# data[].attributes.attachment_link.title
Jak uchronić się przed kleszczami? | Oblicza lasów #25

# data[].attributes.body
„Kleszcze polowały na zwierzęta znacznie wczeœniej niż wyewoluował człowiek. Pierwsze zapiski wskazujące na problemy z tymi pajęczakami pochodzą ze starożytnego Egiptu – już około 1550 lat przed naszą erą opisywano objawy gorączki kleszczowej.
Dziś znanych jest ponad 870 gatunków kleszczy, z których 19 stanowi część naszej rodzimej fauny. W Polsce najniebezpieczniejszy jest kleszcz pospolity, którego spotkać można na obszarze całego kraju. Gatunek ten
wykazuje ogromną odporność na zmienne, często niekorzystne warunki otoczenia i doskonale radzi sobie w środowisku przekształcanym przez człowieka, np. w miastach.
Coraz wiêkszy odsetek kleszczy może zarazić nas różnymi chorobami,dlatego warto wiedzieæ o tych pajęczakach jak najwięcej, by móc się przed nimi obronić.”
mgr Marta Supergan-Marwicz,
Warszawski Uniwersytet Medyczny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ryzyko zachorowania zależy od regionu, ale także od rodzaju aktywności. Regiony uważane za endemiczne dla KZM i boreliozy znajdują się w północno-wschodniej Polsce i na Mazurach, jednak przypadki tych chorób raportowano w większości województw w Polsce. Na pokłucie przez kleszcza naraża nas biwakowanie, jazda rowerem, spacer po lesie zbieranie grzybów i jagód, bieganie, piesze wycieczki oraz przebywanie w miejscach gdzie roślinność sięga tylko do kostek lub kolan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Choroby odkleszczowe - kleszczowe zapalenie mózgu, borelioza

# data[].attributes.attachment_link.description
Ryzyko zachorowania zależy od regionu, ale także od rodzaju aktywności. Regiony uważane za endemiczne dla KZM i boreliozy znajdują się w północno-wschodniej Polsce i na Mazurach, jednak przypadki tych chorób raportowano w większości województw w Polsce.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleszcze są pajęczakami, które żywią się krwią zwierząt i ludzi, często przenoszą choroby zakaźne i pasożytnicze. W Polsce najczęściej spotykamy kleszcze pospolite, łąkowe oraz kleszcze psie. Są bardzo odporne - wytrzymują długie okresy suszy, a głodne dojrzałe osobniki są w stanie przetrwać w odrętwieniu nawet 800 dni. Aktywność kleszczy rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiągnie 5-7 °C. Zazwyczaj aktywność tych pajęczaków rozpoczyna się na przełomie marca/kwietnia i trwa do października/listopada. Kleszcze nie są aktywne w czasie upałów, gdy temperatura przekroczy 25 °C. Kleszcze poszukują żywicieli najintensywniej wiosną i jesienią, a ich aktywność jest najwyższa od godzin porannych do południa i od godziny 16 do zmroku.
Gdzie można spotkać kleszcza ?
Najczęściej występują w miejscach o dużej wilgotności, porośniętych krzewami, niskimi zaroślami, trawami, na łąkach, nad stawami, jeziorami i rzekami. Coraz częściej pojawiają się w miastach, na skwerach, w parkach, a także w przydomowych ogródkach i piwnicach. Kleszcze nie wspinają się powyżej 1-1,5m.
Jak atakuje kleszcz ?
Kleszcze polują aktywnie (zwłaszcza larwy) lub czekają na liściu, źdźble trawy i zahaczają się, gdy obok przechodzi potencjalny żywiciel; w ułamku sekundy potrafią pazurkami odnóży zaczepić się o skórę, sierść, ubranie (dorosłe kleszcze nie skaczą, nie spadają z drzew). Gdy kleszcz znajdzie się na skórze, nie atakuje na oślep; może wędrować nawet przez godzinę w poszukiwaniu miejsca, gdzie naskórek jest cienki i lekko wilgotny. Kleszcz wkłuwając się w skórę, wprowadza wydzielinę, która zawiera substancje znieczulające, dlatego nie pojawia się ból czy zaczerwienienie, a jego ukąszenie jest niewyczuwalne. Kleszcz może spokojnie żerować nawet 6-7 dni; w tym czasie wypija ok. 2 ml krwi i znacznie powiększa swoje rozmiary.
Jak chronić się przed ukąszeniem ?

Pamiętaj o odpowiednim okryciu ciała: długich spodniach, bluzce z długim rękawem, czapce czy kapeluszu na głowie!

Załóż jasne ubranie, na nim łatwiej zauważyć kleszcza!

Używaj preparatów odstraszających kleszcze!

Zawsze oglądaj swoje ciało po powrocie do domu!

Wiedząc, gdzie i kiedy kleszcze mogą na nas czyhać, należy ich unikać - skoro najbardziej aktywne są rano i późnym popołudniem, na spacer wybierajmy godziny okołopołudniowe.
Jak usunąć kleszcza ?
Kleszcza należy usunąć pęsetą lub specjalnym urządzeniem, dostępnym w aptece. Należy go chwycić jak najbliżej skóry i wyciągnąć. Po usunięciu kleszcza miejsce ukłucia należy tylko zdezynfekować i sprawdzić, czy w skórze nie został fragment pasożyta.
W przypadku, gdy rana się nie goi lub pojawieni się rumień należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem
Przed usunięciem nie wolno miejsca wokół kleszcza i samego kleszcza smarować tłuszczem, masłem, kremem, itp., zgniatać, przypalać czy polewać spirytusem, ponieważ wtedy pasożyt dusząc się, wymiotuje, co zwiększa ryzyko zakażenia. Dlaczego kleszcze są groźne ?
Kleszcze poprzez ukłucie mogą przenosić bardzo groźne choroby zakaźne. W naszym kraju do takich należą borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu.

Choroby przenoszone przez kleszcze są ważnym i narastającym problemem epidemiologicznym i klinicznym na świecie i w Polsce. Do zachorowań najczęściej rozpoznawanych w Polsce należą borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu.

Zakażenie boreliozą w pierwszej fazie przebiega bezobjawowo. Widoczne objawy w postaci okrągłego lub owalnego rumienia o czerwonym zabarwieniu mogą pojawić się w ciągu kilku tygodni od ugryzienia. Objawy te są niebolesne, zmieniające się wraz z upływem czasu aż do całkowitego zniknięcia. Zakażeniu towarzyszyć mogą również objawy grypopodobne oraz senność czy zaburzenia równowagi.
Każde podejrzenie zakażenia należy skonsultować z lekarzem. Boreliozę leczy się terapią antybiotykową wyłącznie pod kontrolą specjalisty. Jeżeli u chorego nie występuje typowy rumień wędrujący, rozpoznanie boreliozy wykonuje się poprzez badanie krwi.
Kleszczowe zapalenie mózgu może przebiegać bezobjawowo, łagodnie lub ciężko prowadząc do kalectwa, a nawet śmierci. Objawy kleszczowego zapalenia mózgu występują dwuetapowo: w pierwszych tygodniach od ugryzienia mogą pojawić się objawy przypominające grypę (gorączka, bóle mięśni). Po kilku dniach od ustąpienia pierwszych symptomów dolegliwości wracają, dodatkowo towarzyszyć im mogą jeszcze inne, tj. nudności, utrata przytomności czy zespół zapalenia opon mózgowych.
Szczepienia ochronne
Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania kleszczowemu zapaleniu mózgu i jego następstwom są szczepienia ochronne. Można je rozpocząć w dowolnej porze roku, jednak najlepiej zrobić to zimą lub wiosną, aby po przyjęciu dwóch dawek szczepionki uodpornić się jeszcze przed sezonem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Uwaga !!! KLESZCZE - Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Jarocinie - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleszcze są pajęczakami, które żywią się krwią zwierząt i ludzi, często przenoszą choroby zakaźne i pasożytnicze. W Polsce najczęściej spotykamy kleszcze pospolite, łąkowe oraz kleszcze psie. Są bardzo odporne - wytrzymują długie okresy suszy, a głodne dojrzałe osobniki są w stanie przetrwać w odrętwieniu nawet 800 dni.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowa fauna kleszczy obejmuje około 900 gatunków akarofauny, z których ponad 70 zaliczanych jest do fauny europejskiej, a 19 uważanych za stały element akarofauny Polski. Kleszcze dzielimy na twarde i miękkie ¹.
1. Zajkowska J. Objawy oraz leczenie najczęstszych postaci boreliozy z Lyme.W:Vademecum wybranych chorób odzwierzęcych w środowisku leśnym. Poznań 2012

W ujęciu biologicznym, kleszcze są sklasyfikowane jako pajęczaki. Podobnie jak pająki, dorosły kleszcz również ma osiem odnóży. Kleszcze należą do tej samej grupy co roztocza. Jest to wysoko wyspecjalizowane stworzenie, posiadające ciało i wyjątkowo dobrze adoptujące się do swojego otoczenia. Jako pasożyt, by przeżyć, kleszcz polega na innych, i podobnie jak komar, żywi się krwią ².
2. Ixodes ricinus - ECDC.Factsheet for experts. https://ecdc.europa.eu/en/disease-vectors

Rozpoczął się sezon kleszczy

Wiosna, dłuższe dni, więcej słońca - to wszystko sprawia, że jeszcze chętniej wychodzimy na spacer. W końcu można urozmaicić poranki pracami w ogródku...

1 Długość i kształt aparatu gębowego kleszcza

2 Liczba kolców na hypostomie

3 Ilość rozprowadzonego „kleju" (cement)

Poprawna technika zależy od rodzaju przyrządu zastosowanego do usunięcia pasożyta. W przypadku zastosowania każdego przyrządu ważne jest, aby chwycić kleszcza jak najbliżej skóry. Zapobiegnie to zmiażdżeniu pajęczaka i tym samym wydzieleniu płynów ustrojowych, które mogą być niebezpieczne. Nie należy także usuwać kleszczy silnym szarpnięciem. Złota zasada tej techniki to usuwanie kleszcza blisko skóry w wolny i kontrolowany sposób.

I xodes ricinus jest najczęściej spotykanym gatunkiem kleszcza, zamieszkuje całą Europę i Polskę. Słowo ricinus w nazwie łacińskiej odnosi się do jego podobieństwa do nasion rącznika pospolitego.

Dermacentor reticulatus jest przedstawicielem kolorowego rodzaju kleszczy zwanych Dermacentor. Od końca lat dziewięćdziesiątych rozprzestrzenia się ze wschodu na zachód Polski, obecne znajduje się prawie w całej Europie.

Rhipicephalus sanguineus , również ang. kennel tick, pochodzi z Afryki, a obecnie rozprzestrzenił się na całą południową Europę. Jego nazwa pochodzi od tego, że atakuje głównie psy.

Ixodes hexagonus należy do rodziny kleszczy twardych i zamieszkuje głównie nory swoich żywicieli.

Argas reflexus występuje w całej Europie Centralnej, głównie na budynkach. Obrzeżek gołębień może przeżyć do 5 lat bez żywiciela.

Czy zagrażają Ci kleszcze?

Zobacz, czy jesteś w grupie ryzyka zakażenia się kleszczowym zapaleniem mózgu.

Zrób test

# data[].attributes.attachment_link.title
Kleszcze - gatunki, budowa kleszcza, żywiciele, użądlenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowa fauna kleszczy obejmuje około 900 gatunków akarofauny, z których ponad 70 zaliczanych jest do fauny europejskiej, a 19 uważanych za stały element akarofauny Polski. Kleszcze dzielimy na twarde i miękkie 1. 1. Zajkowska J. Objawy oraz leczenie najczęstszych postaci boreliozy z Lyme.W:Vademecum wybranych chorób odzwierzęcych w środowisku leśnym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pomimo faktu, że pokłucie przez kleszcza zwykle jest całkowicie bezbolesne, a sprawca wyjątkowo mały, konsekwencje przenoszonych przez niego chorób mogą długotrwale wpłynąć na nasze życie. Przewlekłe zmęczenie, problemy ze snem, porażenia nerwów utrudniające poruszanie - to tylko niektóre z nieprzyjemnych konsekwencji chorób odkleszczowych.

Kleszcze przenoszą różne drobnoustroje wywołujące choroby, w tym wirusy, takie jak wirus KZM, a także bakterie wywołujące boreliozę. Współczesne zdobycze medycyny są tylko częściowo skuteczne przeciwko obu tym chorobom. W przypadku KZM leczenie nie ma żadnego zastosowania po wystąpieniu choroby, ale dostępne są skuteczne szczepionki, aby temu zapobiec. W przypadku boreliozy jest dokładnie odwrotnie: Chorobę można skutecznie leczyć antybiotykami, ale obecnie nie istnieje zatwierdzona szczepionka umożliwiająca zapobieżenie zachorowaniu.
Jeśli chcesz się zabezpieczyć, powinieneś unikać pokłucia przez kleszcza tam, gdzie to możliwe. Dzięki naszym pomocnym wskazówkom, dowiesz się jak.

Kleszcze mimo, że są ślepe, świetnie radzą sobie podczas polowania, wyczuwając drgania i zbliżający się ciepły kształt pełen krwi - człowieka, który może być jego przyszłym posiłkiem.

"Nie ma leku który pozwala wyleczyć KZM. Można jedynie łagodzić jej objawy i pomóc przetrwać jej ostry przebieg" Prof. Joanna Zajkowska

Otoczenie, pogoda i rodzaj aktywności, to tylko kilka z czynników wpływających na zagrożenie ze strony kleszczy, a co za tym idzie - ryzyko zarażenia chorobami odkleszczowymi. To ryzyko możemy zmniejszyć, jeżeli na co dzień będziemy pamiętać i przestrzegać kilku podstawowych zasad:

Mimo wszelkich środków ostrożności, nigdy nie jesteśmy w 100% pewni, że unikniemy pokłucia przez kleszcze. Oprócz wyżej wymienionych środków, szczepienia to kolejna możliwa metoda zapobiegania ciężkiej chorobie, jaką jest kleszczowe zapalenie mózgu.

​​​​​​​
​​​​​​​

Rozpoczął się sezon kleszczy

Wiosna, dłuższe dni, więcej słońca - to wszystko sprawia, że jeszcze chętniej wychodzimy na spacer. W końcu można urozmaicić poranki pracami w ogródku...

Dzieci są znacznie bardziej narażone przez swoją ruchliwość na pokłucie przez kleszcze. Jednak mimo łagodniejszego przebiegu choroby u dzieci, skutki mogą być długotrwałe ze względu na rozwijający się jeszcze układ nerwowy. Latem dzieci lubią biegać i bawić się na polach oraz w lasach, a także budować domki na drzewie w ogrodzie. Nawet place zabaw nie są wolne od kleszczy, szczególnie w pobliżu natury.

Szczepienie dzieci może chronić je przed KZM, przy czym jest dobrze tolerowane oraz dostępne w wieku od 1 roku życia i starszych.

Kleszcze lubią miękkie, cieńsze i dobrze ukrwione obszary skóry. Można znaleźć je w dowolnym miejscu na ciele, jednak szczególnie lubią dwa punkty, które są narażone na ugryzienie kleszcza.

Trzy obszary narażone na ugryzienie kleszcza

W odróżnieniu od komarów kleszcze potrzebują o wiele więcej krwi. W skrajnych przypadkach pozostają przytwierdzone do swojego żywiciela (człowieka lub zwierzęcia) do 15 dni, żywiąc się ich krwią.

Dlatego też zwykle szukają miękkiego i ciepłego miejsca na ciele swojej ofiary, takiego jak pachy lub okolice ludzkich genitaliów, aby się mocno przyczepić. Gdy kleszcz jest już przytwierdzony, okazjonalne drapanie lub pocieranie miejsca, w którym się znajduje, nie robi mu żadnej krzywdy.

Pachwiny, pośladki, pachy i wnętrze ramion. Ponadprzeciętna częstotliwość ukłuć u dorosłych i dzieci.

Głowa i szyja dziecka są miejscami, które kleszcz atakuje najczęściej, podczas gdy u dorosłych stwierdza się bardzo niewiele pokłuć w tym obszarze.

Zagłębienie pod kolanem. U dorosłych i dzieci ukłucia kleszczowe w tym miejscu są równie częste.

Uwaga:

Mimo, iż miejsca na ciele, które są najbardziej narażone na pokłucie przez kleszcza to szyja oraz zagłębienie stawu kolanowego, to jednak kleszcze mogą wystąpić w dowolnym miejscu na ciele. Po spędzeniu czasu na łonie natury, należy dokładnie obejrzeć całe ciało. Ukłucia przez kleszcza nie wolno bagatelizować, mogą one zaatakować człowieka o każdej porze dnia, zarówno w godzinach porannych, jak i popołudniowych.

Czy zagrażają Ci kleszcze?

Zobacz, czy jesteś w grupie ryzyka zakażenia się kleszczowym zapaleniem mózgu.

Zrób test

# data[].attributes.attachment_link.title
Skuteczna ochrona przed kleszczami - jak uniknąć pokłucia?

# data[].attributes.attachment_link.description
Pomimo faktu, że pokłucie przez kleszcza zwykle jest całkowicie bezbolesne, a sprawca wyjątkowo mały, konsekwencje przenoszonych przez niego chorób mogą długotrwale wpłynąć na nasze życie. Przewlekłe zmęczenie, problemy ze snem, porażenia nerwów utrudniające poruszanie - to tylko niektóre z nieprzyjemnych konsekwencji chorób odkleszczowych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szukając odpowiedzi, prawdopodobnie natkniesz się na różne mity i wątpliwe rady, jak choćby te, zalecające spalanie kleszczy czy topienie ich w oleju... Bądź jednak ostrożny, ponieważ te metody mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc! Przeczytaj poniżej nasze wskazówki, by polegać na faktach.

Jeśli odkryjesz pożywiającego się kleszcza na swojej skórze, najlepiej działać szybko. Nie ma potrzeby, by odwoływać swoją wycieczkę czy spacer od razu, po prostu nie należy czekać zbyt długo z usunięciem kleszcza. Im dłużej pajęczak może się pożywiać, tym większe prawdopodobieństwo zarażenia patogenami. Jak szybko wyjąć kleszcza? Warto zawsze mieć przy sobie urządzenie do usuwania kleszczy, które umożliwia szybkie usunięcie pasożyta, gdziekolwiek się przebywa, a także gazik (nasączoną chusteczkę) do dezynfekcji skóry.

Infekcja bakteriami Borrelia powodującymi boreliozę zachodzi zwykle między 12 a 24 godzinami, ponieważ bakterie potrzebują czasu, by od momentu wkłucia się kleszcza w skórę opuścić układ trawienny kleszcza. Natomiast zakażenie wirusem KZM zachodzi nieomal natychmiast, ponieważ wirus obecny jest w ślinie kleszcza.

Aby pokłucie przez kleszcza było bezbolesne, ślina kleszcza zawiera miejscowy środek znieczulający. Z tego powodu ukłucie kleszcza nie boli, pomimo faktu, że ryjek kleszcza jest grubszy i bardziej szorstki niż u innych pasożytów, jak na przykład komarów.

Kleszcze lubią miękkie, cieńsze i dobrze ukrwione obszary skóry. Można znaleźć je w dowolnym miejscu na ciele, jednak szczególnie lubią dwa punkty, które są narażone na ugryzienie kleszcza.​​​​​​​

Jeżeli zostałeś pokłuty przez kleszcza, powinieneś wziąć pod uwagę następujące wskazówki:

1 Ustaw narzędze tak prosto, jak to możliwe, bezpośrednio nad kleszczem.

2 Umieść czubek narzędzia jak najbliżej skóry. Unikaj szczypania ciała kleszcza.

3 Wyciągnij kleszcza pionowo. Zdezynfekuj ranę. Następnie obserwuj miejsce wkłucia pod kątem wystąpienia rumienia, który może być pierwszym objawem boreliozy. W przypadku wystąpienia zaczerwienienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem!

Jeżeli kawałki kleszcza pozostaną w skórze, nie ma powodu do paniki. Organizm pozbędzie się ich samoistnie. Jeśli nie wiesz, jak odpowiednio usunąć kleszcza, skonsultuj się z lekarzem. Mieszkańcy i osoby odwiedzające obszary ryzyka powinni zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Jeśli zauważysz kleszcz przyczepiony do skóry, nie panikuj - kluczem jest jak najszybsze usunięcie kleszcza. Na rynku dostępnych jest kilka urządzeń do usuwania kleszczy, ale zwykła pęseta działa bardzo dobrze

Bardzo ważne jest, aby wybrać odpowiedni model: pinceta do usuwania kleszczy powinna mieć wygiętą końcówkę na krawędzi natarcia.

Uwaga: nigdy nie zgniataj kleszcza palcami!

Kleszczkarta to narzędzie , które łatwo zakupisz w sklepie zoologicznym bądź w aptece. Sposób używania narzędzia opiera się na chwytaniu kleszcza w „rowek" o kształcie litery V i usuwanie go ruchem do przodu i do góry - karta działa jak dźwignia. Niektóre modele kart mają różne rozmiary „rowków" w kształcie litery V, które pozwalają dopasowanie do różnych rozmiarów stadiów rozwojowych kleszcza.

Połóż pętlę lassa na skórze blisko kleszcza i zaciągnij pętlę, zwalniając sprężynę w górnej części urządzenia. Następnie wyciągnij kleszcza rotacyjnym, pionowym ruchem ku górze.

Jeśli nie możesz skorzystać z narzędzi opisanych wyżej, wykorzystaj palce. Ostrożnie chwyć kleszcza dwoma palcami (najlepszym wyborem jest palec wskazujący i kciuk) jak najbliżej skóry. Uważaj, aby nie zmiażdżyć kleszcza! Następnie wyciągnij go. Pamiętaj! Ta metoda jest najmniej zalecana, ze względu na możliwość uszkodzenia pajęczaka co skutkuje ryzykiem przenoszenia groźnych bakterii i wirusów. Przebywając w zagrożonym terenie, noś przy sobie narzędzie, dzięki któremu w łatwy sposób pozbędziesz się kleszcza.

Podczas wyciągania kleszcza możliwe jest, że jego kawałek zostanie na skórze. W takim przypadku nie jest to w zasadzie głowa, lecz część ryjka. Po jakimś czasie to małe ciało obce zostanie naturalnie usunięte z ciała. Ta tak zwana „głowa kleszcza" nie stanowi więc poważnego zagrożenia dla zdrowia.

Po skutecznym usunięciu kleszcza wiele osób zadaje sobie pytanie, co zrobić z usuniętym pasożytem.

Naukowcy przeprowadzili badanie na temat najlepszej metody usuwania kleszczy. Badano następujące sposoby zabijania kleszczy: metody mechaniczne, takie jak miażdżenie lub zgniatanie, zabijanie ciepłem i stosowanie różnych cieczy.

Cel: bezpieczne zabijanie kleszczy bez możliwości kontaktu ludzi z ich płynami ustrojowymi. Taki kontakt mógłby doprowadzić do infekcji poprzez przeniesienie patogenów znajdujących się w kleszczach - na przykład poprzez niewielką ranę.

Najskuteczniejszą metodą okazało się miażdżenie kleszcza za pomocą twardego przedmiotu, takiego jak szklanka. Kleszcz powinien najpierw zostać schowany w złożoną kartkę papieru, a następnie zmiażdżony przez pocieranie szklanką na twardej powierzchni. Metoda ta okazała się skuteczna w przypadku dorosłych kleszczy i poczwarek (młodych kleszczy). Skuteczne zabijał je również 40-procentowy alkohol, środek do czyszczenia z chlorem i środek dezynfekcyjny. Tym, co okazało się nieskuteczne, było miażdżenie ich pod butem lub gniecenie palcem. Kleszcze nie powinny być spuszczane w toalecie, ponieważ mogą przetrwać w wodzie stosunkowo długo.
​​​​​​​
(Steffen R. Journal of Travel Medicine, 2016: 23(4))

Czy zagrażają Ci kleszcze?

Zobacz, czy jesteś w grupie ryzyka zakażenia się kleszczowym zapaleniem mózgu.

Zrób test

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak usunąć kleszcza? - sposoby usuwania, przydatne narzędzia

# data[].attributes.attachment_link.description
Szukając odpowiedzi, prawdopodobnie natkniesz się na różne mity i wątpliwe rady, jak choćby te, zalecające spalanie kleszczy czy topienie ich w oleju... Bądź jednak ostrożny, ponieważ te metody mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc! Przeczytaj poniżej nasze wskazówki, by polegać na faktach. Jeśli odkryjesz pożywiającego się kleszcza na swojej skórze, najlepiej działać szybko.

# data[].attributes.body
Właściwy ubiór podczas przebywania w siedliskach kleszczy może utrudnić przedostanie się kleszcza na skórę człowieka:

Ściąganie gumką nogawek spodni lub wkładanie nogawek w skarpetki, noszenie obuwia krytego i bluzek z długim rękawem.

Stosowanie środków odstraszających (repelentów kupionych w aptece).

Staranne oglądanie ubrania i skóry po powrocie z lasu, parku i innych siedlisk, w których istnieje ryzyko atakowania ludzi przez kleszcza.

# data[].attributes.body
Kleszcze występują powszechnie na terenie całego kraju. Są aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Żyją w miejscach lekko wilgotnych i obfitujących w roślinność. Można spotkać je w lasach i na ich obrzeżach, w zagajnikach, na obszarach porośniętych wysoką trawą, zaroślami lub paprociami, na łąkach, pastwiskach, nad brzegami rzek i jezior. Pojawiają się także w parkach i na działkach. Żyją one w ściółce i w poszukiwaniu swych żywicieli wspinają się na trawy i krzewy. Kleszcze żywią się krwią zwierząt i ludzi. Posiadają zmysły powonienia i temperatury, które pozwalają im na wykrycie „ofiary”. W czasie wysysania krwi przenoszą groźne dla zdrowia wirusy kleszczowego zapalenia mózgu i bakterie boreliozy.

# data[].attributes.headline
Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży

# data[].attributes.subject
Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży

# data[].attributes.body
Jest to program edukacyjny dotyczący zapobiegania chorobom przenoszonym przez kleszcze na człowieka, adresowany do uczniów w całej Polsce. Celem programu jest zmniejszenie liczby zachorowań na choroby przenoszone przez kleszcze na człowieka poprzez poszerzenie wiedzy młodzieży szkolnej i ich rodziców w zakresie profilaktyki chorób przenoszonych przez kleszcze.