siedział w swym kantorze przy pracy. Dzień był przejmująco mroźny, wietrzny i mglisty. Ludzie, chodząc po ulicach, chuchali w dłonie, bili rękoma o piersi i silnie uderzali stopami o bruk dla rozgrzania się. Zegary miejskie wybiły dopiero trzecią, a już było zupełnie ciemno.

Przez cały tan dzień niewiele widziało się słońca - świece migotały w oknach sąsiednich biur, podobne do rudawych pręg na gęstym, brunatnym powietrzu. Mgła wdzierała się do mieszkań przez każdą szparę i dziurkę od klucza, a tak była gęsta, że domy na przeciwnej stronie wąskiej ulicy trudno było dojrzeć. Patrząc na owe opony mgły, które spuszczały się coraz niżej, osnuwając wszystko posępnym, mroźnym, do kości przejmującym mrokiem, można było sądzić, że natura, rozsiadłszy się gdzieś w pobliżu, odbywała jakieś złowrogie praktyki.

Drzwi pokoju były otwarte umyślnie, aby Scrooge mógł mieć na oku swego pomocnika, który siedział w ponurej, małej izdebce do ciemnej studni podobnej i kopiował listy. Na kominku w pobliżu Scrooge'a tlał bardzo skromny ogień; ale w izdebce pomocnika żarzył się omdlewająco jeden tylko węgielek. Zziębnięty pracownik nie mógł jednak podsycić ognia, ponieważ Scrooge trzymał skrzynię z węglami w swoim pokoju, a ile razy pomocnik wszedł z łopatką, pryncypał[6] zawsze mu groził, że będą musieli się rozstać, wskutek czego biedny pomocnik obwinął szyję białym szalikiem i usiłował ogrzać się przy świecy; ponieważ atoli[7] nie posiadał dość bujnej imaginacji[8], usiłowania były bezskuteczne.

- Wesołych świąt, wuju! Niech cię Bóg ma w swej opiece! - zawołał młody, sympatyczny głos.

Był to głos siostrzeńca Scrooge'a, który wszedł tak nagle i szybko, że Scrooge wtedy dopiero zauważył jego obecność, kiedy siostrzeniec do niego przemówił; inaczej byłby go z pewnością nie wpuścił.

- Cóż znowu za głupstwa?! - mruknął Scrooge.

Siostrzeniec Scrooge'a tak się rozgrzał szybkim chodem wśród mgły i mrozu, że cały był rozpromieniony; piękna twarz jego jaśniała, oczy błyszczały, a płuca wyrzucały chmury pary.

Radość, Bieda, Bogactwo- Święta nazywasz głupstwem, wuju? - zawołał siostrzeniec. - Jestem pewny, że nie myślisz tego!

- Przeciwnie, tak myślę - odrzekł Scrooge. - I mam zupełną słuszność. Wesołych świąt! Jakiż ty masz powód być wesołym? Jakiż ty możesz mieć powód do wesołości? Ty, biedak?

- Doskonale! - roześmiał się siostrzeniec, zacierając ręce. - A jakiż ty masz powód być ponurym, wuju? Jakąż ty możesz mieć rację do smutku? Ty, bogacz?

Scrooge, nie mając pod ręką żadnej odpowiedzi, powtórzył znowu:

- Głupstwo!

- Nie bądź taki kwaśny, wuju! - rzekł siostrzeniec.

Święto, Pieniądz- Czy mogę być inny - gderał cierpko wuj - kiedy zmuszony jestem żyć w świecie głupców? Wesołych świąt!... Do licha z wesołymi świętami! Znać ich nie chcę! Czymże są święta Bożego Narodzenia dla ciebie na przykład, jeśli nie terminem płacenia rachunków, a zwykle wtedy jesteś bez grosza. Z każdym Bożym Narodzeniem jesteś o rok starszy, lecz ani o włos bogatszy. W ten dzień przeprowadzasz bilans twoich ksiąg handlowych i przekonujesz się, że po dwunastu miesiącach galerniczej pracy nie masz ani odrobimy zysku... Gdybym był pracodawcą - mówił dalej Scrooge z zawziętością - wówczas każdy idiota włóczący się z życzeniem „wesołych świąt" zostałby ugotowany z jego własnym puddingiem świątecznym i pogrzebany z gałązką ostrokrzewu[9] zatkniętą w serce... To byłoby prawo rozsądne i słuszne!

- Siostrzeńcze! - przetrwał wuj surowo. - Święć dzień Bożego Narodzenia na swój sposób, a mnie pozwól obchodzić go po mojemu.

- Obchodzić! - powtórzył siostrzeniec. - Ależ ty go wcale nie obchodzisz, wuju...

- Dajże mi już pokój, do licha! - sarknął Scrooge. - Zobaczymy, co ci dobrego przyniosą tegoroczne święta. One ci zawsze wiele dobrego przynoszą!

- Nie gniewaj się, wuju! Przyjdź do nas jutro na obiad.

Scrooge odpowiedział z ironią, że przyjdzie. Przyjdzie z pewnością - zaraz się zacznie wybierać. Nic nie ma lepszego do roboty. Siostrzeniec zrozumiał, że była to stanowcza odmowa. Zapytał więc łagodnie:

- Dlaczego odmawiasz, wuju? Dlaczego?

- A dlaczego ożeniłeś się?

- Ponieważ pokochałem.

- Ponieważ pokochałeś! - powtórzył Scrooge, przedrzeźniając go w ten sposób, jak gdyby miłość i małżeństwo były największym na świecie głupstwem po Bożym Narodzeniu. - Bywajże mi zdrów, drogi siostrzeńcze!

- Lecz ty, wuju, nigdy nie odwiedziłeś mnie nawet wówczas, zanim się to stało. Dlaczegóż więc przedstawiasz to obecnie za powód odmowy?

- Bądź zdrów! - powtórzył Scrooge.

- Niczego od ciebie nie potrzebuję i o nic cię nie proszę, dlaczegóż więc nie możemy być przyjaciółmi?

- Bądź zdrów! - mruknął Scrooge.

- Przykro mi bardzo, żeś taki twardy. Nigdy nie mieliśmy żadnej sprzeczki, do której ja dałbym powód. Trudno! Uczyniłem propozycję jedynie ze względu na Boże Narodzenie, a chociaż mi się ona nie udała, zachowam pogodne i radosne usposobienie. Zatem wesołych świąt, wuju!

- Bądź zdrów! - znów powtórzył Scrooge.

- I pomyślności z Nowym Rokiem!

- Bądźże zdrów i odczep się ode mnie! - zamruczał już groźnie Scrooge.

Siostrzeniec opuścił wuja spokojnie, bez wymówek. Przy drzwiach zatrzymał się, aby złożyć życzenia pomocnikowi, który, choć zmarznięty do kości, okazał się cieplejszy od swego pryncypała, gdyż odpowiedział na życzenia uprzejmie i serdecznie.

- Macie drugiego idiotę! - mruczał Scrooge, który słyszał wymianę życzeń. - Mój pomocnik, posiadający rodzinę i piętnaście szylingów tygodniowo na jej utrzymanie, mówi o „wesołych świętach"! Chyba wstąpić do szpitala wariatów!

Pomocnik, odprowadziwszy do drzwi siostrzeńca Scrooge'a, wpuścił jakichś dwóch jegomościów. Byli to poważni obywatele, o przyjemnej powierzchowności; zdjąwszy kapelusze, stanęli przy biurku Scrooge'a. Trzymając w rękach portfele i papiery, skłonili mu się uprzejmie.

- Firma Scrooge i Marley, jeżeli się nie mylę? - zapytał jeden z nich, zaglądając do swej listy. - Czy mam przyjemność mówić z panem Scrooge czy z panem Marleyem?

- Mister Marley umarł już siedem lat temu - odparł Scrooge. - Właśnie dziś w nocy upłynie siedem lat, jak Marley umarł.

- Nie wątpimy, że jego następca godnie reprezentuje jego szczodrobliwość - powiedział ten sam gość, przedstawiając swoje pełnomocnictwo do zbierania ofiar dla biednych.

- Z okazji tak wielkiej uroczystości, panie Scrooge - mówił ów jegomość, nie zważając na to i ujmując pióro - ludzie zamożniejsi nie uchylają się od wsparcia nędzarzy i wydziedziczonych, którzy teraz właśnie, podczas silnych mrozów, na wielkie są narażeni cierpienia. Jest to zresztą prostym obowiązkiem zamożnych przychodzić z pomocą bliźnim pozbawionym możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych...

- Alboż nie ma więzień? - przerwał mu Scrooge.

- Niestety, mamy ich jeszcze bardzo wiele! - odparł jałmużnik, odkładając na bok pióro.

- A przytułki, domy pracy i domy poprawy, czy te instytucje przestały istnieć? - zapytał znów Scrooge.

- I one, oczywiście, istnieją, chociaż należy pragnąć, żeby się stały niepotrzebne.

- A zatem wszystkie te instytucje istnieją i są czynne? - badał gościa w dalszym ciągu Scrooge.

- Są bardzo czynne, bez chwili wypoczynku - brzmiała odpowiedź.

- Chwała Bogu! Pańskie żądanie i to, co pan na wstępie powiedziałeś, przyprawiło mnie o obawę, że coś wstrzymało ich użyteczną działalność. Bardzo mnie cieszy, że tak nie jest. Zachwycony jestem moją omyłką.

- Ponieważ wiadomo powszechnie, że instytucje wspomniane, pomimo usilnych zabiegów, nie są w stanie po chrześcijańsku zaspokoić potrzeb ani duchowych, ani cielesnych wielkich mas nędzarzy, przychodzimy im z pomocą, zbierając ofiary na dostarczenie choć najbiedniejszym jadła, napojów i środków do ogrzania zlodowaciałych ich mieszkań. Wybieramy ten czas, ponieważ w te wielkie święta bieda najwięcej daje się we znaki, a dostatek najwięcej się raduje i używa. Na jaką sumę mam pana zapisać?

- Proszę mnie wcale nie zapisywać - odpowiedział Scrooge.

- Rozumiem, życzysz pan sobie pozostać ofiarodawcą bezimiennym?

- Życzę sobie, aby mnie zostawiono w spokoju - rzekł Scrooge. - Skoro mnie panowie pytacie o moje życzenia, oto jest odpowiedź. Nie cieszę się ani używam sam podczas świąt Bożego Narodzenia i nie stać mnie na to, abym przyczyniał się do wesołości i używania próżniaków. Wspieram instytucje, o których wspomniałem; kosztują mnie one dosyć; tam niech więc udadzą się ci, którym nie jest dobrze we własnych domach.

- Wielu nie może się tam dostać, a wielu wolałoby raczej umrzeć, niż tam się znaleźć - zauważył jałmużnik.

- Skoro wielu wolałoby raczej umrzeć - odparł Scrooge - niechże to uczynią i tym sposobem zmniejszą nadmiar ludności. Zresztą, proszę wybaczyć, ja się na tych sprawach nie znam i w ogóle mało mnie one obchodzą.

- Możesz się pan z nimi zapoznać bardzo łatwo, trzeba tylko trochę serca i dobrej woli.

- Ani myślę, to nie mój interes. Wystarcza, jeżeli człowiek zna i rozumie swój własny interes i nie miesza się do cudzego. Mój pochłania mnie całkowicie. Zatem: mam honor pożegnać szanownych panów.

Jałmużnicy, widząc, że nic tu nie wskórają, wzruszyli tylko ramionami i wyszli. Scrooge zaś zabrał się do pracy w znacznie lepszym niż zazwyczaj usposobieniu.

Mróz bowiem z każdą niemal chwilą się wzmagał.

Pewien młodociany właściciel małego, chudego nosa, nadgryzanego i chrupanego przez głodne zimno tak, jak psy chrupią kości, pochylił się przy dziurce od klucza do drzwi wejściowych kantoru Scrooge'a, aby szanownego przedstawiciela firmy uraczyć pieśnią świąteczną; lecz zaledwie zdążył wyśpiewać pierwsze wyrazy:

„Boże, błogosław cię, dobry panie!

Niech ci nic nie zamąci radości..."

Wreszcie nadeszła godzina zamknięcia kantoru.

Praca, Władza, Święto, PieniądzScrooge z niechęcią opuścił swój stołek i w milczeniu dał znak pomocnikowi, który natychmiast zgasił świecę i włożył kapelusz na głowę.

- Sądzę, że pan życzysz sobie być wolny przez cały dzień jutrzejszy? - zapytał Scrooge.

- Jeśli pan uważa to za właściwe... - szepnął nieśmiało pomocnik.

- Ja wcale nie uważam tego za właściwe. Tak... nie widzę w tym nic właściwego. Jestem pewny, że gdybym potrącił panu z pensji należność za ten dzień, uczułbyś się pan pokrzywdzony?

Pomocnik uśmiechnął się łagodnie.

- A jednak - ciągnął Sorooge - pan nawet nie pomyślisz o tym, że ja mogę się uczuć pokrzywdzony, płacąc panu całkowite wynagrodzenie za dzień świąteczny.

Pomocnik zauważył lękliwie, że święto Bożego Narodzenia przypada raz do roku.

- Liche to usprawiedliwienie okradania kieszeni swego pracodawcy każdego 25 grudnia - zrzędził Scrooge, zapinając palto aż pod brodę. - Mniejsza z tym. Ważniejsze jest to, żebyś pan, zmarnowawszy na próżniactwie cały ten dzień jutrzejszy, przyszedł do zajęcia wcześniej dnia następnego.

Pomocnik przyrzekł zastosować się do tego żądania, po czym Scrooge wyszedł, wciąż mrucząc gderliwie.

Scrooge spożył bardzo skromny obiad w posępnej garkuchni, do której stale uczęszczał, a przeczytawszy wszystkie znajdujące się tam dzienniki i urozmaiciwszy sobie resztę wieczoru przejrzeniem swych notatek handlowych, udał się do domu.

Dziś jest on stary i ponury. Oprócz Scrooge'a nikt w nim nie mieszkał. Reszta lokali była wynajęta na biura i kantory. Dziedziniec domu był tak ciemny, że nawet Scrooge, który znał każdy kamień, zmuszony był przechodzić go po omacku. Mgła i szron osnuły czarną bramę tak szczelnie, iż zdawało się, jakoby duch smutku siedział na jej progu w ciężkiej zadumie.

Nie ulega wątpliwości, że nie było nic szczególnego w kołatce wiszącej przy furtce tej bramy, chyba to, że była bardzo wielka. Pewne jest również, że Scrooge widywał ją każdego dnia rano i wieczorem, podczas swego długoletniego zamieszkiwania w tym domu. Pewne jest wreszcie, iż tak mało posiadał w sobie tego, co się nazywa fantazją, jak może żaden człowiek w Londynie, nie wyłączając nawet - a to jest śmiałe słowo - członków parlamentu i rady miejskiej. Należy jeszcze mieć na względzie, że Scrooge nie pomyślał o Marleyu ani przez chwilę od czasu, kiedy wspomniał o jego śmierci tegoż właśnie popołudnia. A teraz niechże mi ktokolwiek raczy wyjaśnić, jeżeli zdoła, jak to się stało, że Scrooge, wsunąwszy klucz w zamek drzwi, zobaczył zamiast kołatki twarz Marleya...

Tak, twarz zmarłego Marleya.

Nie była ona otoczona, jak inne przedmioty na ulicy - nieprzeniknioną ciemnością, przeciwnie, otaczało ją słabe światło, które zdawało się z niej promieniować. Nie miała ona ani groźnego, ani przerażającego wyrazu, spoglądała na Scrooge'a tak, jak zwykle spoglądał Marley na niego za życia: podniósłszy okulary na czoło. Włosy były dziwnie zmierzwione, jakby gwałtownym wichrem lub silnym strumieniem pary, a oczy, choć szeroko otwarte, były tępe, martwe, co, w połączeniu z szarą barwą skóry, czyniło tę twarz odrażającą. Zdawało się jednak, że przerażenie, jakie budził ten widok, pochodziło nie z samej twarzy, ani też z jej wyrazu, lecz wywoływał je inny jakiś, niezwykły powód.

Gdy Scrooge zaczął uważniej przypatrywać się zjawisku, zniknęło ono i pozostała dobrze mu znana kołatka.

Mijalibyśmy się z prawdą, utrzymując, że Scrooge nie był tym zjawiskiem wstrząśnięty i że nie doznał uczucia przerażenia, które mu było obce od dzieciństwa. Lecz rychło się opanował, odzyskał zimną krew, ujął za klucz, który przed chwilą puścił, obrócił go śmiało, otworzył drzwi, wszedł do sieni i zapalił świecę.

Zatrzymał się chwilę w niepewności, zanim zamknął drzwi i naprzód obejrzał się uważnie poza siebie, jak gdyby obawiał się ujrzeć tył głowy Marleya wystającej z drzwi do sieni. Lecz na tylnej stronie drzwi nie było nic, prócz śrub i gwoździ utrzymujących kołatkę; mruknął więc coś niezrozumiale i zatrzasnął drzwi.

Może który z czytelników wyobrazi sobie, że były to wspaniałe schody z dawnych czasów, gdzie łatwo by się zmieściła kareta zaprzężona w szóstkę koni. Otóż mogę wam zaręczyć, że schody prowadzące do mieszkania Scrooge'a były jeszcze szersze. Zmieściłby się na nich nawet karawan, oczywiście ustawiony w poprzek, orczykiem do ściany, a tylnymi kołami do poręczy. I nie tylko zmieściłby się, ale zostałoby jeszcze sporo miejsca. To właśnie mogło być powodem, że Scrooge'owi zdawało się istotnie, że widzi przed sobą karawan posuwający się w górę. SkąpiecPół tuzina ulicznych lamp gazowych nie oświetliłoby dostatecznie tych schodów, można więc przypuszczać, że przy jednej mdłej świeczce, którą Scrooge sobie przyświecał, było dosyć ciemno i ponuro.

Ale Scrooge szedł na górę, nic sobie z tego nie robiąc. Ciemność jest tania, a taniość była słabą stroną Scrooge'a. Znalazłszy się w mieszkaniu, zanim zamknął i zaryglował ciężkie drzwi, przeszedł się po pokojach dla stwierdzenia, czy wszystko jest w porządku. Być może, iż tajemnicze przeistoczenie się kołatki skłoniło go do tej ostrożności.

Bawialnia, jadalnia, sypialnia, schowanko - wszystkie te pomieszczenia znalazł w zupełnym porządku. Nikogo pod stołem, nikogo pod sofą, mały ogień na kominku, na stole talerz i łyżka, mały rondelek z kleikiem (Scrooge dostał z przeziębienia kataru) na maszynce kuchennej. Nikogo pod łóżkiem, nikogo w komórce, nikogo w szlafroku, wiszącym na ścianie w podejrzany sposób. W schowanku nic osobliwego. Stare obuwie, dwa kosze na ryby, dwie zdarte szczotki, umywalnia na trzech nogach i pogrzebacz.

Szczerze mówiąc, ogień na kominku był istotnie bardzo marny, zgoła niewystarczający na tak mroźną porę. Scrooge musiał przysunąć się bardzo blisko i długo czekać, zanim uczuł nieco ciepła z tak skromnej garstki paliwa.

Kominek był stary, zbudowany dawno temu przez jakiegoś holenderskiego kupca i wyłożony dziwacznymi flamandzkimi kaflami, przedstawiającymi różne sceny z Pisma Świętego. Był tam Kain i Abel, córki faraona, królowa Saba, anielscy posłańcy zstępujący z nieba po schodach z obłoków do pierzyn podobnych; był Abraham, Baltazar i apostołowie wybierający się na morze w łodziach kształtu sosjerek; były wreszcie setki innych postaci, mogących zająć uwagę Scrooge'a. A jednak twarz Marleya, zmarłego siedem lat temu, zjawiła się przed jego oczyma, zasłaniając sobą wszystko. Gdyby wszystkie owe kafle kominka były zupełnie czyste i gdyby posiadały własność pokrywania swej gładkiej powierzchni obrazami bezładnych myśl Scrooge'a, wówczas na każdym z nich zjawiłaby się podobizna twarzy zmarłego Marleya.

- Głupstwo! - mruknął Scrooge i machnąwszy ręką, zaczął się przechadzać po pokoju.

Po pewnym czasie usiadł znowu.

Oparłszy głowę o poręcz krzesła, spojrzał przypadkiem na dzwonek, od dawna nieużywany, łączący pokój, w którym Scrooge teraz siedział, z pokojem na najwyższym piętrze domu, również od dawna opuszczonym. Spojrzawszy - osłupiał, spostrzegł bowiem, że dzwonek zaczyna się poruszać. Z początku poruszał się tak wolno, że zaledwie słychać go było; wkrótce jednak zabrzmiał głośno, a na jego hasło odpowiedziały wszystkie dzwonki w całym domu.

Trwało to wszystko pół minuty, może minutę, ale krótka ta chwila wydała się Scrooge'owi nieskończenie długa. Naraz dzwonki ucichły jednocześnie, jak jednocześnie zabrzmiały. Potem, wśród grobowej ciszy, odezwało się gdzieś w piwnicy przytłumione brzęczenie i łoskot, jak gdyby ktoś wlókł ciężkie łańcuchy po beczkach z winem. Wtedy Scrooge przypomniał sobie, że duchy w nawiedzanych przez nie domach zjawiają się zwykle, wlokąc za sobą łańcuchy.

Nagle drzwi piwnicy otworzyły się z głośnym hukiem, a wtedy Scrooge usłyszał głośniejsze brzęczenie; wyszło ono z piwnicy, zaczęło powoli wstępować po schodach, a wreszcie zatrzymało się przy drzwiach jego pokoju.

- Ależ to głupstwo! - mruczał Scrooge. - Nie wierzę, nie mogę wierzyć, żeby to była rzeczywistość.

W tej chwili pobladł z przerażenia, gdy owo coś brzęczącego, nie otwierając drzwi, weszło do pokoju i posuwało się z wolna ku niemu. Zamierający płomień na kominku wyciągnął się, zajaśniał, podskoczył, jakby wołając:

- Poznaję go, to duch Marleya!

Po czym znów wygasł.

Widmo wlokło za sobą długi łańcuch, który obejmował je w pasie i obwijał jeszcze kilkakrotnie; był on utworzony (Scrooge dobrze mu się przypatrzył) z kas metalowych, kluczy i zamków, ksiąg kupieckich, aktów i mocnych, stalowych sakiewek. Cała postać widma była tak przezroczysta, że Scrooge widział poprzez nią dwa guziki na tyle surduta.

Scrooge często słyszał, jak mówiono, że Marley nie miał serca ani wnętrzności, ale nigdy temu dotąd nie wierzył.

I teraz jeszcze nie wierzył, chociaż przeglądał na wskroś zjawisko, chociaż widział je tuż przed sobą, chociaż czuł lodowaty chłód jego martwych oczu, chociaż zainteresował go gatunek płótna chustki, która obwiązywała twarz widma, czego Marley za życia nie zwykł był czynić. Wciąż jeszcze nie wierzył w to, co widział i usiłował przeczyć swoim zmysłom.

- Co to znaczy? - zapytał wreszcie zwykłym swoim, zimnym, mrukliwym tonem. - Czego chcesz ode mnie?

- Wiele! Bardzo wiele! - odparło widmo.

Głos był Marleya; nie można było o tym wątpić.

- Kto jesteś?

- Zapytaj raczej: kim byłem - zabrzmiała głucha, przytłumiona odpowiedź.

- Kimże więc byłeś? - zapytał Scrooge, podnosząc głos. - Jak na ducha, jesteś bardzo drobiazgowy.

- Za życia byłem twoim wspólnikiem, Jakubem Marleyem.

- Czy możesz... czy chcesz usiąść? - zapytał znów Scrooge, spoglądając na widmo z powątpiewaniem, nie wierząc uszom własnym.

- Mogę.

- Uczyń to więc.

Scrooge zapytał o to umyślnie, gdyż nie był pewny, czy istota tak przejrzysta może usiąść na krześle; czuł, że w przeciwnym razie widmo byłoby obowiązane do niezbyt przyjemnych dla niego wyjaśnień. Lecz duch usiadł z przeciwnej strony kominka tak spokojnie i z taką swobodą, jak gdyby to było dla niego rzeczą najzwyklejszą.

Duch, Wzrok, Wiara, Jedzenie, Choroba, Wizja- Widocznie nie wierzysz we mnie? - zagadnął duch po chwili.

- Nie wierzę - odpowiedział Scrooge.

- Jakiegoż pragniesz dowodu mego istnienia, oprócz dowodu twoich własnych zmysłów?

- Nie wiem.

- Dlaczego nie ufasz swoim zmysłom?

- Ponieważ często błahostka wyprowadza je z równowagi. Lekka niedyspozycja żołądka czyni z nich oszustów. W rezultacie, możesz być kawałkiem niestrawionej wołowiny, odrobioną musztardy, okruszyną sera, odrobiną niedogotowanego ziemniaka... Pomimo wszystko, wydajesz mi się więcej istotą cielesną niż duchem.

Scrooge nigdy nie miał skłonności do żartów, a w tej chwili więcej jeszcze niż kiedykolwiek był daleki od żartobliwego usposobienia. Jeżeli usiłował być dowcipny i żartobliwy, to dlatego, by rozerwać samego siebie, zmienić kierunek swych myśli i opanować coraz silniej przejmujący go strach, gdyż głos widziadła wstrząsał go do szpiku kości.

Scrooge czuł, że siedzieć tak i patrzeć w martwe, szklane oczy widma nie może. Doznawał bowiem udręczeń piekielnych. Jakoż było istotnie coś piekielnego w atmosferze otaczającej widmo. Scrooge nie czuł jej wprawdzie sam, ale o jej istnieniu wątpić nie mógł, gdyż chociaż duch siedział całkiem nieruchomo, jego włosy, poły surduta i chwosty przy butach wciąż się poruszały, jakby pod wpływem gorącego prądu wydobywającego się z rozpalonego pieca.

- Widzisz tę wykałaczkę? - zapytał Scrooge, wciąż usiłując otrząsnąć się z gnębiącego go coraz silniej przerażenia oraz odwrócić od siebie choćby na chwilę lodowaty wzrok widma.

- Widzę - odparł duch.

- Ale nie patrzysz na nią - podchwycił Scrooge.

- Mimo to widzę ją - rzekł duch.

- Och! - roześmiał się z przymusem Scrooge. - Wystarczy mi połknąć ją, aby przez resztę mych dni, do końca życia, być prześladowanym przez legion złych duchów mojej własnej fabrykacji... Głupstwo, powtarzam! Wierutne, kapitalne głupstwo!

Zaledwie Scrooge wymówił te słowa, duch zajęczał tak przejmująco i zatrząsł łańcuchami w tak ponury i przerażający sposób, że Scrooge przycisnął się do krzesła, aby nie upaść na ziemię ze strachu. Przerażenie jego doszło do najwyższego stopnia, gdy widmo zdjęło bandaż z głowy, jakby mu było za ciepło w pokoju, i gdy dolna jego szczęka opadła aż na piersi.

Scrooge upadł wtedy na kolana i zasłonił twarz dłońmi.

- Litości! - zawołał. - Straszne zjawisko, dlaczego mnie tak dręczysz?!

- Człowieku o przyziemnym umyśle, zaprzątniętym jedynie znikomymi sprawami ziemskimi, wierzysz we mnie teraz czy nie?

- Wierzę! - westchnął Scrooge. - Muszę wierzyć. Powiedz mi jednak, dlaczego duchy włóczą się po świecie? Dlaczego przychodzą mnie męczyć?

Kondycja ludzka, Duch, Kara- Obowiązkiem każdego człowieka jest - odparło widmo - ażeby jego dusza zjednoczyła się z duszą jego bliźnich i pozostawała w braterskiej z nimi łączności przez cały czas wędrówki ziemskiej. Ten, który obowiązku tego zaniedbał za życia, musi go wypełnić po śmierci. Duch jego po śmierci musi odbywać wędrówkę po świecie (och, biada mi!) i patrzeć biernie na to wszystko, czego nie może już używać, a czego mógł użyć za życia ku swej radości i szczęściu!

To rzekłszy, widmo znów wydało jęk i znów wstrząsnęło łańcuchami, załamując bezcielesne ręce.

- Noszę łańcuch, który sobie ukułem za życia - odparł duch. - Sam przygotowałem każde jego ogniwo, każdy łokieć tych kajdan. Włożyłem go na siebie dobrowolnie, dobrowolnie nosiłem, a teraz dźwigać go muszę przez wieczność. Czy nie znasz materiału, z którego utworzone są te okowy?

Scrooge drżał coraz bardziej.

- A może chciałbyś poznać - ciągnął duch - wagę i długość łańcucha, który sam dźwigasz? Co? Siedem lat temu był tak ciężki i tak długi, jak mój. Od tego czasu jednak pracowałeś usilnie, ażeby go doprowadzić do kolosalnych rozmiarów. O tak, twój łańcuch to ogrom potężny!

Scrooge obejrzał skwapliwie swoją osobę, obawiając się, czy nie ujrzy dokoła niej pięćdziesięciu lub sześćdziesięciu metrów żelaznego powroza; lecz jakoś nic podobnego nie dostrzegł.

- Jakubie Marleyu - odezwał się błagalnie - stary Jakubie Marleyu, mój dobry przyjacielu, powiedz mi wszystko, co wiesz! Pociesz mnie, Jakubie, choć słówkiem!

- Nie mogę - odrzekł duch. - Pociecha przychodzi z innych sfer, Ebenezerze Scrooge, bywa przysyłana przez innych posłańców, innym rodzajom ludzi. Nie mogę ci też powiedzieć wszystkiego, co bym pragnął. Wolno mi wyjawić ci niewiele więcej. Przy tym nie rozporządzam czasem. Nie wolno mi nigdy odpocząć, nie mogę pozostawać w jednym miejscu, nie mogę zatrzymać się nigdzie. Dusza moja za życia nigdy nie wyszła poza ściany naszego kantoru (uważaj, co mówię!) nigdy nie wyjrzała poza ciasny zakres naszych marnych interesów. Wiesz o tym dobrze. Dlatego skazany zostałem po śmierci na nieskończoną, niewymownie dręczącą wędrówkę...

Scrooge, wpadając w zamyślenie, miał zawsze zwyczaj wkładać ręce w kieszenie spodni. I teraz, rozmyślając nad słowami ducha, uczynił to samo, nie odważając się jednak podnieść oczu i nie wstając z klęczek.

- Musiałeś się bardzo opóźniać za życia, Jakubie - zauważył tonem zatroskanego ważnym szczegółem finansisty, lecz z pokorą i szacunkiem.

- Nie inaczej! - potwierdził duch.

- Nieżywy od siedmiu lat - szeptał Scrooge - i przez cały ten czas w podróży!

- Przez cały ten czas - znów potakiwał duch. - Bez wytchnienia, bez odpoczynku, a przy tym ustawiczne wyrzuty sumienia, niewypowiedzianie straszne tortury!

- Jak prędko podróżujesz? - badał Scrooge.

- Na skrzydłach wiatru.

- Musiałeś zatem przebyć przez lat siedem olbrzymią przestrzeń - rzekł Scrooge.

Zasłyszawszy to, duch jęknął po raz trzeci i zabrzęczał swym łańcuchem w głuchej ciszy nocy tak straszliwie, że stróż nocny miałby słuszny powód aresztować go za zakłócenie spokoju publicznego.

Obraz świata, Dobro, Kondycja ludzka, Duch, Interes- O, ja nieszczęsny, podwójnie ujarzmiony niewolnik! - wyrzekało widmo. - Nie wiedziałem, iż wieki nieustannej pracy, dokonywanej przez nieśmiertelne istoty dla tej ziemi, muszą zlać się z wiecznością, nim zamierzone dobro zostanie osiągnięte... Nie wiedziałem, że każdy człowiek powinien ofiarować część swej pracy dla wielkiego dzieła ludzkości, współdziałać w doskonaleniu go. Nie wiedziałem, że żaden żal, nawet najgłębszy, nie może być zadośćuczynieniem za źle spędzone życie, nie może okupić jednego nawet ominięcia sposobności spełnienia dobrego uczynku! A ja właśnie tym grzeszyłem! Ja właśnie byłem taki za życia!

- Przecież ty, Jakubie, byłeś zawsze pilnym i dobrym pracownikiem... - bąknął Scrooge, stosując te słowa do siebie - zawsze sumiennie chodziłeś około interesu...

- Interes! - przerwał duch, załamując znów ręce. - I to właśnie było moim błędem, moim grzechem! Ludzkość powinna była być moim interesem; dobroczynność, litość, wyrozumiałość i łagodność powinny były być moim interesem. To przede wszystkim powinienem był mieć na względzie. Sprawy osobiste, sprawy mego handlu, wszelkiego rodzaju spekulacje: to wszystko należało uważać za rzecz drugorzędnego znaczenia, za znikomą kroplę w olbrzymim oceanie obowiązku dla dobra ludzkości.

Przy tych słowach, jak gdyby chcąc dosadniej wyrazić bezowocność swej spóźnionej skruchy i swoich wyrzekań, podniósł rękę z łańcuchem, jak mógł najwyżej, i z zamachem opuścił ją po chwili.

- W tej porze roku - podjął znowu - cierpię najbardziej. Dlaczegóż za życia szedłem przez tłumy swych bliźnich z oczyma zwróconymi w dół, wciąż zajęty własnymi tylko, marnymi sprawami, nie podnosząc nigdy wzroku ku niebiosom, gdzie błyszczy teraz ta błogosławiona gwiazda betlejemska, która wiodła Mędrców ze Wschodu do ubogiej stajenki? Czyż nie było dosyć ubogich domostw, do których byłaby mnie zawiodła?!

Scrooge był przerażony, słysząc Marleya przemawiającego w ten sposób.

- Słuchaj mnie - zawołał duch. - Czas mój prawie już upłynął.

- Owszem, słucham cię z uwagą - rzekł Scrooge. - Ale, Jakubie, nie bądź za srogi dla mnie! Nie bądź też, Jakubie, tak kwiecisty w mowie, powiedz krótko i węzłowato, o co ci chodzi?

- Jakim sposobem staję przed tobą w postaci widocznej, którą możesz rozpoznać, tego nie wolno mi powiedzieć. Wiedz, że zbliżałem się do ciebie niewidzialny często, bardzo często...

Wcale niemiła ta wiadomość sprowadziła na czoło Scrooge'a pot kroplisty.

- Zapewniam cię, że nie jest to lekka część mej kary - ciągnął duch. - Przyszedłem, aby cię ostrzec i zawiadomić, że możesz jeszcze uniknąć mego losu. Sposobność ku temu ja ci nastręczę, Ebenezerze.

- Ty byłeś zawsze moim dobrym przyjacielem - rzekł Scrooge. - Dziękuję ci, Jakubie!

- Odwiedzą cię - mówił dalej Marley - trzy duchy.

Twarz Scrooge'a z przerażenia stała się również blada jak bezcielesne oblicze widma.

- Czy to ma być sposobność i nadzieja, o których wspominałeś, Jakubie? - zapytał drżącym głosem.

- Tak.

- Bez tych odwiedzin - kończył duch - nie możesz uniknąć mego nieszczęsnego losu. Bądź gotów na przyjęcie pierwszych odwiedzin jutro, gdy zegar uderzy pierwszą po północy.

- Czy nie mogliby przyjść wszyscy ci goście razem, tak żebym się z nimi mógł prędzej załatwić? - szepnął Scrooge.

- Drugi zjawi się następnej nocy, o tej samej godzinie. Trzeci znów następnej nocy, gdy zegar wybije dwunastą. Nie spodziewaj się widzieć mnie więcej. Radzę ci, żebyś dla swego własnego dobra zapamiętał to wszystko, coś dzisiaj ode mnie usłyszał.

Wypowiedziawszy te słowa, widmo wzięło swoją chustkę ze stołu i obwiązało nią jak poprzednio twarz swoją. Scrooge domyślił się tego po kłapnięciu, jakie wydały zęby, skoro bandaż zbliżył do siebie obie szczęki. Gdy ośmielił się znowu podnieść oczy, ujrzał gościa zza grobu w pozycji stojącej, z nawiniętym na rękach łańcuchem.

Po chwili widmo zaczęło cofać się tyłem, a za każdym jego krokiem okno otwierało się powoli, tak że było już szeroko otwarte, gdy duch znalazł się tuż przy nim.

Wtedy duch dał znak Scrooge'owi, aby się zbliżył, co też on uczynił. Kiedy się znaleźli o dwa kroki od siebie, duch Marleya podniósł rękę, nie pozwalając Scrooge'owi zbliżyć się więcej. Scrooge nagle zatrzymał się.

Uczynił to nie tyle z uległości, ile ze zdumienia i strachu, ponieważ w chwili, gdy duch podniósł rękę, usłyszał jakieś nieokreślone głosy w powietrzu: jakby jęki rozpaczne, jakby skargi niewypowiedzianie bolesne, jakby lamenty żalu i skruchy... Duch słuchał czas pewien, potem przyłączył się do żałobnego chóru i wypłynąwszy przez okno, znikł wśród ciemności bezgwiezdnej, mroźnej nocy.

Scrooge, zaciekawiony i przerażony, wyjrzał przez okno.

Czy te istoty rozpłynęły się w mgłę, czy też mgła zasłoniła je, Scrooge nie mógł zdać sobie sprawy z tego. Wiedział tylko, że znikły, że głosy ich rozbrzmiewać przestały i że noc stała się taka sama jak wtedy, gdy wracał do domu.

Scrooge zamknął okno i starannie zbadał drzwi, przez które wszedł duch Marleya. Były zamknięte na dwa spusty, jak je zamknął własnymi rękami. Chciał już powiedzieć zwykłe swoje: „Głupstwo!" - ale zatrzymał się przy pierwszej sylabie. Uczuł się naraz bardzo znużony. Może to był skutek doznanych wrażeń, może skutek pracy całodziennej, może skutek wizji spoza grobu i męczącej rozmowy z duchem, może wreszcie skutek późnej godziny - dość, że rzucił się na łóżko w ubraniu i natychmiast zasnął.

II. Pierwszy z trzech duchów

Kiedy Scrooge obudził się, było tak ciemno, że wyglądając z łóżka, mógł zaledwie odróżnić przejrzyste okno od ciemnych ścian pokoju.

Ku wielkiemu jego zdziwieniu, ciężki dzwon wybił sześć, siedem, osiem i tak dalej aż do dwunastu. Wtedy zatrzymał się. Dwunasta? To być nie może. Było przecież już po drugiej, gdy poszedł spać. Zegar mylił się. Lód musiał się dostać między jego koła i tryby. Dwunasta!

- To niepodobna - mruczał Scrooge - żebym przespał dzień i część drugiej nocy. Niepodobna również, żeby słońcu przytrafiło się coś nadzwyczajnego, żeby teraz zamiast południa była północ.

Scrooge tedy wrócił do łóżka i zaczął rozmyślać o tym wszystkim, co mu się przytrafiło, lecz pomimo wszelkich wysiłków nie mógł zrozumieć nic. Im więcej wytężał mózg, tym więcej myśli jego się mąciły, a gdy usiłował pozbyć się ich, tym natarczywiej tłoczyły mu się do głowy.

Duch Marleya wzburzył go niesłychanie, ile razy po dojrzałej rozwadze dochodził do wewnętrznego przekonania, że to był po prostu sen, myśl jego znów wracała, jak uwolniona od nacisku sprężyna, do dręczącego przedmiotu, znów stawało przed nim natrętne zagadnienie:

- Czy to był sen czy rzeczywistość?

Scrooge leżał, dręczony niepewnością, dopóki zegar nie wybił trzech kwadransów. Wtedy przypomniał sobie nagle, że według zapowiedzi widma Marleya ma się spodziewać odwiedzin jakiegoś ducha o godzinie pierwszej. Postanowił leżeć, nie śpiąc, dopóki zegar nie wybije tej godziny. Wiedział, że dopóki termin oznaczony nie minie, nie będzie mógł oka zmrużyć. Było to tak pewne, jak to że nie mógłby połknąć Księżyca. Wobec tego osądził, iż nic rozsądniejszego przedsięwziąć niepodobna, tylko czekać.

Pozostałe ćwierć godziny tak mu się dłużyło, iż zdawało mu się, że chyba zdrzemnął się i przespał uderzenie zegara. Lecz niebawem w jego wytężonych uszach rozległo się złowrogie:

- Ding-dong!

- Kwadrans po dwunastej - zaczął rachować Scrooge.

- Ding-dong!

- Pół do pierwszej - szepnął Scrooge.

- Ding-dong!

- Ding-dong!

- Pierwsza! - zawołał Scrooge tryumfalnie. - Pierwsza i nic! Nikt się nie zjawia!

Słowa te wymówił, zanim zegar wybił ten kwadrans ostatni, terminowy; w tej chwili jednak, gdy się rozległo jego głuche, złowieszcze, ponure, groźne uderzenie, Duchcały pokój nagle zajaśniał silnym, jaskrawym blaskiem i kotara łóżka Scrooge'a rozsunęła się.

Ściśle mówiąc, kotarę rozsunęła jakaś ręka. I to nie część tej zasłony w nogach albo w połowie łóżka, lecz tę mianowicie, na którą Scrooge miał w tej chwili zwrócone oczy.

Gdy się to stało, Scrooge przysiadł na łóżku i znalazł się oko w oko z nadziemskim gościem, który się właśnie zjawił i stanął tuż przy ramieniu Scrooge'a.

Dziwna to była postać. Niby dziecko, a jednak nie tyle podobna do dziecka, ile do starca widzianego przez jakąś dziwną atmosferę, która oddalając go, zmniejszała do rozmiarów dziecka. Włosy, rozwiane i spadające na ramiona i niżej jeszcze, były białe jak włosy starca, gdy twarz, bez śladu nawet zmarszczek, miała cerę świeżą i rumianą, słowem, cerę młodzieńczą. Barki były rozrosłe, ręce długie i muskularne, dłonie tak rozwinięte, że zdawało się, iż posiadają nadzwyczajną siłę. Nogi i stopy, pięknie ukształtowane, były podobnie jak ręce obnażone.

Dla Scrooge'a jednak, który ze wzrastającym zainteresowaniem przypatrywał się gościowi, nie ów kaptur był największą osobliwością całej postaci. Scrooge'a zdumiewał pas Ducha. Pas ten lśnił skrzył się, połyskiwał i błyszczał raz w jednym miejscu, to znów w drugim, tak że to, co było w danym razie jasne, stawało się za chwilę ciemną plamą i przeciwnie. Cała postać zjawiska odbijała też owe zmiany świetlne, a wskutek tego przedstawiała się co chwila inaczej. To zdawało się mieć jedną tylko nogę, to jedną tylko rękę, to znów parę nóg tylko, to korpus bez głowy, to wreszcie głowę bez korpusu, Zmiany te odbywały się tak szybko, że nie można było dokładnie rozpoznać, gdzie znikały części tej postaci. Prawdopodobnie pochłaniała je ciemność nocy.

- Czy ty jesteś tym duchem, którego przyjście mi zapowiedziano? - spytał Scrooge.

- Tak, ja nim jestem!

Głos był miły, dźwięczny, lecz tak szczególnie słaby, jak gdyby dochodził z oddalenia.

- Któż ty jesteś? - badał Scrooge.

- Jestem Duchem Wigilijnej Przeszłości.

- Bardzo dawnej przeszłości? - zapytał Scrooge, wpatrując się w karlęcą postać zjawiska.

- Nie. Duchem twojej Wigilijnej Przeszłości.

Zapewne Scrooge nie byłby w stanie powiedzieć, gdyby go kto o to zapytał, dlaczego zapragnął widzieć Ducha w osobliwej czapce na głowie. Ale faktem jest, że powstało w nim to życzenie, i to w tak natarczywym stopniu, że nie mógł się pohamować i poprosił Ducha o nakrycie głowy.

- Co?! - zawołał Duch. - Chcesz występnymi swymi rękoma jak najprędzej zagasić dobroczynne światło, które ci przynoszę? Czy mało ci jeszcze, że jesteś jednym z tych, których namiętności złożyły się na utworzenie tej czapki i skazały mnie na noszenie jej przez całe wieki, głęboko naciśniętej na uszy?

Scrooge pokornie wyparł się wszelkiej intencji obrażenia Ducha i zapewnił, że nigdy w życiu świadomie się nie przyczynił do skazania go na taką nieprzyjemność. W końcu odważył się zapytać gościa, co go właściwie sprowadza.

- Twoje dobro! - odparł Duch.

Scrooge wyraził serdeczne podziękowanie, lecz jednocześnie pomyślał, że spokojny, niczym niezamącony sen prowadziłby właściwiej do tego celu.

Duch musiał odgadnąć jego myśli, gdyż odezwał się zaraz:

- Ściślej mówiąc, sprowadza mnie tu pragnienie twojej poprawy. Jeżeli ci się to nie podoba, biada ci!

Rzekłszy to, wyciągnął swą dłoń muskularną i dotknął jego ramienia, dodając:

- Wstań i pójdź ze mną!

- O, Duchu łaskawy! Ja przecież jestem zwykłym śmiertelnikiem, więc bardzo łatwo mogę upaść...

- Dotknę cię moją ręką ot tutaj - rzekł Duch, kładąc rękę na sercu Scrooge'a - a dotknięcie to sprawi, że wytrzymasz cięższe jeszcze próby.

Podczas tej uwagi Ducha, przeszli przez ścianę domu i znaleźli się daleko za miastem, na otwartej drodze wiejskiej, z polami po obydwu stronach. Miasto zniknęło zupełnie, nigdzie ani śladu zabudowań. Ciemność i mgła znikły razem z miastem, jaśniał teraz mroźny, lecz pogodny dzień zimowy: Ziemię pokrywał całun śniegu.

- Sprawiedliwe nieba! - zawołał Scrooge, rozglądając się dokoła i uderzając w ręce. - Przecież to moja wioska rodzinna... Wychowałem się tutaj, bawiłem się z rówieśnikami... Tak, tu spędziłem lata chłopięce...

Duch spoglądał na niego z łagodnym uśmiechem. Lekkie jego, przelotne dotknięcie obudziło uczucia starego Scrooge'a, który teraz chciwie wdychał balsamiczne wonie unoszące się w powietrzu, a każda wskrzeszała w nim tysiące wspomnień, nadziei, radości i trosk - dawno, dawno, zapomnianych...

- Twe usta drżą - odezwał się Duch. - A co tam błyszczy na twoim policzku?

- Nic! Nic! - wykrztusił wzruszony Scrooge. - Zapewniam cię, że wcale nie czuję obawy. Prowadź mnie, dokąd chcesz!

- Poznajesz tę drogę? - zapytał Duch.

- Czy ją poznaję?! - zawołał Scrooge z zapałem. - Mógłbym iść po niej z zawiązanymi oczami!

- Tym bardziej dziwne, że nie przypomniałeś jej sobie przez tyle lat - zauważył Duch. - Ale idźmy dalej.

Szli więc wzdłuż drogi.

Scrooge poznawał każdy wzgórek, każdą bramę, słup lub drzewo.

Wreszcie w oddali ukazało się małe miasteczko z mostem, kościołem i wijącą się wdzięcznie srebrną wstęgą rzeczki.

Jednocześnie zjawiły się kosmate kuce, biegnące ku nim truchtem, z małymi chłopcami na grzbietach, którzy nawoływali wesoło innych chłopców, jadących w wózkach wiejskich. Wszyscy oni byli w doskonałych humorach i tak raźnie, tak ochoczo pokrzykiwali, że cała przestrzeń wypełniła się wesołą muzyką, a zdawało się, że powietrze wtórzyło jej radośnie.

- To są tylko cienie przeszłości, cienie rzeczy, które kiedyś istniały - rzekł Duch. - Nas te istoty nie przeczuwają nawet.

Rozbawieni mali podróżni zbliżali się, a Scrooge poznawał i nazywał każdego z nich po imieniu.

Byli to jego rówieśnicy, weseli towarzysze lat młodocianych...

Dlaczego widok ich sprawiał mu niewypowiedzianą radość? Dlaczego, gdy go mijali, jego wzrok, zwykle zimny i surowy, płonął teraz jasno, a serce w piersi biło gwałtownie? Dlaczego, gdy ci dziarscy rozbawieni chłopcy rozstawali się na rozdrożach i życzyli sobie wzajem wesołych świąt Bożego Narodzenia, wesołość wypełniła mu duszę?

Czymże były wesołe święta dla Scrooge'a? Precz z wesołymi świętami! Cóż one dobrego przyniosły mu kiedykolwiek?

- Szkoła nie jest jeszcze zupełnie pusta - zauważył Duch. - Znajduje się tam jakieś samotne dziecko, zapomniane i opuszczone przez wszystkich.

Scrooge szepnął, że wie o tym i gorzko zapłakał.

Minęli szeroką szosę i dobrze znajomą Scrooge'owi drożyną zbliżyli się do wielkiego gmachu zbudowanego z czerwonej cegły, na którym trzymała się jeszcze wieżyczka z dzwonem.

Był to niegdyś wspaniały dom, ale smutne spotkały go losy i teraz przedstawiał wymowne świadectwo znikomości rzeczy doczesnych. Ściany jego zewnętrzne wilgoć przeżarła i mchy pokryły, okna były pobite, bramy i drzwi popróchniałe. Drób gdakał i gospodarował po stajniach, a spichrze, wozownie i szopy porosły chwastem.

Wnętrze niczym nie przypominało dawnej świetności. Znalazłszy się w ciemnym, ponurym, pełnym śmiecia i błota korytarzu, przez otwarte drzwi ogarniało się wzrokiem cały szereg pokojów pustych i zimnych. Powietrze było przesycane wilgocią, z każdego kąta wyzierało opuszczenie. Zewsząd wiał chłód, mrożący duszę i wskazujący wielki niedostatek.

Scrooge zakrył twarz dłońmi i zapłakał: poznał w tym upuszczonym chłopcu samego siebie...

Najmniejsze echo w tej pustce, pisk i bieganie myszy za obiciem ścian, krople spadające z na wpół odmarzniętej rynny gdzieś w tylnej części podwórza, słaby szmer bezlistnych gałęzi smutnej topoli, skrzypienie drzwi pustego spichrza, wiszących na naderwanym zawiasie, pryskanie dogasającego na kominku ognia - wszystkie te szmery i odgłosy spadały niby balsam kojący na duszę Scrooge'a, przynosząc mu ulgę i wyciskając coraz obfitsze strumienie łez.

Książka, Samotność, Wspomnienia, DzieciństwoDuch dotknął jego ramienia, wskazując mu jego dawne „ja" pogrążone w czytaniu.

Wtem jakiś człowiek w dziwacznym stroju, z siekierą zatkniętą za pas zjawił się przed oknem, prowadząc za sobą osła obładowanego drzewem.

- Ależ to Ali Baba! - zawołał uradowany Scrooge. - To stary, dobry, drogi, poczciwy Ali Baba! Poznaję go doskonale! Pewnego wieczora wigilijnego (dawno, bardzo dawno temu!) gdy to opuszczone dziecko zostało zupełnie samo, on przyszedł do niego po raz pierwszy właśnie w takim ubiorze jak teraz. Biedny chłopiec!

- A to Walentyn! - ciągnął dalej Scrooge. - I jego dziki brat, Orson; idą tu obaj! A ten, jakże się on nazywa... no ten, którego położono śpiącego u bram Damaszku? Czy go nie widzisz? O, koniuszy sułtana, postawiony przez wróżkę na głowie nogami do góry... Ha... ha... wciąż stoi na głowie! Dobrze mu tak! Bardzo mnie to cieszy! Jakim prawem chciał się żenić z córką sułtana?

- A tam papuga! - prowadził swoje wspomnienia Scrooge. - Zielona, z żółtym ogonem, z czubem wyrastającym z głowy, podobnym do liści sałaty! Otóż jest. Znalazł ją Robinson Crusoe, gdy wrócił do domu po opłynięciu swej wyspy. Nauczył ją wołać: „Biedny Robinsonie Crusoe!". Raz, gdy papuga do niego tak przemówiła, sądził, że śni; ale nie śnił. To istotnie mówiła papuga... A tam zaś Piętaszek pędzi do zatoki, uciekając przed ludożercami... Śmiało! Prędzej! Nie trać odwagi! Robinson cię ocali...

Przechodząc od jednego wspomnienia do drugiego, z żywością, której by nikt w nim nie przypuszczał, Scrooge nagle znów uniósł się litością nad swym dawnym „ja".

- Biedny, biedny chłopiec! - szepnął i znów zapłakał.

- Pragnąłbym - mruknął po chwili, otarłszy łzy rękawem szlafroka, wkładając rękę do kieszeni i oglądając się dokoła - pragnąłbym bardzo... ale teraz pewnie już za późno!

- O co ci chodzi? - zapytał Duch.

- Nic - odparł Scrooge - ot, drobnostka. Przypomniałem sobie jakiegoś wyrostka, który wczoraj wieczorem śpiewał pieśń świąteczną przed drzwiami mego kantoru... Żałuję, że nic mu nie dałem. Oto wszystko.

Duch uśmiechnął się, skinął ręką i rzekł:

- Teraz zobaczymy inną wigilię.

Dawne „ja" Scrooge'a znacznie urosło w tej chwili, a izba szkolna stała się jeszcze ciemniejsza i brudniejsza. W ścianach ukazały się szczeliny, okna się pokrzywiły, tynk poodpadał kawałkami z sufitu, odkrywając nagie deski...

Jakim sposobem wszystkie te zmiany mogły odbywać się tak szybko? Scrooge tak samo nie wiedział, jak nie wie czytelnik. Wiedział tylko, że wszystko to stało się istotnie - że gdy inni chłopcy udali się na wesołe święta do domów rodzinnych, on pozostał w szkole sam jeden, zapomniany i opuszczony.

Teraz jednak nie czytał, natomiast chodził po izbie szkolnej wzdłuż i wszerz, pełen rozpaczy.

Scrooge spojrzał na Ducha, potrząsnął żałośnie głową, po czym skierował wzrok niespokojny i wyczekujący ku drzwiom.

Drzwi otworzyły się i mała dziewczynka, młodsza znacznie od chłopca, wpadła do szkoły, rzuciła mu się na szyję i całując go, wołała:

- Mój drogi, dobry braciszku!

Wycałowawszy go zaś i wyściskawszy, mówiła szybko, klaszcząc drobnymi, wychudłymi rączkami i śmiejąc się z wielkiego rozradowania:

- Przybyłam, mój kochany, ażeby cię zabrać do domu! Tak! Tak! Ażeby cię zabrać do domu, do domu, do domu!

- Do domu, moja mała Fanny? - powtórzył chłopiec.

- Nie inaczej! - potakiwała dziewczynka rozpromieniona. - Do domu na dobre. Do domu na zawsze. Ojciec jest teraz o wiele lepszy, niż był dawniej, dom nasz jest teraz miły jak raj! Pewnego wieczoru przemawiał do mnie tak łagodnie, że ośmieliłam się go zapytać jeszcze raz, czy byś mógł wrócić do domu. Odpowiedział, że możesz. I dziś wysłał mnie powozem pocztowym, żebym ciebie, braciszku, przywiozła. Ty już niedługo będziesz prawdziwym mężczyzną - dodała z dumą, szeroko otwierając swoje duże oczy - i nigdy już tutaj nie wrócisz; ale przede wszystkim spędzimy razem święta Bożego Narodzenia, będziemy doskonale się bawili. Ach! Co to będzie za rozkosz!

- Jesteś już prawie kobietą, moja mała siostrzyczko! - zawołał chłopiec.

Ona zaś radośnie klasnęła w ręce i śmiejąc się, usiłowała dosięgnąć jego głowy; widząc jednak, że jest za mała, wybuchnęła znów śmiechem i podniosła się na palcach, aby go znów ucałować. Wreszcie zaczęła go ciągnąć w swej dziecinniej gorliwości ku drzwiom, a on szedł za nią ulegle, nie mając nic przeciwko opuszczeniu tej ponurej izby.

Naraz w sieni rozległ się straszny głos:

- Znieść na dół rzeczy pana Scrooge'a! Żywo!

Jednocześnie prawie w drzwiach izby szkolnej ukazał się sam nauczyciel.

Spoglądał on ma chłopca przez chwilę z dziką uprzejmością, po czym ująwszy jego rękę, uścisnął ją tak gwałtownie, że chłopiec zmieszał się wielce i omal przytomności nie stracił. Następnie zaprowadził dzieci do niskiego, wyziębionego, odrapanego pokoju, w którym mapy na ścianach, jak również niebieskie i ziemskie globy w oknach, pookrywał szron. Tutaj wyjął karafkę przedziwnie lekkiego wina oraz kawał przedziwnie ciężkiego ciasta i traktował swych młodych gości tymi przysmakami; równocześnie wysłał chudego służącego, aby ofiarował szklankę „czegoś" chłopcu pocztowemu. Ten jednak odrzekł, że chociaż jest bardzo wdzięczny za poczęstunek, jednak, jeśli to ma być ten sam napój, którego już kosztował poprzednio - w takim razie woli raczej nie pić. Ponieważ zaś kufer pana Scrooge'a został tymczasem przymocowany już na wierzchu dyliżansu, dzieci pożegnały nauczyciela uprzejmie i wsiadłszy do pojazdu, odjechały drogą ogrodową, na której pod szybko obracającymi się kołami rozpryskiwał się szron i śnieg w drobne krople.

- Była ona zawsze wątła i delikatna - zauważył Duch - tak, że zdawało się, iż lada wietrzyk ją zmiecie, ale miała wielkie serce!

- To prawda - potwierdził Scrooge. - Masz słuszność. Nie będę temu przeczył, Duchu. Boże broń, żebym miał temu przeczyć!

- Umarła zamężna i zostawiła, o ile mi się zdaje, dzieci - rzekł Duch.

- Jedno dziecko - poprawił Scrooge.

- Prawda - przyzwał Duch - a tym dzieckiem jest twój siostrzeniec.

Scrooge zmieszał się, poruszył niespokojnie i szepnął jakby ze skruchą:

- Tak!

Chociaż zaledwie przed chwilą opuścili gmach szkolny, mimo to znajdowali się już na ruchliwych ulicach Londynu, gdzie przechadzały się różne duchy, gdzie cienie wozów i powozów walczyły o miejsca dla siebie wśród zamieszania i zgiełku wielkiego miasta. Po ożywionym ruchu w sklepach można było poznać, że był to również dzień wigilijny. Wieczór już zapadł, latarnie oświecały ulice.

Duch zatrzymał się przed jakimś składem i zapytał Scrooge'a, czy go poznaje.

- Czy go poznaję? - zawołał Scrooge. - Przecież praktykowałem tutaj!

Weszli.

Przy wysokim biurku, siedział stary człowiek w walijskiej peruce. Na jego widok Scrooge zawołał z uniesieniem:

- Ależ to Fezziwig! Daj mu Boże zdrowie. Wszakże to żywiuteńki Fezziwig!

- Hej tam! Ebenezer! Dick!

Dawne „ja" Scrooge'a, teraz już w postaci młodzieńca, weszło żywo w towarzystwie swego kolegi.

- Z pewnością Dick Wilkins! - zawołał Scrooge do Ducha. - Przysięgam, że to on! Dick był bardzo do mnie przywiązany. Biedny Dick! Biedny!

- Hej tam, chłopcy! - rzekł Fezziwig. - Zaprzestać już pracy, na dziś dosyć. Przecież to wieczór wigilijny, Dick! To wigilia, Ebenezer! Zamknąć okiennice.

Trudno sobie wyobrazić, z jakim zapałem zabrali się chłopcy do roboty. Wybiegli na ulicę z okiennicami - raz, dwa, trzy - już je włożyli - cztery, pięć, sześć - zamknęli i zaryglowali - siedem, osiem, dziewięć - zanim mogłeś doliczyć do dwunastu, już wrócili, dysząc jak konie wyścigowe.

- Brawo! Doskonale! - zawołał stary Fezziwig, zeskakując z wysokiego stołka z podziwu godną zwinnością. - Pouprzątać, chłopcy, z pokoju rzeczy zbyteczne, żebyśmy mieli sporo miejsca! Hej-ho, Dick! Hej-ho, Ebenezer!

Pouprzątać! Nie było takiej rzeczy, której nie byliby uprzątnęli albo nie mogli uprzątnąć, gdy stary Fezziwig patrzył na nich.

Toteż załatwili się w minutę. Każda rzecz ruchoma została gdzieś usunięta, jakby miała zniknąć z życia publicznego raz na zawsze; podłogę skropiono i zamieciono, lampy opatrzono, nałożono świeżego paliwa do kominka; lokal sklepowy przedstawiał w końcu tak miłą, zaciszną, ciepłą, jasną i suchą salę balową, jak sobie tylko można marzyć w noc zimową.

Zjawił się skrzypek z nutami pod pachą, podszedł do wysokiego biurka, zamieniając je na pulpit, i zaczął stroić swój instrument, który jęczał i skrzypiał przy tej operacji jak pół setki rozstrojonych żołądków. Weszła pani Fezziwig, dobrze odżywiona, wiecznie uśmiechnięta dama, uosobienie dobroci i wyrozumiałości. Weszły trzy panny Fezziwig, promieniejące i rozkoszne. Za nimi weszło sześciu młodych adoratorów z pogruchotanymi sercami. Weszli wszyscy młodzi mężczyźni i młode kobiety zatrudnione w tym domu. Weszła także służąca ze swym kuzynem, piekarzem. Weszła kucharka z przyjacielem swego brata, rozwozicielem mleka. Zjawił się maleńki podmajstrzy z naprzeciwka, którego podejrzewano o to, że go pracodawca głodzi; chował się on za służącą z sąsiedniego domu, którą jego pryncypałowa - co było powszechnie dowiedzione - za coś szczególnie prześladowała. Wszyscy wchodzili porządnie, bez tłoczenia się; jedni nieśmiało, inni zuchwale, jedni z wdziękiem, drudzy niezgrabnie, jedni szybko, inni z wolna, aż wreszcie wszyscy znaleźli się w pokoju. A to przecież było najważniejsze.

Niebawem rozpoczęły się ochocze tańce. Najprzód tańczyli wszyscy razem, par ze dwadzieścia, trzymając się za ręce i tworząc wielkie koło. Połowa wysuwała się naprzód, to znów cofała się w tył. Potem jedni balansowali do taktu, a drudzy pociągali tamtych naprzód. Po czym znów wszyscy się kręcili, to grupami, to tworząc długiego węża. Stare pary wciąż się myliły, wciąż sprawiały zamieszanie, a młode, bardzo z tego zadowolone, przesuwały się z błyskawiczną szybkością z jednego końca sali na drugi. Wreszcie wszyscy się zmieszali, skotłowali, wytworzył się istny chaos, nikt nie wiedział, co robić.

Korzystając z tego świetnego rezultatu zapału, stary Fezziwig wstrzymał tańczących klaśnięciem w dłonie i zawołał:

- Brawo! Doskonale!

Gdy nahasano się już do woli, rozpoczęła się gra w fanty, potem nastąpiły znowu tańce, potem rozdawano ciasta i lemoniadę, pieczyste na zimno, znowu ciasta i mnóstwo piwa.

TaniecLecz główny punkt programu nastąpił po pieczystym, gdy skrzypek (podstępny był to hultaj; znał on lepiej swoje rzemiosło, niż można było sądzić z pozoru!) zagrał Sir Roger de Coverley[36]. Wtedy stary Fezziwig stanął z panią Fezziwig na czele wszystkich tancerzy.

Ta pierwsza para miała do spełnienia nie lada zadanie, bo za nią sunęło dwadzieścia trzy lub cztery pary i to utworzone z ludzi, z którymi nie można było żartować, bo choć nie mieli dobrego pojęcia o chodzeniu, pragnęli jednak koniecznie tańczyć.

Ale gdyby ich było dwa razy tyle - ba, cztery razy - stary Fezziwig byłby dał im radę i pani Fezziwig także. To nie ulega wątpliwości.

Co do pani Fezziwig, była ona godną towarzyszką swego małżonka w całym tego słowa znaczeniu. Jeżeli to zaś nie jest dość wysoką pochwałą, dajcie mi inną, a użyję jej z pewnością.

Z łydek pana Fezziwiga literalnie sypały się iskry. Przy każdym jego ruchu błyszczały jak dwa księżyce. Nie można było odgadnąć w danej chwili, co się z nimi stanie w następnej. A gdy stary Fezziwig i pani Fezziwig przeszli przez wszystkie fazy tańca, gdy wykonali wszystkie figury: naprzód, w tył, krzyże, balanse, koszyki itp., pan Fezziwig zdobył się na tak śmiały skok, że nogi zaplątały mu się w powietrzu i zdawało się, że je połamie; na szczęście obeszło się bez katastrofy.

Zabawa skończyła się z chwilą, gdy zegar uderzył jedenastą. Pan i pani Fezziwig zajęli swoje stanowiska po obydwu stronach drzwi i ściskając za ręce każdego wychodzącego gościa, życzyli mu uprzejmie wesołych świąt. Gdy już wszyscy wyszli, z wyjątkiem dwóch praktykantów, spotkała ich ta sama grzeczność; potem wesołe głosy umilkły, chłopcy zaś pozostali, aby położyć się spać w łóżka, które znajdowały się pod stołami na zapleczu; położywszy się, długo jeszcze gawędzili, ożywieni i rozradowani.

Scrooge, patrząc na wskrzeszone chwile przeszłości, tak był wzburzony, że zdawało się, iż zmysły postradał. Jego serce i dusza uczestniczyły żywo w tej zabawie, razem z jego dawną postacią. Potwierdzał wszystko, pamiętał wszystko, cieszył się wszystkim, doznawał niewypowiedzianych wzruszeń. Dopiero gdy rozjaśnione twarze jego dawnego „ja" i Dicka odwróciły się ku ścianie, przypomniał sobie Ducha i zauważył, że patrzy on na niego badawczo, a światło na jego głowie jaśnieje coraz silniejszym blaskiem.

- Niewiele potrzeba - odezwał się Duch - dla zjednania sobie wdzięczności takich prostaczków.

- Niewiele! - powtórzył jak echo Scrooge.

Duch dał mu znak, aby przysłuchał się rozmowie dwóch praktykantów, którzy wychwalali z zapałem Fezziwiga, po czym rzekł:

- Czy nie mam słuszności? Ów Fezziwig wydał zaledwie trzy czy cztery funty szterlingi; to przecież nie powód, żeby go wychwalać pod niebiosy. Jakaż tu zasługa?

- Ależ to nie o to chodzi - zaoponował Scrooge, podniecony wspomnieniem, a potem mówił dalej, sam nie wiedząc, że wypowiada przekonania dawnego Scrooge'a. - To nie o to chodzi, Duchu. On ma możność uczynienia nas szczęśliwymi lub nieszczęśliwymi, uczynienia życia naszego lżejszym lub cięższym, a pracy naszej przyjemną lub przykrą. Cóż z tego, że ta jego władza przejawia się tylko w dobrym słowie, poczciwym spojrzeniu, w drobiazgach tak nieuchwytnych, że ich mierzyć, ważyć ani analizować niepodobna? To nic nie znaczy, gdyż nie w tym spoczywa jądro rzeczy. Szczęście, jakie on roztacza dokoła siebie, jest tak wielkie, a dla nas tak drogie, że się niczym opłacić nie da.

Spotkawszy przenikliwy wzrok Ducha, zamilkł.

- Cóż się z tobą dzieje? - zapytał Duch.

- Nic szczególnego - odrzekł Scrooge.

- A jednak coś się dzieje? - powtórzył Duch.

- Ależ nic, nic... Chciałbym tylko powiedzieć w tej chwili słów kilka memu pomocnikowi. Oto wszystko.

Gdy wygłosił to życzenie, jego dawna postać przykręciła lampę i wraz z Duchem znaleźli się znów na ulicy.

- Czas mój uchodzi - zauważył Duch. - Śpieszmy się!

Słowa te nie były skierowane do Scrooge'a ani też do jakiejkolwiek istoty widzialnej, mimo to wywołały niezwykły skutek, gdyż Scrooge znowu ujrzał samego siebie. Był już starszy, w sile wieku. Twarz jego nie miała jeszcze surowych i ostrych linii lat późniejszych, lecz w rysach jej już się przejawiały pierwsze ślady skąpstwa i jakiegoś niepokoju. W oczach już migotał wyraz drapieżnej chciwości, zdradzały one namiętność wzbogacenia się, która zaczynała rozrastać się w jego duszy. Nie ulegało też wątpliwości, w jakim kierunku potoczy się jego życie.

Nie był sam. Obok siedziała młoda i piękna dzieweczka w żałobie, z oczyma pełnymi łez, które błyszczały jak brylanty w świetle wytryskającym z głowy Ducha Wigilijnej Przeszłości.

- Zapewne, że to rzecz obojętna - mówiła dzieweczka głosem zgnębionym. - Zwłaszcza obojętna dla pana, gdyż inne bóstwo zajęło w sercu pańskim moje miejsce. Jeżeli ono jednak zdoła dostarczyć ci w przyszłości słodyczy, ukojenia, pociechy i radości, słowem tego, czym ja pragnęłabym cię otoczyć, to istotnie nie mam powodu do troski.

- Jakież to bóstwo cię zastąpiło? - zapytał dawny Scrooge.

- Cielec złoty.

- Oto sprawiedliwość ludzka! - zawołał dawny Scrooge. - Przeklinają ubóstwo, a jednocześnie potępiają tych, którzy w pocie czoła starają się o dostatek.

- Przesądzasz pan sprawiedliwość świata - zauważyła dzieweczka. - Pan wszystkie swoje myśli i pragnienia zwróciłeś do jednego celu: do wzbogacenia się. Widziałam dobrze, jak wszystkie twoje szlachetne uczucia gasły jedno po drugim, tłumione tą namiętnością, która ostatecznie zwyciężyła. Czy nieprawda?

- I cóż z tego? - zapytał. - Jeżeli stałem się praktyczniejszy i rozsądniejszy, to nie znaczy, żebym się zmienił względem ciebie.

Potrząsnęła główką.

- Czy zmieniłem się?

- Pomiędzy nami istnieje umowa, którą zawarliśmy wówczas, kiedy oboje byliśmy biedni. Wówczas nie uskarżaliśmy się na los, lecz pracowaliśmy pełni nadziei, że przyjdą i dla nas lepsze czasy, że praca zapewni nam byt, choć skromny. Od tego czasu zmieniłeś się. Gdyśmy zawierali umowę, byłeś innym człowiekiem.

- Byłem wtedy prawie dzieckiem - przerwał niecierpliwie.

- Własne twoje sumienie mówi ci, że byłeś zupełnie inny - odparła. - Co do mnie, wcale się nie zmieniłam. To, co nam obiecywało szczęście, gdyśmy jednako czuli i myśleli, teraz jest dla nas źródłem cierpienia i męki. Jak często i z jaką boleścią o tym myślałam, nie jestem w stanie wypowiedzieć. Dość, że mogłam o tym myśleć. Teraz: zwracam ci słowo.

- Czy kiedykolwiek żądałem tego?

- Słowami nie. Nigdy.

- Zmianą usposobienia, widocznym przygnębieniem i niepokojem. Zmieniłeś się zupełnie we wszystkim, zmieniłeś treść swego życia i cel jego. Gdybyś dawniej nie dał mi słowa, powiedz szczerze: czy teraz zechciałbyś mnie pojąć za żonę? Z pewnością nie!

Zdawał się uznawać słuszność jej przypuszczania, mimo to odparł:

- Sama nie wierzysz w to, co mówisz.

- Jakże byłabym szczęśliwa, gdybym mogła myśleć inaczej! - szepnęła smutnie. - Bóg świadkiem, że byłabym bardzo szczęśliwa. Jedynie niezwalczona siła mogła mnie przyprowadzić do tak bolesnych wniosków. Gdybyś był wolny w tej chwili, czy wybrałbyś sobie za żonę biedną dziewczynę, ty, który w chwilach najgorętszych uniesień nie przestajesz ważyć wszystko na szalach zysku i patrzeć na wszystko ze stanowiska żądzy wzbogacania się? Gdybyś się nawet zapomniał na chwilę, gdybyś się ze mną połączył dozgonnie, to czyż mogłabym wątpić, że wkrótce żałowałbyś tego kroku? Jestem głęboko przekonana, że przyszłoby do tego niebawem, i to jest powodem, że zwracam ci dane słowo. Czynię to szczerze, w imię miłości, jaką żywiłam dla ciebie wtedy, kiedy byłeś inny.

Chciał coś powiedzieć, lecz ona, odwróciwszy się od niego, ciągnęła dalej:

- Być może... a nawet jestem przekonana, że zerwanie zaboli cię. Lecz niedługo, bardzo niedługo będziesz cierpiał. Potrafisz usunąć wszelkie wspomnienia o naszej miłości jak niemiły sen i z radością uczujesz się wolny. Obyś był szczęśliwy w życiu, jakie sobie obrałeś!...

W ten sposób się rozstali.

- Dosyć już, Duchu! - zawołał Scrooge. - Zaprowadź mnie do domu. Nie jestem w stanie dłużej znosić podobnych udręczeń!

- Jeszcze jeden cień! - odparł Duch.

- Nie, nie, dosyć! - błagał Scrooge. - Nie chcę nic więcej widzieć! To nad moje siły!...

Lecz nieubłagany Duch pochwycił go mocno w ramiona i kazał mu patrzeć na następny obraz.

Znajdowali się teraz w pokoju niezbyt wielkim, lecz urządzonym zacisznie i wygodnie. Przy kominku, na którym płonął jasny i wesoły ogień, siedziała dzieweczka tak podobna do poprzedniej, iż Scrooge myślał, że to ta sama, dopóki nie zauważył, że jest już teraz poważną mężatką i że obok siedzi jej córka.

Czego bym nie dał, żeby być jednym z nich! Lecz, oczywiście, nie okazałbym się tak okrutny jak oni, wierzajcie! Za wszystkie skarby świata nie ośmieliłbym się potargać gładko uczesanych włosów pięknej siostrzyczki ani też zerwać z jej stopy miniaturowego pantofelka... Nie ośmieliłbym się również, za nic na świecie, objąć wiotkiej i kształtnej jej kibici, jak to te małe nicponie czyniły podczas zabawy, bez wszelkiej ceremonii, gdyż obawiałbym się, żeby moja ręka za podobną zbrodnię nie pozostała już na zawsze zgięta.

A jednak, wyznaję szczerze, pragnąłbym dotknąć jej ust; pragnąłbym ją zapytać o coś, wprost dlatego, żeby ją skłonić do ich otworzenia; pragnąłbym patrzeć na jej spuszczone skromnie oczy, lecz tak, żeby nie wywołać rumieńca; pragnąłbym rozpleść jej wonne włosy, których najmniejszy loczek przechowałbym jako drogą pamiątkę; słowem, pragnąłbym wobec niej posiadać wszelkie przywileje dziecka i jednocześnie pozostać dojrzałym mężczyzną, aby móc należycie ocenić jej urok.

Po chwili rozległo się pukanie i dzieciarnia rzuciła się natychmiast ku drzwiom tak gwałtownie, z takim wrzaskiem, że piękna siostrzyczka, uśmiechnięta i z suknią w nieładzie, została porwana przez rozigraną gromadkę i pociągnięta na powitalnie ojca, wchodzącego z posłańcem obładowanym gwiazdkowymi podarkami.

Teraz wśród krzyku i wrzawy nastąpił atak na bezbronnego posłańca. Dzieci wdrapywały się na niego po krzesłach jak po drabinach, aby zanurzyć ręce w jego kieszeni, pozbawić go paczek, chwytać za pas, wieszać mu się na szyi, siadać na barkach i kopać go po nogach - a wszystko to czyniły z radości, której oprzeć się nie były zdolne.

Z jakim podziwem i uciechą witano zawartość każdej, choćby najmniejszej paczki! Ile było radości, wdzięczności i zachwytu! Jakąż rozpacz wywołało przypuszczenie, że jedno z dzieci, wziąwszy do ust maleńką brytfannę z kuchni dla lalek, połknęło znajdującego się w niej indyka z cukru... Jakąż następnie ulgę uczuli wszyscy, gdy okazało się, że to był fałszywy alarm... To wszystko nie da się opisać...

Nadeszła wreszcie godzina spoczynku. Dzieci, uspokojone już nieco, ochłonęły z pierwszego wyrażenia, udały się z otrzymanymi zabawkami do swego pokoju na piętrze, gdzie ułożono je w łóżeczkach. Wtedy dopiero w domu zapanował spokój.

Gdy teraz Scrooge ujrzał, jak ojciec tej rodziny przytulił serdecznie do siebie młodą żonę i wraz z nią oraz z córką najstarszą zasiadł przy kominku; gdy pomyślał sobie, że on również mógł być ojcem takich milutkich i pełnych nadziei istot i że w poczętej zimie jego życia mogła od czasu do czasu zakwitnąć radosna i jasna wiosna - twarz jego spochmurniała jeszcze bardziej, a w oczach ukazały się łzy.

- Bello - odezwał się w tej chwili mąż, zwracając się do małżonki z łagodnym uśmiechem - widziałem dziś po południu twego dawnego przyjaciela.

- Kogóż to?

- Zgadnij.

- Nie wiem doprawdy, o kim myślisz.

- Szczura!

- Cóż znowu! Ach, teraz już wiem - podchwyciła, śmiejąc się równie szczerze jak mąż. - Pana Scrooge'a?

- Tak, pana Scrooge'a. Przechodziłem koło okna jego kantoru, a ponieważ nie było zasłonięte i wewnątrz świeciło się, przeto mimo woli go ujrzałem. Mówią, że wspólnik jego umiera, więc siedzi tam teraz samotny. A sądzę, że jest on całkiem samotny, to jest, chcę powiedzieć, że nie ma na całym świecie żadnej bliskiej, życzliwej istoty.

- Duchu - szepnął Scrooge drżącym głosem - uprowadź mnie stąd...

- Uprzedziłem cię przecież, że ci pokażę cienie twego dawnego życia - odparł Duch - nie wiń mnie, lecz samego siebie, że są one takie, jakimi je widzisz, a nie inne.

- Uprowadź mnie stąd! - wołał Scrooge. - Nie mogę znieść tego widowiska!

Zwrócił się ku Duchowi, a zauważywszy, że na obliczu jego w niepojęty sposób odbiły się poszczególne rysy wszystkich tych twarzy, które niedawno widział - rzucił się na niego z krzykiem rozpaczliwym:

- Opuść mnie! Uprowadź mnie stąd! Nie dręcz mnie dłużej!

Podczas walki z Duchem - jeżeli to w ogóle można było nazwać walką, bo Duch, nie broniąc się wcale, zdawał się nie odczuwać wysiłków napastnika - spostrzegł Scrooge, że nad głową Ducha unosi się teraz jeszcze jaśniejszy i wyższy niż przedtem wytrysk światła; w tym mniemaniu, że owo światło daje Duchowi nad nim przewagę, chwycił gasidło i wtłoczył je na głowę Ducha.

Duch tak się skurczył, że gasidło okryło całą jego postać; ale chociaż Scrooge przyciskał gasidło z całej siły, nie mógł jednak stłumić światła, które wydobywało się spod spodu i dziwnie jasno oświecało wszystko dokoła.

Nagle Scrooge uczuł, że siły jego wyczerpują się i że owłada nim niepokonana senność. Po chwili spostrzegł, że znajduje się w swojej sypialni. Na pożegnanie tedy raz jeszcze nacisnął gasidło, po czym zaledwie dowlókł się do łóżka i rzucił się na nie, natychmiast zasnął twardo.

III. Drugi z zapowiedzianych duchów

Scrooge obudził się wśród głośnego chrapania i natychmiast usiadł na łóżku, aby pozbierać myśli.

Tym razem nikt nie potrzebował mówić mu, że jest właśnie godzina pierwsza. Czuł, że obudził się o właściwej porze i w tym wyraźnym celu, aby odbyć konferencję z drugim gościem, przysłanym mu przez Jakuba Marleya. Na myśl jednak, że któraś z kotar jego łóżka mogłaby zostać odsunięta przez nowe widmo, niemiły dreszcz przebiegł jego członki, sam przeto własnymi rękami rozsunął kotary. Potem znów się położył i postanowił dokładnie uważać na wszystko. Chciał bowiem pierwszy odezwać się do ducha w chwili jego zjawienia się, nie życzył sobie być zaskoczonym niespodziewanie ani przerażonym.

Ludzie szczególnej odwagi, którzy utrzymują, że mogą znieść wszelkie wrażenia, nigdy zimnej krwi nie tracąc, zwykle mówią o sobie:

„Zdolni jesteśmy do wszystkiego: od zjadania chleba aż do połykania ludzi!"

Między tymi dwiema ostatecznościami znajduje się niewątpliwie szerokie pole do popisu.

Nie pragnę bynajmniej w Scrooge'u przedstawić takiego samochwały, mogę was jednak zapewnić, że był on przygotowany istotnie na cały szereg nadzwyczajnych zjawisk i wmawiał w siebie, że teraz już chyba nic nie może go wprawić w zdumienie, zaczynając od kolebki dziecka, a kończąc na olbrzymim nosorożcu.

Właśnie dlatego, że był na wszystko przygotowany, nie spodziewał się wcale, że na razie nic nadzwyczajnego nie zobaczy. Gdy przeto zegar wybił pierwszą, a nie zjawił się nikt, uczuł lodowate zimno, a ciało jego przebiegły dreszcze. Minęło pięć, dziesięć minut, kwadrans - żadnego widma!

Przez cały czas leżał na łóżku, w samym środku czerwonego światła, które oblało go w chwili, gdy zegar wydzwaniał godzinę, a które właśnie dlatego, że było tylko światłem, niepokoiło go o wiele więcej niż cały tuzin duchów, ponieważ niepodobna było odgadnąć, co ono znaczy i czego chce. Chwilami obawiał się, że może nagle spłonąć, nie mając nawet tej pociechy, iż stałoby się to z jego świadomością. Wreszcie przyszło mu na myśl, że źródło tego dziwnego światła znajduje się zapewne w sąsiednim pokoju, z którego - jak to stwierdził po bliższej obserwacji - istotnie promieniowało. Doszedłszy do tego przekonania, wstał po cichu i w pantoflach podreptał do drzwi.

W chwili gdy Scrooge położył rękę na klamce, jakiś obcy głos kazał mu wejść. Usłuchał.

Był to jego własny pokój. To nie ulegało wątpliwości. Ale zaszła w nim dziwna zmiana!

Ściany i sufit były przystrojone zielonymi gałęziami, tak że cały pokój wyglądał jak altana ozdobiona mnóstwem purpurowych jagód. Liście bluszczu, jemioły i ostrokrzewu odbijały światło i wyglądały niby mnóstwo małych zwierciadełek. Na kominie płonął tak silny ogień, jakiego ten komin, zawsze ostygły za czasów Scrooge'a i Marleya, od wielu, wielu lat nie znał.

Na podłodze był urządzony jakby tron z indyków, gęsi, kaczek, dziczyzny, wielkich kawałów pieczeni, prosiąt, długich wianków kiełbas, plum-puddingów, beczułek z ostrygami, pieczonych kasztanów, różowych jabłek, soczystych pomarańczy, apetycznych gruszek, olbrzymich placków i naczyń z wrzącym ponczem - a wszystko to napełniało cały pokój przedziwnym zapachem. Na tym tronie rozparł się wygodnie wspaniale wyglądający, z wesołym obliczem olbrzym. W ręku trzymał płonącą pochodnię w kształcie rogu obfitości i unosił ją wysoko, aby oświecić Scrooge'a w chwili, gdy ostrożnie zaglądał do pokoju.

- Wejdź! - zawołał ów Duch. - Wejdź, przyjacielu, musimy się przecież poznać.

Scrooge wszedł nie bez trwogi i pochylił głowę przed Duchem.

Nie był to już ten śmiały, niczego nieobawiający się, dawny Scrooge; teraz, chociaż oczy Ducha miały wyraz pogody i łagodności, to jednak unikał ich spojrzenia.

- Jestem Duchem Tegorocznego Bożego Narodzenia - przemówiło widmo - przypatrz mi się dobrze.

Scrooge podniósł lękliwie oczy i spojrzał na Ducha z szacunkiem.

Duch ten był przybrany w rodzaj ciemnozielonej opończy, obramowanej białym futrem. Szerokie piersi były odsłonięte, jak gdyby nic nie zależało mu na tym, aby je zakrywać. Także i nogi, wyglądające spod szerokich fałd opończy, były bose, głowa zaś nie miała żadnego innego nakrycia, tylko wieniec z liści dębowych, wśród których tu i ówdzie błyszczały sopelki lodu. Ciemnie jego włosy spadały w swobodnych zwojach na barki. Pogodne oblicze, błyszczące oczy, rubaszny głos, swobodne zachowanie się - wszystko mówiło o jego otwartości i wesołym usposobieniu. Przy boku jego wisiała u pasa stara pochwa, na poły zjedzona przez rdzę, bez miecza.

- Nie widziałeś dotychczas nikogo do mnie podobnego? - zapytał Duch.

- Nigdy - potwierdził Scrooge.

- Nie spotykałeś nigdy na drodze swego życia młodszych członków mojej rodziny? Mam na myśli (bo sam jestem bardzo młody) moich starszych braci, którzy urodzili się ostatnimi laty? - pytał Duch dalej.

- Nie zdaje mi się - odparł Scrooge. - A nawet jestem pewien, że nie. Dużo masz braci, Duchu?

- Przerażająco liczna rodzina, szczególnie dla tego, kto musi troszczyć się o jej utrzymanie - mruknął Scrooge.

Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia powstał.

- Duchu - rzekł Scrooge pokornie -- prowadź mnie, dokąd chcesz. Wczorajszej nocy wyprowadzono mnie przemocą i dano mi naukę, która teraz zaczyna działać. Dziś jestem gotów iść za tobą i jeśli zamierzasz nauczyć mnie czegoś, nie omieszkam skwapliwie z tego skorzystać.

- Dotknij ręką mojej szaty - odezwał się Duch.

Scrooge z całą siłą chwycił skraj szaty Ducha.

Święto, RadośćBył to ranek pierwszego dnia Bożego Narodzenia. Z chodników i z dachów zmiatano śnieg, który rozsypywał się w powietrzu, tworząc sztuczną śnieżycę, ku niemałej uciesze igrających na ulicy dzieci.

Ściany domów, a zwłaszcza ich okna, wydawały się zupełnie czarne, nie tylko w porównaniu z gładkim, białym całunem śniegu na dachach, ale nawet w porównaniu z brudnym śniegiem na ulicach, w którym ciężkie koła wozów i pojazdów powyorywały głębokie bruzdy. Bruzdy owe krzyżowały się w najrozmaitszych kierunkach, tworząc istny labirynt wąskich kanałów w brunatnym, z wierzchu zakrzepłym błocie i w przemienionej w lód wodzie.

Niebo było pochmurne i nawet najkrótsze ulice ginęły w gęstej mgle, której cięższe części spadały na ulice w postaci szronu. Nie było nic wesołego w całym otoczeniu - a jednak unosiło się w powietrzu coś tak uroczystego i tak radosnego, że nawet najpiękniejsza letnia pogoda ani najjaśniejsze promienie letniego słońca nie zdołałyby stworzyć czegoś podobnego.

Nawet robotnicy zmiatający śnieg z dachów byli pełni wesołości i ochoty. Nawoływali się wzajem z dachów, od czasu do czasu rzucali jeden na drugiego kule śniegowe - poczciwszy to pocisk aniżeli niejedno słówko - i zanosili się serdecznym śmiechem zarówno przy trafieniu celu, jak w razie chybienia go.

Główną uwagę zwracali kupujący, niecierpliwie pragnący wypełnić dziś w zupełności od dawna umyślony plan. Trzeba było widzieć, jak się tłoczyli w drzwiach, uderzając jeden drugiego swymi koszykami i paczkami, zapominając na kontuarze część zakupów i szybko wracając po nie, popełniając tysiące pomyłek i przeoczeń z nadzwyczajną dobrodusznością - jednocześnie trzeba było podziwiać cierpliwość kupca i jego pomocników, ich uprzejmość, ich ugrzecznienie, z jakim się dziś starali zwracać do wszystkich. Zdawało się, że gdybyś od nich zażądał serca, to bez wahania wyjęliby je z piersi i ofiarowali z równą skwapliwością jak herbatę lub kawę.

Jednocześnie z bocznych ulic, uliczek i zaułków bez nazwy wypłynęło mnóstwo ludzi, którzy nieśli swój obiad do piekarza, ażeby go tam odgrzać.

Była to iście cudowna pochodnia; gdy bowiem kilku ludzi poczęło się o coś spierać i nawet padły z ich ust dość ostre wyrazy, Duch pokropił ich kilku kroplami rosy ze swej pochodni, a natychmiast wróciła im pogoda umysłu. Przyznawali teraz, że to wstyd sprzeczać się w dzień Bożego Narodzenia.

Niebawem umilkły dzwony, a sklepy piekarzy zamknięto. W powietrzu unosiły się smaczne zapachy odgrzewanych obiadów, a kominy pieców piekarzy wyrzucały kłęby dymu pomieszanego z parą.

- Zapewne twoja pochodnia ma jakąś szczególną własność? - zapytał Scrooge.

- Tak jest. Własność czynienia wszystkiego przyjemnym.

- I własność ta działa na każdy obiad w tym dniu? - pytał dalej Scrooge.

- Na każdy, który podają z dobrą wolą. Szczególniej na obiad ubogich.

- Dlaczego szczególniej na ich obiad?

- Ponieważ oni tego najwięcej potrzebują.

Wciąż niewidzialni, Duch ze Scroogem udali się na przedmieście.

Duch mógł (co Scrooge zauważył już u piekarza), pomimo swej olbrzymiej postaci, dostawać się wszędzie z łatwością i wszędzie, zarówno w niskiej lepiance, jak i we wspaniałej sali pałacu, przedstawiał się pięknie i imponująco, jak przystało na istotę nadprzyrodzoną.

Być może, iż powodowany radością, jaką odczuwał wskutek swej władzy, a może powodowany serdeczną, uprzejmą naturą i współczuciem dla wszystkich biednych - dość, że Duch zaprowadził Scrooge'a, trzymającego się wciąż jego szaty, do mieszkania jego pomocnika. Na progu Duch zatrzymał się z uśmiechem i pobłogosławił mieszkanie Boba Cratchita rosą ze swej pochodni.

Po chwili wbiegły dwie małe latorośle rodziny Cratchit, dziewczynka i chłopczyk, opowiadając głośno, że spoza drzwi piekarza doszedł ich zapach pieczonej gęsi i że wiedzą, iż ta gęś do nich należy. I w niewypowiedzianej radości tańczyły te rozbawione dzieciaki dokoła stołu, podnosząc pana Piotra Crachita pod niebiosa, podczas gdy on (wcale nie dumny, chociaż kołnierzyk prawie go dusił) dmuchał w ogień tak, że ziemniaki gotujące się w garnku pukały o pokrywę, jakby błagały, aby je wypuszczono i obrano z łupiny.

- Oto jest Marta, mateczko - odpowiedziało dziewczę, które w tej chwili właśnie weszło do pokoju.

- Bóg z tobą, drogie dziecię! Jakże późno przychodzisz! - rzekła pani Cratchit, obsypując córkę pocałunkami, a równocześnie zdejmując z niej szal i kapelusz.

- Miałyśmy wczoraj wieczorem wiele roboty - odparło dziewczę - na dziś musiałyśmy ją wykończyć, mamo.

- Wszystko już dobrze, skoro tu jesteś - rzekła pani Cratchit. - Usiądź przy kominku, drogie dziecię i ogrzej się.

- Nie, nie, ojciec idzie - odezwało się dwoje najmłodszych dzieci, które zawsze i wszędzie trzymały się razem - schowaj się Marto, schowaj się!

Marta ukryła się, a w tej chwili właśnie wkroczył do pokoju Bob, ojciec.

Biedny Mały Tim.

- Gdzież nasza Marta? - zapytał Bob Cratchit, rozglądając się po pokoju.

- Nie przyjdzie - odrzekła pani Cratchit.

- Nie przyjdzie? - powtórzył Bob, tracąc od razu dobry humor.

Był bowiem w najlepszym usposobieniu, nawet w drodze z kościoła do domu galopował dziarsko, udając konia Małego Tima, który był tym zachwycony.

- Nie przyjdzie? - powtórzył raz jeszcze z żalem. - Nie spędzi z nami wieczoru wigilijnego?

- A jakżeż zachowywał się Mały Tim? - zapytała pani Cratchit, nażartowawszy się do syta z łatwowierności Boba i pozwoliwszy mu serdecznie wyściskać córkę.

Głos Boba drżał, gdy wymawiał te słowa, a zadrżał jeszcze więcej, gdy dodał, że Mały Tim z każdym dniem staje się silniejszy i rzeźwiejszy.

Tymczasem dało się słyszeć stukanie małych kul o podłogę i po chwili do pokoju wrócił Mały Tim, wspierany przez braciszka i siostrzyczkę, którzy go podprowadzili do jego krzesełka przy kominku.

Gdy Bob był zajęty tą ważną czynnością, pan Piotr w towarzystwie dwojga małych, nierozłącznych Cratchitów, którzy, mówiąc nawiasem, posiadali zdolność znajdowania się jednocześnie w dwudziestu różnych miejscach - wybrał się po gęś, którą niebawem w uroczystym pochodzie wniósł do pokoju.

Teraz powstał taki hałas, jak gdyby gęś była najrzadszym ze wszystkich ptaków, upierzonym dziwem, wobec którego nawet czarny łabędź byłby czymś zupełnie zwyczajnym.

Jakoż istotnie była ona takim dziwem w tym domu.

Wreszcie wniesiono potrawy i odmówiono modlitwę. Potem nastąpiła pauza, w czasie której wszyscy wstrzymali oddech w piersiach, a pani Cratchit, przyjrzawszy się okiem doświadczonym ostrzu noża, zabrała się do podzielenia gęsi na kawałki. Gdy dokonała dzieła i z wnętrza gęsi wyjęła ponętne nadzienie, zabrzmiał dokoła stołu radosny szmer, a nawet Mały Tim, podniecony przez dwoje małych Cratchitów, uderzył trzonkiem noża o stół i zawołał słabym głosikiem:

- Wiwat!

Nie było chyba jeszcze nigdy na świecie takiej gęsi. Bob zapewniał, iż uważa to za niemożliwe, aby kiedykolwiek w ogóle upieczono taką gęś. Jej delikatne mięso i jej tłustość, jej wielkość i taniość były przedmiotem ogólnego podziwu. Z dodatkiem kompotu jabłecznego i przysmażonych kartofli, stanowiła ona zupełnie wystarczające danie dla całej rodziny. Gdy pani Cratchit zauważyła jedną, jedyną, małą kosteczkę pozostawioną na półmisku, oświadczyła z wielką radością, że przecież nie wszystko zostało spożyte! A jednak każdy z biesiadników jadł, ile chciał. Najlepszym tego dowodem byli mali Cratchitowie, na policzkach ich bowiem świeciły się resztki kompotu i kartofli.

Teraz panna Belinda zmieniła talerze, a pani Cratchit opuściła pokój, by wyjąć z kociołka i przynieść pudding.

Tego ważnego aktu nie mogła dopełnić przy świadkach, gdyż zanadto była niespokojna.

A nuż się pudding nie udał? Wyobraźmy sobie, że przy wyjmowaniu z kociołka rozpadł się w kawałki! Lub że złodziej wśliznął się do kuchni i ukradł go, podczas gdy raczono się gęsią! Na tę myśl dwoje małych Cratchitów pobladło z przerażenia. W ogóle przypuszczano przez chwilę wszelkie możliwe okropności...

Hallo - chmura pary! Pudding wyjęty z kociołka...

Co za przyjemny zapach bije z serwety, w którą zawinięto pudding. Właściwie mieszanina apetycznych woni. Przypominają one trochę kuchnię, trochę piekarnię, a trochę pralnię. Takie aromaty wydawał z siebie ów pudding.

Wreszcie do pokoju weszła pani Cratchit, wzruszona, ale dumna i uśmiechnięta, niosąc przed sobą pudding, twardy i zbity jak kula działowa, oświecony promieniami zapalonego rumu, z świąteczną gałązką ostrokrzewu wetkniętą w sam środek.

O, nadzwyczajny, cudowny pudding!

Bob Cratchit oświadczył głosem spokojnym i pewnym, że uważa go za arcydzieło kucharskie pani Cratchit od czasu ich małżeństwa. Pani Cratchit odpowiedziała na to, że teraz, kiedy już ciężar spadł jej z serca, przyznaje chętnie, że była bardzo zaniepokojona, ponieważ zdawało jej się, że za dużo wzięła mąki.

Każdy miał coś do zauważenia, ale nikt nie ośmielił się powiedzieć ani nawet pomyśleć, że był to jednak za mały pudding dla tak licznej rodziny. Byłoby to wprost bluźnierstwo. Każdy członek rodziny Cratchitów wstydziłby się, gdyby mu coś podobnego choćby tylko przyszło do głowy.

Wreszcie skończyli ucztę, posprzątano ze stołu i dorzucono węgla do ognia na kominku. Podsycone płomienie zajaśniały jeszcze weselej niż przedtem.

Teraz skosztowano przygotowanego przez Boba grogu i okazało się, że jest znakomity.

Z kolei ustawiono na stole jabłka i pomarańcze, a w ogień rzucono kilka garści kasztanów. Następnie cała rodzina Cratchitów zasiadła przed kominkiem, jak wyraził się Bob Catchit - w koło, chociaż było to właściwie tylko półkole: Bob pośrodku, a obok niego cały zapas szklanek rodziny - dwie szklaneczki i garnuszek bez uszka.

Naczynia te jednak były napełnione gorącym grogiem, który wyglądał w nich równie dobrze, jak gdyby to były złote puchary. Bob rozlewał ten napój z promieniejącym wzrokiem, podczas gdy w ogniu podskakiwały i strzelały kasztany. Potem Bob wzniósł toast:

- Daj nam Boże, moi drodzy, przepędzić szczęśliwie święta! Niech nas Bóg błogosławi!

Cała rodzina powtórzyła ten toast.

- Niech Bóg błogosławi nas wszystkich i każdego z osobna! - rzekł ostatni Mały Tim.

Siedział tuż obok ojca, na małym krzesełku. Bob trzymał jego małą, wychudłą rączkę w swojej dłoni, jak gdyby okazać dziecięciu swoją szczególną dla niego miłość, zarazem jak gdyby obawiając się, żeby mu ukochanego maleństwa nie zabrano.

Dziecko, Współczucie- Duchu - odezwał się Scrooge ze współczuciem, którego nigdy dotychczas nie doznawał - powiedz mi, czy Mały Tim żyć będzie?

- Widzę próżne krzesło przy kominku - odparł Duch - i starannie przechowywane kule bez właściciela. Jeżeli przyszłość nie zmieni tego widzenia, dziecko umrze.

- Nie, nie! - zawołał Scrooge. - O, dobry Duchu, powiedz, że ono będzie żyło...

- Jeżeli przyszłość nie zmieni tego widzenia - powtórzył Duch - to już żaden z moich następców nie zastanie tutaj tego dziecka. Ale o co ci chodzi? Skoro musi umrzeć, to lepiej, żeby umarło zaraz i zmniejszyło przez to nadmiar ludności.

Scrooge, słysząc swoje własne słowa, powtórzone przez Ducha, pochylił głowę, przejęty skruchą i żalem.

- Człowieku - rzekł Duch - jeśli masz serce, a nie kamień, to nigdy nie wypowiadaj tak ohydnych słów, dopóki nie zrozumiesz, czym jest właściwie ten nadmiar ludności i gdzie on się znajduje. Czy ty masz prawo rozstrzygać, którzy ludzie mają żyć, a którzy mają umrzeć? Być może, iż ty w oczach Stwórcy jesteś o wiele mniej wart życia niż miliony istot podobnych do tego dziecka biednego człowieka. Wielki Boże! Czy można obojętnie słuchać, jak marny robak, który nie widzi nic poza liściem, na którym siedzi, skarży się obłudnie na to, iż wpośród jego głodnych, dręczonych nędzą bliźnich znajduje się za wiele żyjących!

Scrooge wysłuchał upomnień Ducha w pokorze i spuścił oczy. Naraz usłyszał wymówione swoje nazwisko.

- Niech żyje pan Scrooge! - przemówił Bob. - Wypijmy jego zdrowie, gdyż jest on naszym chlebodawcą i jemu zawdzięczamy dzisiejszą naszą ucztę!

- Jemu zawdzięczamy? - zawołała pani Cratchit z oburzeniem. - Pragnęłabym bardzo, żeby tu się zjawił. Wyprawiłabym mu ucztę po swojemu. Tak jest. Wypowiedziałabym mu w oczy wszystko, co o nim myślę, a spodziewam się, że nie przypadłoby mu to do smaku!

- Droga żono, mówisz to przy dzieciach - upomniał ją łagodnie Bob. - Dzisiaj przy tym mamy święto Bożego Narodzenia!

- Istotnie, tylko w tak wielkie święto można wznosić zdrowie tak podłego, obrzydłego skąpca, człowieka bez serca, jakim jest Scrooge - oburzała się w dalszym ciągu pani Cratchit. - Ty wiesz, Robercie, że on jest taki właśnie. Nikt nie wie o tym lepiej od ciebie!

- Droga żono - powtórzył Bob - dziś święto Bożego Narodzenia! Zastanów się!

- A więc wychylę jego zdrowie, uczynię to przez miłość dla ciebie i przez wzgląd na dzisiejsze święto - rzekła pani Cratchit. - Niech żyje długie lata! Życzę mu wesołych świąt i szczęśliwego Nowego Roku! Życzę mu tego, ale wątpię, czy się to spełni. Bardzo wątpię...

Dzieci, idąc za przykładem matki, wypiły również zdrowie Scrooge'a.

Był to pierwszy akt, którego dokonali tego wieczoru bez serdeczności i bez ciepła, pod naciskiem przymusu. Mały Tim wypił ostatni, ale nie dodał do tego żadnej uwagi. Widocznie Scrooge był postrachem rodziny, czymś w rodzaju ludożercy. Wymienienie jego nazwiska rzuciło na nich wszystkich ponury cień, który nie ustąpił przez całe pięć minut.

A gdy wreszcie ustąpił, byli weseli dziesięć razy więcej niż przedtem, ponieważ uwolnili się od tego okropnego Scrooge'a.

Marta, która pracowała u modniarki, opowiadała, jak wiele teraz ma do roboty, ile to godzin w porze większego ruchu musi pracować i że zamierza jutro wyspać się za wszystkie czasy; jutro bowiem miała dzień zupełnie wolny. Opowiadała także, iż przed kilku dniami widziała pewną hrabinę i pewnego lorda, a lord był prawie tego wzrostu co Piotr. Przy tych jej słowach Piotr podciągnął rogi swego kołnierzyka tak wysoko, że poza nimi głowa jego prawie zniknęła.

Tymczasem kasztany i poncz krążyły wciąż wśród rozbawionej rodziny, a Mały Tim zaśpiewał swym żałosnym głosikiem piosenkę o dziecku zasypanym przez śnieg, a śpiewał bardzo ładnie.

Gdyby sądzić według mnóstwa ludzi, dążących w odwiedziny do krewnych lub przyjaciół, można by mniemać, że nie zastaną oni nigdzie nikogo na ich przyjęcie. Byłaby to omyłka. W każdym domu oczekiwano gości i na każdym kominku płonął wesoły ogień. Jakżeż Duch był szczęśliwy! Odsłaniał swoją szeroką pierś i otwierał swą pełną dłoń, na wszystko dokoła rzucając hojnie szczere, poczciwe, szlachetne rozradowanie. Nawet latarnik, przebiegający w ubraniu odświętnym ciemne ulice, aby ponurą mgłę ich rozjaśnić blaskami światła i który właśnie myślał o spędzeniu wieczoru u towarzysza pracy, roześmiał się głośno, gdy Duch przeleciał obok niego, chociaż poczciwina ani się domyślał, że spotkał istotę tak dziś ważną.

- Gdzie jesteśmy? - zapytał Scrooge.

- Tu mieszkają górnicy pracujący w głębiach ziemi - odrzekł Duch. - Patrz tam! Oni mnie poznali.

W oknie jakiejś nędznej lepianki błyszczało światło; pomknęli tam szybko.

Zastali wesołe towarzystwo, siedzące dokoła wielkiego, jasno płonącego ogniska. Zgrzybiały starzec, jego sędziwa żona, w otoczeniu dzieci, wnuków i prawnuków, wszyscy w odświętnych szatach. Starzec śpiewał hymn wigilijny głosem, który niekiedy tylko przygłuszał wycie wiatru nad pustkowiem. Była to bardzo stara pieśń, którą on śpiewał jeszcze wówczas, kiedy był małym chłopcem. Od czasu do czasu wszyscy wtórowali mu chórem. Za każdym razem zaś, gdy ich głosy zabrzmiały, starzec ożywiał się, a głos jego stawał się silniejszy; natomiast gdy milkły, jego siły słabły i znów zapadał w niemoc starczą.

Duch nie bawił tu długo. Poleciwszy Scrooge'owi, by trzymał się silniej jego opończy, uniósł go w powietrze.

Jak myślicie - dokąd go uniósł? Przecież nie na morze?

A właśnie na morze!

Ku wielkiemu swemu przerażeniu, ujrzał Scrooge znikającą poza sobą ziemię, a w dole usłyszał głuchy pomruk pieniących się fal, z wściekłością uderzających o skaliste brzegi, jak gdyby rzucały zuchwałe wyzwanie podmywanej przez nie ziemi.

Na posępnej skale, do połowy zanurzonej w wodzie, w odległości mili od stałego lądu, stała samotna latarnia morska. Przez cały rok szalały i huczały dokoła niej fale. Ogromne stosy traw morskich osnuwały jej stopy, mewy - można by mniemać, że zrodzone z wiatru, jak trawa morska z fal - unosiły się i opadały w powietrzu dokoła jej szczytu, jak u dołu rozigrane fale, nad którymi te ptaki żeglowały.

I tutaj nawet dwaj latarnicy rozpalili ogień, który rzucał jasny snop promieni na wyburzoną powierzchnię morza przez otwór w grubym murze latarni.

Ci, co rozniecili ogień, ludzie prości, wyciągnąwszy zgrubiałe od ciężkiej pracy ręce poprzez stół, przy którym zasiedli, życzyli sobie wzajem wesołych świąt, trącając się kubkami gorącego grogu. Jeden z nich, starszy, o twarzy zniszczonej przez ustawiczne zmiany powietrza, pooranej zmarszczkami, podobnej do twarzy figur wyrzynanych ongi na przodach okrętu, zaśpiewał jakąś dziką pieśń wigilijną ochrypłym głosem przypominającym poryki wiatru w czasie burzy.

Duch znów uniósł Scrooge'a ponad czarne, piętrzące się morze, aż w końcu, daleko już od brzegów, zatrzymali się na pokładzie jakiegoś okrętu. Tu wciąż przechodzili z miejsca ma miejsce. Zatrzymali się najprzód przy sterniku, następnie przy strażniku, wreszcie przy oficerach na służbie. Wszystkie te szorstkie, surowe postacie, spełniając swoje ciężkie i odpowiedzialne obowiązki, nuciły jednak z cicha pieśń wigilijną, bądź myślały o wielkim święcie, bądź wreszcie opowiadały sobie wzajem wspomnienia dawnych świąt, spędzonych wśród rodziny, snując nadzieję rychłego powrotu do swoich.

Każdy marynarz znajdujący się na tym okręcie, czuwający czy śpiący, zły czy dobry, miał w tym dniu dla towarzyszy lepsze, cieplejsze słowo niż kiedykolwiek w ciągu roku, każdy uczestniczył w uroczystości, każdy w mniejszym lub większym stopniu doznawał radosnego uczucia, myślał o tych, którzy niezawodnie w tej chwili myślą też o nim.

Scrooge przysłuchiwał się żałosnym jękom wichru i rozmyślał, jaka to wspaniała rzecz posuwać się wśród nieprzejrzanej ciemności ponad niezmierzoną przepaścią ukrywającą na dnie swoim wielkie tajemnice. Nagle ze zdumieniem usłyszał głośny śmiech. Zdumienie zaś jego wzrosło do najwyższego stopnia, gdy poznał głos siostrzeńca i gdy znalazł się, nie wiadomo jakim sposobem, w jasnym, ciepłym i schludnym pokoju. Obok niego stał Duch i z życzliwym uśmiechem spoglądał na jego siostrzeńca.

- Ha, ha, ha! - śmiał się wciąż siostrzeniec Scrooge'a. - Ha, ha, ha!

Gdybyś, szanowny czytelniku, co jednak jest niepodobieństwem, znał człowieka śmiejącego się serdeczniej i szczerzej niż siostrzeniec Scrooge'a, to i ja pragnąłbym go poznać. Przedstaw mnie, a będę utrzymywał z nim znajomość.

- Ha, ha! Ha, ha! Ha, ha!

- Jak mnie tu żywym widzicie, powiedział, że wigilia to głupstwo! - wołał siostrzeniec Scrooge'a. - Powiedział najwyraźniej i jestem przekonany, że rzeczywiście tak myśli.

- Tym gorzej dla niego, Fredziu - z oburzeniem zauważyła jego żona.

Żona Freda, a siostrzenica Scrooge'a była bardzo ładną kobietką. Miała milutką, naiwną twarzyczkę z ponętnymi dołkami na policzkach, prześliczne, jakby stworzone do pocałunków usta i najsłoneczniejszą parę ocząt. W jej piękności było coś wyzywającego, ale w tym dobrym, szlachetnym znaczeniu, które nikomu nie uchybia.

Bogactwo- Zdaje się, Fredziu, że on jest bardzo bogaty - zauważyła żona. - Przynajmniej ty zawsze mi tak mówisz.

- I cóż z tego, moja droga? - odparł Fred. - Bogactwo jest dla niego bez pożytku, bo nie używa go na nic dobrego. Sam z niego nie korzysta i nie pomaga nikomu. Odmawia sobie nawet wszelkich wygód. Wiem dobrze o tym. Nigdy mi też na myśl nie przyszło prosić go kiedykolwiek o pomoc. Ha, ha, ha! Ale też on chyba nigdy nie pomyślał o tym, że my kiedyś, wcześniej czy później, odziedziczymy jego skarby...

- Nie cierpię go! - rzekła piękna kobietka, a jej siostry i wszyscy goście przyznali, że ma zupełną słuszność.

- Co do mnie, nie mam do niego żalu - odezwał się siostrzeniec. - Żal mi go, ale nie mógłbym gniewać się na niego, gdybym nawet chciał. Któż bowiem cierpi przez jego kaprysy? On sam, tylko on sam. Uroiwszy sobie na przykład, że powinien nas nie lubić, nie chciał przyjąć naszego zaproszenia. Jakiż z tego rezultat? Taki, że uniknął niesmacznego obiadu.

- Tak sądzisz? A mnie się zdaje, że stracił doskonały obiad! - zawołała energiczna, dotknięta w najczulszy punkt kobietka.

Wszyscy przyłączyli się do jej zdania, a chyba mogli być kompetentnymi sędziami w danym razie, gdyż przed chwilą właśnie skończyli ów obiad.

- Tym lepiej - rzekł siostrzeniec Scrooge'a. - Bardzo mnie to cieszy, gdyż co do mnie, wyznam szczerze, nie mam wielkiego zaufania do talentów kulinarnych młodych gospodyń. Jak sądzisz, Topper?

Małżeństwo, Pozycja społecznaTopper miał wyraźną skłonność do jednej z sióstr żony Fredzia i dlatego zapewne odpowiedział, że będąc kawalerem, a więc niejako pariasem[58] wśród społeczeństwa, nie ma prawa wydawać sądu w tym przedmiocie.

Usłyszawszy to, owa siostra żony siostrzeńca Scrooge'a, pulchna panienka, ta w koronkowej narzutce, nie zaś ta w narzutce z różami, spąsowiała jak piwonia.

- Mów dalej, Fredziu - odezwała się siostrzenica Scrooge'a, klaszcząc w dłonie. - Wypowiedz się, skończ, coś zaczął. On chowa zawsze wszystko pod korzec. Dziwny człowiek!

Zaczepiony w ten sposób, Fred wybuchnął znowu śmiechem, a ponieważ było fizycznym niepodobieństwem uniknąć tej zarazy (choć pulchna siostra starała się powstrzymać śmiech przy pomocy aromatycznego octu) więc wszyscy bez wyjątku poszli za przykładem Freda.

- Pozostaje mi tylko dodać - odezwał się Fred, gdy mu minął paroksyzm śmiechu - że wuj, postąpiwszy z nami tak niegrzecznie i nieżyczliwie, nie przyjąwszy mego zaproszenia, sam się pozbawił pewnej dozy radości, która prawdopodobnie nie zaszkodziłaby mu. Jestem przekonany, że miałby tu towarzyszy przyjemniejszych od tych, jakich posiada we własnych swych myślach, czy to przesiadując w starym, zatęchłym kantorze, czy też w zakurzonych i pustych pokojach. Mam zamiar zapraszać go corocznie bez względu na to, czy mu się to podoba, czy nie, bo mi go żal. Może szydzić z wigilii Bożego Narodzenia do samej śmierci, ale zdaje mi się, że w końcu przekona się do niej, gdy będę chodził do niego co rok i pytał życzliwie: „Wuju Scrooge, jak się miewasz?". Gdyby go to natchnęło myślą zapisania swemu pomocnikowi jakich pięćdziesięciu funtów, byłbym szczerze zadowolony. Nie jestem tego pewien, ale tak mi się zdaje, że wczoraj go wzruszyłem.

Po herbacie zaczęła się muzyka, była to bowiem muzykalna rodzina. A zapewniam was, że wiedzieli, co robią, gdy zaśpiewali chórem. Szczególnie wyróżniał się Topper, który umiał mruczeć basem jak niedźwiedź, a nigdy nie zaczerwienił się przy tym, ani nie zeszpecił sobie twarzy nabrzmieniem żył na czole.

Siostrzenica Scrooge'a grała wcale dobrze na harfie. Teraz, bez próbowania, uderzyła w struny i zagrała krótką, prostą melodię (ot, drobnostka, mógłbyś nauczyć się jej gwizdać w dwie minuty), a znała ją doskonale owa dziewczynka, która ongi zabrała Scrooge'a ze szkoły...

Gdy ta melodia zabrzmiała, wszystko, co Scrooge'owi przypomniał Duch Wigilijnej Przeszłości, stanęło mu teraz przed oczami. Miękł coraz bardziej i sądził, że gdyby mógł był słuchać częściej tej piosenki przed laty, byłby niezawodnie stał się lepszy i to własną zasługą, bez pomocy łopaty grabarza, która pogrzebała Jakuba Marleya.

Naprzód więc bawiono się w „ślepą babkę". Oczywiście, że tak. Ale nie chce mi się wierzyć, żeby Topper naprawdę nic nie widział, mając przewiązane oczy; wszakże oczu w trzewikach nie nosił.

Moim zdaniem, była to rzecz ułożona pomiędzy nim i siostrzeńcem Scrooge'a; wiedział o tym niezawodnie i Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia.

Sposób, w jaki Topper uganiał się za piękną panienką w białym szaliku, był wprost pogwałceniem ludzkiego zaufania. Przewracając krzesła, obijając się o fortepian, dusząc się pomiędzy firankami, szedł wszędzie tam, gdzie szła ona! Zawsze wiedział, gdzie ją dopadnie. Nie chwytał nikogo innego. Gdy ktoś wpadł na niego (niektórzy czynili to umyślnie), udawał, że pragnie tego kogoś chwycić, a potem zaraz zbaczał w kierunku swej ofiary. Na próżno protestowała kilkakrotnie, wołając, że sprzeciwia się to zasadom gry (a każdy musiał przyznać jej słuszność), gdy Topper w końcu ją złapał, zapędziwszy w róg pokoju, skąd nie było już wyjścia. Zachowanie się jego było w najwyższym stopniu oburzające. Udawał, że jej nie poznaje, że musi koniecznie dotknąć jej uczesania, że musi się upewnić przez uściśnienie jakiegoś pierścionka na jej palcu i łańcuszka na szyi; to było po prostu występne, zbrodnicze. Niezawodnie powiedziała mu o tym swoje zdanie, gdy podczas dalszego ciągu zabawy, w której nie brali już udziału, siedzieli i rozmawiali poufnie za firankami.

Siostrzenica Scrooge'a nie uczestniczyła w tej grze. Usiadła wygodnie w dużym krześle ze stołeczkiem pod nogami, w zacisznym kąciku, w którym tuż za nią stali Duch i Scrooge. Ale przyłączyła się do gry w fanty i tu okazała wiele dowcipu.

Również w „sekretarzu" okazała przedziwną bystrość umysłu i ku wielkiemu zadowoleniu siostrzeńca Scrooge'a, pobiła na głowę swoje siostry, chociaż im także nie brakowało sprytu, co mógłby nawet Topper poświadczyć.

Duch cieszył się bardzo zmianą jego usposobienia i spoglądał na niego tak życzliwie, że Scrooge prosił go pokornie, jak studencik, aby pozostali do końca zabawy. Ale Duch odpowiedział, że nie może tego uczynić.

- Zaczęli właśnie nową grę - prosił Scrooge. - Tylko pół godziny jeszcze, Duchu, tylko pół godziny, nie więcej!

Przy każdym odgadnięciu niewłaściwym siostrzeniec wybuchał szalonym śmiechem, a nawet zrywał się z kanapy i skakał po pokoju. W końcu pulchna jego kuzynka, wpadłszy również w szał wesołości, zawołała:

- Już go mam! Wiem, co to! Wiem!

- Więc powiedz...

- To twój wujaszek, Scro-o-ge!

Zgadła.

Wszyscy byli zachwyceni, chociaż słusznie ktoś zauważył, że na pytanie czy to jest niedźwiedź, odpowiedź powinna była wypaść: „tak", ponieważ zaprzeczenie odwróciłoby myśli uczestników zabawy od Scrooge'a, jeśliby istotnie o nim myśleli.

- Sprawiedliwość przede wszystkim! - odezwał się siostrzeniec Scrooge'a. - Bawimy się jego kosztem, więc byłoby niewdzięcznością nie wypić jego zdrowia. Dalej! Niech każdy weźmie szklankę wina i... zdrowie wuja Scrooge'a!

- Zdrowie wuja Scrooge'a! - zawołali wszyscy.

- Wesołych świąt i szczęśliwego Nowego Roku staruszkowi, jakikolwiek on tam jest! - ciągnął Fred dalej. - Nie chciał przyjąć ode mnie tych życzeń, jednak ja mu je składam. Niech żyje wuj Scrooge!

Wujowi Scrooge zrobiło się tak wesoło i lekko na sercu, że byłby podziękował siostrzeńcowi i całemu towarzystwu, chociażby nieuchwytnym dla nich głosem, gdyby Duch pozwolił na to. Lecz cała scena znikła mu z oczu z ostatnimi słowami siostrzeńca, a on wraz z Duchem znów ruszyli dalej.

Widzieli wiele ciekawych obrazów, zaszli daleko, odwiedzili wiele ognisk domowych, a wszędzie Duch przynosił z sobą pogodę umysłu i szczerą radość.

Zatrzymywał się przy łożach chorych, darząc ich zdrowiem; pocieszał wygnańców, którzy czuli się wtedy jakby w kraju rodzinnym; zrozpaczonym ciężką walką o byt ukazywał nadzieję lepszej przyszłości, godząc ich z losem; zbliżał się do nędzarzy, którzy zapominali wtedy o swoich cierpieniach.

W przytułku, szpitalu, więzieniu, w każdym schronieniu nędzy i nieszczęścia, gdyż próżny i pyszny człowiek swoją marną, niedaleko sięgającą władzą nie mógł mu tam wzbronić wstępu - wszędzie zostawiał cząstkę swoich dobrodziejstw, dając w ten sposób Scrooge'owi przykład miłosierdzia.

Była to długa noc, jeżeli to była jedna tylko noc. Lecz Scrooge miał pod tym względem wątpliwości. Zdawało mu się mianowicie, że w tym przeciągu czasu, jaki spędza z Duchem, odbyło się kilka świąt Bożego Narodzenia. Przy tym Scrooge zauważył rzecz arcydziwną: w jego własnej powierzchowności nic się nie zmieniło, gdy tymczasem Duch starzał się widocznie i to bardzo szybko. Scrooge ani jednym słowem nie napomykał o tym Duchowi, dopóki nie spostrzegł, opuściwszy jakąś zabawę dziecięcą urządzoną z powodu Bożego Narodzenia, że włosy Ducha zupełnie zbielały. Wtedy zapytał:

- Czy życie duchów jest tak krótkie?

- Moje życie na tym świecie jest bardzo krótkie - odrzekł Duch - kończy się bowiem dzisiejszej nocy.

- Dzisiejszej nocy!... - powtórzył Scrooge.

- Wybacz mi zbyt śmiałe może pytanie - rzekł Scrooge, patrząc uparcie na dolny brzeg opończy Ducha - lecz spostrzegam pod twoją szatą coś dziwnego, co nie należy do ciebie. Czy to noga czy łapa zwierzęcia?

- Prawdopodobnie łapa, gdyż obrasta ją ciało - brzmiała smutna odpowiedź Ducha. - Patrz!

Spod opończy wysunęło się dwoje dzieci, dwoje nędznych, wstrętnych, strasznych, przerażających istot. Uklękły one u stóp Ducha, trzymając się silnie skraju jego szaty.

- Och, człowieku! Spojrzyj, przypatrz się im dobrze! - zawołał Duch.

Zamiast młodocianego wdzięku, który powinien był jaśnieć w ich twarzach, zamiast zdrowego rumieńca, wyschła ręka czasu pokryła ich lica zmarszczkami, usunęła z nich krew, napiętnowała strasznym zwyrodnieniem. Tam, gdzie powinien był znajdować się wyraz anielski - tam, zdawało się, kryły się złe duchy, rzucając groźne spojrzenia. Nie można sobie wyobrazić bardziej wstrętnych, przerażających potworów.

Scrooge, blady jak płótno z przerażenia, odwrócił się, lecz obawiając się obrazić Ducha, który może był ojcem tych istot, usiłował powiedzieć, że to są przedziwne dzieci; kłamstwo jednak byłoby zbyt rażące - wybełkotał zatem tylko:

- Czy to twoje dzieci?

Rozum, Bogactwo, Bieda, Głupota, Kondycja ludzka, Pozycja społeczna- To są dzieci ludzkości! - odparł Duch, spoglądając na nieszczęsne istoty z głębokim współczuciem. - Udają się one do mnie, błagając, ażebym ich bronił przed ich ojcami. To jest - dodał, wskazując chłopca - Ciemnota, a dziewczynka nosi miano[64] Nędza. Strzeż się obu jak ognia oraz tego wszystkiego, co od nich pochodzi, a przede wszystkim strzeż się chłopca, gdyż na jego czole wypisany jest straszny wyraz: Zguba. Możesz się ich wyprzeć - ciągnął dalej Duch, podnosząc głos i wyciągając rękę w kierunku miasta - możesz oburzać się na tych, co to mówią, możesz ich spotwarzać i potępiać: ale jeżeli nie postarasz się o usunięcie tych klęsk, biada ci!

- Czyż nie istnieje pomoc dla tych stworzeń? - wyszeptał Scrooge.

- A tak - odparł Duch z ironią, przypominając mu jego własne słowa - są przecież więzienia, są domy poprawy!

Wybiła północ.

Scrooge szukał oczyma Ducha, lecz nie mógł go dojrzeć.

Z ostatnim uderzeniem godziny przypomniał sobie zapowiedź Jakuba Marleya, a wtedy, podniósłszy oczy, spostrzegł nowego Ducha. Miał on postawę majestatyczną, uroczystą, był przybrany w długi, do ziemi sięgający płaszcz z kapturem, a zbliżał się do Scrooge'a powoli, ociężale, jak tuman mgły.

IV. Ostatni duch

Gdy widmo zbliżało się do Scrooge'a, ten upadł przed nim na kolana, ponieważ zdawało mu się, że przybysz roztacza dokoła coś tajemniczego, posępnego i groźnego.

Ów długi, czarny płaszcz, podobny do całunu, spowijał szczelnie całą postać Ducha, nawet głowę i twarz, pozwalając widzieć tylko jedną wyciągniętą rękę. Gdyby nie to, trudno byłoby dojrzeć tę postać pośród ciemności nocnej.

Znalazłszy się tuż przy Duchu, Scrooge zauważył jego niezwykle wysoki wzrost i uczuł, że go ogarnia niewypowiedziana trwoga. A ów przybysz tajemniczy wciąż milczał, stał w miejscu bez żadnego ruchu.

- Zdaje się, że mam przed sobą Ducha Przyszłych Wigilii? - wyszeptał nieśmiało Scrooge.

Duch nic nie odpowiedział, wciąż natomiast trzymał wyciągniętą rękę.

- Masz mi pokazać rzeczy - zapytał Scrooge - które staną się dopiero w przyszłości? Czy nie tak?

Górna część całunu sfałdowała się na chwilę, jak gdyby Duch pochylił potakująco swą głowę. Taką tylko Scrooge otrzymał odpowiedź.

Ale to zmieszało Scrooge'a jeszcze więcej.

Za każdym razem, gdy uczuwał, że oczy widma przenikliwie spoglądają na niego spoza czarnego całunu, przejmowała go straszliwa groza i dreszcze niewypowiedzianej trwogi, tym bardziej, że pomimo wszelkich swoich wysiłków, nie mógł nic rozróżnić pod tą czarną szatą; widział tylko wciąż wyciągniętą rękę widma i niewyraźne zarysy jego postaci.

- Duchu przyszłości - zawołał wreszcie - napełniasz mnie takim przerażeniem, jakiego nie doznawałem wobec twoich poprzedników. Ponieważ jednak wierzę, iż pragniesz mego dobra i ponieważ szczerze pragnę poprawić się, stać się innym zgoła człowiekiem, dziękuję ci już z góry z całego serca i gotów jestem wszędzie iść za tobą. Dlaczego jednak milczysz, dlaczego nie przemawiasz do mnie?

Żadnej odpowiedzi.

Ręka Ducha wciąż wskazywała wprost przed siebie.

- Prowadź mnie zatem, prowadź - rzekł Scrooge. - Czas szybko uchodzi, a wiem, że jest on dla mnie bardzo drogi. Chodźmy.

Duch ruszył powoli, a Scrooge dążył za nim, ogarnięty cieniem jego postaci; zdawało mu się, że cień ów porywa go i podtrzymuje.

Nie można powiedzieć, żeby to oni weszli do miasta; raczej miasto, wyrósłszy jakby spod ziemi, otoczyło ich nagle swoim wrzaskiem i gwarem.

Mniejsza, jak się to stało, dość, że się znaleźli od razu w samym sercu Londynu, na giełdzie, wśród tłumu negocjantów, spiesznie snujących się tam i z powrotem, brzęczących pełnymi kieszeniami złota i srebra, zbierających się w niewielkie gromadki w celu narad lub układów. Wszyscy oni byli bardzo zajęci, to spoglądali na zegarki, to, zamyśleni, bawili się kosztownymi brelokami itp. Obraz ten Scrooge znał doskonale, widywał go bardzo często.

Duch zatrzymał się przy niewielkiej gromadce kapitalistów, a Scrooge, zauważywszy, że ręka jego właśnie tę gromadkę wskazuje, przybliżył się i usłyszał następującą rozmowę:

- Nie - mówił wysoki, bardzo tłusty jegomość, z wprost potwornym podbródkiem - wiem tylko tyle, że umarł.

- Kiedy? - zapytał inny.

- Podobno wczoraj w nocy.

- I jakiż powód? Co mu się stało? - zagadnął trzeci, racząc się obficie tabaką ze srebrnej tabakiery. - Ja sądziłem, że on już nigdy nie umrze.

- Bóg raczy wiedzieć, co mu było - odparł pierwszy, ziewając przeciągle.

- Ciekawa rzecz, co zrobił z pieniędzmi? - zapytał jegomość z silnie purpurową twarzą i naroślą tłuszczu na końcu nosa, przypominającą korale indyka.

- Nie wiem, doprawdy - odparł jegomość z potwornym podbródkiem. - Może zapisał swoim wspólnikom... To tylko wiem, że ja nie będę jego spadkobiercą.

Dowcip ten przyjęto wybuchem śmiechu.

- Jeżeli nam wyprawią porządną stypę, to ja nie mam nic przeciwko temu - wtrącił jegomość w okularach. - Za takie poświęcenie coś się przecież należy.

Gromadka znów się roześmiała.

- Jak widzę, to ja jestem najwięcej bezinteresowny - odezwał się jegomość z potwornym podbródkiem. - Nigdy nie chodzę na cmentarz i nie ubiegam się o stypy, ale jeżeli który z was wybierze się na ten pogrzeb, ja chętnie towarzyszyć mu będę. Prawdę mówiąc, poniekąd sympatyzowaliśmy z sobą, tj. ja z nieboszczykiem. Przy spotkaniu zawsze wymienialiśmy wzajem choć kilka słów. No, tymczasem do widzenia, moi panowie.

Gromadka rozeszła się i zniknęła w tłumie, a Scrooge, który poznał wszystkich rozmawiających, zwrócił oczy na Ducha, jak gdyby oczekując od niego wyjaśnienia tego, co usłyszał.

Zamiast odpowiedzi, Duch pomknął na ulicę i palcem wskazał dwóch rozmawiających jegomościów.

Scrooge znów nadstawił uszu w nadziei, że teraz zagadka się rozwiąże.

- Witam pana - mówił jeden z mich - jakże zdrowie?

- Niezgorzej - odparł zapytany - a pańskie?

- Wcale dobrze. A tego starego kutwę powołano nareszcie do obrachunku.

- Słyszałem o tym. Ale też nieznośne zimno dziś mamy...

- Przecież to pora po temu... święta Bożego Narodzenia. Pan nie jeździsz na łyżwach?

- Co mi po tym? Mam co innego na głowie. Do widzenia.

- Do widzenia.

Ani słowa więcej. Takie było ich przywitanie, rozmowa i pożegnanie.

Scrooge'a z początku dziwiło to, że Duch przywiązuje wagę do tak w gruncie rzeczy błahych rozmów, lecz przeczuwając, że czyni to nie bez celu, zaczął się nad nimi zastanawiać.

Nie mógł przypuścić, żeby rozmowy te dotyczyły Jakuba Marleya, jego dawnego wspólnika, chociażby z tego tylko względu, że Marley umarł już stosunkowo dawno, więc śmierć jego należała do przeszłości, a Duch przecież miał związek jedynie z przyszłością.

Na razie Scrooge nie mógł w żaden sposób wymiarkować, o którym z jego znajomych rozmawiano. Nie wątpił jednak, że kogokolwiek dotyczyły te rozmowy, w każdym razie zawierały naukę mającą za cel jego dobro, którą on powinien przyjąć z uwagą i wdzięcznością. Doszedłszy do tego przekonania, postanowił jak najpilniej przysłuchiwać się wszystkiemu, co tylko mu w uszy wpadnie, a przede wszystkim obserwować bacznie swoją postać, jeśli się ona zjawi, przewidując, że zachowanie się tej postaci, która będzie przedstawiała jego samego w przyszłości, da mu klucz do rozwiązania dręczących go zagadnień. Zaczął więc szukać swojej postaci.

Któż jednak zajął uprzywilejowane jego miejsce na giełdzie? Scrooge nie znał tego człowieka. Rozglądając się na wszystkie strony, nie mógł znaleźć siebie, chociaż zegar giełdowy wskazywał właśnie godzinę, w której zwykle tu przebywał. Ta okoliczność zresztą nie zaniepokoiła go nazbyt, gdyż już po odwiedzinach pierwszego widma postanowił w głębi duszy zmienić dotychczasowy sposób życia, przypuszczał więc teraz, że jego nieobecność na giełdzie w tym okresie przyszłości stwierdza, iż w postanowieniu swoim wytrwał.

Duch, wciąż posępny i nieruchomy, stał przy nim z wyciągniętą ręką. Ocknąwszy się z zamyślenia, Scrooge zauważył, że Duch nie spuszcza z niego oczu, a to spostrzeżenie znów przejęło go dreszczem od stóp do głowy.

Przy piecu, w którym spalano szczątki zgniłego drzewa, skleconym niezdarnie z kawałków starych cegieł, siedział wśród swoich towarów siedemdziesięcioletni, białowłosy łotr. Od ulicznego chłodu zasłonił się firanką różnorodnych, przesiąkniętych tłuszczem gałganów, które rozwiesił na sznurku i rozkoszował się samotnością, paląc fajkę. Scrooge i Duch zjawili się przy nim w tej chwili właśnie, kiedy do sklepu weszła jakaś kobieta, dźwigając ciężki tłumok. Tuż za nią, także z tłumokiem, weszła druga, a za tą znów mężczyzna w czarnym, mocno spłowiałym ubraniu. Wszyscy troje niezmiernie się zdziwili, poznawszy się wzajem.

Przez chwilę panowało milczenie, wreszcie owa trójka wybuchnęła głośnym śmiechem.

- To dopiero zdarzenie! - zawołała kobieta, która najpierw przyszła. - Trzeba jednak utrzymać porządek. Niech posługaczka najpierw załatwi interes, potem praczka, a w końcu przedsiębiorca pogrzebowy. No, patrzajże Joe! Czy to nie rzecz szczególna? Zeszliśmy się tu, jak gdybyśmy się umówili. Nieprawda?

Ów „salon" oddzielony był od sklepu rodzajem złachmanionego parawanu.

Stary przekupień poprawił płonący ogień kawałkiem żelaza, które niegdyś stanowiło część ozdobnej poręczy schodów, usunął kopeć z lampy - była bowiem wtedy noc - cybuchem swej fajki, którą następnie znów wsunął w usta.

Podczas gdy się tak krzątał, kobieta, która pierwsza weszła, rzuciła na podłogę swój tłumok, usiadła w pozie bardzo swobodnej na stołku i splótłszy dłonie na kolanie, spoglądała na dwójkę jej towarzyszy, jakby wzywając ich, żeby uczynili to samo.

- Więc cóż? Przecież wszystko w porządku, moja pani Wilber? - odezwała się po chwili. - Jestem zdania, że każdy człowiek powinien myśleć o sobie. On przez całe życie tym tyko się zajmował.

- Święta prawda! - odparła praczka. - Nikt na świecie nie dbał tak o siebie jak on. Nikt na świecie.

- Dlaczegóż więc pani siedzisz, wytrzeszczywszy oczy, jakbyś się czego bała? Powiadam, że wszystko w porządku i koniec. Wilki przecież nie rzucają się na siebie, a kruk krukowi oka nie wykole. Byłoby całkiem głupio, gdybyśmy mieli przeszkadzać sobie wzajem w interesach.

- Zapewne! Zapewne! - potaknęła pani Wilber.

- W takim razie wszystko w porządku - prawiła posługaczka. - Nie szukajmy dnia wczorajszego, to do niczego nie doprowadzi. Zresztą, czego się tu obawiać? O co? Trochę drobiazgów nikogo nie zuboży, a nieboszczyk się o nie chyba nie upomni...

- Zapewne! Zapewne! - znów potwierdziła pani Wilber, uśmiechając się.

- Święta prawda! - potwierdziła pani Wilber. - Co posiał, to i zebrał. Święta prawda.

Teraz nastąpiły prawdziwe chińskie ceremonie: towarzysze jej pragnęli okazać, iż są dobrze wychowani, dlatego też przedsiębiorca pogrzebowy zdecydował się pierwszy przedstawić swoje łupy.

Nie były one znaczne: kilka pieczątek, ołówek w futerale, para spinek i tania szpilka do spinania chustki pod szyją. Tyle tylko.

Joe każdy przedmiot bardzo skrupulatnie badał, a nawet obwąchiwał, kreślił na ścianie kredą cenę każdego, a widząc, że nic więcej nie ma, zsumował nakreślone liczby.

- Tyle wynosi twój rachunek, kochany przyjacielu - rzekł do przedsiębiorcy pogrzebowego. - Nie dam ani sześciu pensów więcej, choćby mnie smażono na wolnym ogniu. Cóż tam więcej?

Przyszła kolej na panią Wilber.

W jej tłumoku znajdowały się prześcieradła, serwety i trochę ubrania; dalej staroświeckie, srebrne łyżeczki do herbaty, szczypce do cukru i trochę obuwia.

Jej rachunek również został zapisany na ścianie.

- Zawsze jestem względny dla dam, zawsze im więcej płacę. Ta słabość nawet mnie rujnuje - wyrzekał stary Joe. - Twój rachunek, pani Wilber. Jeżeli zażądasz choć jeden penny więcej, jeżeli zechcesz się targować, to gotów jestem cofnąć moją hojność i strącić pół korony.

- A teraz, Joe, zajrzyj do mojego tłumoka - rzekła posługaczka.

Joe ukląkł na ziemi dla większej wygody i rozmotawszy nieskończoną ilość supłów, wydobył najprzód ogromny zwój ciemnej materii.

- Co to takiego? - mruknął pod nosem. - Kotary od łóżka?

- Nie inaczej - odparła, śmiejąc się, posługaczka. - To są kotary od łóżka.

- Czyżbyś, kochana przyjaciółko, ściągnęła to wszystko: firanki, kółka, chwasty, słowem, całe urządzenie, wtedy jeszcze, kiedy on leżał na łóżku? - zapytał Joe.

- W tym razie muszę ci oddać sprawiedliwość, droga przyjaciółko - rzekł Joe. - Stanowczo urodziłaś się w czepku i jesteś na drodze do zrobienia majątku.

- Zapewniam cię, ojcze Joe - rzekła poważnie posługaczka - że wobec takiego człowieka uważałabym wszelkie skrupuły za śmieszność. Tak jest, uważałabym się za bardzo naiwną, gdybym się wzdragała przywłaszczyć sobie, co tylko pod rękę wpadnie. Ale ostrożnie z lampą, Joe - dodała - zatłuścicie kołdrę oliwą.

- To jego kołdra? - zapytał Joe.

- A czyjażby? Nie zaziębi się przecież bez niej, nie dostanie kataru.

- Tu nie o to chodzi - przerwał Joe. - Obawiam się tylko, czy on nie umarł na jaką zaraźliwą chorobę...

- Bądź spokojny, ojcze Joe - zapewniła go posługaczka. - Wcale nie byłam tak spragniona jego towarzystwa, żebym się miała narazić na niebezpieczeństwo. Nie kręciłabym się przy nim, gdyby go toczyła jaka zaraza. Miłe mi jeszcze życie. StrójPrzypatrzcie się tej koszuli, ojcze Joe, przypatrzcie się dobrze tej koszuli. Zaręczam, że możecie całkiem wypatrzeć oczy, a nie znajdziecie ani jednej dziurki, ani nawet przetartego punktu. Jest to najlepsza koszula, jaką nieboszczyk posiadał i trzeba przyznać, że jeszcze bardzo dobra. Szczęściem, że ja tam byłam, bo inaczej zmarnowaliby ją.

- Jakimże sposobem? - zapytał rozciekawiony Joe.

- Włożyliby ją na nieboszczyka i pochowaliby go w niej - odparła posługaczka, śmiejąc się. - Znalazł się nawet jakiś głupiec, co ją już włożył na trupa; ale spostrzegłam to w samą porę i zdjęłam z niego tę piękną sztukę białego, czystego płótna[71]. A w perkalu[72] pójść do grobu nie łaska? Jeżeli perkal nie jest właściwy do tego celu, to doprawdy nie wiem, na co on się zdać może? Zdaje mi się, że perkal jest najstosowniejszy dla nieboszczyków, a szczególnie dla tego starego sknery.

Scrooge z przerażeniem przysłuchiwał się tej rozmowie. Ludzie ci, siedzący dokoła swej zdobyczy, przyciśnięci do siebie, sprawiali wrażenie zwierząt drapieżnych, budzili w nim taki wstręt i taką nienawiść jak bezwstydne demony prowadzące targ o świeżego trupa.

- Ha, ha, ha! - rozprawiała w dalszym ciągu posługaczka, zaśmiewając się cynicznie, podczas gdy Joe, wydobywszy z ukrycia flanelowy worek z pieniędzmi, odliczał każdemu z tej trójki przypadającą należność. - To była rzecz prawdziwie dobra, jedynie dobra, na jaką się zdobył przez całe życie. Nikt temu nie zaprzeczy. Za życia wszystkich odtrącał od siebie, żebyśmy mogli pożywić się trochę po jego śmierci. Ha, ha, ha!

- Duchu - szepnął Scrooge, drżąc jak w febrze. - Zrozumiałem, wszystko zrozumiałem. Los tego nieszczęśliwego może być moim losem. Do takiego końca prowadzi takie życie, jakie ja pędzę... Boże miłosierny, co ja widzę?!

Przy tym okrzyku cofnął się przerażony.

Pokój był ciemny - tak ciemny, że nie można było dokładnie widzieć, co się w nim znajduje, chociaż Scrooge, pobudzony jakimś wewnętrznym nakazem, rozglądał się z ciekawością na wszystkie strony. Słabe światło przedostające się z zewnątrz padało prosto na łóżko, gdzie leżał trup tego ograbionego, zapomnianego, opuszczonego przez wszystkich człowieka.

Scrooge spojrzał na Ducha; ręka jego wskazywała głowę trupa. Ciało było tak niedbale okryte, że wystarczyło jedno dotknięcie, aby je odsłonić. Scrooge chciał to uczynić, pragnął zobaczyć twarz nieboszczyka, ale obawiał się, sił mu brakło.

Nikt tych słów nie wymówił, a jednak Scrooge dokładnie je słyszał, gdy patrzył na leżącego na łóżku nieboszczyka.

Ten trup zastygły leży pod złachmanionym prześcieradłem, opuszczony w tym ponurym i pustym domu i nie ma na świecie człowieka, który by powiedział:

- On wyrządził mi kiedyś przysługę, powiedział mi dobre słowo, kiedy potrzebowałem pociechy, teraz wywdzięczę mu się za to.

Kot tylko drapał do drzwi i gdzieś pod podłogą gospodarowały myszy. Czego one chcą w pokoju zmarłego? Dlaczego mącą ciszę, dlaczego tak hałasują? Scrooge nie śmiał roztrząsać tych pytań.

- Duchu - rzekł w końcu - to straszne miejsce. Opuściwszy je, nigdy nie zapomnę nauki, jaką tu otrzymałem. Chodźmy stąd! Chodźmy prędzej!

Lecz Duch wciąż ukazywał mu ręką głowę trupa.

- Wiem, Duchu, czego żądasz ode mnie - szepnął Scrooge - lecz nie mogę tego spełnić, sił mi brak!

Zdawało się, że Duch spojrzał na niego bacznie spod kaptura.

- O, Duchu! - zawołał Scrooge głosem złamanym. - Jeżeli istnieje chociażby jeden człowiek, którego śmierć tego nieszczęśnika zmartwiła, to pokaż mi go, błagam cię!

Duch rozpostarł nad nim swój całun, jak gdyby skrzydła, po chwili zaś opuścił go i naraz Scrooge ujrzał jasny, słoneczny pokój, w którym znajdowała się matka z dziećmi.

Matka oczekiwała kogoś z wielkim niepokojem; chodziła od okna do okna, wzdrygała się przy najmniejszym szeleście, wyglądała na ulicę, spoglądała na zegar ścienny, próbowała na próżno zająć się robotą i widocznie z trudnością znosiła krzyki rozbawionych dzieci.

Wreszcie usłyszała tak dawno oczekiwane stuknięcie we drzwi.

Pobiegła, by je otworzyć.

Był to jej mąż, człowiek jeszcze młody, lecz już znużony i sterany ciężkim życiem. Twarz jego miała w tej chwili dziwny wyraz: malowała się na niej radość, której się widocznie wstydził i którą chciał ukryć.

Zasiedli do stołu, aby spożyć obiad przygrzewany na kominie, a wówczas żona zapytała nieśmiało:

- Jakież nowiny?

On milczał - wahał się z odpowiedzią.

- Dobre czy złe? - nagliła delikatnie żona.

- Złe - odparł.

Śmierć, Pieniądz, Interes- Więc jesteśmy ostatecznie zrujnowani?

- Nie, Karolino, jest jeszcze nadzieja.

- Zapewne w takim razie, jeżeli on zechce poczekać? - rzekła ona. - Ale byłby to cud prawdziwy, po nim czegoś podobnego spodziewać się nie można.

- On nie może już nic zrobić - zauważył mąż - on umarł.

Żona była dobrą, kochającą, zacną kobietą; dość było spojrzeć na nią, żeby nabrać tego przekonania; mimo to wiadomość udzielona przez męża przyniosła jej taką ulgę, że podziękowała za nią Bogu, chociaż zaraz ogarnął ją żal i wstyd, że się poddała samolubnemu uczuciu. W każdym razie pierwsze jej wrażenie było radosne.

- Więc - rzekła do męża - owa na pół pijana baba, o której wspomniałam ci wczoraj, powiedziała mi prawdę, kiedym usiłowała dostać się do niego, żeby wyprosić chociaż tydzień zwłoki. On istotnie umarł. A mnie się zdawało, że umyślnie skłamała, żeby mnie się pozbyć.

- Jak myślisz? - zapytał mąż. - Kto teraz przejmie nasz dług?

- Nie wiem. W każdym razie, zanim się ureguluje prawa spadku po nim, znajdziemy potrzebne pieniądze. A chociażbyśmy nawet ich nie znaleźli, to musiałaby nas prześladować szczególna fatalność, gdyby jego spadkobierca miał się okazać równie nieludzki jak on. Możemy zatem spać spokojnie.

Jakoż wielki ciężar spadł im z serca. Nawet twarzyczki dzieci przysłuchujących się rozmowie rodziców, której dokładnie nie rozumiały, zajaśniały radością. Śmierć tego człowieka wniosła odrobinę szczęścia do biednego domu. Jedynym wrażeniem dodatnim, jakie wywołał ów zgon, wrażeniem, które Duch pozwolił stwierdzić Scrooge'owi naocznie, była radość gnębionych przez nieboszczyka ludzi.

- Duchu - odezwał się Scrooge - pokaż mi śmierć ściśle związaną z miłością; inaczej ów pokój straszny, któryśmy niedawno opuścili, wciąż będzie gnębił myśl moją.

Duch powiódł go przez kilka dobrze mu znanych ulic. W drodze Scrooge pilnie oglądał się na wszystkie strony w nadziei, że zobaczy swą postać, ale daremnie.

Weszli do domu biednego Boba Cratchita, do tego samego mieszkania, które Scrooge odwiedził tak niedawno. Zastali tam matkę z dziećmi.

W pokoju panowała cisza. Zwykle swawolne maleństwa, braciszek i siostra, siedzieli teraz cichutko w kącie pokoju, nie spuszczając oczu z Piotra, schylonego nad otwartą księgą. Matka i starsza córka szyły.

„On zaś wziął dziecko i postawił wśród nich".

Kto wypowiedział te słowa? Przecież to nie sen. Scrooge słyszał je wyraźnie. Widocznie Piotr je odczytał głośno w chwili, gdy Duch ze Scroogem przestąpili próg pokoju. Lecz dlaczego chłopiec przerwał tak nagle czytanie?

Matka położyła robotę na stole i zakryła twarz dłońmi.

- Oczy mnie bolą od koloru tej materii... - szepnęła.

Od koloru materii? O, biedny, maleńki Tim!...

- Już mi lepiej - rzekła po chwili. - Prawdopodobnie robota przy świetle męczy moje oczy, a ja nie życzę sobie, żeby ojciec to zauważył. On zapewne niedługo wróci. Powinien już być w domu.

- To prawda - potwierdził Piotr, zamykając księgę. - Czyś nie zauważyła, mamo, że ojciec teraz chodzi znacznie wolniej niż dawniej?

Zapanowała jakaś przykra, gnębiąca cisza. Wreszcie matka odezwała się spokojnie, ze swobodą, głosem, który raz tylko zadrżał:

- A ja pamiętam, jak chodził szybko, nawet bardzo szybko z... maleńkim Timem na plecach...

- I ja także - szepnął Piotr.

Wszyscy kolejno powtórzyli:

- I ja także.

- Bo przecież Tim nie był ciężki - rzekła matka, pochylając się nad robotą. - Przy tym ojciec go tak kochał, tak bardzo kochał, że nie czuł nawet jego ciężaru. Ale zdaje mi się, że ojciec wraca...

To rzekłszy, pani Cratchit szybko pobiegła na spotkanie męża.

Mały Bob wszedł do pokoju. Szyję miał owiniętą szalikiem wełnianym, a bardzo go ten biedak potrzebował. Herbata już się grzała dla niego i wszyscy starali się mu usłużyć. Dwoje najmłodszych dzieci wdrapało się na kolana ojca, przytuliło swoje twarzyczki do jego twarzy, jak gdyby chciały powiedzieć:

„Nie myśl już o tym, tatusiu! Nie martw się!..."

Bob wesoło bawił się z nimi, dla każdego zresztą miał dobre słowo. Spostrzegłszy rozłożoną na stole robotę, chwalił pilność i zręczność żony i córek.

- Ależ wy to skończycie przed niedzielą - zauważył. - Dzielne z was robotnice.

- Niedziela? - powtórzyła żona. - Więc tam dziś byłeś, Robercie?

- Tak, moja droga - odpowiedział Bob. - I bardzo żałowałem, żeś nie poszła ze mną. Ucieszyłabyś się, widząc, jak tam się wszystko zieleni. Ale przecież bywasz tam często, więc sama się przekonasz, jak tam pięknie. Co do mnie, przyrzekłem go odwiedzać w każdą niedzielę... Moje maleństwo! Moja droga, ukochana dziecina!

Przy tych słowach Bob się rozpłakał. Tak kochał Małego Tima, że na jego wspomnienie nie mógł się powstrzymać od łez.

Wstał i poszedł do pokoju na górze, oświetlonego i przyozdobionego zielenią jak na dzień wigilijny. Przy łóżeczku dziecka stało krzesełko i znać było, że niedawno jeszcze ktoś na mim siedział. Teraz Bob na nim usiadł i puścił wodze myślom bolesnym. Kiedy się uspokoił, ucałował łóżeczko, twarz jego przybrała wyraz spokojny człowieka pogodzonego z ciężkim ciosem. Westchnął raz jeszcze i wrócił na dół już w innym usposobieniu.

Teraz wszyscy usiedli dokoła kominka i zaczęli gwarzyć serdecznie. Matka i córki wciąż przy tym pracowały. Bob z ożywieniem opowiadał o szczególnej życzliwości, jaką mu okazał siostrzeniec Scrooge'a, którego spotkał na ulicy. Widział go tylko raz jeden, i to przelotnie, tymczasem dziś, gdy się spotkali, siostrzeniec Scrooge'a przywitał go serdecznie, a zauważywszy, że Bob ma niezwykły wyraz twarzy, zapytał go, czy mu się nie przytrafiło co złego...

- Oczywiście - mówił Bob - nie mogłem ukryć tego przed nim. To taki miły, dobry człowiek. Czy uwierzysz, droga żono, że bardzo go to obeszło. Powiedział mi: „Szczerze panu współczuję, panie Cratchit i proszę oświadcz również moje serdeczne ubolewanie zacnej małżonce". Nawiasem mówiąc, nie pojmuję: skąd on wie o tym?

- O czym, mój drogi?

- Żeś ty zacna i dobra kobieta.

- Wszyscy o tym wiedzą! - zawołał Piotr.

- Jestem pewna, że ma dobre serce - rzekła pani Cratchit.

- Upewniłabyś się jeszcze więcej, gdybyś go widziała i mówiła z nim tak, jak ja - podchwycił Bob. - Wcale bym się nie dziwił (uważajcie, co powiem!), gdyby Piotr przy jego poparciu otrzymał lepsze miejsce.

- Słyszysz, Piotrze? - rzekła pani Cratchit.

- A wtedy - zawołała jedna z dziewcząt - Piotr się ożeni i zamieszka u siebie!

- Co ty wygadujesz... - mruknął Piotr niby z oburzeniem, z oczu jednak jego znać było, że mu się ta myśl uśmiechała.

- Nie ma w tym nic nieprawdopodobnego - rzekł Bob - chociaż, mówiąc prawdę, masz jeszcze dosyć na to czasu, mój drogi. Lecz jeżeli kiedykolwiek przyjdzie nam się rozstać z sobą, jestem przekonany, że żaden z nas nie zapomni Małego Tima. Prawda, że wszyscy będziemy zawsze pamiętali to pierwsze rozstanie?

- Zawsze, ojcze! - odpowiedzieli wszyscy.

- Wiem o tym, moi drodzy - ciągnął Bob - jak również i o tym, że pamiętając, jak on był dobry, kochający, cierpliwy i łagodny, chociaż tak mały, tak maleńki, nigdy żadna waśń nie wyniknie wśród nas, gdyż inaczej nie moglibyśmy o nim pamiętać.

- Z pewnością, ojcze! - znów odpowiedzieli wszyscy.

- Dziękuję wam - rzekł Bob. - Jestem wśród was bardzo, bardzo szczęśliwy!

Pani Cratchit ucałowała go, potem ucałowały go starsze córki, z kolei dwoje najmłodszych dzieci uczyniło to samo, wreszcie Piotr uścisnął jego rękę.

Nad tą zacną rodziną unosił się jak błogosławieństwo Boże duch maleńkiego Tima.

Duch Przyszłych Wigilii poprowadził go w taki sam sposób, jak go prowadził do dzielnicy giełdowej. Lecz teraz posuwał się bardzo szybko, nie zatrzymując się nigdzie, jak gdyby pragnął jak najprędzej stanąć u celu podróży. Ten pośpiech niepokoił Scrooge'a. Zaczął prosić Ducha, ażeby się chociaż na chwilę zatrzymał.

- Na tej ulicy - rzekł - przez którą tak błyskawicznie pędzimy, znajduje się mój kantor. W tej dzielnicy ogniskują się wszystkie moje interesy. Oto widzę już dom, w którym się mój kantor mieści. Pozwól mi zobaczyć, co się tam będzie działo w przyszłości.

Duch zatrzymał się, lecz wskazywał ręką w inną stronę.

- Przecież mój dom jest tutaj? - zauważył Scrooge. - Dlaczego wskazujesz inne miejsce i chcesz mnie tam prowadzić?

Nieubłagany Duch wciąż trzymał wyciągniętą wskazująco rękę w innym kierunku.

Scrooge pobiegł do okna swego kantoru i zaczął się chciwie rozpatrywać w jego wnętrzu. Lokal i teraz był zajęty przez kantor, ale już nie jego. Umeblowanie się zmieniło i ktoś nieznany siedział na miejscu szefa. A ręka Ducha nie zmieniała kierunku.

Scrooge wrócił do Ducha i udał się posłusznie za nim, starając się rozwiązać w myśli pytanie: dlaczego nie zobaczył siebie w kantorze i co się z nim stać mogło?

Nagle zatrzymali się przed żelaznymi sztachetami, wśród których znajdowała się wielka brama. Przed wejściem poza bramę Scrooge uważnie przyjrzał się miejscu.

Był to cmentarz.

Tu, pod ziemią, w głębokości kilku łokci leżał ten człowiek nieszczęsny, którego nazwisko miał niebawem poznać.

Cmentarz otaczało nieskończone mnóstwo ścian domów, a całą jego przestrzeń zarastały trawy i chwasty - rośliny śmierci, a nie życia - które gniły wskutek zbyt obfitego pokarmu.

GróbDuch, stojąc wśród mogił, wskazywał na jedną z nich.

Scrooge, drżąc cały, zbliżył się do niej.

Duch pozornie wcale się nie zmienił, lecz Scrooge'owi zdawało się, iż w jego ponurej, majestatycznej postaci spostrzega coś nowego, co go do głębi poruszało...

- Zanim zbliżę się do grobowca, który mi wskazujesz - rzekł - odpowiedz mi na jedno, jedyne pytanie. Chcę mianowicie wiedzieć, czy to, co widzę, jest obrazem tego, co musi się spełnić, czy też tego, co może nastąpić?

Zamiast odpowiedzi, Duch dotknął ręką mogiły, przy której stali.

- Zapewne - mówił Scrooge dalej - człowiek w życiu musi dążyć tą drogą, jaką sam obrał i dojść do pewnych właściwych rezultatów. Ale jeżeli człowiek opuści dawną swoją drogę i zwróci się na inną, to przecież w końcu osiągnie inny rezultat? Powiedz, czy takie znaczenie mają obrazy, jakie mi ukazałeś?

Duch wciąż stał nieruchomy, wskazując grobowiec.

Scrooge, drżąc całym ciałem ze strachu, niemal pełznąc, przysunął się do grobowca i przeczytał na nim swoje własne nazwisko:
Ebenezer Scrooge
- Więc to samego siebie widziałem?! - zawołał, padając na kolana.

Teraz palec Ducha przesuwał się raz po raz od jego osoby do mogiły.

- Nie, Duchu! O, nie! - zawołał Scrooge.

Duch wciąż powtarzał ten sam ruch ręką.

- Duchu! - krzyknął Scrooge, chwytając płaszcz widma. - Wysłuchaj mnie... Ja już nie jestem tym człowiekiem, jakim byłem do chwili spotkania się z tobą... Nie jestem i nie będę przenigdy... Dlaczego ukazałeś mi tak straszne rzeczy? Czy dla mnie nie ma już ratunku?

Ręka Ducha po raz pierwszy zadrżała.

- O, dobry Duchu! - błagał Scrooge, leżąc u stóp widma, z twarzą zwróconą do ziemi. - Zmiłuj się nade mną, ratuj mnie! Powiedz, że zmieniając życie, mogę jeszcze zmienić obrazy, jakie mi ukazałeś...

Teraz ręka widma poruszyła się, jakby przytakująco.

- Odtąd z całej duszy będę czcił święta Bożego Narodzenia - przyrzekał ze skruchą Scrooge - i przez cały rok będę tych dni oczekiwał, przygotowując się do nich po chrześcijańsku. Będę zawsze pamiętał o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Wszystkie trzy Duchy, które mnie nawiedziły, żyć będą we mnie, gdyż nie zapomnę otrzymanych od nich nauk. O, Duchu, powiedz, że mogę zetrzeć napis z tego grobowca...

Z rozpaczą chwycił dłoń Ducha.

Duch usiłował ją wydrzeć, ale Scrooge trzymał ją z całej mocy. Duch jednak, będąc silniejszy od niego, wyrwał ją.

Scrooge wzniósł raz jeszcze dłonie, zamierzając znów błagać o zmianę swego losu, gdy nagle zauważył, że płaszcz i kaptur widma zaczęły się zmniejszać, kurczyć, aż wreszcie całe zjawisko zmieniło się w słupek jego własnego łóżka...

V. Koniec historii

Tak, był to rzeczywiście słupek jego własnego łóżka.

Leżał we własnym łóżku, we własnym pokoju.

A ucieszyło go bardziej jeszcze i prawdziwie uszczęśliwiło to przekonanie, ta pewność, że posiada swój własny czas i że wystarczy mu go na gruntowne zreformowanie swego życia.

- Będę żył, pamiętając o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości! - przyrzekał sobie, wstając. - Duchy trzech czasów pokonały mnie zupełnie. O, Jakubie Marley! Cześć i błogosławieństwo Niebiosom i wigilii Bożego Narodzenia za ich dobrodziejstwo! Składam im dzięki na kolanach, stary Jakubie Marley; tak jest, na kolanach!

Był tak podniecony i tak ożywiony dobrymi zamiarami, że jego słaby, drżący głos nie odpowiadał sile przepełniających go uczuć. Łkał gwałtownie, a twarz jego zlewały obfite strumienie łez.

- Są, są na swoim miejscu! - zawołał, całując kotary łóżka. - Nikt ich nie zerwał, nikt nie naruszył ich pierścieni. Są tutaj i ja jestem tutaj, a obrazy tego, co się zdarzyć mogło, mogą być rozwiane. Ja wiem, że one znikną, jestem o tym przekonany.

W podskokach pobiegł do pokoju bawialnego i tam przystanął zadyszany.

- Wszystko w porządku! - wołał, rozglądając się dokoła. - Oto rondelek, w którym odgrzewałem swój kleik! Oto drzwi, przez które wszedł duch Marleya! Oto miejsce, gdzie siedział Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia! Oto okno, z którego patrzyłem na błądzące w powietrzu duchy! Wszystko w porządku! Wszystko na swoim miejscu! Wszystko prawda! Wszystko to się działo! Ha, ha, ha!

Z ust człowieka, który przez tyle lat się nie śmiał, śmiech teraz wydobywał się dziwnie... Był to jakby początek nieskończonego, radosnego śmiechu przyszłości.

- Nie wiem, którego dziś mamy - monologował Scrooge - nie wiem też, jak długo przebywałem z duchami. Nic nie wiem. Jestem jak nowo narodzone dziecko. Ale mniejsza z tym. Właśnie pragnę być dzieckiem. Wiwat!...

Jego okrzyki zostały przytłumione przez dzwony kościelne, które wydobywały z siebie najweselsze brzmienia, jakie kiedykolwiek zdarzyło mu się słyszeć.

- Diń, diń, don, bum! Diń, diń, don, bum! Ding, dong! Ding dong!

Cudownie! Wspaniale! Zachwycająco!

Pobiegł do okna, otworzył je i wychylił się z niego.

Ani mgły, ani wilgoci.

Jasny, pogodny, mroźny dzień, jeden z tych, które rzeźwią i rozweselają duszę, pobudzając krew do energiczniejszego krążenia. Promieniejące słońce, jasne niebo, czyste powietrze, wesoły odgłos dzwonów!

Wspaniale! Zachwycająco!

- Co to dziś mamy za dzień? - zapytał przez okno małego chłopca w odświętnym ubraniu, który zatrzymał się przed oknem może dlatego, żeby się Scrooge'owi przypatrzeć.

- Co? - mruknął chłopiec mocno zdziwiony.

- Pytam, jaki dzień dziś mamy, mój chłopaczku - powtórzył Sorooge.

- Dzisiaj? Oczywiście Boże Narodzenie - odparł chłopiec.

- Boże Narodzenie? - szepnął Sorooge. - Więc go nie straciłem. Duchy dokonały wszystkiego w ciągu jednej nocy. Rozumie się, że mogą one robić wszystko, co im się żywnie podoba. Kto by o tym śmiał wątpić. Wiadomo, że są wszechwładne. Hej! Pójdź tu bliżej, miły chłopaczku!

- Czego pan sobie życzy?

- Czy wiesz, gdzie jest sklep z drobiem? Z bitym drobiem? O tam, na rogu drugiej ulicy.

- Wiem. Znam doskonale ten sklep.

- Mądry chłopak! - szepnął do siebie Scrooge. - Inteligentny chłopak! Bardzo roztropny chłopak.

A głośno dodał:

- Nie wiesz przypadkiem, czy nie sprzedali tego wielkiego indyka, który wczoraj wieczorem jeszcze wisiał w oknie wystawy? Tego największego?

- Aha, tego tak wielkiego, jak, nie przymierzając, ja cały?

- Dowcipny chłopak! Zdumiewający chłopak! - zachwycał się Scrooge. - Prawdziwa przyjemność rozmawiać z takim malcem... Tak, tak, mój koteczku, ten sam.

- Wisi tam jeszcze.

- Czy być może?! - zawołał Scrooge uradowany - A więc biegnij i kup go.

- Pan sobie ze mnie żartuje... - wzruszył ramionami chłopiec.

- Ależ nie, wcale nie żartuję - zapewniał Scrooge - mówię najzupełniej serio. Idź, kup tego indyka i każ go przynieść tutaj, a ja wskażę, komu go należy doręczyć. Wróć tu ze służącym sklepowym, dostaniesz za to szylinga. Jeżeli się załatwisz prędzej i wrócisz za pół godziny, to dostaniesz całą koronę.

Chłopiec pomknął jak kula. Chcąc wypuścić strzałę z mniejszą o połowę szybkością, trzeba byłoby znaleźć łucznika z niezwykle silną ręką.

- Poślę tego indyka mojemu pomocnikowi - szeptał do siebie Scrooge, zacierając ręce i uśmiechając się wesoło. - Ręczę, że ani mu na myśl nie przyjdzie, kto mu go przysyła. Indyk jest co najmniej dwa razy tak duży, jak Mały Tim. Jestem pewien, że Bob nie będzie się gniewał za tę niespodziankę. To figiel, co się zowie!

Napisał adres niezupełnie pewną ręką, zszedł na dół otworzyć drzwi i czekać tam na indyka.

Gdy stał przed drzwiami, uwagę jego zwróciła kołatka.

- Poczciwa! Będę cię kochał, dopóki życia mi starczy... - zawołał, głaszcząc pieszczotliwie kołatkę dłonią. - Dziwna rzecz, żem nigdy przedtem nie zwrócił na nią uwagi. A jednak jak ona sympatycznie wygląda! Dobra, kochana kołatka. Lecz oto indyk, Hej, daj go tutaj! Jak się masz chłopcze! Życzę ci wesołych świąt.

Mówiąc to, odliczył należność za indyka i za fiakra, a śmiał się przy tym nieustannie. Wróciwszy na górę i usiadłszy w fotelu cały spocony i zadyszany, wciąż się śmiał jeszcze.

Niełatwo mu przyszło ogolić się, ponieważ ręce mu drżały, a wiadomo przecież, że ta czynność wymaga wielkiej uwagi nawet wtedy, kiedy się ją wykonuje podczas tańca. Ale gdyby nawet odciął sobie brzytwą kawałek nosa, to i wówczas nie straciłby dobrego humoru; zalepiłby rankę plasterkiem gumowym i nie myślałby więcej o niej.

Ogoliwszy się, przywdział najlepsze ubranie i wyszedł przejść się nieco.

Ludzie już wyroili się z domów i snuli się tłumnie, weseli, ożywieni, zupełnie tak samo, jak wtedy, kiedy odbywał wędrówkę po ulicach Londynu z Duchem Tegorocznego Bożego Narodzenia.

Z założonymi w tył rękoma Scrooge szedł z wolna, patrząc na wszystkich z wesołym uśmiechem. Miał tak sympatyczną minę, że trzech czy czterech jegomościów, już w dobrych humorach, zaczepiło go słowami:

- Dzień dobry, sir[79]! Życzymy wesołych świąt!

Scrooge często potem zapewniał, że nigdy w życiu nie słyszał słów, które by równie przyjemnie brzmiały.

Przeszedłszy kilka kroków, spostrzegł idącego naprzeciw poważnego jegomościa, który odwiedził go wczoraj w kantorze, zapytując: „Firma Scrooge i Marley, jeżeli się nie mylę?".

- Witam pana. Jakże zdrowie? Spodziewam się, że kwesta wczorajsza udała się pomyślnie? Nieprawdaż? Pański sposób myślenia jest wysoce szlachetny, zaszczyt panu przynosi. Życzę panu wesołych świąt.

- Pan Scrooge?

- Tak, to moje nazwisko. Niech mi będzie wolno usprawiedliwić się przed panem... Otóż czy bym nie mógł prosić pana...

Tu Scrooge coś mu szepnął do ucha.

- Czy ja dobrze usłyszałem? - zawołał tamten oszołomiony. - Drogi panie Scrooge, czy pan to mówi serio?

- Najzupełniej serio! Najzupełniej! - zapewniał Scrooge. - Ani pensa mniej. Nadmienię jeszcze, że płacę stary dług. Więc mogę się spodziewać?

- Ale, drogi panie - odpowiedział jegomość, serdecznie ściskając dłoń Scrooge'a - nie wiem doprawdy, jak mam panu dziękować za tak hojną ofia...

- Ani słowa o tym - przerwał Scrooge - bardzo pana proszę, niech to zostanie między nami. Zechce mnie pan tylko odwiedzić? Czy mogę na to liczyć?

- Ależ z całą pewnością! - zawołał skwapliwie poważny jegomość.

Nie ulegało wątpliwości, że ma szczery i niezłomny zamiar jak najrychlej złożyć wizytę Scrooge'owi.

- Dziękuję panu - rzekł Scrooge - nieskończenie jestem panu wdzięczny! Do miłego widzenia!

Po południu skierował się ku dzielnicy, w której mieszkał jego siostrzeniec.

Kilkanaście razy przeszedł przed domem, zanim odważył się wejść do sieni i zapukać do drzwi.

- Czy pan w domu, moje dziecko? - zapytał służącą, młodą i ładną dziewczynę.

- W domu, panie.

- Gdzie jest?

- W jadalni, razem z panią. Niech pan pozwoli, zaprowadzę.

- Dziękuję ci pięknie, dziecko, sam pójdę. Pan twój zna mnie dobrze.

To rzekłszy, Scrooge zbliżył się do jadalni, ostrożnie nacisnął klamkę i wsunął głowę przez uchylone drzwi.

W tej chwili właśnie odbywał się tam przegląd świątecznie zastawionego stołu. Małżonkowie dokonywali tej czynności bardzo skrupulatnie, jak przystoi na młodą parę, która jest zwykle na tym punkcie bardzo drażliwa i pragnęłaby pod tym względem stać ponad wszelką krytyką.

- Fred! - szepnął Scrooge.

Siostrzenica Scrooge'a drgnęła, jakby wstrząśnięta niewymownie przykrym uczuciem. Gdyby Scrooge był zauważył, że siedziała w wygodnym fortelu, ze stołeczkiem pod nogami, przypatrując się z całą uwagą nakryciu, nigdy nie ośmieliłby się jej zaniepokoić w ten sposób.

- Kto tam?- krzyknął Fred. - Któż, u Boga?

- To ja, twój wuj, Scrooge. Przychodzę zjeść z wami obiad. Czy mogę wejść?

Czy może wejść? Także pytanie! Scrooge powinien był podziękować Bogu, że siostrzeniec z radości nie urwał mu ręki przy powitaniu...

Po upływie dziesięciu minut Scrooge czuł się tutaj jak we własnym domu. Niepodobna sobie wyobrazić coś serdeczniejszego nad przyjęcie, jakiego doznał. Żona Freda nie dała się wyprzedzić mężowi, jak również Topper, owa mała, pulchna siostra żony Freda i zresztą wszyscy goście, którzy się kolejno zjawiali. Zachwycające było całe towarzystwo, zachwycająco się bawili, zachwycająca harmonia panowała w tym kółku... Szczęście! Prawdziwe szczęście!

Nazajutrz jednak Scrooge udał się do kantoru.

Wstał wcześnie, wcześniej niż zwykle, gdyż pragnął koniecznie złapać Boba na spóźnieniu. Bardzo tego pragnął. I udało mu się to. Miał tę przyjemność. Zegar wybił dziewiątą - Boba jeszcze nie było. Kwadrans po dziewiątej - jeszcze go nie ma. Spóźnił się o całe osiemnaście i pół minuty. Scrooge otworzył szeroko drzwi do swego pokoju, aby widzieć, jak Cratchit będzie się przemykał do swej wyziębionej komórki.

Bob już w sieni zdjął kapelusz i szalik, a otworzywszy drzwi, w jednej chwili usiadł na swoim stołku i pióro jego zaczęło tak szybko biegać po papierze, jakby chciało dopędzić ubiegły czas.

- A to co? - burknął Scrooge, starając się swemu głosowi nadać ton jak najbardziej surowy. - Jak można tak się opóźniać? Co pan sobie myśli?

- Istotnie, winien jestem - szepnął pokornie Cratchit - bardzo pana przepraszam za spóźnienie...

- Spóźnienie! - burknął znów Scrooge. - Ja sądzę, że to porządne spóźnienie. Proszę tu do mnie!

- Przecież zdarzyło się to tylko raz w ciągu całego roku... - usprawiedliwiał się Cratchit, wychodząc ze swej nory. - Nie powtórzy się to więcej, zapewniam pana. Wczoraj zabawiłem się trochę.

- Wszystko to bardzo pięknie - przerwał mu Scrooge - muszę jednak oświadczyć panu, że wcale nie myślę dłużej znosić czegoś podobnego. Dlatego - ciągnął dalej, zeskakując szybko z krzesła i dając Bobowi takiego kuksańca, że się aż zatoczył do swej komórki - dlatego... podwyższam panu pensję!

Bob, przerażony, rzucił się do linii, leżącej na kantorku. Miał zamiar, uzbroiwszy się w nią, schwycić Scrooge'a za kołnierz, zwołać ludzi z ulicy i przy ich pomocy wpakować pryncypała w kaftan bezpieczeństwa.

Lecz do tego nie doszło.

Przemiana, Dobro, Święto- Życzę ci wesołych świąt, Robercie! - odezwał się Scrooge tak poważnie i tak serdecznie, że nie można było wątpić o szczerości jego słów, tym bardziej, że jednocześnie poklepał Boba po ramieniu z poufałością dobrego przyjaciela. - Z całego serca pragnę, aby święta tegoroczne wynagrodziły ci wszystkie święta dawne, któreś ze mną spędził. Tak jest, Robercie, podwyższam ci pensję i wszelkich starań dołożę, aby postawić na nogi twoją rodzinę, upadającą z przepracowania. Rozpatrzymy tę sprawę dziś po południu, przy szklance gorącego grogu. A teraz, Robercie, rozpal porządny ogień na kominku i nie żałuj węgla!

Scrooge zrobił więcej niż obiecał. Co zaś do maleńkiego Tima, który wcale nie umarł, Scrooge był odtąd dla niego drugim ojcem.

PrzemianaZmienił się zupełnie. Odtąd był tak dobrym przyjacielem, tak dobrym chlebodawcą, tak dobrym człowiekiem, jakimi bywali dobrzy ludzie za dobrych, starych czasów, w dobrym, starym kraju, w dobrym, starym mieście, na dobrym, starym świecie. Niektórzy szydzili z tej zmiany, lecz on nie zwracał wcale na to uwagi. Miał tyle rozumu, że wiedział, iż wszystko dobre na świecie zawsze jest przedmiotem szyderstwa ze strony pewnego rodzaju ludzi. Ponieważ tych ludzi należy uważać za ślepych, Scrooge sądził zatem, że lepiej, aby ich kalectwo ujawniało się w postaci zmarszczek dokoła oczu, wywołanych ustawicznym wyśmiewaniem się z bliźnich, niż w jakiej mniej przyjemnej postaci, jego dusza była pełna pogody i wesela - to mu zupełnie wystarczało do szczęścia. Z duchami już więcej nie miał żadnych stosunków, natomiast pozawiązywał stosunki z ludźmi, podtrzymywał je usilnie, a całe jego życie toczyło się wśród dobrych uczynków. Jakoż mówiono potem o nim, że nikt tak przykładnie nie obchodzi świąt Bożego Narodzenia, jak on.

Życzę wam z całej duszy, żeby tak samo o was mówiono, czytelnicy, o mnie i o wszystkich, a wtedy - jak to pięknie powiedział maleńki Tim - Bóg będzie błogosławił wszystkim i każdemu z osobna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Charles Dickens, Opowieść wigilijna :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacja o dokonanych zmianach I. Poprawiono błędy źródła: II. Wprowadzono uwspółcześnienia w następującym zakresie: Zmiany leksykalne, w tym ortograficzne, stylistyczne oraz poprawki tłumaczenia: Ponieważ zaś kufer pana Scrooge'a został tymczasem przymocowany już na wierzchu dyliżansu, dzieci pożegnały nauczyciela uprzejmie i wsiadłszy do dyliżansu, odjechały drogą ogrodową, na której pod szybko obracającymi się kołami dyliżansu rozpryskiwał się szron i śnieg, jak drobny deszcz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Katolickiej Szkoły Podstawowej im. Świętej Rodziny w Gdyni

# data[].attributes.body
Dzień Bezpiecznego Internetu

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Bezpieczego Internetu by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień Bezpieczego Internetu ✌️ - Interactive Image

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień zebry by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień zebry ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
16 grudnia                                                                      

# data[].attributes.subject
16 grudnia                                                                      

# data[].attributes.body
Wypożycz sobie prezent na Święta!

# data[].attributes.body
11 listopada escape room

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about 11 listopada ✌️ - Personalized

# data[].attributes.body
Z wizytą u Dziadka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
11 listopada - Święto Odzyskania Niepodległosci

Opracowała Magda Napiecek

Kliknij w kotylion

Warszawa

Droga do niepodległej

Dawno, dawno temu w XVIII wieku, nasi sąsiedzi: Rosja, Prusy i Austria zabrali po kawałku naszej polskiej ziemi. Były aż trzy rozbiory Polski. Pierwszy w 1772 roku, drugi w 1793 i trzeci w 1795 roku.

Polska zniknęła z mapy świata na 123 lata. Nasz kraj po prostu nie istniał. Zaborcy próbowali narzucić Polakom swoją kulturę, zwyczaje i język.

Powstanie Listopadowe1830

Przez te 123 lata naród kilka razy zrywał się do walki, wybuchały powstania zbrojne. Walczono też bez broni. Poeci pisali wiersze, kompozytorzy układali pieśni o miłości do ojczyzny, uczniowie uczyli się potajemnie polskiej historii, czytali polskie książki. Naszym pradziadom bardzo zależało, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju. I w końcu dokonali tego wielkiego czynu, wyzwolili nasz kraj spod jarzma zaborców. Ale nie myśl, że przyszło im to łatwo. Kosztowało ich to wiele krwi i bólu.

Roman Dmowski

Ignacy Jan Paderewski

Józef Piłsudski

Ojcowie polskiej niepodległości

Porównianie granic Polski po 1920 r i dziś

Polska poodzyskaniuniepodległości

Polska przed rozbiorami

Piosenki związane z odzyskaniem niepodległosci

Piosenki związane z odzyskaniem niepodległosci

Kliknij w portret na środku

Z wizytą u Józefa Piłsudskiego

Zabawa dla chętnych

Zabawa dla chętnych

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
11 listopada - Święto Odzyskania Niepodległosci Opracowała Magda Napiecek Kliknij w kotylion Warszawa Droga do niepodległej Dawno, dawno temu w XVIII wieku, nasi sąsiedzi: Rosja, Prusy i Austria zabrali po kawałku naszej polskiej ziemi. Były aż trzy rozbiory Polski. Pierwszy w 1772 roku, drugi w 1793 i trzeci w 1795 roku.

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Mycia Rąk

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚWIATOWY DZIEŃ MYCIA RĄK

„Mydło lubi zabawę, w chowanego pod wodą, każda taka zabawa jest wspaniałą przygodą." Chyba większość polskich dzieci zna tę piosenkę Fasolek. Ale nie tylko najmłodsi powinni wziąć sobie do serca jej słowa. By zwrócić uwagę na problem brudnych rąk, UNICEF zainicjował w 2008 roku obchody Światowego Dnia Mycia Rok (ang. Global Handwashing Day - GHD), jako akcję edukacyjną na ten temat.ŹRÓDŁO: https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Dla wielu z nas mycie rąk to bardzo prozaiczna czynność. Na naszej skórze żyją różne drobnoustroje , które zostawiamy na wszystkich przedmiotach przez nas dotykanych. Zostawiają je także inne osoby. W ten sposób wciąż je przenosimy. Dotykając jedzenia, które jemy, dostają się one do organizmu. Mycie rąk mydłem pozwala nam pozbyć się większości z bakterii i drobnoustrojów. Ręce myjemy po wyjściu z toalety, przed jedzeniem, po jeździe autobusem, czy po spacerze. Jednak nie dla wszystkich jest to takie oczywiste, a co gorsza też możliwe.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

UNICEF podaje, że każdego dnia ok. 1,4 tys. dzieci poniżej piątego roku życia umiera na skutek chorób spowodowanych brakiem dostępu do czystej wody, urządzeń sanitarnych i nieprzestrzeganiem podstawowych zasad higieny.Przede wszystkim niemycie rąk prowadzi do biegunki i infekcji dróg oddechowych, które również mogą prowadzić do zahamowania wzrostu, niskiej wagi i opóźnienia w rozwoju dziecka.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Najprostszą i najtańszą metodą ograniczenia liczby zachorowań jest mycie rąk za pomocą mydła. „Każdy z nas, każda matka, każde dziecko, każdy nauczyciel i każdy członek danej społeczności myjąc ręce wodą z mydłem może pomóc w budowie zdrowego społeczeństwa. Jeśli wiedziałbyś, jak uczynić świat lepszym, to z pewnością byś to zrobił. Okazuje się, że każdy z nas ma taką możliwość - po prostu trzeba myć ręce wodą, dodać mydło, spienić i spłukać czystą wodą" - mówi Sanjay Wijesekera z UNICEF.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Mycie rąk w Limie (Peru) z okazji GHD. Zdj: Ana Cecilia Gonzales-Vigil, licencja CC BY-NC-ND 2.0

Największy problem jest w krajach Globalnego Południa, dlatego UNICEF oraz inne organizacje pomagają budować ujęcia wodne i sanitariaty, szczególnie w szkołach, a także prowadzą wiele akcji, promujących mycie rąk mydłem.Między innymi w małej indyjskiej wiosce Bhatari (prowincja Chandrapur) wybudowano sanitariaty. W jednej z nigeryjskich szkół założono środowiskowo-zdrowotny klub, promujący mycie rąk mydłem. W Bangladeszu z okazji Światowego Dnia Mycia Rąk aktor Sakab Al Hasan zagrał w reklamie tego święta. Pokazywana była w 27 kanałach telewizji i została obejrzana przez ponad 5 mln ludzi.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Trzeba jednak pamiętać, że również w naszym kraju problem brudnych rąk istnieje.Centrum Zdrowia Dziecka opracowało raport o higienie rąk i otoczeniu Polaków. Naukowcy pobrali próbki z rąk oraz z mieszkań i miejsc publicznych. Niestety niemal u wszystkich osób znaleziono 17 rodzajów niebezpiecznych drobnoustrojów, co wskazuje na to, że za rzadko myjemy ręce. Również w przestrzeniach, których spędzamy najwięcej czasu, jest wiele groźnych drobnoustrojów.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Mimo iż dzisiejsza akcja skierowana jest do dzieci, dotyczy ona każdego z nas.Pamiętajmy, by myć ręce w ciepłej wodzie z mydłem przez ok. 20-30 sekund. Dzięki temu wprowadzimy najprostszą profilaktykę, co pomoże nam uchronić się od chociażby grypy i zatruć pokarmowych.https://www.ekokalendarz.pl/dzien-mycia-rak/#more-2642

Oficjalne logo Dnia Mycia Rąk

Uczennica z Etiopii, myjąca ręce w ramach obchodów GHD. Zdj. UNICEF Ethiopia, licencja CC BY-NC-ND 2.0

# data[].attributes.attachment_link.title
Światowy Dzień Mycia Rąk by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚWIATOWY DZIEŃ MYCIA RĄK „Mydło lubi zabawę, w chowanego pod wodą, każda taka zabawa jest wspaniałą przygodą." Chyba większość polskich dzieci zna tę piosenkę Fasolek. Ale nie tylko najmłodsi powinni wziąć sobie do serca jej słowa. By zwrócić uwagę na problem brudnych rąk, UNICEF zainicjował w 2008 roku obchody Światowego Dnia Mycia Rok (ang.

# data[].attributes.body
Dzień Edukacji Narodowej

# data[].attributes.body
Dzień Bezpiecznego Komputera

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Bezpieczego Komputera by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień Bezpieczego Komputera ✌️ - Interactive Image

# data[].attributes.body
Czy wiecie, że ten popularny owoc: poprawia odporność, wzmacnia zęby i kości oraz zawiera dużo witamin.
Zatem pamiętajcie, aby dzisiaj koniecznie jedno zjeść!

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Orderu Uśmiechu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Orderu Uśmiechu

PREzentacja

21 września 2021

"Z uśmiechem na twarzyczłowiek podwaja swoje możliwości"

PRZYSŁOWIE JAPOŃSKIE

Co to jest Order Uśmiechu?

To międzynarodowe odznaczenie nadawaneod 1968 roku za działania przynoszące dzieciom radość.

Order Uśmiechu ma ponad 50 lat!

1

Kto i kiedy wymyślił Order Uśmiechu?

Na pomysł nadawania Orderu Uśmiechu wpadła w 1968 r. redakcja „Kuriera Polskiego". Inspiracją był wywiad z Wandą Chotomską z okazji 5-lecia dobranocki dla dzieci "Jacek i Agatka", gdzie pisarka opowiedziała o chłopcu ze szpitala rehabilitacyjnego pod Warszawą,który chciał nadać medal lekarzowi, opiekującemu się nim w czasie choroby.

"JACEK I AGATKA"

Dziennikarze uznali, że dzieci mogą nagradzać dobrą pracę dorosłych, dlategoogłoszono ogólnopolski konkurs na projekt odznaczenia. Na adres Telewizji Polskiej i do redakcji "Kuriera Polskiego" dzieci nadesłały 44 tysiące prac. Jury pod przewodnictwem SzymonaKobylińskiego wybrało projekt Ewy Chrobak.Dziewczynka od talerzyka i szklanki odrysowała słońce,do którego ręcznie dorysowała nierówne promienie. Tak powstał Order Uśmiechu.

Ewa Chrobak-Szota- projektantka Orderu Uśmiechu z dziećmi w Centrum Przyjaźni Dziecięcej, Żarów, 2007.https://pl.wikipedia.org/wiki/Order_U%C5%9BmiechuOrder Uśmiechu - Wikipedia, wolna encyklopediaAwers Orderu Uśmiechu Baretka ogólna Ustanowiono 1968 Order Uśmiechu - międzynarodowe odznaczenie nadawane od 1968 roku za działania przynoszące...Wikipedia

1

Jak wygląda pasowanie na Kawalera Orderu Uśmiechu?

Odznaczenie - w formie medalu przyznawane jest w Polsce. Spośród kandydatur nadesłanych przez dzieci z całego świataKapituła wybiera laureatów. Kawalerem Orderu Uśmiechu zostajedorosły, którego działalność przynosi dzieciom najwięcej radości,często ratuje ich życie. Ceremonii wręczania Orderu towarzyszyrytuał wypicia soku z cytryny koniecznie z uśmiechem orazpasowania różą. Każdy nowo pasowany Kawaler Orderu Uśmiechuprzyrzeka przed dziećmi i członkami Kapituły "być zawszepogodnym i radość dzieciom przynosić".

PASOWANIE NA KAWALERAORDERU UŚMIECHU

1

Muzeum Orderu Uśmiechu

W 1996 r. w Rabce utworzono Muzeum Orderu Uśmiechu, które obecnie znajduje się na terenie Rodzinnego Parku Rozrywki"Rabkoland".

OTO NIEKTÓRZY, Z ponad 1000 OSÓB NAGRODZONYCH ORDEREM UŚMIECHU

EWA BŁASZCZYK

ANNA DYMNA

ZBIGNIEW RELIGA

JAN PAWEŁ II

AKTORKA

AKTORKA

KARDIOCHIRURG

PAPIEŻ

OTO NIEKTÓRZY, Z ponad 1000 OSÓB NAGRODZONYCH ORDEREM UŚMIECHU

ASTRID LINDGREN

j. k. rOWLING

MAREK MICHALAK

FRANCISZEK

AUTORKA LITERATURY DZIECIĘCEJ

PISARKA

KANCLERZ MIĘDZYNARODOWEJ KAPITUŁY ORDERU UŚMIECHU

PAPIEŻ

oto niektórzy, Z ponad 1000 OSÓBNAGRODZONYCH orderEM uśmiechu

TOVE JANSSON

MAJKA JEŻOWSKA

WANDA CHOTOMSKA

DALAJLAMA(Tenzin Gjaco)

PISARKA

PIOSENKARKA

PISARKA

PRZYWÓDCA TYBETAŃSKI

Na czele Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu stoikanclerz.Od 19 stycznia 2007r. jest nim Polak Marek Michalak - były Rzecznik Praw Dziecka.

słowa: Marek Michalak muzyka: Marek Banaszczyk

"ORDER ODDZIECI"

CZAS NA quiz

Kto jest autorem Orderu Uśmiechu?

Co jest punktem kulminacyjnym pasowania na Kawalera Orderu Uśmiechu?

Wymień kilku Kawalerów Orderu Uśmiechu(kliknij w "+" żeby zobaczyć całą listę)

Kiedy obchodzimy Światowy Dzień Orderu Uśmiechu?

Ile lat ma Order Uśmiechu?

Kto jest Kanclerzem Kapituły Orderu Uśmiechu?

Autorką Orderu Uśmiechu jestEwa Chrobak.

Co roku, 21 września

Wypicie soku z cytryny (koniecznie z uśmiechem) i pasowanie różą

Ponad 50 lat, a dokładnie 53.

Marek Michalak

słowa: ElżbietA Zechenter-SpławińskA i JózefaSmulczyńskimuzyka: JAN WOJDAK

Uśmiech jest krzywą, która wszystko prostuje:)

Federico Moccia

PAMIĘTAJ! :D

# data[].attributes.attachment_link.title
DZIEŃ ORDERU UŚMIECHU Łukom by Basia Rz. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Orderu Uśmiechu PREzentacja 21 września 2021 "Z uśmiechem na twarzyczłowiek podwaja swoje możliwości" PRZYSŁOWIE JAPOŃSKIE Co to jest Order Uśmiechu? To międzynarodowe odznaczenie nadawaneod 1968 roku za działania przynoszące dzieciom radość. Order Uśmiechu ma ponad 50 lat! 1 Kto i kiedy wymyślił Order Uśmiechu?

# data[].attributes.body
Karolcia

# data[].attributes.attachment_link.title
Karolcia - test z lektury by Beata Kubsik on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Beata Kubsik - sprawdzenie znajomości lektury “Karolcia”

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Pszczół

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Pszczoły ✌️ - Personalized

# data[].attributes.body
Postacie z książek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start

"Postacie z książek znanych i lubianych"

Quiz

1/10

Braciszek

Chłopiec z bajki znany, z drewna wystrugany. Kiedy kłamał w głos strasznie rósł mu nos

Pinokio

Rumcajs

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Paddington

Miś Uszatek

Kubuś Puchatek

2/10

To bardzo znany miś, którego przyjacielem jest chłopiec Krzyś

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Kaczka Dziwaczka

Wróżka

Czarownica

3/10

Kto listy chciał pisać drobnym maczkiem i po to raz kupił maczku paczkę?

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Trolle

Krasnoludki

Skrzaty

4/10

Jakie to maluchy zawsze brodate i ciężko pracują i zimą i latem

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Czerwony Kapturek

Calineczka

5/10

Chociaż kłopoty z wilkiem miała, wyszła z opresji zdrowa i cała

Kopciuszek

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Kłapouchy i Prosiaczek

Jaś i Małgosia

Pinokio i Świerszcz

6/10

Dwa łasuchy tym się szczycą, że wygrały z czarownicą

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Smok

Dżin

Kot w butach

7/10

Łatwo mnie poznacie, gdy wspomnicie bajkę: chodziłem tam w butach i paliłem fajkę

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Calineczka

Śnieżka

Syrenka

8/10

Tylko cal wysokości miała ta dzieweczka, dlatego też jej imię brzmiało ...

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Mustafa

Alladyn

Alibaba

9/10

Znał tajemne hasło do przedziwnej groty, uratował miasto od wielkiej zgryzoty

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Robin Hood

Doktor Dolittle

Kapitan Nemo

10/10

Zabieram zwierzęta, pakuję szaliki, na żaglowcu ruszam z Anglii do Afryki

następny

Brawo!

powrót

Pudło!

Cieszymy się, że udało Ci się dotrzeć do końca.

Gratulacje!

# data[].attributes.attachment_link.title
QUIZ Postacie z książek by Swieta on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Start "Postacie z książek znanych i lubianych" Quiz 1/10 Braciszek Chłopiec z bajki znany, z drewna wystrugany. Kiedy kłamał w głos strasznie rósł mu nos Pinokio Rumcajs następny Brawo! powrót Pudło! Paddington Miś Uszatek Kubuś Puchatek 2/10 To bardzo znany miś, którego przyjacielem jest chłopiec Krzyś następny Brawo! powrót Pudło!

# data[].attributes.body
Opowieści z Narnii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy jesteś gotowy, by znaleźć się w Narnii i pomóc Aslanowi?

start

Zanim przejdziesz do zadań przeczytaj instrukcję:

Gotowy???

Instrukcja

Zadania

Kod

Instrukcja

Pewnego wieczoru, kiedy właśnie skończyłeś czytać kolejny tom "Opowieści z Narnii" , usłyszałeś tajemniczy dźwiek rogu i... nagle zamiast w swoim łóżku znalazłeś się w jakimś nieznanym miejscu. Rozejrzałeś się dookoła i na kamieniu leżącym niedaleko Ciebie, ujrzałeś ptaszka, który... TAK , dobrze usłyszałeś - mówił ludzkim głosem...

Kliknij w ptaszka :)

Jesteś gotowy? Zaczynamy!

Halo, mój przyjacielu!!! Cieszę się, że do nas trafiłeś. Jestem tu, bo nasz pan, sprawiedliwy i wszechwładny Aslan bardzo chce Cię zobaczyć. Będzie to możliwe jedynie wtedy, gdy wykonasz dobrze kilka zadań i zdobędziesz kod umożliwiający Ci spotkanie z Aslanem. Wierzę, że podołasz i się nie poddasz. Na koniec czeka na Ciebie niespodzianka :). Powodzenia!!!Ps. Klikaj na każdy element na ekranie. Niektóre z nich zawierają ważne wskazówki.

Oto twoja mapa zadań.

1

2

3

4

5

Wykonaj wszystkie zadania. Na ich końcu otrzymasz cyfrę - będzie to część unikalnego kodu potrzebnego do wejścia na spotkanie z Aslanem. Pamiętaj, że kolejnośc wykonywania zadań jest ważna!

Do dzieła!!

Zadanie 1

Rozwiąż quiz. Tylko ten, kto uważnie przeczytał książkę i zna jej treść, będzie umiał odpowiedzieć na wszystkie pytania. Powodzenia . Uważaj - jeśli się pomylisz, będziesz musiał zacząć od początku.

Quiz tylko dla orłów

Pytanie 1/5

Jaka była reakcja Tumnusa, gdy pierwszy raz zobaczył Łucję?

Ucieszył się, że będzie mógł ją zaprowadzić do Białej Czarownicy.

Zdziwił się, ponieważ nigdy wcześniej nie widział córki Ewy.

Zdenerwował się, że w Narnii pojawił się człowiek.

Pytanie 2/5

Co pani Bobrowa przygotowała dla dzieci na podwieczorek?

ciasto z makiem i coca-colę

Struclę z marmoladą i herbatę

Lody waniliowe i piwo imbirowe

Pytanie 3/5

Czym Biała Czarownica poczęstowała Edmunda podczas pierwszego spotkania?

Tortem bezowym

Lodami

Ptasim mleczkiem

Pytanie 4/5

O czym mówiło zaklęcie, które przywróciło Aslana do życia?

Władca Narnii nie może umrzeć na jej terenie.

Szlachetne stworzenie nigdy nie umrze.

Śmierć musi się cofnąć, jeśli ofiara nie dopuściła się zdrady

Pytanie 5/5

Piotr zabił w walce wilka, ponieważ:

Zranił on Łucję

Napadł on na Zuzannę w obozie Aslana

Tylko w ten sposób mógł dotrzeć do Kamiennego Stołu

Brawo!!!

Pierwsza cyfra, którą otrzymujesz to: 3

Powrót do mapy

1

Lorem ipsum dolor sit amet dolor consecteteur

Powrót

To nie jest dobra odpowiedź

Spróbuj jeszcze raz.

Zadanie nr 2

Co leży pod drzewem? Czyżby to list, który ktoś dla Ciebie zostawił? Szybko go przeczytaj. Do jego odczytania będzie Ci potrzebne lusterko. Wiadomości, które znajdują się w liście, będą potrzebne do wykonania tego zadania i otrzymania kolejnej cyfry kodu.

Kliknij w kopertę

Przeczytałeś? To zaczynamy kolejne zadanie

Pytanie 1/3

Najbardziej wysuniętym punktem na południu jest zamek Ker-Paravel.

Fałsz

Prawda

Lorem ipsum dolor sit amet consecteteur,auri morca nian, dolore et magna.

Pytanie 2/3

Krańce Narnii rozciagają się wzdłuż Oceanu:

Zachodniego

Wschodniego

Pytanie 3/3

W kierunku południowo-wschodnim od Narnii znajduje się Wyspa:

Radosna

Samotna

Brawo!!!

Dobrze odpowiedziałeś na wszystkie pytania. Twoja druga cyfra to 2

Powrót do mapy

2

Lorem ipsum dolor sit amet dolor consecteteur

OOO Nieeee!!!

To zła odpowiedź!!!!

Powrót

Zaczynamy

Zadanie 3

Przeczytaj cytaty z książki i odgadnij o kim mowa.

Cytat 1

"Dziwna istota ma koźle nóżkikręcone włosy, na głowie różki"

Cytat 2/3

"Sierść zjeżoną ma na grzbiecie, dzikie spojrzenie, wielkie zębiska.Wśród posągów rozłożony, strzeże wejścia do zamczyska"

Cytat 3/3

"On łowi ryby, a ona szyje.W domku na tamie zgodnie im się żyje.

Brawo!!! Udało Ci się zdobyć kolejną cyfrę kodu. To 7

Powrót do mapy

Niestety, źle, spróbuj jeszcze raz.

Powrót

Zaczynamy

Zadanie 4

Na następnej stronie znajdziesz krzyżówkę. Rozwiąż ją , a zdobędziesz kolejną cyfrę kodu.

Rozwiąż krzyżówkę i zdobądź kolejną cyfrę kodu. Będzie nią liczba liter "A" w haśle końcowym

Powrót do mapy

Zaczynamy

Zadanie 05

Pamiętasz fragment, w którym nasi bohaterowie spotkali się ze Świętym Mikołajem?

Powrót do mapy

Rozwiąż zadanie, a otrzymasz kolejną cyfrę kodu

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

1

2

3

5

6

7

8

9

4

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

1

2

3

5

6

7

8

9

4

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

1

2

3

5

6

7

8

9

4

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

1

2

3

5

6

7

8

9

4

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

1

2

3

5

6

7

8

9

4

Wpisz poprawny kod i spotkaj się z Aslanem

Błąd!!! Spróbuj jeszcze raz!!!

Witaj przyjacielu.

Dziękuję za Twoje przybycie. Mam nadzieję, że zadania nie były zbyt trudne. Cieszę się, że dotarłes aż tutaj, a w nagrodę mam dla Ciebie niespodziankę

# data[].attributes.attachment_link.title
Opowieści z Narnii - escape room by bogusiagr7 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy jesteś gotowy, by znaleźć się w Narnii i pomóc Aslanowi? start Zanim przejdziesz do zadań przeczytaj instrukcję: Gotowy??? Instrukcja Zadania Kod Instrukcja Pewnego wieczoru, kiedy właśnie skończyłeś czytać kolejny tom "Opowieści z Narnii" , usłyszałeś tajemniczy dźwiek rogu i... nagle zamiast w swoim łóżku znalazłeś się w jakimś nieznanym miejscu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ciekawostki

Czy wiesz, że...

z biblioteki

Kolibry to jedyne ptaki, które potrafią fruwać do tyłu. Mogą także fruwać do przodu, na boki i do góry nogami!

Niedźwiedzie polarne żyją na biegunie północnym, a pingwiny na biegunie południowym, więc nigdy się nie spotkają!

Nazwa hipopotam pochodzi z połączenia dwóch greckich słów hippos = końi potamos = rzeka.

Największym fruwającym ptakiem jest albatros wędrowny. Gdy rozłoży skrzydła, mierzy tyle samo,ile przeciętny samochód!

# data[].attributes.attachment_link.title
Ciekawostki by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciekawostki Czy wiesz, że... z biblioteki Kolibry to jedyne ptaki, które potrafią fruwać do tyłu. Mogą także fruwać do przodu, na boki i do góry nogami! Niedźwiedzie polarne żyją na biegunie północnym, a pingwiny na biegunie południowym, więc nigdy się nie spotkają! Nazwa hipopotam pochodzi z połączenia dwóch greckich słów hippos = końi potamos = rzeka.

# data[].attributes.body
W pustyni i w puszczy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z bohaterami w pustyni i w puszczy

MISJA

INSTRUKCJA

POSTACIE

START

Z bohaterami w pustyni i w puszczy

MISJA

INSTRUKCJA

POSTACIE

START

Z BOHATERAMI W PUSTYNI i w puszczy

MISJA

INSTRUKCJA

POSTACIE

Odpowiedz na pytania dotyczące treści powieści Henryka Sienkiewicza "W pustyni i w puszczy". Przechodząc wszystkie misje odnajdziesz szyfr, który posłuży Ci do otwarcia sejfu, jest to pięć kolejnych liczb , przyciśnik OK i wprowadź swój szyfr. Powodzenia.

z BOHATERAMI W PUSTYNI I W PUSZCZY

MISJA

INSTRUKCJA

POSTACIE

W 1911 r. ukazało się pierwsze wydanie powieści przygodowej "W pustyni i w puszczy" Henryka Sienkiewicza. Główny wątek utworu dotyczy porwania dwojga dzieci, Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlison, przez zwolenników Mahdiego. Po uwolnieniu się z rąk porywaczy, dzieci przemierzają Afrykę w poszukiwaniu pomocy, doświadczając wielu ekscytujących przygód. Chcąc poznać ich wędrówkę i przygody, zapraszamy do wypożyczenia książkiz biblioteki.

z bohaterami w pustyni i w puszczy

MISJA

INSTRUKCJA

POSTACIE

Postać 04

Postać 03

Postać 02

Postać 01

Chartum 1

WYBIERZ SWOJE MIEJSCE DOCELOWE

Asuan 2

Fajum 4

Wadi Halfa 5

Omdurman 3

Jeszcze raz ?

WITAMY

Oto twoja misja.Odpowiedz na pytania, zaznaczając poprawną odpowiedź. Powodzenia!

START

PYTANIE 1

Akcja powieści "W pustyni i w puszczy" rozgrywa się ?

W Europie

W Ameryce

W Afryce

Pytanie 2

Najdłuższa rzeka na Ziemi, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne afrykańskiego kontynentu to?

Nil

Kongo

Kasai

PYTANIE 3

Matka Stasia Tarkowskiego była ?

Polką

Francuzką

Angielką

GRATULACJE

Pierwsza liczba to :

2

WITAMY

Oto twoja kolejna misja. Odpowiedz na pytania, zaznaczając poprawną odpowiedź. Powodzenia!

START

Pytanie 1

Brakuje na pustyni ?

Wody

Piasku

Zwierząt

PYTANIE 2

Owoce, które spożywali Stasiu i Nel podczas swojej podróży to?

Jabłka i granaty

Arbuzy i kiwi

Banany i melony

PYTANIE 3

Jak Staś nazwał kryjówkęw wielkim baobabie?

Gniezno

Polska

Kraków

GRATULACJE

Twoja następna liczba to :

7

WITAMY

Oto twoja kolejna misja. Odpowiedz na pytania, zaznaczając poprawną odpowiedź. Powodzenia!

START

PYTANIE 1

Staś Tarkowski w książce"W pustyni i w puszczy" nazwany jest ?

Samburu

Buntowniczymchłopcem

Dzieckiem pustyni

PYTANIE 2

Młoda niewolnica, która została opiekunką Nel, miała na imię?

Tena

Amani

Mea

PYTANIE 3

Imię Saby, wiernego czworonożnego przyjaciela Nel i Stasia w języku arabskim, oznacza ?

Lew

Dzikie zwierze

Duży

GRATULACJE

Twoja następna liczba to:

1

WITAMY

Oto twoja kolejna misja. Odpowiedz na pytania, zaznaczając poprawną odpowiedź. Powodzenia!

START

PYTANIE 1

Co to jest zeriba ?

Taniec murzyński

Ogrodzeniez kolczastych i ciernistych gałęzi

Rodzaj strzelby

PYTANIE 2

Którą część garderoby, podczas porwania upuściła Nelna pustyni?

Rękawiczki

Wstążkędo włosów

Szalik

PYTANIE 3

Latawce wypuszczone z Góry Lindego,były robione?

Z cienkiej tkaniny

Z rybich pęcherzy

Ze specjalnych roślin

GRATULACJE

Twoja następna liczba to :

9

WITAMY

Oto twoja kolejna misja, Odpowiedzna pytania, zaznaczając poprawną odpowiedź. Powodzenia!

START

Pytanie 1

Z jakiego plemienia pochodził Kali ?

Masajów

Dinka

Wa-hima

PYTANIE 2

Jadąc brzegiem podzwrotnikowego lasu, młodzi bohaterowie powieści podziwiali rośliny?

Jodły

Palmy wachlarzowe

Sosny

PYTANIE 3

Co otrzymał Kaliza odnalezienie Saby?

Naszyjnik ze szklanych paciorków

Bukiecik kwiatków

Daktyle

GRATULACJE

Twoja następna liczba to:

3

Wprowadź poprawne hasło

OK

0

9

1

3

4

5

6

7

8

2

GRATULACJE!

Twoja misja została pomyślnie ukończona

# data[].attributes.attachment_link.title
BREAKOUT ADVENTURE by Renata Wajda on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Z bohaterami w pustyni i w puszczy MISJA INSTRUKCJA POSTACIE START Z bohaterami w pustyni i w puszczy MISJA INSTRUKCJA POSTACIE START Z BOHATERAMI W PUSTYNI i w puszczy MISJA INSTRUKCJA POSTACIE Odpowiedz na pytania dotyczące treści powieści Henryka Sienkiewicza "W pustyni i w puszczy".

# data[].attributes.body
Święto Konstytucji 3 Maja

# data[].attributes.attachment_link.title
Konstytucja 3 Maja by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Konstytucja 3 Maja ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
Dzień Flagi
Rzeczypospolitej Polskiej

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie Symbole Narodowe by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Polskie Symbole Narodowe ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
Opowieści z Narnii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygoda w Narnii

Start

Autor - Magdalena Kacprzak

rolled-up map

Pewnej zimowej niedzieli zabłądziłeś w lesie...

Przedzierasz się przez gąszcz ... okolica wydaje Ci się jednocześnie obca i znajoma...

W pewnej chwili dostrzegasz dziwną, starą latarnię...

Nagle słyszysz skrzypiący pod nogami śnieg...Zza drzew wyłania się dziwna postać...

Przecierasz oczy, ale to dzieje się naprawdę - jesteś w Narnii!

Postać w pośpiechu coś Ci tłumaczy i rozglądając się z przerażeniem na boki, wpycha Ci do kieszeni starą mapę... Następnie znika.

"Musisz nam pomóc Narnia jest w niebezpieczeństwie!"

W głowie brzmią Ci wciąż słowa napotkanej istoty: ...mapa wskaże drogę... ...uwolnij córki Ewy i synów Adama......ocal Ker Paravel......wezwij Aslana...

Rozwijasz wreszcie mapę...

1

2

3

5

4

Zaczynasz kierować się mapą...

Okazało się, że oprócz mapy tajemniczy przechodzień dał Ci notes zawierający wskazówki...

Najpierw idź do domu Tumnusa.Przeszukaj półkę z książkami.Znajdź najstarszą. Dalej - kieruj się mapą.

1

2

3

5

4

Docierasz na brzeg rzeki. Widzisz popsute żeremie. Które zwięrzę tu mieszka?

Back

1

2

3

5

4

Posąg którego zwierzaka NIE zdobił dziedzińca przed zamkiem Białej Czarownicy?

NIE, na Aslana, NIE!!!

Back

"Zło zostanie naprawione,Gdy w tę Aslam przyjdzie stronę;A gdy głośno an zaryczy,Znikną smutki i goryczu;A ggy zębem wkoło błyśnie,Zimę nagła rmierć uściśnie,A gdy grzywą złotą wstrząśnieDa początek wiecznej wiośnie.Gdy ciało i ciała Adama i kość z jego kościW Ker-Paravelu na tronie zagości,Przeminą złe czasy miegodziwości."

Przepowiednia, której spełnienia tak się bała Biała Czarownica, odrobinę się popsuła. To dlatego udało jej się uwięzić Córki Ewy i Synów Adama.

Napraw tekst przepowiedni. Użyj do tego książki. Błędnie wstawione litery czytane kolejno są kluczem do dalszej zabawy.

1

2

3

5

4

Po długiej i wyczerpującej wędrówce docierasz wreszcie do Kamiennego Stołu. Podobnie jak tama bobrów - jest zniszczony. Na ilu nogach stał wcześniej?

4

1

2

3

Zapewne pamiętasz, że klęska Aslana na Kamiennym Stole była tak naprwdę najwyższą ofiarą, jaką jedna istota może złożyć by ratować inną...

To był początek odczarowywania Narnii ze zła...Wiele stworzeń powróciło do życia, a wśród nich:

JTAORYRŃZŚ

Na kawałku kartki zapisano imię postaci. Odszyfruj je. Wskazówkę ma Aslan.

Back

1

2

3

5

4

Ułóż puzzle

Wreszcie udało Ci się dotrzeć na Ker-Paravel! Jesteś o włos od uwolnienia Piotra, Zuzanny, Edmunda i Łucji...

Kto stoi czwarty od lewej?

Koniec przygody

Brawo! Udało Ci się uwolnić prawowitych władców i przywrócić ład w Narnii!

# data[].attributes.attachment_link.title
Przygoda w Narnii by magda.kacprzak on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygoda w Narnii Start Autor - Magdalena Kacprzak rolled-up map Pewnej zimowej niedzieli zabłądziłeś w lesie... Przedzierasz się przez gąszcz ... okolica wydaje Ci się jednocześnie obca i znajoma... W pewnej chwili dostrzegasz dziwną, starą latarnię... Nagle słyszysz skrzypiący pod nogami śnieg...Zza drzew wyłania się dziwna postać...

# data[].attributes.body
Dzień Ziemi

# data[].attributes.body
Święto Chrztu Polski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święto Chrztu Polski

14 kwietnia 966

Informacje

Zdjęcia

Gra

Mieszko I - Książę z dynastii Piastów, panował w latach 960-992.Pierwszy historyczny władca naszego kraju.Większość historyków przyjmuje, że chrzest Mieszka I będący jednocześnie symbolicznym chrztem Polski odbył się w Wielką Sobotę 14 kwietnia 966 r.Okoliczności samego chrztu nie są znane. Wiadomo, że w 965 roku Mieszko pojął za żonę księżniczkę czeską Dobrawę, która przybyła do państwa polskiego z rzeszą misjonarzy i księży. Świadczy to o zawarciu sojuszu z Czechami i o rozpoczęciu procesu chrystianizacji. Niektóre źródła historyczne podają, że to Dobrawa namówiła Mieszka do chrztu. W 968 roku w państwie Mieszka I powstało pierwsze biskupstwo misyjne z biskupem Jordanem na czele.źródło:https://historia.org.pl/2020/03/27/chrzest-polski-i-jego-przyczyny-dlaczego-mieszko-i-zdecydowal-sie-na-przyjecie-chrztu/

Mieszko przyjmuje chrzest.Sgraffito na ścianie rezydencji biskupów pomocniczych położonejw pobliżu pomnika Bolesława Chrobrego, Gniezno(Foto: Aung/Domena Publiczna)Zaprowadzenie chrześcijaństwa -obraz olejny autorstwa Jana Matejki otwierający cykl Dzieje cywilizacji w Polsce, namalowany jako ostatni między 13 stycznia a 7 lutego 1889. Obecnie obraz jest własnością Muzeum Narodowego w Warszawie, ale znajduje się w depozycie na Zamku Królewskim w Warszawie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Chrzest Polski by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Święto Chrztu Polski 14 kwietnia 966 Informacje Zdjęcia Gra Mieszko I - Książę z dynastii Piastów, panował w latach 960-992.Pierwszy historyczny władca naszego kraju.Większość historyków przyjmuje, że chrzest Mieszka I będący jednocześnie symbolicznym chrztem Polski odbył się w Wielką Sobotę 14 kwietnia 966 r.Okoliczności samego chrztu nie są znane.

# data[].attributes.body
Charlie i fabryka czekolady

# data[].attributes.attachment_link.title
Dobble Charlie i fabryka czekolady HP by mgr.efkowicz327 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dobble Charlie i fabryka czekolady HP ✌️ - Personalized

# data[].attributes.body
Dzień Czekolady

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Czekolady by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień Czekolady ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.title
"Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach" audiobook

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Gołębia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Gołębia

Gołębie pocztowe mogą lecieć nawet z prędkością 100 km/h.

Każdy gołąb pocztowy, nawet jeśli jest na drugim końcu świata, potrafi wrócić do swojego gołębnika (albo gniazda).

Gołębie nie należą do smakoszy, zjedzą w zasadzie wszystko co da się zjeść (to pewnie dlatego, że mają tylko 37 kubków smakowych - dla porównania człowiek ma ich 10 tys.)

Gołębie mają doskonały wzrok - widzą nawet to, co jest kilkadziesiąt kilometrów dalej (ich kąt widzenia to aż 360 stopni - są więc w stanie zobaczyć najmniejsze ziarno w okolicy).

Zdolności „kurierskie" gołębi znane są jeszcze ze starożytnej Persji i Egiptu.

Dokładnie zapamiętują także porę karmienia i jeśli ktoś robi to regularnie, może być pewien, że na obiad stawią się punktualnie.

źródło:kultura.trzebiatow.pl/dzien-golebia-nie-tylko-pocztowego/

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Gołębia by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Gołębia Gołębie pocztowe mogą lecieć nawet z prędkością 100 km/h. Każdy gołąb pocztowy, nawet jeśli jest na drugim końcu świata, potrafi wrócić do swojego gołębnika (albo gniazda). Gołębie nie należą do smakoszy, zjedzą w zasadzie wszystko co da się zjeść (to pewnie dlatego, że mają tylko 37 kubków smakowych - dla porównania człowiek ma ich 10 tys.)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ciekawostki

Czy wiesz, że...

z biblioteki

Wielkanoc jest najstarszym chrześcijańskim świętem. Święta Wielkiej Nocy zostały ustanowione przez cesarza Konstantyna po pierwszym Soborze Nicejskim w 325 roku.

Mazurek wielkanocny wypiekany w wielu domach w tym okresie wywodzi się z Turcji. W Polsce zaczęto piec mazurki w XVII wieku. Polska nazwa "mazurek" nawiązuje do Mazowsza.

Wedle tradycji, święconka powinna zawierać: pisanki, chleb, wędlinę, sól, chrzan, masło, ciasto i baranka wielkanocnego. Każdy składnik koszyczka wielkanocnego ma swoją symbolikę. Pisanki symbolizują nowe życie, chleb Ostatnią Wieczerzę, wędlina dostatek, sól ochronę, masło dobrobyt, ciasto umiejętności a baranek Chrystusa.

Tradycyjnym wypiekiem wielkanocnym jest babka. To ciasto podobnie jak mazurek, "przywędrowało" do naszego kraju ze wschodu, a dokładniej z rejonów Litwy i Białorusi. Charakterystyczny kształt wypieku nawiązywał do spódnic noszonych przez kobiety w święta.

https://ciekawostki.online/ciekawostki/150/o-wielkanocy/

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciekawostki Czy wiesz, że... z biblioteki Wielkanoc jest najstarszym chrześcijańskim świętem. Święta Wielkiej Nocy zostały ustanowione przez cesarza Konstantyna po pierwszym Soborze Nicejskim w 325 roku. Mazurek wielkanocny wypiekany w wielu domach w tym okresie wywodzi się z Turcji. W Polsce zaczęto piec mazurki w XVII wieku. Polska nazwa "mazurek" nawiązuje do Mazowsza.

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień
Książki dla Dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
święto promująceczytelnictwo wśród dzieci

MiędzynarodowyDzieńKsiążkidlaDzieci

2 kwietnia

Witaj!2 kwietnia obchodzimy wielkie święto literatury dziecięcej. W związku z tym chciałam przygotować w naszej bibliotece wystawę z książkami Hansa Christiana Andersena. Dlaczego właśnie tego baśniopisarza? Ponieważ 2 kwietnia obchodziłby swoje urodziny i dlatego ten właśnie dzień został wybrany na promowanie czytelnictwa wśród dzieci. Jednak zdarzyło się coś dziwnego. Kiedy przyszłam do pracy, okazało się, że wszystkie baśnie Andersena zniknęły! Nie ma ani jednej książki na żadnej półce!Pomożesz mi je odnaleźć?Mam nadzieję, że mogę na Ciebie liczyć!Złodziej zostawił na biurku kartkę z informacją, jak możemy odzyskać książki.Zapytaj czytającą dziewczynkę, gdzie stoi biurko.

Szanowni Czytelnicy,wkrótce 2 kwietnia, czyli kolejne urodziny duńskiego baśniopisarza Andersena.Zabrałem Wasze książki tego autora, aby przeczytać wszystkie do tego czasu.Jeśli chcecie je odzyskać, musicie mnie odnaleźć.Życzę Wam powodzenia, bo łatwo nie będzie.Maurycy.PS Czasami pojawię się, by coś Wam podpowiedzieć.

Czy wiesz, jakich baśni szukasz?

Kopciuszek

Królowa Śniegu

Dzikie łabędzie

1

Kliknij te koła, w których wszystkie tytuły należą do twórczości Andersena.

Czerwony Kapturek

Mała Syrenka

O dwunastu miesiącach

Spróbuj jeszcze raz

Hans Christian Andersen Portret został namalowany około 1845 roku. autor: Karl Hartmann (1818-1857)

Brawo! Dobry początek!Ciekawe, czy ze znajomością życiorysu pisarza też pójdzie Ci tak dobrze...

Z jakiego kraju pochodziłHans Christian Andersen?

Po podpowiedzi możesz zajrzeć do Wikipedii

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Niestety, to nie to państwo

Jakie zawody uprawiali rodzice Andersena?

Dom, w którym mieszkał w Odense Hans Christian Andersen

śpiewaczkai skrzypek

ochmistrzynii urzędnik

praczkai szewc

Po podpowiedzi możesz zajrzeć tutaj

Kto wprowadził Andersena w świat baśni?

mama

tata

babcia

dziadek

Po podpowiedzi możesz zajrzeć tutaj

Czy baśnie Andersena zostały przetłumaczone na inne języki?

nie

tak

Nieźle Ci idzie. Jak tak dalej pójdzie, zdążysz odzyskać książki na czas. Muszę szybciej czytać!

Czas sprawdzić Twoją znajomość baśni...

Przygotuj sobie coś do pisania. Na pewno się przyda.

Obejrzyj uważnie film,a następnierozwiąż zadanie.Zapisz hasło, które otrzymasz po prawidłowym wykonaniu zadania.

Masz hasło? Ruszaj dalej

sprawdź

Odgadnij tytuły trzech baśni Andersena. Wpisz tytuły w okienka. Pamiętaj o wielkich literach.

1

2

3

1

2

3

BŁĄD!

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["Królowa Śniegu", "Słowik", "Dziewczynka z zapałkami"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 1; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 1; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

Masz hasło? Ruszaj dalej!

Masz hasło? Ruszaj dalej!

Rozwiąż sudoku

Sprawdź, jaki znak wypada na polu C4. Do której baśni nawiązuje?

ABCD

1 2 3 4

Mała Syrenka

Dzikie łabędzie

Świniopas

Świetnie Ci idzie! Wiesz, że masz już połowę hasła? Jak tak dalej pójdzie, nie zdążę przeczytać wszystkiego!Daj mi trochę więcej czasui obejrzyj kreskówkę.

Odszyfruj kolejną część hasła

Masz to? Ruszaj dalej?

Odkoduj kolejne słowo

C4, D4, E4, F4, H4, I4, L4, N4, P4, D5, D6, D7, G5, G6, G7, I5, I6, I7, J7, K7, L4, L5, L6, L7, Ł6, M6, N4, M5, N7, O5, O6, P4, P7, R5, R6

Masz to?Ruszaj dalej?

Obejrzyj film i rozwiąż quiz

QUIZ

Masz to?Ruszaj dalej?

Obejrzyj film i rozwiąż krzyżówkę

KRZYŻÓWKA

Masz to?Ruszaj dalej?

- ".

" , ,

sprawdź

BŁĄD

Czas uzupełnić hasło.Wpisz w okienka znalezione elementy tak, aby powstał fragment z baśni "Talizman" autorstwa H. Ch. Andersena.

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["po", "to", "by", "być", "zadowolonym", "nic", "nie", "trzeba", "tylko", "właśnie", "być", "zadowolonym"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 0; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 1; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

Źródła:

http://wkrainieczytania.blogspot.com/2016/10/hans-christian-andersen-basnie.htmlhttp://www.wiking.edu.pl/article.php?id=258https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Szancer-Jan-Marcin;3982445.html

Dobrze już, dobrze, oddaję skradzione książki! Następnym razem przyjdę coś WYPOŻYCZYĆ.

Dziękuję za wspólną zabawę! Możesz wysłać hasłona adres biblioteki :) library1gim@gmail.com

# data[].attributes.attachment_link.description
święto promująceczytelnictwo wśród dzieci MiędzynarodowyDzieńKsiążkidlaDzieci 2 kwietnia Witaj!2 kwietnia obchodzimy wielkie święto literatury dziecięcej. W związku z tym chciałam przygotować w naszej bibliotece wystawę z książkami Hansa Christiana Andersena. Dlaczego właśnie tego baśniopisarza? Ponieważ 2 kwietnia obchodziłby swoje urodziny i dlatego ten właśnie dzień został wybrany na promowanie czytelnictwa wśród dzieci.

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Teatru

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowy Dzień Teatru

272727 marca

27 marca 2021

" Jeśli dwóch ludzi rozmawia, a reszta słucha ich rozmowy - to już jest teatr"Gustaw Holoubek

Międzynarodowy Dzień Teatru - święto uchwalone w 1961 roku, na pamiątkę otwarcia Teatru Narodów w Paryżu, które miało miejsce 27 marca 1957 roku.

VIII wiek p.n.e. Starożytni Grecy zaczęli ubarwiać swoje święta religijne muzyką i tańcem. Uważa się, że to z tych skromnych początków wyrósł dramat antyczny...

Teatr w pigułce

Eurypides

Sofokles

Ajschylos

V wiek p. n.e. Działają wielcy dramaturdzy dawnej Grecji, których tragedie są wystawiane po dziś dzień...

Tak wyglądał teatr grecki

"

"

Połowa XVI w. We Włoszech powstają pierwsze zawodowe trupy teatralne. Uprawiany przez nie styl teatralny nazwano COMMEDIA DELL' ARTE Polegał on na improwizowaniu przez aktorów dialogu wg prostego schematu komediowych historyjek ze stałymi typowymi bohaterami...

Commedia dell'arte

W Polsce....

Pierwszym teatrem świeckim doby renesansu był humanistyczny teatr studentów i profesorów Akademii Krakowskiej

Koniec XVI wieku

Koniec XVI w. W Hiszpanii i elżbietańskim Londynie powstają teatry na otwartym powietrzu. Wyglądają jak podwórza studnie. Mieści się tam dużo widzów, większość ogląda sztuki na stojąco. No i pojawia się William Szekspir...

William Szekspir

+info

William Shakespeare (Szekspir) (ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, ochrzczony 26 kwietnia 1564[2], w Stratford-upon-Avon, zm. 23kwietnia?/ 3maja 1616 tamże) - angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru[3].Napisał 38 sztuk, 154 sonety, a także wiele utworów innych gatunków. Mimo że cieszył się popularnością już za życia, jego sława rosła głównie po śmierci, dopiero wtedy został zauważony przez prominentne osobistości[4]. Uważa się go za poetę narodowego Anglii[5].Eksperci uważają, że większość swoich prac napisał między 1586 a 1612 rokiem. Przedmiotem ciągłej debaty jest ich chronologia, a nawet kwestia autorstwa większości z nich. Był jednym z niewielu dramaturgów, którzy z powodzeniem tworzyli zarówno komedie, jak i tragedie. Sztuki Shakespeare'a przetłumaczono na wiele języków nowożytnych, inscenizacje mają miejsce na całym świecie. Jest również najczęściej cytowanym pisarzem anglojęzycznego świata[6]. Wiele jego neologizmów weszło do codziennego użycia[7]. Lista słów, które wprowadził do języka angielskiego, liczy około 1600 pozycji[8]. W swoich dziełach użył od 20000[9] do 30 000[10] różnych słów.

angielski teatr the globe

W 1578 wystawiono z inicjatywy J. Zamoyskiego we dworze w Jazdowie pod Warszawą, w obecności Stefana Batorego, pierwszą polską tragedię renesansową, „ODPRAWĘ POSŁÓW GRECKICH" JANA KOCHANOWSKIEGO

W Polsce

Lorem ipsum dolor.Sit amet consectetur.Adipiscing elit proin.Ut sem luctus inceptos.

JAN KOCHANOWSKI

+info

Jan Kochanowski urodził się w 1530 roku w Sycynie, zmarł w 1584 na zawał w Lublinie. Żył w epoce Renesansu. Był wielkiej sławy poetą, dramaturgiem i tłumaczem. Pochodził za średnio zamożnej rodziny szlacheckiej. Kształcił się na Akademii Krakowskiej, w Padwie oraz Królewcu. Miał rozległą wiedzę z zakresu literatury antycznej, zwłaszcza greckiej oraz historii. Pełnił funkcję sekretarza na dworze Zygmunta Augusta. Interesował się wówczas polityką.Towarzyszył królowi podczas podpisania aktu Unii Lubelskiej (1569). Przyjął niższe święcenia kapłańskie oraz zdobył miano proboszcza. Zrezygnował jednak z tych dóbr i wyszedł za Dorotę Podlodowską, z którą osiedlił się w Czarnolesie. Rodzinne szczęście zakłóciła śmierć córek: Urszulki oraz Hanny. W Uli dostrzegał ogromny talent poetycki. Po jej śmierci napisał cykl XII Trenów, w których wyraża swój ból po stracie ukochanego dziecka. Pisał pieśni na wzór liryki greckiej, nawiązywał do Horacego.Stworzył ponad 300 fraszek, gdzie opisuje tematy z życia codziennego zwykłych ludzi. Pisał psalmy-przekład Starego Testamentu. Stworzył pierwszy polski dramat "Odprawa posłów greckich". Prapremiera dramatu odbyła się w 1577 roku na ślubie podkanclerze koronnego Jana Zamoyskiego z córką Radziwiłła-Krystyną. Twórczość Jana z Czarnolasu wzbogaciła literaturę polską o nowe gatunki literackie które przyczyniły się do powstania nowoczesnego języka polskiego.

Jean Racine

Pierre Corneile

Molier

XVII wiekCzołowi dramatopisarze Francji

+info

+info

+info

Jean-Baptiste Racine (ur. 21 grudnia 1639 w La Ferté-Milon, zm. 21 kwietnia 1699 w Paryżu) - francuski dramaturg, główny przedstawiciel późnobarokowego klasycyzmu. Autor przesiąkniętych pesymizmem sztuk, uważanych za mistrzowskie w przedstawianiu kobiecej psychiki.Zaliczany do trójki wielkich francuskich dramatopisarzy XVII wieku (obok Moliera i Corneille'a). Członek Akademii Francuskiej.

Pierre Corneille(ur. 6 czerwca 1606 w Rouen, zm. 1 października 1684 w Paryżu) - francuski dramaturg, ojciec klasycystycznej tragedii. Prawnik z wykształcenia, przez 20 lat pełnił urząd rzecznika królewskiego, niebawem jednak wyrzekł się kariery adwokackiej. Krótki czas należał do grupy „Pięciu Autorów", których obowiązkiem było pisanie sztuk teatralnych na wyznaczony przez ministra (kardynała Richelieu) temat. W ostatnich latach życia usunięty w cień przez J.B. Racine'a (sztuka Corneille'a Tytus i Berenika przegrała w pojedynku z wystawianą w tym samym czasie tragedią Racine'a Berenika) i Moliera.

1. Biografia i życiorys MolieraMolier, a właściwie Jean Baptiste Poquelin, to francuski pisarz, poeta i aktor. Znany przede wszystkim jako komediopisarz. Urodził się 15 stycznia 1622 roku w Paryżu.2. PochodzeniePochodził z zamożnej rodziny mieszczańskiej. Rodzice jego to Jean Poquelin i Marie Cressé. Po śmierci matki mieszkał z ojcem przy ulicy Saint-Honoré.3. WykształcenieUczęszczał do szkoły podstawowej w Paryżu, a następnie do jezuickiego Collège de Clermont. Ukończył studia prawnicze, ale nigdy nie pracował w zawodzie.4. TeatrW wieku 21 lat wspólnie z Madeleine Béjart założył teatr - Illustre Théâtre. Razem z aktorami wystawiali farsy średniowieczne oraz włoskie commedie dell'arte. Dwa lata później grupa teatralna wpadła w kłopoty finansowe i została rozwiązana. Jean Baptiste Poquelin został aresztowany za długi. Po wyjściu z więzienia przybrał pseudonim Molier. Założył nową trupę teatralną i kontynuował życie wędrownego aktora.5. KomediopisarzKomedie Moliera charakteryzują się bogatymi walorami artystycznymi i różnorodnością. W jego twórczości znajdziemy: wielką komedię, tragikomedie, widowiska farsowe, komedie heroiczne i komediobalet. Tematy jakie przedstawiał w swoich utworach to: satyryczny obraz francuskiej obyczajowości XVII w., hipokryzja, życie rodzinne, zakłamanie religijne, pogarda światowych ludzi wobec uczciwych i prostych osób i wiele innych. W 1659 odniósł sukces po wystawieniu swojej komedii Pocieszne wykwintnisie. Spod jego pióra wyszło wiele znanych utworów, takich jak: Szkoła mężów,Szkoła żon,Świętoszek, Don Juan, Mizantrop, Skąpiec, Chory z urojenia i inne. Jego komedie zostały przetłumaczone na prawie wszystkie współczesne języki.6. ŚmierćZmarł 17 lutego 1673 roku w Paryżu. W trakcie odgrywania sceny z komedii Chory z urojeniaMolier dostał zapaści serca. Kilka dni później zmarł. Początkowo został pochowany na cmentarzu pod Paryżem, później jego zwłoki przeniesiono na cmentarz Père-Lachaise w Paryżu.7. Wybrane utworyWartogłów (1653)Zwady miłosne (1656)Pocieszne wykwintnisie (1659)Rogacz z urojenia (1660)Szkoła mężów (1661)Szkoła żon (1662)Improwizacja w Wersalu (1663)Świętoszek (1664)Don Juan (1665)Lekarz mimo woli (1666)Mizantrop (1666)Skąpiec (1668)Pan de Pourceaugnac (1669)Mieszczanin szlachcicem (1670)Uczone białogłowy (1672)Chory z urojenia (1673)

W latach 1633-1648 na dworze Władysława IV Wazy istniał stały zespół wł.: operowy, komediowy i baletowy (w repertuarze tzw. dramma per musica i commedia dell'arte); w 1637 król zbudował na zamku warszawskim stałą scenę na wzór włoskich scen barokowych.

W Polsce...

Zamek Królewski w Warszawie

Szczytowy rozwój teatru królewskiego nastąpił za panowania Sasów; oprócz zespołów włoskich, operowych i commedia dell'arte, występowały na dworze także zespoły francuskie; w 1748 August III zbudował teatr zwany OPERALNIĄ, dostępny niekiedy dla szerszej publiczności.

+info

Niebawem przystąpiono do budowy nowego, osobnego gmachu teatralnego i otwarto go już 7 września 1779 roku. Dano mu nazwę TEATR NARODOWY.

Pod koniec 1782 roku kierownictwo TeatruNarodowego objął WOJCIECH BOGUSŁAWSKI. Jako autor był niezwykle pracowity. Jego dorobek obejmuje ok. 70 pozycji: dramatów prawie-oryginalnych oraz przeróbek i przekładów sztuk, a także librett.

Wojciech Bogusławski

+info

Wojciech Romuald Bogusławski herbu Świnka, pseud. i krypt.: Autor "Fraskatanki", Autor "Mieszczek modnych", Autor "Ślubu modnego", R. W... B... (ur. 9 kwietnia 1757 w Glinnie, zm. 23 lipca 1829 w Warszawie) - polski aktor, śpiewak operowy, reżyser, pisarz, dramatopisarz, tłumacz; propagator ideologii oświecenia, wolnomularz; dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie i założyciel teatru w Kaliszu; ojciec teatru polskiego; teoretyk i historyk teatru.

Jan Englert

Jerzy Grzegorzewski

Adam Hanuszkiewicz

Kazimierz Dejmek

Znani powojenni dyrektorzy Teatru Narodowego w Warszawie

Znane teatry i opery na świecie

Ciekawostki

Czy wiecie, że w Polsce istnieje teatr w szafie? Jest to co prawda całkiem duża szafa, ale tak, przy ulicy Piernikarskiej w Toruniu spektakle można oglądać w szafie. Teatr lalek Baj Pomorski, bo o nim tutaj mowa, powstał w 1945 roku, a aktualnie jego dyrektorem jest Zbigniew Lisowski. Repertuar skierowano raczej do młodszych odbiorców, ale, jak w wielu zresztą sztukach teatralnych, każdy może znaleźć coś dla siebie.

Teatr w szafie

Przesądni ludzie teatru wierzyli, że gwizdanie przynosi pecha. Przekonanie owo wzięło się prawdopodobnie z tego, że w dawnych czasach zmieniano dekoracje na dźwięk dzwonków i gwizdków - dodatkowe gwizdanie mogło naprawdę wprowadzić zamęt... ;)

Czerwona siedzenia i kurtyna

Czerwona kurtyna i siedzenia spełniają funkcję praktyczną. Dlaczego? Bo warunkach słabego oświetlenia czerwony kolor jest pierwszym, który tracimy z naszego pola widzenia. A zatem, gdy światła przygasają, wszystko co czerwone też znika. Wtedy widz może skupić się na tym, co najważniejsze, czyli sztuce.

"Zemsta" Aleksander Fredro

Dziękuję

Źródła:Wright Rachel, Tragikomiczne dzieje teatru, Warszawa 2004.Internet

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Dzień Teatru by Biblioteka.1 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowy Dzień Teatru 272727 marca 27 marca 2021 " Jeśli dwóch ludzi rozmawia, a reszta słucha ich rozmowy - to już jest teatr"Gustaw Holoubek Międzynarodowy Dzień Teatru - święto uchwalone w 1961 roku, na pamiątkę otwarcia Teatru Narodów w Paryżu, które miało miejsce 27 marca 1957 roku. VIII wiek p.n.e.

# data[].attributes.body
Hobbit

# data[].attributes.attachment_link.title
Hobbit - potyczki z lekturą by malkar0 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Hobbit - potyczki z lekturą ✌️ - Personalized

# data[].attributes.body
Dzień Czytania Tolkiena

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Czytania Tolkiena by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień Czytania Tolkiena ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Windy

# data[].attributes.attachment_link.title
BASIC PRESENTATION by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
MIĘDZYNARODOWYDZIEŃWINDY Najszybsza winda na świecie, obecnie znajduje się w Szanghaju.Porusza się z prędkością 20,5 metrów na sekundę! Największa winda do przewozu ludzi może przetransportować nawet80 osób. Ten moloch znajduje się w biurowcu Umeda Hankyu Building w Osace. W berlińskim hotelu Radisson Blu za pomocą windy można przejechać przez wnętrze ogromnego akwarium!

# data[].attributes.body
Pierwszy Dzień Wiosny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pierwszy

Dzień

Wiosny

Małe ptaki uczą się śpiewać wiosną. Choć rodzą się z umiejętnością śpiewania, muszą nauczyć się specyficznych piosenek swojego gatunku. Często uczą się swoich piosenek w ciągu dwóch miesięcy od narodzin.

Wśród kwiatów, które najszybciej zaczynają kwitnąć po marcowych roztopach w Polsce możemy spotkać przede wszystkim przebiśniegi, irysy, lilie, tulipany, żonkile, bzy i mlecze.

Dla Japończyków otwarcie kwiatu wiśni (jest to ich narodowy kwiat), które następuje zwykle w marcu lub kwietniu jest symbolicznym rozpoczęciem wiosny.

Słowa „wiosna" używamy dla pory roku od XVI wieku.Najstarsze znaneużycie terminu„wiosenne porządki" miało miejscew 1857 roku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwszy Dzień Wiosny by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierwszy Dzień Wiosny Małe ptaki uczą się śpiewać wiosną. Choć rodzą się z umiejętnością śpiewania, muszą nauczyć się specyficznych piosenek swojego gatunku. Często uczą się swoich piosenek w ciągu dwóch miesięcy od narodzin. Wśród kwiatów, które najszybciej zaczynają kwitnąć po marcowych roztopach w Polsce możemy spotkać przede wszystkim przebiśniegi, irysy, lilie, tulipany, żonkile, bzy i mlecze.

# data[].attributes.body
Europejski Dzień Mózgu

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Mózgu by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dzień Mózgu ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Morza

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚWIATOWY DZIEŃ MORZA

Najdłuższy górski łańcuch świata znajduje się pod wodą. Podwodny Mid-Ocean Ridge rozciąga się na długość 65 000 podwodnych kilometrów.

Według Światowego Rejestru Gatunków Morskich istnieje obecnie 240 470 skatalogowanych gatunków, ale uważa się, że jest to tylko niewielka część podwodnych mieszkańców.

Na Morzu Śródziemnym znajduje się ponad3 300 wysp i prawie 60 krajówwokół morza.

Ile lat ma Morze Bałtyckie?12 000 lat!Jest jednymz najmłodszychi najsłodszych mórz świata.

# data[].attributes.attachment_link.title
Światowy Dzień Morza by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚWIATOWY DZIEŃ MORZA Najdłuższy górski łańcuch świata znajduje się pod wodą. Podwodny Mid-Ocean Ridge rozciąga się na długość 65 000 podwodnych kilometrów. Według Światowego Rejestru Gatunków Morskich istnieje obecnie 240 470 skatalogowanych gatunków, ale uważa się, że jest to tylko niewielka część podwodnych mieszkańców.

# data[].attributes.body
Albert Einstein

rocznica urodzin

Dzień Liczby π

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about 14 marca ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
Oto jest Kasia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
OTO JEST KASIA

Czy znasz historię Kasi?Grzecznej i wzorowej dziewczynki? Jesteś pewien?Zagraj i przekonaj się sam!

START

Zasady

Wykonaj zadania. Zapamiętaj wszystkie zdobyte liczby. Będą Ci potrzebne do odebrania nagrody!

Nagroda

01Quiz

02Znajdź!

03Obrazek

04Kształty

start

QUIZ

Odpowiedz na wszystkie pytania! Nagrodą będzie pierwsza liczba szyfru! Zapamiętaj ją!

QUIZ

1/5

Kto jest autorem lektury "Oto jest Kasia"?

Joanna Olech

Grzegorz Kasdepke

Mira Jaworczakowa

dalej

DOBRZE!

QUIZ

2/5

Ile lat ma Kasia?

8

5

12

QUIZ

dalej

dobrze!

QUIZ

3/5

Czy Kasia ma rodzeństwo?

tak, brata i siostrę

tak, brata

tak, siostrę

QUIZ

DALEJ

DOBRZE!

QUIZ

4/5

O kogo Kasia była zazdrosna?

o młodszego brata

o młodszą siostrę

o nikogo

QUIZ

DALEJ

DOBRZE!

QUIZ

5/5

Jak ma na imię siostra Kasi?

Ola

Agnieszka

Monika

QUIZ

DALEJ

DOBRZE!

QUIZ

ŹLE!

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

QUIZ

ZNAJDŹ!

Przesuwaj światło. Kliknij w prawidłową odpowiedź.

START

Czym martwili się rodzice Kasi? 1/3

Przesuwaj światło, aby znaleźć prawidłową odpowiedź.

brakiem pieniędzy

chorobą sąsiadki

wyjazdem na wakacje

zachowaniem córki

Kiedy Kasia zaczęła troszczyć się o siostrę?2/3

Przesuwaj światło, aby znaleźć prawidłową odpowiedź.

Kiedy pojechała z siostrą na wakacje.

Kiedy dostała od siostry prezent.

Kiedy siostra nauczyła się mówić.

Gdy jej siostra zachorowała.

Kiedy poprosili ją o to rodzice.

DOBRZE!

Tata Antolki jest 3/3

Przesuwaj światło, aby znaleźć prawidłową odpowiedź.

lekarzem

nauczycielem

weterynarzem

strażakiem

kierowcą

DOBRZE!

ŹLE!

NIESTETY TO NIE JEST POPRAWNA ODPOWIEDŹ

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

OBRAZEK

Wybierz prawidłowy obrazek.

start

Antolka ma SIOSTRĘ CZY BRATA?

DOBRZE!

Co się stało, gdy Kasia została sama ze swoją siostrą?

DOBRZE!

Brat Kasi jest troskilwy czy złośliwy?

DOBRZE!

Do której klasy chodzi Kasia?

DOBRZE!

Jak mA na imię dziadek Kasi?

ZENON

HILARY

ŹLE!

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

START

KSZTAŁTY

Wybierz prawidłowy kształt

jaki kształt jest następny?

Wybierz odpowiedni kształt:

?

1

2

3

4

5

6

jaki kształt jest następny?

Wybierz odpowiedni kształt:

?

1

2

3

4

5

6

Dobrze!

jaki kształt jest następny?

Dobrze!

Wybierz odpowiedni kształt:

?

1

2

3

4

5

6

to nie jest poprawna odpowiedź!

źle

Spróbuj jeszcze raz!

7

Dobrze

ZAPAMIĘTAJ PIERWSZĄ CYFRĘ SZYFRU

POWRÓT

0

DOBRZE!

ZAPAMIĘTAJ DRUGĄ LICZBĘ SZYFRU:

POWRÓT

9

DOBRZE!

ZAPAMIĘTAJ TRZECIĄ LICZBĘ SZYFRU

POWRÓT

2

DOBRZE!

ZAPAMIĘTAJ CZWARTĄ LICZBĘ SZYFRU:

POWRÓT

BRAWO!!!

GRATULUJĘ!

TO DOBRY I ZASZCZYTNY WYNIK! PRAWDZIWY SUKCES!

# data[].attributes.attachment_link.title
OTO JEST KASIA by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
OTO JEST KASIA Czy znasz historię Kasi?Grzecznej i wzorowej dziewczynki? Jesteś pewien?Zagraj i przekonaj się sam! START Zasady Wykonaj zadania. Zapamiętaj wszystkie zdobyte liczby. Będą Ci potrzebne do odebrania nagrody! Nagroda 01Quiz 02Znajdź! 03Obrazek 04Kształty start QUIZ Odpowiedz na wszystkie pytania! Nagrodą będzie pierwsza liczba szyfru! Zapamiętaj ją!

# data[].attributes.headline
Wyniki konkursu                "Książkowe zwierzątko"       

# data[].attributes.subject
Wyniki konkursu                "Książkowe zwierzątko"       

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Subtitle

1 marca 2021 upłynął termin składania prac konkursowych „Książkowe zwierzątko".Udział w konkursie wzięło 21 uczniów.Prace wyróżniały się pomysłowością i oryginalnością. Uczniowie wykazali się znajomością książek, w których bohaterami były zwierzątka.Gratulujemy wszystkim uczestnikom konkursu!

A oto nagrodzone prace

Subtitle

1 marca 2021 upłynął termin składania prac konkursowych „Książkowe zwierzątko".Udział w konkursie wzięło 21 uczniów.Prace wyróżniały się pomysłowością i oryginalnością. Uczniowie wykazali się znajomością książek, w których bohaterami były zwierzątka.Gratulujemy wszystkim uczestnikom konkursu!

A oto nagrodzone prace

GRATULUJEMY!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Książkowe Zwierzątko by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Subtitle 1 marca 2021 upłynął termin składania prac konkursowych „Książkowe zwierzątko".Udział w konkursie wzięło 21 uczniów.Prace wyróżniały się pomysłowością i oryginalnością. Uczniowie wykazali się znajomością książek, w których bohaterami były zwierzątka.Gratulujemy wszystkim uczestnikom konkursu! A oto nagrodzone prace Subtitle 1 marca 2021 upłynął termin składania prac konkursowych „Książkowe zwierzątko".Udział w konkursie wzięło 21 uczniów.Prace wyróżniały się pomysłowością i oryginalnością.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ciekawostki

Czy wiesz, że...

Wyspy Kanaryjskie noszą nazwę od psów, a nie ptaków!

Lody o smaku węgorza moża kupić w Japonii!

Jeśli zrobisz kostki z lodu za pomocą wody z kranu, będą białe. Jeśli z przegotowanej wody, będą przezroczyste!

z biblioteki

Najwyższą temperaturę powietrza w cieniu zanotowanow Al-Azizijji na Saharze. W 1922 roku temperatura sięgnęła tam 58°C - uff!

# data[].attributes.attachment_link.title
Ciekawostki by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciekawostki Czy wiesz, że... Wyspy Kanaryjskie noszą nazwę od psów, a nie ptaków! Lody o smaku węgorza moża kupić w Japonii! Jeśli zrobisz kostki z lodu za pomocą wody z kranu, będą białe. Jeśli z przegotowanej wody, będą przezroczyste! z biblioteki Najwyższą temperaturę powietrza w cieniu zanotowanow Al-Azizijji na Saharze.

# data[].attributes.body
Niesamowite przygody skarpetek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
PRZYGODY

NIESAMOWITE

DZIESIĘCIU SKARPETEK

START

1/10

W jaki sposób skarperki znikałyz koszana brudną bieliznę?

Przeciskały się przez szparę w drzwiach.

Wspinały siępo rurach.

Uciekały przez dziurę pod pralką.

Dokąd udała się pierwsza skarpetka?

Na casting do serialu telewizyjnego.

Do wesołego miasteczka.

Do biblioteki.

2/10

Kim zaopiekowała się druga skarpetka?

kotkami

żabkami

myszkami

3/10

Jak brzmiało słynne hasło trzeciej skarpetki?

Każda pięta swoją stopę chwali.

Każde prawo ma swoje lewo.

Bez stopy nie ma skarpety.

4/10

Kim był bezdomny, którego otuliłaczwarta skarpeta?

Prezydentem

Królem

Wynalazcą

5/10

Z jakiego dobrego uczynku cieszyła siępiąta skarpetka?

Wyczyściła brudną szybę w autobusie szkolnym.

Pomogła staruszce obierać ziemniaki.

Uratowała kotka przed niegrzecznym chłopcem.

6/10

Jakim kwiatkiem została szósta skarpeta?

Różą

Fiołkiem

Stokrotką

7/10

O czym marzyła siódma skarpetka?

O fantastycznych morskich przygodach.

O występowianiuw teatrze.

O zdobyciu pierwszej nagrody w skokachw dal.

8/10

Gniazdo jakiego ptaka uszczelniła ósma skarpetka?

Wróbla

Wrony

Sikorki

9/10

Na czym polegał pierwszy detektywistyczny sukces dziesiątej skarpetki?

Odkryła tajemnicę zagubionych książek.

Ujawniła złodzieja ciasteczek w kawiarni.

Odkryła tajemnicę znikąjacych listów.

10/10

Spróbuj jeszcze raz!

Jesteś prawdziwym znawcąskarpetkowych przygód.

Gratuluję!

Jeszcze raz?

# data[].attributes.attachment_link.title
Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
PRZYGODY NIESAMOWITE DZIESIĘCIU SKARPETEK START 1/10 W jaki sposób skarperki znikałyz koszana brudną bieliznę? Przeciskały się przez szparę w drzwiach. Wspinały siępo rurach. Uciekały przez dziurę pod pralką. Dokąd udała się pierwsza skarpetka? Na casting do serialu telewizyjnego. Do wesołego miasteczka. Do biblioteki. 2/10 Kim zaopiekowała się druga skarpetka?

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Pisarzy

# data[].attributes.body
Dzień Niedźwiedzia Polarnego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
DZIEŃ NIEDŹWIEDZIA POLARNEGO

Niedźwiedź polarny jest zwierzęciem wzbudzającym ludzką sympatię, jest bielutki, puchaty a jego pysk wygląda na uśmiechnięty, młode niedźwiadki wyglądają jak pluszowe przytulanki. Tymczasem jest to największy lądowy drapieżnik, bardzo dobry i skuteczny myśliwy wytrzymujący warunki, których większość żywych organizmów na Ziemi nie byłaby w stanie znieść.źródło: ekokalendarz.pl

Gdzie żyje niedźwiedź polarny?

Arktyka to obszar obejmujący okolice północnego bieguna kuli ziemskiej. Arktyka obejmuje część terenów Rosji, Kanady, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Alaski, Islandii oraz Grenlandię. W jej centrum znajduje się Ocean Arktyczny, który nigdy do końca nie odmarza. Fragmenty lądu, które go otaczają są głęboko przemarznięte i bezdrzewne, porośnięte tundrą. Pomimo niesprzyjających warunków Arktykę zamieszkuje wiele gatunków zwierząt, które w toku ewolucji przystosowały się do mroźnego otoczenia. Zamieszkują tu również ludzie, rdzennymi ludami Arktyki są Eskimosi, Czukcze, Nieńcy i Lapończycy. Życie w rejonie arktycznym jest ciężkie nie tylko ze względu na panujący tam klimat, ale również z powodu występowania tam zjawiska dnia i nocy polarnej. W trakcie dnia polarnego na samym biegunie słońce nie chowa się za widnokrąg przez 6 miesięcy, aby potem na kolejne pół roku zajść tworząc noc polarną.

Dlaczego niedźwiedźnie marznie?

DOŚWIADCZENIE

DOŚWIADCZENIE Materiały:olej roślinny, dwa woreczki strunowe tej samej wielkości i jeden większy woreczek, do któregozmieszczą się te mniejsze, miska z lodowatą wodą (najlepiej woda z kostkami lodu).Do dwóch mniejszych woreczków strunowych nalej oleju roślinnego (wystarczy wypełnić woreczkido połowy). Zamknij szczelnie woreczki i włóż je do większego woreczka. W ten sposób powstanie„rękawica tłuszczowa". Do miski nalej lodowatej wody i włóż do niej dłoń.Czy przyjemnie trzymać dłoń w tak zimnej wodzie?Teraz włóżdrugą dłoń do rękawicy, czyli pomiędzy dwa woreczki wypełnione olejem i umieściło dłońw rękawicy w misce z wodą. Czy czuć jakąś różnicę?Dlaczego niedźwiedź polarny nie marznie w lodowatej wodzie?źródło: ekokalendarz.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień niedźwiedzia polarnego by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
DZIEŃ NIEDŹWIEDZIA POLARNEGO Niedźwiedź polarny jest zwierzęciem wzbudzającym ludzką sympatię, jest bielutki, puchaty a jego pysk wygląda na uśmiechnięty, młode niedźwiadki wyglądają jak pluszowe przytulanki. Tymczasem jest to największy lądowy drapieżnik, bardzo dobry i skuteczny myśliwy wytrzymujący warunki, których większość żywych organizmów na Ziemi nie byłaby w stanie znieść.źródło: ekokalendarz.pl Gdzie żyje niedźwiedź polarny?

# data[].attributes.body
Fryderyk Chopin

rocznica urodzin

# data[].attributes.attachment_link.title
Fryderyk Chopin - Żelazowa Wola (English subtitles) - film edukacyjny dla dzieci i młodzieżt

# data[].attributes.body
Sprawdź, czy znasz język polski.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
start

błędy językowe

Quiz

błędy językowe

Poprawna forma to:

01

poszedłem

poszłem

ERROR!!!

błędy językowe

Poprawna forma to:

02

wziąść

ERROR!!!

wziąć

błędy językowe

Która forma jest poprawna?

03

sweter

swetr

ERROR!!!

błędy językowe

Poprawnie zapisany wyraz to:

04

na pewno

napewno

ERROR!!!

błędy językowe

Która forma jest poprawna?

05

pod rząd

ERROR!!!

z rzędu

błędy językowe

Która forma jest poprawna?

06

włączać

włanczać

ERROR!!!

Błędy językowe

Które słowo zostało napisane poprawnie?

07

wogóle

ERROR!!!

w ogóle

błędy językowe

Która forma jest poprawna?

08

we wrześniu

w miesiącu wrześniu

ERROR!!!

gratuluję!

Czy wiesz, że...

Mikołaj Rej z Nagłowic urodził się w 1505 rokuw Żurawnie pod Haliczem. Pisał wyłącznie w języku polskim, świadomie dbająco rozwój języka narodowego.

Mikołaj Rej

# data[].attributes.attachment_link.title
Błędy językowe by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
start błędy językowe Quiz błędy językowe Poprawna forma to: 01 poszedłem poszłem ERROR!!! błędy językowe Poprawna forma to: 02 wziąść ERROR!!! wziąć błędy językowe Która forma jest poprawna? 03 sweter swetr ERROR!!! błędy językowe Poprawnie zapisany wyraz to: 04 na pewno napewno ERROR!!! błędy językowe Która forma jest poprawna?

# data[].attributes.body
Sprawdź, czy znasz język polski.
Biblioteka Pedagogiczna Jędrzejów

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego by Agata Jaczyńska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego ✌️ - Interactive Image

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień
Języka Ojczystego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
21 lutego

MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

KILKA CIEKAWOSTEK

ŁAMAŃCE JĘZYKOWE

Sprawdź, czy potrafisz przeczytać wszystkie łamańce językowe.

A

D

G

B

E

H

C

F

I

KLIKNIJ W LITERKI

Czy rak trzyma w szczypcach strzęp szczawiu czy trzy części trzciny?

Wpadł ptakdo wytapetowanego pokoju.

Nie pieprz wieprza pieprzem Pietrze,bo bez pieprzu wieprz jest lepszy.

Czy się Czesi cieszą,że się Czesio czesze?

Głaszcz jeźdźcze rżącego źrebca!

Szczwanego czepka szczwany czepek zaszczepił na szczypicę.

Przez przemyską pszenicęprzeszła przemycona przez przaśną przełęcz przeorysza przedniego zakonu.

Bzyczy bzyg znad Bzury zbzikowane bzdury,bzyczy bzdury, bzdurstwa bzdurzyi nad Bzurą w bzach bajdurzy,byzczy bzdury, bzdurnie bzyka, bo zbzikował i ma bzika.

Leży Jerzy na wieży i nie wierzy,że w tej wieży jest sto jeżyi pięćdziesiąt jeżozwierzy.

Uwaga!

dziękuję!

źródło:https://view.genial.ly/602d60a6dc91990dbe53216a/presentation-dzien-jezyka-ojczystego

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Języka Ojczystego by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
21 lutego MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO KILKA CIEKAWOSTEK ŁAMAŃCE JĘZYKOWE Sprawdź, czy potrafisz przeczytać wszystkie łamańce językowe. A D G B E H C F I KLIKNIJ W LITERKI Czy rak trzyma w szczypcach strzęp szczawiu czy trzy części trzciny? Wpadł ptakdo wytapetowanego pokoju. Nie pieprz wieprza pieprzem Pietrze,bo bez pieprzu wieprz jest lepszy.

# data[].attributes.body
Dzień Baterii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
DZIEŃ BATERII

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580

Ze względu na trujące właściwości składników, zużyte baterie muszą zostać w odpowiedni sposób zutylizowane. Niewłaściwie składowane baterie, potrafią dotkliwie skazić otoczenie metalami ciężkimi. Na przykład, płaska bateria zegarowa może zanieczyścić od 5 do 50 tysięcy litrów wody.źródło: ekokalendarz.pl

Żeby jednak korzystać z baterii ekologicznie i ekonomicznie, warto wybrać te, których użyjemy wielokrotnie - akumulatory ze stacją ładującą. Zniknie potrzeba kupowania kolejnych paluszków, a i wygenerujemy o wiele mniej kłopotliwych odpadów. Tymczasem naukowcy pracują nad kolejnymi rozwiązaniami. Spoglądają z nadzieją w kierunku ogniw nowego typu, czyli „oddychających" baterii wielokrotnego użytku. Energia byłaby produkowana dzięki pobieraniu tlenu i uwalniana podczas jego oddawania do atmosfery.źródło: ekokalendarz.pl

Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło: ekokalendarz.pl

Dzięki nim korzystamy z urządzeń, potrzebujących zasilania energetycznego z dala od gniazdka. Baterie towarzyszą nam w codziennych czynnościach: budzimy się dzięki budzikowi, rozmawiamy przez telefon komórkowy, sprawdzamy godzinę na zegarku, myjemy zęby szczoteczką elektryczną, łapiemy za kamerę lub robimy zdjęcia aparatem fotograficznym i przebywamy w pomieszczeniach wyposażonych w czujniki dymu czy gazu. Dla zmarzluchów sklepy oferują nawet podgrzewane na baterie skarpety, a dla niektórych baterie umożliwiają pracę aparatu słuchowego czy rozrusznika serca, przyczyniając się do poprawy jakości życia.żródło: ekokalendarz.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Baterii by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
DZIEŃ BATERII Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa. 18 lutego 1745 roku bowiem urodził się sam pan Volta, którego badania nad napięciem elektrycznym przyczyniły się do skoku cywilizacyjnego kolejnych pokoleń.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-baterii/#more-4580 Nie wiadomo do końca, kto był inicjatorem święta baterii i gdzie po raz pierwszy się odbyło, ale uważa się, że jego data jest nieprzypadkowa.

# data[].attributes.body
Środa Popielcowa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚRODA POPIELCOWA

Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele katolickim trwający 40 dni okres Wielkiego Postu.Tradycja posypywania głowy popiołem na znak pokuty sięga VIII wieku.Od XI stulecia zwyczaj ten przyjął się w całym Kościele.W obecnej liturgii symbolowi temu towarzyszą wypowiadane przez kapłana słowa: "Prochem jesteś i w proch się obrócisz" lub "Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię".Popiół pochodzi ze spalonych palm, poświęconych w poprzednim roku podczas Niedzieli Palmowej.źródło:https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/sroda-popielcowa-rozpoczyna-wielki-post

# data[].attributes.attachment_link.title
Interactive image by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚRODA POPIELCOWA Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele katolickim trwający 40 dni okres Wielkiego Postu.Tradycja posypywania głowy popiołem na znak pokuty sięga VIII wieku.Od XI stulecia zwyczaj ten przyjął się w całym Kościele.W obecnej liturgii symbolowi temu towarzyszą wypowiadane przez kapłana słowa: "Prochem jesteś i w proch się obrócisz" lub "Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię".Popiół pochodzi ze spalonych palm, poświęconych w poprzednim roku podczas Niedzieli Palmowej.źródło:https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/sroda-popielcowa-rozpoczyna-wielki-post

# data[].attributes.body
Legendy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
QUIZ

START

Tropem warszawskich legend

Pytanie 1/6

Legendao Syrenie

Legendao Złotej Kaczce

Legendao Warsiei Sawie

Która legenda wyjaśnia pochodzenie nazwy stolicy Polski?

Pytanie 1/6

Legenda o Warsie i Sawie

Legenda przekazywana w wielu wersjach. Według jednej z nich Wars były rybakiem, zaś Sawa - syreną. Od ich imion pochodzi nazwa stolicy.

Pytanie 2/6

w Odrze

w Wiśle

w Bugu

W której rzece mieszkała syrenka Sawa?

pytanie 2/6

Wisła - królowa polskich rzek.

Syrenka Sawa mieszkała w Wiśle, królowej polskich rzek.

pytanie3/6

Legendao Złotej Kaczce

Legendao Panniei Jednorożcu

Legendao Warszawskiej Syrence

Podaj tytuł legendy, która opowiada o herbie Warszawy?

pytanie 3/6

O pochodzieniu herbu opowiadaLegenda o Warszawskiej Syrence.

Waszawska Syrenka lub Syrena, legenda opowiadająca o Syrenie pojmanej przez chciwych rybaków. Uwolniona przez najmłodszego, obiecała wrócić i bronić miasta tarczą i mieczem w razie niebezpieczeństwa.

pytanie 4/6

Krzywe Koło

Zapiecek

Bugaj

Na jakiej ulicy mieściły się ruiny kamienicy,w której żył Bazyliszek?

pytanie 4/6

Krzywe Koło

Krzywe Koło to jedna z pierwszych ulic Warszawy. Została wytyczona przy zakładaniu miasta w czasach średniowiecza.Źródło: www.freetimewawa.pl

pytanie 5/6

Legendao Panniei Jednorożcu

Legendao Kamiennym Niedżwiedziu

Legendao Złotej Kaczce

Podaj tytuł legendy, która nawiązuje do herbu Nowego Miasta Warszawy?

pytanie 5/6

Legenda o Pannie i Jednorożcu

Legenda opowiadająca o Dobromilei jednorożcu, którego niesłusznie bali się mieszkańcy Starej Warszawy.Źródło: Wilczyńska Anna, Wielka księga legend Warszawy, Skarpa Warszawska, 2017.

pytanie 6/6

w piwnicach Zamku Ostrogskich

w piwnicach Zamku Królewskiego

w piwnicach Zamku Ujazdowskiego

Gdzie mieszkała zaklęta w Złotą Kaczkę królewna?

pytanie 6/6

Legenda o Złotej Kaczce

Legenda opowadająca o królewnie zaklętej w Złotą Kaczkę, która żyłapod Zamkiem Ostrogskich.Źródło:https://warsawtour.pl/legenda-o-zlotej-kaczce/

Jesteś mistrzem!

Gratulacje!

Błąd

Niestety! To zła odpowiedź!

Spróbuj ponownie :)Na pewno Ci się uda!

# data[].attributes.attachment_link.title
Tropem warszawskich legend by sylajawor6 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
QUIZ START Tropem warszawskich legend Pytanie 1/6 Legendao Syrenie Legendao Złotej Kaczce Legendao Warsiei Sawie Która legenda wyjaśnia pochodzenie nazwy stolicy Polski? Pytanie 1/6 Legenda o Warsie i Sawie Legenda przekazywana w wielu wersjach. Według jednej z nich Wars były rybakiem, zaś Sawa - syreną. Od ich imion pochodzi nazwa stolicy.

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Listonoszy i Doręczycieli Paczek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
16 lutegoMiędzynarodowyDzień ListonoszyiDoręczycieli Przesyłek

Dzień Listonoszy to dobra okazja, żeby raz na zawsze pożegnać się z niechcianymi ulotkami i gazetkami reklamowymi.Nasze skrzynki pocztowe oraz klatki schodowe pełne są różnego rodzaju ulotek, katalogów, ofert. Większość z nas nie czyta tych reklam i tylko denerwuje się bałaganem. Jeśli zsumujemy ulotki dostarczane do naszego domu przez rok i pomnożymy przez ilość gospodarstw domowych w Polsce okaże się, że jak strasznie dużo drzew poświęconych zostało na tą wątpliwą reklamę i ile śmieci powstało. Ale można temu w prosty sposób zaradzić. Wystarczy nakleić na skrzynkę pocztową oraz na drzwi mieszkania naklejkę informującą, że nie życzymy sobie reklam na wycieraczce i w skrzynce na listy.Pobierz plik z naklejkami na skrzynkę i wydrukuj na papierze samoprzylepnyźródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-listonoszy-i-doreczycieli-przesylek-pocztowych/#more-4460

W ciągu jednego dnia miliony wiadomości z dokumentami czy paczkami kursują za pośrednictwem poczty. Przesyłki jednak podróżują między nadawcą a doręczycielem co najmniej od czasów Imperium Rzymskiego. Przewożono je konno i poręczano gołębiom pocztowym, podróżowały balonem, promem i dyliżansem, a obecnie przemieszczają się samolotem, samochodem i koleją. Na końcu trafiają do listonosza, który rozszyfruje pismo i dostarczy list do właściwej skrzynki.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-listonoszy-i-doreczycieli-przesylek-pocztowych/#more-4460

Pierwsze połączenie instytucji polskiej poczty, zwanej wówczas też pocztą królewską zostało ustanowione na trasie Kraków-Wiedeń-Wenecja w 1558 roku.„Identyfikatorem" urzędnika pocztowego był wówczas list podwodowy. Upoważniał dawnego listonosza w imieniu władcy do użyczenia koni i noclegu na potrzeby transportu korespondencji.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-listonoszy-i-doreczycieli-przesylek-pocztowych/#more-4460

Mówiąc o listonoszach i doręczycielach przesyłek, warto wspomnieć system kurierski powstały w dawnej cywilizacji Inków, zamieszkujących tereny współczesnego Peru. Przekazywaniem przesyłek zajmowali się kurierzy-biegacze, zwani „chaski", którzy na zasadzie sztafety po pokonaniu pewnej odległości podawali paczkę kolejnemu posłańcowi.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-listonoszy-i-doreczycieli-przesylek-pocztowych/#more-4460

Gołębie pocztowe przekazywały niewielką korespondencję już za czasów dawnych Persów.źródło:https://www.ekokalendarz.pl/dzien-listonoszy-i-doreczycieli-przesylek-pocztowych/#more-4460

# data[].attributes.attachment_link.title
Interactive image by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
16 lutegoMiędzynarodowyDzień ListonoszyiDoręczycieli Przesyłek Dzień Listonoszy to dobra okazja, żeby raz na zawsze pożegnać się z niechcianymi ulotkami i gazetkami reklamowymi.Nasze skrzynki pocztowe oraz klatki schodowe pełne są różnego rodzaju ulotek, katalogów, ofert. Większość z nas nie czyta tych reklam i tylko denerwuje się bałaganem.

# data[].attributes.body
Światowy Dzień Wielorybów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚWIATOWY DZIEŃ WIELORYBÓW

Jak duże są wieloryby?Ciekawe fakty o płetwalu błękitnym* Długość życia: około 80-110 lat.* Długość: 25-32 m długości czyli tyle ile mają razem długości dwa autobusy przegubowe.* Waga: 181 437 kilogramów (mniej więcej tyle ile waży 25 samców słoni afrykańskich albo 270żubrów).* Płetwy: 3-4 metrów długości.* Wysokość płetwala błękitnego leżącego na boku: około 3 m.* Język waży ok. 2,7 ton i mogłoby na nim stanąć ok. 50 osób.* Serce: waży 908 kg - waga małych samochodów jak Volkswagen beetle.* Tętnice mają taką średnicę, że szczupły człowiek mógłby przez nie się przecisnąć.* Mózg waży 12.5 kg czyli tyle ile dwuletnie dziecko.ŹRÓDŁO: https://www.ekokalendarz.pl/wp-content/uploads/pakiet-02-15-Dzie%C5%84-Wieloryb%C3%B3w.pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
Interactive image by BibliotekaKSP on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚWIATOWY DZIEŃ WIELORYBÓW Jak duże są wieloryby?Ciekawe fakty o płetwalu błękitnym* Długość życia: około 80-110 lat.* Długość: 25-32 m długości czyli tyle ile mają razem długości dwa autobusy przegubowe.* Waga: 181 437 kilogramów (mniej więcej tyle ile waży 25 samców słoni afrykańskich albo 270żubrów).* Płetwy: 3-4 metrów długości.* Wysokość płetwala błękitnego leżącego na boku: około 3 m.* Język waży ok.

# data[].attributes.body
Walentynki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Do zakochania jeden krok...

Autor:BibliotekaOstaszewo

Skrzat Muniek zakochał się na zabój. Nie może jeść, nie może spać, w brzuchu motyle trzepoczą...Ciągle głowi się jak zdobyć serce Skrzatki Fruzi.

Pomóż Muńkowi rozwiązać wszystkie zadania, zbieraj cyfry do szyfru i dowiedz się czy szyfr otworzy serce Fruzi :)

Podejmij wyzwanie

klik

Dziękujemy!

# data[].attributes.attachment_link.description
Do zakochania jeden krok... Autor:BibliotekaOstaszewo Skrzat Muniek zakochał się na zabój. Nie może jeść, nie może spać, w brzuchu motyle trzepoczą...Ciągle głowi się jak zdobyć serce Skrzatki Fruzi. Pomóż Muńkowi rozwiązać wszystkie zadania, zbieraj cyfry do szyfru i dowiedz się czy szyfr otworzy serce Fruzi :) Podejmij wyzwanie klik Dziękujemy!

# data[].attributes.body
Tłusty Czwartek - ciekawostki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tłusty czwartek

Tłusty czwartek to dzień, który rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. Tydzień po nim rozpoczyna się okres wielkiego postu, który trwa do Wielkanocy.

Święta Wielkanocne są tzw. świętem ruchomym - co roku wypadają w innym terminie, dlatego też tłusty czwartek również przypada w inne dni.W tym roku jest to 24 lutego, a w zeszłym był 11 lutego.

Dni podobne do polskiego tłustego czwartku obchodzone są w wielu krajach na całym świecie.Klikając na flagi państw, dowiesz się, jak w DANYM KRAJU OBCHODZONE SĄ "tłuste" dni

W Anglii koniec karnawału świętowany jest jako Pancake Day, inaczej niż w Polsce, zwyczaj ten obchodzony jest we wtorek, zaraz przed Środą Popielcową. Zgodnie z tradycją, w Anglii w czasie Wielkiego Postu nie można było spożywać między innymi jajek i mleka. Z tego powodu, aby zużyć te produktu, pieczono naleśniki. Oprócz zjedzenie słodkich naleśników, można też wziąć udział w biegu z patelnią, na której są naleśniki.

We Francji obchodzone jest Mardi Gras, które bardzo przypomina polski Tłusty Czwartek. Różnicą jest to, że francuski odpowiednik jest bardzo huczny i towarzyszą mu parady i zabawy, a ludzie wychodzą na ulice w karnawałowych przebraniach. Wypada zawsze w ostatni wtorek przed Środą Popielcową. Oprócz pączków, bardzo popularne są wtedy naleśniki z sosem pomarańczowym.

W Niemczech obchodzony jest Schmotziger Donnerstag, nazywany także babskim karnawałem. Na ulicach pojawią się przebrani ludzie, a w piekarni, sprzedawca może zaskoczyć nas przebraniem diabła. Warto jednak tam zajrzeć, ponieważ tak jak w Polsce, sprzedawane są pączki z różnymi nadzieniami, posypkami i polewami.

Norweski tłusty czwartek wypada w ... niedzielę :) Święto jest jest szczególnie lubiane przez dzieci, które mogą do woli objadać się pączkami, oponkami i słodkimi bułeczkami.

W Rosji, nie ma jednego specjalnego dnia. Tam świętuje się cały tydzień. Maslenica rozpoczyna się 7 tygodni przed Wielkanocą. Nazywana jest serowym tygodniem lub mięsopustem. W czasie tego tygodnia, głównym przysmakiem są naleśniki, które smaży się wraz z rodziną. Oprócz objadania się, Maslenica jest także czasem zabaw i tańców.

Odnajdź najmniejszego pączka i kliknij w niego.Przeniesie Cię do pączusiowych memorów :)

A czy wiedziałeś, że istnieje wiele odmian pączków?Klikajcie na poniższe nazwy, a dowiecie się jak wyglądają :)

pączki berlińskie

pączki amerykański - donuty

pączki angielskie - oponki

pączki wiedeńskie - gniazdka

pączki tureckie - lokma

pączki izraelskie - sufganijot

pączki holenderskie - oliebollen

pączki włoskie - zeppole i bomboloni

Zdjęcia poprzednich pączków pochodzą ze strony https://www.garneczki.pl/blog/rodzaje-paczkow/znajdują się na niej także przepisy na te słodkie pyszności

Mała ciekawostka

Żeby spalić jednego pączka, należy wykonać jedną z poniższych czynności

12 minut wchodzić po schodach

30 minut jeżdzić na łyżwach

50 minut odkurzać

600 minut oglądać telewizję

180 minut kąpąć się

150 minut rozmawiać przez telefon

A teraz małe zadanieWylosuj swojego pączka i opisz go :)

DziękujęŻyczę smacznego pączusia!

AUTOR: dAGMARA dĘBIŃSKA-mAZUR

# data[].attributes.attachment_link.description
Tłusty czwartek Tłusty czwartek to dzień, który rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. Tydzień po nim rozpoczyna się okres wielkiego postu, który trwa do Wielkanocy. Święta Wielkanocne są tzw. świętem ruchomym - co roku wypadają w innym terminie, dlatego też tłusty czwartek również przypada w inne dni.W tym roku jest to 24 lutego, a w zeszłym był 11 lutego.

# data[].attributes.body
dla ciekawych świata

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
survival; surwiwal; gadżety survivalowe; rozkminy łowcy przygód; podróże

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

by K. Jacheć

Zapomniałeś zabrać z sali swojego zeszytu. Wracasz a za Tobą zatrzaskują się drzwi. Krzyczysz ale nikt Cię nie słyszy, nie masz telefonu. Obok drzwi zauważasz sejf, w którym znajduje się zapasowy klucz. Aby go wydostać musisz rozwiązać 3 zagadki. Po rozwiązaniu każdej z zagadek otrzymasz cyfrę. Zapamiętaj te cyfry a dzięki nim otworzysz sejf. Aby znaleźć zagadkę , szukaj interaktywnych elementów.Powodzenia !

Aby otworzyć sejf, wpisz trzycyfrowy kod

ERROR

Gratulacje! Pamiętaj aby mądrze korzystać z Internetu !

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień bezpiecznego Internetu by k.jachec1 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
START by K. Jacheć Zapomniałeś zabrać z sali swojego zeszytu. Wracasz a za Tobą zatrzaskują się drzwi. Krzyczysz ale nikt Cię nie słyszy, nie masz telefonu. Obok drzwi zauważasz sejf, w którym znajduje się zapasowy klucz. Aby go wydostać musisz rozwiązać 3 zagadki. Po rozwiązaniu każdej z zagadek otrzymasz cyfrę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start

"Wyprawa na Samotną Górę"

Zasady gry

Pewnego dnia hobbita o imieniu Bilbo Biggens, odwiedza czarodziej Gandalf i prosi go o pomoc w dostaniu się do środkaSamotnej Góry, która kiedyś była ich siedzibą, a teraz jest pilnie strzeżona przez smoka Smauga.Bilbo wraz z kompanią Thorina, składającą się z trzynastu krasnoludów, wyrusza w podróż, podczas której przeżywa wiele niebezpiecznych przygód. Podczas wędrówki, w jaskini Golluma, znajduje skrzynię, w której ukryty jest Jedyny Pierścień, należący kiedyś do Władcy Ciemności, Saurona. Pozwala on na bycie niewidzialnym. Jednak, aby otworzyć tą skrzynię drużyna musi zdobyć czterocyfrowy szyfr. Po drodze napotykają oni cztery zadania do wykonania. Po prawidłowym wykonaniu każdego zadania, otrzymają oni jedną cyfrę, którą muszą zapamiętać, a następnie użyć do otwarcia skrzyni.Jesteście gotowi wraz z drużyną wyruszyć w podróż swojego życia? Zatem kliknijcie START!!!! Kierujcie się ukrytymi elementami oraz strzałkami! W razie problemów szukajcie podpowiedzi.

Dolina Riwendell

Zadanie nr 1

https://learningapps.org/view17134892

Podpowiedź

Podczas wędrówki na Samotną Górę, Bilbo wraz z krasnoludami, wędruje przez wiele tajemniczych miejsc, gdzie spotyka wiele tajemniczych postaci i przeżywa wiele niebezpiecznych przygód. Jednym z takich miejsc jest kraina Gór Mglistych i dolina Riwendell, w której wędrowcy spotykają elfa o imieniu Elrond. Elf przygotował dla nich pierwsze zadanie.

1. DzieciństwoJohn Ronald Reuel Tolkien urodził się w 1892 r. w Wolnym Państwie Oranii, które znajduje się w Południowej Afryce. Gdy miał 4 lata, przeprowadził się ze swoją matką, Mabel, która nie za bardzo znosiła klimat afrykański oraz młodszym bratem do Wielkiej Brytanii i zamieszkał w Birmingham. Rok później, po śmierci ojca, Arthura Tolkiena, z powodu poważnych problemów finansowych, jego rodzina przeprowadziła się na wieś, niedaleko Birmingham. Tam też John spędził swoje dzieciństwo, w wiejskiej idylli, która stała się później inspiracją dla krainy Shire, zamieszkanej przez hobbitów.2. MłodośćTolkien miał zaledwie 12 lat, kiedy zmarła jego matka. Wtedy też on i jego brat znaleźli się pod opieką proboszcza, zaprzyjaźnionego z ich matką. Młody Tolkien uczęszczał do szkoły Króla Edwarda, gdzie wykazywał zdolności językowe, szczególnie interesował się łaciną i greką oraz historią języka angielskiego. Okres pomiędzy ukończeniem szkoły a początkiem studiów Tolkien spędził ze swoim bratem i przyjaciółmi na wędrówkach po Szwajcarii.3. Studia i kariera akademickaW 1911 roku Tolkien podjął studia na Exeter College w Oksfordzie na kierunku filologia klasyczna, a następnie filologia angielska, które ukończył w 1915 r. Podczas studiów zaczął pisać swoje pierwsze wiersze. W czasie I wojny światowej został powołany do armii i wysłany na front francuski. Niestety w tym czasie dużo chorował i przebywał w szpitalach wojskowych. W 1920 r. rozpoczął karierę akademicką, podejmując pracę w charakterze wykładowcy uniwersyteckiego, na uniwersytecie w Leeds, którą kontynuował niemal do końca swego życia.

Zadanie nr 2

https://learningapps.org/view17135541

Podpowiedź

Spotkanie z goblinami w Górach Mglistych

Wędrując ścieżkami Gór Mglistych, Bilbo wraz z krasnoludami, napotyka na potężną burzę. Przed jej grzmotami znajduje schronienie w jaskini. Jak się okazałow tej jaskini mieszkają gobliny. Bilbo wraz z kompanią krasnoludów zostaje schwytany i zaprowadzony w głąb góry, gdzie wszyscy stają przed obliczem Wielkiego Goblina. Wielki Goblin przygotował dla nich kolejne zadanie, z którym muszą się zmierzyć, aby odzyskać wolność.

4. Początek karieryDuży wpływ na osobowość oraz twórczość literacką Tolkiena miała matka, która zaszczepiła w nim pasje do niesamowitych historii oraz legend. Tolkien jako kilkunastoletni chłopiec zaczął pisać swoje pierwsze wiersze. Natomiast jako student zaczął pisać opowiadania, które ukazały się pod tytułem "Księga zaginionych opowieści". Książka ta prezentuje historię człowieka o imieniu Eriol, który przybywa na wyspę Tol Eressëę zamieszkaną przez elfów. Od nich i od innych mieszkańców dowiaduje się o początkach świata, od momentu Muzyki Ainurów do przybycia Ludzi. W 1930 r. przeprowadził się do domu w Oxfordzie, gdzie rozpoczął pisanie swojej pierwszej powieści o Hobbicie, w której wykreował barwną rzeczywistość krasnoludów, elfów i hobbitów, oraz stworzył język quenya, którym porozumiewają się bohaterowie tej książki.5. Szczyt kariery literackiejPo ukazaniu się książki o Hobbicie w 1937 roku, która okazała się wielkim sukcesem i cieszyła się olbrzymim zainteresowaniem wśród czytelników, wydawca pisarza, zachęcił go do napisania dalszego ciągu przygód tytułowego bohatera i tak Tolkien rozpoczął pracę nad swym największym dziełem, czyli nad "Władcą Pierścieni". Książkę tą pisarz pisał przez 14 lat. Ukazała się ona w 1954 r. w trzech tomach jako "Drużyna Pierścienia", "Dwie Wieże" i "Powrót Króla". Akcja powieści rozgrywa się w mitologicznym świecie Sródziemna. Łączna liczba sprzedanych egzemplarzy tej kultowej książki przekroczyła już 140 milionów.

Spotkanie z Gollumem

Zadanie nr 3

https://learningapps.org/view17136314

Podpowiedź

Podczas dalszej wędrówki, Bilbo dotarł do korytarza, prowadzącego do podziemnej rzeki, nad brzegiem której mieszkał Gollum.Stwór, myślał, że z łatwością upoluje Bilba, ale widząc w jego ręku miecz, zaproponował mu zabawę w zagadki.W nagrodę za rozwiązanie wszystkich zagadek Gollum pokaże mu drogę wyjścia z tunelu, ale jeśli Bilbowi się nie powiedzie, pożegna się z życiem.

Twórczość literackaHistoria Sródziemia - dwunastotomowy cykl książek, będący zbiorem tekstów J.R.R. Tolkiena, które zostały wydane przez syna Tolkiena, Christophera. Książki te dotyczą jego mitologii Śródziemia i pokazują krok po kroku etapy tworzenia tego fikcyjnego świata, od pierwszych tekstów z 1916 roku, aż po ostatnie teksty z lat 70. XX wieku.Silmarillion to zbiór opowieści o Pierwszej Erze Świata, czyli Dawnych Dniach, poprzedzających epokę, w której rozgrywa się akcja Władcy Pierścieni. Opowiedziane w książce legendy i mity sięgają zamierzchłych czasów, gdy pierwszy Władca Ciemności przebywał w Śródziemiu, a elfy Wysokiego Rodu toczyły z nim wojnę, by odzyskać Silmarile, trzy „świetliste klejnoty", w których przetrwało światło Dwóch Drzew Valinoru.W 1949 r. ukazał się "Rudy Dżil i jego pies"- opowiadanie dla dzieci, opisujące historię tytułowego farmera Dżila, który pokonuje smoka i zostaje królem Małego Królestwa.Legenda o Sigurdzie i Gudrun - główną część książki stanowią dwa poematy. Pierwsza opowiada o pochodzeniu i losach legendarnego bohatera Sigurda Völsunga oraz zakochanej w nim księżniczki Niflungów, Gudrun, która dzięki podstępowi została jego żoną. Druga z pieśni opisuje zdarzenia po śmierci Sigurda, gdy Gudrun, wbrew swej woli, zawiera małżeństwo z Atlim, władcą Hunów, który morduje jej braci. Gudrun dokonuje na nim zemsty, po czym odbiera sobie życie.

Zadanie nr 4

https://learningapps.org/view17136837

Podpowiedź

W pułapce elfów

Pewnego dnia krasnoludy i hobbit wpadli w ręce elfów. Tam też musieli zmierzyć się z ostatnim już zadaniem.Bilbo, niewidzialny dzięki Pierścieniowi, przez cały czas im towarzyszył. Wraz z nimi siedział w podziemiach i przemyśliwał o uwolnieniu krasnoludów z rąk elfów. Wreszcie wpadł na pomysł. Elfy co jakiś czas spławiały wodą beczki w dół Leśnej Rzeki. Bilbo poczekał na odpowiedni moment, wyswobodził krasnoludy z cel i kazał im ukryć się w beczkach. Cała drużyna popłynęła w stronę Miasta na Jeziorze.

Ciekawostki o TolkienieTolkien był poliglotą − znał ponad trzydzieści języków, uczył się także języka polskiego, ale nie potrafił go biegle używać. Jego zdolności językowe pomogły mu w tworzeniu własnych, fikcyjnych języków, którymi posługiwali się bohaterowie jego powieści.Od 2003 roku The Tolkien Society rokrocznie 25 marca organizuje Dzień Czytania Tolkiena. Tego dnia w wielu miejscach na świecie organizowane są grupowe czytania jego najważniejszych dzieł, w kinach odbywają się pokazy specjalne ekranizacji „Władcy Pierścieni", a w mediach społecznościowych ludzie chwalą się swoimi biblioteczkami i unikatowymi przedmiotami związanymi z pisarzem.W dzieciństwie Tolkien został ukąszony przez dużego pająka, z gatunku tarantuli. Mimo że nie miał traumy z tego powodu i nie cierpiał na arachnofobię, czyli chorobę, która objawiała się lękkiem, strachem przed pająkami, to w jego książkach pająki utożsamiane są ze złem.Tolkien napisał "Władcę Pierścieni" na maszynie posługując się tylko dwoma palcami. Pisarz nigdy nie był wybitnym specjalistą od szybkiego pisania, więc całość spokojnie wstukiwał korzystając z palców wskazujących. Żeby uświadomić Wam ogrom pracy jaki włożył w ten fakt wystarczy napisać, że pierwsza wersja powieści miała ponad 1200 stron.

Miasto na jeziorze

A teraz kliknij w skrzynię i wprowadź kod do szyfru w odpowiedniej kolejności.

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Brawo!

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Brawo!

Brawo!

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Spróbuj jeszcze raz!!!

Brawo!

Brawo!

Brawo!

Aby otworzyć skrzynię z pierścieniem, wprowadź czterocyfrowy kod w odpowiedniej kolejności!

Niewłaściwa liczba

Gratulacje!!!

Właśnie otworzyłeś skrzynię z magicznym pierścieniem, który daje moc bycia niewidzialnym!!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyprawa na Samotną Górę by Ewa Tarapata on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Start "Wyprawa na Samotną Górę" Zasady gry Pewnego dnia hobbita o imieniu Bilbo Biggens, odwiedza czarodziej Gandalf i prosi go o pomoc w dostaniu się do środkaSamotnej Góry, która kiedyś była ich siedzibą, a teraz jest pilnie strzeżona przez smoka Smauga.Bilbo wraz z kompanią Thorina, składającą się z trzynastu krasnoludów, wyrusza w podróż, podczas której przeżywa wiele niebezpiecznych przygód.

# data[].attributes.body
Święto Ofiarowania Pańskiego  Dzień Życia Konsekrowanego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
02 lutego

Święto Ofiarowania Pańskiego

2 lutego obchodzimy święto Ofiarowania Pańskiego.W Polsce święto ma charakter maryjny - stąd nazywane jest świętemMatki Bożej Gromnicznej.Nazwa pochodzi od gromów, przed którymi strzec miały stawiane podczas burzy w oknach zapalone świece.To jednocześnie dzień modlitw za osoby konsekrowane, które oddały swoje życiena służbę Bogu i ludziom.źródło:https://ekai.pl/czym-jest-gromnica-swieca-ktora-towarzyszy-nam-w-najwazniejszych-momentach-zycia/ ;https://www.gosc.pl/doc/6714538.Dzis-uroczystosc-Ofiarowania-Panskiego

Światowy Dzień Życia Konsekrowanego

# data[].attributes.attachment_link.description
02 lutego Święto Ofiarowania Pańskiego 2 lutego obchodzimy święto Ofiarowania Pańskiego.W Polsce święto ma charakter maryjny - stąd nazywane jest świętemMatki Bożej Gromnicznej.Nazwa pochodzi od gromów, przed którymi strzec miały stawiane podczas burzy w oknach zapalone świece.To jednocześnie dzień modlitw za osoby konsekrowane, które oddały swoje życiena służbę Bogu i ludziom.źródło:https://ekai.pl/czym-jest-gromnica-swieca-ktora-towarzyszy-nam-w-najwazniejszych-momentach-zycia/ ;https://www.gosc.pl/doc/6714538.Dzis-uroczystosc-Ofiarowania-Panskiego Światowy Dzień Życia Konsekrowanego

# data[].attributes.body
fragment

# data[].attributes.attachment_link.title
SZATAN Z SIÓDMEJ KLASY Audiobook MP3 🎧 cz. 1 | Pobierz (Lektura Szkolna).

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Puzzli

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Puzzle ✌️ - Presentation