# data[].attributes.attachment_link.title
Wijs in 60 seconden: Executieve Functies

# data[].attributes.body
https://www.west-info.eu/this-is-the-world-through-the-eyes-of-a-child-with-autism/?ref=feed&utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+Disability-west+%28West+%C2%BB+Disability+%2B%29

# data[].attributes.body
Leeftijd en sekse hebben geen invloed op de mate van angst. Verstandelijk niveau daarentegen wel. Op het gebied van sociale angst ervaren kinderen met een beperkt en een bovengemiddeld verstandelijk niveau meer angst dan kinderen met een gemiddeld verstandelijk niveau.

# data[].attributes.body
Ieder mens, met of zonder ASS, is uniek en daarbij hoort een indivuele benadering.

# data[].attributes.body
Prikkels neutraliseren

Zoals eerder genoemd ervaren kinderen met een vorm van autisme alles om zich heen als losse details. Ieder detail is voor hen een aparte prikkel. U kunt zich voorstellen dat deze kinderen een overvloed aan prikkels ervaren in de wereld om hen heen. Sommige prikkels roepen bij kinderen met een stoornis in het autisme spectrum sterke reacties op, zoals bijvoorbeeld paniek. Het is belangrijk om hen om te leren gaan met verschillende prikkels. De ervaring leert echter dat het in praktijk niet altijd realistisch is om met alle prikkels te leren omgaan. Soms kost het meer moeite om een kind te leren om te gaan met het obstakel of het obstakel te negeren, dan om steeds 'een blokje om' te gaan. Daarnaast is het mogelijk om ruimtes prikkel-arm te maken. Dit kan onder andere een positief effect hebben op het concentratievermogen en het gevoel van rust dat het kind ervaart.

Voorbereiden op prikkels

Ook wanneer u structuur heeft aangebracht in de wereld van uw kind door middel van bijvoorbeeld een dag- en/of weekroutine, zal het voorkomen dat van deze routine wordt afgeweken. Iedereen moet weleens naar de tandarts, dokter, of wil simpelweg op visite of een uitstapje maken. Zo'n verandering in de routine kan een gevoel van onveiligheid, verwarring of zelfs paniek veroorzaken bij een kind met een vorm van autisme. Om dit te voorkomen is het van belang kinderen met een stoornis in het autisme spectrum hierop voor te bereiden. Dit kunt u, afhankelijk van het unieke kind en de vorm van communicatie die bij hem of haar het beste aansluit, doen middels verbale taal, geschreven taal en eventueel ook met visualisaties zoals bijvoorbeeld picto's of foto's. Naast veranderingen in de dagelijkse en wekelijkse routine kan het bijvoorbeeld ook voorkomen dat het brandalarm getest gaat worden of het kind een blaffende hond gaat horen. Ook dan is het van belang het kind hier op voor te bereiden middels een door hem of haar begrepen communicatie middel. Voor beide voorbereidingen op prikkels geld dat het kan helpen om te checken of het kind de boodschap heeft ontvangen en begrepen.

Vaardigheden leren

Het kan voor kinderen met een vorm van autisme praktisch zijn om bepaalde vaardigheden te leren, bijvoorbeeld sociale vaardigheden. Hierbij zijn echter wel een paar aandachtspunten. Ten eerste zijn sociale situaties over het algemeen lastig voor mensen met een stoornis in het autisme spectrum. Naast dat zij moeite hebben met het zien van de context ontbreekt het hen vaak ook aan sociale finesse, dit maakt dat zij het lastig te beoordelen vinden wanneer iets gepast is en wanneer niet. Voor sociale situaties zijn geen strakke regels en richtlijnen, ze zijn daarom erg onvoorspelbaar. Ook wordt door kinderen niet altijd het doel van bepaalde sociale handelingen begrepen. Zo kan een kind met een stoornis in het autisme spectrum zijn geleerd om zich voor te stellen, maar doordat hij de reden hiervan niet beseft stelt hij zich voor aan iedereen die hij tegen komt. Als tip wordt hier overigens vaak bij gegeven kinderen te leren zich alleen voor te stellen wanneer de ander het initiatief neemt. Naast de moeilijkheden op het gebied van sociale situaties hebben kinderen met een vorm van autisme doorgaans moeite met het generaliseren van het geleerde. Dit betekend dat hij of zijn iets leert in de ene situatie, maar dit niet automatisch ook toepast in een andere (soortgelijke) situatie. Het kan daarom nodig zijn bepaalde vaardigheden meerdere keren of steeds opnieuw aan te leren.

Consequent handelen en reageren

Hoe kun je het beste naar een kind met autisme kijken?

Zet de autibril op, probeer met kennis over de stoornis te kijken naar het kind met autisme. Probeer samenhang aan te brengen en pas je communicatie aan.

Autisme heeft een kind altijd, het heeft er alleen niet altijd evenveel last van. Hoe duidelijker, voorspelbaarder en herkenbaarder de situatie is, hoe minder een kind door autisme wordt belemmerd. Alleen als hij er last van heeft, is hij gehandicapt. Door hem regels, afspraken en stappenplannen mee te geven is hij minder afhankelijken dus minder gehandicapt. Kijk met de autibril op naar het kind en beoordeel of hij zich kan redden in die situatie.

Wanneer een kind met autisme iets fout doet is het vaak niet uit onwil of uit pesten maar uit onmacht. Probeer niet alleen het negatieve gedrag aan te pakken (schelden, slaan, buikpijn, hoofdpijn, in zichzelf, dwangmatig, eet of slaapproblemen) maar probeer achter de oorzaak te komen (onduidelijkheid, onvoorspelbaarheid). Het kind zegt eigenlijk: ‘’Help me, vertel hoe t werkt!”.

De Oplossing is: geef het kind de 5!

1. Wat: alles wat het kind moet uitvoeren (Taak met bijbehorende deeltaken)

2. Hoe: de wijze waarop het kind de taak moet uitvoeren.

3. Wanneer: wanneer start de taak en wanneer is deze klaar?

4. Waar: op welke plaats moet hij de taak uitvoeren?

5. Wie: wie doen er met de taak mee?

10 belangrijke feiten over kinderen met autisme

1. Ik ben in de eerste plaats kind. Ik heb autisme, maar ik ben niet op de eerste plaats 'autistisch'.

Mijn autisme is maar een aspect van mijn karakter, dat bepaalt niet hoe mijn hele persoonlijkheid is. Ik ben me nog aan het ontwikkelen, jij noch ik weet hoe ik straks zal zijn. Door me nu te beoordelen op grond van enkele kenmerken ontstaat het risico dat er verwachtingen groeien die wel eens te laag zouden kunnen zijn. En als ik het gevoel krijg dat jij niet denkt dat ik het kan; waarom zou ik het dan proberen?

2. De verwerking van de waarnemingen met mijn zintuigen is in de war.

Dat betekent dat al die gewone dingen die je elke dag ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt en die jij niet eens meer opmerkt, mij gewoon pijn kunnen doen. De omgeving waarin ik moet leven lijkt vaak vijandig, ik mag dan verlegen lijken of ruzie zoeken, maar eigenlijk probeer ik me gewoon te verdedigen. Mijn hersenen kunnen al die indrukken gewoon niet aan en ik word er door overladen.

3. Maak alsjeblieft onderscheid tussen niet willen (ik kies ervoor iets niet te doen), en niet kunnen (ik kan het niet doen)

Het is niet zo dat ik niet naar opdrachten luister, maar soms begrijp ik je gewoon niet. Als je me van de andere kant van een vertrek roept hoor ik: $(&&$*(#%(*%. Je moet dan naar me toe komen en recht in mijn gezicht in duidelijke woorden tegen me spreken. Dan weet ik wat je wilt dat ik doe en wat er gaat gebeuren. Dat maakt het veel makkelijker voor mij om te doen wat je wilt.

4. Ik denk concreet. Dat betekent dat ik heel letterlijk neem wat er gezegd wordt.

Het is heel verwarrend als je tegen me zegt; loop niet zo hard van stapel! Als je eigenlijk bedoelt dat ik eerst even na moet denken. En zeg niet tegen me dat iets "een eitje" is als je geen ei in je hand hebt en je bedoelt dat het niet moeilijk is. En als je zegt; het regent pijpenstelen dan weet ik al helemaal niet wat je wilt zeggen want ik weet niet eens wat voor stelen dat zijn.
Dit soort dingen gaat meestal volkomen aan mij voorbij.

5. Ik heb maar een beperkte woordenschat dus wees alsjeblieft geduldig.

Ik vind het erg moeilijk je te vertellen wat ik wil als ik de woorden niet ken om duidelijk te maken wat ik voel. Ik kan honger hebben, boos, bang of in de war zijn maar misschien kan ik de woorden daarvoor niet op het juiste moment vinden. Let dan ook op mijn lichaamstaal, of op andere signalen, dat er iets mis is.
Maar dit heeft ook een andere kant. Ik kan ook wel eens als een kleine professor klinken en moeilijke woorden of zinnen ratelen waar ik eigenlijk nog lang niet aan toe ben. Dat betekent dat ik allerlei dingen uit de wereld om me heen uit mijn hoofd heb geleerd als compensatie voor het niet kunnen gebruiken van de juiste woorden. Dat doe ik omdat ik weet dat verwacht wordt dat ik antwoord geef als er iets tegen me gezegd wordt.

6. Omdat taal moeilijk voor me is, ben ik sterk visueel georiënteerd.

Laat me alsjeblieft ook zien hoe ik iets moet doen in plaats van het me alleen te vertellen. En bereid je er dan alsjeblieft op voor dat je het vaak moet laten zien. Door iets vaak op dezelfde manier voor te doen, kan ik het beter onthouden.

Een visueel schema helpt me goed door de dag. Ik zit dan niet de hele dag in de stress over wat er hierna gaat gebeuren, de overgang naar de volgende bezigheid is dan makkelijk en ik weet dan zelf wat ik moet doen om aan jouw verwachtingen te voldoen.

7. Richt je alsjeblieft op wat ik kan en bouw daarop voort in plaats van te hameren op wat ik niet kan.

Net als ieder ander mens kan ik niet leren in een omgeving waar ik constant het idee krijg dat ik niet goed genoeg ben en dat ik "klaargestoomd" moet worden. Iets nieuws proberen, terwijl ik er bijna zeker van ben dat ik kritiek krijg, hoe opbouwend die ook bedoeld is, wordt iets om te vermijden. Zoek mijn sterke punten, en je zult ze vinden. Voor de meeste dingen is er meer dan 1 manier om ze goed te doen.

8. Help me met mensen om te gaan.

Het lijkt misschien wel dat ik op het schoolplein niet met andere kinderen wil spelen, maar soms is het gewoon zo dat ik niet weet hoe ik moet beginnen tegen ze te praten of moet mee gaan doen met hun spel. Als je andere kinderen vertelt dat ze me even moeten vragen of ik mee wil doen, dan vind ik het misschien wel geweldig om mee te doen.
Ik ben het best in gestructureerde activiteiten met een duidelijk begin en een duidelijk einde. Gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal of andermans emoties begrijp ik niet altijd, dus ik zou het op prijs stellen als iemand me elke keer weer vertelt hoe ik op de juiste manier reageer.
Als ik bijvoorbeeld lach omdat Emely van de glijbaan valt, dan betekent dat niet dat ik het echt leuk vind. Ik weet dan gewoon niet wat de juiste reactie moet zijn. Leer me dan dat ik moet zeggen; heb je je pijn gedaan?

9. Probeer erachter te komen wat mijn woede-uitbarstingen veroorzaakt.

Woede-uitbarstingen, vlagen van razernij, kwade buien of hoe je ze maar noemen wilt, ze zijn voor mij nog veel erger dan voor jou. Ze gebeuren als een van mijn zintuigen overspannen is geraakt. Als jij erachter kunt komen hoe die uitbarstingen veroorzaakt worden kunnen ze misschien worden voorkomen. Houd een dagboek bij met tijden, omstandigheden, mensen en bezigheden waar het zich bij voordoet, misschien kun je er een patroon in ontdekken. Het vertelt jou hoe iets dat zich in mijn omgeving voordeed binnenkwam bij mij, maar dat ik niet met woorden kan laten merken.

10. Hou onvoorwaardelijk van me.

Denk geen dingen als "Als hij nou eens........" of "Waarom kan zij/hij nou niet.....".
Jij vervulde ook niet iedere verwachting die je ouders van jou hadden en je had ook niet gewild dat jij daar constant aan herinnerd werd.
Ik heb ook niet voor autisme gekozen. Bedenk echter goed dat dit mij is overkomen, niet jou.
Zonder jouw steun zijn mijn kansen op een succesvolle en zelfstandige volwassenheid maar klein. En ik verzeker je; Ik ben het waard!

# data[].attributes.attachment_link.title
Een kind met autisme in je gezin | Autismewegwijzer

# data[].attributes.attachment_link.description
Ervaringen en adviezen van andere ouders kunnen je inzicht geven en je bewust maken van de keuzes die je hebt. Verhalen van andere ouders zijn misschien herkenbaar, of maken je juist duidelijk wat je níet wilt. Contact met andere ouders van kinderen met autisme, bijvoorbeeld via oudergroepen, kan daarom heel waardevol zijn.

# data[].attributes.body
Richten op onderwijsbehoeften i.p.v. handelen naar de diagnose.

# data[].attributes.body
Noodzakelijk???
Voordelen en nadelen!

# data[].attributes.body
Moeite met het leggen van sociale relaties. Handen vol aan zichzelf.

# data[].attributes.body
https://www.participate-autisme.be/go/nl/autisme-begrijpen/wat-is-autisme/autisme-van-binnen-uit/autisme-en-verbeelding.cfm

# data[].attributes.body
Het schrijven van een sociale situatie met als doel inzicht te geven in sociale signalen en aan te geven welke reacties in die situatie gepast zijn
Het kan een verhaal zijn of een stripverhaal of een tekening of een beschrijving waarin stap voor stap de gebeurtenis beschreven wordt en richting wordt gegeven aan passend gedrag.

# data[].attributes.headline
overzichtslijst gedragingen bij onder- en overprikkeling

# data[].attributes.subject
overzichtslijst gedragingen bij onder- en overprikkeling

# data[].attributes.body
http://www.uitgeverijpica.nl/images/files/Wiebelen/Wiebelen_Overzicht.pdf

# data[].attributes.body
http://www.levenmetautisme.com/autisme-angsten/

# data[].attributes.body
Een leerling met autisme in de klas vraagt om een aangepaste didactiek.
Structuur betekent ook dat opdrachten zo worden gegeven dat leerlingen weten waar ze aan toe zijn:
Vervolgens is het de kunst dat de docent gedurende die werkperiode de leerlingen zo min mogelijk stoort.
Voor ons, volwassenen, is het een pijnlijke constatering dat we vaak meer ruimte van kinderen krijgen om fouten te maken, dan dat wij die ruimte aan kinderen geven.
Leerlingen met autisme hebben behoeften die, zo zou je kunnen zeggen, iedere leerling heeft. Alleen is het zo dat leerlingen met autisme in het leren vastlopen, waar andere leerlingen zich nog redden. Daarom is het zaak dat de docent die een leerling met autisme in de klas heeft, inhoudelijk, didactisch, pedagogisch en intermenselijk ‘nauwkeuriger’ probeert te werken.

# data[].attributes.body
Ondanks de sociale onhandigheid is de behoefte om ‘erbij te horen’ er wel degelijk en wordt er contact gemaakt met anderen. Maar omdat de nuances van sociale situaties niet altijd even goed begrepen worden, komt het nog wel eens voor dat mensen met autisme in het aangaan van contacten de plank volledig misslaan en onbedoeld onbeleefd of onhandig overkomen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bij de meeste mensen ontstaan vriendschappen per toeval. Je komt iemand tegen waar het spontaan mee 'klikt'. Er zijn raakvlakken en men voelt zich tot de ander aangetrokken.
Een vriendschap aangaan en onderhouden vraagt om sociale vaardigheden. De eerste fase van een vriendschap bestaat gewoonlijk uit oppervlakkige praatjes en in een later stadium is er een vertrouwen opgebouwd en worden intieme dingen bespreekbaar. Het sociale 'verkeer' wordt voor mensen met autisme anders waargenomen en is vergelijkbaar met een jungle zonder structuur, duidelijkheid en regels.

Ondanks de sociale onhandigheid is de behoefte om 'erbij te horen' er wel degelijk en wordt er contact gemaakt met anderen. Maar omdat de nuances van sociale situaties niet altijd even goed begrepen worden, komt het nog wel eens voor dat mensen met autisme in het aangaan van contacten de plank volledig misslaan en onbedoeld onbeleefd of onhandig overkomen.
Sociale regels als samen delen, samen dingen doen en opkomen voor elkaar zijn niet altijd duidelijk. De manier van contact zoeken kan door de ander als opdringerig ervaren worden of saai als er steeds over hetzelfde gesproken wordt of steeds hetzelfde spel gespeeld moet worden.

Een echte vriend kan voor een kind met autisme iemand zijn waar het een keertje leuk contact mee heeft gehad. Of het kind verwacht van de vriend dat deze alleen met hem of haar speelt en dus niet met anderen. Sommige kinderen spelen liever met jongere kinderen of zoeken juist contact bij volwassenen.

Behoefte aan vriendschap
Als een kind zich afzondert van de groep, kan dat door buitenstaanders nog wel eens sneu gevonden worden. Het hoeft echter niet altijd zo te zijn dat het afgezonderde kind zich op dat moment daar ongelukkig door voelt. Maar of er nu wel of niet behoefte aan contact is, vriendschap is nodig voor een goede sociale en emotionele ontwikkeling.

Daarnaast is vriendschap goed voor het zelfbeeld en het verlaagt het risico om gepest te worden. Bovendien zijn vriendschappen grondleggers van het hebben en onderhouden van een relatie met een partner op volwassen leeftijd. Het is daarom goed om een kind te helpen een sociaal netwerk op te bouwen en ervoor te zorgen dat het kind uit een (dreigend) sociaal isolement gehaald wordt.
Zoek bijvoorbeeld naar kinderen die bij het kind en de interesses van het kind passen. Die vind je bijvoorbeeld bij bepaalde clubs of verenigingen.

Vriendschap op school
Het is belangrijk voor kinderen met autisme dat ze leren sociaal te overleven zonder dat ze gedwongen vriendschappen moeten aangaan met leeftijdgenoten op school. Naast het aanmoedigen van sociale contacten met klasgenoten is het ook minstens zo belangrijk dat het kind leert grenzen te stellen en kan zeggen dat het liever even alleen speelt en met rust gelaten wil worden.

De meeste kinderen overleven schooltijd wel door het gedrag van klasgenoten te kopiëren. Dat is vaak al genoeg om 'erbij te horen'. Soms helpt het als een klas weet dat een kind zit met een bepaalde eigenaardigheid. Sommigen geven tekst en uitleg met behulp van een spreekbeurt.
Openheid wekt in veel gevallen sympathie en begrip op. Maar als het kind op het voortgezet onderwijs zit, ligt dat weer heel anders. Een wat ouder kind zal niet graag het risico lopen om gezien en bestempeld te worden als de 'autist' van de klas of de school.

Vriendschap stimuleren
Als een kind 3 jaar oud is, begint de interesse voor het samen spelen. Kinderen met autisme lijken die interesse minder en vaak niet of nauwelijks te hebben.
Met het spelen worden de sociale vaardigheden geoefend. Op de crèche en op school wordt hier dagelijks aandacht aan besteed. Speelgoed kan uitdagen tot samenspel, maar een kind moet er wel zelf aan toe zijn. Je kunt het samen spelen stimuleren door zelf met het kind (met het speelgoed) mee te spelen en spelsuggesties te doen.
Zo kun je bijvoorbeeld het kind stimuleren om samen een toren te bouwen of samen een tekening te maken. Op die manier leer je het kind spelenderwijs sociale vaardigheden aan.
Het kan langere tijd in beslag nemen en bij elke vooruitgang zul je het kind complimenten moeten geven om het verder hierin aan te moedigen. Daarnaast kun je ook regelmatig vriendjes uitnodigen om het samenspelen te stimuleren.

Kinderen tussen de 6 en 9 jaar kun je sociale omgangsvormen aanleren. Leer je kind bijvoorbeeld afspraken te maken en na te komen. Leer het kind zijn grenzen aan te geven, complimenten geven en ontvangen, naar anderen te luisteren, omgaan met kritiek en compromissen sluiten.
Voor deze leeftijdsgroep kun je daarbij gebruik maken van boekjes met verschillende thema's maar je kunt ook samen tekeningen maken met een onderwerp of een spelletje doen met poppen (of de poppenkast).
Voor een kind tussen 9 en 13 jaar worden vriendschappen belangrijker. In clubs en verengingen zal het kind sneller contact maken met kinderen die dezelfde interesses delen.
Dat kan op het gebied van sport zijn maar er zijn ook andere clubs, bijvoorbeeld scouting, de kerk of tekenclubs. In de grotere steden worden regelmatig activiteiten voor kinderen met autisme georganiseerd. Kinderen vanaf 13 jaar zullen niet zoveel thuis praten over het wel of niet hebben van vrienden.
Op deze leeftijd willen zij zich ook nog wel eens graag afzonderen en in hun eentje bijvoorbeeld televisie kijken of naar muziek luisteren. Blijf het kind stimuleren in sociale activiteiten. Laat het een sportclub bezoeken of een buurthuis.

Het internet is voor deze groep een vertrouwd terrein waar ze chatten en online contact zoeken met anderen. Als ouder is het overigens belangrijk voldoende kennis te hebben van het internet om de juiste en duidelijke regels voor het internetgebruik op te stellen en de naleving ervan te controleren. Voor volwassenen met autisme kunnen sociale vaardigheidstrainingen helpen om het gedragsrepertoire te verbreden. Er worden ook regelmatig cursussen of workshops gegeven met de onderwerpen: vrienden, relaties en seksualiteit voor mensen met een autisme spectrum stoornis via diverse instanties die zich inzetten voor mensen met een beperking of autisme.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij de meeste mensen ontstaan vriendschappen per toeval. Je komt iemand tegen waar het spontaan mee 'klikt'. Er zijn raakvlakken en men voelt zich tot de ander aangetrokken. Een vriendschap aangaan en onderhouden vraagt om sociale vaardigheden. De eerste fase van een vriendschap bestaat gewoonlijk uit oppervlakkige praatjes en in een later stadium is er een vertrouwen opgebouwd en worden intieme dingen bespreekbaar.

# data[].attributes.body
http://www.uitgeverijpica.nl/images/files/Wiebelen/Wiebelen_Stroomdiagram.pdf

# data[].attributes.body
http://www.uitgeverijpica.nl/images/files/Wiebelen/PICA-Prikkelmeter-Wiebelen-en-friemelen.pdf

# data[].attributes.attachment_link.description
Informatie- en steuncentrum over autisme, ADHD en andere vormen van neurodiversiteit. Met mogelijkheden voor lotgenotencontact.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen met autisme hebben het ook moeilijk om met leeftijdsgenootjes te spelen. Het volstaat niet altijd om kinderen samen te brengen om het sociale spel te bevorderen. Toch kunnen ze het leren mits de juiste strategie:

# data[].attributes.body
https://www.gezondheidenco.nl/265338/prikkelverwerking-autisme-les-informatie-ordenen-eilanddenkers/#

# data[].attributes.body
Leerlingen met meer ASS-gerelateerd gedrag bleken een

sterkere behoefte te hebben aan

de facilitatie van soci

aal contact en een gevoel van veiligheid.

# data[].attributes.body
taakinitiatie, planning, overzicht

# data[].attributes.body
Moeite met tussen de regels door lezen, lichaamstaal begrijpen. Letterlijk nemen van de taal.