# data[].attributes.headline
Đề 11: Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

# data[].attributes.subject
Đề 11: Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

# data[].attributes.body
1. Người đàn bà hàng chài trước hết là người phụ nữ vô danh với số phận đáng thương. Chị phải chịu đựng nỗi khổ vật chất - gia cảnh nghèo khó, thuyền chật con đông - lẫn nỗi đau tinh thần - sống với người chồng vũ phu thô bạo " ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng "

2. Nhưng đến tột cùng, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt ra sao, chị vẫn ngời sáng với vẻ đẹp phẩm chất cùng tình cảm đáng quý, thiêng liêng mà chị dành cho gia đình.

a/ Đằng sau dáng vẻ quê mùa, thất học lại chính là một người phụ nữ sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời.
Chị quả quyết rằng không thể bỏ chồng dù cho anh tàn bạo, bởi chị hiểu thế nào là "nỗi vất vả, cơ cực trên một chiếc thuyền không có đàn ông". Phùng và Đẩu rõ ràng là người có học, nhưng các anh còn thiếu vốn sống; Phùng và Đẩu có lòng tốt, nhưng như thế vẫn chưa đủ. Bởi cuộc sống vốn đa chiều, nhiều màu sắc, đôi khi con người phải chấp nhận sự thật nghiệt ngã, tuyệt đối không thể lấy lý thuyết sách vở để tô hồng. Đó cũng là thông điệp và cách nhìn đời mà Nguyễn Minh Châu gửi gắm.

b/ Người đàn bà là một người vợ có tấm lòng nhân hậu, vị tha.
Trong câu chuyện về cuộc đời dài dằng dặc của mình, chưa một lần chị trách chồng. Chị chấp nhận phần thua thiệt về mình ( " giá chúng tôi đẻ ít đi " ). Vì trong sâu xa hơn, chị thấu hiểu chồng mình, hiểu cho hoàn cảnh vì đói nghèo, thất học, lam lũ mà người đàn ông từng hiền lành ấy nay sinh ra thô lỗ, vũ phu.

c/ Sau cùng, chị chính là người mẹ có tình mẫu tử sâu nặng với đức hy sinh cao thượng.
Chị luôn ý thức sâu sắc thiên chức làm mẹ: "Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ con, rồi nuôi con cho đến khi khôn lớn". Vì lẽ ấy, chị sẵn sàng chấp nhận mọi khổ đau vì con: "Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình như ở trên đất được". Chính thiên tính nữ và thiên chức người mẹ đã cho chị sức mạnh để sống cùng đói rách, cam chịu những trận đòn của chồng. Trong sự van xin " đưa tôi lên bờ mà đánh", ta thấy một tình thương quảng đại của người mẹ, chị muốn tránh cho lũ trẻ khỏi phải thấy cảnh xót xa này. Tình thương con ấy không chỉ gắn liền với cảm xúc, mà còn gắn với lý trí và trách nhiệm của một người mẹ. Tấm lưng người đàn bà như cánh buồm giăng ra, hứng chịu muôn chiều bão tố.

--> Chính tâm hồn và tấm lòng của người đàn bà lam lũ ấy đã tỏa xuống tác phẩm vầng hào quang lấp lánh, để những trang ảm đạm trở nên tươi sáng, từ đau thương hóa ấm áp, tin yêu

# data[].attributes.body
Tràng là nhân vật có số phận bi thương về vật chất lẫn tinh thần.
Về vật chất, gia đình Tràng sống trong cảnh nạn đói diễn ra, cuộc sống khổ cực, tăm tối thể hiện qua hình ảnh :”đàn quạ trên những cây gạo cao chót vót ngoài bãi chợ hốt hoảng bay vù lên, lượn thành từng đám bay vẩn trên nền trời như những đám mây đen.” Tràng phải đón nhận tiếng trống thúc thuế, tâm trạng lo lắng của bà cụ đã nói lên hoàn cảnh bấy giờ :” Trống thúc thuế đấy. Đằng thì nó bắt giồng đay, đằng thì nó bắt đống thuế. Giời đất này không sống qua được đâu con ạ”. Trong bữa ăn cũng vậy, miếng ăn của Trành là miếng ăn là miếng “cám… chát xít” vì nhà không còn gì để ăn.
Về tinh thần, Tràng “thần mặt ra nghĩ ngợi. Cái mặt to lớn bặm lại, khó đăm đăm.” Tràng không thoát ra những suy nghĩ, lo lắng về cuộc sống và giờ lại thêm suy nghĩ về tin “phá kho thóc”. Tràng có cảm giác “ân hận, tiếc rẻ vẩn vơ, khó hiểu” vì bỏ lỡ cơ hội lớn thoát khỏi cảnh đói khổ này.
Dù mang số phận bi thương, Tràng vẫn ngời lên “ánh sáng của nhân tâm” đó là tình cảm đáng quý và khát vọng chân chính.
Đầu tiên, tình cảm đáng quý được thể hiện ở tình cảm đối với gia đình, trong bữa ăn Tràng với ăn “miếng cám”dù khó ăn. Tràng nghĩ ngợi về chuyện Việt Minh “phá kho thóc” như muốn tìm ra con đường gì đó giải thoát cho gia đình.
Tiếp đến, Tràng có khát vọng, ước mơ giải thoát, đi theo đoàn Việt Minh đi cướp kho thóc. Khi nghe về Việt Minh cướp kho thóc, “Trong ý nghĩ của hắn vụt hiện ra cảnh những người đói ầm ầm kéo nhau đi trên đê Sộp. Đằng trước có lá cờ đỏ to lắm.” Nghĩ về những hình ảnh đó “tự dưng hắn thấy án hận vẩn vơ, khó hiểu”. Và chi tiết xuất hiện ở cuối truyện là “Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới” là những dấu hiệu đầu tiên cho thấy khao khát giải phóng mình khỏi cảnh đói nghèo xuất hiện trong Tràng.

# data[].attributes.body
1
-Bi kịch
+"lão xách tôi ra đánh, cũng như đàn ông thuyền khác uống rượu"
+"Sau này con cái lớn lên,... đưa tôi lên bờ mà đánh"
+"bởi các chú không phải là đàn bà, chưa bao giờ các chú biết như thế nào là nỗi vất vả của người đàn bà trên một chiếc thuyền không có đàn ông"
+"Mong các chú thông cảm cho"
+"Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ con, rồi nuôi con đến khi khôn lớn cho nên phải gánh lấy cái khổ"
=>Hạnh phúc nhỏ nhoi của con người làng chài khi gia đình hòa thuận , người chồng bên cạnh người vợ , con cái lớn khôn

# data[].attributes.body
Tràng là một người có số phận bi thương từ đời sống vật chất đến đời sống tinh thần, nhưng anh lại có những phẩm chất tốt đẹp ngời sáng qua tình cảm và khát vọng chân chính của mình

Trước hết là sự bi thương đeo bám số phận Tràng:
- Đời sống vật chất:
+ Thiếu thốn: Bị phát xít Nhật bắt nhổ hết cây hoa màu để trồng đay phục vụ cho chiến tranh, làm thiếu lương thực gây ra nạn đói trầm trọng, hơn nữa lại còn bị áp chế độ tô thuế nặng nề "bắt giồng đay, bắt đóng thuế"
+ Nghèo đói: ăn cháo cám vào bữa ăn đầu tiên sau ngày cưới "miếng cám bã ra chát xít"
- Đời sống tinh thần:
+ Ngờ nghệch, không nhanh nhạy bằng người khác: "thần mặt ra nghĩ ngợi" "cái mặt bặm lại, khó đăm đăm"
+ Nhận thức hạn chế: khi nhớ về ngày hôm trước "láng máng nghe người ta nói" "không hiểu gì sợ quá, kéo vội xe thóc đi hướng khác". Nếu Tràng nhận ra sớm hơn, đã theo gót Việt Minh.
-> Sự áp bức bóc lột nặng nề của phát xít Nhật nói chung và sự tàn phá của chiến tranh nói riêng đã gây nên đời sống cơ cực, khó khăn của người dân thôn quê.

Tuy nhiên, từ bóng tối của hoàn cảnh, nhà văn Kim Lân lại làm ngời lên chất thơ của hồn người và ánh sáng của lương tâm qua những phẩm chất tốt đẹp của Tràng.

- Khát vọng chân chính:
+ Muốn vươn lên thay đổi số phận: Luôn nghĩ về đoàn người và lá cờ đỏ anh gặp ngày hôm ấy sau khi nghe thị xác nhận họ là Việt Minh. Một loạt các động từ thể hiện sự tiếc núi "ân hận, tiếc rẻ, khó hiểu" khi đã không đi theo Việt Minh để phá kho thóc và đem về thêm chút đồ ăn cho gia đình.
+ Manh nha hy vọng đổi đời, thay đổi được số phận bi thương, nghèo đói của mình, của mẹ, của cả gia đình: "Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới"
-> Khẳng định những phẩm chất tốt đẹp của con người không bị lu mờ bởi khói lửa chiến tranh và bóng tối của số phận. Nhà văn còn nói lên con đường giải phóng dân tộc là con đường cách mạng. Ông đã kết thúc tác phẩm bằng một ánh sáng le lói nhưng lại ẩn chứa nhiều sức mạnh, khác hẳn với những nhà văn viết về đề tài nạn đói khác trước năm 1945.

# data[].attributes.body
1. Số phận bi kịch
a) Bi kịch 1 : Khổ sở vì không được sống là chính mình phải sống trong thân xác dung tục hạ đẳng
- Cuộc sống giả tạo này có lợi cho ai
- Tôi phải tiếp tục sống không phải là tôi ư?
b) Bi kịch 3 : Đấu tranh nhưng lại bất thành khiến ông không thiết sống nữa
- Không thể sống với bất cứ giá nào
- Nhưng sống thế này còn khổ hơn là chết
2) Nhưng vẻ đẹp tâm hồn thanh cao đó đã loé lên ánh sáng soi rọi vào số phận bi thương của nhân vật Trương Ba
a) Dù cho bản thân có đau khổ và bị người thân quay lưng, ông vẫn nghĩ tới họ
- Mà không phải là 1 mình tôi khổ, nhưng người thân của tôi sẽ còn thấy khổ
- Có lí lẽ gì khi khuyên con tôi vào đường đi ngay thẳng chẳng được
b) Ông chấp nhận cái chết chứ nhất quyết không thể sống 1 cách không ý nghĩa, không được làm chính mình và phải sống với cái xác thấp hèn
- từ lúc tôi có đủ can đảm đi đến quyết định này tôi bỗng...như trước
- Nếu ông từ chối, tôi sẽ...
- Không còn quái vật mang tên "HTB,dht"

# data[].attributes.body
Hồn Trương Ba là một người yêu thương gia đình vợ con

Mặc dù bị xác tha hoá chi phối “ tôi đã cho ông sức mạnh… tát thằng con ông toé máu mồm máu mũi” nhưng ông vẫn hết sức phản kháng lại “Ta cần gì đến cái sức mạnh làm ta trở nên tàn bạo”

—> Lời khẳng định mạnh mẽ, sự phản kháng lại từ sự chi phối xác từ bi kịch không được sống là chính mình, ông vẫn giữ phẩm chất yêu thương gia đình

Hồn Trương Ba là một người thanh cao, có tâm hồn trong sạch,thuần khiết

Mặc dù xác hàng thịt có những lý lẽ mang tính thuyết phục “ Tôi là cái bình đựng chứa linh hồn”,”Nhờ tôi mà ông có thể làm lụng cuốc xới”,” Ông nhìn ngắm.. người thân” nhưng hồn Trương Ba vẫn có những lời khinh thường cái xác, ông khinh thường sự phàm tục, thô kệch mà ngược lại với tâm hồn và phẩm chất của ông “ Sao ông có vẻ khinh thường tôi thế nhỉ?”,”Lý lẽ của anh thật ti tiện” “Trờii”

—-> Sự phản kháng vô cùng mãnh liệt trước những cái phàm tục, xấu xa của Hồn Trương Ba với xác hàng thịt đã nói lên được cái phẩm chất tốt đẹp vốn có của ông

# data[].attributes.body
Thứ nhất, Hồn Trương Ba phải chịu bi kịch sống không được là chính mình: khi sống trú nhờ vào thân xác anh hàng thịt. Ông đang phải “sống với bất cứ giá nào”, sống trú nhờ vào thân xác kẻ khác, Ông cảm nhận được sự sống này là “cái giá quá đắt không thể trả được…”. Đó là những khổ đau, phiền toái mà ông phải gánh chịu lấy, từ bị lây nhiễm những cái dung tục, tầm thường đến bị người thân từ chối. Sự sống thực sự mà ông muốn, con người thanh cao, đẹp đẽ mà ông muốn hướng đến không thành. Ông đang phải cuộc sống “khổ hơn là cái chết”, “người thân khổ vì tôi”, “cuộc sống giả tạo”.
Ngoài ra, Hồn Trương Ba còn mang bi kịch đấu tranh nhưng bất thành: được tiếp tục sống chỉ để thỏa mong muốn được “đánh cờ” của Đế Thích, sống “là lẽ tồn tại” của Đế Thích. Sự sống này dường như chỉ có lợi cho những thứ xấu xa, tầm thường. Đó là một sự sống không hề có ý nghĩa, sống nhưng không phải sống mà chỉ là tồn tại mà thôi. (dẫn chứng)
Qua sự thức tỉnh, bày tỏ nguyện vọng với Đế Thích, Hồn Trương Ba bộc lộ được phẩm chất cao đẹp của mình. Thứ nhất, ông là người “can đảm”, dũng cảm đi tìm lại “tâm hồn tôi lại thanh thản, trong sáng như xưa”. Thứ hai, ông chỉ ra những cái sai mà ông từng mắc phải “Ông tưởng tôi không ham sống hay sao? Nhưng sống thế này thì khổ hơn là chết”. Thứ ba, ông khiến Đế Thích phải thuận theo đề nghị của mình với thái độ dứt khoát chỉ ra cái sai của Đế Thích:” Vì để chứng mình ông tồn tại mà tôi cứ phải tiếp tục cuốc sống không phải là tôi ư?” , “Tôi đã nhất quyết! Ông phải giúp tôi!”. Chính thái độ kiên quyết, dứt khoát ấy của Hồn Trương Ba, Đế Thích “trả thân xác này cho anh hàng thịt”, Trương Ba thoát khỏi sự sống sai trái “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”. Đó là khát vọng cao đẹp về sự sống ý nghĩa trên đời, sống được là chính mình của Hồn Trương Ba, mong muốn thoát những thứ tầm thường, dung tục, sai trái của sự tồn tại giả dối.
Qua cuộc đối thoại này của Hồn Trương Ba và Đế Thích ta nhận ra rằng ý nghĩa của cuộc sống thật sự là sống thật với chính bản thân mình. Không thể nào tồn tại sự sống giả dối gây đau khổ cho bản thân, cho những người xung quanh, sống vì sự tồn tại của người khác. Dù cho có tồn tại đi chăng nữa cũng là một lẽ sai trái. Bên cạnh đó, ta còn nhận ra sự hoàn thiện trong nhân cách con người là khi hồn xác hài hoà với nhau, sự sống chỉ thuộc về chính mình.

# data[].attributes.body
Bi kịch của HTB: (hồn-xác)
- Bi kịch chết nhầm: " thân thể kềnh càng thô lỗ" TB sống không được là chính mình mà phải ở trong một thân xác to lớn, xấu xí cùng với những ứng xử mạnh bạo, gây khó chịu. Tâm hồn thanh cao tao nhã của TB  giờ đây đã bị thân xác phàm tục thô lỗ lấn át
- Bi kịch ý thức đấu tranh để được tồn tại độc lập những bất thành: qua những phép điệp tăng tiến "chán" cùng với "không muốn" "chán lắm rồi" "sợ" "muốn rời xa" thấy được tâm trạng của TB, như một sự hụt hẫng nhưng vẫn phải chịu đựng sống trong một cái xác không phải là chính mình

# data[].attributes.headline
Đề 11: Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

# data[].attributes.subject
Đề 11: Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

# data[].attributes.body
1. Bi kịch không được sống là chính mình: "mang thân anh hàng thịt", "sống nhờ vào đồ đạc của cải người khác"

2. Bi kịch đấu tranh nhưng bất thành:" ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết", "Thế ông ngỡ tất cả mọi người đều được là mình toàn vẹn cả ư? Ngay cả tôi đây. Tôi đâu có được sống theo những điều tôi nghĩ bên trong. Mà cả Ngọc Hoàng nữa, chính người lắm khi người cũng phải khuôn ép mình để xứng với danh vị Ngọc Hoàng. Dưới đất, trên trời đều như thế cả, nữa là ông..."

3. Phẩm chất của Trương Ba
"Sống nhờ vào đồ đạc của cải người khác, đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt". => Trương Ba giàu tự trọng
"thân thể anh hàng thịt còn lành lặn nguyên xi đây, tôi trả lại cho anh ta. Ông hãy làm cho hồn anh ta được sống lại với thân xác này". => Trương Ba nhân hậu, cao thượng.

# data[].attributes.body
Đề 10
1)Bi kịch chết nhầm, sống không được là chính mình:

“ Không thể sống với bất cứ giá nào được”—> Lời khẳng định đinh ninh rằng mình không thể sống trong thân xác người khác

“ Sống thế này còn khổ hơn là cái chết”

—> Sự đau đớn dằn vặt khi sống nhờ, sống tạm bợ

“ Không chỉ một mình tôi khổ!Những người thân của tôi cũng phải khổ!”

—> Bi kịch chết nhầm không chỉ ảnh hưởng tới bản thân mà còn làm cho mọi người xung quanh phải khổ sở, họ cũng không còn hạnh phúc khi thấy hình ảnh Trương Ba của ngày xưa đã dần mất đi và bị tha hoá

“ Cuộc sống giả tạo này có lợi cho ai?… phải chăng là bọn…”

—> Bị đe doạ về số phận, bị bóc lột nặng nề

Từ bi kịch chết nhầm ta có thể rút ra được triết lý về nhân sinh:” Cuộc sống hạnh phúc, có ý nghĩa phải là sự kết hợp hài hoà giữa hồn và xác”

Không thể hồn này xác kia, như thế cuộc sống sẽ đảo lộn, sẽ không được sống một cách trọn vẹn, ý nghĩa

2) Bi kịch đấu tranh để tồn tại nhưng bất thành

“ Ông sẽ không còn lại một chút gì nữa…”

—> Đế thích dụ dỗ, níu kéo để hồn ở lại với xác

“ Tôi không phải là kẻ khốn kiếp…Tôi sẽ chẳng bao giờ được đánh cờ với ông nữa ư”

—-> Vì lợi ích cá nhân là thú vui đánh cờ mà níu kéo hồn ở lại, làm đau khổ cả một đời người

“ Người ta đánh cờ để rèn luyện tâm trí….”

—> Đưa ra những lý lẽ để thuyết phục Đế Thích

Từ bi kịch đấu tranh để tồn tại nhưng bất thành ta có thể rút ra được triết lý về nhân sinh:” Cuộc sống thật đáng quý nhưng không phải là sống bằng bất cứ giá nào”

Ngoài ra chúng ta còn thấy được phẩm chất cao đẹp của Hồn Trương Ba. Anh là một người gan dạ, có khát vọng sống mãnh liệt nhưng khát vọng của a là một khát vọng hướng về sự hoàn thiện về nhân cách “ Từ khi đưa ra quyết định.. cảm thấy mình là Trương Ba Thật”

Đồng thời phê phán những lợi ích tầm thường như của Đế Thích ( đánh cờ) mà ảnh hưởng tới cuộc sống ng khác

# data[].attributes.body
Lưu Quang Vũ là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của sân khấu kịch Việt Nam hiện đại. Ông được xem là hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch trường những năm 80 của thế kỉ XX. Thời hoàng kim của sân khấu Việt Nam cũng chính là đỉnh cao sự nghiệp của Lưu Quang Vũ. Kịch Lưu Quang Vũ đậm tính triết lí và thấm đẫm chất nhân văn. "Hồn Trương Ba da hàng thịt" là một trong những vở kịch nổi bật của Lưu Quang Vũ, được công diễn nhiều lần trên sân khấu trong và ngoài nước. Trong tác phẩm, tác giả đã xây dựng cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích bằng ngôn ngữ kịch sinh động từ đó gửi gắm những triết lí nhân sinh sâu sắc, đặc biệt qua đoạn trích:" Ông Đế Thích ạ ... thân xác này".

Vở kịch viết năm 1981, đến năm 1984 mới ra mắt công chúng. Từ điểm kết thúc có hậu của truyện cổ dân gian, Lưu Quang Vũ xây dựng thành một vở kịch hiện đại mở ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Trong đoạn trích cảnh VII của vở kịch, bi kịch của hồn Trương Ba được khắc họa rõ nét. Đó là bi kịch sống cuộc sống vay mượn trái tự nhiên: "Bên trong một đằng bên ngoài một nẻo".

Trương Ba vốn là người làm vườn nhân hậu, có tài đánh cờ. Vì Nam Tào gạch tên bừa mà Trương Ba phải chết. Đế Thích giúp Trương Ba sống lại nhưng phải sống nhờ trong thân xác của anh hàng thịt thô lỗ. Do sự chi phối của thân xác, tính cách của Trương Ba trở nên tha hóa, bị thay đổi, không còn là Trương Ba tốt tính hiền hậu ngày nào. Sau cuộc đối thoại với xác hàng thịt, hồn Trương Ba càng thấm thía bi kịch bị tha hóa của chính mình. Nỗi đau của Trương Ba đẩy lên đỉnh điểm trong cuộc đối thoại với người thân. Sự tồn tại hồn này xác kia chỉ khiến người thân ông đau khổ. Trương Ba bị người thân chối bỏ khiến ông đau đớn tận cùng. Lúc này, trong nội tâm Trương Ba diễn ra sự đấu tranh dữ dội:" Lẽ nào ta lại chịu thua mày, khuất phục mày và tự đánh mất mình?". Cuối cùng Trương Ba đi đến lựa chọn dứt khoát "Không cần đến cái đời sống do mày mang lại! Không cần". Trương Ba thắp hương gọi Đế Thích để kết thúc bi kịch sống nhờ.

Khi Đế Thích xuất hiện, Trương Ba bày tỏ nguyện vọng:" Tôi không thể mang thân anh hàng thịt được nữa, không thể được". Chữ "không thể" lặp lại hai lần thể hiện quyết tâm của Trương ba muốn rời khỏi thân xác, chấm dứt tình trạng hồn này xác kia.

Lý do Trương Ba đưa ra được cô đọng trong lời thoại giàu ý nghĩa, có thể xem là kết tinh tư tưởng của vở kịch:" Không thể bên trong một đằng bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn". Lời thoại đánh dấu bước ngoặt trong nhận thức của Trương Ba. Từ chỗ phủ nhận giá trị thân xác "mày chỉ là cái vỏ bên ngoài, không có ý nghĩa gì hết", từ chỗ cực đoan "cái bên ngoài không đáng kể, chỉ có cái bên trong", Trương Ba đã đi đến nhận thức sáng rõ:" Không thể bên trong một đằng bên ngoài một nẻo được". Từ chỗ đánh giá phiến diện về thân xác, Trương Ba đã có nhận thức đúng đắn: con người phải sống hài hòa giữa hai phần hồn và xác. Nhận thức tưởng chừng đơn giản đó phải đánh đổi bằng nhiều đau khổ và nước mắt của chính ông và người thân nên vô cùng đáng quý.

Thông qua lời thoại của Trương Ba, tác giả đang ngầm đối thoại với người đọc. "Bên trong" là thế giới tâm hồn của con người. "Bên ngoài" là thân xác có thể quan sát thấy. "Bên trong một đằng bên ngoài một nẻo" là lời nói và hành động không nhất quán với tình cảm và suy nghĩ bên trong, khiến con người sống không thật là chính mình, đó là sống giả tạo. Mong muốn của Trương Ba:" Tôi muốn được là tôi toàn vẹn" nói lên khát vọng được sống là chính mình. Con người chỉ có được hạnh phúc thật sự khi sống hài hòa giữa linh hồn và thể xác, giữa bản chất bên trong và biểu hiện bên ngoài.

Đế Thích thuyết phục Trương Ba hãy chấp nhận, thỏa thuận với hoàn cảnh:"Thế ông ngỡ tất cả mọi người đều được là mình toàn vẹn cả ư? Ngay cả tôi đây. Tôi đâu có được sống theo những điều tôi nghĩ bên trong. Mà cả Ngọc Hoàng nữa, chính người lắm khi người cũng phải khuôn ép mình để xứng với danh vị Ngọc Hoàng. Dưới đất, trên trời đều như thế cả, nữa là ông...". Đế Thích suy nghĩ hời hợt, cho rằng tất cả mọi người đều không được sống là chính mình, đều trong trạng thái trong ngoài bất nhất. Chuyện đó hết sức bình thường. Cứ sống như mọi người là ổn. Đế Thích lấy tâm lý đám đông để thuyết phục Trương Ba. Với Đế Thích, sống là tồn tại còn tồn tại như thế nào thì do điều kiện, hoàn cảnh chi phối mà con người phải quy thuận theo để sống. Đây là quan niệm sống sai lầm.

Trương Ba thẳng thắn bày tỏ quan điểm:" Sống nhờ vào đồ đạc của cải người khác đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt". Đến lúc này, Trương Ba nhận thức sâu sắc: sống lệ thuộc là điều đáng xấu hổ. Suy nghĩ này cho thấy Trương Ba rất tự trọng, không đồng tình với lẽ sống sai trái. Tác giả ngầm phê phán lối sống đang tồn tại trong xã hội: sống dựa dẫm, lệ thuộc vào tiền của, quyền thế người khác để thỏa mãn nhu cầu ích kỉ của bản thân. Đó là nguyên nhân khiến con người ta đánh mất mình. Trương Ba suy nghĩ hoàn toàn khác với Đế Thích:" Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết". Với Đế Thích, sống chỉ đơn thuần là tồn tại. Còn với Trương Ba, sống không chỉ đơn giản là tồn tại mà còn là sống như thế nào cho có ý nghĩa.

Trương Ba bày tỏ nguyện vọng:" Thân thể anh hàng thịt còn lành lặn nguyên xi đây. Tôi trả lại cho anh ta. Ông hãy làm cho hồn anh ấy sống lại với thân xác này". Nhưng Đế Thích bác bỏ vì cho rằng linh hồn thanh cao của Trương Ba không thể thay thế bằng phần hồn tầm thường của anh hàng thịt. Trương Ba nói:" tầm thường nhưng đúng là của anh ta ... Chúng sinh ra là để được sống với nhau. Vả lại, còn chị vợ anh ta nữa. Chị ta thật đáng thương". Trương Ba xin Đế Thích cho anh hàng thịt được sống lại. Ông luôn nghĩ cho người khác. Điều đó cho thấy phẩm chất nhân hậu, cao thượng của Trương Ba. Trương Ba dứt khoát chọn cái chết để chấm dứt sự tồn tại vô nghĩa, ông nói với Đế Thích:" Ông phải giúp tôi... Nếu ông không giúp tôi, tôi sẽ ... nhảy xuống sông hay đâm một nhát dao vào cổ, lúc đó thì hồn tôi chẳng còn mà xác anh hàng thịt cũng mất". Lời thoại cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Trương Ba, dũng cảm từ bỏ sự sống để giải quyết bi kịch, để tìm lại chính mình nguyên vẹn. Quyết tâm mạnh mẽ của Trương Ba thật đáng trân trọng.

Cuộc đối thoại trong đoạn trích là những lời thoại đa nghĩa, ẩn chứa nhiều triết lí sâu sắc. Từ bi kịch của hồn Trương Ba, tác giả Lưu Quang Vũ gửi gắm những thông điệp đầy tính nhân văn. Linh hồn và thể xác là hai phần không thể tách rời trong con người, cả hai đều đáng trân trọng. Sự sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người sống tự nhiên trong sự hài hòa giữa linh hồn và thể xác, sống cân bằng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần. Tác giả đưa ra lời khuyên: Đừng bỏ bê thân xác mà chỉ chạy theo một thứ linh hồn trừu tượng. Bởi đời sống vật chất cũng cần được quan tâm đúng mức. Cũng đừng chạy theo những nhu cầu bản năng của thân xác để cho tâm hồn, nhân cách bị tha hóa. Mỗi người phải biết đấu tranh với chính mình, đấu tranh với nghịch cảnh để giữ gìn và hoàn thiện nhân cách. Sự sống chỉ có ý nghĩa trọn vẹn khi con người được sống là chính mình. Đừng sống dựa dẫm lệ thuộc vào người khác. Cũng đừng sống giả tạo vì danh và lợi. Hạnh phúc thật sự của con người là được sống như chính mình muốn, sống đúng với bản chất con người thật của chính mình. Để được sống là chính mình, con người cần có bản lĩnh, có lòng dũng cảm và chịu trách nhiệm cho mọi hành vi của chính mình.

# data[].attributes.body
Bi kịch sống không là chính mình:
- "Không thể bên trong 1 đằng, bên ngoài 1 nẻo được"
- "Sống nhờ vào của cải, đồ đạc của người khác  đã là chuyện không nên"
- "Không thể tiếp tục mang thân anh hàng thịt được nữa"

Bi kịch đấu tranh để sống nhưng bất thành:
- "Không thể sống với bất cứ giá nào được"
- "Không nhập vào hình thù ai nữa,....hãy để tôi chết hẳn"
- "Nhưng sống thể này, còn khổ hơn là cái chết
- "Không còn vật quái gở mang tên "Hồn Trương Ba, da hàng thịt" nữa"
=> Phẩm chất ngay thẳng, chính trực của Trương Ba, thà chết chứ không sống nửa vời như vậy
=> Nhân hậu, giàu tình thương: nghĩ đến cái khổ của gia đình, của chị Lụa, chấp nhận hi sinh để người thân được hạnh phúc

# data[].attributes.body
1.Số phận bi thương:

-Chết nhầm:

+Sống không được là chính mình.

+Tâm hồn thanh cao, tao nhã bị thân xác phàm tục thô lỗ lấn át.

-Bị người thân từ chối:

+Ngay cả vợ, cháu gái, con dâu cũng không còn cảm thấy ông không còn là con người của trước kia nữa.

-Ý thức đấu tranh để tồn tại độc lập nhưng bất thành:

+Phải thỏa hiệp với xác.

+Xin Đế Thích để mình có cuộc sống trọn vẹn chứ không phải lấy thân xác của người khác ngay cả khi chưa sinh ra.

2.Đúc kết phẩm chất/bài học:

-Giữa hồn “hồn” và “xác” luôn phải có sự đồng nhất với nhau nếu như “hồn này”, “xác kia” không những gây phiền toái mà còn làm đau khổ. Không thể cho một tâm hồn thanh cao vào thân xác phàm tục, tội lỗi được.

-Sống mà không đánh mất bản thân, sống giả dối với người và giả dối với mình thì thà chết còn hơn.

-Sống chân thân, sống vì mọi người.

# data[].attributes.body
Nội dung thi
Vợ Chồng A Phủ ( Đêm mùa đông) <đã ra năm ngoái>
Vợ Nhặt( Bữa cơm ngày đói)
Hồn Trương Ba
Đối Thoại Hồn
Với xác
Với ng thân
Vs đế thích

# data[].attributes.body
Vợ chồng A Phủ
Vợ nhặt
Chiếc thuyền ngoài xa
HTB,DHT

# data[].attributes.body
1-Những bi kịch
+"Không thể tiếp tục mang thân anh hàng thịt được nữa "
+"Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được"
+"Ở bên ngoài, tôi đâu có được sống theo những điều nghĩ bên trong"
+"Sống nhờ vào đồ đạc, của cải của người khác, đã là chuyện không nên"
=> Khát vọng sống , tự do là chính mình
-Bi kịch đấu tranh nhưng bất thành:
+thỏa hiệp với thân xác
+Xin đế thích để được giải thoát để không làm trở ngại cho cuộc sống
=> Sống vì mọi người không vì bản thân mà làm ảnh hưởng đến cuộc sống hiện tại.

# data[].attributes.body
Vợ chồng A Phủ, Vợ nhặt, chiếc thuyền ngoài xa, HTB

# data[].attributes.body
- Bi kịch: Không được sống là chính mình.  Do phải sống nhờ thân xác anh hàng thịt, tâm hồn cao khiết của Trương Ba nay bị nhiễm độc bởi sự tầm thường, thô phàm của xác thịt. Thấm thía bi kịch ấy, Trương Ba quyết định châm nhang gọi Đế Thích, quyết chết trả xác để lấy lại sự trong sạch cho tâm hồn. Vì sống như thế, còn "khổ hơn là cái chết. Từ đó, ta thấy được quan niệm sống của một nhân cách lớn, cao thượng và giàu đức hi sinh của Trương Ba. Sau những lần đấu tranh nội tâm, Trương Ba đã quyết tâm "Không thể sống với bất cứ giá nào được" và cũng từ đó, ông bỗng thấy "trở lại thanh thản, trong sáng như xưa''. Có lẽ, ý chí mạnh mẽ ấy xuất phát từ khát vọng được sống hòa hợp của Trương Ba và chỉ khi chết đi, ông mới có thể là chính mình, mới hoàn nguyên được vẻ đẹp cao khiết của tâm hồn mình.

- Bi kịch phải chọn lấy cái chết: Trước sự lựa chọn cái chết của Trương Ba, Đế Thích cảnh báo ông về bi kịch của sự chết vì rồi đây, ông sẽ "không được tham dự vào bất cứ nỗi vui buồn gì". Trương Ba không do dự mà hỏi lại ngay rằng "Ông tưởng tôi không ham sống hay sao?", là một câu hỏi nhưng thực chất là lời khẳng định đanh thép về khao khát sống của Trương Ba : chính ông cũng rất khao khát được sống và có nỗi niềm gì đau đớn hơn cho một người ham sống, rõ ràng có thể sống nhưng lại phải chọn lấy cái chết? Cũng vì lương tri ông ý thức rất rõ về lối sống giả tạo ( " sống thế này còn khổ hơn là cái chết " ), lương tâm ông lại không chấp nhận để người khác khổ đau (" những người thân của tôi sẽ phải khổ sở vì tôi" ).

Đế Thích sau đó lại thuyết phục Trương Đế Thích muốn Trương Ba tiếp tục tồn tại nhưng Trương Ba đã thẳng thắn lên án lối suy nghĩ áp đặt, quan niệm sống sai lệch của vị tiên này. Bởi mỗi người đều là một số nguyên tố độc lập, người ta chỉ nên sống cho mình, không nên sống cho ai và càng không thể bắt ép người khác sống vì mình. Những suy nghĩ tốt đẹp của Trương Ba dần thay đổi tư duy của Đế Thích, anh hàng thịt được trả xác, Trương Ba lại được trở về với chính mình chứ không còn là vật quái gở mang tên "Hồn Trương Ba, da hàng thịt" nữa.

Sống vị kỷ hay chết vị tha? Sống vênh lệch hay chết cho bản ngã? Giữa bi kịch tưởng như không có cách nào thoát khỏi, Trương Ba đã chọn "Không thể sống với bất cứ giá nào được". Từ ấy, hình tượng nhân vật Trương Ba ngời sáng với vẻ đẹp của một nhân cách nguyện chết cho lương tri, lương tâm, quyết không sống đạo đức giả, sống nô lệ cho xác thịt thô phàm. Nhờ bóng tối bủa vây, ta trông thấy sự hiện diện của ánh sáng; nhờ bi kịch rơi vào thảm trạng đánh mất mình, Trương Ba tìm ra thiên đường đẹp nhất mà linh hồn ông có thể trú ngụ sau khi chết đi : sự phục sinh trong trái tim những người yêu thương ông.

# data[].attributes.headline
ĐỀ 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói qua những dòng văn sau của Kim Lân. Từ đó, làm rõ giá trị nhân đạo trong ngòi bút KL

# data[].attributes.subject
ĐỀ 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói qua những dòng văn sau của Kim Lân. Từ đó, làm rõ giá trị nhân đạo trong ngòi bút KL

# data[].attributes.body
*** Hình ảnh những con người trên trang văn Kim Lân đều là những người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.

Luận điểm 1: SỐ PHẬN BI THƯƠNG (30%)
1a/ Đời sống vật chất = nạn đói
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
- ...
1b/ Đời sống tinh thần (hé lộ: thiếu thốn tình thân): Tràng, thị, những người dân xóm ngụ cư.
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
- ...

Câu chuyển: "bóng tối hoàn cảnh", "ánh sáng nhân tâm", "chất thơ hồn người"

Luận điểm 2: PHẨM CHẤT CAO ĐẸP (70%)

CÁCH 1

2a/ Tình cảm đáng quý = giữa những người cùng khổ
- "dẫn chứng (Tràng)" --> biện pháp nghệ thuật
- "dẫn chứng (thị)" --> biện pháp nghệ thuật
- "dẫn chứng (người dân)" --> biện pháp nghệ thuật
2b/ Khát vọng chân chính = Khát vọng hạnh phúc
- "dẫn chứng (Tràng)" --> biện pháp nghệ thuật
- "dẫn chứng (thị)" --> biện pháp nghệ thuật
- "dẫn chứng (người dân)" --> biện pháp nghệ thuật

CÁCH 2:

2a/ anh Tràng
* lòng yêu thương người
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
* khát vọng hạnh phúc
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
2b/ cô thị
* khát vọng tồn tại
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
* khát vọng hạnh phúc
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật
2c/ dân xóm ngụ cư = khát vọng hạnh phúc
- "dẫn chứng" --> biện pháp nghệ thuật

# data[].attributes.body
Bi kịch thứ nhất của Hồn Trương Ba là bị bắt chết nhầm làm cho hồn sống không được là chính mình, từ đó ta nhận ra triết lý: cuộc sống là đáng quý, thế nhưng không phải là sống bằng bất cứ giá nào:

Hồn Trương Ba đã chỉ ra mình không còn muốn "tồn tại" nhờ vào xác anh hàng thịt mà muốn được sống nguyên vẹn, thẳng thắn:
- Biện pháp điệp ngữ phủ định kết hợp liệt kê: "không thể tiếp tục mang thân anh hàng thịt" "không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được" "không thể được!"
+ Hồn Trương Ba không còn chấp nhận việc sống mà phải nương tựa vào người khác, phải chiều theo ý nghĩ của người khác, bị những mong muốn phàm tục, thấp hèn của xác anh hàng thịt làm vấy bẩn.
+ Từ chối sống một cuộc đời giả dối, là mình nhưng lại không được là chính mình.
- Câu thoại gợi lên triết lý sâu sắc Lưu Quang Vũ muốn gửi gắm thông qua tác phẩm "Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!". Nó nói lên sự khác nhau rõ rệt giữa "sống" và "tồn tại".
-> Triết lý sâu sắc mà Lưu Quang Vũ gửi gắm: uộc sống là vô cùng đáng trân trọng, tuy nhiên không phải là sống bằng bất cứ giá nào, sống mà làm nên những điều sai trái, giả dối.

Bi kịch thứ hai là Hồn Trương Ba có khát khao muốn được tồn tại độc lập, riêng lẽ nhưng lại bất thành, từ đó ta nhận ra được khát vọng vươn tới sự hoàn thiện về nhân cách của nhân vật, cũng như phê phán lối sống giả tạo:
- Ông đưa ra giải pháp để có thể kết thúc bi kịch ấy, mặc dù nó đồng nghĩa với việc mình phải chết đi: cho hồn anh hàng thịt "được sống lại với thân xác này"
-> Ta nhận ra được sự hoàn thiện nhân cách khi con người được là chính mình "Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn"
- Đế Thích đưa ra những lí lẽ và dẫn chứng phủ định cho mong muốn của Trương Ba:
+ Câu hỏi tu từ "Ngỡ tất cả mọi người đều được là mình toàn vẹn cả ư?"
+ Các dẫn chứng cụ thể tăng tiến dần để chứng tỏ dù là ai, cao quý đến thế nào cũng không thể sống toàn vẹn: chính ông, Ngọc Hoàng, và tất cả mọi người "dưới đất, trên trời"
-> Tác giả phê phán thói sống giả dối đang hiện hành trong cuộc sống thường ngày

# data[].attributes.body
Bi kịch của Trương Ba:
- Bị chết nhầm phải sống trong xác hàng thịt -> ý thức đấu tranh để tồn tại độc lập nhưng bất thành -> quyết định chết hẳn
- Bi kịch đấu tranh nhưng bất thành (lởi phủ định ĐTh)
Phẩm chất
- Trương Ba nhận thức được bản thân đang dần chìm vào hố sâu của sự dung tục, ông dũng cảm đấu tranh mãnh liệt thậm chí phải "chết hẳn" để có thể là chính mình
- Trương Ba cao thượng, biết nghĩ cho người khác. Ông bày tỏ mong muốn để cu Tị sống lại và trả lại xác cho anh hàng thịt (dù trước đó bị dung tục và khinh bỉ bởi các xác ấy)
Bài học:
- Phê phán những ham muốn tầm thường về vật chất, chỉ muốn hưởng thụ đến mức phàm phu, thô thiển
- Phê phán những kẻ lấy tâm hồn là thanh cao mà bỏ bê, không chăm lo đời sống vật chất, không phấn đấu vì hạnh phúc vẹn toàn
- Phê phán tình trạng con người sống giả tạo, trái tự nhiêm, không dám sống thật là chính mình
- Sự sống chỉ có ý nghĩa có sự hòa hợp giữa thể xác và linh hồn, giữa bên trong và bên ngoài

# data[].attributes.body
Hình ảnh những con người trên trang văn Kim Lân đều là những người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.
Luận điểm 1:SỐ PHẬN BI THƯƠNG
1a/ Đời sống vật chất
- "Người chết như rơm rạ","dắt díu nhau lên xanh xén như những bóng ma" : người ra đi vì cái nạn đói tàn khốc rất nhiều <so sánh>
- "Không có buổi sáng...mùi gây của xác ng", " Ngã tư về chiều ngày càng xác xơ heo hút", "2 bên dãy úp súo tối om" <từ láy "rác rưởi"," xác xơ, heo hút", " úp súp">
1b/ Đời sống tinh thần (hé lộ: thiếu thốn tình thân): Tràng, thị, những người dân xóm ngụ cư.
- "Nhưng độ này, trên đường về nhà, ngta thấy anh tỏ vẻ mệt, đăm chiêu, lo lắng" : lo lắng về tương lai, khao khát tìm kiếm hạnh phúc <từ láy>
- "Từ ngày còn mộ ma ông cụ tứ, có thấy họ mạc nào lên đâu" : không có họ hàng hoặc họ hàng ở xa, không quan tâm nhau <từ láy mồ ma>
Từ cái tối tăm hoàn cảnh, các nhân vật đã dùng ánh sáng nhân tâm để thắp sáng le lói 1 phần cuộc đời của nhau, được tác giả thể hiện qua chất thơ hồn người.
2a/ anh Tràng
* lòng yêu thương người
- Khi trước, Tràng thường vui đùa với lũ trẻ, cho thấy rằng anh là 1 người yêu mến trẻ con, bị trêu chọc, anh bật cười và đáp lại " bố ranh!" <>
* khát vọng hạnh phúc
- "Mắt hắn có vẻ gì phớn phở...lấp lánh" : đón thêm 1 thành viên mới cho gia đình nên trở nên mong chờ, háo hức vui sướng<từ láy : phớn phở, tủm tỉm, lấp lánh>
2b/ cô thị
Vì cái đói khát, Thị đành vứt bỏ liêm sỉ theo Tràng về để có cái ăn, cái mặc và có gia đình "Thị nhíu mày, đưa tay xóc xóc lại áo", "Thị cắp cái thúng con...che khuất đi nửa khuôn mặt", "Thị có vẻ rón rén e thẹn" "thị càng ngượng nghịu, chân nọ díu cả vào chân kia"--> <từ láy : rón rén, e thẹn, xóc xóc, ngượng nghịu>

2c/ dân xóm ngụ cư = khát vọng hạnh phúc
- "Hình như họ cũng hiểu được đôi phần...tăm tối ấy của họ" : họ đã quen với việc hằng ngày nhìn những thân xác la liệt, đấu tranh với cái đói, luôn khao khát về tương lai được ấm no, hạnh phúc vì thế, khi thấy Tràng dẫn vợ về, hình ảnh này như 1 que diêm thắp lên ánh sáng nho nhỏ góp phần vào khao khát hạnh phúc ấy của mọi người. <từ láy : hốc hác, rạng rỡ, tăm tối, lạ lùng>

# data[].attributes.body
*** Cho đến nay, trong nền văn học hiện đại VN chưa có tác phẩm nào viết về trận đói năm Ất Dậu thật hay, thật xúc động như truyện ngắn "vợ nhặt" của Kim Lân. Nạn đói hoành hành được nhà văn miêu tả như một chốn địa ngục trần gian:

Luận điểm 1: SỐ PHẬN BI THƯƠNG (30%)
1a/ Đời sống vật chất = nạn đói

 "Những gia đình từ những vùng Nam Định,... lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ"

- từ láy "lũ lượt" (từng bầy từng đoàn), "dắt díu" (rủ rê, kéo nhau đi thành 1 bầy), "xanh xám" (nét mặt mệt mỏi, đói khổ), "ngổn ngang" (hỗn loạn, không có trật tự)
--> cái đói nghèo tràn đến xóm ngụ cư hành hạ không chừa một ai/ miêu tả cảnh chen chúc, hỗn loạn của nhóm người ngụ cư đi tìm miếng cơm manh áo.
- từ ghép "bồng bế" ý chỉ hành động vừa bồng vừa bế (thường là do gia đình đông con, cùng quẫn nên phải bồng bế nhau đi ăn mày)

"...ba bốn cái thây nằm còng queo bên đường,...mùi ẩm thối rác rưởii và mùi gây củ xác ngừoi"

- "còng queo" -> nằm co quắp, cứng đờ ra -> xác người chết thảm hại nằm ngay giữa chợ
-"mùi ẩm thối rác rưởi và mùi gây của xác ngừoi" -> bầu không khí âm u. Cái chết cứ thế bao trùm lên từng ngóc ngách của con xóm

1b/ Đời sống tinh thần (hé lộ: thiếu thốn tình thân): Tràng, thị, những người dân xóm ngụ cư.

 "Ngã tư xóm chợ về chiều càng xác xơ, heo hút", "hai bên dãy phố, úp súp, tối om" "bóng những người đói dật dờ, đi lại lặng lẽ như những bóng ma"

--> cái đói hút cạn đi sinh lực, sự sống tinh thần của ngừoi dân xóm ngụ cư

***Tuy chìm trong bóng tối của hoàn cảnh, nhưng dường như tia sáng của vẻ đẹp về tâm hồn, niềm khao khát sống và khao khát hạnh phúc vẫn luôn len lỏi ở một ngóc ngách nào đó ...

Luận điểm 2: PHẨM CHẤT CAO ĐẸP (70%)
2a/ anh Tràng
* lòng yêu thương người
-"...anh thường đùa vui với lũ trẻ trong xóm ngụ cư", "Tràng bật cười: "bố ranh!""--> có lòng thương người, yêu trẻ con
- "...bỗng thấy Tràng về với một ngừoi đàn bà nữa", "...rước cái của nợ đời về" --> nghèo khổ những sẵn sàng cưu mang người đồng cảnh ngộ trong nạn đói

-"nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng" --> không coi thường, coi rẻ mà vẫn tôn trọng ngừoi đàn bà khốn khổ theo không mình về

* khát vọng hạnh phúc
- "Mặt hắn có một vẻ gì đó phớn phở khác thường", "tủm tỉm","hai mắt thì sáng lên lấp lánh", "làm thích ý lắm" "vênh lên tự đắc" --> niềm hạnh phúc khi có được vợ/ hành động của con người sẽ luôn hướng về hạnh phúc, khao khát có 1 mái ấm và cả hạnh phúc lứa đôi ngay cả khi cái chết cận kề

2b/ cô thị
* khát vọng tồn tại
- "khó chịu lắm" "nhíu đôi lông mày lại"  --> tính từ láy chỉ sự khó chịu, e thẹn và xấu hổ khi theo Tràng về xóm. Thị cũng biết xấu hổ khi theo Tràng về chỉ vì miếng cơm manh áo --> Khát vọng tồn tại
* khát vọng hạnh phúc
- "họ cùng nín lặng" --> Thị cũng
-  "rón rén, e thẹn", "ngượng ngịu" "chân nọ bước díu cả vào chân kia" --> cái e thẹn của một người phụ nữ đi lấy chồng và tiềm ẩn khao khát hạnh phúc

2c/ dân xóm ngụ cư = khát vọng hạnh phúc
- "khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên. Có cái gì lạ lùng và tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ " --> Nhìn theo bóng Tràng và bóng người đàn bà lủi thủi đi về bến, họ cảm thấy như có gì đó tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát của thường ngày --> Bản chất của con người sẽ luôn cố gắng hướng tới cái đẹp. Đâu đó, sâu trong tâm hồn của họ vẫn luôn tiềm ẩn tia sáng hạnh phúc --> khát vọng hạnh phúc

# data[].attributes.attachment_caption
*** GIẢI THÍCH NGHĨA CỦA NHỮNG TỪ MANG ĐẬM TÍNH TRIẾT LÝ

# data[].attributes.body
BK1/ Sống không được là chính mình:
1a- Bị sai khiến, lấn át
1b- Bị tha hóa, biến chất
BK2/ Đấu tranh bất thành (mạnh --> yếu)
2a- Phủ nhận mạnh mẽ sự tồn tại của Xác
2b- Khẳng định quyết liệt sự độc lập của mình

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Số phận bi thương

1a/ Đời sống vật chất = nạn đói:

-“ Người chết như ngả rạ” -> biện pháp so sánh.

-“Không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người” -> biện pháp nhân hóa.

1b/ Đời sống tinh thần:

Anh Tràng -“Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường” cảm xúc của Tràng giữa đười sống nghèo khổ.

Thị -“cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che nửa mặt” liệt kê.

Người dân –“..bàn tán”

Luận điểm 2: Phẩm chất cao đẹp

2a/ Tình cảm đáng quý = giữa những người cùng khổ

Nhân vật Tràng:

-Lòng thương người

+ “...Tràng về với bóng một người đàn bà nữa”

# data[].attributes.body
Hình ảnh những con người trên trang văn Kim Lân đều là những người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.

Trước hết những con người trong xóm ngụ cư đều mang trong mình số phận bi thương được thể hiện qua:

1a. Đời sống vật chất = nạn đói

“Những gia đình từ những vùng Nam Định, Thái Bình, đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ.”,  “Người chết như ngả rạ.”, “Dưới những gốc đa, gốc gạo xù xì bóng những người đói dật dờ đi lại lặng lẽ như những bóng ma.” → Biện pháp nghệ thuật: so sánh “như những bóng ma", “người chết như ngả rạ"

“Không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người.”  → Biện pháp nghệ thuật: liệt kê “mùi ẩm thối của rác rưởi", “mùi gây của xác người"

“Ngã tư xóm chợ về chiều càng xác xơ, heo hút.”, “Hai bên dãy phố, úp súp, tối om, không nhà nào có ánh đèn, lửa.” → Biện pháp nghệ thuật: từ láy; liệt kê: “xác xơ", “heo hút", “úp súp"; “ánh đèn", “lửa"

Tiếng quạ trên mấy cây gạo ngoài bãi chợ cứ gào lên từng hồi “thê thiết.”

1b. Đời sống tinh thần (thiếu thốn tình thân)

“Nhìn theo bóng Tràng và bóng người đàn bà lủi thủi đi về bến, người trong xóm lạ lắm. Họ đứng cả trong ngưỡng cửa nhìn ra bàn tán.”

“Mặt hắn có một vẻ gì phởn phơ khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh” → Biện pháp nghệ thuật: từ láy “phởn phơ", “tủm tỉm"

Tuy nhân vật sống trong “bóng tối hoàn cảnh" nhưng qua đó mà nhân vật ngời lên “ánh sáng nhân tâm” và “chất thơ hồn người"

2a. Tình cảm đáng quý = tình cảm giữa những con người cùng khổ

Tràng: “Sợ chúng nó đùa như trước, Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng.” → Tràng rất hay chơi đùa cũng lũ trẻ trong xóm

Những người dân: “Ai đấy nhỉ? ... Hay là người dưới quê bà cụ Tứ mới lên?”, “Chả phải, từ ngày còn mồ ma ông cụ Tứ có thấy họ mạc nào lên thăm đâu.”, “Hay là vợ anh cu Tràng? Ù khéo mà vợ anh cu Tràng thật anh em ạ, trông chị ta thèn thẹn hay đáo để.”

2b. Khát vọng chân chính = khát vọng hạnh phúc

Tràng: “Mặt hắn có một vẻ gì phởn phơ khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh”, “hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với mình.”

Thị: dù biết nhà Tràng không giàu có những vẫn chịu theo Tràng về nhà “Người đàn bà có vẻ khó chịu lắm. Thị nhíu đôi lông mày lại, đưa tay lên xóc xóc lại tà áo.”

Những người dân: “Những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên.Có cái gì lạ lùng và tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ”  → Biện pháp nghệ thuật: tương phản giữa “hốc hác u tối" và “rạng rỡ"

# data[].attributes.body
Hình ảnh những con người trên trang Kim Lân đều là những con người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói

1a) Đời sống vật chất

Trước hết, họ là những người thiếu thốn về đời sống vật chất, phải trải qua một nan đói vô cùng khủng khiếp

“ đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ”—-> Từ láy “lũ lượt” “ngổn ngang”: cảm giác người đói ở khắp mọi nơi

“Người chết như ngả rạ”: —-> so sánh

“ ba bốn cái thây nằm cong quen bên đường”

“Không khí ẩm lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người”

1b) Đời sống tinh thần

Tưởng chừng như chỉ khuyết đi một phần về đời sống vật chất, nhưng họ cũng khuyết đi cả về đời sống tinh thần. Họ là những con người thiếu thốn đi tình cảm tình thân

“ Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường” tính từ khác thường giúp ta hình dung được sự mới lạ về mặt cảm xúc của Tràng

Ngược lại Thị thì:

“Cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống,cái nón rách tàn nghiêng nghiêng che nửa mặt”

—> Liệt kê một loạt hành động

“ E thẹn, rón rén”—> Từ láy

Người dân:

“ … bàn tán”

“ bổng dưng rạng rỡ hẵn lên” —-> Từ láy

Tuy nhiên từ bóng tối của hoàn cảnh,Kim Lân muốn toả sáng một chất thơ của hồn người,ánh sáng của nhân tâm toả ra hào quang đặc biệt của chủ nghĩa nhân văn tha thiết cảm động

2a)Anh Tràng

Lòng thương người

Lòng yêu thương người:

” Giữa cái cảnh đói khát…. Tràng về với một người đàn bà nữa”

—>Nghệ thuật đối lập

“ Sợ chúng nó đùa như ngày trước…. Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu ko bằng lòng”

—> Liệt kê hành động

Khát vọng hạnh phúc

“Tủm tỉm cười” “ Hai mắt thì sáng lấp lánh” —-> Từ láy lấp lánh: thể hiện sự tươi vui phấn khởi

“ Tràng bật cười… Bố ranh!”: cảm giác ngại ngùng nhưng hạnh phúc khi bị chọc

“ Hắn cũng biết thế… nhưng hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với đời mình” —> Liệt kê hàng loạt động tính từ

2b) Cô Thị

Khat vọng tồn tại:

“ Người đàn bà có vẻ khó chịu”

“Nhíu đôi lông mày” “ đưa tay xóc xóc lại tà áo”—> Liệt kê hành động thể hiện sự khó chịu, không vui vẻ

Khát vọng hạnh phúc:

“.. Xung quang người ta đang nhìn dồn cả vêd mình”

“ ngượng ngịu, chân nọ bước díu vào chân kia” —> Liệt kê hành động
2c) Người dân

“Biết có nuôi nổi nhau không…”

“ Họ cùng nín lặng” —-> Khát khao được sống được hạnh phúc, muốn sống qua cái ngày đói tàn khốc

# data[].attributes.headline
Đề 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói những dòng văn của Kim Lân

# data[].attributes.subject
Đề 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói những dòng văn của Kim Lân

# data[].attributes.body
Hình ảnh những con người trên trang văn Kim Lân đều là những người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.
Trước hết, anh Tràng, cô thị và những người dân hàng xóm có số phận bi thương. Về phương diện đời sống vật chất, nhân vật phải sống trong cái nghèo đói khủng khiếp "cái đói đã tràn đến xóm này tự lúc nào", "người chết như ngả rạ", "ba bốn cái thây nằm còng queo bên đường", "không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người". Phép so sánh "người chết như ngã rạ" kết hợp với tính từ miêu tả "còng queo", "ẩm thối", "gây" gợi liên tưởng đến bối cảnh thê lương, thảm hại tại xóm ngụ cư trong nạn đói. Về phương diện đời sống tinh thần, Tràng là người thiếu thốn tình thân. Điều ấy được thể hiện qua nét mặt, biểu cảm của anh khi về với thị "mặt hắn có vẻ gì phớn phở khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh". Từ láy "phớn phở", "tủm tỉm", "lấp lánh" cho thấy niềm vui sướng tột độ của Tràng khi có được vợ. Nếu như Tràng cũng nghĩ như bao người khác, đến tuổi thì cứ lập gia đình, sinh con thì hẳn nhân vật đã không hạnh phúc đến như vậy. Chính sự thiếu thốn tình thân đã mang đến cho anh niềm hạnh phúc vỡ òa khi có được vợ. Điều này càng khắc họa rõ nét số phân bi thương của Tràng.
Dẫu sống trong bóng tối hoàn cảnh là thế, Tràng, cô thị và người dân vẫn ngời sáng chất thơ hồn người. Ở nhân vật Tràng nổi bật lên lòng yêu thương người cùng khổ. Bên cạnh đó, Tràng còn là người có khát vọng chân chính: khát vọng hạnh phúc ("mặt hắn có vẻ gì phớn phở khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh"). Từ láy "phớn phở", "tủm tỉm", "lấp lánh" cho thấy niềm vui sướng tột độ của Tràng khi có được vợ.
Cô thị là người có khát vọng tồn tại mãnh liệt. Tuy không ưng Tràng nhưng vì với cô, Tràng giàu có hơn, Tràng có thức ăn cho cô, mua cho cô cái thúng nên cô đành lòng về chung. ("người đàn bà khó chịu lắm. Thị nhíu đôi lông mày lại, đưa tay lên xóc xóc lại tà áo"). Tính từ "khó chịu" kết hợp với hành động "nhíu đôi lông mày lại" cho thấy thị e thẹn, không thoải mái khi bị chọc ghẹo nhưng vì miếng ăn thị đành cam chịu. Điều ấy càng tô đậm khát vọng được sống của thị. Ở thị còn sáng lên khát vọng hạnh phúc.
Dân xóm ngụ cư cũng là những con người khát vọng hạnh phúc. Họ vui lây với niềm vui của người khác mà cụ thể là Tràng và thị. ("những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên. Có cái gì lạ lùng và tươi mát thổi vào đời sống đói khát, tăm tối ấy của họ"). Tính từ "hốc hác u tối" đối lập với "rạng rỡ", "lạ lùng" và "tươi mát" cho thấy chuyển biến rõ rệt nơi nội tâm con người ấy. Họ vui với niềm vui của Tràng, hạnh phúc lây với hạnh phúc của người khác.

# data[].attributes.body
*** Hình ảnh những con người trên trang văn Kim Lân đều là những người có số phận bi thương nhưng lại mang nhiều phẩm chất cao đẹp, đều nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.

Luận điểm 1: SỐ PHẬN BI THƯƠNG (30%)
1a/ Trước hết, những con người ở xóm ngụ cư sống trong hoàn cảnh bi thương khi bị cái nghèo bủa vây và cái đói đeo bám
- "Cái đói đã tràn đến xóm này tự lúc nào" => động từ "tràn": cái đói ập đến đột ngột và dữ dội như một cơn sóng dữ, càn quét tạo nên thảm cảnh "những bóng ma nằm ngổn ngang khắp lều chợ", "người chết như ngả rạ"
- "như những bóng ma", "như ngả rạ" => so sánh, người sống thì sống vật vờ, leo lắt, người chết thì nằm khắp nơi trên mặt đất, nhiều vô số kể
-từ láy "xác xơ", "heo hút", "ngăn ngắt", những câu văn giàu tính tạo hình: "hai bên dãy phố úp súp,...lặng lẽ như những bóng ma"
-"Không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người", tiếng quạ "gào lên từng hồi thê thiết" => ấn tượng về khứu giác và thính giác tô đậm thêm hoàn cảnh sống tồi tệ và đìu hiu của những người dân ở đây.
1b/ Không chỉ bị môi trường sống dày xéo, sự bi thương những con người ở đây còn tồn tại trong đời sống tinh thần
-Thị "đi sau hắn chừng ba bốn bước, cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống", => trầm lặng, tự ti do nạn đói, dường như thị cảm thấy mơ hồ về tương lai
-"Những khuôn mặt hốc hác" => từ láy gợi hình

Tuy nhiên, dưới ngòi bút nhân đạo cảu tác giả, từ "bóng tối của hoàn cảnh", những con người nơi đây vẫn ngời lên "ánh sáng của nhân tâm và "chất thơ của hồn người"

Luận điểm 2: PHẨM CHẤT CAO ĐẸP (70%)

CÁCH 1

2a/ Tình cảm đáng quý = giữa những người cùng khổ
- Không muốn thị bị cười cợt, Tràng "vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không hài lòng" => bênh vực người vợ mới cưới
-Dù không có nhiều tình cảm với Tràng: "người đàn bà có vẻ khó chịu lắm", "thị càng ngượng nghịu". thị vẫn chấp nhận lấy anh, làm bạn cùng anh: "lủi thủi đi về bến", "chân nọ bước díu vào chân kia" --> từ láy ngượng nghịu, lủi thủi và sử dụng nhiều tính từ chỉ cảm xúc, thể hiện rõ nét hơn tâm trạng của thị
-Nhiều gia đình "đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên" => hệ thống từ láy lũ lượt, dắt díu, những con người vì để tồn tại, tránh khỏi cái đói mà vượt qua quãng đường dài đến xóm ngụ cư

2b/ Khát vọng chân chính = Khát vọng hạnh phúc
- Tràng: "có vẻ phớn phở khác thường", tủm tỉm cười nụ một mình, hai mắt sáng lên lấp lánh" => từ láy phớn phở, tủm tỉm, lấp lánh: tâm trạng háo hức vui sướng khi lấy được vợ, dù phải vất vả hơn để nuôi sống gia đình
- "Mấy đứa trẻ con thấy lạ vội chạy ra đón xem", "có cái gì tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối của họ" => từ ghép tươi mát, đói khát, tăm tối: những tính từ đối lặp, họ vẫn còn mong chờ một niềm vui, một điều gì đó mới mẻ trong cuộc sống

# data[].attributes.headline
Đề 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói qua những dòng văn sau của kim lân

# data[].attributes.subject
Đề 9: Phân tích hình ảnh con người trong nạn đói qua những dòng văn sau của kim lân

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Số phận bi thương
1a/ Đời sống vật chất= nạn đói
-"cái đó đã tràn đến xóm",
-"những gia đình từ những vùng Nam Định..., đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt tay nhau lên xanh xánh như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ.
1b/ Đời sống tinh thần( hé lộ: thiếu thốn tình thân): Tràng, thị: những người dân xóm ngụ cư
-"nhìn theo bóng Tràng và bóng người đàn lủi thủi đi về bến"
-"một buổi chiều người trong xóm bỗng thấy Tràng về với một người đàn bà"
Giữa bóng tối hoàn cảnh hai con người cùng khổ đã tìm thấy nhau
Luận điểm 2: Phẩm chất cao đẹp
a/Tình yêu đáng quý= những người cùng khổ
-
b/Khát vọng chân chính=khát vọng hạnh phúc

# data[].attributes.body
* Viết về nạn đói, Kim Lân hướng ngòi bút đến những số phận bi thương và sâu xa hơn, ông còn phát hiện ra tâm tìn và tâm tính - phẩm chất cao đẹp - của con người trong nạn đói.

- Đoạn văn trước hết là bức tranh nạn đói được tái hiện qua ngòi bút giàu giá trị hiện thực của nhà văn:
+ Câu văn mở đầu như một lời thông báo ngắn gọn mà chứa đựng bao nỗi ám ảnh: "Cái đói đã tràn đến xóm này tự lúc này".
• Ba chữ "tự bao giờ" gợi tả cái giật mình, thản thốt --> Cái đói đến bất ngờ, không kịp trở tay
• Động từ "tràn" thường đi liề với bão với lũ nhưng nay lại được dùng để miêu tả nạn đói --> Trong hình dung ấy, nạn đói như một trận lũ càn qua, gieo rắc bao tang thương cho dân tộc.
+ Bức tranh ngày đói được tái hiện thật bi thảm qua bút pháp miêu tả, trong bức tranh ấy:
• Người sống thì: "đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ" --> Cõi âm dương từ ấy trở nên nhạt nhòa
• Người chết thì: " Người chết như ngả rạ...". So sánh người chết với thành ngữ " chết như ngả rạ" gợi ảnh, lột tả thật sinh động thảm cảnh lịch sử năm ấy. Hai chữ "còng queo gợi ra sự lạnh lẽo cô độ.

=> Đó là bức tranh bao quát về nạn đói cũng chính là lời tố cáo của Kim Lân về tội ác tày trời của bọn thực dân, phát xít và phong kiến.

|Chuyển| Từ trong bóng tối hoàn cảnh, họ vẫn ngời sáng với ánh sáng nhân tâm và chất thơ hồn người

- Đoạn văn sau cùng lại là bức tranh về vẻ đẹp tâm hồn của con người trong nạn đói, qua tình huống Tràng nhặt được vợ:

+ Tràng: đối lập với khung cảnh u ám ấy là sự tươi vui của Tràng "mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ cười một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh"
• Từ láy "phớn phở" gợi vẻ mặt hân hoan cùng tâm hồn phơi phới
• Hạnh phúc đã làm anh thay đổi cả ngoại hình: đôi mắt vốn "nhỏ tí" lại còn "gà gà" nay lại "sáng lên lấp lánh" -> Ấy chính là cái lấp lánh của con người lần đầu cảm nhận được tư vị của hạnh phúc -> Anh đã đổi khác, cuộc đời anh đã sáng sủa hơn với một khát vọng cao đẹp - khát vọng mái ấm gia đình.

    • Khi bị lũ trẻ chòng ghẹo, Tràng biết bảo vệ thị bằng việc "nghiêm nét mặt, lắc đầu, tỏ vẻ không bằng lòng" -> Đó là biểu hiện của một người đàn ông trưởng thành, có sự chín chắn trong suy nghĩ

+ thị: tâm trạng người "vợ nhặt" này cũng có chiều đổi khác

    • Ngoài cổng chợ tỉnh: thị chua ngoa, đanh đá bao nhiêu thì bây giờ thị lại càng xấu hổ, e thẹn bấy nhiêu : "đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn".

• Các từ ngữ "rón rén, e thẹn" cho thấy sự ngại ngùng, là một biểu hiện đặc trưng của thiên tính nữ: thùy mị, ngượng ngùng ( mà trước kia đã bị cái đói, nghèo che khuất ...) -> Đó là vẻ đẹp của nhân phẩm và của một người có lòng tự trọng.
• Thị theo Tràng vì khát vọng được sống ( chứ không phải hạng lẳng lơ ). Bên bờ vực của sự tuyệt diệt, thị không buông bỏ sự sống, thị bám vào Tràng như bám vào chiếc phao cứu sinh giữa biển đời mênh mang.

+ người dân: cả xóm ngụ cư trước sự kiện ấy trở nên xôn xao, náo động.
• Hàng loạt câu hỏi được đặt ra :  "Ai đấy nhỉ..." , " Hay là người dưới quê bà cụ Tứ mới lên?"...Người thì cảm thông, băn khoăn chẳng biết "có nuôi nổi nhau sống nổi qua được cái thì này không?"
• Khuôn mặt của họ "bỗng rạng rỡ hẳn lên" -> Sự kiện lấy vợ của Tràng đã thổi một làn gió mới vào xóm ngụ cư. Giữa đói khát, chết chóc, thì ra vẫn có người vun trồng hạnh phúc gia đình như sự thách thức, tuyên chiến với hoàn cảnh. Đó là một luồng sinh khí mới mà Tràng và thị đã thổi vào.
-> Giữa bờ vực cái chết, những con người ấy vẫn biết cảm thông, chia sẻ cho nhau và tin tưởng vào một tương lai tốt đẹp. Như những con người trong cảnh đợi tàu của "Hai đứa trẻ" :" chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì đó tươi sáng hơn cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ".

# data[].attributes.body
Bi kịch 1. Sống không được là chính mình, chết nhầm

“ Không thể sống bên ngoài một đằng, bên trong một nẻo”

“ “Sống nhờ vào đồ đạc, của cải người khác đã là chuyện không nên này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt.”

“Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống thế nào thì ông chẳng cần biết.”

“ Sống thế này còn khổ hơn là chết"

Từ bi kịch sống không được là chính mình ta có thể rút ra được: Cuộc sống hạnh phúc, có ý nghĩa phải là sự kết hợp hài hòa giữa linh hồn và thể xác

Sự tồn tại "hồn này", "xác kia" không những phiền toái mà còn đâu khổ. Không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thể xác phàm tục, tội lỗi.

Bi kịch 2. Ý thức đấu tranh nhưng bất thành

“ Ông sẽ không còn lại một chút gì nữa…”

“ Tôi không phải kẻ khốn khiếp… Ông chính là lẽ tồn tại của tôi"

“ Không đánh cờ. Đế Thích sẽ không còn là Đế Thích"

→  Đế Thích đã lấy quan điểm sống của bản thân ra để dụ dỗ Trương Ba để hồn ở lại thể xác

“ Không phải chỉ mình tôi khổ. Những người thân của tôi sẽ phải khổ vì tôi.”

“ Vì để chứng minh ông tồn tại mà tôi phải sống không được là chính tôi"

“ Người ta đánh cờ để rèn luyện tâm trí… Còn ông đánh cờ để chứng tỏ mình là tiên cờ"

→  Trương Ba đã lấy những lí lẽ của mình để thuyết phục Đế Thích

Từ bi kịch đấu tranh để tồn tại nhưng bất thành ta rút ra được: Cuộc sống thật đáng quý nhưng không phải là sống bằng bất cứ cách nào, bằng bất cứ kiểu sống nào

Sống nhờ, sống gửi, sống chắp vá... thì dù có tồn tại cũng không phải là sống theo đúng nghĩa.

Sống mà đánh mất bản thân, sống giả dối với người và giả dối với mình thì thà chết còn hơn

# data[].attributes.body
1/ SỐNG KHÔNG ĐƯỢC LÀ CHÍNH MÌNH

- "luôn luôn bị tiếng nói ấy sai khiến"
Biện pháp: "luôn luôn" chỉ mức độ nghiêm trọng, chỉ một khoảng thời gian dài dằng dặc.
=> "sai khiến": thụ động, bất lực
- Xác hàng thịt có "sức mạnh ghê gớm", "lấn át cả cái linh hồn cao khiết" của Trương Ba
"Ghê gớm" là tính từ mang sức biểu đạt nghệ thuật cao => cho thấy sức mạnh của cái xác bên ngoài => thể hiện rõ bi kịch của hồn Trương Ba: yếu ớt, lép vế và bị xác lấn át hoàn toàn.
- "thèm ăn ngon", "thèm rượu thịt"
Điệp từ "thèm" => thể hiện cung cách ăn uống với những món ăn phàm tục mà trước đây Trương Ba cho là "thấp hèn" => từ đó, ta thấy được bi kịch hồn Trương Ba đang dần tha hóa
- "tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại"
Biện pháp: từ láy "run rẩy", liệt kê
=> nhu cầu bản năng trỗi dậy, biểu lộ những xúc cảm hết mực đời thường => đây là điều Trương Ba xấu hổ nhất khi dao động xúc cảm và khao khát vợ người khác
- "xao xuyến", "lâng lâng cảm xúc" để "thỏa mãn" xác hàng thịt
từ láy: "xao xuyến, lâng lâng"
=> xúc cảm dao động theo chiều hướng tiêu cực => dần đánh mất đi những quy tắc sống và sự thanh cao, tao nhã trước kia
- "tát thằng con tóe máu mồm máu mũi"
=> thô lỗ, phũ phàng, lần đầu tiên trở nên bạo lực (trước kia Trương Ba chưa bao giờ đánh con dù cho tính cách con và mình có trái ngược nhau)

2/ Ý THỨC ĐẤU TRANH BẤT THÀNH

- "Mày chỉ là cái vỏ bên ngoài, không có ý nghĩa gì hết, không có tư tưởng, không có cảm xúc"
Phép điệp cấu trúc "không có..."
=> "ý nghĩa, tư tưởng, cảm xúc" đều là những yếu tố cơ bản làm nên một đời sống chân chính. "Tư tưởng, cảm xúc" hình thành nên thế giới quan, nhân sinh quan, từ đó mà con người ta sống có ý nghĩa. Không có cảm xúc, cái xác chỉ là một thứ rỗng tuếch, vô tri vô giác
=> LÍ LẼ CỦA HTB

- "Ông không tách ra khỏi tôi được đâu"; "Hai ta đã hòa với nhau làm một rồi"
=> giọng điệu đểu cáng, giễu cợt, đắc thắng

- "Vô lí, mày không thể biết nói!"; "Không có tiếng nói", "mà chỉ là xác thịt âm u đui mù"
Điệp "không thể", "không có"; Từ láy "âm u"
=> "âm u đui mù": không sáng tỏ, không thấu suốt, không có nhận thức về cuộc sống, con người

=> LÍ LẼ CỦA HTB

- "Ta...ta... đã bảo mày im đi!"
Biện pháp: dấu chấm lửng thể hiện sự đuối lí lẽ, ấp úng

- "Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn"
Biện pháp: liệt kê những tính từ chỉ phẩm cách cao đẹp
"Trong sạch": không bị vấy bẩn bởi những giá trị thấp kém và những nhu cầu trần tục
"Nguyên vẹn": không bị chia cắt thành những yếu tố đối lập nhau
"Thẳng thắn": dám nghĩ dám làm, dám nói những điều cho là đúng đắn (liên hệ những tác phẩm khác: Huấn Cao, Lục Vân Tiên, kẻ sĩ Ngô Tử Văn)
=> "Ta vẫn có một đời sống riêng" => không phụ thuộc, độc lập

=> LÍ LẼ CỦA TRƯƠNG BA

- "Khi ông phải tồn tại nhờ tôi, chiều theo những đòi hỏi của tôi": nương theo, đáp ứng những nhu cầu phàm tục của xác

- "Ta không muốn nghe mày nữa!"
Dấu chấm than cuối câu thể hiện một thái độ quyết liệt, mạnh mẽ, nhưng rồi vẫn rơi vào bế tắc khi từ chối đối thoại
=> DẤU HIỆU CẠN KIỆT LÍ LẼ
(vì còn lí lẽ thì sẽ tiếp tục mâu thuẫn, không nhượng bộ => HTB đã hết lí lẽ, phải chịu thua những lí lẽ của xác hàng thịt, nên từ chối đối thoại)

- "Ta cần gì đến cái sức mạnh làm ta trở nên tàn bạo"
=> Thái độ mạnh mẽ, quyết liệt từ chối cái "sức mạnh" mà xác hàng thịt cho. Bởi, sức mạnh thực sự là sức mạnh khi ta không giẫm đạp lên đôi vai người khác, không phát triển dựa trên cái xấu, cái phi đạo đức, phi nhân tính
"Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thỏa mãn lòng ích kỉ. Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai của mình" (Nam Cao)
-  "Chẳng có cách nào chối bỏ tôi được đâu"
- "Tôi là cái hoàn cảnh mà ông buộc phải quy phục"; "Tôi là cái bình để chứa đựng linh hồn. Nhờ tôi mà ông có thể làm lụng, cuốc xới"...

# data[].attributes.body
1) Chết nhầm -> Sống không được là chính mình
Tâm hồn cao khiết, thanh sạch nhưng phải chịu những khao khát tầm thường, trần tục của xác hàng thịt:
+"thèm ăn ngon, thèm rượu thịt..."
+ "tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại" khi "đứng bên cạnh vợ của ông hàng thịt
+ cảm giác thèm "tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi",...
=> Biện pháp: Phủ nhận, phớt lờ những ham muốn không đáng có: xem xác hàng thịt "chỉ là xác hịt âm u đui mù", "không có tư tưởng, cảm xúc", "bỏ chạy" vào đêm gặp vợ hàng thịt để khống chế những ham muốn nhục dục tầm thường
2) Ý thức đấu tranh để tồn tại độc lập nhưng bất thành
- Liên tục dằng xé nội tâm, quyết tâm bác bỏ, không để những khát vọng tầm thường tiêu khiển, làm đánh mất chính mình, được thể hiện qua các câu cảm thán: "Vô lí, mày không thể biết nói!", "Nói láo!", "Im đi!", "ta đã bảo mày im đi!"
- Khẳng định cái tôi cá nhân, độc lập với mọi sự cao thượng, thanh khiết: "Không! Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn..."
Thế nhưng, vẫn không thể phủ nhận sự thật rằng hồn Trương Ba vẫn luôn bị chi phối bởi xác hàng thịt, hoàn toàn bất lực trước tình cảnh éo le, ngang trái: thái độ ngập ngừng, "không dám trả lời" những câu hỏi của xác hàng thịt (dấu chấm lửng lặp lại nhiều lần: "ta... ta... đã bảo mày im đi!")=> Ý thức đấu tranh nhưng bất thành
=> Biện pháp: Lực bất tòng tâm, chỉ biết tránh né chứ không thể giải quyết vấn đề

# data[].attributes.body
1. Sống không được là chính mình

thoả mãn xác anh hàng thịt: thèm ăn ngon, thèm rượu thịt, cái món tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi và đủ các thứ thú vị khác → liệt kê cám dỗ mà hồn Trương Ba không cưỡng lại được

có cảm xúc không đứng đắn bên vợ người hàng thịt: tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại → liệt kê cám dỗ mà hồn Trương Ba không cưỡng lại được

2. Ý thức đấu tranh nhưng bất thành

cho rằng xác hàng thịt vốn “không có tiếng nói, mà chỉ là xác thịt âm u đui mù”

phủ nhận quyết liệt sự tồn tại của phần xác, cho rằng xác không có đời sống, mà chỉ là “cái vỏ bên ngoài”, “không có ý nghĩa”, “không có tư tưởng”, “không có cảm xúc”

luôn gọi phần xác bằng “mày” và luôn nói với xác bằng giọng điệu coi thường, mắng mỏ: “Vô lý”, “Nói láo!”, “Im đi!... đã bảo mày im đi”, “Không!”

cho rằng tất cả sự thay đổi, biến chất của mình là do phần xác gây nên: “Im đi! Đấy là mày chứ, chân tay mày, hơi thở của mày...”. → hồn Trương Ba đã đuối lý hoàn toàn trước xác anh hàng thịt

phủ nhận sự phụ thuộc vào xác: “Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn” → liệt kê tính từ “nguyên vẹn” , “trong sạch", “thẳng thắn"

# data[].attributes.body
Vì sự cố của Đế Thích mà Trương Ba phải nhập vào hồn xác của hàng thịt dẫn đến chuỗi bi kịch :
1/ Không được sống là chính mình :
- "cái linh hồn mờ nhạt của ông trương ba khốn khổ kia ơi" : mờ nhạt sống bên trong ng khác <châm biếm>
- "luôn luôn bị tiếng nói ấy sai khiến" : hành động theo thân xác, khó theo ý mình <nói quá>
- "đấy là mày chứ, chân tay mày, hơi thở của mày" : bị điều khiển làm điều dơ bẩn <liệt kê>

2/ Ý thức đấu tranh bất thành
- "ông không tách ra khỏi tôi được đâu" : bị ràng buộc không thể tách rời <>
- "không!ta vẫn có 1 đời sống riêng : nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn" : ý thức giữ lấy chính mình <liệt kê>
- "giấu ai chứ không thể giấu tôi! hai ta đã hoà làm 1" : bị ràng buộc khó thoát ra <>

# data[].attributes.body
Bi kịch 1: Sống không được là chính mình
- "Bị tiếng nói sai khiến", "Lấn át linh hồn cao khiết": thể xác đã chiến thắng linh hồn
- Hồn Trương Ba cảm thấy "tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn" khi đứng trước vợ anh hàng thịt
- "xao xuyến" "lâng lâng": từ láy chỉ cảm xúc của Hồn Trương Ba trước người vợ anh hàng thịt và các món ăn mà trước kia ông không bao giờ đụng đến "tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi"
- Nhờ linh hồn Trương Ba mà những nhu cầu dục vọng thấp hèn của thể xác được thỏa mãn

Bi kịch 2: Ý thức đấu tranh bất thành
- Phản bác lại xác hàng thịt, không chấp nhận cái "xác thịt âm u đui mù" có tư tưởng, cảm xúc riêng, không muốn để nó sai khiến
- Đuối lí khi xác hàng thịt chỉ ra những hành động đã bị tha hóa của Hồn Trương Ba
- "đã hòa với nhau làm một"

# data[].attributes.body
- Khả năng quan sát tinh tế: Phùng có thể cảm nhận được cái đẹp mà có lẽ người thường chưa chắc đã nhận ra:

- Am hiểu tường tận nghệ thuật: Là một nghệ sĩ thực thụ, Phùng am hiểu sâu sắc về nó:
+"Mũi thuyền in một nét mơ hồ ... toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp"

+"một bức tranh mực tàu của danh họa thời cổ"

- Xúc cảm mãnh liệt:

+"Có lẽ suốt một đời cầm máy ...."đắt" trời như vậy"
+"một vẻ đẹp thực đơn giản... có cái gì bóp thắt vào"
- Nhận thức sâu sắc: Là nghệ sĩ chân chính, phùng nhận ra được mối liên hệ giữa cái đẹp và cái thiện

# data[].attributes.body
1/ Sống không được là chính mình:
-"Cái thân thể kềnh càng thô lỗ này"
-> tính từ láy "kềnh càng" "thô lỗ" -> sự chê bai từ chính hồn Trương Ba. Ông ghét thể xác của chính mình hiện tại -> không được sống là chính mình

- "linh hồn mờ nhạt của ông Trương Ba khốn khổ kia ơi"
-> tính từ mờ nhạt đi với danh từ linh hồn để chỉ sự tồn tại mập mờ của hồn Trương Ba, không có sức nặng, không có ý nghĩa
-> từ láy "khốn khổ" chỉ sự đau khổ khốn cùng, bất hạnh vì Trương Ba phải sống 1 cuộc đời chắp vá

-"đã luôn luôn bị tiếng nói ấy sai khiến"
-"lắm khi át cả cái linh hồn cao khiết của ông đấy "
-> "bị sai khiến" là cụm từ chỉ ra rõ nhất sự tha hoá của hồn bằng những chứng cứ cụ thể khiến hồn không thể chối cãi được -> không được sống theo ý mình mà bị tha hoá, dẫn dắt bởi dục vọng thấp hèn của thể xác
-> động từ "át" chỉ sự lấn át của thể xác vào linh hồn

-"tay chân run rẩY, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại" , "xao xuyến", "lâng lâng"
-> phép liệt kê những cảm xúc của hồn Trương Ba trước những cám dỗ từ phần xác thịt -> chỉ ra rõ sự thật phần hồn đã bị tha hoá, mất đi bản tính cao khiết của mình

2/  Ý THỨC ĐẤU TRANH BẤT THÀNH;
- "Không! Không! Tôi không muốn sống như thế này mãi! Tôi chán cái chỗ ở không phải của tôi này lắm rồi, chán lắm rồi! "
-> điệp từ "không" và "chán" -> sự phản kháng bất lực, chán chường mà đấu tranh của phần hồn

-"Ta bắt đầu sợ mi, ta chỉ muốn rời xa mi tức khắc!"
-> sự u uất, bế tắc không lối thoát, đau khổ, dằn vặt. "chán và sợ" đến cùng cực.

-"A, mày cũng biết nói kia à? Vô lí, mày không thể biết nói" "chỉ là cái vỏ bên ngoài, không có ý nghĩa gì hết, không có tư tưởng, khong có cảm xúc!" "nếu có cũng chỉ là những thứ thấp kém"
->"A, mày cũng biết nói kia à? "-> câu hỏi tu từ (này con hong rõ = khẳng định ""mày không biết nói" :")) đầy thách thức
-> điệp từ Không chỉ sự phủ nhận đanh thép, khăng khăng không công nhận sự tồn tại của xác, khẳng định sự cao khiết, trong sạch của hồn.
-> xưng hô "mày" -> sự coi thường phần thể xác
-> hai lời thoại này là dài nhất, mạnh mẽ nhất còn những lời thoại sau đó bị ngắn đi, ngập ngừng chứng tỏ hồn đã dần im lặng và đau đớn nghe lí lẽ của xác

-"Im đi!" ; "Ta...Ta ... đã bảo mày im đi!"
-> lời văn ngập ngừng như lí lẽ bị dồn vào chân tường để buộc phải công nhận sự chế ngự của thể xác

# data[].attributes.body
1) Sống không được là chính mình:
- "Luôn bị tiếng nói sai khiến"
- Những ham muốn trần tục: "thèm ăn ngon, thèm rượu thịt", "tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi" làm hồn Trương Ba lâng lâng cảm xúc
- "tay chân run rẩy,...cổ nghẹn lại"

2) Ý thức đấu tranh bất thành:
- Phủ nhận sự tồn tại của xác: "mày chỉ là cái vỏ bên ngoài"
- "chỉ là xác thịt âm u đui mù", chỉ có những suy nghĩ, tư tưởng "thấp kém, mà bất cứ con thú nào cũng có được"
- Hồn Trương Ba dần đuối lí, bất lực: "Im đi, đấy là mày chứ, chân tay mày, hơi thở của mày", "Ta..ta.. đã bảo mày im đi", "Ta vẫn có một đời sống riêng..." và cuối cùng "không dám trả lời"
- Bị trói buộc, tha hóa bởi cái xác mà mình xem thường: "lắm khi át cả cái linh hồn cao khiết", "để thỏa mãn tôi, chẳng lẽ ông không tham dự vào chút đỉnh gì"

# data[].attributes.body
1/Sống không được là chính mình
-"Khi ông ở bên nhà tôi...Khi ông đứng bên cạnh vợ tôi, tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại. Đêm đó suýt nữa thì..."
2/Ý thức đấu tranh bất thành
-"Ta..ta đã bảo mày im đi!"
-"Không! Ta vẫn có một đời sống riêng : nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn..."

# data[].attributes.body
1/ Sống không được là chính mình
- Dẫn chứng --> biện pháp
2/ Ý thức đấu tranh bất thành
- Dẫn chứng --> biện pháp

# data[].attributes.body
Sống không là chính mình

-“ luôn bị tiếng nói ấy sai khiến”

-“ bên cạnh vợ tôi, tay chân run rẩy,hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại”—> Từ láy run rẩy, tính từ nóng rực, động từ nghẹn

-“.. ông không xao xuyến” —> Từ láy xao xuyến

-“ hai ta đã hoà làm một rồi”

Ý thức đấu tranh nhưng bất thành

-“Ông không tách khỏi tôi được đâu”

-“ Im đi, đó là chân tay mày, hơi thở của mày”—> câu cầu khiến

-“ Đêm ấy tự dưng lại bỏ chạy…”

-“ Ta đã bảo là m im đi”—-> câu cầu khiến

-“ Ta vẫn có một cuộc sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắng…”—-> Liệt kê hàng loạt tính từ chỉ nhân cách

# data[].attributes.body
1/ Sống không được là chính mình

- "Không! Không! Tôi không muốn sống như thế này mãi! Tôi chán cái chỗ ở không phải của tôi này lắm rồi, chán lắm rồi! Cái thân thể kềnh càng thô lỗ này, ta bắt đầu sợ mi, ta chỉ muốn rời xa mi tức khắc!" -> biện pháp nghệ thuật:
1. Ba từ phủ định "không" liên tiếp kết hợp với dấu chấm than cho thấy thái độ dứt khoát muốn thoát khỏi xác.
2. Tính từ "kềnh càng", "thô lỗ" cho thấy thái độ chán ghét chính mình. (ông làm gãy cành cây non và hỏng con diều của cu Tị)
3. Từ chỉ cảm xúc theo mức độ tăng dần: "không muốn", "chán" và "sợ" bộc khao khát được sống là chính mình.

- "A, mày cũng biết nói kia à? Vô lí, mày không thể biết nói", "... thứ âm u đui mù, không có ý nghĩa, không có tư tưởng, không có cảm xúc", tầm thường và thấp kém "mà bất cứ con thú nào cũng có: thèm ăn ngon thèm rượu thịt" -> Cách gọi xác là "mày" cùng những lời khinh bỉ, mỉa mai đã cho thấy hồn Trương Ba đã phủ nhận hoàn toàn giá trị của thân xác.

- "Khi ông ở bên nhà tôi, khi ông đứng bên cạnh vợ tôi, tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại... Đêm hôm đó, suýt nữa thì...", "Chẳng nhẽ ông không xao xuyến... tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi" -> liệt kê "tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại, tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi" chỉ ra những cảm dỗ thuộc bản năng con người mà Trương Ba không cưỡng lại được. -> phơi bày sự thật mà hồn trương Ba cố gắng né tránh: hồn đã bị tha hóa, không còn giữ được bản chất thanh cao của mình.

- "Im đi! Đấy là mày chứ, chân tay mày, hơi thở của mày", "Ta...Ta... đã bảo mày im đi!"
-> Dấu chấm than cho thấy sự đuối lí hoàn toàn của Trương Ba trước những lí lẽ không thể chối cãi của xác.

- "Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn" => Phép liệt kê các tính từ "nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn" cho thấy Trương Ba cố gắng biện minh nhưng bất thành (xác cười nhạo "khi ông phải tồn tại nhờ tôi, chiều theo những đòi hỏi của tôi, mà còn nhận là nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn!")

# data[].attributes.attachment_caption
Cuộc đời ntn? Bản chất của con người ntn? trong mắt NMC

# data[].attributes.headline
Task phụ: Viết 1 đoạn văn (100 chữ) trình bày quan niệm của NMC về cuộc đời & con người

# data[].attributes.subject
Task phụ: Viết 1 đoạn văn (100 chữ) trình bày quan niệm của NMC về cuộc đời & con người

# data[].attributes.body
(1) Quan niệm về cuộc đời (THẾ GIỚI QUAN)
-
-
(2) Quan niệm về con người (NHÂN SINH QUAN)
-
-

# data[].attributes.body
Trên trang văn của Kim Lân, những người có số phận bi thương hiện lên bên cạnh đó là những phẩm chất cao đẹp nhằm bộc lộ tình người trong nạn đói.
- Luận điểm 1: SỐ PHẬN BI THƯƠNG
1a/ Đời sống vật chất
+ Những gia đình tản cư “đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma và nằm ngổn ngang khắp lều chợ” -> biện pháp so sánh “như những bóng ma”, từ láy “ngổn ngang”, “dắt díu”
+ hình ảnh “người chết như ngả rạ”-> so sánh “như ngã rạ
+ “không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người” -> tính từ miêu tả khung cảnh xóm ngụ cư
+ “bóng người đói dật dờ lặng lẽ đi lại như bóng ma”, “tiếng quạ trên mấy cây gạo ngoài bãi chợ cứ gào lên từng hồi khủng khiếp” -> so sánh “như bóng ma”
1b/ Đời sống tinh thần
+ Tràng - “Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh” -> từ láy, tính từ “phớn phở”, “tủm tỉm", “lấp lánh” miêu tả trạng thái hạnh phúc của một người thiếu thốn tình thương.
+ Thị - “đầu hơi cúi xuống”, “cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt”, “rón rén e thẹn”, “ngượng nghịu” -> từ láy “nghiêng nghiêng”, “rón rén”, “e thẹn”
+ “những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên”

Từ trong bóng tối của hoàn cảnh, những số phận bi thương ấy vẫn ngời lên “ánh sáng nhân tâm”

- Luận điểm 2: PHẨM CHẤT CAO ĐẸP
2a/  Tình cảm đáng quý
+ “Tràng về với một người đàn bà nữa”
+ “Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng”
+ “Mấy đứa trẻ con thấy lạ vội chạy ra xem”
+ “Họ đứng cả trong ngưỡng cửa nhìn ra bàn tán”
+ “ Ôi chao!…Biết có nuôi một nhau sống qua được cái thì này không? -> cảm thán “ôi chao”
+ “Họ cùng nín lặng”

2b/ Khát vọng hạnh phúc
+ “Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường. Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt sáng lên lấp lánh.” -> Từ láy “phớn phở”, “tủm tỉm”, “lấp lánh”
+ “Những gương mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ lên” -> tính từ “hốc hác”, “rạng rỡ”
+ “Có cái gì lạ lùng và tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ”
+ “Người đàn bà như cũng biết xung quanh người ta đang nhìn dồn cả về phía mình”
+ “hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với mình”

# data[].attributes.body
1/Sống không được là chính mình

-“cái linh hồn mờ nhạt của ông Trương Ba khốn khổ”: muốn nói linh hồn Trương Ba dường như đang mất tiếng nói trong thân xác.

-“luôn luôn bị tiếng nói ấy sai khiến”: thân xác có sức sai khiến linh hồn khiến cho linh hồn từ từ không còn nhận thức được sự việc đang xảy ra.

-“đấy là mày chứ, chân tay mày, hỏi thở của mày”: hồn Trương Ba đang cố tự an ủi mình trước những lời nói đầy lí lẽ thân xác.

2/Ý thức đấu tranh bất thành

-“ông không tách ra khỏi tôi được đâu”: muốn nói đến việc cả hai cũng sẽ nhập lại làm một mà thôi.

-“không! Ta vẫn có một cuộc đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn…”: linh hồn vẫn cố gắng chứng minh vẫn còn trong sạch.

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo là con đường về tư tưởng và tình cảm mà Kim Lân đã vẽ nên trong tác phẩm. Tác giả đã dùng ngôn từ để đấu tranh đòi lại các quyền cơ bản cho "những người cùng đường tuyệt lộ" - Tràng, Thị và bà cụ Tứ - đại diện của những mảnh đời "thấp cổ bé họng", sống không bằng chết trong xã hội phong kiến. Tình yêu thương con người còn thể hiện qua việc Kim Lân sẵn sàng lên tiếng tố cáo những hành động tàn ác của những thế lực cậy chức quyền trong xã hội đầy biến động thời ấy nói chung. Đồng thời, qua việc vượt lên những nghịch cảnh như vậy, vẻ đẹp của con người cũng đã được thể hiện rõ nét. Có thể vẻ đẹp hình thức của các nhân vật đã bị xóa mờ dần đi như những "bóng ma" trong nạn đói cùng cực, thế nhưng tình cảm dành cho những người cùng khổ của Tràng hay bà cụ Tứ trong "Vợ Nhặt", hay khát vọng sống vẫn luôn tiềm tàng và niềm mong mỏi hạnh phúc bên trong cả ba nhân vật, tất cả vẫn như một gam màu sáng trong bức tranh chỉ độc hai màu đen xám ngày ấy. Cuối cùng, Kim Lân cũng không để người đọc phải tự ngồi khóc trong một góc phòng, mà đã thêm vào áng văn này tình cảm yêu thương con người đầy cao đẹp để xoa dịu tâm hồn người đọc. Bên cạnh đó, ông cũng một tư tưởng đạo lý muôn đời, rằng con người dù ở trong thế tận cùng, vẫn phải giữ thiên lương của mình thật trong, thật sạch, thật sáng.

# data[].attributes.headline
Task phụ: Quan niệm của NMC về cuộc đời & con người

# data[].attributes.subject
Task phụ: Quan niệm của NMC về cuộc đời & con người

# data[].attributes.body
Nhân vật Phùng là người nghệ sĩ hội đủ cả cái Tài và cái Tâm.

Cái Tài là trí tuệ nhạy bén, thấu trải cuộc đời, tài năng nghệ thuật.

Trước hết, Cái Tài của anh được thể hiện qua khả năng quan sát tinh tế và am hiểu tường tận nghệ thuật.

dẫn chứng khả năng quan sát tinh tế: mơ hồ lòe nhòe, trắng như sữa, hồng hồng, im phăng phắc như tượng, khum khum, y hệt cánh một con dơi,...

Từ khả năng quan sát tinh tế của mình, người nghệ sĩ ấy đã phát hiện ra cái Đẹp và cảm thụ nó bằng sự am hiểu tường tận nghệ thuật của mình.
dẫn chứng am hiểu tường tận nghệ thuật: đường nét đến ánh sáng hài hòa, bức tranh mục tàu của một danh họa thời cổ.

Thế nhưng "Cái Tâm kia bằng ba chữ Tài" (Nguyễn Du). Cái Tâm là tấm lòng yêu đời, yêu người.

Trước hết, Cái Tâm của nhân vật được thể hiện qua xúc cảm mãnh liệt, nhận thức sâu sắc và hành động quyết liệt. Đứng trước cảnh "đất" trời cho, anh "bối rối", "trái tim như có cái gì bóp thắt vào", cảm thấy đây quả là cảnh "đơn giản và toàn bích" còn "đường nét đến ánh sáng hài hòa"

Tiếp theo, để rồi từ đó trong anh trỗi dậy một nhận thức sâu sắc: Cái Đẹp chính là Cái Thiện "bản thân cái đẹp chính là đạo đức", "khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn".

Cuối cùng, nhân vật đã có hành động quyết liệt nhằm lưu giữ cái Đẹp "bấm "liên thanh" một hồi hết một phần tư cuốn phim".

# data[].attributes.body
Nguyễn Minh Châu từng nhận định: "cuộc đời đa sự, con người đa đoan" để chỉ sự đa dạng phong phú trong hình thái của cuộc đời; song, khi người nghệ sĩ đem cuộc đời vào tác phẩm mà sáng tạo nên những hình tượng, “nhân vật trong tác phẩm của một thiên tài thực sự nhiều khi thật hơn cả con người ngoài đời, bởi sức sống lâu bền, bởi ý nghĩa điển hình của nó". Và có lẽ nhân vật Phùng trong "Chiếc thuyền ngoài xa" (Nguyễn Minh Châu) cũng là một hình tượng "thật hơn cả con người ngoài đời" khi mang trong mình vẻ đẹp toàn vẹn Tâm - Tài của một người nghệ sĩ.
Đầu tiên, Phùng là một người nghệ sĩ Tài hoa: Cái Tài ấy trước hết thể hiện ở khả năng quan sát tinh tế hiện thực đời sống, từ đó phát hiện được những "hạt ngọc" ẩn lấp ở đời, tức Cái Đẹp: Phùng nhận biết được "cảnh đắt trời cho" trên biển mà "có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy".

Thứ đến, cái Tài ở nghệ sĩ Phùng còn được thể hiện qua độ am hiểu của anh về nghệ thuật, có khả năng cảm thụ Cái Đẹp: Vạn vật qua mắt của Phùng dẫu vô tri sắc nhưng vẫn luôn tồn đọng một sức sống riêng - "Mũi thuyền in một nét lỏe nhỏe vào bầu sương mù trắng như sữa", "hai chiếc gọng vó hiện ra dưới hình thù y hệt cánh một con dơi... toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực".

Bên cạnh đó, ta còn thấy ở nghệ sĩ Phùng một cái Tâm thiện lương, sâu sắc: Cái Tâm ấy trước hết là những xúc cảm mãnh liệt của Phùng trước cảnh đẹp trên biển ("trước mắt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ"), thiếu

sau là nhận thức sâu sắc của Phùng về Cái đẹp ('trái tim như có cái gì bóp thắt vào.... cái đẹp chính là đạo đức", "mình vừa khám phá thấy cái chân lý của sự toàn thiện, khám phá cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn").

Và cuối cùng, để lưu giữ Cái Đẹp, nghệ sĩ Phùng có cho mình hành động quyết liệt: "bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốn phim" chỉ để ghi lại khoảnh khắc ngàn năm có một của thiên nhiên tuyệt bích.

# data[].attributes.body
(1) Quan niệm về cuộc đời (THẾ GIỚI QUAN)
- Cuộc đời luôn đa sự. Nó là nơi sản sinh ra cái đẹp của nghệ thuật nhưng không phải bao giờ cuộc đời cũng là nghệ thuật. "Nghệ thuật không cần là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than" (Nam Cao).

(2) Quan niệm về con người (NHÂN SINH QUAN)
- Con người luôn đa đoan. Muốn hiểu sâu sắc, thấu đáo họ, khám phá vẻ đẹp khuất lấp nơi bề sâu tâm hồn, ta phải "tiếp cận với cuộc đời, đi sâu vào bên trong cuộc đời và sống cùng cuộc đời". Nói như Nam Cao :"Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là nhũng người đáng thương".

# data[].attributes.body
-là người nghệ sĩ chân chính vì anh biết rung cảm trước cái đẹp, cảm thấy "bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào"
-phát hiện bản thân cái đẹp chính là đạo đức=> người có thiên lương
khám phá chân lí của sự toàn thiện, khám phá "khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn", cái khoảnh khắc hạnh phúc ngập tràn tâm hồn, cái đẹp tuyệt đỉnh => tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, sâu sắc, có cái nhìn tỉ mỉ.

# data[].attributes.body
- Phùng là một người yêu nước (đã từng là lính thời kháng chiến) và có niềm đam mê, trách nhiệm công việc ( hơn một tuần trời suy nghĩ và cố tìm ra những tấm ảnh đẹp )
- Là người nhạy bén, "bối rối" và có cái nhìn tinh tế, sâu sắc trước cái đẹp ( anh nhận ra mối quan hệ giữa cái đẹp và cái thiện )

# data[].attributes.body
*Phùng là người nghệ sĩ biết "mở hồn ra đón lấy mọi vang động ở đời" (Nam Cao): có thể ví, Phùng như một ngọn lửa, châm vào cuộc đời mà viết nên chương; anh dấn thân "phục kích" "mấy buổi sáng" chỉ để chụp được bức ảnh ưng ý
*Phùng là người nghệ sĩ có khả năng phát hiện những "hạt ngọc" ấn lấp ở đời: Phùng nhận biết được "cảnh đắt trời cho" trên biển, "có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy"
*Phùng là người nghệ sĩ mang trong mình "năng khiếu khả cảm" và năng lực tưởng tượng phong phú: Vạn vật qua mắt của Phùng dẫu vô tri sắc nhưng vẫn luôn tồn đọng một sức sống riêng - "Mũi thuyền in một nét lỏe nhỏe vào bầu sương mù trắng như sữa", "hai chiếc gọng vó hiện ra dưới hình thù y hệt cánh một con dơi",...

# data[].attributes.headline
CẢM NHẬN VỀ NHÂN VẬT PHÙNG TRONG ĐOẠN ĐẦU TIÊN

# data[].attributes.subject
CẢM NHẬN VỀ NHÂN VẬT PHÙNG TRONG ĐOẠN ĐẦU TIÊN

# data[].attributes.body
Ở phát hiện đầu tiên, vẻ đẹp của nhân vật Phùng hiện lên không chỉ với tư cách một nhiếp ảnh gia, mà còn là một nghệ sĩ sáng tạo Cái Đẹp:

Andersen đã từng đào sâu và chiêm nghiệm cuộc sống để rồi vang lên những khắc khoải: "Không có câu chuyện nào đẹp bằng câu chuyện do cuộc sống vẽ ra". Những câu chuyện cổ tích lung linh ánh trăng xanh với vô vàn hương sắc thần tiên huyền ảo, hay những quyển tiểu thuyết rực rỡ, huyên náo bao ánh đèn, tuy đẹp đẽ là thế, nhưng cũng chẳng thể bằng một khung cảnh thiên nhiên do chính cuộc sống thực nhào nặn ra. Đứng trước khung cảnh trọn vẹn tuyệt mỹ, "gần như đạt đến sự toàn bích" ấy, nhiếp ảnh gia Phùng đã bộc lộ rõ tư chất nghệ sĩ say mê với Cái Đẹp "Trời cho" của trần gian. Những rung cảm trước cái Mỹ, cái tuyệt diệu của Tạo hóa đã khiến anh dao động xúc cảm mãnh liệt mà trở nên bối rối, "trong trái tim như có gì đó bóp thắt vào". Giáo sư Lê Ngọc Trà từng quan niệm: "Nghệ thuật không phải là đạo đức mà là sự ăn năn về đạo đức. Hiểu theo nghĩa ấy, văn học chính là một hành động xưng tội của con người. Lịch sử nhân loại đã biết đến hai hình thức xưng tội chủ yếu là tôn giáo và nghệ thuật. Ở nhà thờ, con người sám hối trước Chúa, Phật, trong nghệ thuật và văn chương, con người xưng tội trước chính mình". Phải chăng, vì thế, khi đứng trước sự tác động của cái ngoại cảnh tuyệt trần, nhiếp ảnh gia Phùng như đang đắm mình trong trạng thái chuẩn bị giác ngộ điều gì đó? Để rồi, từ những dao động xúc cảm thăng hoa làm tiền đề cho nhận thức thay đổi, Phùng có cho mình những suy nghĩ về cái đẹp: "Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức?". Trong cái giây phút ấy, anh thấy mình như "khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn"

Và rồi, khi nhận thức đã đủ chín muồi, chúng đã cộng hưởng cùng nhau và tạo nên một sức mạnh kì vĩ, lớn lao, một sức mạnh đủ để đẩy đến hành động bứt phá. Phùng "gác máy lên bánh xích của chiếc xe tăng hỏng, bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốn phim". Khoảnh khắc ấy, anh đã bắt trọn Cái Đẹp, thâu tóm tất cả trạng thái sinh động và hài hòa nhất của thiên nhiên và con người, thâu tóm cả cái "khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn mình". "Hô biến" tất cả những vật thể lớn lao cùng trạng thái động của nó vào một chiếc máy ảnh tĩnh bé tí, anh Phùng giờ đây không chỉ là một nhiếp ảnh gia, mà như trở thành một "phù thủy nghệ thuật". Thuyết "Vũ trụ toàn ảnh" và thơ William Blake cũng đã nói về quá trình ấy: ......................... Đã từng có một Xuân Diệu "Trút ngàn năm trong một phút chơi vơi - Ngắm phong cảnh giữa hai bề lá cỏ", thâu tóm cả "ngàn năm" chỉ trong vỏn vẹn một phút ngắn ngủi, thì giờ đây, anh Phùng cũng xoay vần cả thiên nhiên đất trời cùng hơi thở của thinh không, vào "một phần tư cuốn phim" của chiếc Pra-ti-ca cũ. Người nghệ sĩ ấy "tham lam" , vội vã, cuống quýt "chẳng phải lựa chọn xê dịch gì nữa"  vì sợ bỏ lỡ Cái Đẹp. Người nghệ sĩ ấy chính là hình ảnh mà Nguyễn Minh Châu hướng tới: say mê Cái Đẹp, theo đuổi Cái Đẹp thật sự với tất cả tài năng của mình, như cách Thạch Lam từng nói: "Một nhà văn thiên tài là người muốn cảm nhận mọi vẻ đẹp man mác của vũ trụ".

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo là đường đi tinh thần của con người, chủ nghĩa nhân đạo đòi hỏi sự yêu thương, quý trọng con người và với tâm niệm :"Văn chương là một thứ đạo, đạo làm người" mà văn nhân luôn canh cánh, ông đã thành toàn sứ mạng của mình. Kim Lân thương yêu con người, nhất là những ''bóng còng lam lũ'', rẻ rúng và bọt bèo giữa khoảng trời đã ''tối sầm lại vì nạn đói'' thuở ấy. Anh cu Tràng, bà cụ Tứ hay thị cũng là một kiểu nhân vật điển hình mà thông qua đó, Kim Lân mượn chuyện vài người để nói nhiều người, kể chuyện một hoàn cảnh mà tái hiện toàn cảnh bức tranh xã hội đương thời, bằng một tiếng nói rất đỗi chân thực và mộc mạc và thông qua đó, một cách gián tiếp, ông lên án phát xít Nhật - kẻ trực tiếp gây nên tội ác với dân ta, buộc ta phải nhổ lúa trồng đay, nhổ đi sự sống mà gieo vào cái chết. Sâu xa hơn, Kim Lân đã từ ấy mà phát hiện ra tâm tính và tâm lý con người trong trạng huống cận kề cái chết. Những con người bần cùng hóa mà không bị tha hóa, vẫn cưu mang nhau và cùng trông về một tương lai tươi sáng. Từ ấy, ta mới vỡ òa, hóa ra những con người xưa nay tưởng chừng chỉ biết "ngậm hột thị'' này trong nạn đói lại càng vững tin, vững lòng hơn ai hết. "Rách lành đùm bọc" và "khổ tận cam lai" vốn chẳng phải đã là tâm thức, là những điều mà bấy lâu người Việt ta vẫn luôn nói với nhau hay sao? Có lẽ cũng vì thế mà không chỉ dừng lại ở ca ngợi, trân quý, Kim Lân còn nhẹ nhàng nhắc nhớ con người hãy luôn yêu thương nhau, dù thế nào cũng phải vững tin mà sống, vì riêng phần ông vẫn luôn tin rằng: "Có tình người là có thể vượt qua tất cả"

# data[].attributes.headline
Đề 7: Anh Phùng qua đoạn trích là người như thế nào?

# data[].attributes.subject
Đề 7: Anh Phùng qua đoạn trích là người như thế nào?

# data[].attributes.body
- Cơ sở đánh giá con người: hành động, lời nói, cảm xúc, suy nghĩ, ứng xử...
- Đánh giá bằng hệ thống những tính từ, nội động từ.

# data[].attributes.body
Đêm 1
Từ sự thấu cảm sâu sắc của chính bản thân mình, bà cụ Tứ như “hiểu” ra mọi chuyện sau khi được nghe Tràng giải thích. Bà “nín lặng” vì lo lắng cho con trai mình. Bằng nghệ thuật song hành “ vừa ai oán vừa xót thương”, Kim Lân đã đẩy mạch cảm xúc của bà cụ Tứ vào một khoảng không khó tả. Bà vừa mừng khôn xiết vì con lấy được vợ, nhưng cũng vừa trách móc bản thân, số phận nghèo nàn của mình không chăm lo được cho con trai cưới vợ một cách đàng hoàng. Từ cảm thán “chao ôi” như một tiếng lòng âm ỉ của cụ Tứ. “Người ta dựng vợ gả chồng cho con lúc trong nhà ăn nên làm nối..” bà liền suy nghĩ “Còn mình thì…” Sự bất lực của bản thân khiến nội tâm bà dằn xé, bà ráng kiềm nén nó nhưng đôi mắt của bà lại không thể giấu đi sự uất ức đó, tới nổi mắt kèm nhèm của bà rì xuống hai dòng nước mắt

# data[].attributes.body
1A/ Hiện ra đầu tiên về bà cụ Tứ là bóng dáng của một người mẹ bao nhiêu năm lặn lội "cõng nắng qua sông". Bà cự Tứ sống một cuộc sống nghèo khổ, là dân ngụ cư. Cuộc sống của dân ngụ cư vốn đã bấp bênh chìm nổi, bà còn chịu cảnh chồng mất sớm, con gái út đi lấy chồng xa. Con xóm lúc nào cũng thoảng qua mùi đống rấm ở những nhà có ngừoi chết. Bóng tối trùm lấy hai con mắt bà cụ và cả xóm ngụ cư

# data[].attributes.body
Bà cụ Tứ là nhân vật có số phận bi thương, từ đời sống vật chất đến đời sống tinh thần
Đời sống vật chất:
- Hoàng cảnh sống: sống trong năm 1945 lúc đất nước đang bị mây đen của nạn đói che phủ "tao đoạn ". "Sự "nghèo khổ" và "cơn đói khát" bao trùm lấy gia đình bà
- Không gian sống của bà cũng tăm tối: "Bóng tối trùm lấy 2 con mắt", "cánh đồng tối". Trong không khí thì truyền đến mùi chết chóc của "người chết".

Đời sống tinh thần:
- Khó khăn, bà lại suy tư, trăn trở, và nhớ đến những người thân của mình: "nghĩ đến ông lão, nghĩ đến đứa con gái út" rồi hồi tưởng về "cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của mình"

Nhưng không vì thế mà những phẩm chất cao đẹp của bà bị vùi lấp:
Tình mẫu tử:
- Bà đồng cảm sâu sắc với con dâu mình, điệp từ "hiểu" được lặp lại 2 lần
- "Oai oán" vì sự bất lực của mình trước hoàn cảnh, "xót thương" vì sự thiếu thốn của mình

# data[].attributes.body
Giá trị "nhân đạo" trong "Vợ chồng A Phủ" là con đường về tư tưởng và tình cảm mà Tô Hoài đã vẽ nên trong tác phẩm. Tác giả đã dùng ngôn từ để đấu tranh đòi lại các quyền cơ bản cho "những người cùng đường tuyệt lộ" - đó là Mị và A Phủ - đại diện của những mảnh đời "thấp cổ bé họng", sống không bằng chết trong xã hội phong kiến. Tình yêu thương con người còn thể hiện qua việc Tô Hoài sẵn sàng lên tiếng tố cáo những hành động tàn ác của nhà Thống lí Pá Tra nói riêng và của những thế lực cậy chức quyền trong xã hội đầy biến động thời ấy nói chung. Đồng thời, qua việc vượt lên những nghịch cảnh như vậy, vẻ đẹp của con người cũng đã được thể hiện rõ nét. Đó không chỉ đơn thuần là nét đẹp hình thức, mà tình cảm dành cho những người cùng khổ của Mị trong "Vợ chồng A Phủ", hay khát vọng sống vẫn luôn tiềm tàng và niềm mong mỏi hạnh phúc trong cô, cũng là những phẩm chất rất đáng trân quý. Cuối cùng, Tô Hoài cũng không để người đọc phải tự ngồi khóc trong một góc phòng, mà đã thêm vào áng văn này tình cảm yêu thương con người đầy cao đẹp để xoa dịu tâm hồn người đọc. Bên cạnh đó, ông cũng một tư tưởng đạo lý muôn đời, rằng con người dù ở trong thế tận cùng, vẫn phải giữ thiên lương của mình thật trong, thật sạch, thật sáng.

# data[].attributes.body
“Vừa ai oán vừa xót thương” song hành với nhau chỉ số phận nghèo khổ của mình cùng với con trai. Điệp tự “hiểu” được lặp lại mạnh hai lần cho thấy được sự thấu cảm sâu sắc của bà Cụ Tứ. “Chao ôi” được thốt lên như đang cảm thán cho hoàn cảnh éo le. “Còn mình thì…” cho thấy được khoảng lặng của bà Cụ Tứ trong lòng đầy tâm tư. “Rỉ xuống” chỉ sự âm thầm, lẵng lẽ cùng với cảm xúc không kiềm nén được; “hai dòng” là sự dồn nén, bộc ra; “nước mắt” đối với người đàn bà hàng chài là nhân tính kèm với nhân tình.

# data[].attributes.headline
ĐỀ 7 - TÌM DẪN CHỨNG CHO 2 LUẬN ĐIỂM NHÂN VẬT PHÙNG 

# data[].attributes.subject
ĐỀ 7 - TÌM DẪN CHỨNG CHO 2 LUẬN ĐIỂM NHÂN VẬT PHÙNG 

# data[].attributes.body
I/ CÁI TÀI

a) Khả năng quan sát tinh tế:

Phùng sở hữu một nhãn quan tinh tế, nhạy cảm trước Cái Đẹp, mới có thể nhận thấy được tất cả những đường nét, màu sắc và về cả con người.

b) Am hiểu tường tận nghệ thuật => cảm thụ Cái Đẹp:

phải có kiến thức về nghệ thuật, phải chiêm ngưỡng qua nhiều tác phẩm nghệ thuật, Phùng mới có thể so sánh cảnh tượng tuyệt mỹ trước mắt với "bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ". Lối ví von ấy đã cho thấy giá trị nghệ thuật rất cao của thiên nhiên miền biển, khi được so sánh với bức tranh thủy mặc vốn là một trong những loại hình nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ nhất thời xưa.

+ Về màu sắc: "bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào"
+ Về đường nét: "mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe", "tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi"
+ Về con người: "ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ"

II/ CÁI TÂM

"Sống tức là cảm xúc và tư tưởng. Sống cũng là hành động, nhưng hành động chỉ là phần phụ. Có tư tưởng, cảm xúc, thì mới sinh ra hành động"  (Nam Cao)

(cho luận cứ a và b)

a) Xúc cảm mãnh liệt => rung động thẩm mỹ:
- "Đứng trước nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào": => từ láy "bối rối" cùng trạng thái "bóp thắt vào" đã diễn tả được cái xúc cảm nghẹn ứ cao độ nơi cổ họng và trái tim, tạo một cảm giác choáng ngợp trước cái đẹp. Trong lòng anh như đang cuộn lên những đợt sóng, một cái gì đó đương nảy nở trong tâm hồn.

b) Nhận thức sâu sắc => Cái Đẹp = Cái Thiện:

- "Chẳng biết ai đó lần đầu phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức?"
- "tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn"

=> "Phải đẩy tới chóp đỉnh cao mâu thuẫn, sự sống nhiều hình mới được vẽ ra" (Friedrich Hegel). Khi đứng trước cái đẹp tuyệt diễm, Phùng đã có một sự thay đổi nhận thức lớn rằng cái đẹp chính là đạo đức, đã bộc lộ được một trái tim với tràn đầy tư chất nghệ sĩ, vẻ lãng tử say mê nghệ thuật. => Vẻ đẹp thật sự của nghệ thuật vốn đơn giản, bình dị, hài hòa, nhưng phải bắt nguồn từ nơi sâu thẳm trong tâm hồn, phải bắt nguồn từ đạo đức, từ những gì nhân văn nhất.

c) Hành động quyết liệt => lưu giữ Cái Đẹp:
- "Chẳng phải lựa chọn xê dịch gì nữa, tôi gác máy lên bánh xích của chiếc xe tăng hỏng bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốn phim, thu vào chiếc Pra-ti-ca cái khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn mình, do cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh vừa mang lại".

(con đang viết tiếp aaa)

# data[].attributes.body
“Không có câu chuyện nào đẹp bằng câu chuyện do cuộc sống vẽ ra” (Andersen), hiện thực cuộc sống với muôn hình vạn trạng, thiên biến vạn hóa luôn mang trong mình vẻ đẹp diệu kì mà không có câu chuyện cổ tích nào sánh được. Trong câu chuyện cổ tích mà cuộc sống vẽ ra, có những mảnh đời “cùng đường tuyệt lộ” với số phận bi thương, điển hình là bà cụ Tứ.

1a) Trước hết, số phận bi thương của bà cụ Tứ được khắc họa qua đời sống vật chất nghèo khổ: "bóng tối trùm lấy hai con mắt", "cánh đồng tối", "mùi đống rấm ở những nhà có người chết". Một khoảng không bao la chỉ chứa đầy bóng đêm tịch mịch (động từ "trùm" thể hiện sức bao bọc, thâu tóm mọi cảnh vật choáng ngợp  của màn đêm), không khí u ám của cái chết và chất thải, đó hẳn là những gì "bi thương" nhất mà cuộc đời gieo rắt xuống thân phận của một người đàn bà đến tuổi.

1b) Thứ đến, số phận bi thương của bà cụ Tứ được thể qua đời sống tinh thần: bà ý thức của bà về cái đói cũng như cuộc đời mình, ấy là một "cuộc đời cực khổ dài dằng dặc", "nghèo khổ", nơi 'những cơn đói khát" luôn bao trùm và "năm nay" lại "đói to đấy". Điều kiện sống thiếu thốn đã đành, nhưng dường như cái thiếu thốn ấy đã quá quen thuộc đến mức trở nên tất yếu, hiển nhiên, làm con người ta có thể kết luận cả cuộc đời mình là "khổ dài dằng dặc". Từ láy "dằng dặc" cho thấy cái triền miên, dai dẳng của sự đói khổ, nghèo nàn trong kiếp con người, càng làm toát lên nét bi thương trong bà cụ Tứ. Phải chăng, chính vì lẽ đó, nên bà mới "đăm đăm" (từ láy hoàn toàn, ý chỉ trạng thái buồn rầu lo nghĩ), "nghĩ đến" điều gì là lại "thở nhẹ", "nghẹn lời không nói được nữa" (trạng thái bất lực, vô vọng).

2/ Tuy nhiên, dưới ngòi bút nhân đạo của tác giả, từ “bóng tối hoàn cảnh”, nhân vật Bà cụ tứ vẫn ngời lên “ánh sáng nhân tâm” và “chất thơ hồn người”,với những phẩm chất tinh thần cao quý.

2a) Trước hết, phẩm chất cao đẹp của bà cụ tứ được thể hiện thông qua tình mẫu tử thiêng liêng bà dành cho con: Bà lão có sự thấu cảm sâu sắc với con ("bà hiểu ra cơ sự", "vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình"). Cặp từ chỉ quan hệ "vừa... vừa" thể hiện hai trạng thái tinh thần "ai oán" (đau thương, tự oán trách chính mình) và "xót thương" (đau xót cho đứa con trai) song hành cùng nhau, qua đó làm nổi bật tình mẫu tử thiêng liêng của một người mẹ. Bà vẫn luôn tự trách chính mình "bổn phận làm mẹ nhưng chẳng lo lắng được cho con", cảm thấy "mừng lòng" khi con có đôi có lứa, nhìn con mà cảm thấy "thương quá". Rồi trong phút chốc, từ "rỉ xuống hai dòng nước mắt", "nước mắt bà chảy xuống ròng ròng". Những giọt nước mắt ấy - cũng như cảnh người đàn bà hàng chài "rơi xuống những dòng nước mắt" khi thấy con mình chứng kiến cảnh bạo lực trên biển, hay Chí Phèo "ôm mặt khóc rưng rức" khi quá tuyệt vọng vì bị Thị Nở khước từ - đều là biểu hiện của cảm xúc mãnh liệt chực dâng trào nhưng âm thầm, lặng lẽ. Qua đó ta thấy tình mẫu tử thiêng liêng, cao quý mà bà cụ Tứ dành cho con.
- Với con trai
- Với con dâu

2b) Thứ đến, phẩm chất cao đẹp của bà cụ tứ còn là khát vọng hạnh phúc mãnh liệt: được thể hiện qua tinh thần lạc quan của bà trong hoàn cảnh tăm tối. Dẫu nhà nghèo, nhưng bà vẫn cho rằng "cốt làm sao  chúng mày hòa thuận" , chỉ mong sao con mình sống vui vẻ, thuận hòa, hạnh phúc. Câu tục ngữ "ai giàu ba họ, ai khó ba đời" , điệp ngũ "may ra" thể hiện góc nhìn tích cực của bà về tương lai tươi sáng. Qua đó, ta thấy trong bà cụ Tứ là một tinh thần lạc quan, một khát vọng hạnh phúc cao đẹp sáng ngời giữa bóng đêm hoàn cảnh
- Suy nghĩ
- Lời nói

# data[].attributes.body
Nhân đạo nghĩa gốc là đường đi của con người. Trong tác phẩm văn học, con đường ấy không phải là đường đi được xây đắp từ xi măng hay cát đá mà là con đường tư tưởng, tình cảm của văn nhân hình thành nên đạo lí con người và là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong văn thơ dân tộc. Kim Lân đã thể hiện nét nhìn nhân đạo của mình về người nông dân thông qua tác phẩm "Vợ nhặt". Tác giả thể hiện sự thấu hiểu và thương xót đối với thị, anh Tràng và bà cụ Tứ - đại diện cho tầng lớp người nông dân nghèo khổ trong hoàn cảnh nạn đói kinh hoàng năm 1945. Chính từ lòng yêu thương ấy, nhà văn gián tiếp tố cáo thực dân Pháp và phát xít Nhật biểu trưng cho giai cấp thống trị thời bấy giờ đã gây ra nạn đói thảm khốc. Bên cạnh đó, Kim Lân còn ca ngợi phẩm chất cao đẹp và khát vọng chân chính nơi những con người ấy: tinh thần lạc quan bất diệt vào tương lai tươi sáng, tình mẫu tử cảm động và lòng ham sống mãnh liệt. Từ đó Kim Lân gửi gắm niềm tin về khả năng vươn dậy của con người vượt lên nghịch cảnh.

# data[].attributes.body
Bà cụ Tứ là người có số phận bi thương, kể cả đời sống vật chất lẫn đời sống tinh thần.

Đầu tiên, sự bi thương thể hiện trong đời sống vật chất, bà là “người mẹ nghèo khổ” lo lắng về tương lai con mình trong “cơn đói khát” của gia đình. Trong cái “tao đoạn” ấy bà không quên nhắc nhở con mình “Nhà ta thì nghèo con ạ”. Sự bi thương còn được thể hiện qua khung cảnh hiện lên trước mắt bà là “bóng tối”, “cánh đồng tối”. Không dừng lại ở đó, bà và gia đình sinh sống là nơi có “mùi đốt đống rấm” của nhà xung quanh có “người chết”.  Từ láy “dằng dặc” nói lên thời gian bà chịu đựng “cuộc đời cực khổ”. Và từ sự bi thương ấy dẫn đến sự bi thương khác nơi nhân vật bà cụ Tứ

Không chỉ khổ vật chất mà bà còn khổ tinh thần. Sống trong cảnh đói nghèo ấy bà không ngừng “nghĩ đến”, “nghĩ đến” và “nghĩ đến”. Điệp ngữ “nghĩ đến” thể hiện những suy tư trăn trở về cuộc đời. Có đôi lúc bà bất lực trước hoàn cảnh “nghẹn lời không nói được nữa” trong khi đang dặn dò con và con dâu. Làm sao tinh thần được an ủi khi mối lo vật chất vẫn còn đó?

Dù chịu nhiều những bi thương trong đời nhưng Kim Lân đã thắp lên “ánh sáng nhân tâm” trong “người mẹ nghèo khổ” kia. Đó là tình cảm đáng quý mà bà dành cho con trai và con dâu. Với con trai, bà thể hiện tình mẫu tử, thấy con mình có vợ bà “vừa ai oán” cho số phận nghèo khổ “vừa xót thương” cho đứa con của mình. “Chao ôi” - lời cảm thán như nói hết tâm trạng của bà, bà thương con, bà buồn bã cho gia đình bà, tâm trạng dồn nén bà “rỉ xuống hai dòng nước mắt”. Bà chấp nhận cho con lấy vợ nhưng bà vẫn tự trách mình “bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con…”. Dấu chấm lửng ở cuối thể hiện suy tư trăn trở của bà. Còn với con đâu, bà thể hiện sự đồng cảm thương xót qua cách nhìn được miêu tả bằng từ láy “đăm đăm”. Bà “khẽ dặng hắng”, “nhẹ nhàng” dặn dò con dâu, bà còn “từ tốn” với những lời sau đó, bà cảm thấy “mừng lòng”. Bà “thương quá…” cho số phận con dâu mình, nhìn con dâu với “lòng đầy thương xót”. Dặn dò với con trai và con dâu, bà lão thấy “thương quá…” cho hoàn cảnh hai người lấy nhau, giọt “nước mắt” không còn “rỉ” mà đã “chảy xuống ròng ròng”. Từ láy “ròng ròng” thể hiện sự vỡ oà của bà cụ khi dặn dò con trai và con dâu. Những phẩm chất ấy từ người mẹ thương con, từ một người nhân hậu trước hoàn cảnh bi thương của bà cụ thật đáng trân trọng.

Bên cạnh đó, bà cụ Tứ còn có khát vọng hạnh phúc chân chính. Bà hi vọng về một tương lai tốt đẹp cho con mình. Điệp ngữ “may ra” thể hiện niềm hi vọng đó trong suy nghĩ của bà. Và trong lời nói, bà động viên con trai và con dâu “liệu mà bảo nhau làm ăn”, “ai giàu ba họ, ai khó ba đời”- tục ngữ nói lên niềm tin đổi đời của bà cụ, mong muốn con mình ổn định đời sống vật chất “về sau”. Không những thế, bà mong muốn con mình và con dâu phải hạnh phúc, đồng hành cùng vượt qua khó khăn, vun đắp đời sống tinh thần “cốt làm sao chúng mày hoà thuận.” Những khát vọng, ước mơ chân chính của bà cụ nhưng xoa dịu đi phân nào sự buồn bã, tuyệt vọng của những người trong nạn đói.

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo là con đường về tư tưởng mà tác giả Tô Hoài đã khắc họa trong tác phẩm. Tác giả đã bày tỏ sự đồng cảm, thương xót cho số phận bi thương của Mị và A Phủ, con người đại diện cho tầng lớp nhân dân phong kiến. Qua tác phẩm đã tố cáo cho những hành vi độc ác của nhà thống lý Pá Tra và sử dùng quyền uy để làm cho xã hội bất biến, bất an cho nhân dân. Đồng thời ca ngợi cho vẻ đẹp của người lao động miền núi và những phẩm chất cao đẹp chứa đựng sức sống tiềm tang. Tác phẩm gửi gắm thông điệp qua nhân vật Mị và A Phủ về khát vọng sống, đấu tranh mãnh liệt.

# data[].attributes.body
Nhân vật Mị

trong đêm tình mùa xuân

- khát vọng hạnh phúc (xúc động mãnh liệt trỗi dậy): nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bổi hổi; nhẩm thầm bài hát của người đang thổi

- ý thức được giá trị của bản thân: thổi sáo giỏi; thổi lá cũng hay như thổi sáo; có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị

- khao khát tháo cũi sổ lồng: Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi

trong đêm tình mùa đông

- khát vọng tự do, sức sống tiềm tàng mãnh liệt: A Phủ. Cho tôi đi! Ở đây thì chết mất

- thông cảm cho số phận người khác: cơ chừng này chỉ đêm nay thôi là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết. Người kia việc gì mà phải chết như thế. A Phủ…. Mị phảng phất nghĩ như vậy

Nhân vật Bà cụ Tứ

đêm hôm trước

- tình mẫu tử: ai oán xót thương cho số kiếp con trai mình; trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai hàng nước mắt; biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau qua cơn đói khát này không

- tinh thần lạc quan: Người ta có gặp bước khó khăn đói khổ này, người ta mấy lấy đến con mình. Mà con mình mới có vợ được

sáng hôm sau

- tình mẫu tử: vừa ăn vừa kể chuyện làm ăn với con dâu; bà lão múc một bát chè khoán tươi cười đon đả

- khát vọng hạnh phúc: bà xăm xắn thu dọn, quét tước nhà cửa… thu xếp cửa nhà cho quang quẻ, nề nếp thì cuộc đời họ có thể khác đi; nói toàn chuyện vui, chuyện sung sướng về sau này

Nhân vật Thị

trong bữa cơm

- tần tảo, biết chăm lo cho gia đình: Nhà cửa, sân vườn … sạch sẽ, gọn gàng.Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa … đã thấy đem ra sân hong. Hai cái ang nước vẫn để khô cong … đã kín nước đầy ăm ắp. Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch

- là người biết cư xử: đắng nghét, nghẹn ứ nơi cổ họng… điềm nhiên cho vào miệng; Thị kể việc ở Thái Nguyên, Bắc Giang

Nhân vật Tràng

Sáng hôm sau

- khát vọng chân chính: Hắn đã có một gia đình. Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy.

- nhận thức được bổn phận của mình: Hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này

# data[].attributes.body
Thị
1) Số phận bi thương:
Thị là 1 cô gái nghèo khổ, phải bất chấp để có được miếng ăn, có được hạnh phúc. Sẵn sàng vứt bỏ liêm sĩ để đẩy xe bò cùng Tràng để có bữa ăn no. Rồi lại theo Tràng về mà không do dự sợ hãi chỉ vì muốn có 1 mái ấm gia đình
2) Phầm chất :
-Người vợ nhặt bị bỏ đói nhiều ngày, gặp Tràng thì không ngần ngại ăn ngấu nghiến 2 bát bánh đúc mà không hề ngẩng mặt. Cái đói làm mất đi sự duyên dáng tế nhị của 1 người con gái
- Nhưng khi Thị đã làm vợ Tràng, cô nhẹ nhàng từ tốn đón lấy bát ăn từ tay mẹ chồng, cho thấy sự lo lắng và buồn bã vì hoàn cảnh cuộc sống vẫn không thay đổi. Nhưng ngay sau đó người vợ nhặt lấy lại tinh thần, điềm nhiên đưa bát cháo khoán vào miệng ăn ngon lành

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo của tác phẩm "Vợ nhặt" được xây dựng ở tình yêu của tác giả đối với Tràng, Thị và bà cụ Tứ. Họ là những người  đại diện cho tầng lớp nông dân nghèo khố bị dồn và bước đường cùng, sẵn sàng vứt bỏ danh dự để có được cái ăn. Chính vì tình yêu con người, Kim Lân đã tố cáo chế độ thực dân và lợi dụng quyền hạm của mình để bóc lột người dân. Qua đó, tác giả cũng khắc họa nên vẻ đẹp và ca ngợi khát khao được hạnh phục  và sức sống tiềm tàng để vượt qua cảnh nghèo khó. Tác phẩm là một bài học cho thế hệ sau này về tình yêu thương, về sức sống vượt qua khó khăn.

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo của tác phẩm “vợ nhặt” được xây dựng ở tình yêu thương của tác giả đối với Tràng ,thị và bà cụ Tứ .Họ là những đại diện của tầng lớp nông dân nghèo khổ sống ở xóm ngụ cư bị dồn vào đường cùng của bờ vực sự sống và cái chết, phải sống một cuộc sống bất hạnh tột cùng.Chính vì tình yêu thương con người, Kim Lân đã tố cáo hành động độc ác của thế lực tàn bạo đó chính là chế độ thực dân phong kiến đất lợi dụng thần quyền để trấn áp người dân.Qua đó, tác giả cũng đồng thời khắc hoạ vẻ đẹp và ca ngợi khát khao được ấm no sung túc và sức sống tiềm tàng của người dân vào năm 1945 nơi mà nạn đói đã cướp đi sinh mạng của rất nhiều người dân .Tác phẩm không chỉ để người đọc ngồi khóc ở một góc phòng mà còn là một bài học, thông điệp lan toả cho thế hệ mai sau về tình yêu thương, về sức sống tiềm tàng để có thể vượt qua được nghịch cảnh và phát triển những tư tưởng nhân đạo đó cho mọi người xung quanh

# data[].attributes.body
Giá trị nhân đạo của tác phẩm “vợ chồng A phủ” được xây dựng ở tình yêu thương của tác giả đối với Mị và A Phủ.Họ là những đại diện của tầng lớp nông dân của đồng bào dân tộc Tây Bắc bị dồn vào đường cùng của bờ vực sự sống và cái chết, phải sống một cuộc sống bất hạnh tột cùng.Chính vì tình yêu thương con người, Tô Hoài đã tố cáo hành động độc ác của thế lực tàn bạo đó chính là bọn chúa đất lợi dụng thần quyền để trấn áp người dân.Qua đó, tác giả cũng đồng thời khắc hoạ vẻ đẹp và ca ngợi khát khao được tự do và sức sống tiềm tàng của đồng bào dân tộc nơi đây. Tác phẩm không chỉ để người đọc ngồi khóc ở một góc phòng mà còn là một bài học, thông điệp lan toả cho thế hệ mai sau về tình yêu thương, về sức sống tiềm tàng để có thể vượt qua được nghịch cảnh và phát triển những tư tưởng nhân đạo đó cho mọi người xung quanh

# data[].attributes.body
Nhân đạo nghĩa gốc là đường đi của con người. Trong tác phẩm văn học, con đường ấy không phải là đường đi được xây đắp từ xi măng hay cát đá mà là con đường tư tưởng, tình cảm của văn nhân hình thành nên đạo lí con người và là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong văn thơ dân tộc. Trong "Vợ chồng A Phủ", Tô Hoài đã miêu tả diễn biến tâm lí và hành động nhân vật Mị bằng ngòi bút thấm đẫm tinh thần nhân đạo. Nhà văn thể hiện sự thấu hiểu và xót thương cho Mị và A Phủ - đại diện cho tầng lớp người lao động nghèo dưới sự áp bức của phong kiến và thực dân. Chính vì yêu thương con người ấy, cây đại cổ thụ của văn học Việt Nam tố cáo thống lí Pá Tra biểu trưng cho thế lực quan lại giai cấp thống trị tàn ác đã tước đoạt quyền sống, quyền tự do hạnh phúc của con người. Bên cạnh đó, tác giả còn ngợi ca những tình cảm tốt đẹp và khát vọng chân chính nơi Mị, đó là niềm thương cảm với kiếp người đồng cảnh đồng thời là cảm xúc thương mình và sức sống tiềm tàng mãnh liệt ẩn sâu trong tâm hồn Mị. Từ đó Tô Hoài gửi gắm niềm tin: với sức sống mạnh mẽ nơi tâm hồn, từ cuộc đời bị đày đọa tăm tối Mị nói riêng và giai cấp người lao động nghèo miền núi nói chung sẽ vươn ra ánh sáng để đấu tranh giải phóng cuộc đời mình.

# data[].attributes.body
1. Yêu thương: Tác giả bày tỏ sự đồng cảm, thương xót cho số phận bi thương của nv Mị và A Phủ -> Đại diện cho tầng lớp nhân dân phong kiến.
2. Tố cáo: Hành vi tàn độc của nhà thống lý Pá Tra,.. -> Đại diện cho gia cấp thống trị chủ nô của gia cấp đương thời.
3. Ca ngợi: Ca ngợi vẻ đẹp của người lao động miền núi và những phẩm cao đẹp chứa đựng sống sức sống tiềm tàng.
4. Thông điệp: Thông qua nhân vật Mị, A Phủ nhà văn gửi gắm thông điệp về khát vọng sống, kiên cường, vực dậy.

# data[].attributes.body
- Niềm hạnh phúc đã thay đổi con người Tràng:

1. Cảm xúc anh đã thăng hoa hơn:
+ " êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra " => Từ láy "lửng lơ" , so sánh
=> Trạng thái lâng lâng, hư hư thực thực. Một cảm xúc đẹp như mây, như mơ ( so sánh Chí Phèo )
+ "vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng"

2. Nhận thức anh càng thêm sâu sắc:
+ Từ những xúc cảm khác lạ ban đầu, Tràng "chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ" ( những ý nghĩ ban đầu đã mon men hiện lên trong trí óc Tràng )
+ Hiện tại, hắn thấy " hắn nên người " , khối óc đã già dặn nay càng trưởng thành với ý thức bổn phận "thấy có bổn phận phải lo lắng..."
+ Bởi trong tương lai, Tràng mong muốn gia đình này ấm êm, hạnh phúc " hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy "

3. Từ ấy, Tràng hành động trách nhiệm hơn
+ " xăm xăm chạy ra giữa sân " => từ láy => điệu bộ nhanh lẹ và dứt khoát
+ "muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa căn nhà" => bổn phận và trách nhiệm ( không còn dáng vẻ vô tư lự, hay "ngửa mặt lên trời cười hềnh hệch" ngày trước )

# data[].attributes.body
Một nhà nghệ sĩ chân chính phải là nhà nhân đạo trong cốt tủy. (A. Chekhov), một tác phẩm muốn tồn tại với đời cần phải lấy con người làm tâm điểm, đem lại giá trị cho con người, mang giá trị nhân đạo sâu sắc.  Trong đó, "nhân" là người, "đạo" là đường đi, "nhân đạo" là đường đi tư tưởng tình cảm của con người, là sợi chỉ đỏ kéo dài xuyên suốt văn học dân tộc. Trong "Vợ chồng A Phủ" (Tô Hoài), giá trị nhân đạo thể hiện qua tình yêu của nhà văn dành cho "những người cùng đường tuyệt lộ" như Mị và A Phủ. Nhà văn bày tỏ sự đồng cảm, xót thương cho số phận của nhân vật Mị, A Phủ,...; từ đó xót thương cho cuộc đời "cùng đường tuyệt lộ"của những người lao động nghèo vùng Tây Bắc. Vì yêu thương con người, từ việc tố cáo hành vi của thống lí Pá Tra, A Sử,..., nhà văn lên tiếng phê phán, tố cáo xã hội đương thời, chế độ thực dân phong kiến, giai cấp thống trị tàn bạo đã chà đạp lên quyền sống, quyền hạnh phúc của con người. Đồng thời, cũng vì tình yêu ấy, nhà văn ca ngợi vẻ đẹp con người lao động miền núi và những phẩm chất tốt đẹp của họ (sức sống tiềm tàng, khát vọng sống mãnh liệt, vẻ đẹp hình thức,...). Nhưng tác phẩm không chỉ "đứng ngoài trỏ vẽ", đưa ta về một góc phòng, mà còn gửi gắm thông điệp về lẽ sống có khát vọng vươn lên, sống làm chủ cuộc đời mình, sống để yêu thương những người cùng khổ, từ đó giúp ta sống tốt hơn, bồi dưỡng và thanh lọc tâm hồn

# data[].attributes.body
Nhân vật bà cụ Tứ hiện lên trong khoảng trời đã ''tối sầm lại vì nạn đói'', trong kiếp sống khổ cực dài dằng dặc của bà. Đời sống vật chất thiếu thốn vì ''cơn đói khát'' tràn tới không chỉ gia đình bà, nó kéo cả ngôi làng chìm vào trong bóng tối. Nơi bà sống, tối tăm mù mịt như chính cuộc đời bà. Kim Lân đã liệt kê ra cả, từ ''dòng sông sáng trắng uốn khúc trong cánh đồng tới'' cho đến ''mùi đốt đống rấm'' khét lẹt từ những nhà có người chết. Sao mà điêu tàn, xơ xác quá cái tao đoạn đói khổ ngày ấy... Đời sống tinh thần con người vì thế mà cũng long đong, tàn tạ. Bà cụ có nhiều toan lo, nhục nhằn trong cái nhìn "đăm đăm'' ra ngoài, trong cái ''thở nhẹ ra một hơi dài'' khi nghĩ đến ông lão, đến con gái út và đến ''cuộc đời khổ cực dài dằng dặc của mình''. Bằng lối trần thuật nửa trực tiếp, Kim Lân  đã kể rất tự nhiên mối âu lo của bà cụ, điệp ngữ "nghĩ đến'' trở đi trở lại như một điệp khúc trầm uất của một bài ca về số phận con người không hồi kết...

|CHUYỂN|   Bà cụ Tứ ngày ấy có mang trong mình ''một hoặc nhiều câu hỏi mà không được trả lời: cuộc sống là gì mà khổ vậy?'' mà Nguyễn Ngọc Tư vẫn trăn trở hôm nay? Và không chỉ phận mình thôi, bà thương lo cho cả đứa con trai, con dâu mình, và cũng không chỉ chìm đắm trong khổ đau, bà còn vững tin và vững lòng hơn bao giờ hết với khát vọng hạnh phúc vẫn luôn âm ỉ trong mình.

Bà cụ Tứ thương con, với một tình mẫu tử thiêng liêng. Giây phút bà ''cúi đầu nín lặng''  để lại một khoảng khắc vô biên, tưởng như ''tĩnh'' nhưng thật ra lại ''động''. Quả nhiên "Hữu thời vô thanh thắng hữu thanh'' (Tỳ bà hành), chỉ gọn gẫy một câu văn thôi, Kim Lân đã cho ta thấy bao la một tấm lòng người mẹ. Bà cụ Tứ ''vừa ai oán vừa xót thương'', bà ''xót thương'' cho số kiếp con trai mình đồng thời cũng ''ai oán'' trách bản thân mình chẳng thể cho con một hậu thuẫn vững chắc. Tú Xương ngày trước thương vợ, giận đời, thế là ông chửi :" cha mẹ thói đời ăn ở bạc''. Bà cụ Tứ ngày ấy thương con, với tình thương của người mẹ, có lẽ bà càng giận mình hơn bao giờ hết. Chính lúc ''hai dòng nước mắt'' từ ''kẽ mắt kèm nhèm' của bà rỉ xuống, Kim Lân đã cho ta thấy kỳ quan đẹp nhất trên đời: trái tim người mẹ.

Tình thương của bà cụ Tứ ở đây thật lớn. Không chỉ thương con, bà còn thương nhận cả người đàn bà cùng quẫn kia, một tình cảm đáng quý giữa những người cùng khổ. Trong cái nhìn được miêu tả với từ láy ''đăm đăm'' loáng thoáng hiện lên một sự trân trọng, cảm thông. Không chê trách, bà cụ Tứ hiểu thị vì gặp bước khó khăn này mà mới lấy đến con mình. Trong khi chính bà cùng túng quẫn, cũng mang một cái chân đau, nhưng bà vẫn nghĩ cho cái chân đau của thị.

Trên hết, nhân vật bà cụ Tứ còn đẹp ở khát vọng hạnh phúc, ở tấm lòng kiên định. Nghĩ về cái khổ, nhưng bà vẫn vững tin vào một ngày tươi sáng hơn trong quan niệm ''ai  giàu ba họ, ai khó ba đời''. Với tinh thần lạc quan ấy, bà cụ Tứ hướng lòng đến ánh sáng nơi cuối đường hầm - một ánh sáng nâng đỡ con người mà Kim Lân thông qua đó đã xây dựng một chỗ dựa tinh thần cho con người sinh tồn và vượt qua tất cả.

# data[].attributes.body
1. Số phận bi thương:
• Nạn đói ập đến cuốn hết những vật chất bình thường của Thị, khiến Tràng khi gặp lại cũng chẳng nhận ra liền được: "Thị rách quá, áo quần tả tơi như tổ đỉa, thị gầy sọp hẳn đi, trên cái khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt."

2. Phẩm chất:
* Bữa ăn đầu:
• Thấy miếng ăn, "hai con mắt trũng hoáy của thị tức thì sáng lên", Thị bỏ hết tự tôn và sự e thẹn thường thấy của những người đàn bà, "cắm đầu ăn một chập bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì. Ăn xong thị cầm dọc đôi đũa quét ngang miệng, thở: Hà, ngon!"

* Bữa ăn khi đã về làm dâu:
• Mặc dù trong đáy mắt tràn ngập sự buồn tủi khi nhận "bát chè khoán", cô vẫn "điềm nhiên" nhận lấy món ăn đó và đưa vào miệng, chứ không hề tỏ thái độ như người chồng của mình ("gợt một miếng bỏ vội vào miệng"; "mặt hắn chun ngay lại")

--> Nhận xét: Thị đã có sự thay đổi lớn về mặt nhận thức, nên từ đó cô mới hành động khác đi rất nhiều so với ban đầu. Lúc trước, Thị chẳng hề để tâm đến người khác, chỉ biết vồ vã ăn để lấp đầy cơn đói của bản thân, như sợ ai "cướp" lấy phần của mình. Nhưng giờ đây, cô đã trở thành người con dâu biết suy nghĩ đến cảm nhận của mẹ chồng. Sợ mẹ buồn, nên Thị không oán trách gì mà ăn cả cám, khác với thái độ trước mặt Tràng khi ấy: "Có ăn gì thì ăn, chả ăn giầu" trước đó.
=> Chỉ cần vượt qua những nghịch cảnh cùng cực, con người sẽ biết để ý hơn đến hạnh phúc của người khác.

# data[].attributes.body
Lần 1:

“Đau đớn thay cho những kiếp sống muốn cất cánh bay cao nhưng lại bị cơm áo ghì sát đất…”

Nam Cao đã xót xa lòng mình trước "những điều trông thấy" - những kiếp người bé mọn, nghèo khổ, sống trong cảnh túng quẫn, cùng cực. Kim Lân cũng đau đáu những nỗi niềm ấy mà viết nên "Vợ nhặt", với hình ảnh nhân vật thị là hiện thân rõ nét của một cuộc sống khổ đau cùng cực, của những con người "cùng đường tuyệt lộ cần được nâng đỡ và bênh vực" (Nguyễn Minh Châu)

- Số phận: cái đói khổ, cái cùng cực túng quẫn bao trùm lấy cuộc sống thị. Cái đói ấy khiến con người ta như đánh mất đi lòng tự trọng, đánh mất đi những ý thức về nhân hình và tự tôn. Cái đói làm thị biến dạng cả về nhân hình và nhân cách, nó làm thay đổi vẻ bề ngoài, lời nói, thái độ, cách đi, cách ăn, khiến thị trở thành người đàn bà "chao chát, chỏng lỏn", chua ngoa, đanh đá.

- Phẩm chất: "Thị cắm đầu ăn một chập bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì" => thị giờ đây đã biến dạng về nhân cách, trước mắt ta hiện lên một người đàn bà với dáng vẻ kém duyên,"cong cớn, sưng sỉa". Thị đã đánh đổi cái duyên của người con gái, cái nét dịu dàng nữ tính vốn có của một người phụ nữ, mà đặt miếng ăn lên trên cả nhân cách.

Nhưng chính điều đó đã làm sáng lên phẩm chất cao đẹp của Mị. Số phận càng oái oăm, cái đói càng đeo bám thị bao nhiêu, khát vọng sống mãnh liệt của thị cũng càng lớn. Thị chấp nhận đánh đổi tất cả, chấp nhận sự biến dạng về nhân cách lẫn nhân hình, chỉ để được ăn - tức được "sống", được tồn tại.

# data[].attributes.body
Trước tình huống nhặt vợ oái ăm, nhân vật cũng có biểu hiện tâm lý đặc biệt:

( phẩm chất -> số phận)

- Ở ngoài chợ: thị sấn sổ, táo tợn đến trâng tráo, đến quên cả thể diện lẫn sĩ diện. Kim Lân miêu tả thật sinh động hành động không mấy nền nã của thị "cầm dọc đôi đũa quệt ngang miệng" và cả lời nói chẳng hề mực thước "về chị ấy thấy hụt tiền thì bỏ bố". Cái chao chát, chợ búa của chị không khỏi khiến người ta ngao ngán. Có lẽ, dù chưa đến mức sa xuống thành con vật, nhưng thị cũng đã mất dần nhân hình, nhân cách rồi. Kim Lân ở đây đã thật khéo léo phơi trần thảm trạng ngày đói một cách gián tiếp bằng việc miêu tả cách ăn của người phụ nữ.

-  Về đến nhà:
+ đón lấy bát cháo cám, ''hai con mắt thị tối lại" -> cái khổ vẫn đeo bám dai dẳng lấy thị
+ ''thị điềm nhiên đưa vào miệng" : người đàn bà tưởng như vô học lại có cách ứng xử thật tinh tế

-> Tình cảm gia đình và khao khát hạnh phúc đã thay đổi một con người. Thị lại trở về với vẻ hồn hậu, dịu dàng sơ nguyên mà có lẽ trước kia đã bị cái đói phủ bụi mờ. ( Cái đói là một cực hình, nhưng tình người đã làm cây thập giá đời thị nở hoa )
HOÀN CẢNH KHÔNG ĐỔI (vẫn cái nghèo đeo bám), nhưng PHẨM CHẤT CHUYỂN BIẾN vì: đã có HẠNH PHÚC --> tôn vinh KHÁT VỌNG HẠNH PHÚC

# data[].attributes.body
-số phận bi thương: sống trong cảnh đói nhiều ngày -> làm dâu trong gia đình nghèo
-phẩm chất: từ một người thẳng thắn đến độ vô duyên, không ý tứ (“ngồi sà xuống, ăn thật, “ăn một chập bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì”, “cầm đôi đũa quệt ngang miệng”)
—> người con dâu ngoan hiền buồn bã trước hoàn cảnh nhưng vẫn chấp nhận thực tại và có niềm tin vào tương lai (“đón lấy cái bát, đưa lên mắt nhìn, hai con mắt thị tối lại”, “điềm nhiên cho vào miệng”)

# data[].attributes.body
Chúng ta có thể thấy được 2 hình ảnh hoàn toàn khác nhau của thị qua 2 lần ăn

Lần thứ nhất, để bám víu lấy cơ hội được tồn tại khi đang ở ranh giới giữa sự sống và cái chết,thị bất chấp “sà xuống, ăn thật”.Lúc này cái đói cái khát ,sự khổ cực đã bủa vây lấy tâm hồn thị, nuốt trọn cả nhân cách và phẩm chất của con người.”Thị ăn liền 4 bát bánh đúc mà không nói gì” thể hiện lòng tự trọng của thị đã đánh mất và còn “ Hà, ngon” một tiếng, rất đáng trách.

Lần thứ hai, khi về ăn bữa cơm của cụ Tứ thị không còn là thị của ngày trước. Bữa cơm tuy có tối tàn khiến “mắt thị tối sầm lại” nhuwng thị vẫn “điềm nhiên vào miệng” không trách móc hờn dỗi hay la hét vì sao lại như thế. Phẩm chất tốt đẹp ẩn sâu bên trong của thị đã trở lại, thị đã không còn vô duyên vô cớ như lần trước. Mặc dù đều trong hoàn cảnh khổ cực nghèo khổ nhưng ta lại thấy hai hình ảnh của thị khác nhau. Từ một con người mất đi lòng tự trọng thành một con người biết suy nghĩ thấu đáo cho gia đình thể hiện sự tái sinh của thị khi được cứu từ bờ vực của cái chết trở về

# data[].attributes.body
Lần 1: Bị đói nhiều ngày -> Trơ trẽn, thị mất cả nhân hình ( áo quần tả tơi, gầy sọp, khuôn mặt lưỡi cày xám xịt ) và phẩm giá ( sà xuống ăn, chẳng chuyện trò gì ). Lúc ấy, thị chẳng còn cái duyên dáng, tế nhị của người phụ nữ, khao khát được sống trỗi dậy mạnh mẽ

Lần 2: Trở thành vợ Tràng, ăn cùng mẹ chồng -> sự lo lắng, hụt hẫng khi vẫn khốn khó ( mắt tối lại ) nhưng thị vẫn có ý tứ, không thể hiện ra ( điềm nhiên và vào miệng )

Sự thay đổi: Từ một người đàn bà táo bạo, thô thiển do cái nghèo, cái đói ăn mòn, thị trở nên cẩn trọng, để tâm đến cảm xúc của người khác hơn. ??? NGUYÊN NHÂN