# data[].attributes.body
https://www.likwidacja-barier.pl/2020/11/aplikacje-mobilne-dla-osob-niepelnosprawnych/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyobraźmy sobie życie bez aplikacji mobilnych. Czy nasze smartfony byłyby nam w ogóle potrzebne? Znikają rozmowy na chatach, pomiary pokonanych kilometrów, promocje w supermarketach czy ekspresowo działające słowniki. Aplikacje, rozważnie używane, mogą upraszczać i urozmaicać nasze życie. Warto wykorzystać ich potencjał i kreatywność twórców także do pomocy osobom niepełnosprawnym. Dowiedz się, jakie rozwiązania obecnie proponuje im rynek aplikacji mobilnych.

Aplikacje mobilne dla osób niepełnosprawnych ruchowo

Warto zacząć od doskonale znanych wielu użytkownikom smartfonów dwóch aplikacji służących do przemieszczania się. Nie każdy bowiem wie, że posiadają one funkcje dostosowane do osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

1. Jakdojade - aplikacja służy do wyszukiwania połączeń w ramach komunikacji miejskiej i międzymiastowej. Pokazuje rozkłady oraz godziny przyjazdów i odjazdów tramwajów, autobusów, trolejbusów, pociągów, a także średni czas dotarcia na przystanek lub do celu bez używania pojazdów mechanicznych. Udogodnieniem dla osób pokonujących dystans na wózku jest możliwość zastosowania filtra i wyszukania tylko pojazdów niskopodłogowych. Ponadto w wielu miastach JakDojade umożliwia kupienie biletów na komunikację bezpośrednio przez aplikację z wykorzystaniem BLIK lub innej formy płatności.

2. Mapy Google (Google Maps) - są popularną aplikacją umożliwiającą nie tylko przeglądanie map, ale także wyszukiwanie obiektów z bardzo wielu kategorii. Nową funkcją, która w tym roku weszła w skład opcji dostępnych w Google Maps, jest oznaczanie wszystkich miejsc przyjaznych dla wózków, zarówno inwalidzkich, jak i tych dla dzieci czy tzw. balkoników rehabilitacyjnych dla seniorów.

Przykłady działania nowej funkcji to oznaczanie ikonką z wózkiem inwalidzkim miejsc i obiektów, które mają wejście, toaletę lub miejsce do siedzenia dostosowane do wózków. Ponadto ikoną będą opatrzone przyjazne niepełnosprawnym ciągi komunikacyjne, np. przejścia podziemne. Na razie jednak trzeba cierpliwie czekać, aż aplikacja udostępni tę funkcję także polskim użytkownikom.

Aplikacje dla niepełnosprawnych - sposób na promocję miasta

Na uwagę zasługuje dostępna na systemy Android oraz iOS aplikacja stworzona z myślą o osobach z różnymi rodzajami niepełnosprawności - poruszających się na wózku inwalidzkim, mających problemy ze słuchem lub wzrokiem - które chcą zwiedzić Kraków.

W aplikacji Kraków Dla Niepełnosprawnych można znaleźć informacje o takich obiektach jak: zabytki, tereny zielone, muzea, teatry i inne miejsca rozrywki, a także hotele i lokale gastronomiczne. Oprócz tego aplikacja dla osób niepełnosprawnych posiada bazę miejsc, w których można znaleźć wypożyczalnię wózków inwalidzkich, taksówek dla osób z trudnościami w poruszaniu się, a także miejsc, w których znajdą one przystosowaną dla siebie toaletę, sklep spożywczy czy aptekę. Ponadto osoby mające problemy ze słuchem lub wzrokiem znajdą w aplikacji oferowane im udogodnienia w Krakowie.

Dodatkowym atutem aplikacji jest to, że sama organizuje za nas turystyczny wypad. Dostępnych jest bowiem aż dziewięć tras, według których można zwiedzać to piękne miasto z pomocą GPS. Oprócz aplikacji powstał też dedykowany osobom chorym przewodnik w tradycyjnej analogowej wersji, który zbiera w przystępny sposób informacje o wszystkich obiektach dostosowanych do turystów z niepełnosprawnością. Można go otrzymać w Biurze ds. Osób Niepełnosprawnych UMK, przy ul. Stachowicza 18 w Krakowie lub w miejskich punktach informacji turystycznej.

Aplikacje dla osób niepełnosprawnych niewidomych i niedowidzących

Chorzy poruszający się na wózku inwalidzkim to nie jedyna grupa osób, która potrzebuje wsparcia w codziennym przemieszczaniu się w przestrzeni publicznej. Z myślą o osobach niewidomych i słabowidzących powstała aplikacja dla niepełnosprawnych Seeing Assistant Move.

Towarzyszy im w czasie podróży i pieszego przemieszczania się, które dzięki temu jest ona bezpieczniejsza i przyjemniejsza.

Program planuje trasę, a następnie głosowo komunikuje użytkownikowi, jak ona wygląda punkt po punkcie, odcinek po odcinku, posługując się GPS-em.

Osoba niepełnosprawna może wybrać częstotliwość występowania komunikatów.

Seeing Assistant Move ułatwia jej nie tylko piesze wędrówki, ale także podróż pociągiem czy komunikacją miejską.

Aplikacja posiada funkcję zapamiętania trasy, dzięki czemu użytkownik może wrócić tą samą, poznaną już drogą.

Program obsługuje polecenia głosowe.

Działa również off-line.

Aplikacje na telefon dla osób niepełnosprawnych - ułatwienie dla niedosłyszących

Wśród aplikacji mobilnych dla osób niepełnosprawnych, których schorzeniem jest uszkodzenie słuchu, warto wyróżnić Transkrypcję na żywo. Program posiada następujące funkcje:

wykonuje transkrypcję w czasie rzeczywistym, co oznacza, że rejestrowane słowa automatycznie pojawiają się na ekranie telefonu;

ma ponad 80 języków i dialektów do wyboru, więc można z niego korzystać również za granicą lub w rozmowie z obcokrajowcem;

transkrypcje można przechowywać do 3 dni, a także kopiować;

umożliwia uczestniczenie w rozmowie z osobą zdrową, która nie musi znać języka migowego, ani posługiwać się telefonem w momencie konwersacji;

można ustawić wibracje, gdy ktoś wypowie imię użytkownika;

posiada funkcję rozpoznawania dźwięków, dzięki czemu za pomocą wibracji lub diody sygnalizuje np. dźwięk dzwonka, płacz dziecka czy alarmu.

Komunikator przystosowany do osób niepełnosprawnych - aplikacja stworzona przez polski startup

Mowa tu o aplikacji ParrotOne, która powstała z myślą o osobach mających problemy z czynnościami manualnymi, w tym z pisaniem za pomocą klawiatury smartfona. Ta nowatorska aplikacja dla osób niepełnosprawnych pomaga im więc w jednym z najważniejszych aspektów życia - komunikacji międzyludzkiej. Celem programu jest ograniczenie liczby ruchów dłoni potrzebnych do wygenerowania wiadomości do minimum.

ParrotOne zapamiętuje najczęściej wpisywane przez użytkownika słowa, zwroty i zdania, dzięki czemu z czasem aplikacja staje się coraz bardziej inteligentna i spersonalizowana. Drżenie rąk, przykurcze, czy inne dysfunkcje kończyn górnych to niejedyny rodzaj niepełnosprawności, z którym można radzić sobie dzięki temu programowi. Pomocny okaże się także dla osób słabowidzących.

Aplikacje na telefon dla osób niepełnosprawnych - co Ty możesz zrobić?

Twórcy nowej funkcji Google Maps, która ułatwia przemieszczanie się osób na wózku inwalidzkim, w filmiku promującym zwrócili się z podziękowaniami do użytkowników aplikacji. Przyznali bowiem, że wprowadzenie nowego udogodnienia to skutek ich sugestii i komentarzy, które wskazywały na osoby niepełnosprawne jako pomijana grupa docelowa. Oznacza to, że, choć na ogół bardzo w to wątpimy, nasz głos, opinia, realne działanie mają znaczenie i warto wykorzystać je do tworzenia równego społeczeństwa.

FAQ:

1. Jakie aplikacje dla niepełnosprawnych pomagają w poruszaniu się po mieście?
Osoby chcące skorzystać z komunikacji miejskiej przystosowanej do wózków mogą korzystać z aplikacji Jakdojade. Obiekty przyjazne osobom niepełnosprawnym będą też w przyszłości pokazywane w Google Maps.

2. Jaką aplikację polecamy osobom niewidomym?
Osoby niewidzące całkowicie lub częściowo mogą wypróbować aplikację Seeing Assistant Move, która opisuje na głos każdy punkt trasy.

3. Jak przyczynić się do powstawania aplikacji dla niepełnosprawnych?
Najprostszym sposobem jest komentowanie aplikacji w sklepie Androida lub iOS (App Store), którym brakuje funkcji pozwalających na korzystanie przez osoby chore.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aplikacje mobilne na telefon dla osób niepełnosprawnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyobraźmy sobie życie bez aplikacji mobilnych. Czy nasze smartfony byłyby nam w ogóle potrzebne? Znikają rozmowy na chatach, pomiary pokonanych kilometrów, promocje w supermarketach czy ekspresowo działające słowniki. Aplikacje, rozważnie używane, mogą upraszczać i urozmaicać nasze życie. Warto wykorzystać ich potencjał i kreatywność twórców także do pomocy osobom niepełnosprawnym.

# data[].attributes.headline
Smartfon zaopatrzony w odpowiednie aplikacje może być dla niepełnosprawnych sporym ułatwieniem w codziennym życiu. Dla niektórych może być oczami i uszami, a innym ułatwi poruszanie się po mieście. Aplikacje tego typu są wyspecjalizowane i przeznaczone dla grup użytkowników o bardzo zróżnicowanych potrzebach. Oto kilka ciekawych, wybranych przykładów takich programów.

# data[].attributes.subject
Smartfon zaopatrzony w odpowiednie aplikacje może być dla niepełnosprawnych sporym ułatwieniem w codziennym życiu. Dla niektórych może być oczami i uszami, a innym ułatwi poruszanie się po mieście. Aplikacje tego typu są wyspecjalizowane i przeznaczone dla grup użytkowników o bardzo zróżnicowanych potrzebach. Oto kilka ciekawych, wybranych przykładów takich programów.

# data[].attributes.body
Ta aplikacja jest przydatna turystom, którzy oprócz programu wydarzeń kulturalnych i listy ciekawych miejsc do odwiedzenia, poszukują również informacji o dostępności obiektów lub chcą skorzystać z dostosowanej taksówki czy wypożyczyć wózek.

# data[].attributes.body
Prosty, ale bardzo przydatny przypominacz i rejestrator wyników badań lekarskich. Po wprowadzeniu danych na temat leków, jakie przyjmujemy, będzie nam przypominać o ich zażyciu, a także o dawce lekarstwa, jaką należy odmierzyć.

# data[].attributes.body
Powstała ona, aby ułatwić komunikację osobom niepełnosprawnym, głównie tym, które mają trudności ze sprawnością dłoni. Jej sekret polega na tym, że korzystając z niej, dowolną wiadomość można napisać znacznie szybciej niż za pomocą powszechnie znanych komunikatorów. Tworzenie całych zdań możliwe jest za pomocą dosłownie kilku kliknięć. Jak to działa? Po wybraniu litery na klawiaturze z boku ekranu wysuwają się podpowiedzi – lista sugerowanych całych zdań, których może być nawet kilkanaście, zależnie od tego, co wpiszemy jako początkową frazę.

# data[].attributes.body
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, spowodowanym dysfunkcją obu kończyn górnych bądź narządu wzroku, posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności

Osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, spowodowanym dysfunkcją narządu wzroku lub słuchu, posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności

Osoba będąca przed 18. rokiem życia lub będąca w wieku aktywności zawodowej i posiadająca status osoby zatrudnionej.

# data[].attributes.body
Wnioskodawcy z dysfunkcją obu kończyn górnych mogą liczyć na maksymalną kwotę dofinansowania 7 000 zł. Z kolei dla osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności spowodowany dysfunkcją narządu słuchu przewiduje się kwotę do 4 000 zł.

# data[].attributes.body
Celem programu stworzonego przez PFRON jest pomoc w nabyciu urządzenia elektronicznego, a także uzupełniających narzędzi ułatwiających komunikację oraz pozyskiwanie informacji. Fundusz przewiduje zarówno zakup komputera stacjonarnego, jak i laptopa czy tabletu.

# data[].attributes.body
https://old.pum.edu.pl/biblioteka-glowna/biblioteka-bez-barier/stanowisko-dla-osob-niepelnosprawnych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Menu boczne
Prezentacja PPM
Link do PPM

Wirtualna podróż po bibliotece

Szybkie linki

Stanowisko dla osób z niepełnosprawnościami

W czytelni Biblioteki Głównej znajduje się stanowisko komputerowe dla czytelników z dysfunkcją wzroku, słuchu bądź z niepełnosprawnością ruchową, składające się z następujących elementów:

biurka z elektrycznie regulowaną wysokością,

krzesła profilaktyczno-rehabilitacyjnego,

komputera,

monitora dotykowego LED 24 View Sonic,

specjalistycznej klawiatury dla osób słabowidzących

myszki specjalistycznej Big Track,

słuchawek z mikrofonem,

oprogramowania powiększającego i udźwiękawiającego Magic Plus,

lupy elektronicznej Compact Touch 5 HD

lupy ręcznej o czterokrotnym powiększeniu,

skanera Plustek Smart Office PL.

Biurko z elektrycznie regulowaną wysokością umożliwia podnoszenie i opuszczanie blatu z zakresie 680-1200 mm za pomocą przycisku, a specjalistyczne krzesło umożliwia właściwe ułożenie kręgosłupa. Krzesło oprócz profilowania ma ruchome podłokietniki i wygodny zagłówek.

Oprogramowanie powiększająco-udźwiękawiające Magic Plus przeznaczone jest dla osób słabowidzących, umożliwia obsługę komputera i korzystanie z internetu. Oferuje ono maksymalnie 60-krotne powiększenie, a funkcje mowy pomagają w przetwarzaniu informacji zawartych na ekranie.

Specjalna klawiatura z kontrastowymi, dużymi klawiszami współpracuje z programem Magic Plus. Dzięki temu najczęściej używane funkcje programu, takie jak regulacja powiększenia czy prędkość mówienia, są uruchamiane za pomocą przeznaczonych do tego przycisków.

Big Track to odwrócona i powiększona mysz komputerowa umożliwiająca osobom niepełnosprawnym poruszanie kursorem po ekranie monitora.

Lupa elektroniczna umożliwia powiększenie do 18 razy. Istnieje możliwość podłączenia jej do monitora z większym ekranem, co znacznie usprawnia pracę osobom niedowidzącym.

Skaner Plustek wyposażony jest zarówno w automatyczny podajnik dokumentów, jak i klasyczną szybę. Skaner ma dwa porty USB, które pozwalają na współdzielenie skanera pomiędzy dwa komputery. Urządzenie ma oprogramowanie, które potrafi tworzyć edytowalne dokumenty pakietu Microsoft Office, PDF-y oraz inne typy dokumentów graficznych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Stanowisko dla osób z niepełnosprawnościami - Pomorski Uniwersytet Medyczny

# data[].attributes.attachment_link.description
Prezentacja PPM Link do PPM W czytelni Biblioteki Głównej znajduje się stanowisko komputerowe dla czytelników z dysfunkcją wzroku, słuchu bądź z niepełnosprawnością ruchową, składające się z następujących elementów: biurka z elektrycznie regulowaną wysokością, krzesła profilaktyczno-rehabilitacyjnego, komputera, monitora dotykowego LED 24 View Sonic, specjalistycznej klawiatury dla osób słabowidzących myszki specjalistycznej Big Track, słuchawek z mikrofonem, oprogramowania powiększającego i udźwiękawiającego Magic Plus, lupy elektronicznej Compact Touch 5 HD lupy ręcznej o czterokrotnym powiększeniu, skanera Plustek Smart Office PL.

# data[].attributes.body
http://idn.org.pl/techno/comp_npn.htm

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Komputer w pracy z osobą niesprawną ruchowo

Krzysztof Markiewicz
Sprzęt komputerowy i systemy operacyjne

Komputerowe stanowisko dla osoby niesprawnej ruchowo

Sprzęt i oprogramowanie wspomagające pracę z komputerem

Adaptowanie klawiatury

Nakładka ochronna na klawiaturę

Klawiatury alternatywne

Klawiatury wykorzystujące kod Morse'a

Pojedynczy wyłącznik i klawiatura na ekranie

Systemy wskazujące

Rozpoznawanie głosu i mowy

Komputer jako urządzenie sterujące otoczeniem domowym

Referencje

Sprzęt komputerowy i systemy operacyjne

Zastosowanie komputera w wielu dziedzinach, stało się realne wraz z rozwojem masowej produkcji mikrokomputerów. W ostatnim dwudziestoleciu pojawiło się na rynku wiele konstrukcji komputerów domowych, osobistych, przenośnych. Wyraźnie widać tendencje wyposażania nowoczesnego komputera w coraz to nowe funkcje, np. multimedialne, komunikacyjne, a także jego integrację z urządzeniami domowymi. Ze wzrostem możliwości sprzętu następował rozwój systemów operacyjnych i oprogramowania użytkowego, a także poszerzał się rynek odbiorców w różnych dziedzinach zastosowań.

Równolegle odkrywano możliwości zastosowania komputerów [15] dla osób niepełnosprawnych zarówno w sensie technicznym (rozwój wyspecjalizowanej inżynierii rehabilitacyjnej) jak i w sensie materialnym (dostępność masowo produkowanego sprzętu dla przeciętnego użytkownika). " Komputer ułatwia pracę ludziom sprawnym, a ludziom niepełnosprawnym umożliwia ją" [43] - to myśl, którą można rozszerzyć na dowolną formę aktywności osoby niepełnosprawnej , wspomaganej przez cierpliwego i przyjaznego asystenta jakim staje się komputer osobisty. Zastosowanie systemu komputerowego w edukacji specjalnej [15] stwarza nie tylko wspaniałą jakość metodyczną, lecz przygotowuje także osobę niepełnosprawną do samodzielnego przełamywania swoich ograniczeń fizycznych i równoprawnego korzystania z dostępu do informacji, teleedukacji [24], telepracy [5] , a także teleusług dostępnych już dziś poprzez sieci komputerowe, w tym Internet. Także w Polsce rośnie liczba osób niepełnosprawnych korzystających z komputera [4] - wielką pomocą był dla nich program "Szansa dla aktywnych" Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

W zasadzie można sformułować pogląd, że z technicznego punktu widzenia nie jest specjalnie istotne jakiego producenta komputer wybrać - oczywiście w określonej klasie parametrów. Dla użytkownika decydującymi czynnikami są: zgodność ze sprzętem powszechnie dostępnym, a więc cena sprzętu, dostępność serwisu, oprogramowania, akcesoriów.

Jednakże dla osób z ciężkimi dysfunkcjami fizycznymi głównymi problemami pozostają: komunikacja człowiek - komputer, manipulowanie elementami sprzętu, wyposażenia, akcesoriami komputerowymi oraz dostępność produktów wspomagających pracę z komputerem. Zagadnienia te bardziej szczegółowo przedstawione są w następnych rozdziałach. Obecnie istnieje na świecie wielu producentów i dostawców tego specjalistycznego sprzętu [18,19,22] i oprogramowania. Wielkie firmy (IBM, Apple, Sun, Microsoft i inne) dały tu poważny wkład wprowadzając do swych masowych produktów modyfikacje i wypracowane standardy techniczne rozwiązań wspierających osoby niepełnosprawne. W związku z koniecznością indywidualnego traktowania zróżnicowanych potrzeb osób z niesprawnościami musiał upłynąć pewien czas zanim pojawiły się niewielkie firmy wyspecjalizowane w zagadnieniach inżynierii rehabilitacyjnej. Oferują one szeroki asortyment specyficznych produktów dla osób niepełnosprawnych. Ich ceny jednak pozostają niemałe ze względu na stosunkowo niedużą skalę produkcji. Istotna rola w tym względzie należy do rozwiązań socjalnych obejmujących osoby niepełnosprawne.

Już od wielu lat systemy operacyjne komputerów osobistych zawierają moduły ułatwiające korzystanie ze standardowej klawiatury użytkownikowi posługującemu się jedną ręką, jednym palcem lub pałeczką (trzymaną lub umocowaną do kończyny lub głowy). Stosowane są tam następujące udogodnienia:

umożliwiające osobom jednoręcznym używanie kombinacji klawiszy z SHIFT, CTRL i ALT.

ignorujące przypadkowe uderzenia klawiszy.

dostrajające tempo powtarzania znaku podczas przytrzymywania wciśniętego klawisza lub wyłączające opcję powtarzania.

zabezpieczające przed wprowadzaniem dodatkowych znaków przez przypadkowe, kilkakrotne wciśnięcie klawisza.

umożliwiające poruszanie kursorem myszy przy pomocy klawiatury.

umożliwiające obsługę klawiatury komputera i myszy przy pomocy dodatkowego urządzenia wejścia.

pozwalające na wyłączenie modułów użytkowych, jeśli są zbędne.

dostarczające rozszerzonej pomocy bezpośredniej (Help).

Dodatkowe opcje wspomagają osoby niedowidzące (wprowadzenie dźwięku towarzyszącego naciśnięciu klawisza, powiększanie znaków na ekranie, manipulowanie kontrastem i barwami znaków i tła) lub niedosłyszące (zastąpienie sygnałów akustycznych komputera animacjami graficznymi). Wymienione funkcje wspierające dołączane są przez firmę Microsoft jako program AccessDOS (ados.exe) [14] uzupełniający system operacyjny MS DOS 6.xx. Dla MS Windows 3.0 i 3.1x przygotowano Access Pack [13] realizujący analogiczne funkcje. Podobne funkcje można znaleźć w "Panelu sterowania" systemów operacyjnych MS Windows 95, MS Windows NT Server oraz MS Windows NT Workstation.

Często starsze rozwiązania pomocy technicznych wspierających pracę z komputerem wykorzystywały różne niestandardowe czy wręcz hackerskie sposoby. Stwarza to problemy z dostosowaniem ich do nowych wersji oprogramowania użytkowego i nowych konstrukcji komputerów. Niezbędne jest wypracowanie standardów technicznych dla takich konstrukcji.

W marcu 1997r. Firma Microsoft [12] zaprezentowała nowe kierunki działań zmierzających do wspierania niesprawnych fizycznie użytkowników komputerów, których populacja jest szacowana przez firmę na dziesiątki milionów osób. Równolegle dostępna jest w Internecie strona przygotowana przez Microsoft Accessibility and Disabilities Group poświęcona tym zagadnieniom. Przedstawiono tam dwa kierunki rozwiązań: Microsoft Active Accessibility(tm) (MSAA) oraz Microsoft Active Accessibility(tm) for Java(r). W przypadku MSAA chodzi o standaryzację sposobu aktywnej współpracy obecnych oraz przyszłych systemów operacyjnych i aplikacji z rodziny MS Windows z "dodatkami" (aplikacje i sprzęt) wspierającymi osoby niepełnosprawne. Rozwiązanie drugie to gotowe, dostępne niekomercyjnie biblioteki procedur w języku Java, dostarczające programistom gotowe narzędzia do realizacji aktywnej dostępności dla osób niepełnosprawnych na dowolnych platformach systemowych, co wynika z łatwości przenoszenia oprogramowania w języku Java do innych systemów operacyjnych i aplikacji. Zainteresowanie tymi narzędziami okazało wiele firm programistycznych. Powyższe rozwiązania są przełomowym krokiem udostępniającym środki do alternatywnej obsługi także aplikacji internetowych oraz multimedialnych., a więc kompleksowo otwierającym osobom niepełnosprawnym dostęp do świata przy pomocy komputera osobistego. Zaletą produktów dostarczanych przez Microsoft jest ich szybka lokalizacja, tzn. dostarczanie w wersji językowej odpowiedniej dla użytkownika. Na polskich stronach firmy Microsoft można znaleźć także informacje wazne dla osób niepełnosprawnych.

Bardzo interesującym systemem operacyjnym jest OS/2 firmy IBM. Firma opracowała interfejs do wydawania poleceń systemowych głosem, co czyni go atrakcyjnym dla osób z ciężkimi niesprawnościami fizycznymi. System rozpoznaje polecenia wydawane w języku angielskim.

Atrakcyjnym systemem operacyjnym dla komputerów zgodnych z IBM PC jest Linux, system wzorowany na Unixie, zapoczątkowany przez studenta Linusa Torwaldsa w roku 1990, a rozwijany przez liczną grupę wolontariuszy z całego świata. System ten jest niekomercyjny, dostępny bezpłatnie w sieci Internet lub dystrybuowany w zestawach (dystrybucjach) na CD-ROM lub dyskietkach. Ma on wielu entuzjastów, zwłaszcza w środowiskach akademickich. Omówienie wykorzystania funkcji systemu Linux dla osób z różnymi niesprawnościami można odnaleźć w Internecie pod adresem http://www.tuniv.szczecin.pl./linux/doc/LDP/HOWTO/Access-HOWTO.html. Podkreśla się tam pełną niezależność systemu od jego interfejsu graficznego XWindows, co stwarza bardzo wygodne możliwości dla osób zainteresowanych korzystaniem ze środowiska tekstowego (łatwość korzystania z czytnika ekranu lub tzw. klawiatur ekranowych) oraz tekstowych aplikacji Internetowych. Dostępne są także sterowniki dla wielu urządzeń pomocniczych wspierających osoby niepełnosprawne. System Linux zasdniczo jest dostępny w angielskiej wersji językowej, chociaż ochotnicy spolonizowali już wiele jego elementów.

Firma Apple znana z komputerów Macintosh [15] wyposażonych najwcześniej w najbardziej przyjazny system operacyjny, już w 1987 roku wprowadziła operacyjny System 4.1 zawierający program Easy Access. Program ten realizuje udogodnienia dla osób niepełnosprawnych analogicznie do wymienionych wyżej modułów firmy Microsoft.

Warto podkreślić jak ogromne znaczenie mają powyższe osiągnięcia techniki dla indywidualnych osób i jak wielkie sukcesy pozwalają im osiągnąć. Znanymi w całym świecie postaciami są: Stephen Hawking - fizyk światowej sławy, wygłaszający swe wykłady za pośrednictwem komputerowego komunikatora osobistego zamocowanego na wózku elektrycznym oraz inżynier Mike Ward pracujący aktywnie w firmie Intel, pomimo ciężkiej postępującej niesprawności. Z drugiej strony wielce poruszające są przypadki dzieci z wrodzonymi ciężkimi upośledzeniami fizycznymi, którym poprzez umiejętny dobór oprogramowania i oprzyrządowania specjaliści dali szansę na rozwój intelektualny. Z kolei całkowicie sparaliżowanym ofiarom wypadków można zapewnić pewną samodzielność w otoczeniu domowym, poprzez udostępnienie funkcji zdalnego sterowania otoczeniem z wykorzystaniem komputera osobistego [19].

Jakkolwiek komputer jest wspaniałym i przydatnym narzędziem, to może przyczynić się do rozwiązania jedynie niektórych problemów osoby niepełnosprawnej. W realiach naszego kraju warto wszakże z całym naciskiem powtórzyć za [16]:
"W celu stworzenia jak najlepszych warunków do szerokiego zastosowania mikrokomputerów osobistych w postępowaniu rehabilitacyjnym bardzo pożądane jest utworzenie organizacji, w skład której wchodziliby lekarze, rehabilitanci, bioinżynierowie, psycholodzy i producenci sprzętu mikrokomputerowego oraz urządzeń dodatkowych, a nawet pośrednicy handlujący tym sprzętem, dla osiągnięcia celu jakim byłoby:
- propagowanie wykorzystywania przez ludzi niepełnosprawnych mikrokomputerów osobistych,
- udostępnienie ludziom niepełnosprawnym najlepiej dobranego sprzętu mikrokomputerowego po optymalnej cenie,
- wyposażenie mikrokomputera w odpowiedni dla stanu pacjenta rodzaj przyłącza i początkowe oprogramowanie,
- permanentne upowszechnianie i aktualizowanie oprogramowania standardowego i specjalnego."
Komputerowe stanowisko dla osoby niesprawnej ruchowo

W pracy z komputerem osoby niesprawne ruchowo napotykają na różne utrudnienia. Najprostsze z nich związane są z ergonomią stanowiska pracy. Aspekty ergonomiczne stanowiska komputerowego bardzo dobrze zilustrowane są np. w serwisie internetowym http://www.safecomputing.com. Prezentowane tam akcesoria komputerowe takie jak np.: ergonomiczne klawiatury i manipulatory, wsporniki pod monitory, ruchome podłokietniki, podstawki pod stopy, meble, itp. z pewnością usatysfakcjonują niejedną osobę niepełnosprawną. Większe problemy mają osoby z cięższymi dysfunkcjami ruchowymi np.: brakiem lub paraliżem kończyn, mimowolnymi skurczami mięśni, przykurczami, deformacjami kości, a także współistniejącymi dysfunkcjami mowy, słuchu, wzroku.

Sprzęt i oprogramowanie wspomagające pracę z komputerem

Ogólne uwagi odnośnie komputerów i systemów operacyjnych przedstawiono powyżej. Tutaj pojęcie sprzętu wspomagającego oznaczać będzie wszelkie konstrukcje mechaniczne, elektryczne i elektroniczne, których zadaniem będzie ułatwienie, a czasami wręcz umożliwienie pracy z komputerem. Niektóre z nich można wykonać samodzielnie. Znane są przypadki rozwiązań wykonanych przez amatorów. Wiele firm zachodnich przedstawia kompleksowe oferty w tym zakresie [18,19,22]. Niestety aktualnie niewiele wiadomo o krajowych dystrybutorach lub producentach tych specyficznych wyrobów. Warto przeglądać internetowe serwisy WWW i grupy newsowe, ponieważ tam sprawy te są żywo komentowane. W serwisie IdN (http://www.idn.org.pl.) tematowi temu służy rubryka "Bez barier".

Zasadniczym problemem dla większości osób z niesprawnymi rękami jest używanie standardowej klawiatury, która jest podstawowym urządzeniem komunikacji z komputerem. Osobne trudności to: manipulowanie myszką, dyskietkami, włącznikami, obsługa drukarki, elementarna konserwacja sprzętu. Możliwe jest zastąpienie myszy praktycznie dowolnym innym manipulatorem. Do manipulacji dyskietkami oferowane są prowadnice z tworzywa sztucznego ułatwiające trafienie w szczelinę napędu oraz podpórki stabilizujące (odciążające) rękę przy takich czynnościach.

Przyciski i wyłączniki zasilania sprzętu powinny być dostępne z przodu urządzeń. W nowych konstrukcjach monitorów do regulacji służą umieszczone z przodu przyciski a czasami osobny pilot. Warto wykorzystać powszechnie stosowany filtr zasilania z wyłącznikiem jako element do centralnego włączania zasilania całego zestawu komputerowego. Powinien być on ulokowany w miejscu pozwalającym na skuteczną i pewną obsługę wyłącznika - stosownie do indywidualnych możliwości osoby niepełnosprawnej. Absolutnie pożądane jest korzystanie z instalacji zapewniającej uziemienie zestawu komputerowego oraz trwałe mocowanie wszelkich złącz wyposażonych we wkręty mocujące. Należy zapewnić takie ułożenie okablowania aby uniemożliwić zaczepianie elementami wózka, nogami czy rękami (w razie silnych mimowolnych skurczów). W pewnych przypadkach potrzebne jest stabilne umocowanie klawiatury do podłoża - nie powinna się ona swobodnie przesuwać. Czasami wystarczy odpowiednio masywna konstrukcja wyposażona w podkładki antypoślizgowe.

Stół dla zestawu komputerowego powinien mieć solidną konstrukcję i nie przesuwać się. Wiele osób chodzących o kulach opiera się o stół w czasie wstawania z krzesła przenosząc na stół cały ciężar ciała. Pokrycie podłogi powinno eliminować poślizg i mieć własności antystatyczne.

Interesujące stanowisko pracy z komputerem opisał jeden z uczestników listy dyskusyjnej POLIO. Dla osób sparaliżowanych konieczna jest częsta zmiana pozycji, co ma bezpośredni wpływ na układ krążenia a także zapobiega zmęczeniu. Wózki elektryczne posiadają w tym celu możliwość automatycznej regulacji pochylenia. Otóż skompletowane przez niego stanowisko (z elementów wyszukanych w katalogach sprzętu) jest takim automatycznie regulowanym siedziskiem z zamontowanym pulpitem klawiatury, komputerem i regulowanym uchwytem monitora. Pozwala na osiągnięcie półleżącej pozycji astronauty bez zmiany wcześniej dobranych wygodnych położeń klawiatury i monitora. Zapewnia tym samym odciążenie ciała i wygodną pozycję do pracy.

Szczegółowe opisy konstrukcji wspomagających pracę z komputerem można znaleźć w [ 18.19,35,37].

Oprogramowanie wspomagające można w zasadzie podzielić na dwie grupy, tj. sterowniki obsługujące urządzenia czy funkcje alternatywne oraz aplikacje użytkowe współpracujące z tymi urządzeniami. Jak już wspomniano opóźnienia czasowe i standardowe sekwencje 2-klawiszowe można przedefiniować zmieniając nastawy w odpowiednim module systemu operacyjnego. W aplikacjach takich jak edytor Word można również przedefiniować wewnętrzne sekwencje sterujące klawiszy. Dla programów DOS-owych czasami trzeba uruchomić dodatkowy program rezydujący w pamięci komputera (por. Załącznik 3). Stosowane są także programy rozszerzające funkcje klawiatury np. generujące zapamiętane frazy teksty na podstawie podanego skrótu. Użyteczne może być stosowanie makrokomend w aplikacjach wyposażonych w takie możliwości.

Adaptowanie klawiatury

Adaptowanie klawiatury do potrzeb osoby niepełnosprawnej oznacza nie tylko modyfikację jej konstrukcji ale również zastąpienie jej przez inne konstrukcje i oprogramowanie emulujące klawiaturę. Do stosowanych rozwiązań należą [18,19,22,28,29]: nakładka ochronna na klawiaturę, klawiatury alternatywne, oprogramowanie modyfikujące obsługę klawiatury, klawiatura na ekranie, klawiatury wykorzystujące kod Morse'a, rozpoznawanie głosu.

Nakładka ochronna na klawiaturę

Nakładka ochronna na klawiaturę jest czymś innym niż zwykła pokrywa chroniąca przed kurzem. To płaski kawałek metalu lub plastyku z otworami dobranymi tak, że wypełniona jest przestrzeń pomiędzy klawiszami. Grubość tej nakładki jest dobrana tak, że klawisze są zagłębione w otworach. Zapobiega to mimowolnym naciśnięciom sąsiadujących ze sobą klawiszy. Zagłębienia te sprzyjają także precyzyjnemu trafianiu w wybrany klawisz pałeczką przez osoby posługujące się nią. Jest to najprostszy sposób zaadaptowania standardowej klawiatury.

Klawiatury alternatywne

Klawiatury alternatywne różnią się od standardowych gabarytami i masą zachowując wciąż te same parametry komunikacyjne. Opcjonalnie wyposażone są w podstawy pozwalające podnosić klawiaturę i zmieniać jej kąt nachylenia w szerokim zakresie. Opóźnienie klawiatury można regulować według indywidualnych potrzeb korzystając z mechanizmów dostępnych w systemie operacyjnym komputera.

Klawiatura dla spastyków i athetyków ma znacznie rozsunięte i powiększone klawisze o średnicy np. 26 mm. Są one ułożone półkoliście. Klawisze są zagłębione w pokrywie i położenie ich progu zadziałania jest tym samym obniżone w stosunku do powierzchni zapobiegając niechcianym przyciśnięciom klawisza. Dodatkowym opcjonalnym zabezpieczeniem jest dystansowa nakładka ochronna. Dostępne są również nakładki pozwalające blokować różne funkcje.

Klawiatura dla osób jednorękich lub ofiar Thalidomidu w celu zapewnienia im optymalnej operatywności ma znacząco zmniejszone wymiary. Ta miniaturowa klawiatura jest montowane na podstawie umożliwiającej regulowanie odległości klawiatury od ciała użytkownika.

Klawiatura dla osób z dystrofią, reumatyzmem i nie mogących pisać jest miniaturową klawiaturą obsługiwaną lekkim magnetycznym pręcikiem lub trzymaną w ustach pałeczką. Można ją montować na podstawie zapewniającej dowolną wysokość nad pulpitem albo do wózka inwalidzkiego odpowiednio do potrzeb pacjenta.

Dla osób sparaliżowanych lub o ekstremalnie małej mobilności stosownym rozwiązaniem do obsługi klawiatury jest lekka aluminiowa końcówka zamocowana przy pomocy opaski na czole. Można ją indywidualnie dopasować aby uniknąć nadmiernego uciskania głowy. Wybrany klawisz można nacisnąć poruszając głową.

Kolejnym rozwiązaniem jest zastosowanie razem z klawiaturą główną podnóżka z wielkimi przyciskami uruchamianymi nogą. Mogą one realizować funkcje klawiszy sterujących CTRL, ALT, SHIFT, itd. w czasie równoczesnego naciskania ręką (pałeczką) klawisza na głównej klawiaturze.

Do obsługi nogami wykonywane są bardzo duże klawiatury, tzw. elephant keyboards.

Istnieje też kategoria klawiatur specjalnych ( monkey keyboards) z kilkoma dużymi klawiszami opatrzonymi stosownie do oprogramowania edukacyjnego w wymienne oznakowania-obrazki. Są one wykorzystywane w pracy z dziećmi upośledzonymi. Dziecko kojarząc obiekt na ekranie z obrazkiem na klawiszu naciska go uzyskując w zamian atrakcyjną scenkę na ekranie.

Klawiatury wykorzystujące kod Morse'a

Dla osób nie mogących korzystać z klawiatury istnieje rozwiązanie oparte o jakikolwiek prosty wyłącznik (przycisk) dołączany do portu szeregowego komputera oraz oprogramowanie rozpoznające kod Morse'a. "Telegrafując" przy pomocy kropek i kresek można wprowadzać znaki. Rozwiązanie takie w pełni zastępuje klawiaturę. Istotne jest to, że wyłącznik może być ukryty w dowolnej konstrukcji manipulatora, tak dobranej aby wystarczyły śladowe funkcje ruchowe osoby niepełnosprawnej.

Pojedynczy wyłącznik i klawiatura na ekranie

Dla osób nie mogących korzystać z klawiatury istnieje rozwiązanie oparte o jakikolwiek prosty wyłącznik (przycisk) dołączany do portu szeregowego komputera oraz oprogramowanie wyświetlające na ekranie obraz klawiatury. Istotne jest to, że wyłącznik może być ukryty w dowolnej konstrukcji manipulatora, tak dobranej aby wystarczyły śladowe funkcje ruchowe osoby niepełnosprawnej. Kolejne naciskanie włącznika przesuwa "podświetlenie" klawisza na ekranie. Naciśnięcie wyłącznika w odpowiednim momencie oznacza akceptację podświetlanego znaku. I tak znak po znaku można w pełni realizować funkcje klawiatury. Oprogramowanie może zawierać funkcje generowania całych fraz tekstu na podstawie podanego skrótu.

Systemy wskazujące

Systemy wskazujące wykorzystują ruchy głowy lub gałek ocznych do sterowania ruchem kursora na ekranie. Pozwala to na pełne zastąpienie klawiatury i myszki. Wskazywanymi obiektami są pola klawiatury wyświetlanej na ekranie tak jak w poprzednim rozwiązaniu. Finezja tych systemów polega na śledzeniu ruchu głowy lub oczu. Śledzenie może być realizowane przez kamerę umocowaną naprzeciwko użytkownika (np. na monitorze) rejestrującą zmiany odbicia od oczu promienia podczerwieni padającego z kierunku monitora. Rejestrowane mogą być też subtelne zmiany biopotencjałów wokół oka. Uzyskana tak informacja użyta jest do sterowania ruchem kursora na ekranie. Jeśli głowa lub oko patrzącego skierowane będą dłużej na określony element ekranu zostanie aktywowana funkcja przypisana do obiektu wyświetlanego w tym miejscu ekranu.
Szczegóły o jednym z takich systemów można znaleźć pod adresem http://www.nwlink.com/robertfund/vk.html (informacja pochodzi z grupy newsowej misc.handicap).

Rozpoznawanie głosu i mowy

Możliwe jest wprowadzanie do komputera poleceń głosem. Małe systemy o niedużej pojemności słów wymagają uprzedniego nagrania wszystkich poleceń wypowiadanych przez właściciela. Tak nagrane dźwięki stanowią wzorzec do porównania z później wypowiadanymi poleceniami. Ponieważ analizowana jest tu zgodność wypowiadanych dźwięków z tymi zapisanymi oznacza to, że nie jest ważny język w jakim się je wypowiada. Funkcje takie realizuje np. polska karta voice/fax/modem Compol2 oraz wiele kart dźwiękowych. Mała pamięć takich systemów wskazuje, że nie jest możliwe realizowanie wszystkich komend komputerowych

Znacznie bardziej zaawansowane są systemy rozpoznawania mowy. Istniejące rozpoznają słowa wypowiadane w konkretnym języku i porównują je z zapamiętanym słownikiem zawierającym kilkadziesiąt tysięcy słów. Pozwala to na swobodne wydawanie komend systemowych, dyktowanie tekstu zamiast wpisywania przy pomocy klawiatury, itd. Do najwydajniejszych należy IBM Voice Type Dictation, który pozwala na dyktowanie z prędkością 70-100 słów na minutę i wykorzystuje słowniki w kilku językach.

Komputer jako urządzenie sterujące otoczeniem domowym

Dla osoby o znacznej niesprawności ruchowej podstawowym kryterium samodzielności jest sprawne funkcjonowanie w otoczeniu domowym, a więc możliwość uruchamiania urządzeń domowych (lampa, domofon, telefon, pralka, lodówka, ogrzewanie, telewizor, radio, itd) a także automatycznego powiadomienia o zagrożeniu (pożar, zbita szyba, brak ogrzewania, awaria kranu, włamanie, itp.) lub o stanie własnego zdrowia (np. EKG na odległość, itp). Już dzisiaj funkcje takie może pełnić komputer domowy: " IBM zademonstrował możliwości swoich komputerów domowych Aptiva, które pozwalają nadzorować domowe urządzenia elektryczne. Równocześnie IBM obniżył ceny komputerów Aptiva w USA o 200 - 300 dolarów. Technologia ``Home Director'' umożliwi np. zaprogramowanie ekspresu do kawy tak, aby przygotowywał ją tuz przed obudzeniem mieszkańców domu. Nowe urządzenia będą dołączane do komputerów Aptiva od sierpnia. Elektroniczny moduł, który pozwala sterować jednym urządzeniem, kosztuje ok. 12 dolarów. (AL, Reuter; Komputery i Biuro nr 22/96, 28 maja 1996r.)

Specjalnie dla osób niepełnosprawnych firma Siemens Nixdorf opracowała sterownik otoczenia MULTICOM. Umożliwia on następujące funkcje: włączanie i wyłączanie światła, używanie zdalnego telefonu z zintegrowanym rejestrem numerów, zdalne sterowanie zestawu audio-stereo (radio, magnetofon, odtwarzacz CD), telewizora, magnetowidu, otwieranie i zamykanie drzwi, żaluzji i zasłon, używanie domofonu z zamkiem elektrycznym, regulacja elektrycznie sterowanego łóżka, używanie systemu przywoławczego. Sercem zestawu sterującego jest firmowy komputer PC komunikujący się z pozostałymi elementami przy pomocy promieniowania podczerwonego. Na monitorze wyświetlane są informacje o pracy systemu. Funkcje sterujące są dostępne użytkownikowi bez przerwy dzięki manipulatorowi o elastycznej konfiguracji.

1. Andrzej Cuber: Dotknąć sieci, Computer World nr 33/1997

2. Tomasz Grochowski: Pecet inaczej..., CHIP nr 4/96, str. 30-32

3. Na wózku inwalidzkim po infostradzie do Europy? - opracowanie Fundacji Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo, IPI PAN Warszawa,1996 (http://www.idn.org.pl/fpmiinr/Doeuropy/doeur-01.htm)

4. Telepraca - opcja zatrudnienia osób z niesprawnościami, Gazeta Informacyjna Pomocy Społecznej (GIPS) nr 18/1992, (http://www.idn.org.pl/fpmiinr/t/teleprac.htm)

5. Płomyki - program do badan ia predyspozycji dziecka Roman Myszkowski (Inst. Metrologii Elektr., Politechnika Wrocĺawska, Ul. B. Prusa 53/55, 50-317 Wrocław), Krzysztof Podlejski Dystrybutor: Agencja "KIR"

6. Sprzęt telekomunikacyjny dla osób niepełnosprawnych i starszych, Telekomunikacja Polska, Katalog'96

7. Biuletyn Informacyjny Ośrodka Informacji i Postępu Naukowo-Technicznego Polskiego Związku Niewidomych (Informacje o pracach naukowych, badawczo-rozwojowych, patentach, wynalazkach, technice i technologii służących ludziom niepełnosprawnym.)

8. Krajowy Katalog Zakładów Pracy Chronionej. Baza danych

9. Stanisław Jakubowski, Róża Serafin, Bogdan Szczepankowski: Pomoce techniczne dla osób niepełnosprawnych, Centrum Naukowo-Badawcze Spółdzielczości Inwalidów, Warszawa 1994, ISBN 83-901683-0-8

10. Stanisław Jakubowski: Poczta elektroniczna w służbie inwalidów (http://www. idn.org.pl/fpmiinr/t/Poczta.htm)

11. Microsoft Presentations. CSUN Conference on Technology for Persons with Disabilities, Los Angeles, California, March 18-22, 1997

12. Access Pack do Microsoft Windows (http://www.idn.org.pl./fpmiinr/t/access.htm)

13. Obsługa systemu operacyjnego MS-DOS przez osoby niepełnosprawne" (http://www.idn.org.pl./fpmiinr/t/micr-npn.htm)

14. Obsługa komputera Macintosh przez osoby niepełnosprawne fizycznie (http://www.idn.org.pl./fpmiinr/t/mckintsh.htm)

15. Kazimiera Milanowska, Wiktor Ober (I Klinika Rehabilitacji AM w Poznaniu i Centralny Ośrodek Techniki Medycznej w Poznaniu): Mikrokomputer osobisty w życiu człowieka niepełnosprawnego, Materiały II Kongresu TWK "Człowiek Niepełnosprawny w Społeczeństwie", PZWL1986 (http://www.idn.org.pl/fpmiinr/t/mikroko1.htm)

16. Kazimiera Milanowska, Witold Ober, Mariusz Radosh, Witosław Nowak: System edukacyjny dla dziecka z wrodzonym brakiem czterech kończyn, oparty na mikrokomputerze oso bistym. Materiały II Kongresu TWK "Człowiek niepełnosprawny w społeczeństwie", PZWL1986 (http://www.idn.org.pl/fpmiinr/t/mikroko2.htm)

17. Joseph J. Lazzaro: Adapting PCs for Disabilities, Addison-Wesley, 1996, stron 304 + CD-ROM.

18. CURE - Computer-assisted rehabilitation. MULTICOM - The environment controller. Siemens Nixdorf Informationssysteme AG (Vorgebirgsstraße 49, 53119 Bonn, Tel. 0228/98 25-0, Fax 0228/98 25-193), Febr1995 - prospekt reklamowy (por. http://public.sni.de/chh)

19. Roderick Jamer: Mind over modem, Arthritis News, vol. 12, no.1, March1994 str. 7-11 (por. http://www.idn.org.pl/fpmiinr/t/ability1.htm)

20. Resources for Users of IBM Personal Computers: ..., Resource Guide for Persons with Mobility Impairments, ... IBM National Support Center For Persons with Disabilities, P.O. Box 2150 - Atlanta, GA 30055; 1-800-IBM-2133,(wydruki z bazy danych IBM o pomocach technicznych i organizacjach dla niepełnosprawnych), 1991

21. Managing End User Computing For Users With Disabilities, Clearinghouse On Computer Accommodations,1991, General Services Administration, Inform., Room 2022, Kgdo, 18TH & F Streets, Nw - Washington, d.c.20405 , tel.(202) 501-4906. Publikacja bezpłatna. Przewodnik - katalog zagadnień.

22. Pedotti A., Andrich R. (ed.) : European Coordination of Information Concerning Disabled Persons - Proceedings of the European Workshop held in Milan, September 25-27,1984, Organized by S.I.V.A. (Wykaz Ośr. Informacji. Deskryptory. Projekt Handynet)

23. British Computer Society Disabled Specialist Group Newsletter

24. Computer Disability News, National Easter Seal Society, 70 e Lake Street - Chicago, IL 60601. Tel.(312) 667-7400

25. REHADAT - Information System on Vocational Rehabilitation for Windows, June/1997, Institut der deutschen Wirtschaft Koln. CD.-ROM (http://www.rehadat.de)

26. CO-NET (Cooperative Database Distribution Network) for Assistive Technology, 9 th Edition-Spring/Summer 1996, CD-ROM

27. TRACE CENTER Publications & Media. 1994-95 Catalog,Trace Research and Development Center, University of Visconsin, S-151 Waisman Center, 1500 Highland Avenue, Madison, WI 53705. W Internecie usługi: Gopher oraz FTP na serwerze TRACE.WAISMAN.WISC.EDU

28. INCLUDE (INCLUsion of disabled and Elderly people in telematics),TELEMATICS project 1109, http://www.echo.lu/telematics/telehome.html

29. Closing the Gap, Dolores Hagen (wydawca), p.o. Box 68 - Henderson, MN 56044. Tel.(612) 248-3294, specialnet address: ctg.(Czasopismo wyspecjalizowane w technice komputerowej dla inwalidów)

30. Connections, Apple Computer Office Of Special Education & Rehabilitation, 20525 Mariana Ave. MS-43s - Cupertino, CA 95014. Tel.(408) 974-8602,publikacja bezpĺatna.

31. .Computer Access In Higher Education For Students With Disabilities, The High-Tech Center For The Disabled Of Chancellor's Office, 1109 ninth Street - Sacramento, CA 95814 tel.(916) 322-4636

32. Rehab/Education Resource Book Technology Series, College-Hill Press, 1987 Little, Brown, and Company, 34 Beacon Street - Boston, MA 02108. Tel.(617) 227-0730

33. Peter a. McWilliams: Personal Computers And The Disabled, 1984, Book Thrift, 45 w. 36 Street - New York, NY 10018. Tel.(212) 947-0909 stron 416,

34. Alexandra Enders, editor: Technology for Independent Living Sourcebook, Rehablitation Engineering Society of Nor, 1101 Connecticut Avenue, Nw Suite 700 - Washington, dc 20036 tel.(202) 857-1199. Stron 265

Konferencje

1. Europejskie projekty naukowo-badawcze na rzecz osób niewidomych i niepełnosprawnych TIDE, Warszawa, październik1995

2. Dostęp do telekomunikacji osób niepełnosprawnych i starszych, Warszawa, 16.12.1994

3. Virtual Reality and Persons With Disabilities, California State University, Northridge, Westin Hotel, Millbrae, Ca,1993. 06.17-18. (Technika "sztucznej rzeczywistości" dla osób niepełnosprawnych.)

4. "Computers for handicaped", Zurich, 4-6.12.1990

5. European Coordination of Information Concerning Disabled Persons, Proc. of European Workshop, Organizator - Commission of the European Communities, Milan 25-27.09.1984.

6. "Człowiek niepełnosprawny w społeczeństwie", II Kongres TWK, Warszawa 1-2.10.1983

# data[].attributes.attachment_link.title
Bez barier - komputer w pracy z osobą niesprawną ruchowo

# data[].attributes.attachment_link.description
Krzysztof Markiewicz Sprzęt komputerowy i systemy operacyjne Komputerowe stanowisko dla osoby niesprawnej ruchowo Sprzęt i oprogramowanie wspomagające pracę z komputerem Adaptowanie klawiatury Nakładka ochronna na klawiaturę Klawiatury alternatywne Klawiatury wykorzystujące kod Morse'a Pojedynczy wyłącznik i klawiatura na ekranie Systemy wskazujące Rozpoznawanie głosu i mowy Komputer jako urządzenie sterujące otoczeniem domowym Referencje Zastosowanie komputera w wielu dziedzinach, stało się realne wraz z rozwojem masowej produkcji mikrokomputerów.

# data[].attributes.body
Używaj myszy zamiast klawiatury.

Aby ustawić tę funkcję należy:
1. Wejść w ustawienia
2. Ułatwienia dostępu
3. Mysz

# data[].attributes.body
Ignoruj krótkie lub powtarzane naciśnięcia klawiszy.

Aby ustawić tę funkcję należy:
1. Wejść w ustawienia
2. Ułatwienia dostępu
3. Klawiatura

# data[].attributes.body
Możliwość używania dyktowania, aby wprowadzić tekst.

Aby ustawić tę funkcję należy:
1. Wejść w ustawienia
2. Ułatwienia dostępu
3. Mowa

# data[].attributes.body
Możliwość zwiększenia wskaźnika myszy co ułatwi kliknięcie myszą w odpowiednim miejscu.

Aby zmienić wskaźnik myszy:
1. Wejdź w ustawienia
2. Ułatwienia dostępu
3. Wskaźnik myszy

# data[].attributes.body
https://firr.org.pl/wp-content/uploads/2018/02/FIRR_adaptacja_stanowiska_komputerowego.pdf

# data[].attributes.body
Urządzenia do sterowania wzrokiem mogą zastąpić zarówno mysz jak i klawiaturę komputerową. Są doskonałym rozwiązaniem dla osób, które mają problem ze sterowaniem komputerem za pomocą ruchów głowy, czy innymi urządzeniami zastępującymi mysz.

# data[].attributes.body
Z myślą o osobach niepełnosprawnych ruchowo, sparaliżowanych lub po prostu mających problemy manualne, powstało wiele urządzeń, które mają na celu zastąpić klasyczną mysz komputerową i dzięki temu umożliwić korzystanie z komputera.

# data[].attributes.body
Klawiatury specjalistyczne dla niepełnosprawnych ruchowo są doskonałą pomocą dla osób mających problemy manualne. Większość tego typu klawiatur ma powiększone i lekko działające klawisze. Do wielu modeli tego typu klawiatur dostępne są również specjalne nakładki zapobiegające przypadkowemu naciśnieciu innego klawisza podczas pisania. Dostępne są też specjalne klawiatury dla osób mających problemy w komunikowaniu się.

# data[].attributes.body
1. Wybierz pozycję (Start)> Ustawienia > Czas i język > Mowa.

2. W obszarze Mikrofon naciśnij przycisk Rozpocznij.

3. Zostanie otwarte okno Kreatora mowy, a konfiguracja zostanie uruchomiony automatycznie.

# data[].attributes.body
Należy zapewnić takie ułożenie okablowania aby uniemożliwić zaczepianie elementami wózka, nogami czy rękami (w razie silnych mimowolnych
skurczów). W pewnych przypadkach potrzebne jest stabilne umocowanie klawiatury do podłoża - nie powinna się ona swobodnie przesuwać. Czasami wystarczy
odpowiednio masywna konstrukcja wyposażona w podkładki antypoślizgowe.
• Stół dla zestawu komputerowego powinien mieć solidną konstrukcję i nie przesuwać się. Wiele osób chodzących
o kulach opiera się o stół w czasie wstawania z krzesła przenosząc na stół cały ciężar ciała. Pokrycie podłogi powinno eliminować poślizg i mieć
własności antystatyczne.

# data[].attributes.body
Akcesoria komputerowe takie jak np.: ergonomiczne klawiatury i  manipulatory, wsporniki pod monitory, ruchome podłokietniki, podstawki pod stopy, meble, itp. z pewnością usatysfakcjonują niejedną osobę niepełnosprawną.
Większe problemy mają osoby z cięższymi dysfunkcjami ruchowymi np.: brakiem lub paraliżem kończyn, mimowolnymi skurczami mięśni, przykurczami, deformacjami kości. Przyciski i wyłączniki zasilania sprzętu powinny być dostępne z przodu urządzeń

# data[].attributes.body
W systemie Windows 11 wszystkie funkcje ułatwień dostępu można znaleźć na jednej stronie ustawień w przeglądarce Microsoft Edge. Przejdź kolejno do pozycji Ustawienia i nie tylko > Ustawienia > Ułatwienia dostępu.

# data[].attributes.body
Całą resztę informacji można znaleźć tutaj:

https://www.vedion.pl/pl/blog/dofinansowanie-na-komputer-dla-osob-niepelnosprawnych-1612954502.html

https://www.pfron.org.pl/o-funduszu/programy-i-zadania-pfron/programy-i-zadania-real/aktywny-samorzad/dokumenty-programowe/aktywnysamorzad2018/

https://www.harpo.com.pl/dofinansowania/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dofinansowanie na komputer dla osób niepełnosprawnych może wynieść nawet 24 000 złotych. Wnioski o dotacje można składać już od 1 marca 2021 roku. W tym wpisie znajdziesz najważniejsze informacje na temat warunków uzyskania dotacji.

Dotacja na komputer dla osób niepełnosprawnych - co obejmuje?

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych poinformował o nowej edycji programu Aktywny Samorząd 2021. Fundusz przewiduje możliwość uzyskania dofinansowania na komputer stacjonarny, laptopa lub tablet dla osób niepełnosprawnych. Pozyskane pieniądze można przeznaczyć na sprzęt elektroniczny ułatwiający dostęp do informacji oraz specjalistyczne oprogramowanie przeznaczone dla osób z niepełnosprawnościami. Dla przykładu, osoby niewidome mogą wykorzystać środki finansowe na zakup urządzeń umożliwiających odczyt informacji w alfabecie Braille'a.

Laptopy z dużym ekranem

Kto może ubiegać się o dofinansowanie na urządzenie?

Termin rozpoczęcia przyjmowania wniosków na dofinansowanie komputera dla osób niepełnosprawnych rozpoczyna się 1 marca 2021 roku. Chcąc skorzystać z dotacji koniecznie dowiedz się jakie warunki powinno się spełnić.

Z programu Aktywny Samorząd 2021 może skorzystać:

Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, spowodowanym dysfunkcją obu kończyn górnych bądź narządu wzroku, posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności

Osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, spowodowanym dysfunkcją narządu wzroku lub słuchu, posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności

Osoba będąca przed 18. rokiem życia lub będąca w wieku aktywności zawodowej i posiadająca status osoby zatrudnionej.

Powyżej zostały podane główne kryteria, które powinna spełnić osoba starająca się o dofinansowanie. Szczegółowe informacje na temat warunków uzyskania środków finansowych z funduszu PFRON znajdują się na stronie rządowej.

Ile wynosi dotacja na komputer dla niepełnosprawnych?

Maksymalna kwota dofinansowania jest zależna od posiadanego stopnia niepełnosprawności. Najwyższa obejmuje osoby niewidome, które łącznie na zakup komputera i urządzenia brajlowskiego mogą uzyskać nawet 24 000 złotych. Osoby z innego typu dysfunkcją wzroku w stopniu znacznym mogą otrzymać 9 000 złotych.

Wnioskodawcy z dysfunkcją obu kończyn górnych mogą liczyć na maksymalną kwotę dofinansowania 7 000 zł. Z kolei dla osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności spowodowany dysfunkcją narządu słuchu przewiduje się kwotę do 4 000 zł.

Wnioski o dofinansowanie można składać w terminie od 1 marca do 31 sierpnia 2021 roku za pośrednictwem platformy SOW. Pełna informacja na temat kwot dofinansowania oraz szczegółów programu znajduje się na stronie PFRON.

Sprawne laptopy do 1500 zł

Jak wykorzystać kwotę dofinansowania?

Celem programu stworzonego przez PFRON jest pomoc w nabyciu urządzenia elektronicznego, a także uzupełniających narzędzi ułatwiających komunikację oraz pozyskiwanie informacji. Fundusz przewiduje zarówno zakup komputera stacjonarnego, jak i laptopa czy tabletu.

Planując złożenie wniosku o dofinansowanie na sprzęt dla niepełnosprawnego ucznia czy pracownika należy wziąć pod uwagę nie tylko modele nowe, ale także poleasingowe. Ostateczna wysokość dotacji może bowiem być różna. Warto więc przygotować się nieco wcześniej i rozważyć zakup komputera z drugiej ręki.

Dofinansowanie PFRON - dlaczego warto kupić komputer poleasingowy?

Wykorzystanie dofinansowania na zakup komputera poleasingowego będzie korzystne z kilku powodów. Najważniejszym jest zdecydowanie niższy koszt nabycia tego typu urządzeń. Laptop poleasingowy jest urządzeniem sprawnym, spełniającym wysokie normy jakości. Wynika to z faktu, iż sprzęt pochodzący z leasingu przechodzi serię testów diagnostycznych przed ponowną sprzedażą.

Dodatkowym atutem poleasingowych komputerów jest ich ekologiczność. Wciąż sprawne technicznie urządzenia mogą być ponownie użytkowane przez kolejnego właściciela. Mniej wyrzuconych laptopów oznacza mniejszą ilość elektrośmieci. Kupują poleasingowego notebooka czy komputer stacjonarny można więc zaoszczędzić, zyskać dobrej jakości sprzęt a jednocześnie chronić środowisko naturalne.

Odpowiednio dobrany komputer może z powodzeniem obsługiwać dedykowane oprogramowanie dla osób niepełnosprawnych. Najważniejszym jest jednak dobór parametrów pod rodzaj oraz stopień dysfunkcji użytkownika.

Wygodne komputery z ekranem dotykowym

Jak dobrać sprzęt komputerowy dla osoby z niepełnosprawnością?

Parametry komputera dla osoby niepełnosprawnej powinny być dobrane pod konkretny stopień niepełnosprawności. Dla osób z dysfunkcją wzroku zaleca się laptopy z matrycą 15" lub większą. Odpowiednia wielkość ekranu gwarantuje lepszą widoczność obrazu podczas pracy. Dobrym rozwiązaniem dla osób niedowidzących może okazać się także komputer stacjonarny z ekranem dotykowym. Dodatkowa funkcja ułatwia wykonywanie różnego typu czynności.

W naszym sklepie znajdziesz także urządzenia ułatwiające pracę ze sprzętem komputerowym. Masz kłopoty z pisaniem? Wybierz klawiaturę membranową z dodatkowymi klawiszami. Udogodnienia w postaci klawiatury numerycznej, strzałek czy wyróżnionych klawiszy z pewnością ułatwią Ci pracę. Nie przepadasz za korzystaniem z myszki? Takie akcesoria jak trackball czy touchpad stanowią doskonałą alternatywę, w przypadku problemów z obsługą klasycznego modelu.

Dotacja dla niepełnosprawnych - wykorzystaj mądrze

Planując złożenie wniosku o dofinansowanie komputera dla osoby niepełnosprawnej warto rozważyć zakup urządzenia u profesjonalnego sprzedawcy. W sklepie Vedion można otrzymać do 24 miesięcy gwarancji na komputer stacjonarny, laptop lub tablet poleasingowy.

Nie wiesz jakie urządzenie będzie najlepsze dla Ciebie? Nasi doradcy z przyjemnością pomogą Ci wybrać sprzęt odpowiadający Twoim potrzebom!

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
VEDION (ZM Holding) na bazie IdoSell (www.idosell.com/shop).

# data[].attributes.attachment_link.title
Dofinansowanie na komputer dla osób niepełnosprawnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Dofinansowanie na komputer dla osób niepełnosprawnych może wynieść nawet 24 000 złotych. Wnioski o dotacje można składać już od 1 marca 2021 roku. W tym wpisie znajdziesz najważniejsze informacje na temat warunków uzyskania dotacji. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych poinformował o nowej edycji programu Aktywny Samorząd 2021.

# data[].attributes.body
1. Na telefonie lub tablecie z Androidem otwórz aplikację Ustawienia Google. Zarządzaj kontem Google.

2. U góry kliknij Dane osobowe.

3. W sekcji „Ogólne ustawienia związane z internetem” kliknij Ułatwienia dostępu.

4. Włącz lub wyłącz Czytnik ekranu.

# data[].attributes.body
Przejdź do obszaru Ustawienia > Ułatwienia dostępu > Interakcja > Sterowanie wzrokiem i włącz opcję Użyj funkcji sterowania wzrokiem.

# data[].attributes.body
Skróty klawiaturowe ułatwień dostępu pomagają w korzystaniu z komputera przy użyciu klawiatury lub urządzeń pomocniczych.  Aby wyświetlić listę skrótów klawiaturowych i gestów dotykowych Narratora w systemie Windows 11, zobacz Polecenia klawiaturowe i gesty dotykowe Narratora.

# data[].attributes.body
Cena myszki:
od 100zł do 1000zł
Cena klawiatury:
od 400zł do 3000zł
Cena urządzenia do sterowania wzrokiem:
w granicach kilku - kilkudziesięciu tysięcy
Odpowiednio ciężkie i dostosowane biurko do komputera będzie wydatkiem od 500zł do kilku tysięcy.
Nie wliczam w wydatki samego komputera czy monitora, ponieważ wyżej wymienione sprzęty mogą być podłączone do każdego komputera.