# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cada ano prodúcense toneladas de residuos plásticos e, a maioría, verténse ao medio ambiente. Isto provoca que os microplásticos, partículas de menos de cinco milímetros, estean presentes en todo o mundo.

Dende hai tempo, os investigadores coñecían a presenza de microplásticos no intestino e nos pulmóns . As persoas consumen este tipo de plásticos en bebidas, comidas ou ao respirar e calcúlase que, de media, as persoas consumen entre 0.1 e 0.5 gramos semanais destes residuos.

Sen embargo, científicos holandeses recentemente descubriron que estas partículas comenzan a estar presentes tamén no sangue das persoas. Descoñécense todavía os posibles efectos nocivos na saúde que poderían ter este tipo de residuos.

Os catro tipos de polímeros identificados presentes no sangue son o tereftalato de polietileno, o polietileno, os polímeros de estireno e o polimetilacrilato. Estes polímeros empréganse na producción de botellas de bebidas, envase de alimentos ou fabricación das bolsas de plástico.

A pesar de non saber con certeza as repercusións na nosa saúde, un estudo demostra que os microplásticos poden adherirse ás membranas externas dos glóbulos vermellos, entorpecendo a súa función e limitando a cantidade de osíxeno que poden transportar.

Agora, os investigadores reclaman medios para levar a cabo una investigación en profundidade sobre como pode afectar a presenza dos microplásticos dentro do corpo humano e previr posibles enfermedades.

# data[].attributes.attachment_link.title
Investigadores atopan microplásticos no sangue

# data[].attributes.attachment_link.description
Cada ano prodúcense toneladas de residuos plásticos e, a maioría, verténse ao medio ambiente. Isto provoca que os microplásticos, partículas de menos de cinco milímetros, estean presentes en todo o mundo. Dende hai tempo, os investigadores coñecían a presenza de microplásticos no intestino e nos pulmóns .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Os axentes xeolóxicos externos son sistemas fluidos, formados por auga, xeo e aire en movemento que realizan os traballos de erosión, transporte e sedimentación a favor da diferenza de enerxía potencial existente entre os diversos lugares da Terra.

A erosión é o proceso mediante o cal se produce un modelado característico do relevo, permitindo recoñecer os axentes xeolóxicos externos que actuaron nesa zona aínda que xa non están ahí. O transporte, sen embargo, é o desplazamento de sedimentos dende o lugar onde se produce a erosión ata onde se depositan. Por último, a sedimentación é o proceso no cal os sedimentos se depositan en determinadas zonas da superficie.

Despois de recordar o básico dos axentes xeolóxicos externos que modelan a superficie terrestre, proba esta actividade para comprobar o que sabes:

Se queres ampliar aínda máis os teus coñecementos;

# data[].attributes.attachment_link.title
Canto sabes da dinámica externa da Terra e do relevo?

# data[].attributes.attachment_link.description
Os axentes xeolóxicos externos son sistemas fluidos, formados por auga, xeo e aire en movemento que realizan os traballos de erosión, transporte e sedimentación a favor da diferenza de enerxía potencial existente entre os diversos lugares da Terra.

# data[].attributes.attachment_link.title
Elizabeth Blackburn e o seu estudo dos telómeros dos cromosomas

# data[].attributes.attachment_link.description
Elizabeth Helen Blackburn é unha bioquímica australiana, descubridora da telomerasa e gañadora do premio Nobel de Medicina en 2009. A telero...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Patrimonio da Humanidade ou Patrimonio Mundial trátase dun título conferido pola Unesco a sitios específicos do planeta, xa sexan bosques, montañas, lagos, lagoas, covas, desertos, edificacións, complexos arquitectónicos ou cidade que foron propostos e confirmados para a súa inclusión na lista mantida polo programa Patrimonio da Humanidade.

Hoxe en día España conta con 49 bens declarados Patrimonio da Humanidade, sendo así o tercer país do mundo con maoir número de bens. Dentro deses 49 bens, 43 pertencen a bens culturales, catro a bens naturais e os dous últimos a bens mixtos. Cabe destacar que catro representan bens compartidos con outros países como Francia, Portugal ou Eslovenia.

Nesta entrada destacaremos os catro bens naturais Patrimonio de Humanidade en España; o Parque Nacional de Garajonay, o Parque Nacional de Doñana, o Parque Nacional do Teide e os Hayedos primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa.

Parque Nacional de Garajonay

O parque nacional de Garajonay é un espazo natural protexido español que se estende por máis do 10 % da superficie da illa da Gomera, na comunidade autónoma de Canarias. Foi declarado como tal en 1981. Posteriormente, en 1986, a Unesco catalogouno Patrimonio da Humanidade Caracterízase por poseer un terreo a miúdo envolvido nunha húmida néboa, constituído por materiais basálticos, debidos a coadas e piroclastos, con diversos roques e fortalezas.

Conta con preto de 50 especies arbóreas, distribuíndose e mesturándose dando lugar a varios tipos de bosques diferentes: a laurisilva e ao fayal- brezal, un bosque máis seco e pobre en especies arbóreas.

Tamén alberga preto de 1000 especies de invertebrados, sendo unhas 150 endémicas deste parque.

Parque Nacional de Doñana

O parque Nacional de Doñana é un espazo natural protexido español situado nas provincias de Huelva, Sevilla e Cádiz, Andalucía. Comprende tanto o Parque Nacional de Doñana (creado en 1969) como o Parque Natural de Doñana (creado en 1989 e ampliado en 1997). Conta cunha superficie de 122 487 ha, 54 251 ha de parque nacional e 68 236 ha de parque natural. A súa gran extensión de marismas acolle durante o inverno a numerosas especies de aves acuáticas, que adoitan alcanzar cada ano os 200 000 individuos.

Debido á súa privilexiada situación xeográfica entre 2 continentes e a súa proximidade ao lugar de encontro do Atlántico e o Mediterráneo, o estreito de Xibraltar, en Doñana pódense observar máis de 300 especies diferentes de aves ao longo do ano, ao ser lugar de paso, cría e invernada para miles delas (acuáticas e terrestres) europeas e africanas.

O parque nacional do Teide é un espazo natural protexido español situado na illa de Tenerife, Canarias. Foi declarado o 22 de xaneiro de 1954 como parque nacional.​ É o maior e máis antigo dos parques nacionais de Canarias e o terceiro máis antigo de España. En 2007 foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco.

Nesta zona atópase o volcán do Teide​ que cos seus 3715 metros,​ é o pico máis alto de Canarias, de España e de calquera terra emerxida do océano Atlántico. É, ademais, o terceiro volcán máis grande do mundo desde a súa base no leito oceánico.

Hayedos primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa

Os Hayedos primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa constitúen unha propiedade natural patrimonio da Humanidade de carácter transnacional composto por máis de cincuenta bosques, principalmente de haxas, distribuídos por unha ducia de países europeos. Este sitio protexe os últimos vestixios dos bosques primarios templados que unha vez ocuparon gran parte do continente europeo.

Estes bosques mostran as pautas ecolóxicas máis completas e amplas e procesos de lugares puros de haxa europea cruzando unha variedade de condicións ambientais. Os bosques primarios de haxa dos Cárpatos son indispensables para comprender a historia e a evolución do xénero Fagus, que, dada a súa ampla distribución no hemisferio norte e a súa importancia ecolóxica, é globalmente significativo. Estes hayedos sen tocar, templados, son un dos elementos boscosos máis importantes do bioma boscoso de folla ancha templado.

# data[].attributes.attachment_link.description
Patrimonio da Humanidade ou Patrimonio Mundial trátase dun título conferido pola Unesco a sitios específicos do planeta, xa sexan bosques, montañas, lagos, lagoas, covas, desertos, edificacións, complexos arquitectónicos ou cidade que foron propostos e confirmados para a súa inclusión na lista mantida polo programa Patrimonio da Humanidade.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Un residuo é considerado calquera obxecto, material e sustancia, tanto sólidas coma líquidas, pastosas o gaseosas, das que un poseedor se desprende ou ten a obrigación de desprenderse según as normas vixentes.

Existen diversos tipos de residuos dependendo da actividade pola que son xenerados. Os tipos principais on os residuos agrícolas e ganadeiros, forestais, industriais, radiactivos, sanitarios e residuos sólidos urbanos. Dentro de este último grupo, os residuos poden ser domésticos, como residuos orgánicos, roupa e incluso pilas; voluminosos, calquera electrodoméstico ou moble; comerciais, como embalaxes ou poliestireno expandido; e de construcción e demolición, tamén chamados escombros.

Respecto ao seu nivel de contaminación, os residuos poden dividirse en dous tipos. Reciben o nome de inertes cando non contaminan e poden utilizarse, como os escombros. Denomínanse residuos especiais aos que son moi contaminantes e conteñen sustancias moi perigosas, como metales pesados, sustancias tóxicas, corrosivas ou inflamables e polo tanto precisan tratamentos especiais para eliminar a súa toxicidade, recibindo o nome de residuos inertizados.

Os residuos presentan un importante problema para unha poboación mundial que se incrementa cada ano e que cada vez produce máis basura anual e provoca unha enorme contaminación do medio ambiente. Un exemplo disto é a enorme cantidade de plástico desechada, sendo un material non biodegradable que tarda entre 100 e 1.000 anos en degradarse. A ONU explica que, se seguimos coa mesma tendencia con respecto aos pásticos desechados, para o ano 2050 haberá cerca de 12.000 millóns de toneladas deste material nos basureiros e na natureza. Ademais, cada ano se producen 300 millóns de toneladas de residuos plásticos, o equivalente ao peso de toda a poboación humana.

E agora, se queres descubrir canto sabes sobre os residuos no mundo, proba o seguinte test:

# data[].attributes.attachment_link.description
Un residuo é considerado calquera obxecto, material e sustancia, tanto sólidas coma líquidas, pastosas o gaseosas, das que un poseedor se desprende ou ten a obrigación de desprenderse según as normas vixentes. Existen diversos tipos de residuos dependendo da actividade pola que son xenerados.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
carb provocar mortes prematuras antes 2030

# data[].attributes.attachment_link.title
O carbón provocará 265.000 mortes prematuras antes do 2030 - Ciencia activa - Podcast en iVoox

# data[].attributes.attachment_link.description
Escucha y descarga los episodios de Ciencia activa gratis. Traballo feito por Paula e Alba, para concienciar sobre o uso excesivo do carbón, a cal e a fonte de emisión de CO2 máis extensa. Programa: Ciencia activa. Canal: Ciencia Activa- Padre Feijoo. Tiempo: 00:49 Subido 16/11 a las 13:43:19 78314976

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Este pasado domingo 19 de setembro, a illa da Palma sufre unha erupción volcánica tras 50 anos de inactividade, cando entrou en erupción o volcán Teneguía, concretamente o 26 de outubro de 1971. Trátase do volcán de Cumbre Vieja, un volcán de tipo estromboliano que adoita producirse tras unha fractura da codia terrestre, en zonas de subducción. Caracterízase por ter unhas explosións non violentas e unha expulsión de lava discontinua. O magma é de tipo andesítico, cunhas temperaturas baixas o que provoca que as coladas avancen lentamente e se expandan, aumentando a área de destrucción. A desgasificación do magma orixina expulsións de piroclastos e cinzas.

Con esta infografía poderás coñecer os tipos de magma que se expulsan nos distintos tipos de erupcións volcánicas, para entender a evolución das destructivas coladas e as causas que orixinan a nube de humo e cinzas que está a cubrir a metade sur desta illa, e así comprender un pouco mellor a dura situación que se está a vivir na illa da Palma.

# data[].attributes.attachment_link.title
A Terra é dinámica: Erupción na Illa de Palma!

# data[].attributes.attachment_link.description
Este pasado domingo 19 de setembro, a illa da Palma sufre unha erupción volcánica tras 50 anos de inactividade, cando entrou en erupción o volcán Teneguía, concretamente o 26 de outubro de 1971. Trátase do volcán de Cumbre Vieja, un volcán de tipo estromboliano que adoita producirse tras unha fractura da codia terrestre, en zonas de subducción.