# data[].attributes.headline
Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich, urodzony 1 marca 1810 r. (lub 22 lutego 1810 r.) w Żelazowej Woli, zmarł 17 października 1849 r. w Paryżu.

# data[].attributes.subject
Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich, urodzony 1 marca 1810 r. (lub 22 lutego 1810 r.) w Żelazowej Woli, zmarł 17 października 1849 r. w Paryżu.

# data[].attributes.headline
Do 1830 (wczesne utwory)Pierwszy młodzieńczy okres twórczości Chopina ukształtował się pod wpływem polskiej tradycji dworskiej i wiejskiej (np. Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński), z drugiej strony na europejskim stylu brillant wczesnych romantyków (Johann Nepomuk Hummel, John Field, Carl Maria von Weber). Takimi popisowymi, a zarazem błyskotliwymi wirtuozowsko utworami są oba koncerty fortepianowe. W młodzieńczym dorobku Chopina obecne są formy klasyczne, takie jak rondo, wariacje, sonata, koncert, trio. Formy poloneza i mazurka nawiązują do tradycji narodowej i ludowej. Z łączenia form klasycznych i tradycji narodowej powstawały takie utwory jak Rondo à la Mazur, Rondo à la Krakowiak.Do 1839 (dojrzałe utwory)Drugi dojrzały okres twórczości tak charakteryzuje Józef M. Chomiński:W drugim okresie twórczości (począwszy od op. 6) skrystalizował się w pełni styl Chopina jako kompozytora narodowego i romantycznego. Wyrastająca z ducha okresu Romantyzmu stylizacja muzyki tanecznej otrzymała w walcach pogłębiony artystycznie wyraz. Nowe podejście do techniki pianistycznej, manifestujące się w obu cyklach etiud, zaczęło decydować o obliczu wszystkich podstawowych gatunków... Kontrast wyrazowy o silnych znamionach dramatycznych stał się charakterystycznym rysem takich form jak scherzo, ballada, nokturn.1840–1849 (późny okres)Ostatni trzeci etap pracy kompozytorskiej Chopina cechują rozbudowane utwory cykliczne (Sonaty b-moll, h-moll, g-moll). Powiększeniu uległy rozmiary utworów jednoczęściowych (Ballada f-moll, Fantazja f-moll, polonezy fis-moll i As-dur, Polonez-Fantazja, Barkarola). Utwory te często budziły protest pierwszych słuchaczy, uważane za „trudne”, a zwłaszcza – zanadto dysonujące.

# data[].attributes.subject
Do 1830 (wczesne utwory)Pierwszy młodzieńczy okres twórczości Chopina ukształtował się pod wpływem polskiej tradycji dworskiej i wiejskiej (np. Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński), z drugiej strony na europejskim stylu brillant wczesnych romantyków (Johann Nepomuk Hummel, John Field, Carl Maria von Weber). Takimi popisowymi, a zarazem błyskotliwymi wirtuozowsko utworami są oba koncerty fortepianowe. W młodzieńczym dorobku Chopina obecne są formy klasyczne, takie jak rondo, wariacje, sonata, koncert, trio. Formy poloneza i mazurka nawiązują do tradycji narodowej i ludowej. Z łączenia form klasycznych i tradycji narodowej powstawały takie utwory jak Rondo à la Mazur, Rondo à la Krakowiak.Do 1839 (dojrzałe utwory)Drugi dojrzały okres twórczości tak charakteryzuje Józef M. Chomiński:W drugim okresie twórczości (począwszy od op. 6) skrystalizował się w pełni styl Chopina jako kompozytora narodowego i romantycznego. Wyrastająca z ducha okresu Romantyzmu stylizacja muzyki tanecznej otrzymała w walcach pogłębiony artystycznie wyraz. Nowe podejście do techniki pianistycznej, manifestujące się w obu cyklach etiud, zaczęło decydować o obliczu wszystkich podstawowych gatunków... Kontrast wyrazowy o silnych znamionach dramatycznych stał się charakterystycznym rysem takich form jak scherzo, ballada, nokturn.1840–1849 (późny okres)Ostatni trzeci etap pracy kompozytorskiej Chopina cechują rozbudowane utwory cykliczne (Sonaty b-moll, h-moll, g-moll). Powiększeniu uległy rozmiary utworów jednoczęściowych (Ballada f-moll, Fantazja f-moll, polonezy fis-moll i As-dur, Polonez-Fantazja, Barkarola). Utwory te często budziły protest pierwszych słuchaczy, uważane za „trudne”, a zwłaszcza – zanadto dysonujące.

# data[].attributes.headline
Fryderyk Franciszek Chopin, forma spolszczona: Szopen – polski kompozytor i pianista. Od października 1831 roku mieszkał we Francji. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych, a także za jednego z najważniejszych polskich kompozytorów w historii.

# data[].attributes.subject
Fryderyk Franciszek Chopin, forma spolszczona: Szopen – polski kompozytor i pianista. Od października 1831 roku mieszkał we Francji. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych, a także za jednego z najważniejszych polskich kompozytorów w historii.

# data[].attributes.headline
Lata dziecięce i młodzieńcze Chopina były najbardziej radosnym i beztroskim okresem jego życia. Otoczony wielką miłością rodziców i sióstr, zwłaszcza opiekuńczej, starszej od niego Ludwiki, rozwijał różne uzdolnienia – karykaturował nauczycieli, wystawiał z siostrą Emilią komedyjkę o znamiennym tytule "Omyłka, czyli Mniemany filut", a także stworzył dziecięce Literackie Towarzystwo Rozrywki dla pensjonariuszy. Zajmował się również pisaniem laurek i rymowaniem. Miał wielu przyjaciół wśród rówieśników, był ich chlubą i inspiratorem zabaw oraz figlów.Warszawskie szlakiLudwika JędrzejewiczowaKompozytorka i pisarka. Najstarsza siostra Fryderyka Chopina, jego pierwsza nauczycielka muzyki. Urodzona prawdopodobnie 6 kwietnia 1807 roku w Warszawie, zmarła 29 października 1855 roku w Warszawie.

# data[].attributes.subject
Lata dziecięce i młodzieńcze Chopina były najbardziej radosnym i beztroskim okresem jego życia. Otoczony wielką miłością rodziców i sióstr, zwłaszcza opiekuńczej, starszej od niego Ludwiki, rozwijał różne uzdolnienia – karykaturował nauczycieli, wystawiał z siostrą Emilią komedyjkę o znamiennym tytule "Omyłka, czyli Mniemany filut", a także stworzył dziecięce Literackie Towarzystwo Rozrywki dla pensjonariuszy. Zajmował się również pisaniem laurek i rymowaniem. Miał wielu przyjaciół wśród rówieśników, był ich chlubą i inspiratorem zabaw oraz figlów.Warszawskie szlakiLudwika JędrzejewiczowaKompozytorka i pisarka. Najstarsza siostra Fryderyka Chopina, jego pierwsza nauczycielka muzyki. Urodzona prawdopodobnie 6 kwietnia 1807 roku w Warszawie, zmarła 29 października 1855 roku w Warszawie.

# data[].attributes.headline
Muzyka nieustannie rozbrzmiewała w domu Chopinów. Bardzo wcześnie Fryderyk objawił zdolności muzyczne. W arkana gry fortepianowej wprowadzała małego Frycka matka. W latach 1816-1822 jego nauczycielem był Wojciech Żywny, skrzypek pochodzenia czeskiego. Już w wieku siedmiu lat Fryderyk wydał "Poloneza g-moll" i zaczął występować w domach szlachty i arystokracji, m.in. w Pałacu Radziwiłłowskim, w Belwederze u Wielkiego Księcia Konstantego, u Czartoryskich, Sapiehów, Czetwertyńskich, Pruszaków, Zajączków, Zamoyskich w Pałacu Błękitnym, Potockich, Mokronowskich, Grabowskich, Konstantowej Wolickiej, Teresy Kickiej, a także w Resursie Kupieckiej (Pałac Morsztynów) u Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. W 1818 roku wręczył swoje dwa polonezy Marii Fiodorownie, matce cara i króla polskiego w czasie jej pobytu w Warszawie. W 1820 roku Angelika Catalani, podziwiając grę Fryderyka, obdarowała go złotym zegarkiem z dedykacją.W tym samym roku jego ojciec został profesorem języka francuskiego w Szkole Wojskowej Aplikacyjnej (wcześniej od 1812 roku wykładał język i literaturę francuską w Szkole Artylerii i Inżynierii). Od 1823 roku Józef Elsner udzielał Fryderykowi rad w zakresie kompozycji, a od 1826 roku uczył go w Szkole Głównej Muzyki. Jako pianista Chopin był właściwie samoukiem. Nie zrobił matury, bo musiałby poświęcić jeszcze jeden rok na naukę w liceum. Wówczas pozwalano jednak na rozpoczęcie studiów zaraz po ukończeniu liceum, bez konieczności zdawania matury. Fryderyk wykazywał nadzwyczajne zdolności, na zakończenie studiów w 1829 roku (miał wtedy 19 lat) Elsner wpisał ocenę:Szopen Friderik – szczegu[!]lna zdatność, geniusz muzyczny.

# data[].attributes.subject
Muzyka nieustannie rozbrzmiewała w domu Chopinów. Bardzo wcześnie Fryderyk objawił zdolności muzyczne. W arkana gry fortepianowej wprowadzała małego Frycka matka. W latach 1816-1822 jego nauczycielem był Wojciech Żywny, skrzypek pochodzenia czeskiego. Już w wieku siedmiu lat Fryderyk wydał "Poloneza g-moll" i zaczął występować w domach szlachty i arystokracji, m.in. w Pałacu Radziwiłłowskim, w Belwederze u Wielkiego Księcia Konstantego, u Czartoryskich, Sapiehów, Czetwertyńskich, Pruszaków, Zajączków, Zamoyskich w Pałacu Błękitnym, Potockich, Mokronowskich, Grabowskich, Konstantowej Wolickiej, Teresy Kickiej, a także w Resursie Kupieckiej (Pałac Morsztynów) u Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. W 1818 roku wręczył swoje dwa polonezy Marii Fiodorownie, matce cara i króla polskiego w czasie jej pobytu w Warszawie. W 1820 roku Angelika Catalani, podziwiając grę Fryderyka, obdarowała go złotym zegarkiem z dedykacją.W tym samym roku jego ojciec został profesorem języka francuskiego w Szkole Wojskowej Aplikacyjnej (wcześniej od 1812 roku wykładał język i literaturę francuską w Szkole Artylerii i Inżynierii). Od 1823 roku Józef Elsner udzielał Fryderykowi rad w zakresie kompozycji, a od 1826 roku uczył go w Szkole Głównej Muzyki. Jako pianista Chopin był właściwie samoukiem. Nie zrobił matury, bo musiałby poświęcić jeszcze jeden rok na naukę w liceum. Wówczas pozwalano jednak na rozpoczęcie studiów zaraz po ukończeniu liceum, bez konieczności zdawania matury. Fryderyk wykazywał nadzwyczajne zdolności, na zakończenie studiów w 1829 roku (miał wtedy 19 lat) Elsner wpisał ocenę:Szopen Friderik – szczegu[!]lna zdatność, geniusz muzyczny.

# data[].attributes.headline
Od 1802 roku pracował w Żelazowej Woli u hrabiny Ludwiki Skarbkowej. Tu poznał przyszłą żonę Justynę – ślub odbył się w 1806 roku w kościele w Brochowie. Po roku, w Warszawie, urodziła się Ludwika. Fryderyk przyszedł na świat w Żelazowej Woli w 1810 roku. 1 marca – według tradycji rodzinnej i wpisu tej daty przez Chopina na deklaracji wstąpienia do Towarzystwa Literackiego w Paryżu w 1833 roku, natomiast według aktu chrztu w Brochowie z 23 kwietnia – urodził się 22 lutego. Chrzestnymi byli: Anna Skarbek ze Strzyżewa i wychowanek Mikołaja Chopina – Fryderyk Skarbek, ale formalnie Franciszek Grembecki, bo Skarbek przebywał w Paryżu.

# data[].attributes.subject
Od 1802 roku pracował w Żelazowej Woli u hrabiny Ludwiki Skarbkowej. Tu poznał przyszłą żonę Justynę – ślub odbył się w 1806 roku w kościele w Brochowie. Po roku, w Warszawie, urodziła się Ludwika. Fryderyk przyszedł na świat w Żelazowej Woli w 1810 roku. 1 marca – według tradycji rodzinnej i wpisu tej daty przez Chopina na deklaracji wstąpienia do Towarzystwa Literackiego w Paryżu w 1833 roku, natomiast według aktu chrztu w Brochowie z 23 kwietnia – urodził się 22 lutego. Chrzestnymi byli: Anna Skarbek ze Strzyżewa i wychowanek Mikołaja Chopina – Fryderyk Skarbek, ale formalnie Franciszek Grembecki, bo Skarbek przebywał w Paryżu.

# data[].attributes.headline
Ojciec Mikołaja – François – był kołodziejem, ale pełnił we wsi Marainville funkcję syndyka. Mikołaj Chopin był zdolnym młodzieńcem. Po nauce w gimnazjum w Tantimont, dzięki kontaktom z zamkiem, a szczególnie z Weydlichami, rozwijał swoje umiejętności. Kiedy pojechał do Warszawy, znał już nieźle język niemiecki, kaligrafię, księgowość, poezję, a także grał po amatorsku na flecie i skrzypcach. Początkowo pracował w Manufakturze Tytoniowej w Warszawie, następnie pełnił funkcję guwernera u Ewy Łączyńskiej w Czerniewie, gdzie wychowywał jej dzieci, m.in. córkę Marię, słynną Panią Walewską.

# data[].attributes.subject
Ojciec Mikołaja – François – był kołodziejem, ale pełnił we wsi Marainville funkcję syndyka. Mikołaj Chopin był zdolnym młodzieńcem. Po nauce w gimnazjum w Tantimont, dzięki kontaktom z zamkiem, a szczególnie z Weydlichami, rozwijał swoje umiejętności. Kiedy pojechał do Warszawy, znał już nieźle język niemiecki, kaligrafię, księgowość, poezję, a także grał po amatorsku na flecie i skrzypcach. Początkowo pracował w Manufakturze Tytoniowej w Warszawie, następnie pełnił funkcję guwernera u Ewy Łączyńskiej w Czerniewie, gdzie wychowywał jej dzieci, m.in. córkę Marię, słynną Panią Walewską.

# data[].attributes.headline
Był dzieckiem narodu i Europy, synem Justyny Krzyżanowskiej, Polki, zubożałej szlachcianki, rezydującej na dworze Fryderyka Skarbka w Żelazowej Woli oraz Mikołaja Chopina, Francuza, urodzonego w Marainville w Lotaryngii. Jego ojciec w 1787 roku przybył do Polski z Françoise Nicole Weydlich, z domu Schelling, żoną Adama Jana Weydlicha, administratora zamku, będącego wówczas we władaniu Michała Adama hrabiego Paca. Podobnie jak ojciec w wieku 16 lat wyjechał z Francji do Polski, tak Fryderyk w wieku 20 lat opuścił Polskę i udał się do Francji. Historia rodziny w linii po mieczu zatoczyła więc koło. Zewnętrzne ramy działań Chopina, kontekst wydarzeń, okoliczności, które wpływały na jego życie, trzeba przedstawić w zarysie, aby zrozumieć kształtowanie się jego osobowości i sztukę, jaką tworzył.

# data[].attributes.subject
Był dzieckiem narodu i Europy, synem Justyny Krzyżanowskiej, Polki, zubożałej szlachcianki, rezydującej na dworze Fryderyka Skarbka w Żelazowej Woli oraz Mikołaja Chopina, Francuza, urodzonego w Marainville w Lotaryngii. Jego ojciec w 1787 roku przybył do Polski z Françoise Nicole Weydlich, z domu Schelling, żoną Adama Jana Weydlicha, administratora zamku, będącego wówczas we władaniu Michała Adama hrabiego Paca. Podobnie jak ojciec w wieku 16 lat wyjechał z Francji do Polski, tak Fryderyk w wieku 20 lat opuścił Polskę i udał się do Francji. Historia rodziny w linii po mieczu zatoczyła więc koło. Zewnętrzne ramy działań Chopina, kontekst wydarzeń, okoliczności, które wpływały na jego życie, trzeba przedstawić w zarysie, aby zrozumieć kształtowanie się jego osobowości i sztukę, jaką tworzył.

# data[].attributes.headline
Los naznaczył Chopina piętnem geniuszu. Żył w epoce, która pozostawiła w jego świadomości niezatarte ślady. Urodził się w okresie napoleońskim, który był dla Polaków czasem nadziei. Dojrzewał w Warszawie przedpowstaniowej. Powstanie listopadowe przeżył już na obczyźnie – w Wiedniu i Niemczech. Następnie osiadł w Paryżu– ówczesnej stolicy kulturalnej Europy – nie rozstając się jednak z myślą o Polsce. Doskonale obrazuje to wiersz "Chopin" Wiktora Junoszy:Francuskie niebo mu płakało polskim deszczem.

# data[].attributes.subject
Los naznaczył Chopina piętnem geniuszu. Żył w epoce, która pozostawiła w jego świadomości niezatarte ślady. Urodził się w okresie napoleońskim, który był dla Polaków czasem nadziei. Dojrzewał w Warszawie przedpowstaniowej. Powstanie listopadowe przeżył już na obczyźnie – w Wiedniu i Niemczech. Następnie osiadł w Paryżu– ówczesnej stolicy kulturalnej Europy – nie rozstając się jednak z myślą o Polsce. Doskonale obrazuje to wiersz "Chopin" Wiktora Junoszy:Francuskie niebo mu płakało polskim deszczem.