# data[].attributes.body
VIẾT ĐOẠN VĂN NÊU SUY NGHĨ CỦA EM VỀ Ý NGHĨA CỦA SỰ SẺ CHIA TRONG HOÀN CẢNH XÃ HỘI HIỆN NAY.

# data[].attributes.body
Xã hội bộn bề với bao nhiêu thứ khiến con người phải lo toan, quên mất đi những tình cảm tốt đẹp đáng trân trọng. Một trong những tình cảm tốt đẹp ấy là tình yêu thương giữa con người vậy con người- lòng sẻ chia. Vậy tình yêu thương đó là gì? Đó là sự đùm bọc san sẻ trong mọi khó khăn và lòng trắc ẩn của con người. Người có tình yêu thương là người luôn giúp đỡ người khác. Thật không khó để bắt gặp những người luôn sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau. Chúng ta có thể thấy qua chương trình "Cặp lá yêu thương" của đài truyền hình Việt Nam hay là tấm gương - ca sĩ Thủy Tiên. Chị đã quyên góp một số tiền lớn để giúp bà con Đồng bằng sông Cửu Long vượt qua hạn mặn. Thật vậy, sự san sẻ là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Tình sẻ chia không chỉ đem đến hạnh phúc cho người khác mà còn giúp tâm hồn bạn nhẹ nhàng hơn, thư thái hơn. Chưa dừng lại ở đó, tình yêu, sự san sẻ, gắn bó với nhau khi gặp khó khăn còn chính là động lực to lớn giúp những "lá rách", mảnh đời bất hạnh vươn lên mạnh mẽ trong cuộc sống. Tuy nhiên, chúng ta phải thật sự tỉnh táo khi dành tình cảm, sự sẻ chia cho người khác. Vì bây giờ có rất nhiều kẻ chuyên đi lợi dụng tấm lòng tốt của người khác để chuộc lợi cho bản thân. Chính vì vậy, mỗi người hãy bồi dưỡng cho mình một tình yêu thương giữa con người với con người, và khi đã nhận sự giúp đỡ của người khác, hãy biết phấn đấu và nỗ lực để không phụ lại lòng tốt của họ.

# data[].attributes.body
Với tôi, sự sẻ chia trong xã hội hiện nay là một điều rất quan trọng, nhất là với tình hình dịch bệnh căn thẳng như hiện tại. Sự sẻ chia xuất phát từ những trái tim biết đồng cảm và biết yêu thương và thể hiện bằng cách giúp đỡ cho mọi người xung quanh khiến tình cảm đó ngày càng được lan toả, giúp cho mọi người không sống lạnh nhạt với nhau. Trên thực tế, chúng ta có thể sễ dàng bắt gặp những người như thế này, từ các tình nguyện viên đến các bác sĩ trong tuyến đầu chống dịch, từ những mạnh thường quân không ngần ngại quyên góp đến các anh chiến sĩ đang đưa bước chân đến các vùng miền xa xôi để giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, hay là những người bạn bè giúp đỡ nhau trong học tập khiến chúng ta thật sự cảm phục. Tuy nhiên vẫn không khó để thấy một số người ích kỉ chỉ nhận chứ không biết cho đi. Họ chỉ quan tâm bản thân sẽ nhận được gì chứ không quan tâm bản thân sẽ cho gì. Vậy nên chúng ta đều phải học cách đồng cảm và sẽ chia, giúp đỡ ngừoi xung quanh từ những điều nhỏ nhất. Người cho đi mà không mong nhận lại sẽ cảm thấy thanh thản, giúp đỡ mọi người ta sẽ thấy bản thân mình có ích, được  yêu mến và tôn trọng.

# data[].attributes.body
Từ lâu dân tộc ta đã có nhiều truyền thống nhân văn cao đẹp như lòng yêu nước , lòng yêu thương con người hay tinh thần đoàn kết tương thân tương ái,... Một trong những biểu hiện cho tinh thần đoàn kết ấy là sự sẻ chia trong xã hội hiện nay . Sự sẻ chia là một dạng tình cảm xuất phát từ trái tim đồng cảm và san sẻ giữa người với người , hay nói cách khác chính là sự cho đi mà không mong cầu nhận lại . Sẻ chia đến với mọi người bằng những điều nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống nghiên về hai phương diện vật chất và tinh thần .  Nhất là trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay tinh thần sẻ chia càng có sức hút lan tỏa , bằng những bữa cơm từ thiện , sự quyên góp thực phẩm cứu trợ từ các mạnh thường quân trong và ngoài nước và mọi người hay chính là tinh thần chống dịch của các y bác sĩ ngay trên tuyến đầu chống dịch,... Mỗi người đều là một niềm hy vọng giúp chúng ta vững tin chiến thắng đại dịch và đồng thời điểm tô cho đời thêm đẹp bằng những hành động ý nghĩa . Tuy rằng sự sẻ chia mang đến cho mọi người nhiều ý nghĩa trong cuộc sống, xã hội nhưng vẫn còn sót lại những thành phần ích kỷ chỉ nghĩ đến lợi ích riêng của mình ,thật đáng lo ngại !  .Tóm lại sự sẻ chia là một đức tính tốt của con người .Không chỉ đc lan tỏa trong đại dịch mà luôn hiện diện ngay trong cuộc sống thường nhật của chúng ta nên mong rằng chúng ta sẽ luôn giữ được điều ấy cho chính mình như câu nói " Không ai trở nên nghèo túng vì cho đi - Anne Frank "

# data[].attributes.body
Trong hoàn cảnh xã hội hiện nay, dịch bệnh Covid-19 đã trở nên vô cùng hỗn loạn và khó kiểm soát. Tuy nhiên cũng có không ít những sự sẻ chia, những sự giúp đỡ đối với mọi người trong xã hội kể cả có nhiễm bệnh hoặc không nhiễm bệnh. Đó là hành động đáng tuyên dương nhất trong thời buổi khó khăn hiện nay. Sự sẻ chia những niềm vui, nỗi đau, nỗi buồn có thể giúp cho những người xung quanh càng có ý chí hơn, giúp họ vơi bớt đi nỗi buồn của bản thân, tích cực và lạc quan, sẽ có những bước ngoặt mới trong cuộc sống. Sẻ chia khiến cuộc sống này nhân đạo hơn, thể hiện được tinh thần đoàn kết của nhân dân, giữ người với người. Vậy mà ở đâu đó xung quanh ta, vẫn còn những kẻ ích kỷ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân mà không hề quan tâm đến người khác, thật đáng lên án. Đứng trước hiện trạng này, tất cả chúng ta phải học cần cảm thông, sẻ chia cho nhau để cùng nhau vượt qua, kể cả những hành động nhỏ nhặt nhất. Vì vậy, hãy rèn luyện cách cho đi để cuộc sống trở nên ý nghĩa và hạnh phúc hơn.

# data[].attributes.headline
Hiện nay, giữa mùa dịch dã đầy hiểm nghèo này, từng con người ai nấy đều bị ảnh hưởng ít nhiều trong cuộc sống. Và ở hoàn cảnh giữa người với người như những ốc đảo, vẫn thấy chan chứa niềm tin yêu và hy vọng giúp ta cùng nhau vượt qua mọi khó khăn. Ta nói, sự chia sẻ chia là khi con người cùng nhau san sẻ, giúp đỡ nhau về mặt thể chất và tinh thần. Nên trong hoàn cảnh hiện tại và cả sau này, sự chia sẻ, quan tâm là cầu nối giữa người với người. Một trong những ví dụ tiêu biểu là bao nhiêu các y bác sĩ, những tình nguyện viên ngày đêm chiến đấu, giúp đỡ những người hoạn nạn. Cùng với những người dân ở nhà luôn sẵn sàng chia sẻ những lời động viên và các phần quà đầy ý nghĩa. Qua sự sẻ chia giữa mùa dịch này, ta có thể thấy được ý nghĩa tích cực của những hành động thiện nguyện này. Tình người giúp nâng đỡ tinh thần cho cả những người “nhận được” và “cho đi”, cũng như mang lại niềm vui, sự hài lòng cho bản thân và người khác.

# data[].attributes.subject
Hiện nay, giữa mùa dịch dã đầy hiểm nghèo này, từng con người ai nấy đều bị ảnh hưởng ít nhiều trong cuộc sống. Và ở hoàn cảnh giữa người với người như những ốc đảo, vẫn thấy chan chứa niềm tin yêu và hy vọng giúp ta cùng nhau vượt qua mọi khó khăn. Ta nói, sự chia sẻ chia là khi con người cùng nhau san sẻ, giúp đỡ nhau về mặt thể chất và tinh thần. Nên trong hoàn cảnh hiện tại và cả sau này, sự chia sẻ, quan tâm là cầu nối giữa người với người. Một trong những ví dụ tiêu biểu là bao nhiêu các y bác sĩ, những tình nguyện viên ngày đêm chiến đấu, giúp đỡ những người hoạn nạn. Cùng với những người dân ở nhà luôn sẵn sàng chia sẻ những lời động viên và các phần quà đầy ý nghĩa. Qua sự sẻ chia giữa mùa dịch này, ta có thể thấy được ý nghĩa tích cực của những hành động thiện nguyện này. Tình người giúp nâng đỡ tinh thần cho cả những người “nhận được” và “cho đi”, cũng như mang lại niềm vui, sự hài lòng cho bản thân và người khác.

# data[].attributes.body
02
Quỳnh anh

# data[].attributes.body
Trong hoàn cảnh xã hội hiện nay, dịch Covid-19 đang diễn ra ngày càng phức tạp khó khăn cho người dân Việt Nam. Trước tình hình dịch bệnh cùng nhiều giải pháp cộng ý thức nâng cao để phòng chống dịch, những việc làm từ thiện cho người gặp khó khăn dù chỉ là một bữa ăn cũng đều mang ý nghĩa thiết thực. Khi cả nước đang trong chỉ thị cách ly xã hội những người gặp khó khăn chỗ ở, lương thực hay cả thu nhập kiếm sống. Nhằm phát huy tinh thần "Lá lành đùm lá rách" nhiều cá nhân, nhóm thiện nguyện đã vận động san sẻ mọi người và đã có biết bao chuyến xe nghĩa tình từ tỉnh đến thành phố chuyên chở thực phẩm hỗ trở để người dân an tâm chống dịch cùng niềm tin chiến thắng. Không thể không nhắc đến bác sĩ, y tá đang nỗ lực tình nguyện hỗ trợ cho bệnh dân, chẳng sợ khó khăn, nguy hiểm bởi lương tâm họ không cho phép. Có sự hi sinh nào cao quý hơn khi tất cả chỉ vì mục đích cứu người. Thật sự cảm mến đến những chiến sĩ tuyến đầu, những người tình nguyện tham gia giúp đỡ trong thời gian khó khăn này.

# data[].attributes.body
Trong khoảng thời gian vừa qua, việc sẻ chia trong xã hội là mấy chốt cho sự phát triển . Con người chúng ta từ xa xưa đã hình thành nếp sống theo bầy đàn. Từ thời tiền sử, tổ tiên ta đã cùng nhau săn bắt, cùng nhau hái lượm, kề vai sát cánh để vượt qua thử thách của tạo hóa. Giờ đây, tập tục ấy gắn kết con người chúng ta lại với nhau hơn bao giờ hết. Những ngày vừa qua, dịch bệnh Covid-19 không ngừng sinh sôi, mang đến sự đau thương và mất mát, vì vậy ta cần phải có sự sẻ chia. Không chỉ sẻ chia về của cải vật chất, mà còn về cả tinh thần. Ta chia bớt đi nỗi đau, san sẻ tình yêu thương đến với những y bác sĩ tại tuyến đầu chống dịch, những bệnh nhân và người nhà bị bỏ lại phía sau cùng đồng bào. Chia sẻ là món quà tinh thần to lớn nhất dành cho xã hội. Sự sẻ chia giống như máu tuần hoàn trong cơ thể, máu cần được truyền đến mọi nơi trong cơ thể để sống cũng như chúng ta cần sẻ chia cùng mọi người để xã hội có thể bềnh vững đương đầu.

# data[].attributes.headline
VIẾT ĐOẠN VĂN NÊU SUY NGHĨ CỦA EM VỀ Ý NGHĨA CỦA SỰ SẺ CHIA TRONG HOÀN CẢNH XÃ HỘI HIỆN NAY. 

# data[].attributes.subject
VIẾT ĐOẠN VĂN NÊU SUY NGHĨ CỦA EM VỀ Ý NGHĨA CỦA SỰ SẺ CHIA TRONG HOÀN CẢNH XÃ HỘI HIỆN NAY. 

# data[].attributes.body
Sự sẻ chia là gì? Nó có ý nghĩa gì đối với cuộc sống của chúng ta? Sẽ chia là sự san sẻ, giúp đỡ, trao gửi những điều tốt đẹp từ bản thân đến người khác. Sẻ chia chính là cho đi mà không mong muốn được nhận lại, sự sẽ chia có thể là một lời động viên, một lời khen, hoặc chỉ là một cái ôm. Hiện nay sự sẻ chia của chúng ta đã mờ nhạt hơn lúc trước rất nhiều thường là vì mạng xã hội đã làm phai đi sự yêu thương ở trong con người ta. Nhưng không phải là không có, ví dụ như là người dân nước ta đã quyên góp cho những bênh nhân mắc bênh covid trong thời gian vừa qua hoặc là mọi người chia sẽ cho nhau đồ ăn dự trữ qua mùa đại dịch này, ở đâu đó trên thế giới này vẫn còn rất nhiều tình thương. Nếu bạn muốn thế giới không lạnh nhạt nữa thì hãy bắt đầu tập yêu thương những người xung quanh để truyền đi cái năng lượng tích cực của sự sẻ chia. Bởi đúng như một nhà văn Nga từng nói: “Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương của con người”.

# data[].attributes.body
Có nhà vân nào đó đã từng nói "Nơi lạnh nhất Trái Đất không phải là bắc cực, mà là nơi không có tình thương." Tình thương là giá trị cao quý tốt đẹp đối với cuộc sống của mỗi con người. Có rất nhiều biểu hiện của tình thương, trong đó có cả sự sẻ chia. Vậy sẻ chia là gì? Sẻ chia là một dạng tình cảm xuất phát từ trái tim, sự đồng cảm và tình yêu thương được thể hiện khi ta biết quan tâm, lo lắng và giúp đỡ những người xung quanh. Nói cách khác, sẻ chia chính là cho đi mà không mong muốn được nhận lại. Sẻ chia sẽ giúp bạn phát triển các mối quan hệ xã hội, tạo nên sự gắn kết giữa chính bạn với mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, khi bạn biết sẻ chia, giúp đỡ những người khó khăn thì chắc chắn rằng bạn cũng sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn và cảm thấy tự hào một chút về bản thân vì đã vừa làm một việc tốt. Trong thực tế, không quá khó khăn để ta có thể biết và bắt gặp những người mang trong mình đức tính này. Những tình nguyên viên mang trên mình chiếc áo màu xanh của sự hy vọng luôn sẵn sàng hỗ trợ tuyến đầu chống dịch COVID-19. Các bác sĩ thì hi sinh bản thân, luôn không ngừng nghỉ chữa bệnh, giúp đỡ các bệnh nhân mắc COVID-19 thay vì họ sẽ được ở bên cùng với gia đình của mình. Hay các mạnh thường quân không ngại vất vả đến với các cùng thiếu lương thực, thực phẩm để hỗ trợ cho người dân gặp khó khăn trong mùa dịch... Song song với điều đó, vẫn có một số người ích kỉ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân mình mà không quan tâm đến người khác nghĩ gì, muốn gì, cần giúp đỡ gì. Đó là những người cần bị phê phán. Tóm lại, sẻ chia là một đức tính tốt của con người. Vì vậy mỗi chúng ta hãy rèn luyện cho mình sự trao đi yêu thương để cuộc sống này trở nên ý nghĩa hơn nhé.

# data[].attributes.body
Bài Làm
Dịch Covid-19 bùng phát khiến cuộc sống của những người nghèo thêm chật vật với gánh nặng mưu sinh. Trước khó khăn của đại dịch Covid-19, Chính phủ đã thực hiện  hỗ trợ nền kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, đặc biệt là quan tâm đến cuộc sống của người dân, với các gói hỗ trợ người lao động, đảm bảo an sinh xã hội.Và trên hết là nghĩa tình đồng bào ruột thịt của người Việt trong khó khăn hoạn nạn đã được thể hiện rõ nét trong những ứng xử kịp thời của Đảng, Nhà nước ta khi triển khai các hoạt động bảo hộ công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập ở nước ngoài được trở về nước an toàn trong phòng chống dịch đã để lại những cảm xúc và ấn tượng tốt đẹp.Những nghĩa cử đẹp trong cộng đồng cả mùa dịch Covid-19 đã cho thấy niềm tin về lòng tốt, sự sẻ chia, là trách nhiệm và ý thức công dân của con người trong xã hội vẫn luôn tỏa sáng đúng lúc và hơn thế chính sự ấm áp những nghĩa cử cao đẹp của tình người đã đưa con người lại gần nhau hơn cho thấy một Việt Nam đoàn kết, sáng ngời tấm lòng sẻ chia. Thật cảm động với dòng chữ “Ai cần cứ đến lấy. Nếu khó khăn, hãy lấy một gói mỗi ngày. Nếu bạn ổn xin nhường cho người khác” đã xuất hiện khắp mọi nơi trong thời gian cả nước phòng, chống dịch Covid-19 làm lay động hàng triệu trái tim Việt hướng về vì sự tử tế, về lòng sẻ chia và trên hết là nghĩa tình đồng bào ruột thịt sẵn sàng nhường cơm, sẻ áo giúp nhau vượt qua khó khăn hoạn nạn.Có thể nói, những hành động nghĩa cử cao đẹp trong khó khăn, hoạn nạn đã sưởi ấm tình người càng thêm ấm áp và lan tỏa luồng năng lượng tích cực. Hành động kịp thời của những người đứng đầu đất nước; sự tham gia chủ động, tích cực, quyết liệt, hiệu quả của chính quyền các cấp cùng sự ủng hộ đồng lòng của nhân dân đã cho thấy sự gắn kết bền chặt nghĩa tình đồng bào ruột thịt trong khó khăn càng đoàn kết, chia sẻ, tương thân tương ái làm sáng ngời tấm lòng Việt trong hoạn nạn.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống này vẫn còn tồn tại rất nhiều những điều kì diệu đến từ trái tim của con người. Họ san sẻ niềm vui, nỗi buồn, những trạng thái tình cảm, tâm hồn với nhau, chia sẻ những khó khắn về vật chất, giúp đỡ nhau khi không có khả năng thực hiện. Chia sẻ cũng là một hành động đơn giản bắt nguồn từ những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống mà bất cứ ai cũng có thể làm được. Chỉ cần chúng ta có một tấm lòng thì dù sự chia sẻ của chúng ta  nhỏ bé nhưng cũng được người khác trân trọng. Đặc biệt là trong mùa đại dịch hiện nay, sẻ chia là điều rất cần thiết với chúng ta.  Những việc làm đẫm tình người như nhường cơm sẻ áo , hỗ trợ hàng chục tấn khẩu trang vải ở những vùng quê để giúp đỡ những người nghèo khó chống dịch. Chính  những hành động sẻ chia đó là sợi dây nối liền tình cảm giữa con người lại với nhau, khiến con người có thêm động lực, niềm vui và sự ấm áp trong cuộc sống. Tuy nhiên vẫn có những người rất vô tâm, chỉ biết suy nghĩ cho cuộc sống của mình, lợi ích của mình mà không để ý mọi người xung quanh đang cần được giúp đỡ, điều đó khiến cuộc sống trở nên ngột ngạt, lãnh lẽo hơn bao giờ hết. Sẻ chia chính là một trong những điều kì diệu đến từ trái tim của con người mà ta nhất định phải có để tạo nên cuộc sống tràn đầy ý nghĩa, vui tươi hơn.

# data[].attributes.body
khi đối mặt với nghịch cảnh ,con người chúng ta cần phải hợp tác , sẻ chia với nhau .Đó là yếu tố cần thiết để tạo nên một khối xã hội vững chắc và tràn đầy tình thương. vậy sẻ chia là gì?Tại sao nó lại quan trọng nhất là trong xã hội hiện nay đến như vậy? Sẻ chia là một dạng tình cảm xuất phát từ trái tim, sự đồng cảm, lòng trắc ẩn và tình yêu thương, được thể hiện khi ta biết quan tâm, lo lắng và giúp đỡ những người xung quanh. Nói cách khác, sẻ chia chính là cho đi mà không chờ đợi để nhận lại. Biết sẻ chia chắc chắn sẽ giúp bạn phát triển các mối quan hệ xã hội, tạo nên sự gắn kết với những người xung quanh, từ đó không bao giờ cảm thấy cô đơn, lạnh lẽo. Đồng thời khi ai đó gặp khó khăn,mình giúp được họ , dù chỉ một chút thôi thì chắc chắn mình sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn nhiều. Không khó để chũng ta có thể nhìn thấy hành động sẻ chia này, nhất là trong mùa dịch bệnh hiện nay . Những bác sĩ xả thân, cống hiến và chia sẻ sức lực của mình để bệnh nhân ngày cằng khoẻ mạnh hơn . Những tình nguyện viên , những chú bộ đội dưới thời tiết nóng nực hay giông bão đều một lòng chia sẻ sự đoàn kết với nhau vói hy vọng mai sau này dịch bệnh sẽ qua mau . Dưới những bùn lầy , họ là đoá hoa sen bừng nở điểm tô cho vườn đời và không ngại đối mặt với giông bão sắp tới. Chúng mình có thể trở nên giống họ cũng với những việc nhỏ nhoi ấy như sẻ chia yêu thương với gia đình của mình và hãy nhớ rằng:“Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương của con người”.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống của mỗi con người sự sẻ chia và đồng cảm dường như là điều không thể thiếu. Với tình hình xã hội hiện tại, đặc biệt là lúc dịch bệnh COVID-19 đang hoành hành, thì sự sẻ chia đã trở thành một tiếng vang của cả cộng đồng, tiếng vang ấy đã trở thành sự cứu rỗi cho những người đang sống trong hoàn cảnh bần cùng vì dịch bệnh quái ác, cùng đứng lên đẩy lùi sự khó khăn của dịch bệnh, thiên tai. Sự sẻ chia ấy đến từ tâm của mỗi con người, nó xuất phát từ sự quan tâm, đồng cảm khi va chạm với những hoàn cảnh khó khăn như vậy. Cuộc sống là sự tổng hoà của những mối quan hệ trong xã hội, sự chia sẻ giúp con người tiếp xích lại gần nhau hơn, tình cảm giữa con người với nhau trở nên khăng khít hơn. Bởi vì vậy, ta không khó để thấy những anh bộ đội, những người dân quân và những tình nguyện viên, cho dù họ khoác lên những bộ đồng phục, những bộ quân phục khác nhau nhưng họ đều có cùng một suy nghĩ, nhiệm vụ và chí hướng. Đó là chung tay giúp đỡ người dân, cùng nhau đẩy lùi đại dịch. Tuy nhiên cho dù như vậy, vẫn có những người ích kỉ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ mặc kệ những người xung quanh nghĩ gì, cần gì, mà chỉ biết nghĩ cho bản thân mình. Vì vậy chúng ta phải học cách sẻ chia dù là nhỏ nhất cũng có thể góp phần thay đổi những gì xã hội chúng ta đang đối mặt hiện nay.

# data[].attributes.body
Đối với em suốt mười sáu năm qua em chưa bao giờ cảm thấy sự sẻ chia, đồng cảm và yêu thương quan trọng như thời điểm hiện giờ. Dịch bệnh Covid 19 đã lấy đi quá nhiều thứ của tất cả chúng ta, nhưng cũng cho ta thấy sự đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau vẫn còn đó trong trái tim mỗi người. Cái thời điểm dầu sôi lửa bỏng, virus lây lan lấy đi bao nhiêu sinh mạng, ăn cơm với nước tương nước mắm, nhưng đâu đó vẫn có những người hùng, những mạnh thường quân đem lòng nhân ái lan toả đến khắp mọi nơi khó khăn. Như có thực phẩm cho thực phẩm, có tiền thì ủng hộ, mua bình oxy hay máy trợ thở cho bệnh nhân nhiễm Covid, tình nguyện làm cộng tác viên, test ở địa phương hay đi gác chốt... Chưa dừng lại ở đó, các anh các chú bộ đội từ khắp mọi nơi vào TPHCM giúp kiểm soát những người ra đường, mua lương thực hay vật dụng cần thiết cho người dân, đúng là những lúc thế này cảm thấy ấm lòng biết bao! Dù vậy, vẫn có những người "thừa nước đục thả câu", đánh vào tâm lý thiếu thốn mọi thứ của dân để bán hàng giá ngày càng tăng đến mức "cắt cổ", cũng như có câu "nếu không thể tử tế xin hãy tử vong". Cho dù có những thành phần như vậy thì cũng không thể ngăn được tình yêu thương và sự sẻ chia ngày một lan rộng của nước ta, thật sự đáng để tự hào. Nhờ những tấm lòng nhân ái của những nhà thiện nguyện hay bất kì ai đã ngày một cố gắng giúp đỡ đất nước đẩy lùi dịch bệnh, em dám tin rằng Covid 19 sẽ sớm biến mất và trả lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho đất nước ta! Em vẫn luôn đặt mục tiêu rằng khi lớn em đã tự kiếm ra tiền vẫn luôn để một khoản để làm công tác thiện nguyện, chia sẻ những gì mình có thể và giúp đỡ đất nước ngày một phát triển như cách mà cha mẹ em vẫn đang làm.

# data[].attributes.body
Có một nhà văn nào đó đã từng nói "Nơi lạnh nhất Trái Đất không phải là bắc cực, mà là nơi không có tình thương". Tình thương là giá trị cao quý tốt đẹp ở đời, có thể nâng niu cuộc sống con người. Một trong những biểu hiện của tình yêu thương là sự sẻ chia. Cuộc sống thay đổi, sự sẻ chia trong xã hội hiện nay cũng khiến mọi người có nhiều suy nghĩ. Vậy sẻ chia là gì? Có thể nói sẻ chia là cùng người khác san sẻ vui buồn, những trạng thái tình cảm, tâm hồn với nhau; chia sẻ những khó khăn về vật chất, giúp nhau trong hoạn nạn; giúp đỡ họ khi họ không có khả năng thực hiện… có rất nhiều biểu hiện của sự sẻ chia như sẻ chí về vật chất, giúp đỡ người gặp khó khăn, hoạn nạn, hay sẻ chia về tinh thần, như những lời động viên, những nụ cười, lời an ủi tưởng chừng như vô giá trị nhưng có thể trong một hoàn cảnh nào đó nó lại có một giá trị to lớn đến không ngờ. Sự sẻ chia được thể hiện qua các mối quan hệ giữa con người với con người, giữacác thành viên trong gia đình với nhau hay giữa học đường, tập thể, xã hội, toàn cầu... sự sẻ chia trong xã hội có thể mang lại các lợi ích lớn. Người được sẻ chia sẽ cảm thấy ấm lòng vì được quan tâm, đồng cảm còn người sẻ chia sẽ cảm thấy vui vì làm được việc tốt, có ích. Biết chia sẻ đều mang lại cho cả hai bên niềm vui, biết sống mang lại lợi ích cho người khác. Có thể nhắc đến Bác Hồ, người đã tự nguyện nhịn một bữa ăn vào cuối tuần để dành gạo cứu đói nhân dân trong những ngày đầu cách mạng Tháng Tám (1945), từ đấy đã dấy lên phong trào hũ gạo cứu đói trong mọi gia đình người Việt Nam lúc bấy giờ. Ngoài ra, sẻ chia không phải là lúc nào cũng từ một người giàu có mang đến cho người nghèo khó. Chẳng hạn như một câu chuyện cảm động và đầy tình người ở Nhật Bản. Tối hôm động đất và sóng thần xảy ra trên đất nước Nhật (11/3/2011), một phóng viên thường trú tại Nhật được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chẳng còn thức ăn, anh phóng viên chạy lại hỏi thăm. Nhìn thấy cậu bé bị lạnh, anh PV cởi áo khoác trùm lên người cậu. Vô tình bao lương khô, khẩu phần ăn tối của anh bị rơi ra ngoài. Anh nhặt lên đưa cho bé và nói: "Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói". Tuy nhiên, vẫn có một số người sống ích kỉ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình mà không quan tâm đến người khác muốn gì, nghĩ gì, cần giúp đỡ gì. Đứng trước hiện tượng này, tất cả chúng ta cần học cách đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh từ những việc làm nhỏ nhất: gửi lời chào tới bố mẹ trước khi đi học, chúc người bạn cùng bàn một ngày tốt lành khi tới lớp… Như vậy, chắc chắn cuộc sống ý nghĩa hơn rất nhiều.

# data[].attributes.body
Phạm quốc cường

Tình yêu thương giữa người với người là một thứ vô cùng thiên liên và quan trọng, nó thể hiện lên được sự sẻ chia, đồng cảm nhau trong cuộc sống.  Vì thế từ thời ông cha ta tới nay đồng cảm và  sẻ chia đã trở thành sức mạnh đẩy lùi mọi khó khăn, hoạn nạn. Khi chúng ta  biết yêu thương, san sẻ những điều nhỏ nhặt nhất với những người xung quanh, thì chúng ta sẽ nhận lại tình yêu thương, sự tôn trọng của mọi người, cuộc sống của chúng ta sẽ trở nên vui vẻ và hạnh phúc hơn. Đặc biệt trong thời buổi dịch bệnh đang hoành hành thì chắc chắn rất nhiều người phải chịu bất hạnh, đau thương, vì thế việc chúng ta biết yêu thương, đùm bọc, sẻ chia cho những người đó sẽ giúp một phần làm xoa dịu nỗi đau của họ, xã hội của chúng ta cũng sẽ phát triển tốt đệp và vững mạnh hơn. Tình yêu thương sẻ chia của con người quan trọng đến nỗi có những lời bài hát, câu ca dao, tục ngữ để nói về cấn đề đó như "Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương của con người", "Thương người như thể thương thân". Nhưng mà trong xã hội hiện nay vẫn có một số người có tính ích kỉ, nhỏ nhen, chỉ biết đến bản thân mình mà không cần suy nghĩ cho người khác, để tránh tình trạng này sảy ra ta cần học cách đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh từ những việc làm nhỏ nhất như gửi lời chào tới ba, mẹ trước khi đi học, quân tâm và giúp đỡ mọi người khi họ cần, quyên góp tiền, thức ăn nếu có thể,... Vì vậy sự sẻ chia rất quan trọng và cần thiết trong cuộc sống hiện tại của chúng ta, mọi người đều nên học cách quan tâm và sẻ chia để xã hội ngày một tốt đẹp hwon.

# data[].attributes.body
11A7. 28. Võ Thị Thiên Vi

Bài làm
Người đời luôn nói: "Nơi lạnh nhất Trái Đất không phải là bắc cực, mà là nơi không có tình thương". Quả thật là như thế bởi yêu thương lẫn nhau chính là giá trị cao quý tốt đẹp ở đời, giúp gắn kết, nâng niu gìn giữ những mối quan hệ trong cuộc sống mỗi người. Và một trong những biểu hiện của tình yêu thương là sự sẻ chia. Vậy sẻ chia là gì? Có thể nói sẻ chia là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống, những cảm xúc hoặc tâm trạng với nhau. Ngoài ra còn chia sẻ những khó khăn về vật chất, giúp nhau trong hoạn nạn hay giúp đỡ họ khi họ không có khả năng thực hiện… có rất nhiều biểu hiện của sự sẻ chia như sẻ chí về vật chất, giúp đỡ người gặp khó khăn, hoạn nạn, hay sẻ chia về tinh thần, như những lời động viên, những nụ cười, lời an ủi tưởng chừng như vô giá trị nhưng có thể trong một hoàn cảnh nào đó nó lại có một giá trị to lớn đến không ngờ. Sự sẻ chia được thể hiện qua các mối quan hệ giữa con người với con người, giữa các thành viên trong gia đình với nhau hay trong môi trường học tập, tập thể, xã hội, toàn cầu... sự sẻ chia trong xã hội có thể mang lại các lợi ích lớn. Chia sẽ luôn làm cho con người ta được thấu hiểu nhau hơn, được đồng cảm khi mà người được sẻ chia sẽ cảm thấy được an ủi phần nào vì được quan tâm, đồng cảm còn người sẻ chia sẽ cảm thấy vui vì làm giúp người khác xoa dịu nỗi đau tinh thần hoặc vật chất. Biết chia sẻ đều mang lại cho cả hai bên niềm vui, biết sống mang lại lợi ích cho người khác. Có thể nhắc đến Bác Hồ, người đã tự nguyện nhịn một bữa ăn vào cuối tuần để dành gạo cứu đói nhân dân trong những ngày đầu cách mạng Tháng Tám (1945), từ đấy đã dấy lên phong trào hũ gạo cứu đói trong mọi gia đình người Việt Nam lúc bấy giờ. Ngoài ra, sẻ chia không phải là lúc nào cũng từ một người giàu có mang đến cho người nghèo khó. Chẳng hạn như một câu chuyện cảm động và đầy tình người ở Nhật Bản. Tối hôm động đất và sóng thần xảy ra trên đất nước Nhật (11/3/2011), một phóng viên thường trú tại Nhật được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chẳng còn thức ăn, anh phóng viên chạy lại hỏi thăm. Nhìn thấy cậu bé bị lạnh, anh PV cởi áo khoác trùm lên người cậu. Vô tình bao lương khô, khẩu phần ăn tối của anh bị rơi ra ngoài. Anh nhặt lên đưa cho bé và nói: "Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói". Tuy nhiên, vẫn có một số người sống ích kỉ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình mà không quan tâm đến người khác muốn gì, nghĩ gì, cần giúp đỡ gì. Đứng trước hiện tượng này, tất cả chúng ta cần học cách đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh từ những việc làm nhỏ nhất: gửi lời chào tới bố mẹ trước khi đi học, chúc người bạn cùng bàn một ngày tốt lành khi tới lớn. Chỉ cần một việc nhỏ nhặt như vậy, chắc chắn cuộc sống ý nghĩa hơn rất nhiều. Nhưng ở đâu đó vẫn có trường hợp không biết chia sẻ là gì, luôn sống ích kỉ chỉ biết đến bản thân. Nên nhớ là, ta không thể đi một mình trên con đường đời mà cần có những người bên cạnh để nâng đỡ lẫn nhau. Vì thế hành động không biết cảm thông chia sẻ và sống chỉ biết một mình bản thân là rất đáng để lên án. Thế nên ta phải học cách để cảm thông chia sẻ và quan tâm đến mọi người để cuộc sống được tốt đẹp hơn, ít nhất là để bản thân ta cảm thấy thật xứng đáng và vui vẻ vì những việc mình làm.

# data[].attributes.body
bài kia của con bị lỗi nên con gửi cô lại ạ 😘

# data[].attributes.body
Mã số : 11
Phân Tích Bài Thơ Tự Tình
Bài Làm
Hồ Xuân Hương là nhà thơ nổi tiếng, với rất nhiều tác phẩm hay, một trong những tác phẩm thể hiện được sâu sắc nhất hình tượng cũng như số phận của người phụ nữ Việt Nam thời xưa đó là bài Tự Tình.

Bài thơ mở đầu với hai câu thơ vừa tả cảnh nhưng cũng tả hình ảnh của một ngươi phụ nữ hay có thể gọi là hồng nhan. Nhưng tiếc thay, hồng nhan đó lại rơi vào hoàn cảnh cô đơn trống vắng, giữa đêm khuya u tịch.

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non”

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật nhưng cái đặc sắc không phải viết bằng chữ Hán mà được viết bằng ngôn ngữ dân tộc chữ Nôm. Hồ Xuân Hương là người phụ nữ đa tài, đa tình mà số phận truân chuyên. Bà là con vợ lẽ, lại đã từng muộn màng đường tình duyên, từng mang thân đi làm lẽ và sống trong cảnh góa bụa. Chính hoàn cảnh ấy là cảm hứng cho bà sáng tác chùm thơ Tự tình.Là hình ảnh người phụ nữ cô đơn, lẻ loi trong đêm khuya thanh vắng than ngẫm, đau xót cho thân phận của mình.  Trước cuộc đời rộng lớn, người phụ nữ đó nhận ra thân phận của mình lẻ loi đơn chiếc, và âm thanh của trống cầm canh lại càng điểm thêm một nỗi buồn, trống vắng khó tả. Người phụ nữ ấy đã tìm đến rượu để giải sầu:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh

Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”

Mỗi khi có chuyện gì đó sầu muộn, người xưa thường tìm đến trăng đến rượu để trút bầu tâm sự. Chỉ muốn uống thật say, hương rượu thật nồng để quên đi tất cả, nhưng nghịch lí thay, chén rượu đưa lên mũi, hương nồng vào mũi người muốn say nhưng tâm và suy nghĩ vẫn đang rất tĩnh. Không có nỗi buồn nào biến mất ở đây mà càng làm hiện hữu rõ nỗi lòng của người phụ nữ lúc này. Hình ảnh vầng trăng xuất hiện nhưng khuyết chưa tròn phải chăng ngụ ý cho thân phận, cho hạnh phúc của chính tác giả. Là người tài giỏi nhưng duyên phậm hẩm hiu chưa một lần trọn vẹn. Tuổi xuân dần đi qua mà hạnh phúc vẫn chưa tới bến đỗ:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”

Rêu và đá là hai sự vật nhỏ bé nhưng không hề yếu mềm mà mang một sức sống mãnh liệt có thể “xiên ngang mặt đất” và “đâm toạc chân mây”, kết hợp với nghệ thuật đảo ngữ, sử dụng các động từ mạnh “xiên”, “đâm” cộng với bổ ngữ “ngang”, “toạc” vừa nhấn mạnh trạng thái của thiên nhiên nhưng cũng là để nhấn mạnh tâm trạng của con người phẫn uất, phản kháng không chịu chấp nhận số phận.

Hình ảnh "đá mấy hòn" cũng vậy, đối lập với sự nhỏ bé của những viên đá với sự rộng lớn của trời đất, nó lại càng làm nổi bật sức mạnh của những viên đá, quả thực nó không tầm thường một tí nào. Sự đồng điệu của người và thiên nhiên, luôn đối mặt với khó khăn thách thức nhưng chưa bao giờ đi đến thành công. Kiếp làm vợ lẽ, dù cố thoát ra nhưng vẫn không được. Cho nên mới có hai câu cuối:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con”

Thiên nhiên thuận theo đất trời, xuân đi rồi xuân lại tới, nhưng con người lại khác, với người phụ nữ tuổi xuân trôi đi nhưng chẳng bao giờ quay lại thêm một lần nào nữa. Lại càng đáng buồn hơn cho những số phận hẩm hiu, chờ mong cả tuổi xuân, chờ có một niềm hạnh phúc trọn vẹn nhưng nào đâu có được. Trước sự lẻ loi, chán chường mà Hồ Xuân Hương đã sử dụng” ngán” phần nào nói lên được nỗi lòng của thi sĩ bây giờ. Mảnh tình đã bé lại còn phải san sẻ, chia nhỏ ra. Không được hưởng một tình yêu một hạnh phúc trọn vẹn, tới khi tìm đến với hạnh phúc lại phải san sẻ, thật quả là đáng thương. Qua đây cũng ngầm ẩn ý về những số phận của người phụ nữ, chịu cảnh thê thiếp, dưới chế độ cũ không được coi trọng và không có quyền lên tiếng.

Tự tình  là một bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ và phong cách cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc biệt là những vấn đề xoay quanh người phụ nữ. Qua đây chúng ta cũng thấy được một Hồ Xuân Hương vừa yếu mềm nhưng cũng thật ngang tàng mạnh mẽ khi dám bộc lộ những suy nghĩ của chính mình.

# data[].attributes.attachment_link.title
Phân tích bài thơ tự tình của Hồ Xuân Hương

# data[].attributes.attachment_link.title
Phân tích bài thơ tự tình của Hồ Xuân Hương

# data[].attributes.body
Hồ Xuân Hương là một trong những nữ thi sĩ xuất sắc của Việt Nam, số lượng tác phẩm bà để lại khá nhiều, và phong cách sáng tác thơ chủ yếu của Hồ Xuân Hương chính là tả cảnh ngụ tình. Bà còn được biết đến với hình ảnh của một nữ nhà thơ viết nhiều về thân phận người phụ nữ, là người dũng cảm đề cao vẻ đẹp, sự hi sinh và đức hạnh của người phụ nữ, đồng thời lên tiếng bên vực cho họ và phê phán lên án gay gắt chế độ xã hội cũ. Tự tình là một trong những bài thơ hay, chứa đựng nhiều cung bậc cảm xúc của chính tác giả và cũng là của người phụ nữ nói chung.
Bài thơ tự tình mở đầu với 2 câu thơ vừa tả cảnh nhưng cũng tả hình ảnh của một ngươi phụ nữ- hay có thể gọi là hồng nhan.Nhưng tiếc thay, hồng nhan đó lại roi vào hoàn cảnh- cô đươn trống vắng, giữa đêm khuya u tịch.
“ Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non”
Từ láy “ Văng vẳng” được tác giả sử dụng để miêu tả thứ âm thanh từ xa vang lại, mặc dù không biết nó xuất phát từ đâu hoặc dù ở xa nhưng nghe mỗi lúc một gần một rõ hơn. Thời gian được nhắc tới là “ đêm khuya”- thời điểm khiến con người dễ rơi vào các cung bậc cảm xúc trạng thái khó tả nhất, cũng chính thời gian này có một người phụ nữ vẫn ngồi đó,không yên lòng mà ngủ được vẫn ngồi đó nghĩ ngợi về mọi thứ xung quanh đặc biệt về con người cuộc đười của mình. Là một người phụ nữ có nhan sắc, nhưng lại được miêu tả “ trơ với nước non.  Trước cuộc đười rộng lớn, người phụ nữ đó nhận ra thân phận của mình lẻ loi đơn chiếc, và âm thanh của trống cầm canh lại càng điểm thêm một nỗi buồn, trống vắng khó tả. Người phụ nữ ấy đã tìm đến rượu để giải sầu:
“ Chén rượu hương đưa rồi lại tỉnh
Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”
Mỗi khi có chuyện gì đó sầu muộn, người xưa thường tìm đến trăng đến rượu để ngỏ cùng bầu tâm sự. Chỉ muốn uống thật say, hương rượu thật nồng để quên đi tất cả, nhưng nghịch lí thay, chén rượu đưa lên mũi, hương nồng vào mũi nhưng người muốn say nhưng tâm và suy nghĩ  vẫn đang rất tĩnh. Không có nỗi buồn nòa biến mất ở đây,mà càng làm hiện hữu rõ nỗi lòng của người phụ nữ lúc này. HÌnh ảnh vầng trăng xuất hiện nhưng khuyết chưa tròn. Phải chăng, ngụ ý hco thân phận cho hạnh phúc của chính tác giả. Là người tài giỏi nhưng duyên phậm haamrhiu.chưa một lần trọn ven. Tuổi xuân dần đi qua mà hạnh phúc vẫn chưa tới bến đỗ.:
“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm tạc chân mây đá mấy hòn”
Hình ảnh rêu được đưa ra đây nhưng mang những dụ ý sâu xa của tác giả Hồ Xuân Hương, rêu là loài mỏng manh nhỏ bé nhưng lại có sức sống vô cùng mạnh mẽ, không dừng lại đó, ở bất cứ một điều kiện nào thì nó vẫn có thể tươi tốt,dù là điều kiện sống như thế nào đi chăng nữa. HÌnh ảnh rêu từng đám đâm xuyên ngang mặt đất gợi ra cho chúng ta những liên tưởng mạnh mẽ về sự phản kháng mạnh mẽ cũng như sự chống đối của nó với thứ có thể mạnh hơn nó. Hình ảnh đá cũng vậy, đối lập với sự nhỏ bé của những viên đá với sự rộng lớn của trời đất, nó lại càng làm nổi bật sức mạnh của những viên đá, quả thực nó không tầm thường một tí nào. Sự đồng điệu của người và thiên nhiên, luôn đối mặt với khó khăn thách thức nhưng chưa bao giờ đi đến thành công. Kiếp làm vợ lẽ, dù cố thoát ra nhưng vẫn không được. Cho nên mới có 2 câu cuối:
"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con”
Thiên nhiên thuận theo đất trời, xuân đi rồi xuân lại tới, nhưng con người lại khác, với người phụ nữ tuổi xuân trôi đi nhưng chẳng bao giờ quay lại thêm một lần nào nữa. Lại càng đáng buồn hơn cho nhưng số phận hẩm hưu, chờ mong cả tuổi xuân, chờ có một niềm hạnh phúc trọng vẹn nhưng nào đâu có được. Trước sự lẻ loi, chán chường mà Hồ Xuân Hương đã sử dụng” ngán” phần nào nói lên được nỗi lòng của thi sĩ bây giờ. Mảnh tình đã bé lại còn phải san sẻ, chia nhỏ ra. Không được hưởng một tình yêu một hạnh phúc trọn vẹn, tới khi tìm đến với hạnh phúc lại phải san se, thật quả là đáng thương. Qua đây cũng ngầm ẩn ý về những số phận của người phụ nữ,chịu cảnh thê thiếp, dưới chế độ cũ không được coi trọng và không có quyền lên tiếng
Tự tình là một bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ và phong cách cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc biệt là những vấn đề xoay quanh người phụ nữ. Qua đây chúng ta cũng thấy được một Hồ Xuân Hương vừa yếu mềm nhưng cũng thật ngang tàng mạnh mẽ khi dám bộc lộ những suy nghĩ của chính mình.

# data[].attributes.body
Nhà phê bình văn học Hegel đã từng nói: “Thi ca là thứ nghệ thuật chung của tâm hồn đã trở nên tự do, không bó buộc vào nhận thức giác quan vê vật chất bên ngoài. Thay vì thế nó diễn ra riêng tư trong không gian bên trong và thời gian bên trong của tác giả và cảm xúc”.văn chương đích thực phải là thứ văn chương “chín đủ cảm xúc”
Thật vậy, văn chương phải là thứ văn chương "chín đủ cảm xúc", cũng là thứ văn khi đọc lên mà ta như thấy được cả thế giới tâm hồn, tình cảm của người cầm bút, nhất định phải là thứ văn mà sau khi gấp lại, người ta vẫn bâng khuâng mãi khôn nguôi. Tự Tình II của Hồ Xuân Hương là một kiểu văn như thế. Nó khiến ta xúc động nghẹn ngào trước những tâm sự cay đắng của người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến, đồng thời trân trọng vẻ đẹp và khát vọng sống của họ.
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non
Hai câu đầu bài thơ là khoảng thời gian nghệ thuật “Đêm khuya”, khoảng thời gian thường gợi buồn nhất.
Âm thanh tiếng trống lại “văng vẳng”, một thứ thanh âm hết sức mờ nhạt, mơ hồ, từ xa dội vào tâm hồn người phụ nữ. Quả thật, âm thanh từ xa nên mờ nhạt hay chính tâm hồn người phụ nữ đang xao động mải mê tìm kiếm một thứ phù du xa xôi nên thanh âm của tiếng trống nhạt mờ thoáng qua như một làn gió nhẹ.
Hồng nhan là một người con gái đẹp, nhưng “cái hồng nhan” gợi cho ta liên tưởng tới một vật vô tri vô giác. “Trơ cái hồng nhan”, cụm từ trần trụi, thô mộc gợi ra bóng hình người con gái đẹp nhưng tâm hồn lại quá chai sạn mọi cảm xúc, cảm giác. Đặt “hồng nhan” bên cạnh “nước non” ta đã phần nào thấy được sự đối lập giữa một bên nhỏ bé, một bên rộng lớn, một bên yếu ớt, một bên bao phủ choáng ngợp khắp bốn phương.
Tuy nhiên, sự đối lập ở đây không những không làm cho hình ảnh hồng nhan bị che khuất, bị lu mờ mà trái lại càng tô đậm cho mối sầu vạn kỉ, mệt mỏi, cô độc thấu tận tim gan:
“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”
Tìm đến rượu để quên đi nỗi đau nhưng trớ trêu thay, càng uống, nỗi đau càng thấm thía, càng khắc sâu vào trong trái tim mong manh, yếu đuối. Say lại tỉnh, tỉnh lại say, quá trình diễn ra lặp đi lặp lại như một vòng tuần hoàn. Cuộc đời người phụ nữ chỉ chìm đắm trong chuỗi ngày tẻ nhạt cùng với tâm trạng u uất. Chợt ta nhớ đến nàng Thúy Kiều đáng thương, nàng cũng từng bị giam cầm trong chuỗi thời gian vô vị đó:
“Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng”
Hai con người ấy, hai thân phận khác nhau nhưng cùng chung một số phận, một hoàn cảnh, eo le đáng thương làm sao. Hình ảnh “vầng trăng bóng xế” có lẽ là một hình ảnh ẩn dụ hơn là một hình ảnh tả thực. Trăng xế bóng hay cũng là cuộc đời người phụ nữ đã ngả chiều.
Trong tột cùng của khổ đau, cô độc, nữ sĩ vẫn tin ở chính mình, tìm thấy nguồn sức mạnh lớn lao để làm động lực:“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn”
Đưa con mắt lạc lõng ngắm nhìn mọi vật xung quanh, nhân vật trữ tình thấy “rêu từng đám” đang xiên ngang mặt đất, “đá” đang đâm toạc chân mây. “Xiên ngang, đâm toạc” là những động từ rất mạnh, cùng nghệ thuật đảo ngữ được sử dụng rất đắt đã diễn tả được sức mạnh của sự sinh tồn trong những vật nhỏ bé, đơn sơ.Những hòn đá rắn rỏi chen vào khung trời rộng lớn nhưng trống trải cũng đủ làm khung cảnh trở nên sinh động hơn bao giờ hết. Chỉ với hai hình ảnh giản dị, nhỏ bé nhưng nữ sĩ đã đưa người đọc từ sự xót xa trước những khổ đau của người phụ nữ sang trân trọng sức mạnh tinh thần, vẻ đẹp tính cách của họ.
Đó cũng chính là một trong những nét độc đáo tạo nên cái “ngông” trong thơ của Hồ Xuân Hương. Tạo cho người đọc cảm giác mạnh, bất ngờ, đúng là chỉ có được trong nữ sĩ có một không hai của văn học Việt Nam. Hai câu thơ cuối cùng:
“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con"
Nhưng cho dù có thể hiện mình mạnh mẽ và đầy niềm tin như thế nào nhưng người phụ nữ vẫn không thể phủ nhận hiện thực khắc nghiệt. Hai câu cuối cùng cất lên như một tiếng thở dài đầy chua xót, đắng cay, ngán ngẩm về kiếp sống của một kiếp hồng nhan bị giam cầm trong hai từ “định mệnh”.
Bài thơ “Tự tình” không những thành công trên phương diện nội dung mà ở phương diện nghệ thuật cũng đạt được những thành tựu đáng kể. Cách sử dụng từ ngữ của Hồ Xuân Hương hết sức giản dị, giàu sức biểu cảm, táo bạo nhưng cũng không kém phần tinh tế. Cách sử dụng từ ngữ cũng góp phần tạo nên tính đa thanh của tác phẩm: khi thì tủi hổ phiền muộn, lúc phản kháng bức xúc, khi lại chua chát chán chường nhưng vẫn ánh lên niềm lạc quan hy vọng.
Ngoài ra tác giả còn sử dụng những vế tiểu đối như “hồng nhan” – “nước non” hay phép tăng tiến,… Với những nét đặc sắc về nghệ thuật ấy, Hồ Xuân Hương đã góp phần hoàn thiện một tiếng thơ hết sức táo bạo, mới lạ cho nền văn học trung đại Việt Nam.

# data[].attributes.body
Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nữ tiêu biểu của nền văn học trung đại Việt Nam, được mệnh danh là “bà chúa thơ nôm”. Bà là một “thiên tài kì nữ” nhưng cuộc đời đầy éo le, bất hạnh. Thơ Hồ Xuân Hương là thơ của phụ nữ viết về phụ nữ, trào phúng mà vẫn rất trữ tình. Một trong những bài thơ tiêu biểu viết về tâm trạng, nỗi niềm của người phụ nữ trước duyên phận, cuộc đời mình là “Tự tình” (II). Bài thơ có giá trị sâu sắc về nội dung và nghệ thuật:“Tự tình” (II) là bài thơ thuộc chùm thơ “Tự tình” gồm ba bài của bà. Đây là chùm thơ nữ sĩ viết để tự kể nỗi lòng, tâm tình của mình. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm, làm theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với bố cục bốn phần: đề, thực, luận, kếtDựa vào nội dung bài thơ, ta có thể đoán bài thơ được sáng tác khi bà đã gặp phải những éo le, bất hạnh trong tình duyên. Mở đầu bài thơ là hình ảnh người phụ nữ không ngủ, một mình ngồi giữa đêm khuya:
“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non.”
Giữa đêm khuya, người phụ nữ thao thức không ngủ được và nàng nghe âm thanh tiếng trống canh dồn dập. “Đêm khuya” là thời gian của hạnh phúc lứa đôi, của sum họp gia đình, vậy mà ở đây, trớ trêu thay, người phụ nữ lại đơn độc một mình. Nàng cô đơn quá nên thao thức không ngủ, nàng nghe âm thanh tiếng trống canh “văng vẳng”. Từ láy này miêu tả âm thanh từ xa vọng lại.
Với nghệ thuật lấy động tả tĩnh, người đọc cảm nhận được không gian đêm khuya tĩnh lặng, im lìm và người phụ nữ thật cô đơn, tội nghiệp. Trong xã hội xưa, tiếng trống canh là âm thanh dùng báo hiệu thời gian một canh giờ trôi qua. Tuy có bẽ bàng, tủi hổ nhưng ta vẫn thấy ẩn khuất trong câu thơ một nữ sĩ mạnh mẽ, cá tính dám đem cái tôi cá nhân để đối lập với cả “nước non” rộng lớn. Hồ Xuân Hương là thế, không bao giờ chịu bé nhỏ, yếu mềm. Hai câu đầu bằng cách khắc họa thời gian, không gian nghệ thuật và cách kết hợp từ độc đáo đã thể hiện rõ nỗi cô đơn, đau đớn, tủi hổ bẽ bàng trước tình duyên hẩm hiu của chính mình. Hai câu thực khắc họa sâu sắc sự phẫn uất trước tình cảnh éo le:
“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn”.
Giữa đêm khuya, cô đơn và buồn tủi, nàng tìm đến rượu để quên đi tất cả nhưng nào quên được “say lại tỉnh”. Say, có thể quên đi được một chốc, nhưng đâu có thể say mãi, rồi sẽ lại “tỉnh” ra. Tỉnh ra lại càng ý thức sâu sắc hơn nỗi cô đơn, xót xa, lại càng buồn hơn.
Sang hai câu luận, dường như sự phẫn uất ấy biến thành sự chống trả kịch liệt:
“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn.”
Hai câu thơ được cấu tạo đặc biệt: đảo vị ngữ là những động từ mạnh lên đầu câu. “Xiên ngang” và “đâm toạc” là hành động của những vật vô tri vô giác. Trong tự nhiên, rêu là sự vật bé nhỏ, yếu mềm, thế mà ở đây dường như nó mạnh mẽ hơn, cứng cỏi thêm để “xiên ngang mặt đất”. “Đá” là vật bất động, thế mà ở đây cũng đang to hơn, nhọn hơn, đang cựa quậy, “nổi loạn” phá tan không gian tù túng bị giới hạn bởi “chân mây”.
Thiên nhiên được miêu tả thể hiện rõ tâm trạng con người, như đại thi hào Nguyễn Du từng đúc kết về mối quan hệ giữa cảnh và tình : “Cảnh buồn người có vui đâu bao giờ”.
Cảnh được miêu tả là “nổi loạn”, là “phá bĩnh” thể hiện tâm trạng người phụ nữ lúc này cũng muốn “nổi loạn”, quẫy đạp để phá tan số phận bất hạnh, tình duyên hẩm hiu của mình. Dường như, người phụ nữ đang gồng mình lên để chống trả kịch liệt số phận.
Đến hai câu cuối bài thơ, tuy nàng đã cố gắng vươn lên nhưng không thoát khỏi cái thở dài ngán ngẩm trước bi kịch:
“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con”.
Nàng thở dài “ngán nỗi”. Nàng chán ngán bởi “xuân đi xuân lại lại”. Mùa xuân và vẻ đẹp của nó phai đi nhưng rồi sẽ quay trở lại theo quy luật của tạo hóa. Nhưng “xuân” của người phụ nữ, tuổi trẻ và sắc đẹp của nàng thì không thể nào trở lại được, mà cứ mỗi một mùa xuân trôi đi là lại thêm một lần nữa tuổi xuân của đời người ra đi, thế nên nàng “ngán”.
Nó cứ trôi đi, không thèm để ýđến cái bi kịch đang cướp đi tuổi trẻ của nàng : “mảnh tình san sẻ”. Tình yêu của nàng vốn dĩ mỏng manh, bé nhỏ, chỉ là một “mảnh”, thế mà còn phải san sẻ”, chia năm sẻ bảy ra thật tội nghiệp. bởi vậy mà nó chỉ còn là một “tí” ‘con con”.Nghệ thuật tăng tiến theo chiều giảm dần khiến người đọc thấy rõ cái bi kịch xót xa của nữ sĩ và cảm thương cho con người tài hoa mà bạc mệnh. Bi kịch ấy đeo đẳng lấy người phụ nữ khiến nàng không chỉ thốt lên ngao ngán một lần. Trong “Tự tình” (III) nàng cũng từng thở dài: “Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh”.Với ngôn ngữ thơ nôm giản dị, tự nhiên nhưng cũng sắc nhọn, với các biện pháp nghệ thuật đảo, đối, dùng động từ mạnh, tả cảnh ngụ tình…bài thơ thể hiện tâm trạng vừa đau đớn, vừa phẫn uất trước duyên phận, nhưng vẫn cố gắng vươn lên với khát khao sống, khát khao hạnh phúc mãnh liệt, tuy vẫn rơi vào bi kịch.Tóm lại, “Tự tình” (II) thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương qua tâm trạng đầy bi kịch : vừa buồn tủi, phẫn uất trước tình cảnh éo le.

# data[].attributes.body
Hồ Xuân Hương là một trong hai nhà thơ nữ nổi tiếng nhất của nền thơ trung đại Việt Nam. Di tác của bà hoàn toàn là thơ và đa số đều được viết bằng chữ Nôm nên bà được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm” và một đỉnh cao của trào lưu nhân đạo thời kì này. Các vần thơ của bà tập trung nói về người phụ nữ với sự ý thức cao độ về vẻ đẹp hình thức và nhân cách. Nhưng đằng sau những vần thơ ấy còn là nỗi đau thân phận bị rẻ rúng. Nỗi niềm đó được thể hiện trong rất nhiều bài thơ của bà, gồm có “Lưu Hương Ký” nhưng nổi bật nhất đó chính là đoạn trích “Tự Tình II” là một trong số ba bài thơ thuộc chùm thơ “Tự tình” , đã cất lên tiếng nói đồng cảm với số phận nhiều cay đắng đau khổ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Cả ba bài đều thể hiện sự nhất quán nỗi tự thương mình trong tình cảnh cô đơn, lẻ loi và khao khát hạnh phúc lứa đôi mãnh liệt. Những vần thơ còn thể hiện sự vùng vẫy, bứt phá để dành hạnh phúc cho chính mình, nhưng cuối cùng vẫn phải nhận về thất bại cay đắng.

Trước hết thân phận người phụ nữ trong bài thơ được thể hiện đầy cay đắng xót xa, họ ý thức về thân phận mình, ý thức về tuổi thanh xuân trôi nhanh mà hạnh phúc lứa đôi chưa được trọn vẹn:

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Chén rượu đưa hương say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.

Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con”

-Tự Tình II- (Hồ Xuân Hương)

Trong đêm khuya tĩnh mịch, cái sự vật đều trở về trạng thái lặng thì tiếng trống “vắng vẳng” nghe càng trở nên da diết, dồn dập hơn, nó như thúc giục người phụ nữ về dòng thời gian, sự phai mòn của thanh xuân. Câu thơ thứ hai thể hiện nỗi niềm trơ trọi, cô đơn của người phụ nữ trong không gian trống vắng, hiu quạnh. Từ “trơ” được đảo lên đầu câu càng nhấn mạnh hơn nữa vào thân phận bất hạnh của người phụ nữ. Từ “hồng nhan” vốn được hiểu là người con gái xinh đẹp, có nhan sắc nhưng thường được đi kèm với hai từ “bạc phận” để nói lên số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến rằng:

“Hồng nhan tự thuở xưa
Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu”

hay “Hồng nhan quen thói má hồng đánh ghen”. Trong bài thơ này, Hồ Xuân Hương dùng từ “hồng nhan” với ý nghĩa hồng nhan bạc mệnh, diễn tả nỗi niềm chua xót trước thân phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

“Chén rượu đưa hương say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.”

Trong nỗi đau xót cho cái hồng nhan này, nhân vật đã tìm đến chén rượu để giải sầu, để quên đi cái sự thật bẽ bàng trước mắt nhưng kì lạ thay, chén rượu cứ đưa vào muốn say nhưng lại càng tỉnh ngắm trăng lại càng nhận rõ thân phận bất hạnh của bản thân. Trăng sắp tàn mà vẫn khuyết, cũng như con người thanh xuân sắp qua mà tình duyên vẫn còn lận đận, lỡ dở. Bốn câu thơ đầu, khung cảnh nhuốm màu tâm trạng của nhân vật trữ tình, kết hợp với phép đối lập, xuất hiện trong câu như: “hồng nhan / nước non” , “văng vẳng/ dồn”, cùng với sự đối lập giữa kích thước “vầng trăng/trống canh” thể hiện sự bé nhỏ, cô đơn của người phụ nữ trước vũ trụ bao la rộng lớn. Không chỉ vậy, người phụ nữ còn ý thức về hạnh phúc và nỗi đau thân phận, ý thức về hạnh phúc ngày càng rời xa và có những phản ứng hết sức quyết liệt:

Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”

Hai câu thơ cuối thể hiện một sức sống mạnh mẽ, khỏe khoắn bằng những hình ảnh thơ hết sức độc đáo: rêu, đá. Rêu vốn là loài cây mềm mại, nhỏ bé nhưng dưới con mắt của tác giả những đám rêu tưởng nhỏ bé, yếu đuối đó lại “xiên ngang mặt đất” mà trỗi dậy tìm sự sống, hòn đá tưởng chừng như vô tri vô giác, bất động trước không gian và thời gian thì giờ đây đã “đâm toạc chân mây”. Dưới con mắt của Hồ Xuân Hương tất cả các sự vật tưởng như bất động, không có sự sống lại được tác giả cấp cho sức sống tràn trề, mạnh mẽ. Không dừng lại ở đó, tác giả còn kết hợp sự vật với sự việc “xiên ngang”, “đâm toạc” cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ, không cam chịu số phận tủi hèn, đau khổ của nữ nhân vật. Đặt trong bối cảnh xã hội lúc bấy giờ khi người phụ nữ luôn được giáo dục với tinh thần cam chịu, nhẫn nhục, an phận thủ thường thì câu thơ mang nhiều ý nghĩa tích cực, tiến bộ. Người phụ nữ trong bài thơ không chấp nhận số phận mà bộc lộ niềm khao khát tình yêu, hạnh phúc, mở ra khả năng đấu tranh để đạt được tình yêu hạnh phúc về cho chính mình.

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con”

Nhưng trước một thực tại quá phũ phàng, người phụ nữ đành chấp nhận một thân phận “ngán ngẩm” đầy chua xót, một “mảnh tình” phải đi san sẻ từng chút như thân phận của một người vợ lẻ. Trong một tác phẩm khác của Hồ Xuân Hương, bà đã viết:

“Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”

Cho ta có cái nhìn rõ hơn về thân phận đầy ai oán của một người vợ lẻ trong xã hội cũ. Tuổi xuân người con gái có được là bao nhiêu khi  bà bộc lộ rằng đã ngán ngẫm nỗi xuân “lại lại” đồng nghĩa với thanh xuân người con gái ngày một ngắn lại, vậy mà mảnh tình cũng phải san sẻ, chia năm sẻ bảy. Câu thơ với cách dùng từ độc đáo, cho thấy sự nhỏ dần, ít dần của tình duyên, “nhỏ bé”, “san sẻ” và cuối cùng phần nhận được chỉ còn lại “tí con con”.

Bằng khả năng điều khiển ngôn ngữ tài tình, Hồ Xuân Hương đã cho người đọc phần nào thấy được thân phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội cũ, tình yêu bị san sẻ, hạnh phúc không thể với đến. Nhưng đồng thời còn thấy được khát khao hạnh phúc mãnh liệt của họ. Qua những vần thơ đó Hồ Xuân Hương cũng lên án xã hội phong kiến đã kìm kẹp nhu cầu hạnh phúc chính đáng của con người.

# data[].attributes.body
https://padlet.com/fiona11012005/uyendinh_nopvan

# data[].attributes.body
Thân phận lẽ mọn của người phụ nữ trong xã hội phong kiến là một đề tài khá phổ biến trong văn học dân gian và văn học viết thời hiện đại. Tình yêu và hạnh phúc gia đình là một trong những mối quan tâm lớn của văn học từ xưa đến nay. Nó góp phần thể hiện rõ tinh thần nhân đạo trong văn học. Chùm thơ Tự tình là một trong những tác phẩm tiêu biểu viết về người phụ nữ trong văn học Việt Nam – Hồ Xuân Hương.

Người phụ nữ cô đơn trong đêm khuya vắng lặng nghe tiếng trống cầm canh báo thời khắc đi qua. Canh khuya là thời gian từ nửa đêm cho đến sáng. Nàng cảm thấy tiếng trống canh báo hiệu thời gian khắc khoải mong ngóng một điều gì. Nhưng càng mong lại càng không thấy. Tiếng trống canh đang dồn dập kia chính là thông báo về thời gian tâm trạng của nàng. Nó thể hiện nỗi chờ mong khắc khoải, thảng thốt thiếu tự tin, đầy lo âu và tuyệt vọng của người đàn bà.

Hồ Xuân Hương diễn tả tâm trạng bẽ bàng của người vợ cô đơn chờ mong chồng mà chồng không đến bằng một chữ trơ – trơ trọi, trơ cái hồng nhan, cái thân phận phụ nữ với nước non, với đời, với tình yêu.

Hai câu tiếp theo, Hồ Xuân Hương diễn tả tâm trạng tuyệt vọng của người vợ chờ chồng.

Câu thơ ẩn chủ từ, chỉ thây hành động và trạng thái diễn ra. Chén rượu hương đưa nghĩa là uống rượu giải sầu cho quên sự đời, nhưng say rồi lại tỉnh, tức là uống rượu vẫn không quên được mối sầu!

Vầng trăng bóng xế trong câu bốn có nghĩa là đêm đã gần tàn, nhưng trăng chưa tròn mà đã xế, thể hiện cảm xúc về hạnh phúc chưa tròn đầy. Vầng trăng bóng xế cũng có thể có hàm ý chỉ tuổi người đã luống mà hạnh phúc chưa đầy.

Nếu như bốn câu thơ đầu tiên diễn tả cái tâm trạng chờ đợi mòn mỏi có phần tuyệt vọng, buông xuôi, thì ở hai câu năm và sáu, Hồ Xuân Hương đã bất ngờ vẽ ra hình ảnh một sự cảm khái. Cái đám rêu kia còn được bóng trăng xế xiên ngang mặt đất soi chiếu tới. Ta có thể tưởng tượng: mấy hòn đá kia còn được ánh trăng đâm toạc chân mây để soi đến. Hoá ra thân phận mình cô đơn không bằng được như mấy thứ vô tri vô giác kia! Đây không nhất thiết phải là cảnh thực, mà có thể chỉ là hình ảnh trong tâm tưởng. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc có ý tiếp cái mạch văn trũng bóng xế ở câu trên. Nhưng các sự vật, hình ảnh thiên nhiên ở đây diễn ra trong dáng vẻ khác thường, do việc tác giả sử dụng những từ ngữ chỉ hành động có tính chất mạnh mẽ, dữ dội:

“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.”

Hai câu thơ này cũng có thể hiểu là đảo ngữ: rêu từng đám xiên ngang mặt đất, còn đá mấy hòn vươn lên đâm toạc chân mây. Và đó không phải là hình ảnh của ngoại cảnh, mà là hình ảnh của tâm trạng, một tâm trạng bị dồn nén, bức bối muốn đập phá, muốn làm loạn, muốn được giải thoát khỏi sự cô đơn, chán chường. Nó thể hiện cá tính mạnh mẽ, táo bạo của chính Hồ Xuân Hương.

Những dồn nén, bức bôi, đập phá của tâm trạng nhà thơ bất ngờ bộc phát, và cũng bất ngờ lắng dịu, nhường chỗ cho sự trở lại của nỗi buồn chán và bất lực, chấp nhận và cam chịu. Câu thơ Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại chứa đựng biết bao nhiêu là thời gian và sự chán nản kéo dài. Cuộc đời cứ trôi đi, thời gian cứ trôi đi, tình yêu và hạnh phúc thì chỉ được hưởng tí chút. Tác giả đã đi, tình yêu mà hạnh phúc thì chỉ được hưởng tí chút. Tác giả đã dùng từ mảnh tinh để nói cái tình bé như mảnh vỡ. Lại nói san sẻ – Chắc là san sẻ với chồng, san sẻ với vợ cả chăng? Hai câu thơ cuối khép lại bài thơ, như một tổng kết, như một lời than thở thầm kín của người phụ nữ có số phận lẽ mọn về tình yêu và hạnh phúc lứa đôi không trọn vẹn trong xã hội xưa.

Bài thơ là lời than thở cho số phận hẩm hiu của người phụ nữ chịu cảnh lẽ mọn, thể hiện thái độ bi quan, chán nản của tác giả và thân kiếp thiệt thòi của con người.

Đặc sắc nhất về nghệ thuật của bài thơ là sử dụng những từ ngữ và hình ảnh gây ấn tượng mạnh. Tác giả chủ yếu sử dụng các từ thuần Việt giàu hình ảnh, màu sắc, đường nét với sắc thái đặc tả mạnh, bằng những động từ chỉ tình thái: dồn, trơ, xế, xiên ngang, đâm toạc, đi, lại lại, san. sẻ, … và tính từ chỉ trạng thái: say, tỉnh, khuyết, tròn… để miêu tả những cảm nhận về sự đời và số phận.

Hình ảnh trong bài thơ gây ấn tượng rất mạnh bởi nghệ thuật đặc tả. Nhà thơ thường đẩy đối tượng miêu tả tới độ cùng cực của tình trạng mang tính tạo hình cao. Nói về sự cô đơn, trơ trọi đến vô duyên của người phụ nữ thì: Trơ cái hồng nhan với nước non. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc đều là những hành động mạnh mẽ như muốn tung phá, đầy sức sống thể hiện những cảm xúc trẻ trung.

Tác phẩm trình bày một cách nghệ thuật mối mâu thuẫn giữa khát vọng hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn của người phụ nữ trong cảnh lẽ mọn với hiện thực phũ phàng là sống trong cô đơn, mòn mỏi mà họ phải chịu đựng, giữa mong ước chính đáng được sống trong hạnh phúc vợ chồng với việc chấp nhận thân phận thiệt thòi do cuộc sống đem lại.

Bài thơ bày tỏ sự cảm thông sâu sắc của tác giả đối với nỗi bất hạnh của người phụ nữ, phê phán gay gắt chế độ đa thê trong xã hội phong kiến, đồng thời thể hiện rõ sự bất lực và cam chịu của con người trước cuộc sống hiện tại.

Bài thơ diễn tả một tình cảm đáng thương, một số phận đáng cảm thông, một khát vọng đáng trân trọng, một tâm trạng đáng được chia sẻ của người phụ nữ trong xã hội xưa. Những mơ ước hạnh phúc đó là hoàn toàn chính đáng nhưng không thể thực hiện được trong điều kiện xã hội lúc bấy giờ, đó là bi kịch không thể giải tỏa. Vì thế giọng điệu của bài thơ vừa ngậm ngùi vừa ai oán. Yêu cầu giải phóng con người, giải phóng tình cảm chỉ có thể tìm được lời giải đáp dựa trên cơ sở của những điều kiện lịch sử – xã hội mới mà thôi.

# data[].attributes.body
https://padlet.com/pkhanh1403/Bookmarks

# data[].attributes.body
https://padlet.com/tranngocnguyetan/8zrc4rgtsed1knhu

# data[].attributes.headline
27- nguyễn nhật phương uyên văn võ song toàn

# data[].attributes.subject
27- nguyễn nhật phương uyên văn võ song toàn

# data[].attributes.body
Tú Xương là nhà thơ trào phúng bậc thầy trong nền văn học Việt Nam. Ngoài những bài thơ trào phúng sắc nhọn, lấy tiếng cười làm vũ khí chế giễu và đả kích sâu cay bộ mặt xấu xa, đồi bại của xã hội thực dân nửa phong kiến. Ông còn có một số bài thơ trữ tình, chất chứa bao nỗi niềm của một nhà nho nghèo về tình người và tình đời sâu nặng.
“Thương vợ” là bài thơ cảm động nhất trong những bài thơ trữ tình của Tú Xương . Là bài thơ tâm sự, đồng thời cũng là bài thơ thế sự. Bài thơ chứa chan tình thương yêu nồng hậu của nhà thơ đối với người vợ hiếu thảo.

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ, âu đành phận,
Năm nắng mười mưa, dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc:
Có chồng hờ hững cũng như không!”

Sáu câu thơ đầu nói lên hình ảnh bà Tư trong gia đình là một người vợ rất đảm đang, chịu thương chịu khó. Nếu bà vợ của Nguyễn Khuyến là một người phụ nữ “hay làm, thắt lưng bó que, xắn váy quai cồng, tất tả chân đá chân chiêu, vì tớ đỡ đần trong mọi việc “ ( câu đối  của Nguyễn Khuyến) thì bà Tú lại là một người đàn bà:
“ quanh năm buôn bán ở non sông
Nuôi đủ năm con với một chồng”
Mở đầu là cảnh làm ăn đầu tắt mặt tối, từ ngày này qua ngày khác, quanh năm suốt tháng không nghỉ ngơi. Bà Tú “buôn bán ở mom sông”, nơi mỏm đất nhô ra, ba bề bao bọc sông nước, nơi làm ăn là cái thế đất chênh vênh. Hai chữ “mom sông” gợi tả một cuộc đời nhiều mưa nắng,một cảnh đời lắm cay cực, phải vật lộn kiếm sống, mới nuôi “đủ năm con với một chồng”. Một gánh gia đình đè nặng lên đôi vai người mẹ, người vợ. Thông thường người ta chỉ đến mớ rau, con cá, đến tiền bạc ...Chứ ai đếm “con”, đếm “chồng”. Câu thơ tự trào ẩn chứa nỗi niềm chua chát về một gia cảnh gặp nhiều khó khăn:￼ Đông con, người chồng đang phải “ăn lương vợ”.
Có thể nói, hai câu thơ trong phần đề, Tú Xương ghi lại một cách chân thực hình ảnh người vợ tần tảo, đảm đang của mình. Phần thực, tô đậm thêm chân dung bà Tú. Mỗi sáng mỗi tối đi đi về về “lặn lội” làm ăn như “thân cò” nơi “quãng vắng”. Ngôn ngữ thơ￼￼ tăng cấp, tô đậm thêm nỗi cực nhọc của người vợ. Câu chữ như những nét vẽ, gam màu nối tiếp nhau, bổ trợ và gia tăng, đã lặn lội lại “thân cò”, rồi còn khi “quãng vắng”. Nỗi cực nhọc kiếm sống ở “mom sông” tưởng như không thể nào nói hết được! Hình ảnh “con cò”, “cái cò” trong ca dao cổ: “con cò lặn lội bờ sông...”, “con cò đi đón cơn mưa...”, cái cò, cái vạc￼￼, cái nông...” Được tái hiện trong thơ Tú Xương qua hình ảnh “thân cò” lầm lũi, đã đem đến cho người đọc bao liên tưởng cảm động về bà Tú, cũng như thân phận vất vả, cực khổ của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội cũ.
“Lặn lội thân cò nơi quảng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông”.
“Eo sèo” là từ lấy tượng thanh chỉ sự làm rầy rà bằng lời đòi, gọi liên tiếp dai dẳng: gợi tả cảnh tranh mua tranh bán,￼￼, cảnh cãi vã nơi “mặt nước” lúc “đò đông”. Một cuộc đời “lặn lội” trong mưa nắng, phải giành giật “eo sèo”, phải trả giá bao mồ hôi, nước mắt giữa bao thời buổi khó khăn! Tiếp theo là hai câu luận, Tú Xương vận dụng rất sáng tạo hai thành ngữ: “một duyên hai nợ” và “năm nắng mừoi mưa”, đối xứng nhau hài hoà, màu sắc nhân gian đậm đà trong cảm nhận và ngôn ngữ biểu đạt:
“Một duyên hai nợ, âu đành phận,
Năm nắng, mười mưa dám quản công”.
“Duyên” là duyên số, duyên phận, là cái “nợ” đời mà bà Tú phải cam phận, chịu đựng. “Nắng”, “mưa” tượng trưng cho mọi vất vả, khổ cực. Các số từ  trong câu thơ tăng dần lên: “một...hai...năm...mười...” làm nổi rõ đức hi sinh thầm lặng của bà Tú, một người phụ nữ chịu thương, chịu khó vì sự ấm no, hạnh phúc của chồng con và gia đình. “Âu đành phận”,...”dám quản công”... giọng thơ nhiều xót xa, thương cảm, thương mình, thương gia cảnh nhiều éo le.
Tóm lại, sáu câu thơ đầu bằng tấm lòng biết ơn và cảm phục, Tú Xương đã phác hoạ một vài nét rất chân thực và cảm động về hình ảnh bà Tú, người vợ hiền thảo của mình với bao đức tính đáng quý: đảm đang, tần tảo, chịu thương chịu khó, thầm lặng hi sinh cho hạnh phúc gia đình Tú Xương thể hiện một tài năng điêu luyện trong sử dụng ngôn ngữ và sáng tạo hình ảnh. Các từ láy, các số từ, phép đôi, thành ngữ và hình ảnh “thân cò”... đã tạo nên ấn tượng và sức hấp dẫn văn chương.
Hai câu kết, Tú Xương sử dụng từ ngữ thông tục, lấy tiếng chửi nơi “mom sông” lúc buổi “đò đông” đưa vào thơ rất tự nhiên, bình dị. Ông tự trách mình:
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không!.
Trách mình ăn lương vợ, mà ăn ở bạc. Vai trò người chồng, người cha chẳng giúp ích được gì, vô tích sự￼￼, thậm chí còn “hờ hững” với vợ con . Lời tự trách sao mà chua xót thế! Ta đã biết Tú Xương có văn tài, nhưng công danh dở dang, thi cử lận đận. Sống giữa một xã hội “dở Tây, dở ta” chữ nho mạt vận , lúc mà “ ông Nghè, ông Cống cũng nằm co”, cho nên nhà thơ tự trách mình đồng thời cũng trách đời đen bạc. Ông cũng không xu thời để vịnh thân phi gia “ tối rượu sâm panh, sáng sữa bò “.
Hai câu kết là cả một nỗi niềm tâm sự và thế sự đầy buồn thương , là tiếng nói của một tri thức giàu nhân cách, nặng tình đời, thương vợ con, thương gia cảnh nghèo. Tú Xương thương vợ cũng chính là thường mình vậy: nỗi đau thất thế khi cảnh đời thay đổi!
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú. Ngôn ngữ thơ bình dị như là tiếng nói đời thường nơi “ mom sông” của những người buôn bán nhỏ, cách đây một thế sử. Các chi tiết nghệ thuật chọn lọc vừa cá thể (bà Tú với “ năm con , một chồng”) vừa khái quát sâu sắc ( người phụ nữ ngày xưa) . Hình tượng súc, gợi cảm: thương vợ, thương mình, buồn về gia cảnh thêm nỗi đau đời. “Thương vợ” là bài thơ trữ tình đặc sắc của Tú Xương nói về người vợ, người phụ nữ ngày xưa với bao đức tính tốt đẹp.
Vốn dĩ hình ảnh người phụ nữ là đề tài rất đỗi quen thuộc trong nền thi ca đất nước . Tuy nhiên, thơ văn viết về người vợ bằng tình cảm của người chồng đã ít, nay lại “tế sống” người vợ càng hiếm hoi. Và Trần Tế Xương chính là người đàn ông đã đưa vợ mình vào những dòng thơ trữ tình không kém phần trào phúng đầy ấn tượng. Ông xứng đáng chiếm một địa vị vẻ vang trong nền văn học Việt , tên tuổi ông sẽ sống mãi với non côi, sông vị.

# data[].attributes.body
https://docs.google.com/document/d/1s4obfRKIVP9p8QtarSQ4vkAzimVdu63j53azlpi0wwk/edit

# data[].attributes.attachment_link.description
Create a new document and edit with others at the same time -- from your computer, phone or tablet. Get stuff done with or without an internet connection. Use Docs to edit Word files. Free from Google.

# data[].attributes.body
Nói đến thơ trào phúng không ai có thế quên ông, một giọng thơ đả kích, phê phán sắc sảo, cay độc, mạnh mẽ hiếm có. Chế Lan Viên từng viết: “Tú Xương cười như mảnh vỡ thủy tinh”. Nhưng Trần Tế Xương không chỉ là một nhà thơ hiện thực chủ nghĩa như vậy, nói như Nguyễn Tuân, chất hiện thực ấy chỉ là “chân trái”, còn “chân phải” của ông là chất trữ tình. Trân trọng cảm phục và nhớ tới thơ Tú Xương nhiều hơn có lẽ do người đời được nghe nhịp đập của một trái tim chân thành, giàu cảm xúc, biết trọng nhân cách, mang một nỗi đau vời vợi không nguôi. Buồn vì không có tiền để giúp một người ăn mày, một đồng bào cùng cảnh ngộ, ông thề độc: “Cha thằng nào có tiếc không cho”. Mang nỗi nhục nô lệ của một tri thức, ông chua chát: “Nhân tài đất Bắc kìa ai đó! Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà”...

Đó là ngoài xã hội, còn trong gia đình ông luôn bị dày vò bởi cảm giác thiếu trách nhiệm, Tú Xương “thương vợ”, có chồng mà phải gánh vai trụ cột, ông tự xỉ vả cái vai trò “hờ hững” của mình.

Chắc rằng các cụ ông ngày xưa phần lớn là thương vợ thương con, nhưng vì một quan niệm nào đấy, thường ngại bộc lộ tình cảm của người chồng, nhất là lại thể hiện tình cảm với người vợ một cách trực tiếp qua giấy trắng mực đen, qua văn chương thì lại càng ít. Thế kỉ XIX, có hai nhà thơ cùng người thành Nam, Nguyễn Khuyến và Tú Xương, đã không ngần ngại nói lên tình thương yêu của người chồng đối với vợ ngay khi các bà còn đang sống. Nhưng về chủ đề này, Thương vợ của Tú Xương là bài thơ nổi tiếng hơn cả:

Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận,

Năm nắng mười mưa dám quản công

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,

Có chồng hờ hững cũng như không.

Nổi bật trong bài thơ là hình ảnh hai con người: một người vợ tần tảo giàu đức hi sinh và một người chồng biết cảm thông chia sẻ, thương yêu và quý trọng vợ rất mực.

Sáu câu thơ đầu nói lên hình ảnh bà Tú trong gia đình là một người vợ rất đảm đang, chịu thương chịu khó. Nếu bà vợ của Nguyễn Khuyến là một phụ nữ “hay lam hay làm, thắt lưng bó que, xắn váy quai cồng, tất tả chân nam đá chân chiêu, vì tớ đỡ đần trong mọi việc” (câu đối của Nguyễn Khuyến) thì bà Tú lại là một người đàn bà:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng”

“Quanh năm buôn bán” là cảnh làm ăn đầu tắt mặt tối, từ ngày này qua ngày khác, từ tháng này qua tháng khác, không được một ngày nghỉ ngơi. Bà Tú “buôn bán ở mom sông”, nơi mỏm đất nhô ra, ba bề bao bọc sông nước, nơi làm ăn là cái thế đất chênh vênh. Hai chữ “mom sông” gợi tả một cuộc đời nhiều mưa nắng, một cảnh đời lắm cay cực, phải vật lộn kiếm sống, mới “nuôi đủ năm con với một chồng”.

Một gánh gia đình đè nặng lên đôi vai người mẹ, người vợ. Thông thường người ta chỉ đếm mớ rau, con cá, đếm tiền bạc,... chứ ai “đếm” con, “đếm” chồng. Câu thơ tự trào ẩn chứa nỗi niềm chua chát về một gia cảnh gặp nhiều khó khăn: đông con, người chồng đang phải “ăn lương vợ”.

Có thể nói, hai câu thơ trong phần đề, Tú Xương ghi lại một cách chân thực hình ảnh người vợ tần tảo, đảm đang của mình.

Phần thực, tô đậm thêm chân dung bà Tú, mỗi sáng mỗi tối đi đi về về “lặn lội” làm ăn như “thân cò” nơi “quãng vắng”. Ngôn ngữ thơ tăng cấp, tô đậm thêm nỗi cực nhọc của người vợ. Câu chữ như những nét vẽ, gam màu nối tiếp nhau, bổ trợ và gia tăng; đã “lặn lội” Lại “thân cò”, rồi còn “khi quãng vắng”. Nỗi cực nhọc kiếm sống ở “mom sông” tưởng như không thể nào nói hết được! Hình ảnh “con cò” cái cò trong ca dao cổ: “Con cò lặn lội bờ sông…”, “Con cò đi đón cơn mưa…”, “Cái cò, cái vạc, cái nông,..” được tái hiện trong thơ Tú Xương qua hình ảnh “thân cò” lầm lũi, đã đem đến cho người đọc bao liên tưởng cảm động về bà Tú, cũng như thân phận vất vả, cực khổ, của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội cũ:

“Nuôi đủ năm con với một chồng”

Câu thơ chỉ mấy con số khô khốc thế vậy mà tế toái lắm đó! “Nuôi đủ năm con” là vì con, phải nuôi, nên đếm ra để mà nuôi. Nhưng còn chồng thì một chồng chứ mấy chồng, cớ sao lại cũng phải đếm ra “một chồng”? Là vì chồng cũng phải nuôi, mà bà Tú với cái gánh trên vai nuôi năm đứa con đã là vất vả, lại thêm một ông Tú trong nhà nữa thì gánh nặng gấp đôi. Thời đó mà nuôi một ông Tú, lại là Tú Xương nữa thì nhiêu khê lắm.

Nhưng bà Tú được an ủi là vì ông Tú, cái con người tưởng như chỉ biết bông đùa, cười cợt đó lại để tâm đến từng bước chân của bà trên đường lặn lội buôn bán:

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông”

Có thể nói lòng thương vợ của nhà thơ dào dạt lên trong hai câu thơ này. Hình ảnh lặn lội thân cò được tác giả mô phỏng theo một biểu tượng trong thi ca dân gian để nói về người phụ nữ lao động:

“Con cò lặn lội bờ sông

Gánh tạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non”

Nếu như từ “lặn lội” được đảo ra phía trước chủ ngữ để nhấn mạnh sự vất vả của bà Tú, thì từ “eo sèo” gợi lên âm thanh hỗn tạp (tiếng kì kèo mặc cả, tiếng cãi cọ tranh giành) của “buổi đò đông”. Hai tình huống đối lập thật hay: “vắng” và “đông”. Người phụ nữ gánh hàng lặn lội trên quãng đường vắng thật là khổ. Mà đến chỗ “đò đông” thì thật là đáng sợ!

Nghĩa là nhìn từ phía nào, nhà thơ cũng thương vợ, tình thương thấm thía, cảm động.

Sang hai câu luận, tác giả chuyển sang diễn tả nội tâm của bà Tú, lời thơ như lời độc thoại của người vợ:

“Một duyên hai nợ âu đành phận,

Năm nắng mười mưa dám quản công”

Nhân dân ta thường nói “vợ chồng là duyên nợ”. Nhà thơ Tú Xương đã chỉ từ ghép “duyên nợ” thành hai từ đơn: “duyên – nợ”. “Duyên” thì thiêng liêng rồi vì đã có sự tham gia của đấng vô hình (ông Tơ bà Nguyệt), còn “nợ” thì đã thành trách nhiệm nặng nề. “Một duyên hai nợ” đã diễn tả được sự vận động trong tâm trí của bà Tú. “Một duyên hai nợ âu đành phận” là bà Tú đã thuận theo lòng trời và thuận theo lòng người (tấm lòng của chính bà!). Nói gọn lại là bà Tú đã chấp nhận! Và chấp nhận cuộc hôn nhân duyên nợ này, bà chấp nhận một ông đồ nho ngông “tám khoa chưa khỏi phạm trường quy”, bà chấp nhận vị quan “ăn lương vợ” nên bà đâu “dám quản công”:

Năm nắng mười mưa dám quản công

Ở câu thơ này, “nắng mưa” chỉ sự vất vả, “năm, mười” là số lượng phiếm chỉ, để nói số nhiều, được tách ra tạo nên một thành ngữ chéo (năm nắng mười mưa) vừa nói lên sự vất vả gian lao, vừa thể hiện được đức tính chịu thương chịu khó, hết lòng vì chồng vì con của bà Tú.

Trong những bài thơ viết về vợ của Tú Xương, bao giờ ta cũng bắt gặp hình ảnh hai người: bà Tú hiện lên phía trước, ông Tú khuất lấp ở phía sau, nhìn tinh mới thấy. Khi đã thấy rối thì ấn tượng thật sâu đậm. Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy. Ông Tú không xuất hiện trực tiếp nhưng vẫn hiển hiện trong từng câu thơ. Đằng sau cốt cách khôi hài, trào phúng là cả một tấm lòng, không chỉ thương mà còn tri ân vợ. Về câu thơ: “Nuôi đủ năm con với một chồng”, có người cho rằng ở đây ông Tú tự coi mình là một thứ con đặc biệt để bà Tú phải nuôi. Tú Xương đã không gộp mình với con để nói mà tách riêng, con riêng rất rạch ròi là để ông tự riêng tri ân vợ.

Nhà thơ không chỉ cảm phục, biết ơn sự hy sinh rất mực của vợ mà ông còn tự trách, tự lên án bản thân. Ông không dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú lấy ông là do duyên nhưng duyên một mà nợ hai. Tú Xương tự coi mình là cái nợ mà bà Tú phải gánh chịu. Nợ gấp đôi duyên, duyên ít nợ nhiều. Ông chửi thói đời bạc bẽo, vì thói đời là một nguyên nhân sâu xa khiến bà Tú phải khổ. Nhưng Tú Xương cũng không đổ vấy cho thói đời. Sự hờ hững của ông với con cũng là một biểu hiện của thói đời bạc bẽo. Câu thơ Tú Xương tự rửa mát mình cũng là lời tự phán xét, tự lên án:

Có chồng hờ hững cũng như không

Ở cái thời mà xã hội đã có luật không thành văn bản đối với người phụ nữ: “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), đối với mối quan hệ vợ chồng thì “phụ xướng, phụ tuỳ” (chồng nói, vợ theo), thế mà có một nhà nho dám sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời, dám tự thừa nhận mình là quân ăn lương vợ, không những đã biết nhận ra thiếu sót, mà còn dám tự nhận khuyết điểm. Một con người như thế chẳng đẹp lắm sao.

Nhan đề Thương vợ chưa nói hết sự sâu sắc trong tình cảm của Tú Xương đối với vợ cũng như chưa thể hiện được đầy đủ vẻ đẹp nhân bản của hồn thơ Tú Xương. Ở bài thơ này, tác giả không chỉ thương vợ mà còn ơn vợ, không chỉ lên án “thói đời” mà còn tự trách.

Nhà thơ dám tự nhận khuyết điểm, càng thấy mình khiếm khuyết càng thương yêu, quý trọng vợ hơn.

Tình thương yêu, quý trọng vợ là cảm xúc có phần mới mẻ so với những cảm xúc quen thuộc trong văn học trung đại. Cảm xúc mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngôn ngữ quen thuộc của văn học dân gian, chứng tỏ hồn thơ Tú Xương dù mới lạ, độc đáo vẫn rất gần gũi với mọi người, vẫn có gốc rễ sâu xa trong tâm thức dân tộc.

# data[].attributes.body
Tú Xương (1870-1907) tên thật là Trần Tế Xương, tên khai sinh là Trần Duy Uyên, tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh, về sau thi đỗ Tú tài thì đổi thành Tú Xương. Quê ở làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Cuộc đời ngắn ngủi có 37 năm của ông đã nằm gọn trong một giai đoạn bi thương nhất của đất nước, nhưng những sáng tác của ông đã trở thành bất tử trong lịch sử văn học Việt Nam. Ông sáng tác khá nhiều thơ, tuyệt đại bộ phận là thơ Nôm viết bằng các thể thất ngôn bát cú, tứ tuyệt, lục bát và song thất lục bát. Do đặc điểm hoàn cảnh ông mất đột ngột, chưa kịp tập hợp lại, cũng không có di cảo, nên thơ ông còn thất lạc và có thể có sự nhầm lẫn như giới nghiên cứu, phê bình.

Phong cách nghệ thuật của Tú Xương chủ yếu là “trào phúng và trữ tình". Giọng cười mỉa mai chua chát, trong thơ ông là nụ cười mang theo nước mắt trước thực trạng xã hội. Bên giọng cười chua cay ấy, Trần Tế Xương cũng là người đi tiên phong trong việc đưa đời sống cá nhân vào thơ của mình. Những bài thơ trữ tình của ông tràn ngập thứ tình cảm gia đình, tồn tại song hành với nỗi đau vì nghèo đói, đã tạo cho thơ ca Việt Nam những nét mới mẻ và thú vị: “Thương vợ” là bài thơ thuộc thể loại tình cảm ấy.

“Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi đủ năm con với một chồng

Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận

Năm nắng mười mưa dám quản công.

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc

Có chồng hờ hững cũng như không.

Hỏi ra quan ấy ăn lương vợ

Đem chuyện trăm năm trở lại bàn.”

-”Thương Vợ” Tú Xương-

Bài thơ được mở đầu gây ấn tượng bằng cái vòng thời gian khép kín “quanh năm” của người đàn bà buôn bán, tảo tần lại gói trong một không gian nhỏ hẹp “mom sông”, vì hai chữ “chồng - con

Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi đủ năm con với một chồng

Buôn bán cũng là một nghề như mọi nghề khác, người ta hành nghề để kiếm sống. Người xưa còn coi đây là nghề duy nhất phi thương bất phú. Nhưng việc buôn bán của bà Tú thì không được thế. Chẳng có cửa hàng, cửa hiệu, quán xá gì, mà chỗ bà “kinh doanh” là ở “mom sông”. Hai chữ “mom sông” gợi tả hình ảnh một khoảng đất nhô ra ở bờ sông, nước xuống thì còn, nước lên thì mất, có thuyền qua thì thành chợ không thì chỉ là một mỏm đất, thời gian không cố định sáng hay chiều. Lèo tèo đôi ba gánh hàng, chỗ dành cho người buôn thúng bán bưng, lưng vốn ít ỏi, lấy công làm lãi, chắc chắn thu nhập chẳng đáng là bao. Thế mà công việc khó nhọc ấy, bà Tú không chỉ chịu đựng một hai buổi mà phải theo đuổi “quanh năm”. Chữ “quanh năm” gợi một thời gian đằng đẵng, là 12 tháng, từ tháng giêng đến tháng chạp, cũng có nghĩa là hết năm này đến năm khác. Cái công việc nặng nề ấy dường như theo đuổi bà Tú suốt cả đời, bởi nó chẳng làm cho bà khá hơn lên để có việc khác nhàn nhã hơn hoặc phát triển hơn. Công việc thì nhọc nhằn, thu nhập thì ít ỏi, nhưng bà Tú lại phải lo lắng cho cả một gia đình sáu miệng ăn. Hơn nữa, không phải là sáu mà là “năm con với một chồng”, “Năm con” là số nhiều, nhưng dù sao cũng chịu được, lo cho chúng chỉ cần bát cơm, manh áo. Nhiều khoản chi như thế nhưng lúc nào bà cũng lo “đủ”. Thật là đảm đang tháo vát.

Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Câu thơ gợi hình ảnh con cò trong những câu ca dao quen thuộc:

Con cò lặn lội bờ sông

Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non;

Hình ảnh về một loài chim hiền lành, chăm chỉ âm thầm nhặt nhạnh, kiếm ăn nơi ruộng lúa, bãi sông đã trở thành biểu tượng về những người phụ nữ lam lũ suốt đời vì chồng, vì con, chẳng mấy khi nghĩ đến bản thân mình. Trong câu thơ, không phải là con cò mà là thân cò. Không còn là một con vật cụ thể mà là thân phận, số phận, một hình ảnh rất mỏng manh, nhỏ bé trước biết bao vần vũ của cuộc đời. Khi quãng vắng thì lặn lội; buổi đò đông thì chịu cảnh eo sèo. Hai tính từ được đối nhau ở đầu hai câu thơ vừa giàu tính tạo hình vừa giàu tính biểu hiện. Kia một người phụ nữ gầy yếu như thân cò, gánh nặng trên vai, một thân một mình, bước trầy trật trên con đường lầy lội. Nhưng đó là bà Tú trong con mắt của ông Tú, còn với bà không hề có một lời kêu ca phàn nàn mà là một thái độ chịu đựng vốn thường có của người phụ nữ Á Đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận,

Năm nắng mười mưa dám quản công.

Những số từ được dùng rất khéo, vừa theo thứ tự tăng dần vừa đối nhau: một, hai, năm, mười, gợi được những khó khăn chồng chất ngày một tăng dần, và sức lực phi thường của người vợ, gánh vác tất cả. Nhập thân vào nhân vật, Trần Tế Xương nói hộ những nỗi thiệt thòi của vợ nhưng đồng thời cũng thấy rõ cái đức hi sinh của người bạn đời. Kết thúc hai câu thơ cũng là sau những khó khăn được đưa ra là lời khẳng định: âu đành phận / dám quản công. Một thái độ dứt khoát, một sự chấp nhận không cần bàn cãi, một cách ứng xử hiển nhiên. Người phụ nữ Việt Nam là vậy, bà Tú Xương là vậy, họ coi “giang sơn nhà chồng” là việc của mình, họ tự nguyện gánh vác không so đo oán than.

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,

Có chồng hờ hững cũng như không.

Câu thơ tiếp theo, ông Tú đã trách hộ bà. Lời thơ như là tiếng chửi mắng, trách móc “Cha mẹ thói đời...”. Không phải là người vợ chịu nhiều vất vả thiệt thòi chửi mà người chồng tự chửi mình. Chữ “hờ hững” nghe sao mà chua chát. Bà Tú lấy phải một ông chồng bạc bẽo, chẳng giúp gì cho gia đình, cho vợ, chẳng làm được trụ cột lại còn để vợ phải nuôi. Thật là có chồng mà như không có, thậm chí còn khổ hơn không chồng. Câu thư có vị đắng như trong bài thơ Lấy lẽ của Hồ Xuân Hương:

Cố đấm ăn xôi, xôi lại hẩm

Cầm bằng làm mướn mướn không công.

Thân này ví biết dường này nhỉ

Thà trước thôi đành ở vậy xong.

Bài thơ là nỗi trần tình, là sự kiểm điểm bản thân của ông Tú, một nhân vật không xuất hiện trực tiếp nhưng ta ý thức được họ tồn tại trong bài thơ này, những con mắt và trái tim của ông thì luôn luôn hiện hữu. Con mắt ông nhìn thấy rõ mọi nỗi đắng cay cực nhọc hàng ngày, và con tim thì thấu hiểu những nỗi cô đơn, tâm trạng âm thầm chịu đựng của bà. Bài thơ Thương vợ là một bản tự kiểm điểm, tự khiển trách hết sức chân thành và nghiêm khắc của Tú Xương. Mỗi lời thơ như một tiếng thở dài đau xót của một con người rất có ý thức trách nhiệm, nhưng bất lực. Đó là tấm lòng thương yêu cảm phục và biết ơn rất chân thành của người chồng đối với người vợ vì mình mà chịu nhiều đắng cay vất vả.

# data[].attributes.body
Nhà thơ Tú Xương tên thật là Trần Tế Xương là một trong những nhà thơ trào phúng của nền văn học Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Bên cạnh những tác phẩm mang ý nghĩa trào phúng phê phán, lên án xã hội cũ ông còn những tập thơ trữ tình rất độc đáo. Một trong những tác phẩm tiêu biểu có giá trị lớn là bài thơ “Thương vợ”.
Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vẵng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không!
Có thể nói ông là một trong những nhà văn, nhà thơ có cuộc đời lận đận trong đường công danh, mặc dù là người thông minh nhưng ông đi thi đến lần thứ tám mới đậu được cái tú tài. Nhà nghèo lại động con, nghề dạy học lại bấp bênh trong xã hội suy tàn lúc bấy giờ, chính vì thế bà Tú lại chính là người trụ cột trong gia đình lo cái ăn, cái mặc cho chồng con. Người vợ hiền đảm đang ấy đã cho ông cảm hứng sáng tác bài thơ “Thương vợ”. Đây cũng là nỗi lòng của chính ông muốn nói với người vợ đảm đang, tần tảo sớm hôm không một lời oán thán. Mở đầu bài thơ Tú Xương đã khái quát phần nào nghề nghiệp của bà Tú và hoàn cảnh gia đình mình:
“Quanh năm buôn bán ở mom sống,
Nuôi đủ năm con với một chồng”. Ông là trụ cột trong gia đình thế nhưng cuộc sống của gia đình lại dự vào việc buôn bán chạy chợ của vợ. Tác giả dùng từ “mom” bao hàm tính chân thực rất rõ, đây là từ gợi hình ảnh rõ nét để người đọc thấy được nỗi gian truân của bà Tú buôn bán quanh năm bên bờ sông Vị, nơi làm ăn là cái thế đất chênh vênh, nhiều nguy hiểm. Câu thơ đầu tác giả cho chúng ta thấy tấm lòng của nhà thơ đối với việc buôn bán khó nhọc của vợ. Thế nhưng công việc buôn bán vất vả ấy lại:
“Nuôi đủ năm con với một chồng”
Câu thơ tả hoàn cảnh rõ dàng “ năm con với một chồng” không phải ngẫu nhiên mà ông lại sử dụng số đếm trong thơ. Mà ông đếm ở đây với mục đích vừa tăng thêm gánh nặng, sự vất vả tần tảo của bà Tú vì gia đình. Và đến ngay cả chồng cũng thành số đếm như một nghịch lý tức cười thay vì ít nhất chồng cũng phải nuôi đủ bản thân mình nhưng thực tế bà Tú lại là người nuôi chồng. Hoàn cảnh gia đình đã thế mà bà Tú gánh trên vai năm đứa con đã là vất vả, lại thêm một ông Tú trong nhà nữa. Câu thơ ẩn chứa nỗi niềm chua chát của tác giả về một gia cảnh gặp nhiều khó khăn: đông con và mọt ông chồng không làm được gì quanh năm chỉ đèn sách với thi cử. Để từ đó:
“Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông”
Hai câu thơ tiếp theo ngôn ngữ thơ đã tăng lên cấp độ mới, càng tô đậm thêm nỗi cực nhọc của người vợ. Từng chứ trong câu như những nét vẽ, gam màu nối tiếp nhau, hòa quyện và cùng bổ trợ làm gia tăng nỗi cực nhọc của bà Tú. Người vợ của tú Xương đã “lặn lội” nhưng lại mang “thân cò”, rồi có lúc trong hoàn cảnh “quãng vắng”. Nỗi cực nhọc kiếm sống mưu sinh ở “mom sông” tưởng như không thể nào nói hết được! Nhà thơ lấy hình ảnh “con cò” trong ca dao cổ: “Con cò lặn lội bờ sông…”, “Con cò đi đón cơn mưa…”, để tái hiện hình ảnh “thân cò” lầm lũi, đã đem đến cho người đọc bao liên tưởng cảm động về bà Tú, cũng như thân phận vất vả, cực khổ, của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội thời bấy giờ.
Hình ảnh lặn lội thân cò được tác giả mô phỏng trong thi ca dân:
“Con cò lặn lội bờ sông
Gánh tạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non”
Hai câu thơ tuy ngắn nhưng lại mang ý nghĩa gợi hình ảnh chân thực về bà Tú: Với tấm thân mảnh dẻ, yếu đuối bà Tú chịu dãi nắng dầm sương, bà còn phải lặn lội sớm trưa tất cả cũng chỉ vì miếng cơm manh áo. Tấm thân cò trong cái phản chiếu của nắng chiều là hình ảnh lẻ loi, hiu quạnh, lúc cần không biết nương tựa vào đâu, chưa nói đến những hiểm nguy bất trắc đối với thân gái dặm trường. Câu thơ mang lại cho độc giả nhiều suy ngẫm, sự đồng cảm đến xót xa, tội nghiệp! Hình ảnh bà Tú đại diện cho những người phụ nữ trong xã hội thối nát bấy giờ. Những người phụ nữ ấy chỉ biết lặng lẽ hi sinh cho chồng cho con, họ cam chịu sự xô đẩy của xã hội, để rồi Tú Xương lại chính là người nói lên tâm tư của vợ:
“Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công”
Hai người nên duyên với nhau được là do duyên phận trời xe, vì thế mà bà “âu đành phận”. Đành phận lại như một sự bất đắc dĩ, xếp lại, nén xuống những gì bất bình, tủi nhục của bản thân mình đã và đang từng ngày phải trải qua. Câu thơ khép lại bằng âm thanh nặng nề của từ phận lại càng làm cho câu thơ phù hợp với cảm xúc bị dồn nén vào trong. Bà Tú vất vả là thế, dầm mưa dãi nắng nhưng nào dám kể công lao với chồng, với con, mà luôn lặng lẽ dồn nén cam chịu.
“Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không”
Tình cảm của tác giả thương vợ chất chứa trong lòng đến nghẹn thở, lại không thể giúp được người vợ hiền mà nhà thơ tự trách mình. Bản thân ông trở thành một miệng ăn cho vợ nuôi, điềm nhiên hưởng thụ trong khi vợ phải ngược xuôi tần tảo, nghe cũng đã có cái gì đó bất nhẫn. Tất cả tâm tư tình cảm ấy bùng nổ ở hai câu thơ kết “Cha mẹ thói đời…” như một lời chửi đổng với đời và cũng chính là lời xỉ vả mình. Câu thơ thất chua chát, đắng cay ông trách mình, hận mình đã để vợ vất vả, sống khổ cực luôn chạy đôn, chạy đáo lo cho gia đình. Nhưng thực tế bà Tú lại không hề oán trách chồng con một lời nào. Cũng chính sự cam chịu, chịu thương chịu khó mà ông lại càng thấy mình có lỗi, càng thấy oán trách bản thân hơn. Ở vào hoàn cảnh như thế ông coi mình là người ăn ở bạc bẽo với vợ. Bà Tú có chồng mà cũng như không vì bà chính là người nuôi sống gia đình.
Bằng tình cảm chân thành, nghệ thuật sống động, Tú Xương đã miêu tả phẩm chất tốt đẹp của người vợ, người phụ nữ giỏi giang, lam lũ, tần tảo nuôi chồng nuôi con. Bà Tú là đại diện cho những người phụ nữ Việt Nam xưa. Bao nhiêu công lao trong gia đình, ông Tú giành cho bà, ông chỉ nhận về cho mình một chữ “không”.
Bài thơ xuyên suốt là tình cảm của tác giả dành cho người vợ hiền, ông dành sự kính trọng, mọi công lao, những gì tốt nhất dành cho bà Tú. Ngôn ngữ thơ dung dị, đời thường, sử dụng nhiều yếu tố dân gian, bài thơ có giá trị nhân văn sâu sắc.

# data[].attributes.body
https://padlet.com/phanmy2502/qeo0q8gzhkwh1gq6

# data[].attributes.body
https://padlet.com/fiona11012005/uyendinh_nopvan

# data[].attributes.body
https://padlet.com/phucluongthevinh/Bookmarks

# data[].attributes.body
“Văn học nằm ngoài những quy luật của băng hoại. Chỉ mình nó không thừa nhận cái chết”. Thơ văn Tú Xương là một trường hợp như vậy. Thể xác của ông hơn 100 năm nay đã hòa tan làm một cùng với đất mẹ nhưng sự nghiệp văn chương của con người tài hoa ấy chưa bao giờ ngừng sống làm lay chuyển lòng người, bất chấp mọi thử thách của thời gian.
Trong bài “Thương vợ” cũng vẫn là những vấn đề ấy được thể hiện sâu sắc qua tám câu thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Hai câu đề mở ra một không gian, thời gian và công việc của bà Tú. Một công việc vất vả, cơ cực và gian nan vô cùng:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng”

Nghề buôn bán theo quan niệm của người xưa là con đường đầu tiên để làm giàu “Phi thương bất phú” nhưng công việc của bà Tú thì lại đối lập hoàn toàn. Chỗ buôn bán ở đây không phải là vùng đất tốt, bằng phẳng mà ở “mom sông”. Theo cách hiểu của Xuân Diệu: “là cái địa điểm cheo leo chênh vênh, chứ không phải ở cái bến ngang sông tấp nập bình thường”.
Khép lại hai câu đề miêu tả không gian, thời gian và công việc của bà Tú đến hai câu thực mở ra một hình ảnh “thân cò”:

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo nước mặt buổi đò đông”

Câu thơ gợi cho ta nhớ đến hình ảnh quen thuộc trong ca dao: “Con cò lặn lội bờ sông/ Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non”. Hình ảnh ấy gắn liền với thân phận người phụ nữ Việt Nam tần tảo sớm hôm lo cho gia đình. Bà Tú ở đây là thân cò một thân phận, số phận cụ thể gợi một sự mỏng manh, nhỏ bé trước cuộc đời. Tác giả sử dụng lối viết đảo ngữ “lặn lội thân cò” làm cho hình ảnh ấy càng trở nên cụ thể, sâu sắc hơn.
Nếu như ở bốn câu thơ đầu tác giả giữ vị trí, đóng vai trò là người chồng đứng ở bên ngoài “khách quan” để quan sát, nhận xét và cảm thông cho bà Tú thì bốn câu thơ sau Tú Xương nhập thân vào trong tâm tư, nỗi niềm của người vợ để cất lên tiếng than “chủ quan” và chân thực hơn. Hai câu luận là lời than thở mà Tú Xương nói hộ lòng vợ:

“Một duyên hai nợ âu đành phận
Năm nắng mười mưa dám quản công”

Chữ “duyên” theo nghĩa Hán Việt có nghĩa là duyên cớ làm phát sinh việc gì đó. Duyên theo quan niệm của Phật giáo là phần trời định cho con người gặp gỡ, có khả năng yêu nhau và trở thành vợ chồng, giúp các cặp đôi yêu thương gắn kết trong cuộc đời. “Tu trăm năm mới thành bạn đồng hành, tu ngàn năm mới được chung chăn gối” dân gian tạo thành một cặp duyên và nợ.
Khép lại bài thơ hai câu kết được nâng lên thành tiếng chửi. Thác ra giọng bà Tú, Tú Xương đã chửi rủa cái bạc bẽo của cha mẹ nhà chồng và vô tích sự của bản thân đối với vợ.

“Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
Có chồng hờ hững cũng như không”

Những bà mẹ chồng xưa kia thường là “nỗi kinh hoàng” của những nàng dâu, vì quan niệm phong kiến hôn nhân gả bán cho phép người ta “mua” vợ cho con khác nào mua người làm không công mà đối xử tệ bạc với con dâu. Ta đã từng bắt gặp tiếng chửi ấy nhẹ nhàng mà thâm thúy trong ca dao như: “Tiếng đồn cha mẹ anh hiền/ Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ đôi” hay “Trách cha trách mẹ nhà chàng/ Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau”.
Tú Xương cùng với Nguyễn Khuyến là hai đại diện cuối cùng cho nền văn học trung đại Việt Nam cuối thế kỉ XIX, hai nhà thơ tiêu biểu và đặc sắc cho những vần thơ tự trào. Thơ ông với những cách tân mới mẻ về ngôn ngữ viết theo xu hướng khẩu ngữ hóa, sử dụng ngôn ngữ đời thường nhưng vẫn đảm bảo âm điệu trữ tình và có sức gợi hình, gợi cảm.
“Thương vợ” là một bài thơ hay có sự kết hợp tài tình giữa ngôn ngữ dân gian với ngôn ngữ bác học một cách tinh xảo, phong phú khắc họa được chân dung bà Tú và bộ lộ được tâm trạng, tình cảm của Tú xương dành cho vợ của mình. Cùng với đó là cách ngắt nhịp truyền thống trong thơ Đường luật là 4/3 và 2/2/3 càng làm cho bài thơ trở nên mềm mại, uyển chuyển.
Bài thơ “Thương vợ”của Trần Tế Xương thể hiện được ân tình sâu nặng và tình cảm chân thành của nhà thơ đối với hiền phụ của mình. Trước Tú Xương hiếm có thi nhân nào mà có những bài thơ viết về vợ hay và lắng đọng, sâu sắc như ông. Bài thơ không chỉ cho thấy một tâm hồn cởi mở, đôn hậu của nhà thơ đối với vợ mà còn chứng tỏ tài năng, thi bút của một thi sĩ biết vận dụng và sáng tạo ngôn ngữ dân gian.

# data[].attributes.attachment_link.description
Store photos and docs online. Access them from any PC, Mac or phone. Create and work together on Word, Excel or PowerPoint documents.

# data[].attributes.attachment_link.title
VAN 11-TUAN 5- PHIẾU HỌC TẬP  VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

# data[].attributes.body
https://padlet.com/phanmy2502/haelg2rf8i8p8ufa

# data[].attributes.body
1/ Nguyễn Đình Chiểu là một trí thức gần dân và rất được lòng dân. Người Nam Bộ gọi ông một cách thân thương là “Đồ Chiểu”. Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu từ khi trưởng thành đến lúc cuối đời dường như toàn gặp phong ba bão táp: Lên muời tuổi đã chứng kiến cảnh chiến loạn trong vụ Lê Văn Khôi, mới đậu Tú Tài thì mẹ mất, lâm cảnh mù lòa rồi bị người hứa hôn bội ước, quãng đời còn lại là cảnh nước nhà bị nạn ngoại xâm. Do mù lòa nên không thể trực tiếp cầm gươm giáo mà xông pha ngoài mặt trận cùng với đồng bào, nhưng tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Đình Chiểu luôn cháy bỏng. Ông không chiến đấu bằng gươm giáo, mà vũ khí lợi hại của ông là ngòi bút, một ngòi bút đấu tranh vì chính nghĩa không mệt mỏi:
“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm,
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.
Các bài thơ điếu đã cho thấy rằng Nguyễn Đình Chiểu đã tách biệt hẳn với nền Nho Giáo cổ hủ là xem thường giai cấp nông dân. Nguyễn Đình Chiểu đã ca ngợi hết lời và bài tỏ lòng kính trọng không bờ bến đối với những nghĩa sĩ nông dân. Vì sao lại có lòng kính ngưỡng đến thế? Vì rằng những nông dân này đã chiến đấu và hy sinh vì tổ quốc. Hay nói đúng hơn, ở đây nhà Nho Nguyễn Đình Chiểu đã đánh giá con người không qua giai cấp sang hèn, mà qua hành động, và đối với ông hành động hy sinh vì nước là một hành động anh hùng đáng kính ngưỡng. Nguyễn Đình Chiểu đại diện cho lớp sĩ phu miền Nam luôn luôn gắn bó với quê hương. Cũng với nhiều nhà Nho khác như Phan Văn Trị, Huỳnh Mẫn Đạt, ông đã lựa chọn con đường đối lập với chính quyền thực dân bằng tư tưởng dùng văn hóa làm phương tiện đấu tranh. Ông đã dành cả cuộc đời để cống hiến để lại muôn vàng giá trị cao đẹp, ông đã và luôn sống mãi trong lòng người dân nam bộ nói riêng và người Việt nói chung.
2/ nguồn gốc xuất thân từ nông dân nghèo khổ, những dân ấp, dân lân (những người bỏ quê đến khai khẩn đất mới để kiếm sống).“ cui cút làm ăn; toan lo nghèo khó ”: hoàn cảnh sống cô đơn, thiếu người nương tựa, âm thầm lặng lẽ lao động mà vẫn nghèo khó suốt đời. Nguyễn Đình Chiểu nhấn mạnh việc quen (đồng ruộng) và chưa quen (chiến trận, quân sự) của những người nông dân Nam Bộ để tạo sự đối lập tầm vóc anh hùng . Những người nông dân nghĩa sĩ họ chỉ là những người nghèo khó và lương thiện mộc mạc , chính hoàn cảnh đã buộc họ phải đứng lên trở thành những người chiến sĩ và cuối cùng là “nghĩa sĩ”. Vốn là những người nông dân nghèo khó không biết đến việc binh đao cùng quân trang rất thô sơ: một manh áo vải, ngọn tầm vông, lưỡi dao phay, rơm con cúi nhưng lại có một tinh thần chiến đấu vô cùng mãnh liệt đáng khâm phục. Hình tượng những người nông dân như một hiệp sĩ trượng nghĩa với sự chiến đấu và hi sinh sanh dũng xứng đáng đi vào sử sách.

3/Trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” còn có tiếng khóc của mẹ già nơi quê nhà trông chờ con về, vợ thương nhớ về chồng, con ngóng cha về nghe thống thiết, bi ai và chính tiếng khóc ấy cũng chính từ tiếng lòng của ông. Nhiều nghĩa sĩ đã ngã xuống trên chiến trường trong tư thế người anh hùng:
“Những lăm lòng nghĩa lâu dùng; đâu biết xác phàm vội bỏ”
Đất nước, quê hương vô cùng thương tiếc. Một không gian rông lớn gợi cảm bùi ngùi, đau đớn:
“Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng; nhìn chợ Trường Bình, già trẻ 2 hàng kuỵ nhỏ”.
Tiếng khóc của người mẹ già, nỗi đau đớn của người vợ trẻ, nỗi nhớ thương của con cái được nói đến vô cùng xúc động:
“Đau đớn bấy mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều; não nùng thay vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ”.
Các nghĩa sĩ đã sống anh dũng chiến đấu, và hi sinh rất vẻ vang. Tấm gương chiến đấu và hi sinh của họ là để ta biết rằng đất nước nào cũng là độc lập, tự chủ. Không ai được quyền xâm chiếm. Họ là tấm gương sáng rất đáng tự hào:
“Ôi!
Một trận khói tan; nghìn năm tiết rỡ”
Sự hi sinh của những người nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài học quý báu mà họ đã để lại. Thà chết vinh còn hơn sống nhục.Họ là tấm gương sáng để dân tộc Việt Nam noi theo mà làm, là ngòn đèn soi sáng cho dân tộc Việt Nam.
Công lao của người nghĩa sĩ nông dân Cần Giuộc sẽ đời đời nằm trong lòng mỗi người dân Việt Nam về tấm gương anh dũng, sẵn sàng xả thân vì độc lập Tổ Quốc.
“Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân; cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ”. Tiếng khóc ấy bi ai nhưng không quỵ luỵ vì đây là giọt nước mắt anh dũng đáng tự hào, cũng như là khởi nguồn cho tình yêu nước càng thêm mạnh mẽ.

# data[].attributes.attachment_link.title
VAN 11-TUAN 5- PHIẾU HỌC TẬP VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC.docx