# data[].attributes.headline
KONTEKSTOWE CZYTANIE UTWORU NA PRZYKŁADZIE "ROMANTYCZNOŚCI"

# data[].attributes.subject
KONTEKSTOWE CZYTANIE UTWORU NA PRZYKŁADZIE "ROMANTYCZNOŚCI"

# data[].attributes.headline
KOMPETENCJE LITERACKIE I KULTUROWE W WYPRACOWANIU NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.subject
KOMPETENCJE LITERACKIE I KULTUROWE W WYPRACOWANIU NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.attachment_link.title
KOMPETENCJE LITERACKIE I KULTUROWE W WYPRACOWANIU NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.headline
ANALIZA WYPRACOWANIA NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.subject
ANALIZA WYPRACOWANIA NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.headline
Budowa akapitów w wypowiedzi argumentacyjnej

# data[].attributes.subject
Budowa akapitów w wypowiedzi argumentacyjnej

# data[].attributes.attachment_link.title
Budowa akapitów w wypowiedzi argumentacyjnej

# data[].attributes.headline
CYTAT W TEMACIE WYPRACOWANIA NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.subject
CYTAT W TEMACIE WYPRACOWANIA NA POZIOMIE ROZSZERZONYM

# data[].attributes.headline
Kompozycja wypowiedzi. Struktura i spójność w wypracowaniu

# data[].attributes.subject
Kompozycja wypowiedzi. Struktura i spójność w wypracowaniu

# data[].attributes.headline
WYKORZYSTANIE KRYTERIÓW OCENIANIA W DOSKONALENIU  TWORZENIA WYPRACOWANIA

# data[].attributes.subject
WYKORZYSTANIE KRYTERIÓW OCENIANIA W DOSKONALENIU  TWORZENIA WYPRACOWANIA

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiał 12. Wykorzystanie zasad oceniania do doskonalenia umiejętności tworzenia wypracowania PR

# data[].attributes.body
GENEZA MOTYWU WĘDRÓWKI

# data[].attributes.headline
Rozszerzenie a podstawa - czym się różnią?

# data[].attributes.subject
Rozszerzenie a podstawa - czym się różnią?

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozszerzenie a podstawa – czym się różnią (1)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ala Krawczyk

Płyniemy do Itaki. Wędrówka Odyseusza

Po dzisiejszej lekcji powinieneś umieć:- przestawić Homera- opowiedzieć fabułę Odysei- wymienić i krótko scharakteryzować bohaterów Odysei - opowiedzieć kilka przygód Odyseusza- wiedzieć, na czym polega reinterpretacja mitu i podać jej przykłady- opisać współczesną Itakę (m.in. na podstawie zdjęć ilustrujących tę lekcję)

WAŻNE!

WŁĄCZ GŁOŚNIK

Początki literatury europejskiej związane są z Homerem. Większość historyków literatury uważa, że to właśnie on niemal 3000 lat temu ułożył (a może nawet spisał) Iliadę i Odyseję,czyli dwa wielkie eposy.

Jesteś ciekaw, jak wygląda Itaka dziś? Obejrzyj film znajdujący się na kolejnym slajdzie.

Itaka to jedna z greckich wysp na Morzu Jońskim. Górzyste tereny ponad turkusowymi wodami potrafią zachwycić.

Zapoznaj się z fabułą Odysei

11

10

Chcesz wiedzieć, co Odys napisałby w swoich dziennikach?Posłuchaj opowieści, klikając w ponumerowane kółka.

Znasz już treść opowieści. Na kolejnym slajdzie znajdziesz mapę z zaznaczonymi punktami wędrówki Odysa. Obejrzyj ją wnikliwie.

KALIPSO

POLIFEM

TELEMACH

ODYS

Bohaterowie "Odysei"

PENELOPA

Sprawdź w dostępnych Ci źródłąch, na czym polega reinterpretacja.

Praca domowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Ala Krawczyk Płyniemy do Itaki. Wędrówka Odyseusza Po dzisiejszej lekcji powinieneś umieć:- przestawić Homera- opowiedzieć fabułę Odysei- wymienić i krótko scharakteryzować bohaterów Odysei - opowiedzieć kilka przygód Odyseusza- wiedzieć, na czym polega reinterpretacja mitu i podać jej przykłady- opisać współczesną Itakę (m.in. na podstawie zdjęć ilustrujących tę lekcję) WAŻNE!

# data[].attributes.attachment_link.title
Everything you need to know to read Homer's "Odyssey" - Jill Dash

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Homer, przedstawiając w Odysei losy Odyseusza, sięgnął do mitów, które opisywały „odyseję" króla Itaki. Głównym motywem Odysei są przygody powracającego z Troi do domu króla Itaki, Odyseusza, jednego z głównych bohaterów greckich w czasie wojny trojańskiej. Akcja utworu zaczyna się w dziesiątym roku tułaczki Odyseusza i trwa 40 dni.

HOMER "ODYSEJA"

WPROWADZENIE

01

MENTOR

LAERTES

TELEMACH

PENELOPA

ODYSEUSZ

NAJWAŻNIEJSI BOHATEROWIE

02

PUNKT KULMINACYJNY

ROZWIĄZANIE AKCJI

SPADEK AKCJI

WPROWADZENIE (ZAWIĄZANIE AKCJI)

WZROST AKCJI

03

FABUŁA

ZNAKI OD ZEUSA

ŁUK I STRZAŁA ODYSEUSZA

CAŁUN PENELOPY

SYMBOLE

04

STARCIE BOGÓW-ODYSEUSZ KLĄTWA MORZA

STARCIE BOGÓW-ODYSEUSZ ZEMSTA WOJOWNIKA

STARCIE BOGÓW - ODYSEUSZ

05

K. MARCINIAK "MITOLOGIA GRECKA I RZYMSKA"

OPRACOWANIE NAUKOWE

06

Po 10 latach walk Grecy zwyciężyli, m.in. dzięki fortelowi Odysa (Ulissesa), który jako najsprytniejszy z greckich wojowników wymyślił konia trojańskiego. Po zniszczeniu miasta i podzieleniu się łupami (w tym - brankami) napastnicy rozjechali się do domów. Odys również wybrał się w podróż.

W DRODZE DO ITAKI

07

TYMCZASEM NA ITACE

08

TYMCZASEM NA ITACE

08

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

Thanks!

# data[].attributes.attachment_link.description
Poznaj losy słynnego greckiego herosa - Odyseusza!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SŁOWNICZEKPOLONISTYCZNYczęść 1

Ala Krawczyk

Robimy sobie dobrą herbatęi przypominamy niektóre podstawowepojęcia polonistyczne.

Na podstawie podanej Ci definicjiodgadnij,o jakie słowo chodzi.Spawdzaj swoje odpowiedziklikając kopertę.

osoba,do której kierowanesą słowa w wierszu

ADRESAT

środek stylistyczny, będący omówieniem np. zamiast "Wisła" - najdłuższa rzeka Polski

PERYFRAZA

wyrazy przeciwstawne,np. biały - czarny,duży - mały

ANTONIMY

oddzielenie w dłuższym tekście myśli od siebie, zaznaczone wcięciemna początku tekstu

AKAPIT

przedstawionyw utworze literackimlub filmowymciąg zdarzeń,który stanowi spójną całość:tworzą ją działania bohaterów, które mają określony cel

AKCJA

bezpośredni zwrotw stylu podniosłym,np. „Boże, mój Boże"

APOSTROFA

prezentacja siebie

AUTOPREZENTACJA

bezosobowaforma czasownika,np. spać

BEZOKOLICZNIK

osoba,która występujew utworze

BOHATER LITERACKI

dosłowne przytoczenieczyichś słów

CYTAT

odmianaprzez przypadki

DEKLINACJA

rozmowadwóchlub więcej osób

DIALOG

najmniejszyelement wypowiedzi;słyszymy ją i mówimy

GŁOSKA

określenie rzeczownikanajczęściej przymiotnikiem,np. zielony las

EPITET

układ zdarzeń,wątkóww utworze literackimlub filmie

FABUŁA

tekstskładający się z krótkich, zwięzłych wskazówek dotyczących używaniajakiegoś przedmiotu,np. obsługi telefonu

INSTRUKCJA

sekwencyjnahistoria obrazkowa,częstoz dodatkowym opisem. Publikowana w formie odrębnych zeszytówlub w prasie

KOMIKS

głoska,której artykulacjapolega na zwarciulub zbliżeniunarządów mowy,np. b, p, d, t, g, h, j....

SPÓŁGŁOSKA

niesamodzielny(nieposiadający samodzielnego znaczenia) wyraz,który nadaje wypowiedzeniom zabarwienie znaczeniowelub uczuciowe.

PARTYKUŁA

krótki, żartobliwy wiersz;często jego treść związana jestz jakąś osobą lub miejscowością;ma określoną budowę:- składa się z pięciu wersów,- pierwszy wers rymuje się z drugim i piątym, a trzeci z czwartym (rymy aabba),- trzeci i czwarty wers są zazwyczaj krótsze od pozostałych,- pierwszy wers najczęściej kończy się nazwą miejscowości,- ostatni wers przynosi nieoczekiwaną, humorystyczną puentę.

LIMERYK

pisemna forma wypowiedzi,którą można podzielićna dwa rodzaje:a) prywatnyb) oficjalny

LIST

znak graficzny,który piszemy i czytamy;z nich powstają wyrazy,a z wyrazów zdania

LITERA

dłuższa wypowiedź jednej osoby

MONOLOG

wniosek (nauka)płynący z tekstu. Najczęściej znajduje sięna początkulub końcu utworu

MORAŁ

odmiana czasownikaprzez osoby, czasy,tryby, strony, liczby

KONIUGACJA

krótki tekstmający na celupowiadomienie kogośo jakimśważnym wydarzeniu,np. sprzedaży, zgubie

OGŁOSZENIE

wyraz dźwiękonaśladowczy, np. stuk, puk

ONOMATOPEJA

nazywawykonawcę czynności

PODMIOT

nazywaczynności lub stanu podmiotu

ORZECZENIE

nadaniecech istot żywych przedmiotom,np. stolik szczeka

OŻYWIENIE (ANIMIZACJA)

osoba,która mówi w wierszu

PODMIOT LIRYCZNY

kilka osób, grupa,która mówi w wierszu

PODMIOT ZBIOROWY

zestawienie ze sobądwóch lub więcej rzeczy, osób, itd.najczęściejzapomocąsłówka JAK

PORÓWNANIE

krótkie zdanie,wyrażające jakąś ogólną myśl, pouczenielub przestrogę;często wywodzi sięz mądrości ludowej

PRZYSŁOWIE

teksto charakterze krytycznym z analizą, interpretacjąi oceną dzieła literackiego, sztuki, przedstawienia, filmu, wystawy

RECENZJA

wyraz lub ciąg wyrazowy, który formalnienie tworzy zdania

RÓWNOWAŻNIK ZDANIA

wyrazyo takiej samejlub podobnej brzmieniowokońcówce

RYMY

powtarzalnośćróżnych elementóww wierszu,np. regularnerozmieszczenie sylabw wersie

RYTM

głoska dźwięczna, wymawianaprzy znacznym otwarciu jamy ustnej, mogąca tworzyć sylabę: a, i, o, ó, u, e, y.

SAMOGŁOSKA

szczegółowa relacjaz wydarzenia,którego autor tekstubył uczestnikiemlub świadkiem

SPRAWOZDANIE

jest nieodmiennączęścią mowy;jego zadaniem jest łączenie ze sobąsłów i zdań

SPÓJNIK

wyrazwyglądający inaczej,ale znaczący to samo

SYNONIM

zwięzła, lapidarna,przeważnie jednozdaniowa wypowiedź,wyrażająca ogólną prawdę filozoficznąlub moralną,w sposóbzaskakujący i błyskotliwy

AFORYZM

całokształt zaprezentowanych zjawisk w utworze literackim

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY

nadanie cech ludzkich zwierzętom, roślinomlub przedmiotom

UOSOBIENIE (PERSONIFIKACJA)

część mowyzastępująca rzeczownik (np.ja), przymiotnik (np. mój), przysłówek (np. tam) lub liczebnik (np. tyle)i pełniąca ich funkcjew zdaniu

ZAIMEK

ustalonepołączenie wyrazowe, które ma znaczenie przenośne

ZWIĄZEK FRAZEOLOGICZNY

Niestety,to tylko mała część słówek, które powinieneś znać :)

# data[].attributes.attachment_link.title
SŁOWNICZEK POLONISTYCZNY by alakrawczyk.br on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
SŁOWNICZEKPOLONISTYCZNYczęść 1 Ala Krawczyk Robimy sobie dobrą herbatęi przypominamy niektóre podstawowepojęcia polonistyczne. Na podstawie podanej Ci definicjiodgadnij,o jakie słowo chodzi.Spawdzaj swoje odpowiedziklikając kopertę. osoba,do której kierowanesą słowa w wierszu ADRESAT środek stylistyczny, będący omówieniem np. zamiast "Wisła" - najdłuższa rzeka Polski PERYFRAZA wyrazy przeciwstawne,np.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pojawiające się cechy podziel na te, które należą do teatru greckiego i te, które charakteryzują epos.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mitologiczny świat można by podzielić na dwie części - część ziemską i królestwo podziemia. Przypomnij sobie jakie elementy je tworzyły i umieść je po właściwej stronie tabelki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
poetyka

arystoteles

Poetyka to teoria dzieła literackiego, co oznacza, że przedmiotem jej zainteresowania jest dzieło literackie(w szczególności język jako tworzywo).Oprócz struktury językowej poetyka bada:-strukturę świata przedstawionego utworu, motyw, postać literacką, temat, czyli kompozycję dzieła literackiego.Służy jako narzędzie interpretacji konkretnych utworów

Termin pojawił się pierwszy raz u Arystotelesa;

poetyka

Arystoteles (385-322 r. p.n.e.) to pilny uczeń Platona.Był synem nadwornego lekarza króla Macedonii. Był potem nauczycielem królewicza Aleksandra Wielkiego. Ten człowiek twardo stąpał po ziemi i nie odpowiadała mu nauka, która prowadzi myśl ludzką poza realny świat.

Geneza Dzieło Arystotelesa powstało ok. 335 r. p. n. e.i właściwie nosi tytuł O sztuce poetyckiej. Tekst nie zachował się niestety w całości. W swoim założeniu przedstawia poglądy Arystotelesa na temat teorii literatury i odbioru dzieła literackiego.

Autor na wstępie wyjaśnia, czego będzie dotyczyć jego wykład. Skupi się w nim na tym wszystkim, co dotyczy sztuki poetyckiej, a w szczególności na jej istocie, rodzajach i właściwościach. Wyjaśni także jak budować fabułę, aby utwór nosił znamiona piękna.

Arystoteles zaznacza, że wszystkie rodzaje sztuki mają charakter mimetyczny, czyli naśladowczy. Wymienia tu głównie: epopeję, tragedię, komedię i dytyramb

Dytyramb

Autor wyjaśnia, w jaki sposób artyści naśladują. Mówi, że jedni robią to przez malowanie,inni pracują głosem, używając rytmu, słowa i melodii; kolejni wykorzystują tylko melodię i rytm, grając na instrumentach; a tancerze naśladują jedynie rytm. Arystoteles widzi pewną trudność w umieszczeniu w tym zestawieniu sztuki słowa,którą buduje i proza i wiersz, jak również ich mieszanka.

Wśród sztuk naśladowczych Arystoteles wymienia także rodzaje twórczości, które wykorzystują jednocześnie rytm, śpiew i wiersz. Są to

poezja dytyrambiczna (pieśni liryczne)

poezja nomiczna (utwór liryczny z podkładem muzycznym),

tragedia

i komedia.

Autor dodaje, że w tragediach przedstawia się lepszych ludzi, a w komediach - gorszych.

Dalej Arystoteles dokonuje podziału postaci na

Arystoteles mówi o kolejnym zróżnicowaniu sztuki poprzez sposób przedstawienia tematu. Dodaje, że można:

opowiadać z pomocą bohatera,

w pierwszej osobie,

albo wszystkim postaciom dać pole do działania, przez co tworzyć się będzie fabuła.

Utwory poetyckie podzielić można na dwa kierunki: 1. przedstawiające pięknych bohaterów (hymny i pochwały)2. oraz te lżejsze, opisujących zwykłych ludzi.

Arystoteles szuka przyczyn powstania sztuki poetyckiej w ludzkiej naturze, która jest od dzieciństwa ukierunkowana na naśladowanie.W ten sposób człowiek zdobywa wiedzę. Człowiek posiada wrodzony instynkt naśladowczy oraz poczucie melodii i rytmu, dlatego w naturalny sposób powstała poezja.

Dla utworów satyrycznych charakterystycznym rytmem jest metrum jambiczne, a dla poezji poważnej - heroiczne. Tak powstała komedia i tragedia. Poeci piszący jamby zaczęli tworzyć komedie, a poważni autorzy epopei - sięgnęli po tragedię.

dytyramb

Fallicyzm lub kult falliczny - kult bogów związanych z płodnością (także z rolnictwem)

Arystoteles wskazuje, że komedia i tragedia powstały z improwizacji. Tragedia swoje korzenie ma w intonacjach dytyramb, a komedia - w intonacji pieśni fallicznych.

10

Komedia przedstawia ludzi gorszych i ich brzydotę, która jest śmieszna. Różnice między epopeją a tragedią dotyczą rodzaju wiersza, formy opowiadania i długości. W tragedii akcja dzieje się w ciągu jednego dnia. Tragedia zawiera w sobie wszystkie składniki epopei (ale nie odwrotnie).

Postacie występujące w tragedii muszą myśleć (wyrażane prawdy) i mieć charakter (widoczny w działaniu).

CHARAKTER

MYŚLENIE

WYSŁOWIENIE

11

Naśladowanie w tragedii ma miejsce z pomocą:

działających bohaterów (fabuły, charakteru, wysłowienie, myślenia bohaterów),

widowiska (stworzonego raczej przez scenografa niż autora),

śpiewu (który ozdabia całość).

12

Układ zdarzeń jest bardzo istotny w tragedii. Każda musi mieć początek, następujący po nim środek i koniec. Każda część musi być uporządkowana i posiadać nieprzypadkową wielkość. To, co przedstawione musi dać się jednorazowo objąć spojrzeniem widza, a fabuła powinna być łatwa do zapamiętania.Dobrze, jeśli będzie dłuższa, ale przy jednoczesnym trzymaniu się zasady,że dane zdarzenie będzie niosło prawdopodobieństwo przemiany losu.

13

Poeta ma za zadanie przedstawić wydarzenia, które mogłyby się wydarzyć, ale nie musi przedstawiać wydarzeń prawdziwych (dziś: fikcja literacka). Poezja ma w sobie powagę i filozoficzne podejście, opierając się na ogóle, a nie jednostce. Twórcy komedii najpierw układają fabułę utworu, a potem nazywają swoich bohaterów, wiedząc, że postacie, jako jednostki nie są tu istotne. Poeci tragiczni z kolei nadają swoim bohaterom najczęściej imiona tradycyjne, uwiarygodniając w ten sposób opowiedziane wydarzenia. Arystoteles jednak stwierdza, że trzymanie się imion wywodzących się z tradycji nie ma sensu. ale nic się nie stanie, jeśli wplecie w nią wydarzenia prawdziwe.

14

Autor porusza temat epizodów, jako przykładu fabuł, i akcji prostych. Epizodyczność rozumiana jest tu jako część fabuły, która nie łączy się z resztą za pomocą prawdopodobieństwa lub konieczności. Dobrze umiejscowione epizody i nieoczekiwane zdarzenia wywołują litość, trwogę, wzburzenie i zaskoczenie, co sprawia, że taka kompozycja fabuły jest piękna.

15

Arystoteles dokonuje podziału fabuły na:

prostą ( jednolita akcja bez perypetii)

zawikłaną (zmiana losu wiąże się z perypetią lub rozpoznaniem jako konsekwencja zdarzeń).

16

Do tragedii Arystoteles wprowadza też pojęcie: perypetia, to znaczy „zmiana biegu zdarzeń", odwrotna do dotychczasowej akcji. Mówi też o patosie - czyli "bolesnym lub zgubnym zdarzeniem", budzącym silne emocje, np. zabójstwo.

17

Arystoteles dokonuje ilościowego podziału tragedii na:

prolog (poprzedza wejście chóru),

parados (wejście chóru i jego poierwsza pieśń)

epejsodion (część tragedii tworząca całość z wejściami chóru),

stasimon (pieśń wykonywana przez chór stojący na orchestrze, pod przewodnictwem koryfeusza. Stasima oddzielały partie bialogowo-monologowe odgrywane przez aktorów epeizodia)

eksodos (pieśń śpiewana na zakończenie tragedii przez chór schodzący z orchestry).

18

Autor mówi, jak należy układać idealną fabułę dramatyczną: „Struktura najpiękniejszej tragedii nie może być prosta - lecz zawikłana". Ma budzić litość i trwogę. Bohaterem nie powinien być niegodziwiec, na którego spada szczęście, ale postać nieposzlakowana także nie jest odpowiednia. Najlepiej, jeśli bohater jest człowiekiem, który się nie wyróżnia, ale cieszy się szacunkiem innych. Taka postać powinna zbłądzić w życiu, co wzbudza emocje. Fabuła powinna mieć jedno zakończenie i prowadzić od szczęścia do nieszczęścia bohatera, który zbłądził.

Może się to odbyć na różne sposoby:

postać może być świadoma pokrewieństwa i działać z premedytacją,

bohater może nieświadomie zabić kogoś bliskiego i po fakcie dowiedzieć się, co uczynił,

albo tuż przed dokonaniem zbrodni rozpoznać w ofierze jej prawdziwą tożsamość.

19

Tragedia ma wzbudzać litość i trwogę nie przez samo widowisko, a przez układ zdarzeń, który pobudzi te uczucia nie tylko w widzu, ale też w czytelniku.Bolesne wydarzenia to takie, kiedy bliskie sobie osoby dokonują strasznych czynów, np. brat zabija brata.

20

Autor wskazuje także, iż: „rozwiązanie węzła dramatycznego fabuły musi wynikać z samego układu zdarzeń". Zaleca także, aby nie wplatać w główną akcję ingerencji bogów jako składnika irracjonalnego. Arystoteles zauważa, że należy wzorować się na malarzach, którzy na portretach przedstawiają ludzi piękniejszymi, niż są w rzeczywistości. Według tej zasady należy budować także sylwetki bohaterów.

21

Arystoteles mówi, w jaki sposób układać fabułę. Wskazuje, że poeta na początek musi mieć bardzo wyraźny obraz fabuły. Mając pewność, że nie pojawiają się w niej żadne sprzeczności, można zacząć budować epizody i je rozwijać. Dopiero kolejnym etapem jest nadawanie imion postaciom. Należy pamiętać, że w dramatach epizody są krótkie w przeciwieństwie do epopei, która mocno je rozwija, osiągając znacznie większe rozmiary.

22

Arystoteles dzieli fabułę tragedii na dwie części: zawiązanie - od początku tragedii, aż to zwrotu akcji, i rozwiązanie, czyli wszystko, co dzieje się już do końca od momentu zmiany losu bohatera.Dalej autor dzieli tragedię na kilka odmian:

zawikłaną (z perypetią i rozpoznaniem),

patetyczną (np. utwory Ajasa i Iksjona),

etyczną (np. „Kobiety z Ftyi" i „Peleus")

i tragedię widowiskową (np. „Prometeusz" i „Córki Forkysa").

Ponadto poeta powinien zadbać o spójność śpiewu chóru z fabułą i traktować go jak kolejnego aktora. Pieśni chóru nie powinny być oderwane od właściwej akcji.
23

Arystoteles dużą wagę przywiązuje do języka.Uważa, że język poetycki powinien być jasny i niepospolity. Jasność osiągnąć można, używając słów pospolitych, zaś poetyckość, dzięki zastosowaniu wyszukanych słów i takich środków, jak metafora i ozdobnik. Najlepiej mieszać język pospolity i wyszukany - wówczas nie będzie przyziemnie, a jednocześnie będzie zrozumiale.

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/arystoteles-poetyka.html

Po więcej informacji sięgnij tutaj

Stopa - najmniejsza jednostka miary wierszowej. W antycznej wersyfikacji stopami były powtarzające się układy sylab długich i krótkich. W nowożytnej wersyfikacji - pojęcie stopy zmodyfikowano, określając nim powtarzające się układy sylab akcentowanych i nieakcentowanych.

# data[].attributes.attachment_link.description
poetyka arystoteles Poetyka to teoria dzieła literackiego, co oznacza, że przedmiotem jej zainteresowania jest dzieło literackie(w szczególności język jako tworzywo).Oprócz struktury językowej poetyka bada:-strukturę świata przedstawionego utworu, motyw, postać literacką, temat, czyli kompozycję dzieła literackiego.Służy jako narzędzie interpretacji konkretnych utworów Termin pojawił się pierwszy raz u Arystotelesa; poetyka Arystoteles (385-322 r.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ARYSTOTELES

RETORYKA

Laurent de La Hire , ok 1650, domena publiczna,

RETORYKA

to sztuka posługiwania się słowem; umiejętność wynajdowania możliwych sposobów przekonywania odbiorców komunikatu

Traktat Arystotelesa dotyczący zagadnień retorycznych powstawał początkowo jako luźne notatki uczonego w trakcie jego pobytu w Akademii Platońskiej. Ostatecznie powstanie dzieła datuje się na 330 rok p.n.e.

geneza

Sztuka pięknego przemawiania z użyciem logicznej argumentacji była dla starożytnych Greków i Rzymian warunkiem życia publicznego. Politycy i filozofowie, wygłaszając wspaniałe mowy, zdobywali pozycję i wywierali realny wpływ na społeczeństwo.

Dzieło zostało podzielone na trzy księgi, przedstawiające metody przekonywania słuchaczy.

1. Ethos

Mowa popisowa

Pierwszym sposobem, w jaki mówcy mogą przekonać słuchaczy do swojego stanowiska, jest apelowanie domoralności odbiorców.

Mowa sądowa

Mowa doradcza

ETHOS

Jej przedmiotem jest obrona lub oskarżenie kogoś, jest podporządkowana kategorii sprawiedliwości i niesprawiedliwości.

Inaczej mówiąc polityczna, która ma zachęcać słuchaczy do czegoś lub powstrzymywać ich przed czymś. Skupia się na pożytku lub szkodzie słuchających.

Takie wypowiedzi zawierają naganę lub pochwałę, a ich zadaniem jest rozróżnienie szlachetności i niegodziwości.

2. Pathos

2. Pathos

Pathos to greckie słowo używane w odniesieniu do emocji, na przykład takich jak litość czy smutek.

PATHOS

3. Logos

Dla Arystotelesa to najważniejsza i najskuteczniejsza z metod. Według niego logika pomaga mówcy zademonstrować prawdę za pomocą przekonujących argumentów odpowiednich do sprawy.

LOGOS

strategie retoryczne

Pomyślne wdrożenie etosu, patosu i logos zależy od skuteczności różnych strategii retorycznych.Kilka bardziej znanych strategii sztuki komunikacji to:

Pytanie retoryczne

zachęca widzów do myślenia o oczywistej odpowiedzi

Analogia

ustanawia bardziej znaną koncepcję wyjaśniającą bardziej skomplikowany lub zdalny temat

Obalenie

obala lub odrzuca twierdzenie

Antyteza

używa mocno kontrastujących słów, obrazów lub pomysłów

Równoległość

powtarza strukturę gramatyczną, aby podkreślić ważną ideę

Powtórzenie

powtarza konkretne słowo lub frazę, aby zapewnić, że publiczność zwraca na siebie uwagę

Załadowane słowa

używa konotacji słów, aby grać na emocjach publiczności

Przekształcenie

wyraża ten sam pomysł, ale innymi słowami, aby wyjaśnić lub podkreślić

Niedopowiedzenie lub przesada

używanie ironii, zwrócenie uwagi na jakiś pomysł lub podkreślenie pomysłu poprzez przesadę

Styl i forma

Jakkolwiek Arystoteles najbardziej cenił prawdę i fakty, to jednak wiedział, że mogą one nie wystarczyć, aby przekonać publiczność do choćby najsłuszniejszych racji. Wiedział, że ludzie mają skłonność przywiązywać wagę do piękna słów i formy wypowiedzi, niekiedy bardziej niż do treści przemówienia.

Dlatego też wskazywał na konieczne sposoby uczynienia przemówienia bardziej atrakcyjnym dla widzów czy słuchaczy.

Najważniejsze cechy dobrej mowy to:

jasność i prostota wypowiedzi

poprawna gramatyka i zwięzłość

unikanie ambiwalencji, niejednoznaczności słów

umiar w zastosowaniu środków językowych

Arystoteles był zwolennikiem precyzji, konkretu i preferował krótkie, dosadne przemówienia, jednak podkreślał, aby miały one właściwą kompozycję.

w którym pada zapowiedź, czego dotyczy przemówienie (miejsce na ethos)

w którym mówca przedstawia swoją interpretację sytuacji, o której mówi (pathos),

w której należy dowieść, że przedstawione wcześniej stanowisko jest prawdziwe, logiczne, poparte faktami. W tym miejscu warto też sformułować kontrargumenty i je obalić (logos)

a często też jakiś przejmujący retoryczny zabieg, np. jakiś zwrot do słuchaczy, elipsa, czy pytanie retoryczne.

argumentacja

Mowa powinna zawierać maksymalnie cztery części:

wstęp

rozwinięcie

konkluzja

Arystoteles uważał retorykę za istotną dziedzinę społecznego funkcjonowania, która nie musi i nie powinna polegać na manipulacji. Jasno odróżnił perswazję od manipulacji. Aby skutecznie przemawiać, czyli przekonywać słuchaczy do swoich racji, można zaprezentować się jako autorytet moralny i merytoryczny, można zaangażować emocje słuchaczy, oraz przede wszystkim należy przedstawić słuchaczom logiczne argumenty, które powinny być najbardziej przekonujące.

Podsumowanie

Czy retoryka jest przydatna w dzisiejszych czasach?

Tak, retoryka jest dziś bardzo przydatna. Retoryka zapewnia lepsze zrozumienie odbiorcy i stosowana jest do celów motywacyjnych, edukacyjnych i komunikacyjnych. Retoryka pomaga w wzbudzaniu emocji i budowaniu zaangażowania wśród odbiorców. Zapewnia również lepszą łatwość wyrażania swoich pomysłów, opinii i idei. W ten sposób staje się bardziej skutecznym narzędziem do wywierania wpływu i kształtowania opinii innych.

Arystoteles z popiersiem Homera

Rembrandt

Zródła:

https://kanonlektur.pl/wpisy/retoryka-arystotel/#1-ethos

https://eszkola.pl/jezyk-polski/retoryka-opracowanie-10461.html

https://pieknoumyslu.com/retoryka-arystotelesa-patos-etos-i-logos/

Rafael Santi, Szkoła ateńska (fragment)

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
ARYSTOTELES RETORYKA Laurent de La Hire , ok 1650, domena publiczna, RETORYKA to sztuka posługiwania się słowem; umiejętność wynajdowania możliwych sposobów przekonywania odbiorców komunikatu Traktat Arystotelesa dotyczący zagadnień retorycznych powstawał początkowo jako luźne notatki uczonego w trakcie jego pobytu w Akademii Platońskiej. Ostatecznie powstanie dzieła datuje się na 330 rok p.n.e.