# data[].attributes.body
https://wetransfer.com/downloads/163b695295a04d68158cdde01006c0b320170415120716/c0dc9fe75b7a93d8d39037c7bcfe218220170415120716/de4438

# data[].attributes.body
https://wetransfer.com/downloads/b48d30be08095c3b7985dcb32c9efc4720170417211237/eae6d54ed8072de234b480e1f9826f0e20170417211237/24e670

# data[].attributes.headline
Filmpje verbaal- en nonverbaal communiceren

# data[].attributes.subject
Filmpje verbaal- en nonverbaal communiceren

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=mu5HVMdgKHU

# data[].attributes.body
Als je kijkt naar mijn zelfevaluatie na training 1 en training 2, is te zien dat de punten die aandacht nodig hadden zeker verbeterd zijn. Doordat ik op mijn stage veel te maken heb met gespreksvoering, waren er al wat puntjes waar ik geen moeite mee had. Open vragen stellen is wel iets waar ik moeite mee heb, omdat ik dit vaak onbewust doe. Hier heb ik tijdens de trainingen wel mee kunnen oefenen en ik probeer er bewuster op te letten. Ook heb ik goed kunnen oefenen met de openingsvraag, waardoor ik voorbeelden heb weten te verzamelen. Dit kan me tijdens de toets goed helpen. Stiltes hanteren was iets waar ik ook nog wel eens moeite mee had, omdat ik dit vaak ongemakkelijk vind en me hier niet prettig bij voel. Door de oefeningen tijdens de trainingen ben ik in gaan zien hoe belangrijk stiltes kunnen zijn, waardoor ik dit nu ook veel makkelijker toepas tijdens gesprekken. Zoals te zien is heb ik dus veel aan de trainingen gehad. Vooral door aan het begin te kijken naar je aandachtspunten, word je je hier bewust van en kun je hier extra mee oefenen.

# data[].attributes.body
Dit was de laatste training en dus hebben we nog goed geoefend. Ik vond dit persoonlijk heel fijn omdat je hierdoor nog goed bij anderen kon kijken hoe zij het doen. Hierdoor deed je weer inspiratie van anderen op en kon je zien wat zij goed en fout deden. Ik heb dan ook veel aantekeningen gemaakt tijdens het kijken naar de gesprekken van anderen.

# data[].attributes.body
Reflectie op vervangende opdracht 3.

Tijdens dit gesprek vond ik de openingsvraag al een stuk minder geforceerd over komen. Het was een luchtige opening waardoor de cliënt zich wat meer op z'n gemak voelde. Qua lichaamshouding laat ik zien dat ik oprecht naar hem aan het luisteren ben, door bijvoorbeeld licht naar voren te buigen wanneer hij verteld. Ook ging de schaalvraag in dit gesprek een stuk beter, omdat ik hierbij niet specifiek naar de vermoeidheid zelf vroeg maar meer naar de situatie en in hoeverre de vermoeidheid hem belemmert.

Iets wat me toch wel opviel is dat ik weinig stiltes laat vallen tijdens het gesprek, maar ook vooral op een hoog tempo door de onderwerpen heen ga. Dit wil ik wel graag rustiger aan doen, zodat het gesprek een wat meer relaxte sfeer krijgt. Ook vraag ik in dit gesprek niet door over de vermoeidheid, bijvoorbeeld in hoeverre hem dit belemmert of of wat voor soort vermoeidheid het dan precies gaat. Ik ga eigenlijk direct door terwijl ik voor mezelf nog niet duidelijk heb met wat voor vermoeidheid we te maken hebben.

# data[].attributes.body
Belangrijke begrippen uit de theorie:

Rolflexibiliteit
Het is belangrijk om te achterhalen wat de client nodig heeft waarbij je streeft naar een meer gelijkwaardige relatie. Je moet dus verschillende communicatiestijlen kunnen toepassen, passend bij de client die je op dat moment voor je hebt. Wel is het hierbij belangrijk dat deze stijl bij je past en dus niet geforceerd is.

Sleutelwoorden
Door sleutelwoorden die de client gebruikt over te nemen, sluit je bij de client aan. Daarnaast voelt de client zich gehoord. Sleutelwoorden zijn woorden die belangrijke ervaringen aangeven. Door gebruik te maken van deze eigen woordkeuze beinvloed je zo min mogelijk de richting die hij kiest.

Waarom-vragen
Vragen die beginnen met waarom kunnen onbedoeld verwijtend overkomen. Het wordt dus afgeraden waarom-vragen te gebruiken. Het beste alternatief is om hiervoor in de plaats hoe-vragen te stellen.

Socratisch uitvragen
Door je onwetend op te stellen en door te blijven vragen, kun je ervoor zorgen dat de client gaat nadenken over de logica van zijn eigen denkwijze en hier kritisch naar gaat kijken.

Schaalvragen
Een schaalvraag maakt de klacht meetbaar en laat zien dat er verbetering of vooruitgang mogelijk is. Door de schaalvraag te stellen, geef je de client de mogelijkheid genuanceerd naar zijn probleem te kijken en in te zien wat er voor nodig is om dit te verbeteren.

# data[].attributes.body
Luisteren is de belangrijkste vaardigheid naast de grondhouding.

Ikzelf vind luisteren een hele belangrijke vaardigheid. Ik weet van mezelf dat ik een goede luisteraar ben en dat vind ik ook een hele goede vaardigheid van mezelf omdat ik weet dat lang niet iedereen dit kan. Ik vind namelijk dat er een groot verschil is tussen horen wat iemand zegt en  luisteren naar iemand. Bij luisteren komt zoveel meer kijken dan alleen iemand aanhoren. Wanneer je echt goed luistert, hoor je ook de dingen die iemand je niet verteld. Daarom dat ik zeker denk dat luisteren de belangrijkste vaardigheid is, vooral voor een Social Worker.

# data[].attributes.body
Tijdens deze training hebben we gesprekken geoefend waarbij we vooral aandacht hadden voor het stellen van de juiste vragen. Hierdoor kwam ik er achter dat wanneer je 'waarom' vragen stelt, je oordelend over kan komen terwijl dit niet je bedoeling is. Ook gingen we oefenen met open vragen stellen, iets dat ik heel fijn vond omdat ik hier nog wel eens moeite mee heb.

# data[].attributes.body
Belangrijke begrippen uit de theorie:

Ruimte geven
Je kunt de client ruimte geven door even een ontspannen houding aan te nemen en een stilte te laten vallen. Door de client deze ruimte te geven kun je aan een heleboel informatie komen doordat je inzicht kunt krijgen in wat er in de client omgaat.

Stil durven zijn
Het is vaak zinvol om tijdens een gesprek een stilte in te lassen, hiermee geef je de client de ruimte zijn gevoelens of gedachten onder woorden te brengen. Het is belangrijk dat deze stilte gecombineerd wordt met een uitnodigende, afwachtende, aandachtige, geduldige en open houding.

Lichaamstaal
Het grootste en belangrijkste deel van communicatie is woordenloos, oftewel nonverbaal. Het is belangrijk om te letten op de nonverbale signalen van de cliënt maar ook op die van jezelf. Oogcontact is heel belangrijk. Je kunt hiermee bijvoorbeeld nonverbaal aangeven dat de ander aan de beurt is in het gesprek. Toch kan niet iedereen oogcontact even goed verdragen, het is daarom belangrijk dat wanneer je aanvoelt dat de ander steeds weg kijkt hem of haar hier ook de ruimte voor te geven. Een glimlach, knikken of hummen kan heel goed werken als een teken dat je aan het luisteren bent en als een uitnodiging voor de ander om door te gaan. Met je lichaamshouding kun je de client je aandacht en betrokkenheid laten blijken. Door bijvoorbeeld iets naar voren te leunen laat je zien dat je aandachtig aan het luisteren bent.

# data[].attributes.body
Wanneer wordt het voor mij spannend als ik contact hebt met iemand die een psychiatrische aandoening heeft? Wat heb ik dan nodig? Wat heb ik niet nodig?

Op mijn stage heb ik heel vaak te maken met mensen met een psychiatrische aandoening. Spannend vind ik het dus niet meer, maar wat ik wel moeilijk blijf vinden is wanneer iemand blijft doorgaan over zijn of haar aandoening en we daardoor niet verder komen met het gesprek. Bijvoorbeeld bij iemand die een depressie heeft en die ook alleen daarover praat, waardoor je heel erg in het negatieve blijft hangen en je gewoon niet verder komt. Ik zou dan graag een goede manier weten te gebruiken waarbij je de ander niet beledigd of kwetst maar je die gene wel mee krijgt naar een ander onderwerp.

# data[].attributes.body
presentie is iets dat moet je al in je hebben, dat kun je niet aanleren.

Ik ben het half wel half niet eens met deze uitspraak, omdat ik denk dat je wel degelijk presentie kunt leren. Daarintegen denk ik wel dat je ook een deel zelf al moet hebben, maar ik denk dat iedereen dit ook heeft. We kunnen allemaal belangstellend naar iemand luisteren, oprechte interesse tonen, begrip voor iemand tonen en bij iemand anders aansluiten. Ik denk dat je kunt leren om presentie te tonen, maar dat presentie zelf iets is wat iedereen al heeft.

# data[].attributes.body
Ik vond dit een hele interessante training. Dit kwam doordat ik de oefeningen die we deden heel leuk vond, maar ook omdat ik het een interessant onderwerp vond. Stiltes laten vallen is namelijk iets dat ik altijd heel moeilijk vond en tijdens deze training kwam naar voren dat ik daar niet de enige in ben. Stiltes worden al snel heel ongemakkelijk gevonden en wanneer er een stilte valt tijdens een gesprek heb je toch snel het gevoel dat je het fout doet en dat je snel iets moet zeggen. Maar stiltes kunnen juist heel goed zijn. Vaak kan een stilte de ander de ruimte geven om na te denken, waarbij ze ergens op kunnen komen waar ze anders helemaal niet aan gedacht zouden hebben. Ook kan een stilte er juist voor zorgen dat iemand het gevoel heeft de ruimte te krijgen om meer te vertellen. Op die manier kun je dus aan meer informatie komen dankzij stiltes. Daarnaast  kan het natuurlijk ook voorkomen dat er een stilte valt, omdat je even niet meer weet wat je moet zeggen. In dit geval ontstaat er toch altijd een klein beetje paniek waarin je razendsnel probeert te bedenken wat je kunt zeggen. In dit soort gevallen is het ook helemaal okee om gewoon aan te geven dat je het even niet meer weet en dat je even na moet denken wat je het beste kunt zeggen. Dat is iets wat ik zeker meeneem uit deze training.

Verder deden we een oefening waarbij je tegenover elkaar ging zitten, elkaar recht in de ogen aan moest kijken en niks mocht zeggen. Dit vond ik ongelofelijk moeilijk. Terwijl Jasper mij gewoon aan bleef kijken, lukte het mij na enkele seconden al niet meer. Ik keek weg, begon ongemakkelijk te lachen, werd rood en wist mezelf totaal geen houding meer te geven. Ik voelde me enorm klein worden.

# data[].attributes.body
Belangrijke begrippen uit de theorie:

Erkenning
Een cliënt wil gerustgesteld en erkent worden. In een kennismakingsgesprek is dit nog lastig, omdat je nog niet weet wat er met de client aan de hand is. Wel kun je de client al op zijn of haar gemak stellen en je kunt hem laten blijken dat je zijn of haar klacht serieus neemt en accepteert.

Openingsvraag
De openingsvraag is van grote invloed op de sfeer en inhoud van het gesprek. Het is belangrijk dat dit geen automatisme wordt. Een patiëntgerichte vraag is 'vertel eens...'. Dit kan voor de cliënt als een uitnodiging aanvoelen. Daarnaast ervaren zij dit vaak als een uiting van persoonlijke interesse. Tegelijkertijd kun je hierbij een open houding aannemen waardoor je nonverbaal een uitnodigende luisterhouding aanneemt.

# data[].attributes.body
Van te voren had ik geen concrete leerdoelen opgesteld, maar ik wist wel dat er een aantal punten waren waar ik aan wilde werken en wat ik beter onder de knie wilde krijgen. Zo wilde ik leren hoe je zo natuurlijk mogelijk het gesprek begint met een pakkende openingszin, zonder dat dit geforceerd over komt. Ook wilde ik oefenen met stiltes laten vallen, omdat ik dit toch vaak ongemakkelijk vond.

Door middel van feedback van mijn klasgenoten, kwam ik erachter dat ik ook aan open vragen stellen moest werken. Ik was me hier eigenlijk niet zo bewust van en had helemaal niet door dat ik vaak gesloten vragen stelde, maar doordat ik hier op gewezen werd zorgde dit ervoor dat ik me hier bewust van werd. Vervolgend was dit dan ook een leerdoel voor me en heb ik zoveel mogelijk geprobeerd tijdens het oefenen bewust bezig te zijn met het stellen van open vragen. Dit is al een stuk beter geworden, ondanks dat ik nog steeds af en toe onbewust een gesloten vraag stel.

Wat ik terug gekregen heb als positieve feedback is vooral dat ik de ander erg op zijn gemak stel en een sfeer van veiligheid creeër. Ik kreeg te horen dat ik goed aansluit bij de cliënt doordat ik oprechte interesse toon en belangstellend luister. Daarnaast toon ik ook duidelijk empathie.

# data[].attributes.body
Ik laat mij niet beïnvloeden door vooroordelen of stereotyperingen in contact met een cliënt.

Natuurlijk probeer ik dit bewust nooit te doen en ik weet van mezelf dat ik ook niet iemand ben die snel vooroordelen heeft of die erg oordelend is naar mensen toe. Toch denk ik dat iedereen wel bepaalde oordelen heeft wanneer hij of zij iemand voor zich heeft met een stoornis of ziektebeeld. Op stage merk ik dit ook wel eens bij mezelf, ondanks dat ik dit niet probeer te doen. Wanneer ik bijvoorbeeld te maken heb met iemand die alleen maar over zichzelf blijft praten, zichzelf alleen maar ophemelt en de rest afkraakt, ontstaat er bij mij toch het vermoeden dat ik praat met iemand met borderline.

# data[].attributes.body
Reflectie op vervangende opdracht 2.

Bij het terug kijken van dit filmpje valt het me ten eerste op dat de opening een stuk beter gaat. Ik ga hier minder gericht af op het probleem maar geef aan dat het vooral een kennismakingsgesprek zal zijn en dat ik hem wat beter wil leren kennen. Wel had ik de opening iets minder geforceerd willen doen, ik vond dat dit nu nog wat gemaakt en gespannen over kwam. Het doorvragen gaat in dit gesprek al iets beter, ik ga door over de dingen die hij verteld en stel hier vragen over. Wel had dit nog uitgebreider gekunt, ik merk dat ik redelijk snel van het ene onderwerp naar het andere onderwerp ga. Het gebruik van sleutelwoorden ging tijdens dit gesprek ook goed. Ik herhaalde af en toe wat hij zei en ging hier dan op door. Hierdoor liet ik hem ook blijken dat ik geinteresseerd naar hem luisterde.

De schaalvraag vind ik in dit gesprek verkeerd aangepakt. Ik richt hem in dit gesprek echt puur op de vermoeidheid, terwijl ik denk dat ik hem beter op de situatie had kunnen richten. Bijvoorbeeld in hoeverre de vermoeidheid hem belemmert, in plaats van hoe erg de vermoeidheid op het moment is.

# data[].attributes.body
Als eerst kregen we de opdracht om alles op te schrijven wat ons te binnen schiet als we denken aan Cliëntgerichte Communicatie. Wat me hieraan opviel was dat ik vooral op woorden kwam uit het boek en dat ik hier dus nog niet eens zoveel zelf van wist.

Na het bekijken van een korte documentaire, was het de bedoeling dat we onze eigen vooroordelen over bepaalde stoornissen noteerden. Hierbij viel me op dat het heel gemakkelijk is om op vooroordelen te komen omdat dit toch wel heel veel gebeurd. Iedereen had toch wel redelijk dezelfde dingen opgeschreven, wat ook laat zien dat de meeste vooroordelen bij iedereen wel bekend zijn.

# data[].attributes.body
Reflectie op vervangende opdracht 1.

Wat me heel erg opvalt bij het terugkijken van het filmpje is dat ik eigenlijk direct oplossingsgericht te werk ga. Ik begin ook met 'waarom ben je hier?' waardoor ik er dus eigenlijk al vanuit ga dat er een probleem is. Ik vraag direct door op het probleem en ga proberen informatie los te krijgen over dit probleem, terwijl dit een kennismakingsgesprek is en ik dus meer over háár wil weten. Ik had dus vragen moeten stellen over haar persoonlijk en niet over het probleem.
Ook vraag ik niet goed door. Zo verteld ze bijvoorbeeld dat haar relatie uit is, maar ik ga vervolgens helemaal niet door over deze relatie. Dit had ik wel moeten doen.
Ik denk dat ik als opening mezelf eerst even had moeten voorstellen en vervolgens haar kort had kunnen vertellen wat ze van het gesprek kon verwachten.

Wel merk ik dat ik oprechte belangstelling en empathie toon, door te zeggen dat ik dat vervelend voor haar vind en dat ik me voor kan stellen dat dat heel lastig is om mee om te gaan. Ik laat nonverbaal zien dat ik goed naar haar luister door te knikken. Ook vond ik de schaalvraag toepassen goed gaan tijdens dit gesprek.