# data[].attributes.body
Onderzoek derde jaars studenten naar financiele educatie met de vragenlijst. Deze vragenlijst vind je ook in google forms. Een link naar de vragenlijst vind je ook op deze padlet. Je kunt die vragenlijst kopieren doordat ik je medeeigenaar maak en dan naar je eigen hand zetten voor je klas.

# data[].attributes.body
Dit spel wordt gebruikt om de bewustwording op gang te brengen. Het kan ook ingezet worden als hulpmiddel voor vooronderzoek.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ben jij een big spender, een geld war-hoofd, een rekenmeester of een spaartopper?

GeldTypeTest

Vul de GeldTypeTest in en beantwoord een aantal vragen over hoe jij omgaat met geld en ontdek tot welke categorie je behoort! Veel plezier!
Doe gelijk de test >>

# data[].attributes.attachment_link.description
Ben jij een big spender, een geld war-hoofd, een rekenmeester of een spaartopper? Vul de GeldTypeTest in en beantwoord een aantal vragen over hoe jij omgaat met geld en ontdek tot welke categorie je behoort! Veel plezier! Doe gelijk de test >>

# data[].attributes.headline
Vragenlijst over financiële educatie in google forms.

# data[].attributes.subject
Vragenlijst over financiële educatie in google forms.

# data[].attributes.body
Deze vragenlijst zou je kunnen gebruiken voor vooronderzoek in je klas. Stem de vragenlijst af op de context van je klas. Voeg er eventueel ook nog een aantal kennisvragen aan toe op het niveau van de doelgroep die je gekozen hebt.

# data[].attributes.headline
Wil je in het vooronderzoek werken met het financiële kwaliteitenspel mail dan naar 

# data[].attributes.subject
Wil je in het vooronderzoek werken met het financiële kwaliteitenspel mail dan naar 

# data[].attributes.body
Astrid van Dael en maak een afspraak voor instructie.

# data[].attributes.body
Publicaties van Wijzer in geldzaken

# data[].attributes.attachment_link.description
Wijzer in geldzaken is de wegwijzer naar betrouwbare informatie over jouw geldzaken

# data[].attributes.headline
Het belang van financiële educatie volgens onze buren in België

# data[].attributes.subject
Het belang van financiële educatie volgens onze buren in België

# data[].attributes.body
Prast en financiel gedrag, presentatie LWEO

# data[].attributes.body
Prof. Michael Collins

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Update: A PowerPoint presentation, "Moving to Financial Capability Through Financial Coaching June 2013" is now available here.

Financial coaching means providing regular one-on-one sessions with clients in order to 'coach' performance improvements to meet goals mutually set by the coach and client. Coaching is differentiated from counseling in that coaches are not "experts," but instead they provide encouragement and monitoring over advice, and do so in a process largely driven by the client.

Coaching is not designed to be a therapeutic relationship or to manage a crisis. Coaching is well suited to asset building programs because clients often need encouragement and support to adhere to positive financial behaviors. A coach can provide a much-needed boost to self-control along with the flexibility to change strategies as the client's financial situation changes. Coaching is different from counseling or mentoring and focuses more on ongoing behavior change, executive attention and goal setting, and goal monitoring.

See this recent reader-friendly article by Karen Murrell and J. Michael Collins for an introduction to Financial Coaching and an overview of national programs and current research. Using a Financial Coaching Approach

The video below features J. Michael Collins on "What is Coaching"
Based on a review of more than two dozen programs nationally, financial coaching:

1. Focuses on improving long-term financial behavior;

2. Facilitates clients to set and achieve financial goals largely on their own;

3. Helps clients practice new behaviors and monitors those behaviors over time; and

4. Targets clients with a minimum level of financial skills and experience.

Achieve client-defined goals

Address immediate issues

Support specific actions to meet goals

Improve financial situations

Change financial behaviors

Facilitate decision-making

Provide tools, resources and referrals

Typical Coaching Activities:

Alliance with client

Set goals

Develop action plan

Identify resources, tools and services

Monitor client progress

Make referrals as needed

"How would you like to reach your goal?"

"Have you thought about ____?"

Resources and Articles

2010 practitioner brief on Financial Coaching produced for the Annie E Casey Foundation: Using a Financial Coaching Approach (also linked above).

Financial Advice Models: Financial coaching is a subset of a broader discussion of advice models for building consumer financial capability. See Advice Models working paper for more details about coaching fits in with financial planning and counseling. There is also a one page Poster with key points and takeaways.

This 2009 practitioner brief for the Annie E. Casey Foundation provides a snapshot of the the development of financial coaching field among community-based nonprofits: Coaching_Summary

Recommended books on coaching include:

# data[].attributes.attachment_link.description
Update: A PowerPoint presentation, "Moving to Financial Capability Through Financial Coaching June 2013" is now available here. Financial coaching means providing regular one-on-one sessions with clients in order to 'coach' performance improvements to meet goals mutually set by the coach and client.

# data[].attributes.body
Leerdoelen financiele educatie NIBUD

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Nibud - Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het Nibud wil kinderen en jongeren leren omgaan met geld, zodat zij later financieel zelfredzaam zijn. Hiervoor zijn leerdoelen opgesteld die aangeven wat kinderen bij verschillende leeftijden zouden moeten kennen en kunnen.

Wat moeten kinderen op geldgebied leren?

De leerdoelen verschillen per leeftijdscategorie, omdat kinderen van verschillende leeftijden andere vaardigheden en interesses hebben. De onderwerpen zijn voor alle leeftijdscategorieën vergelijkbaar, ze hebben betrekking op:

In kaart brengen: administratie op orde, transacties uitvoeren, zelf geld verdienen, overzicht

Verantwoord besteden: keuzes maken, verleidingen de baas blijven, prijzen en producten vergelijken

Vooruit kijken: plannen met geld, sparen, omgaan met lenen en verzekeren

Omgaan met financiële risico's: risico's en financiele gevolgen inschatten

Over voldoende kennis beschikken: De waarde van geld kennen, kennis van financiele begrippen, rechten en plichten kennen.

De leerdoelen voor de verschillende leeftijden sluiten op elkaar aan en hebben een doorgaande lijn: de leerdoelen voor oudere leeftijden zijn een uitbreiding en/of een verdieping van de leerdoelen die voor de jongere leeftijden gelden.

U kunt ze hier downloaden als pdf. Er is ook een Engelse versie beschikbaar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nibud-leerdoelen - Nibud - Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Nibud wil kinderen en jongeren leren omgaan met geld, zodat zij later financieel zelfredzaam zijn. Hiervoor zijn leerdoelen opgesteld die aangeven wat kinderen bij verschillende leeftijden zouden moeten kennen en kunnen. De leerdoelen verschillen per leeftijdscategorie, omdat kinderen van verschillende leeftijden andere vaardigheden en interesses hebben.

# data[].attributes.body
financiele planning

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adviseurs rekenen nog te veel met hun rekenmachine en kijken te weinig naar de echte wensen van de klant. Dat zegt Henriette Prast, hoogleraar financiële planning aan de universiteit van Tilburg, in gesprek met am: en Generali over innovatie. Adviseurs zouden meer out of the box moeten denken en hun klanten bijvoorbeeld adviseren een kook- of kluscursus te doen. "Er wordt nu nog te veel gekeken naar het middel, geld, en niet naar het doel: het realiseren van een levensstandaard", aldus Prast.

Volgens de hoogleraar moeten adviseurs meer kijken naar wat klanten echt willen doen in hun leven. "Adviseurs zouden een balans kunnen maken van passiva en activa van een klant. Aan de kant van de passiva staan de wensen en aan de kant van de activa moeten zaken staan die de dromen realiseren. Adviseurs zouden werkloze huizenbezitters bijvoorbeeld kunnen adviseren een kluscursus te volgen zodat ze, als het financieel tegenzit, geld kunnen besparen op de klusjesman. Het wordt hiermee veel concreter voor mensen wat zij zelf kunnen doen om hun doelen te realiseren", zegt Prast.

Aangepaste aandelenportefeuille
Adviseurs zouden het idee nog verder kunnen doortrekken door bijvoorbeeld te beleggen in aandelen die meebewegen met wat klanten op de langere termijn willen consumeren, stelt Prast. "Deze portefeuilles worden nu grotendeels opgesteld op basis van de rendementen, alsof de klant een belegger is, zonder rekening te houden met wat de klant later wil kunnen kopen met zijn geld. Het zou voor een klant heel interessant zijn om te beleggen in iets waarvan de waarde meebeweegt zodat je niet voor een nare verrassing komt te staan als de prijs voor de gewenste consumptie opeens is verdubbeld. Niet door inflatie, maar bijvoorbeeld door een mislukte oogst of een toenemende vraag", vertelt de hoogleraar.

Impact van schade
Prast heeft nog een suggestie voor adviseurs: zij zouden meer oog moeten hebben voor de impact van schade en niet zozeer de kans op schade. "Het maken van goede financiële keuzes wordt onnodig moeilijk gemaakt door kansberekening. Mensen vergeten hierdoor te denken aan de gevolgen van risicovolle financiële beslissingen", aldus Prast. Het is juist aan de adviseur, volgens Prast, de consument te wijzen op de risico's. "Neem de keuze om de hypotheekrente vast te zetten of niet. Meestal wordt er gekeken naar de kans dat de rente daalt of stijgt in de toekomst. Er moet echter vooral gekeken worden of de klant zijn huis nog kan betalen als de rente stijgt", vindt Prast. Het is juist bij dit soort zaken dat de adviseur zich onmisbaar kan maken, aldus Prast.

Financiële educatie heeft geen nut
Het uitleggen van financiële producten heeft daarbij, volgens de hoogleraar, bar weinig zin. Het is volgens haar dan ook zinloos dat de overheid en toezichthouder hier zoveel nadruk op leggen. "Het is een mythe dat financiële educatie leidt tot beter gedrag. Er is aangetoond dat het maar 0,1% van het gedrag bepaalt. De klant hoeft niet te weten hoe een complex financieel product werkt, als het hem maar duidelijk is wat het product hem wel en niet levert", zegt Prast.
Het complete interview met de hoogleraar staat in het nieuwe am:magazine, dat vrijdag is verschenen. Het verhaal is een initiatief van Generali en am:, waarbij diverse hoogleraren praten over innovatie binnen de advies- en verzekeringssector.

# data[].attributes.attachment_link.title
Henriëtte Prast: 'Adviseur moet meer oog hebben voor de echte wensen van de klant'

# data[].attributes.attachment_link.description
Adviseurs rekenen nog te veel met hun rekenmachine en kijken te weinig naar de echte wensen van de klant. Dat zegt Henriette Prast, hoogleraar financiële planning aan de universiteit van Tilburg, in gesprek met am: en Generali over innovatie. Adviseurs zouden meer out of the box moeten denken en hun klanten bijvoorbeeld adviseren een kook- of kluscursus te doen.

# data[].attributes.headline
Financial literacy in het primair onderwijs, amerika

# data[].attributes.subject
Financial literacy in het primair onderwijs, amerika

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
Sam Houston Elementary School Financial Literacy

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
Financial Literacy in College | Financial Literacy Video

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
Advisory Council on Financial Capability

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
San Diego County Employees Charitable Organization Please

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
Neighborhood Unity Foundations San Diego Gas & Electric

# data[].attributes.attachment_link.title
Financial Literacy must be taught at elementary schools

# data[].attributes.attachment_link.description
In November of 2011, USA Education Secretary -- Arne Duncan -- urged the Advisory Council on Financial Capability to the White House to begin teaching financial literacy starting with kindergarten students. We are proud that Mind Treasures' ABCs of Wealth financial literacy curriculum was implemented at Porter Elementary school for all 650 students in grades 2 through 5 as part of their daily curriculum in October of 2011.

# data[].attributes.body
Dit zijn o.a. termen waar je op kunt zoeken wanneer het gaat over financiële educatie. Heb je meer termen, vul ze dan aan!
*Financial literacy

*Personal finance

*(Post)secondary education

*Savings accounts

*Quantile regression

# data[].attributes.headline
MICHIGAN ACADEMICIAN XLIII (2016), 349-365The Argument for Teaching Financial Literacy atFligher-Education InstitutionsSHERI GEDDEST O D D STEENH o p e C o lle g e

# data[].attributes.subject
MICHIGAN ACADEMICIAN XLIII (2016), 349-365The Argument for Teaching Financial Literacy atFligher-Education InstitutionsSHERI GEDDEST O D D STEENH o p e C o lle g e

# data[].attributes.body
Voorbeelden lesmateriaal vanuit Amerika. Classroom Economy brings together our dedication to financial education and our desire to support the broad community. Employees from across the organization volunteered their time to create this website and all it contains.

# data[].attributes.attachment_link.description
It's a simple classroom economic system based on the idea that students need to earn school "dollars" so that they can rent their own desks. By bringing real-world scenarios into the classroom, students see the impact of their decisions to save, spend, and budget.

# data[].attributes.attachment_link.title
Top 20 geld besparen - Geldreview.nl Bespaar Barometer

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontdek hoeveel geld u kunt besparen met de Geldreview.nl Bespaarwijzer. De gemiddelde besparing is 48% en loopt op tot 82%.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een buffer is een reservepotje om onverwachte, grotere, noodzakelijke uitgaven direct te kunnen betalen. Zoals het vervangen van kapotte apparaten of reparaties aan uw auto. Bereken makkelijk en snel uw persoonlijke adviesbuffer.

# data[].attributes.body
Eveline Crone

# data[].attributes.headline
The Design of innovative financial education curriculum

# data[].attributes.subject
The Design of innovative financial education curriculum

# data[].attributes.body
林正昌 Cheng-Chang Lin (Professor, Department of Educational Psychology and Counseling, National Taiwan Normal University)
Journal of Curriculum Studies. 2016;11(1):1-22 DOI 10.3966/181653382016031101001

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Nibud - Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nibud heeft een aantal handige rekentools ontwikkeld waarmee u verschillende aspecten van uw financiële situatie kunt doorrekenen. En u kunt uw eigen situatie vergelijken met die van andere huishoudens. Hieronder vindt u een overzicht van het hele aanbod.

# data[].attributes.attachment_link.title
Alle tools - Nibud - Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

# data[].attributes.attachment_link.description
Nibud heeft een aantal handige rekentools ontwikkeld waarmee u verschillende aspecten van uw financiële situatie kunt doorrekenen. En u kunt uw eigen situatie vergelijken met die van andere huishoudens. Hieronder vindt u een overzicht van het hele aanbod.

# data[].attributes.attachment_link.title
Design to nudge and change behaviour: Sille Krukow at TEDxCopenhagen

# data[].attributes.body
Gedragsverandering in het innen van belastingen (neuropsychologe Silly Krukow)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Compensation practices at large financial institutions were a key contributing factor to the global financial crisis. The FSB Principles for Sound Compensation Practices and their Implementation Standards (Principles and Standards, P&S) were developed to align compensation with prudent risk-taking, particularly at significant financial institutions. Importantly, they are not intended to prescribe particular designs or levels of individual compensation.

The Principles require compensation practices in the financial industry to align employees' incentives with the long-term profitability of the firm. The Principles call for effective governance of compensation, and for compensation to be adjusted for all types of risk, to be symmetric with risk outcomes, and to be sensitive to the time horizon of risks. The Principles are intended to apply to all significant financial institutions but are especially critical for large, systemically important firms.

The Implementation Standards set out detailed specific proposals on compensation governance, structure and disclosure to strengthen adherence to the FSB Principles for Sound Compensation Practices.

The standards focus on areas in which especially rapid progress is needed, including:

independent and effective board oversight of compensation policies and practices;

linkages of the total variable compensation pool to the overall performance of the firm and the need to maintain a sound capital base;

compensation structure and risk alignment, including deferral, vesting and clawback arrangements;

limitations on guaranteed bonuses;

enhanced public disclosure and transparency of compensation; and

enhanced supervisory oversight of compensation, including corrective measures if necessary.

The FSB website also provides links to the national regulations and supervisory guidance on compensation issued by member regulatory authorities. The FSB is not responsible for the content of external websites.

A Bilateral Complaint Handling Process (BCHP) has been established to complement and reinforce normal bilateral or multilateral supervisory channels to address compensation issues and in particular to address evidence-based complaints raised by financial institutions (FIs) to their home supervisors that document a competitive disadvantage as a result of the inconsistent implementation of the P&S by firms headquartered in other jurisdictions.

# data[].attributes.attachment_link.description
Compensation practices at large financial institutions were a key contributing factor to the global financial crisis. The FSB Principles for Sound Compensation Practices and their Implementation Standards (Principles and Standards, P&S) were developed to align compensation with prudent risk-taking, particularly at significant financial institutions.

# data[].attributes.attachment_link.title
Het Klokhuis - Laat je sponsoren in de klas! Dat is lekker... | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
Laat je sponsoren in de klas! Dat is lekker verdienen en niemand heeft het door. ;)

# data[].attributes.body
Financial Literacy beyond the classroom (oktober 2013, economic view)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A popular approach to this problem is to work harder to improve financial literacy - for example, by including household finance in the basic high school curriculum. One reason to think this solution will have big payoffs is that people who are more knowledgeable about financial matters, as measured by a test, perform better at tasks like saving for retirement and staying out of debt. This may seem a straightforward argument in support of financial literacy courses. Unfortunately, it isn't.

The problem is that measured financial literacy is highly correlated with other factors, most notably higher education in general, so it's hard to sort out causes. (The ability to solve the Sunday crossword puzzle is probably also positively correlated with good financial outcomes.) So to see whether a financial education curriculum is likely to pay dividends, we should review specific efforts to shore up financial skills in those who are deficient, and not just measure what people already know.

A new paper by three business school professors - Daniel Fernandes of Erasmus University in the Netherlands and the Catholic University of Portugal, John G. Lynch Jr. of the University of Colorado and Richard Netemeyer of the University of Virginia - presents a discouraging assessment of attempts to teach people how to deal with money. Their article uses a technique called meta-analysis, looking at results from 168 scientific studies of efforts to teach people to be financially astute, or at least less clueless.

The authors' conclusions are clear: over all, financial education is laudable, but not particularly helpful. Those who receive it do not perform noticeably better when it comes to saving more, for example, or avoiding ruinous debt. Even more depressing, the results of efforts aimed at low-income people are particularly weak. Those who need the help most seem to benefit the least.

DON'T get me wrong. I am all for trying to teach household finance in schools, starting as early as possible. And when it comes to high school, I think learning about compound interest is at least as important as trigonometry or memorizing the names of all 50 state capitals. If we try enough approaches, and evaluate what works, we may improve such programs' effectiveness. But we shouldn't fool ourselves into thinking that adding a household finance class to a high school curriculum will in itself create knowledgeable consumers who can understand today's wide array of financial products.

In some ways, the finding that financial education doesn't provide long-term payoffs is hardly surprising. After all, how much do you remember from your high school chemistry class? Unless you use chemistry at work, you probably don't recall much about ionic bonding. In the meta-analysis, even the most time-intensive programs - those with more than 24 hours of education and training, almost the length of a college course - had no discernible effects just two years later.

It would be premature to conclude that all efforts at improving financial literacy are futile. But it is a fair conclusion that simply doing more of the training commonly used now will not produce significant results. So what else might we try? Although no approach offers a panacea, three types of efforts seem worthy of more attention.

The first is what Professor Lynch, one of the authors of the meta-analysis, calls just-in-time education. Because learning decays quickly, it's best to provide assistance just before a decision is made. High school seniors should receive help in how to think about a student loan, and how to make sure that the education bought with the loan offers good prospects for repayment. Just-in-time education can be offered at other crucial moments - when taking out a mortgage or figuring out when to retire. But unless such education is compulsory, many of the consumers most in need of help don't take advantage of it. And we need to be sure not to confuse self-serving marketing with objective advice.

Another approach is to offer simple rules of thumb to help people cope. Because few people can calculate how much they need to save for a comfortable retirement, it might help to offer simple guidelines like "invest as much as possible in your 401(k) plan," "save 15 percent of your income" or "get a 15-year mortgage if you are over 50."

One example comes from a field experiment involving microentrepreneurs in the Dominican Republic. Of those who expressed an interest in receiving help, some were offered training in basic accounting principles while others were given simple rules of thumb. The accounting education did not have apparent effects, but simple rules - like keeping personal money and business money in separate drawers - led to better outcomes. This seemingly trivial concept helped small-business owners keep better track of how their businesses were faring.

The third approach, and the one I believe offers the best prospects of immediate help, is to make our financial system more user-friendly. You don't need to be a computer scientist to use a smartphone. If we made choosing a suitable mortgage as easy as checking the weather in Timbuktu, fewer households would find themselves underwater when real estate markets tumble.

In the case of 401(k)'s, many companies have made their employees significantly better off by providing a well-designed default investment option, like a low-fee target-date fund. Most unsophisticated investors are better off using that option than trying to be their own portfolio managers.

The same principle can be used in other areas, from credit cards to checking accounts. The financial services industry - either on its own or as required by government regulators - needs to find ways to make it easier for people to make sound decisions. And those financial firms that engage in fraudulent practices should be prosecuted and stopped.

# data[].attributes.attachment_link.title
Financial Literacy, Beyond the Classroom

# data[].attributes.attachment_link.description
A popular approach to this problem is to work harder to improve financial literacy - for example, by including household finance in the basic high school curriculum. One reason to think this solution will have big payoffs is that people who are more knowledgeable about financial matters, as measured by a test, perform better at tasks like saving for retirement and staying out of debt.

# data[].attributes.body
Over  goed financieel advies

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ze vindt namelijk dat er in financiële dienstverlening teveel gekeken wordt naar statistieken. Naar 'de kans dat er iets gebeurt'. "Terwijl het veel waardevoller is een klant voor te bereiden op de impact áls er wat gebeurt. Belangrijk: neem de zakelijke of levensdoelen van die klant als uitgangspunt. En misschien nóg belangrijker: wat wil de klant hoe dan ook vermijden?"

Mensen vinden het heel lastig om te bepalen wat het beste voor hen is, weet Henriëtte. "De gemiddelde klant kan zich helemaal geen voorstelling maken van langdurige arbeidsongeschiktheid. Of van leven met alleen een AOW-uitkering. Het staat ver van de meesten af. Mensen kunnen en willen zichzelf niet voorstellen als oudere of als arbeidsongeschikte. Daarom verdiepen ze zich niet in pensioen- of arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Terwijl al die individuen ook zo hun dromen en ambities hebben. Gezond oud worden bijvoorbeeld, zonder op elk dubbeltje te hoeven letten. Of met hun bedrijf groeien en nieuwe markten betreden."

Kansen versus impact
Geen oog hebben voor wat je klant in het leven beweegt, daar doe je hem tekort mee. "In de beleggingswereld zie je dat adviseurs het vaak hebben over het vermogensdoel, maar niet over het consumptiedoel van de klant. Terwijl niet het geld, maar de vraag wat de belegger er uiteindelijk mee wil doen eigenlijk het belangrijkste is. Maar die wordt dus niet gesteld."

Volgens Henriëtte ben je als adviseur goed bezig als je de intrinsieke behoefte van klanten boven water weet te halen. "Al is hiervoor nog wel een omslag nodig. De financiële branche doet mij teveel aan kansberekening en te weinig aan de impact van een gebeurtenis. Gechargeerd gezegd, verzekeren we ons vooral voor zaken die - als het erop aan komt - niet bepaald je leven overhoop gooien. Schade aan je smartphone, diefstal van je reisbagage... De kans dat het gebeurt is aanwezig. Maar niet onoverkomelijk. Een paar honderd euro, eenmalig. De meeste mensen blijven een beschadigde smartphone gewoon gebruiken. Een nieuwe koffer is, hoe vervelend ook, snel gekocht.

Kortom, zulke risico's kun je gewoon zelf dragen. Vergelijk dat eens met arbeidsongeschiktheid vanaf je veertigste... En toch sluiten we voor draaglijke risico's massaal verzekeringen af. Waarom? Omdat de kans groter is dat het gebeurt. En dus de situatie van een kapotte telefoon of gestolen bagage zo herkenbaar is."

Wat als-scenario's
Aan advieskantoren de taak om juist de onvoorstelbare situaties voorstelbaar te maken. "Als je als advieskantoor écht waarde wil toevoegen, moet je het hebben over wat een calamiteit doet met het leven van je klant. Wat het voor gevolgen heeft voor zijn levensstandaard of uitgavenpatroon. Deze 'wat als'-scenario's moeten wel opgevolgd worden. Bijvoorbeeld door de vraag: accepteert die klant de situatie waarin hij terecht kan komen? En belangrijk: kan hij de kosten dragen die de gebeurtenis met zich meebrengen? Daarmee licht je een klant uitgebreid voor. Niks geen algemeenheden, maar toegespitst op het individu en zijn gezin of zijn bedrijf. Met al zijn kenmerken, wensen, dromen en doelen."

'Maak consequenties voorstelbaar'
Henriëtte beseft dat het misschien klinkt alsof adviseurs de rol van onheilsprofeet op zich nemen. "Ze gaan het met hun klanten hebben over de doemscenario's. Over nare gebeurtenissen die nog helemaal niet hebben plaatsgevonden. En waarschijnlijk ook helemaal niet gaan plaatsvinden. Daar zit wel een spanningsveld. Toch raad ik adviseurs aan dat realisme te hanteren en consequenties voorstelbaar te maken. Daardoor gaan mensen zich wat meer 'aan het roer' voelen. Ze hebben de controle en beginnen te begrijpen wat ze willen. En wat ze niet willen. Waarschijnlijk zal een klant ook zeggen: 'Zo heb ik het nog nooit bekeken'. Dán voeg je waarde toe."

Tip van Henriëtte:
Laat klanten ontdekken wat ze écht willen. Schets tot in detail hun doemscenario's en help ze om de juiste keuze te maken als de nood aan de man komt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Henriette Prast: 'Een goed advieskantoor helpt klanten bij het najagen van hun droom'

# data[].attributes.attachment_link.description
Ze vindt namelijk dat er in financiële dienstverlening teveel gekeken wordt naar statistieken. Naar 'de kans dat er iets gebeurt'. "Terwijl het veel waardevoller is een klant voor te bereiden op de impact áls er wat gebeurt. Belangrijk: neem de zakelijke of levensdoelen van die klant als uitgangspunt.

# data[].attributes.body
Dit artikel zal ook uitgedeeld worden in de klas.

# data[].attributes.body
Biesta over wat is goed onderwijs?

# data[].attributes.body
Vragenlijst

# data[].attributes.body
Verplicht
Onderzoekster die alles weet van gedragsverandering. Bijeenkomst financial resilliance, april 2016

# data[].attributes.body
Behavioral finance in financial market theory, utility theory,
portfolio theory and the necessary statistics: A review

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voordat u met uw schulden aan de slag kunt, heeft u een duidelijk beeld nodig van uw betalingsachterstanden en schulden. Dit overzicht kan daarbij helpen.

De meest voorkomende schulden

Leningen bij banken of financiers
Voorbeelden zijn een persoonlijke lening, een doorlopend krediet of een autofinanciering. Ook het krediet op een klantenkaart of creditcard is een lening. Een uitgestelde betaling (koop nu, betaal later) wordt een lening met hoge rente als u niet vóór de gestelde termijn betaalt.

Postorderbedrijven
Bij postorderbedrijven kunt u in termijnen betalen. Vaak betaalt u een hoge rente over deze termijnen.

Rood staan
Als u te veel rood staat, kunnen automatische incasso's misschien niet worden geïnd. Onder bepaalde voorwaarden mag de bank het tegoed van andere rekeningen of spaarrekeningen bij dezelfde bank gebruiken om de roodstand te verlagen.

Achterstanden betalingen in vaste lasten
Dit zijn achterstanden in de lopende vaste lasten. Denk aan huur, energie, water, telefoon en verzekeringen. Een aantal van deze schuldeisers heeft extra dwangmiddelen om u te laten betalen. De verhuurder kan u bijvoorbeeld uw huis uit zetten, en het energie- en waterbedrijf kunnen u afsluiten. Als u keuzes moet maken in uw budget, geef deze betalingen dan prioriteit.

Zorgverzekering
Een zorgverzekering is wettelijk verplicht voor iedereen boven de 18 jaar. Hebt u 6 maanden de premie niet betaald? Dan krijgt u een boete, stopt uw aanvullende verzekering én wordt het bedrag (inclusief de boete) rechtstreeks ingehouden op uw uitkering of loon. Zelf een betalingsregeling treffen wordt dan erg lastig. Probeer achterstallige betalingen voor uw zorgverzekering dus zo snel mogelijk op te lossen. Daarmee voorkomt u dat u in deze boeteregeling terecht komt. Zie voor meer informatie: https://www.zorgverzekeringslijn.nl/.

Teveel ontvangen toeslagen
Huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget zijn tegemoetkomingen op basis van uw inkomen. U krijgt een voorschot en er wordt achteraf gecheckt of het juist was. Zorg dat u wijzigingen in uw inkomen direct doorgeeft aan deBelastingdienst, zeker als uw inkomen hoger wordt. Dit voorkomt grote problemen.

Boetes en fraudeschulden
Openstaande boetes en fraudeschulden (bijvoorbeeld een onterecht ontvangen uitkering) zijn ook schulden. Fraudeschulden kunnen erg oplopen omdat u in veel gevallen het brutobedrag van de uitkering moet terugbetalen.

Belastingschulden, gemeentelijke heffingen
Belastingschulden zijn onder te verdelen in rijksbelastingen (de Belastingdienst) en gemeentelijke belastingen. Als de Belastingdienst tegelijk met andere schuldeisers beslag legt op uw inkomen, krijgt zij voorrang.

Huishoudens met een laag inkomen kunnen in veel gemeenten kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen krijgen. Ook kunt u de heffingen vaak in termijnen betalen. Vraag hiernaar bij uw gemeente.

Hypotheek
In een schuldregeling neemt u alleen de achterstand in de betaling van de hypotheekrente en aflossing mee. De lopende aflossingen gelden als vaste lasten. Overleg met uw bank of het mogelijk is om de maandlasten (tijdelijk) te verlagen.

Studieschulden
Een studieschuld lost u in 15 jaar af, daarna wordt het restant kwijtgescholden. Valt u onder het nieuwe stelsel (vanaf studiejaar 2015/2016), dan gaat dit naar draagkracht of in 35 jaar. Dat geldt niet voor achterstallige betalingen of als uw partner weigert mee te betalen. U kunt bij DUO informeren of u in aanmerking komt voor een draagkrachtmeting. Uw aflossing wordt dan afgestemd op uw inkomen.Lees meer op DUO.nl.

Schulden bij familie en kennissen
Vanwege de persoonlijke relatie is het misschien slim als u juist deze schulden op tijd betaalt. Maar het kan ook zo zijn dat uw familie bereid is u te helpen. Misschien wil uw familie de schuld (deels) kwijtschelden. Of misschien hoeft u voorlopig niet te betalen, zodat u eerst andere schuldeisers kunt betalen.

Leent u een groot bedrag van een familielid of kennis, maak dan van tevoren duidelijke afspraken over de terugbetaling. Leg deze ook vast op papier.

Weet u niet meer precies waar u schulden heeft, dan kan het Bureau Krediet Registratie u dat laten weten.

Aan de slag?

# data[].attributes.attachment_link.title
Welke soorten schulden zijn er? - Zelf je schulden regelen.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Voordat u met uw schulden aan de slag kunt, heeft u een duidelijk beeld nodig van uw betalingsachterstanden en schulden. Dit overzicht kan daarbij helpen. Leningen bij banken of financiers Voorbeelden zijn een persoonlijke lening, een doorlopend krediet of een autofinanciering. Ook het krediet op een klantenkaart of creditcard is een lening.

# data[].attributes.attachment_link.description
Social media-knoppen en embedded content afkomstig van social media sites als bijvoorbeeld YouTube, Facebook, LinkedIn en andere platformen bevatten vaak cookies. Wat deze platformen met deze cookies doen is ons niet bekend. De gegevens zijn voor ons niet inzichtelijk en we hebben helaas ook geen invloed op het al dan niet plaatsen van deze cookies.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe kun je gemakkelijk impulsaankopen voorkomen? Dat is minder moeilijk dan je denkt. In dit artikel heb ik 12 praktische tips voor je klaarstaan.

Onnodige aankopen voorkomen

Ben jij iemand die regelmatig plat gaat voor leuke gadgets, nieuwe kleding of snoeprolletjes bij de kassa? Dan is het misschien goed om eens te kijken hoeveel van deze aankopen impulsaankopen zijn, en hoeveel van deze aankopen voorkomen konden worden.

Samen met Jelle heb ik een een heleboel tips voor je klaarstaan om onnodige aankopen te voorkomen. Het eerste deel van deze praktische gids om impulsaankopen te voorkomen lees je nu op soChicken. Lees je mee?

Impulsaankopen voorkomen - 12 praktische tips

1. Wanneer je iets ziet dat je graag wilt kopen dat je niet 'echt nodig' hebt, wacht dan even met de aankoop. Zet het over twee weken in je agenda en laat het los. Als je het na twee weken in je agenda tegenkomt en je wilt het nog steeds heel graag hebben, overweeg dan om het aan te schaffen.

2. Koop alleen dingen die je terug kunt brengen. Ben je eenmaal thuis en denk je: "wat moet ik hier eigenlijk mee?" - dan kun je deze impulsaankoop gewoon weer retourneren in de winkel.

3. De rolletjes snoep bij de kassa, een speciale aanbieding bij de benzinepomp, speelgoed op hoogte van de kinderen - deze spullen staan hier niet voor niets. Herken de momenten dat je door de winkelier wordt aangespoord om iets te kopen. Zo behoed je jezelf voor een impulsaankoop.

4. Schrijf dingen op een lijst die je nodig hebt. Sta je in de winkel en zie je iets leuks dat je graag wilt hebben? Koop het alleen als het op de lijst staat. Staat het niet op de lijst, dan weet je ook dat je het niet hoeft te hebben. Makkelijk zat.

5. Maak je vaak dezelfde ronde in de winkelstraat? Overweeg dan om je looproute aan te passen in de winkelstraat en alleen winkels af te gaan waar ze de producten verkopen die je op een regelmatige basis nodig hebt (supermarkt/apotheek/etc.). Ik koop zelf weinig producten in fysieke winkels en koop hierdoor zelden aankopen in een opwelling.

6. Bedenk goed of je echt dit bedrag uit wilt geven aan dat specifieke product. Hoelang moet je hiervoor werken? En wat dient het product voor doel?

7. Wat wil je bereiken in je leven? Heb je financiële doelen die je wilt behalen - zoals het sneller aflossen van de hypotheek? Je kunt veel impulsaankopen voorkomen door een duidelijk financieel doel voor jezelf te hebben.

8. Ga niet shoppen of naar de supermarkt als je honger hebt. Als je eenmaal de geur opsnuift van dat lekkere broodje bij de bakker, dan ben je verkocht. Je weet hoe dat gaat.

9. Ga je de supermarkt vaak uit met twee keer zoveel lekkers als dat je in gedachten had? Maak dan een boodschappenlijst voordat je de winkel binnenstapt. Geen extra kaasbroodjes en repen chocolade meer in je mandje, omdat het simpelweg niet op je lijstje stond.

10. Laat je niet verleiden door extreem hoge kortingen. Herinner jezelf eraan dat als je afgeprijsde schoenen ziet die je wilt hebben, deze schoenen nog altijd duurder zijn dan om de schoenen links te laten liggen.

11. Denk drie keer na voordat je de aankoop doet waar je nog niet helemaal over uit bent.

12. Ga niet winkelen als je je verveelt. Als je langs de winkelstraten struint en je ziet steeds dingen die je graag wilt hebben, houd jezelf dan in en kijk of je het volgende week nog steeds wilt hebben. Of nog beter: budgeteer deze producten in voor de volgende maand. Dan weet je zeker dat je er financiële ruimte voor hebt.

Lees deel 1 op soChicken.nl

Wat vond je van mijn praktische tips? Heb ik je kunnen behoeden voor het doen van een impulsaankoop? Jelle heeft op soChicken deel 1 klaarstaan met een boel tips om te voorkomen dat je onnodige spullen in huis haalt.
Lees deel 1 van dit artikel op soChicken...

# data[].attributes.attachment_link.title
Praktische gids om impulsaankopen te voorkomen - deel 2 - Leukegeit

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe kun je gemakkelijk impulsaankopen voorkomen? Dat is minder moeilijk dan je denkt. In dit artikel heb ik 12 praktische tips voor je klaarstaan. Ben jij iemand die regelmatig plat gaat voor leuke gadgets, nieuwe kleding of snoeprolletjes bij de kassa?

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom kan je Ikea niet buiten komen zonder iets te kopen?

# data[].attributes.body
Van: michiel van den Hoven <michiel@codenamefuture.nl>
Verzonden: dinsdag 6 maart 2018 09:36
Onderwerp: Week van het Geld - European Money Quiz

Beste docent,

Ik heb afgelopen weken/maanden contact met jullie gehad over onze financiële educatie die wij aanbieden in verband met onze samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken.

Ik heb  je een link gestuurd naar de on-line omgeving voor Ik & Geld.

In onze samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken hebben we kans gekregen om een aantal klassen iets extra’s aan te bieden. Op donderdag 15 maart organiseert de European
Banking Federation (EBF) een europese quiz voor kinderen tussen 12 en 15 jaar oud. Het betreft een quiz met redelijk basale vragen over de financiële wereld. Maar makkelijk is het zeker niet!

Mijn vraag is of jij met je klas, of met een aantal geïnteresseerde leerlingen zou willen deelnemen aan de quiz. De EBF heeft het zo georganiseerd dat alle landen tegelijk deelnemen.

De mogelijkheid deel te nemen is dus eenmalig en moet maar net passen in je rooster. Excuses daarvoor.

De quiz duurt zo’n 15 minuten en kan in klassenverband worden gedaan, ook kan het in een kleiner groepje leerlingen. Als je interesse hebt en bereid bent donderdag 15 maart om 13u iets

in te plannen met je klas, dan stuur ik je nadere informatie.

Zie ook http://www.ikengeld.nl/european-money-quiz/

Er zullen vanuit Nederland 15 scholen deelnemen, waaronder hopelijk ook jouw school! De winnaar zal 2 leerlingen afvaardigen die op 8 mei in Brussel deelnemen aan de finale.
Reiskosten, verblijfkosten en begeleiding worden gefinancierd vanuit EBF.

Ik hoop van je te horen!

PS: Als bijlage heb ik handleiding voor de quiz voor docent toegevoegd

Met vriendelijke groet,

Michiel van den Hoven

| | T   070 302 47 70
M06 83 12 20 44
W www.codenamefuture.nl

Volg ons op:  Facebook, Twitter, LinkedIn

# data[].attributes.attachment_link.description
Experts leggen uit hoe reclames werken en wat het met ons doet.

# data[].attributes.body
Over het belang van sturing voor onze pubers.

# data[].attributes.attachment_link.title
'The Teenage Brain: guide or inspire?' | Jelle Jolles | TEDxAmsterdamED

# data[].attributes.attachment_link.description
Jelle Jolles is professor of Neuropsychology at Vrije Universiteit Amsterdam. He directs the Centre for Brain & Learning and actively participates in the dialogue between science and education. The focus inhis work lies upon the neuropsychological skills which are essential for learning.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe komt het nu dat de een met gokken wel in de problemen komt en de ander niet?
Er is geen eenduidige verklaring te vinden voor het feit dat mensen ergens aan verslaafd raken. Wél kunnen bepaalde omstandigheden of situaties optreden (en dat is iets heel anders dan een verklaring of een oorzaak!) die ertoe kunnen bijdragen dat sommige mensen een risico lopen om iets dwangmatig te gaan doen.

In het algemeen gaat men er van uit dat de ontwikkeling van gokverslaving niet het gevolg is van één duidelijke oorzaak, maar dat verschillende factoren naast elkaar een rol spelen. Het ontstaat door een combinatie van persoonlijke eigenschappen, factoren in de omgeving, de beschikbaarheid en andere kenmerken van het spel en maatschappelijke factoren.

Persoonlijke factoren die van invloed zijn op gokverslaving
Bepaalde persoonlijke eigenschappen verhogen de kans op het ontstaan van een gokverslaving.

Geloven in winstkansen
Als gokkers in het begin een grote winst maken, raken ze vaak overtuigd van de voordelen van het spel. Die grote winst maakt ze optimistisch over hun winstkansen. Het doet er niet toe dat dit optimisme volstrekt niet overeenkomt met de werkelijke kans om te winnen.

Sommige mensen kunnen slecht tegen verveling. Die verveling kan samenhangen met eenzaamheid, gebrek aan vrienden en minderwaardigheidsgevoelens. Gokken biedt voor die problemen een ontsnappingsmogelijkheid.

Omgaan met spanningen
Gokkers kunnen vaak slecht omgaan met alledaagse spanningen. Het gokken biedt hen gelegenheid om negatieve gevoelens weg te drukken. Het gokken veroorzaakt een roes die alle vervelende gedachten verdringt. Het kwijtraken van de dagelijkse spanning fungeert als een beloning die er voor zorgt dat het gokken zich blijft herhalen.

Veel gokkers worden beheerst door magische ideeën. Ze geloven niet in toeval, maar in geluk. Als ze een paar keer achter elkaar winnen denken ze dat dit geen toeval meer kan zijn. Zo zijn er ook geluksgetallen, geluksdagen, geluksautomaten, pech-croupiers en pech-casino's.

Er is inmiddels onderzoek gedaan naar de motieven voor regelmatig gokken. Uit onderzoek bij verslaafde gokkers blijkt dat deze nogal verschillen. In de tabel staat aangegeven hoe vaak een aantal motieven worden genoemd. Het betreft motieven die gokkers zelf noemen. Natuurlijk hoeven ze niet overeen te komen met feitelijke motieven waarom iemand gokt:

ontspanning 64%

snel rijk willen worden 60%

avontuur, kick, spanning 8%

vluchten 49%

crisis in leven 32%

verveling 36%

eenzaamheid 25%

relatieproblemen 40%

Veel psychologisch onderzoek heeft zich gericht op het beschrijven van specifieke persoonlijkheidskenmerken van spelers die oorzaak zouden kunnen zijn van problematisch speelgedrag. In de persoonlijkheid is een aantal aspecten aan te duiden die een groter risico kunnen inhouden voor problematisch speelgedrag. Een stapeling van deze aspecten geeft een groter risico. Deze aspecten zijn:

een negatief zelfbeeld en een lage zelfwaardering;

weinig probleemoplossende en sociale vaardigheden;

het ervaren van weinig alternatieven te hebben, wat in de realiteit vaak het geval is;

irrationaliteit en irreële gedachtenvorming over spelen;

als kind het gevoel hebben kapot gemaakt te worden, hierdoor ontstaat bij de opgroeiende jongeren of volwassene de neiging tot het nog verder omlaag trekken van zichzelf;

een geringe frustratie-tolerantie; als snel het gevoel ontstaat teleurstellingen en stress niet te kunnen verdragen en verwerken.

Andere onderzoekers noemen een aantal persoonlijkheidskenmerken die betrekking hebben op jongeren en verslaving (in het algemeen):

Een non-conformerende instelling (je niet willen aanpassen): er is sprake van een zich afzetten tegen de bestaande sociale orde. Men kan de afwezigheid van de motivatie tot presteren en de aanwezigheid van delinquent of antisociaal gedrag beide als uitingen zien van een non-conformerende houding;

Een zucht naar sensatie, ofwel de behoefte aan spanning: mensen met een sterke spanningsbehoefte zoeken prikkels in hun omgeving op die hen in een door hen verlangde staat van opwinding moeten brengen. Ze zoeken het avontuur op en onbekende, nieuwe situaties. Dit gedrag wordt ook wel risico-nemend gedrag genoemd en wordt vaak in verband gebracht met impulsiviteit, het snel beslissen en het nauwelijks nadenken over consequenties;

Een gebrekkige emotionele controle;

Intrapsychisch disfunctioneren, dat wil zeggen dat je psychisch niet goed functioneert: het niet kunnen voorkomen van en omgaan met gevoelens van schuld, schaamte, angst en depressie;

Een negatief zelfbeeld. Regelmatig constateert men bij uiteenlopende probleemgroepen dat deze jongeren gebukt gaan onder een negatief beeld van zichzelf. Ze zijn ontevreden met zichzelf en hebben een hekel aan degene die ze zijn. Dit geldt ook voor verslaafde jeugdigen: zij zien zichzelf als onvrij, besluiteloos en zeer gevoelig voor kritiek;

Slechte interpersoonlijke relaties, relaties met andere mensen: veelvuldig is geconstateerd dat verslaafde jongeren regelmatig in moeilijkheden verkeren in hun interpersoonlijke contacten. Ze blijken tegenover leeftijdsgenoten, maar ook tegenover broers en zussen, dikwijls agressief te zijn. Maar het is ook bekend dat verslaafden zeer geremd kunnen zijn in hun sociale contacten, voor zover ze deze nog hebben. Naarmate de verslaving bezit neemt van de jeugdige, wordt de vriendenkring steeds kleiner. De veronderstelling is dat langdurige verslaving tot passiviteit en isolement leidt. Dit wordt ook wel het amotivationele syndroom genoemd: een toestand waarin de persoon alle interesse voor hetgeen in zijn omgeving gebeurt, heeft verloren, behalve voor het middel dat hij gebruikt.

Zeer waarschijnlijk zijn niet alle genoemde persoonlijkheidsaspecten even sterk risico verhogend voor verslavingsgedrag.

Eigenschappen van het kansspel die de gokverslaving beïnvloeden
Bepaalde eigenschappen van gokspelen werken verslaving in de hand.

Factoren in de directe omgeving die van invloed zijn op gokverslaving
Verschillende factoren die buiten het individu zelf liggen, kunnen van invloed zijn op het ontstaan van gokverslaving. Belangrijk zijn hierbij gezin en de vriendenkring van een jongere, maar ook zijn maatschappelijke factoren van invloed. Deze verschillende omgevingsfactoren worden kort beschreven.

het hebben van ouders die vaak afwezig, inconsequent of zeer streng zijn;

uit een gezin komen waar veel waarde wordt gehecht aan materiële en financiële zaken;

uit een gezin komen waar sparen, plannen en budgetteren niet belangrijk worden gevonden;

gok- en/of alcoholproblemen bij de ouders;

op jonge leeftijd met gokken in aanraking komen.

In een ander onderzoek wordt gewezen op een aantal gezinsfactoren die met gokproblemen kunnen samenhangen:

Materiële verwenning: vaak zijn de jongeren in hun jeugd door een van de ouders of grootouders in materieel opzicht extreem verwend;

Verdeeldheid van de ouders: met hun manipulatief gedrag kunnen gokkende jongeren ernstige tweedracht zaaien bij hun ouders. Naarmate de ene ouder zich beschermender en toegeeflijker opstelt, wordt de ander juist strenger, onbuigzamer en afstandelijker;

Gebrek aan openheid binnen het gezin;

Verveling en behoefte aan spanning: verveling in de adolescentie uiteraard een normaal verschijnsel, maar kan extra belemmerend naar voren treden in gezinssituaties die worden gekenmerkt door saaiheid, passiviteit en een algeheel gebrek aan vitaliteit;

Onbeantwoorde verwachtingen: slaagt de jongere er niet in om met gokken te stoppen, dan voldoet hij hoe langer hoe minder aan de verwachtingen van zijn ouders en van zichzelf. Om aan de daaruit resulterende minderwaardigheidsgevoelens te ontsnappen, vlucht hij vervolgens in de vergetelheid die het gokken hem biedt;

Conflictvermijding: de individuele neiging tot vluchtgedrag bij jonge gokkers tekent zich vaak af tegen de achtergrond van een patroon van conflictvermijding in het gezin als geheel.

oude vrienden accepteren het niet dat de betreffende jongeren veel speelt;

opvoeders beoordelen de nieuwe ontstane situatie (goed- of afkeuren);

nieuwe vrienden en bekenden in de gokhal proberen de nieuwkomer aan zich te binden (voorbeeldgedrag);

de betreffende speler maakt misschien een keuze voor de nieuwe vrienden in de gokhal;

het wordt voor de speler moeilijker zich zonder gezichtsverlies los te maken van zijn nieuw gekozen activiteiten (gokken).

Het centrale thema in verschillende sociologische theorieën over gokken is de 'deprivatie-compensatie hypothese'. Deze hypothese gaat er van uit dat mensen van de lagere sociaal economische groepen lijden aan verschillende materiële en psychologische deprivaties waardoor frustraties en behoeften ontstaan. Gokken kan dan functioneren als een veiligheidsklep waardoor deze grieven en spanningen kunnen ontsnappen en als middel waardoor bepaalde behoeften (gedeeltelijk) kunnen worden bevredigd. Ook kan men riskante gedrag (drinken, roken, druggebruik en gokken) zien als noodzakelijke afweermechanismen in een samenleving die door ongelijkheden en andere sociale spanningen onder druk staat.

Als men uitgaat van het spelelement van gokken, kan gokken als spel ook worden gezien als vorm van ontsnappen van zowel de onzekerheden als van de verveling wekkende routine van alle dag. De kansspelen bieden als het ware een alternatieve speelwereld waarin de verschillen in vaardigheid en de mogelijkheden die in de echte wereld status en beloning krijgen, worden geneutraliseerd door de werking van het lot. Sommige sociologen geven aan dat er een verband bestaat tussen het ontstaan van een verslaving en bepaalde maatschappelijke problemen. Men kan hierbij denken aan het uiteenvallen van sociale verbanden die jongeren kunnen steunen bij moeilijkheden die ze tegenkomen, het afnemen van de sociale controle in onze samenleving of het verloren gaan van in onze samenleving verankerde idealen, waarden of toekomstverwachtingen.

Geraadpleegde literatuur:

Folder Gokverslaving, Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid

Als de knikkers het spel bepalen. Roel Kerssemakers, De Brink, 1993

Gokverslaving. redactie Toon de Vos, Swets & Zeitlinger, 1995

Nu moet het lukken! Henk Hermans, Boom, 1988

Handboek Deskundigheidsbevordering. Miriam Fris, Stichting AGOG Nederland, 1995.

Direct meer informatie? Landelijke telefoonnummer: 0900-2177721 (0,10 per minuut).
Email: info@agog.nl

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom wordt iemand gokverslaafd? - Stichting AGOG Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe komt het nu dat de een met gokken wel in de problemen komt en de ander niet? Er is geen eenduidige verklaring te vinden voor het feit dat mensen ergens aan verslaafd raken. Wél kunnen bepaalde omstandigheden of situaties optreden (en dat is iets heel anders dan een verklaring of een oorzaak!)

# data[].attributes.attachment_link.description
September 05, 2017 - We've heard it since childhood and it sounds so easy. Control yourself. Don't let your emotions get the best of you.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prast toonde zich weer ouderwets eigenwijs. "Ik ben gevraagd voor de prikkelende uitspraken en ik wil u niet teleurstellen." Ze haalde een aantal mythes onderuit. Zo liet ze een aantal uitspraken van de AFM zien -gericht op consumenten- die volgens haar nergens op gebaseerd zijn. Zo zegt de AFM dat als de consument over twee jaar een nieuwe keuken wil, sparen beter is dan beleggen. Prast vindt dat te algemeen en meestal klopt het ook niet, zegt ze.

Beheersen
"De financiële wetenschap beseft steeds meer dat de financiële consument geen belegger is en ook niet als zodanig benaderd moet worden. Zijn doel is een consumptie- of levensstandaarddoel, niet een vermogensdoel. Financiële planning en advisering moet erop gericht zijn hem te helpen dat doel te bereiken, en de risico's dat dit niet lukt te beheersen. De praktijk, maar ook de wet- en regelgeving en het financiële toezicht moeten nog heel wat werk verzetten, willen ze aansluiten bij de relevante wetenschappelijke kennis", aldus Prast.

Rommelhypotheken
Zo is volgens haar echt wel duidelijk dat privé-beleggers met een goede financiële kennis geen betere beslissingen nemen dan mensen met minder kennis. Zo stapten de verkopers van rommelhypotheken niet eerder uit dan anderen met minder kennis. Ze heeft ook wel eens onderzoek gedaan naar de bezitters van woekerpolissen. Daaruit bleek dat mensen die economie hadden gestudeerd relatief vaker zo'n beleggingsverzekering hadden. "Financiële educatie werkt dus niet", zegt Prast.

Doelen
Ze zegt ook dat we bij beleggingsadvies nooit naar de doelen van de belegger kijken. De vraag wat de belegger er uiteindelijk mee wil doen is de belangrijkste, maar wordt dus niet gesteld, zegt de professor. Ze bepleit een veel meer op maatwerk gerichte aanpak. Ook moet de toon en aanpak van mannen en vrouwen verschillen. Want, zegt ze, mannen hebben andere doelen en geven hun geld aan heel andere zaken uit dan vrouwen. Maar adviseurs houden daar al helemaal geen rekening mee, zegt Prast.

Goedbedoeld
Een voorbeeld kan, volgens Prast, illustreren wat dat betekent voor de financieel planner. "Neem het volgende, goedbedoelde, op het rationele model gebaseerde advies. Een klant heeft spaargeld, rente 3%, en een hypotheek, rente 5%. De financieel planner adviseert om niet af te lossen, want: 'U loopt belastingvoordeel door hypotheekaftrek mis'. Echter, voor klanten met een wilskrachtprobleem - het geld brandt in hun zak - kan het juist optimaal zijn om wel af te lossen: zo beletten ze zichzelf om hun spaargeld uit te geven. Gedragseconomen noemen dit een 'zelfbindingsmechanisme ': door het geld in de stenen te stoppen kun je het niet opeten, en dat is juist goed als je iemand bent die zich niet kan beheersen."

Toezichthouder
De toezichthouder krijgt er ook van langs. Prast (foto boven): "De AFM zet banken, beleggingsinstellingen en de klant op het verkeerde been door in de leidraad Klant in Beeld de nadruk te leggen op het vaststellen en monitoren van de haalbaarheid van het doelvermogen (AFM, 2011). Uit de Wft, artikel 23, blijkt dat de wetgever weinig kaas heeft gegeten van financiële planning. De Wft stelt dat informatie moet worden ingewonnen over kennis, ervaring, financiële positie, doelstellingen en risicobereidheid van de klant. Op grond van dit 'klantbeeld' kan dan een financieel advies worden gegeven".

Eieren in één mandje
Een simpel voorbeeld toont volgens de professor aan hoe onvolledig en zelfs contraproductief dit kan zijn. "Zo zal een investment banker naar waarheid antwoorden dat hij veel kennis over en ervaring met beleggen heeft, evenals een flinke risicobereidheid en een goede financiële positie. Hij krijgt dan het advies veel in aandelen te beleggen. Maar als de beurs instort, is deze klant misschien niet alleen zijn bonus, die een groot deel van zijn inkomen vormt, kwijt, maar misschien ook zijn baan en zijn belegde vermogen. Dankzij de Wft heeft hij zijn financiële kapitaal in hetzelfde mandje gestopt als zijn menselijk kapitaal. Omgekeerd zal een ambtenaar op grond van de Wft-eisen het advies krijgen weinig in aandelen te gaan, hoewel hij zijn menselijk kapitaal al heel veilig heeft belegd. Ook hier leidt de wetgeving, en ook het advies van de AFM, in de richting van 'alle eieren in hetzelfde mandje'."

Levensloop
Prasts conclusie: "Financiële planning is bedoeld om optimale consumptie te realiseren over de gehele levensloop. De daaraan verbonden risico's zijn veel meer dan alleen een vermogensrisico. Het bereiken van een doelvermogen heeft weinig betekenis als niet duidelijk is welke consumptiestroom daarmee kan worden gerealiseerd. Die laatste hangt niet alleen mede af van het rendement op de doeldatum, maar ook van de relatieve prijsontwikkeling van het gewenste consumptiepakket, de vaardigheden van de klant tot huishoudproductie, en het reële vermogen. Dit alles vergt een andere invulling van zorgplicht en communicatie dan nu wordt afgedwongen door wetgever en gedragstoezichthouder, en toegepast in de financiële sector en de plannings- en adviespraktijk".

Ze vervolgt: "Goede financiële planning kan niet anders dan rekening houden met de systematische irrationaliteit van mensen, en uitgaan van waar het de klant om gaat: het realiseren van de best haalbare levensstandaard. En, last but not least, het is van groot belang de mythe van tijdsdiversificatie de wereld uit te helpen. Zeker in een periode waarin de risicovrije rente als laag wordt ervaren, moeten we voorkomen dat mensen denken dat ze bij een lange horizon veilig in aandelen kunnen beleggen."
Ze komt tot een aantal conclusies en aanbevelingen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Henriëtte Prast: 'Financiële educatie werkt dus niet'

# data[].attributes.attachment_link.description
Prast toonde zich weer ouderwets eigenwijs. "Ik ben gevraagd voor de prikkelende uitspraken en ik wil u niet teleurstellen." Ze haalde een aantal mythes onderuit. Zo liet ze een aantal uitspraken van de AFM zien -gericht op consumenten- die volgens haar nergens op gebaseerd zijn.

# data[].attributes.headline
Super interessant filmpje over de Millenials...de next generation

# data[].attributes.subject
Super interessant filmpje over de Millenials...de next generation

# data[].attributes.attachment_link.title
Simon Sinek on Millennials in the Workplace