# data[].attributes.attachment_link.title
Վահան Տերյան «Աշուն է, անձրև...»

# data[].attributes.attachment_link.title
Վահան Տերյան

# data[].attributes.attachment_link.title
ՎԱՀԱՆ ՏԵՐՅԱՆ

# data[].attributes.attachment_link.title
Վահան Տերյան 135․ Հրաչուհի Ութմազյան և Արթուր Ղուկասյան

# data[].attributes.attachment_link.title
Վահան Տերյան 135․ Մերի Ներսիսյան և Գոռ Պետրոսյան

# data[].attributes.attachment_link.title
Մի սիրո պատմություն. Վահան Տերյան

# data[].attributes.headline
Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր.Դողացին մեղմաբարՏերևները դե ղին,Պատեցին իմ ուղին…Ճաճանչները թոշնան…Կանաչներիս աշնան —Իմ խոհերը մոլար՝Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր…Կրակներըս անցան,Ցուրտ ու մեգ է միայն.Անուրջներըս երկնածինԳնացի՜ն, գնացի՜ն…1906

# data[].attributes.subject
Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր.Դողացին մեղմաբարՏերևները դե ղին,Պատեցին իմ ուղին…Ճաճանչները թոշնան…Կանաչներիս աշնան —Իմ խոհերը մոլար՝Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր…Կրակներըս անցան,Ցուրտ ու մեգ է միայն.Անուրջներըս երկնածինԳնացի՜ն, գնացի՜ն…1906

# data[].attributes.body
Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիկ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…
1908

# data[].attributes.headline
Աշնան մեղեդի

# data[].attributes.subject
Աշնան մեղեդի

# data[].attributes.body
Աշուն է, անձրև… Ստվերներն անձև
Դողում են դանդաղ… Պաղ, միապաղաղ
Անձրև՜ ու անձրև …
Սիրտըս տանջում Է ինչ-որ անուրախ
Անհանգստություն…
Սպասիր, լսիր, ես չեմ կամենում
Անցած լույսերից, անցած հույզերից
Տառապել կրկին.
Նայիր, ա՜խ, նայիր, ցավում է նորից
Իմ հիվանդ հոգին…
Անձրև է, աշուն… Ինչո՞ւ ես հիշում,
Հեռացած ընկեր, մոռացած ընկեր,
Ւնչո՞ւ ես հիշում.
Դու այնտեղ էիր, այն աղմկահեր
Կյանքի մշուշում…
Դու կյա՛նքն ես տեսել, դու կյա՛նքն ես հիշում —
Ոսկե տեսիլնե՜ր, անուրջների լո՜ւյս…
Ես ցուրտ մշուշում.
Իմ հոգու համար չկա արշալույս —
Անձրև՜ է, աշո՜ւն…
1906

# data[].attributes.headline
Էստոնական երգ

# data[].attributes.subject
Էստոնական երգ

# data[].attributes.body
Երբ կրհոգնես, կըգազազես աշխարհից՝
Դարձիր իմ մոտ, վերադարձի ր դու նորից.—
Ցաված սիրտըս միայն քեզնով է շնչել՝
Չի կամենալ նա վերըստին քեզ տանջել։
Եթե բախտն ու վայելքները քեզ ժպտան,
Օտար մարդիկ քեզ սիրաբար ողջույն տան
Գուցե ես լամ բախտիդ համար, իմ անգին,
Սակայն դարձի՛ր, վերադարձի՛ր դու կրկին։
Եթե հեռվում ճակատագիրն անհոգի
Սիրտըդ մատնե անկարեկից տանջանքի,
0՜, գիտեցիր, իմ հոգին էլ կըցավի
Անմխիթար մորմոքումից քո ցավի…
1906

# data[].attributes.headline
Վահան Տերյան (իսկակա

# data[].attributes.body
Վահան Տերյան (իսկական անունը՝ Վահան Սուքիասի Տեր-Գրիգորյան)՝ նշանավոր հայ բանաստեղծ ու հասարակական գործիչ։ Ծնվել է 1885թ հունվարի 28-ին Ախալքալաքի Գանձա գյուղում՝ հոգեւորականի ընտանիքում։ 1897թ Տերյանը մեկնում է Թիֆլիս, ուր սովորում էին այդ ժամանակ իր ավագ եղբայրները։ Եղբայրների մոտ ապագա բանաստեղծը սովորում է ռուսերեն ու պատրաստվում ընդունվելու Մոսկվայի Լազարյան ճեմարան։ 1899թ Վահան Տերյանը ընդունվում է Լազարյան ճեմարան, ուր ծանոթանում է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի, Պողոս Մակինցյանի, Ցոլակ Խանզադյանի եւ այլ՝ ապագայում հայտնի դարձած, անձնավորությունների հետ։ Ավարտում է Լազարյան ճեմարանը 1906թ, այնուհետեւ ընդունվում Մոսկվայի համալսարան, որից կարճ ժամանակ հետո ձեռբակալվում է հեղափոխական գործունեության համար ու նետվում Մոսկվայի Բուտիրկա բանտը։

1908թ Թիֆլիսում լույս է տեսնում Տերյանի ստեղծագործությունների “Մթնշաղի անուրջներ” ժողովածուն, որը շատ ջերմ է ընդունվում թե՛ ընթերցողների, եւ թե՛ քննադատների կողմից։ 1915 «Մշակ» թերթում հրատարկվում է բանաստեղծի հայրենասիրական բանաստեղծությունների «Երկիր Նաիրի» շարքը։

1917 հոկտեմբերին Վահան Տերյանը ակտիվորեն մասնակցում է բոլշեւիկյան հեղափոխությանը եւ այն հաջորդած քաղաքացիական պատերազմին։ Լենինի ստորագրությամբ մանդատով մասնակցում է Բրեստի խաղաղ պայմանագրի ստորագրմանը։ 1919 Տերյանը՝ լինելով Համառուսական Կենտրոնական Գործկոմի անդամ, առաջադրանք է ստանում մեկնել Թուրքեստան (այժմյան միջինասիական հանրապետություններ), սակայն ծանր հիվանդության պատճառով ստիպված է լինում մնալ Օրենբուրգում, ուր եւ վախճանվում է 1920թ հունվարի 7-ին։

# data[].attributes.body
Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել,
Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…

Հեքիաթ էր, և հմայք, և անծիր
Խնդություն մշուշում վարդագույն,
Դու նենգոտ քնքշությամբ ժպտացիր
Արևոտ ժպիտով իմ հոգուն…

Սիրո խոսք, և համբույր, և խոստում…
— Արբեցե՛ք այս անուշ համերգում,—
Արդյոք մե՞նք, թե՝ խոսքե՞րն են ստում,
Արդյոք մե՞նք, թե՝ աշխարհն է երգում։

Պտտվի՛ր, պտտվի՛ ր, կարուսել,
Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…

Կար հեռու մի երկիր թովչական,
Արև էր ոսկեղեն աշխարհում.
Շողացին, ժպտացին — էլ չըկան,
Էլ չըկան պատրանքները սիրուն։

Ե՛վ թախիծ, և՛ տրտունջ, և՛ տանջանք,
— Դո՞ւ ես այն, թե՝ աշխա՞րհն է լացում. —
Խավարիր, խաբուսիկ անրջանք,
Հեռավոր օրերի հիացում…

Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել,
Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…

Կար մի երգ հեռավոր աշխարհում,—
Դու այն երգն ես կրկնում հեռավոր —
«Ես սիրում եմ, դու ինձ չես սիրումս,
Եվ հին են քո խոսքերը բոլոր…

Եվ այն վալսը՝ «Անդարձ ժամանակ»,
Ծառուղին՝ ամայի պուրակում,
Ե՛վ գիշեր, և՛ համբույր, և՛ լուսնյակ.
Տաղտկալի՜, ձանձրալի՜ պատմություն…

Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել,
Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…

Պարում են խելագար խնջույքում,
— Ով կուզե՝ թող գաղտնիքն իմանա,—
Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում,—
Երեկ՝ ես, այսօր՝ դու, վաղը՝ նա…

Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել,
Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…

# data[].attributes.headline
Выступая за тесную и

# data[].attributes.body
Выступая за тесную и органическую связь с русской литературой, Терьян считал необходимым сделать достоянием армянских читателей сокровища мировой литературы, сознавая, что «наибольшим залогом развития» армянской литературы будет развитие переводческой литературы. Но, стремясь познакомить армянских читателей с мировой, русской литературой, Терьян одновременно придавал большое значение переводам армянской литературы на русский язык. До сих пор, при освещении переводческой деятельности Терьяна, недостаточно подробно говорилось о той большой работе, которую проделал поэт для сборника «Поэзия Армении», редактировавшегося В. Я. Брюсовым. Это было обусловлено тем, что долгое время архив Брюсова оставался недоступен для исследователей. Ныне, когда материалы этого архива переданы библиотеке имени В. И. Ленина (Москва), там обнаружены многочисленные и интересные документы, проливающие свет на связи Брюсова с армянской культурой.

# data[].attributes.headline
  Ваан Терьян относи

# data[].attributes.body
Ваан Терьян относится к числу авторов, которые, прекрасно владея армянским и русским языками, своими переводами пропагандировали русскую культуру в Армении и армянскую культуру в России. В годы первой мировой войны, когда армянскому народу грозило физическое уничтожение, Терьян сделал все возможное для утверждения идей гуманизма и дружбы народов. Используя такие могучие средства, как печать и литературу, он вместе с М. Горьким и В. Брюсовым проделал огромную работу по переводу произведений армянской литературы на русский язык.

# data[].attributes.body
Скользящей походкой, едва различима, прошла на закате.
Крылом предвечерья, ласкающей тенью в траве и цветах
Прошла эта дева — видение, призрак, — чье белое платье
Мелькнуло и скрылось легко, точно ветер, умолкший в кустах.

И нежное что-то она прошептала в закатные дали —
Полям и деревьям, уже погруженным в туман, в забытье.
Тот шепот горячий цветы сохранили и мне передали
И трепетом тайным, священным наполнили сердце мое...

Перевод А. Налбандяна

# data[].attributes.headline
ЭСТОНСКАЯ ПЕСНЯ

# data[].attributes.subject
ЭСТОНСКАЯ ПЕСНЯ

# data[].attributes.body
Когда, устав, начнешь весь мир ты проклинать,
Вернись ко мне, вернись ко мне опять.
Дыша тобой, струило сердце кровь,
Терзать тебя оно не хочет вновь!

И если будешь взыскана судьбой
И люди станут ласковы с тобой,
Мне будет за тебя грустней вдвойне,
Но всё-таки вернись, вернись ко мне!

И если горький рок в чужом краю
На муки душу обречет твою,
Знай, станет мне еще, еще больней
От безутешных ран души твоей.

Перевод Вс. Рождественского

# data[].attributes.headline
Ужель поэт последний я...

# data[].attributes.subject
Ужель поэт последний я...

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Русский Дом в Ереване / Россотрудничество в Армении

# data[].attributes.attachment_link.title
«Ужель поэт последний я» (автор - Ваган Терян, перевод -Валерий Брюсов ). Читает Сирадегян Наре.