# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor leerkrachten van basisscholen is het alle zeilen bijzetten om de leerlingen op het 1S-niveau voor rekenen te krijgen. De ABN-AMRO Foundation zet zich net als de CED-Groep in voor gelijke kansen

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor leerkrachten van basisscholen is het alle zeilen bijzetten om de leerlingen op het 1S-niveau voor rekenen te krijgen. De ABN-AMRO Foundation zet zich net als de CED-Groep in voor gelijke kansen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
2 december 1804: Napoleon kroont zichzelf tot tot keizer

Napoleon Bonaparte was de keizer van de Fransen. Hij was altijd wel in voor een potje knokken, maar zorgde ook voor bestuurlijke hervormingen die we in Nederland nog altijd gebruiken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo's afleveringen, TV-programma's, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten. Alle video's zijn afkomstig van de Publieke Omroep (NPO), met name van de...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Begrijpend lezen oefenen groep 4
Teksten begrijpend lezen groep 4: op een werkblad staat een kort verhaaltje van ongeveer twaalf regels. De tekst is op niveau voor de kinderen uit groep 4 geschreven, evenals de vijf vragen die onderaan elke pagina te vinden zijn. De kinderen worden uitgedaagd om goed te lezen en de antwoorden op te zoeken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Begrijpend lezen oefenen groep 4 ~ Juf Milou

# data[].attributes.attachment_link.description
Op de website hebben we allerlei werkbladen en materialen voor in het basisonderwijs. Van cito tot knutselwerkjes voor groep 1 t/m 8.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Begrijpend lezen is een heel belangrijke vaardigheid voor succes in onderwijs, deelname aan de samenleving en levenslang leren. Door de digitalisering komen meer en andere geschreven bronnen op ons af. Onderzoek naar begrijpend-leesprestaties in Vlaanderen leert ons dat de begrijpend-leesprestaties van kinderen in het basisonderwijs achteruitgaan. Bepaalde groepen van leerlingen hinken systematisch achterop. Wat moet er gebeuren opdat alle kinderen vaardige lezers worden in het onderwijs en de samenleving van de toekomst?

De Vlor bracht een advies uit en wilde weten wat de meest recente wetenschappelijke inzichten zijn over het proces van begrijpend lezen, over effectieve en eigentijdse didactiek voor de school- en klaspraktijk en over verschillende profielen van lezers en de aanpak die zij nodig hebben. Om dat uit te zoeken, kreeg de Vlor de steun van de Vlaamse overheid (departement Onderwijs & Vorming). We lanceerden een open oproep aan onderzoekers. De voorstellen werden beoordeeld door wetenschappers en praktijkactoren en de opdracht werd toegewezen aan een consortium van onderzoekers van KU Leuven en UGent.

Op basis van hun systematische literatuurstudie stellen zij een krachtige begrijpend-leesdidactiek voor met vijf didactische sleutels: functionaliteit (uitdagende en betekenisvolle teksten en opdrachten), interactie (tussen leraar en leerlingen én tussen leerlingen onderling), strategie-instructie (expliciet), leesmotivatie en transfer (veel kansen om te lezen, binnen en buiten de school). Ze werken die sleutels uit en tonen hoe je ze kan toepassen op het samenspel van tekst, activiteit, lezer en socio-culturele context, dat in elke les begrijpend lezen vervat zit.

Praktijkgids

De praktijkgids Sleutels voor effectief begrijpend lezen bevat concrete didactische aanpakken die aan de vijf sleutels beantwoorden. Daarnaast vindt de lezer stappenplannen en scenario's die schoolteams concreet kunnen inspireren bij het implementeren van een krachtige leesdidactiek in de klas (incl. differentiatie en evaluatie) en bij het uitstippelen van een schoolbreed leesbeleid. Ook komen heel wat bronnen van rijk tekstmateriaal aan bod. Deze publicatie bevat een samenvatting van de wetenschappelijke onderzoeksresultaten van de literatuurstudie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sleutels voor effectief begrijpend lezen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
PIRLS

Met het PIRLS-onderzoek wordt elk 5 jaar de vaardigheid in begrijpend lezen van groep 6 leerlingen in kaart gebracht. Naast afname van een leestoets, worden ook vragenlijsten afgenomen bij leerlingen, leerkrachten, schoolleiders en ouders. Hiermee wordt inzicht verkregen in leeshoudingen en leesgedrag. Daarmee biedt PIRLS de mogelijkheid om de onderwijsopbrengsten...

# data[].attributes.attachment_link.description
Goed lees- en schrijfonderwijs vindt plaats in een betekenisvolle context en volgens de principes van directe instructie en interactief taalonderwijs. Voor zowel het lezen als het schrijven is een doelgerichte aanpak van belang, met daarbij aandacht voor aanleren van strategieën en het motiveren van...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom op de Zill Leerplansite, het digitaal platform waarop we jou het leerplan Zin in leren! Zin in leven! aanbieden. Het leerplan is goedgekeurd om te gebruiken vanaf 1 september 2018. Tussen Katholiek Onderwijs Vlaanderen en de Vlaamse Onderwijsinspectie is een overgangsperiode afgesproken om het leerplan gefaseerd in te voeren in alle kleuterscholen, lagere scholen en basisscholen die tot de netwerkorganisatie van Katholiek Onderwijs Vlaanderen behoren. 1 september 2020 is het laatste moment waarop een school officieel kan overstappen op het leerplan Zin in leren! Zin in leven!

Bij doorlichtingen, tussen 1 september 2018 en 1 september 2020 geven scholen zelf aan of ze de bestaande leerplannen of het nieuwe leerplan Zin in leren! Zin in leven! gebruiken als referentiekader.

In de komende maanden werken we verder aan praktijkvoorbeelden bij de generieke doelen onder de ontwikkelvelden en -thema's. We vullen dan ook de bib aan met bijkomende, inspirerende materialen ter ondersteuning van de onderwijspraktijk. Ook de supportomgeving krijgt dan invulling.

Beste leerplangebruiker

Welkom bij het leerplanconcept voor het katholiek basisonderwijs in Vlaanderen. Dit leerplanconcept kwam tot stand op een communicatief- pragmatische wijze. Dat houdt in dat van bij het ontwerp tot de laatste doorontwikkeling heel wat mensen betrokken werden: leraren, leerlingen, lerarenopleiders, schoolleiders, pedagogisch begeleiders, inspecteur-adviseurs RKG, experten, wetenschappers, vormgevers, softwareontwikkelaars, ICT-ers en anderen. Misschien nam je zelf deel aan rondetafels of ontwikkelgroepen? Of was je een kritische vriend die feedback gaf op teksten, uitrusting of vormgeving van dit leerplanconcept? Deze grote betrokkenheid leek ons de beste manier om tot een breed gedragen leerplanconcept te komen. De ervaringen uit de proeftuinen bevestigen dat dit gelukt is. We houden eraan om de vele mensen die mee hebben gewerkt aan de realisatie van Zin in leren! Zin in leven! van harte te bedanken voor hun engagement. Via deze doorklik kan je de bronnenlijst vinden waarop we ons baseerden.

In de katholieke basisschool werken we vanuit de ervaring dat mens en wereld tegelijk gave en opgave zijn. De kinderen die ons worden toevertrouwd treden in relatie met medemensen, met de samenleving en de wereld. We willen dat ze die wereld onbevangen tegemoet treden, dat ze ervan genieten, er met de nodige kritische zin op reflecteren en er op een verantwoorde wijze mee zorg voor dragen. In het vertrouwen dat het diepste mysterie van de werkelijkheid de liefde is, nemen we in onze basisscholen deze liefde - zoals de Bijbel verhaalt en Jezus die belichaamt - als richtsnoer voor opvoeden, leven en samenleven.

Zoals gist deeg tot leven wekt, zodat het brood kan worden, zo geeft de identiteit van de katholieke dialoogschool grond en inhoud aan dit leerplan. Impliciet en expliciet getuigen de visie erachter, het doorlopen ontwikkelproces en de leerinhouden van wat ons als katholieke dialoogschool typeert.

Dit geëngageerde leerplan komt echter pas helemaal tot zijn recht wanneer het, eenmaal in handen van een krachtig schoolteam tot leven komt in de dagelijkse onderwijspraktijk. Zo neemt het schoolteam eigenaarschap over het leerplanconcept op.

Omwille van redactioneel comfort gebruiken we in de teksten bij dit leerplanconcept de begrippen leerling en leraar. Deze begrippen drukken het best de relatie uit tussen de professionele volwassenen en de kinderen die samen school maken. Met leerling duiden we zowel de kleuters als de kinderen uit de lagere school aan. Met het begrip leraar benoemen we alle teamleden die in de basisschool verantwoordelijk zijn voor het onderwijs dat er geboden wordt: kleuterleerkrachten, leerkrachten uit de lagere school, leermeesters, ondersteunend personeel, paramedici ...

De leerplanmakers

SelectieTool

Werk met de doelen van het ordeningskader

Met de SelectieTool kun je doelen uit het ordeningskader selecteren. Deze tool is geïntegreerd in jouw schoolpakket, maar er is ook OefenTool-versie.

naar OefenTool

FicheKit

Maak en beheer fiches en overzichten

De FicheKit is een gratis online toepassing waarin je fiches en overzichten kan maken. De FicheKit is bedoeld voor scholen zonder andere schoolsoftware.

naar FicheKit

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de Zill Leerplansite, het digitaal platform waarop we jou het leerplan Zin in leren! Zin in leven! aanbieden. Het leerplan is goedgekeurd om te gebruiken vanaf 1 september 2018. Tussen Katholiek Onderwijs Vlaanderen en de Vlaamse Onderwijsinspectie is een overgangsperiode afgesproken om het leerplan gefaseerd in te voeren in alle kleuterscholen, lagere scholen en basisscholen die tot de netwerkorganisatie van Katholiek Onderwijs Vlaanderen behoren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Begrijpend lezen

U kunt op een onderlijnd stukje tekst klikken om te downloaden.

U klikt best rechts en kies dan voor 'nieuw venster'. In dit nieuwe venster klikt u rechtsboven op openen en het document wordt geopend in Word waarna u kunt printen en/of opslaan.

Ikzelf heb ook reeds alle teksten en/of invulblaadjes op papier. U kunt dus gerust die van mij kopiëren. Het zijn verhalen tenzij anders vermeld tussen haakjes na het onderwerp.

Waar mogelijk wordt de tekst ook auditief aangeboden!

De teksten komen uit allerlei bronnen: oude handboeken, Zonnekind, Zonnestraal, Zonneland, nieuwe publicaties ...

* Bij iedere tekst vind je niet alleen verwerkingsblaadjes en het bestand van de ingesproken tekst. Vanaf nu vind je ook het notebookbestand van die betreffende tekst met de verwerking . Gesneden brood voor je smartbord!

* Wil je bijzonderheden, fiches, handleidingen, teksten vorig jaar? Klik op het tabblad 'Begrijpend lezen 1'. Er staan ook nog voor ieder niveau toetsen die je kunt gebruiken voor 't rapport.

* Je kunt de invulblaadjes ook heel zeker mondeling doorlopen. Het hoeft niet steeds op papier te staan als er maar over gepraat wordt.

* Wil je met een eigen tekst werken? Hier is een bestandje met alle tekstsymbolen die je zelf kunt in een tekst aanbrengen.

* Wie een goeie tekst van een methode (vb. Kameleon) op deze manier wil behandelen, kan die ook steeds doorgeven aan mij en ik maak de aanpassing.

Ik ben bezig om een paar toetsjes te maken per niveau (+ ingesproken tekst+ correctiesleutel) Kijk per niveau naar dit tekentje .

* Als je de tekstblaadjes aan de rechterkant perforeert en het vragenblad links, dan kun je ze naast elkaar in de map behandelen.

* Ik probeer ook vanaf nu het AVI-niveau te bepalen. Ik gebruik daarvoor een klein programmaatje. Wil je zelf teksten beoordelen dan kun je dit bestandje downloaden en dan later installeren op je pc.

Soms worden teksten en andere blaadjes anders weergegeven op uw pc dan bedoeld door andere versies van 'Word' of zo... Je kunt altijd bij mij de originelen komen halen om te kopiëren als je vermoedt dat er iets niet klopt.

Deze teksten kunnen (samen met de vraagjes en de oefeningen) heel zeker ook gebruikt worden als luisteroefening.

Kijk ook eens een niveautje onder of boven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Begrijpend lezen U kunt op een onderlijnd stukje tekst klikken om te downloaden. U klikt best rechts en kies dan voor 'nieuw venster'. In dit nieuwe venster klikt u rechtsboven op openen en het document wordt geopend in Word waarna u kunt printen en/of opslaan. Ikzelf heb ook reeds alle teksten en/of invulblaadjes op papier.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dat weekje krokusvakantie was wel heel snel voorbij, nee? Maar voor wie moeite heeft om zich weer op gang te trekken, is er een gloednieuw nummer van Fons, opnieuw vol tips en inspiratie - zoals je dat van ons gewoon bent. In dit dertiende nummer zetten we bovendien een wel zeer actueel thema centraal: online onderwijs Nederlands. Je krijgt in 'De 10' een reeks tips om jouw onlinelessen vlot te laten verlopen, maar ook een inkijkje in hoe Nederlands online gegeven wordt in een nieuwkomersklas en in het hoger onderwijs.

Daarnaast ontbreken ook de andere vaste ingrediënten van Fons niet! Zo kun je aan de slag met de thrillers van Camilla Läckberg, lees je alles over Jeugdboekenmaand 2021 en zet Peter Van Damme zijn felgesmaakte reeks rond 'Wijze lessen rond het vak Nederlands' verder met een aflevering rond literatuuronderwijs. Ook veel aandacht voor meertaligheid in dit nieuwe nummer, met een artikel over eNSPIRED en een bijdrage over meertalig voorlezen in de kleuterklas. Wie in het kleuteronderwijs staat, zal ook zeker het artikel rond XPO 2.5 met plezier lezen: dat is een nieuwe tool van hogeschool PXL in Limburg, die je helpt om talentgericht naar kleuters te kijken.

Je merkt het: er zit opnieuw voor iedereen iets in - maar hou je zeker niet in om ook de artikels te lezen die niet specifiek voor 'jouw' doelgroep bestemd zijn. Het kan je net inspireren om eens iets compleet anders uit te proberen in je les! En dat mag je ons dan ook steeds laten weten, bijvoorbeeld voor in onze gloednieuwe rubriek 'De mailbox van Fons'. Ook die ontdek je voor het eerst in Fons 13. Veel leesplezier, op papier of online op deze website!

Misschien vond je 'm vandaag al bij jou in de brievenbus: Fons 12, ons nieuwste nummer. Dit keer is het een extra feestelijk exemplaar, met gouden kaft, want Fons bestaat vijf jaar! Dat vieren we met een paar bijzondere artikels: het verhaal van hoe Fons is gestart, een blik op de toekomst, en een lijstje met de tien meest gelezen artikels uit onze vijfjarige geschiedenis.

Maar uiteraard is er meer, zoals je dat al sinds 2015 van ons gewoon bent: zo steken we Vanden Vos Reynaerde in een socialemediajasje, krijg je met de boekenbabbel een nieuwe boeiende werkvorm in handen om met je leerlingen over literatuur te praten, vertelt Wablieft je alles over duidelijke taal, en geeft een leerkracht inzicht in 10 leuke toemaatjes om jouw literatuurlessen nog interactiever te maken.

Daarnaast lees je ook bijdragen over nieuwkomers, mooi toetsmateriaal, leesstrategieën, de Voorleesweek en nog veel meer. Je hoort het al: genoeg om je weer even mee bezig te houden. Tot Fons 13 er is bijvoorbeeld, ergens in februari 2021. Misschien met jouw bijdrage, via redactie@tijdschriftfons.be? We kunnen alleen maar hopen van wel. Veel leesplezier!

Het was lang wachten op het nieuwe Fons-nummer, maar nu is het eindelijk zo ver: Fons 11 is er! Door de coronacrisis pas in september, maar dat zorgt er wel voor dat we je meteen aan het begin van dit nieuwe schooljaar kunnen inspireren met leuke lestips, boeiende interviews en frisse lesideeën - helemaal zoals je van ons gewoon bent.

We maakten er ook meteen het nieuwe thema van voor dit elfde nummer: Inspiratie voor je lessen Nederlands! Zo maken we onder meer werk van meer vrouw op straat, komt de leerkracht uit de kast, zetten we in op filmonderwijs en op vakoverschrijdend werken, en krijg je leuke ideeën om in te zetten op luistervaardigheid. Ook blijvende hot topics in ons taalonderwijs Nederlands krijgen opnieuw een plekje in dit nummer: van binnenklasdifferentiatie over taalscreenings tot een krachtig leesbeleid op school.

In Heverlee gaan we bovendien op verkenning in een heuse boekenschool, en de drie studenten achter NEMI zetten je op weg om met migrantenliteratuur aan de slag te gaan bij jou in de klas. Opnieuw voor elk wat wils dus, zoals je van ons intussen gewoon bent. En intussen zit Fons 12 al in de pijplijn... dat nieuwe nummer belandt binnen amper twee maanden bij jou op de mat of in de leraarskamer. Iets om naar uit te kijken!
Laat ons zeker weten wat jij van het nieuwe nummer vindt! Dat kan via Facebook, Twitter of Instagram, of ook gewoon per mail: redactie@tijdschriftfons.be. Meteen ook dé plek voor al je ideeën voor artikels, suggesties en eigen bijdragen. Laat maar komen! Ontvang je Fons nog niet en wil je daar graag verandering in brengen? Abonneer je dan via fons.diekeure.be. Wie Fons graag digitaal wil lezen, vindt het nieuwste nummer hier terug.

Hoera, hoera: het 10de nummer van Fons is er! Een nummer met een gouden randje, maar vooral een nummer met weer een heleboel boeiende en inspirerende bijdragen - of dat hopen we toch. We zetten de spots op begrijpend lezen, met artikels vol praktische tips en tricks voor zowel het basis- als het secundair onderwijs. Daarnaast hebben we ook ruime aandacht voor de Jeugdboekenmaand, die net van start is gegaan en dit jaar kunst heeft als centrale thema.

Maar zoals steeds is er veel meer. Ken je bijvoorbeeld FlipGrid al? Met die app, waarbij leerlingen filmpjes kunnen maken en uploaden, kun je bijvoorbeeld perfect aan de slag rond spreekvaardigheid. Hoe precies? Dat testte Fons voor je uit. We gingen ook op verkenning in De vliegtuigklas, het boek van Carolien Frijns rond sterk(er) taalonderwijs op school, en selecteerden onze favoriete passages. Op zoek naar meer boekentips? Dan vind je in onze nieuwe rubriek De boekenplank inspirerende ideeën. Genoeg om je weer een tijdje zoet te houden... en goed nieuws: Fons 11 komt er dit schooljaar ook nog aan. Veel leesplezier!
Ontvang je Fons nog niet en wil je daar graag verandering in brengen? Abonneer je dan via fons.diekeure.be. Wie Fons graag digitaal wil lezen, vindt het nieuwste nummer hier terug.

Hoe doe je dat, een boekenclub opstarten op school? Om eerlijk te zijn, geen idee. Ik doe ook maar wat, laat dat duidelijk zijn. Elke bijeenkomst is een leermoment. In dit artikel deel ik alvast enkele tips & tricks, op basis van wat ik tot nu toe heb geleerd.

1. Verzamel leerlingen

Uiteraard moet je je leerlingen warm maken. Zelf enthousiast zijn over boeken is een must. Ik heb een Instagramaccount voor mijn leerlingen, waarop ik reclame heb gemaakt. Daarnaast heb ik ook via Smartschool de boekenbende gepromoot. Een toffe flyer, een wervende boodschap, een leuke foto: het kan allemaal helpen.

2. Laat de leerlingen zich aan elkaar voorstellen a.d.h.v. hun lievelingsboek

De eerste bijeenkomst heb ik de leerlingen zichzelf laten voorstellen aan de hand van hun lievelingsboek. Zo kwam het gesprek meteen goed op gang. We kwamen meer te weten over elkaars leesvoorkeuren.

3. Stel een leeslijst op

Tijdens diezelfde eerste bijeenkomst hebben we al geprobeerd om een leeslijst samen te stellen aan de hand van onze voorkeuren. Dat was een beetje puzzelen en zoeken en stemmen, maar het is toch gelukt. Achteraf bekeken is enige sturing van de leerkracht zeker niet overbodig. Ik zou de volgende keer toch al zelf meer titels durven voor te stellen.

4. Bepaal de agenda

Je leerlingen geven zelf goed aan wat voor hen haalbaar is qua planning. Wij komen één keer per maand samen tijdens een middagpauze. Dat is kort en bondig. In de toekomst plannen we wel een uitstapje of een namiddagactiviteit.

Hoe de bijeenkomsten precies verlopen, hangt in mijn geval een beetje af van het gelezen boek. Het helpt sowieso om een aantal vaste 'boekenvragen' te hebben. Denk aan vragen als: W at betekent de titel? Kon je je identificeren met een personage en waarom? Welk personage ergerde je? Welke hoofdthema's kon je onderscheiden? Hoe worden die uitgewerkt door de auteur? Wat vind je van de schrijfstijl? Daar heb ik gesprekskaartjes van gemaakt.

Ik probeer ook steeds een creatieve manier van bespreken te zoeken, afhankelijk van het boek dat we lezen. We hebben bijvoorbeeld De boekendief van Mark Zusak gelezen, waarin een personage een boekje maakt van oude blaadjes papier die hij wit schildert en betekent. Ik heb dan hetzelfde gedaan voor mijn leerlingen, namelijk pagina's uit een oud kringloopboek gescheurd, ze wit beschilderd en de leerlingen er een tekening of een mooie passage op laten zetten. Dit bundelden we dan zelf tot een boekje. Er zijn ook een paar ideeën die ik tot nu toe nog niet heb kunnen uitwerken: een auteur uitnodigen bijvoorbeeld, of een uitstap maken.

Ik maakte ook een padlet waarop alle data worden gepost, samen met de leeslijst, maar ook allerlei boekenquotes en de foto's die ik van mijn bendeleden maakte. Ik heb hen namelijk allemaal gefotografeerd als in een mugshot, waarop ze een 'boekenmisdaad' bekenden - je vindt op deze pagina enkele voorbeelden. Daarnaast heb ik ook een eigen logo, gemaakt door een bevriende illustratrice. Dat hangt in posterformaat in mijn klas en ik heb er ook buttons van gemaakt om aan mijn leden uit te delen. Op die manier wordt lezen in een positief en hip daglicht gesteld - iets wat ik heel belangrijk vind.

Auteur: LAURA BUELINCKX is leraar Nederlands in het Atheneum Vilvoorde. Ze schrijft over de banale besognes van het leven op Ministerie van Hysterie.

------------------------
Op zoek naar meer inspiratie voor je lessen Nederlands? Abonneer je gratis op het vaktijdschrift Fons en krijg 3 keer per jaar frisse lesideeën thuis in je brievenbus.

Getagged boekenbende, leesclub.

Sporten, de bus nemen naar het werk of eindelijk die mand strijk erdoor jagen: steeds meer mensen doen het met een podcast in de oren. Podcasts, een soort online radioprogramma's, worden immers steeds populairder. Je kunt ze online beluisteren, zowel op je computer als op je smartphone. Ook voor leraren Nederlands valt er veel boeiend luistervoer te rapen. Fons selecteerde alvast z'n tien favorieten.

DE GROTE VRIENDELIJKE PODCAST
Bas Maliepaard en Jaap Friso zijn twee Nederlandse recensenten van jeugdboeken, die in september 2018 De Grote Vriendelijke Podcast lanceerden: een podcast waarin ze maandelijks nieuwe kinderboeken bespreken en aandacht besteden aan de ontwikkelingen in de jeugdliteratuur. Ze ontvangen ook telkens een kinderboekenauteur, vertaler of illustrator, met wie ze een uitgebreid gesprek hebben over zijn of haar werk. Maliepaard en Friso startten met de podcast omdat ze merkten dat er weinig aandacht was voor jeugdliteratuur in de reguliere media, terwijl er zo veel interessante en boeiende kinderboeken verschijnen. Met dit nieuwe platform hopen ze die meer in de kijker te kunnen zetten.
Meer weten of luisteren?
1. BUITEN DE KRIJTLIJNEN

Rinke Vanhoeck, van wie je in Fons 8 ook een artikel kunt lezen, is momenteel aan z'n tweede schooljaar bezig als leraar Nederlands en geschiedenis in het secundair onderwijs. Dat zorgt voor heel wat uitdagingen, vragen, inzichten en ideeën, die hij graag met de buitenwereld deelt via de blog Buiten de krijtlijnen. Aan die blog hangt ook een boeiende podcast vast, waarin hij op zoek gaat naar de antwoorden op alle vragen die hij zich stelt. In elke aflevering gaat hij zo in gesprek met een boeiende gast.
Meer weten of luisteren?
2. UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN

Bij de Universiteit van Vlaanderen geven inspirerende professoren en onderzoekers in colleges van 15 minuten het antwoord op een prikkelende vraag. Ze delen meteen ook de spannendste inzichten uit hun vakgebied. Misschien ken je de video's van Universiteit van Vlaanderen al -of gebruik je ze zelfs in je lessen- maar wist je dat je de afleveringen ook via een podcast kunt (her)beluisteren?
Meer weten of luisteren?
3. KLARA

Klara ken je wellicht als dé radiozender in Vlaanderen voor klassieke muziek. Maar wist je dat Klara ook tal van boeiende podcasts maakt? Die bestrijken allerlei onderwerpen, met een bijzondere voorliefde voor muziek en vooral ook geschiedenis. Denk bijvoorbeeld aan Het Verlies van België, waarin Johan Op de Beeck het Koninkrijk der Nederlanden fileert, of het dezer dagen (terecht) bejubelde De Bourgondiërs van Bart Van Loo. Maar ook voor taal- en literatuurliefhebbers valt er heel wat te rapen, met podcastreeksen over bijvoorbeeld Jane Austen, Hugo Claus, Simone de Beauvoir en Lewis Carroll.
Meer weten of luisteren?
4. BOEKEN FM

Meer literatuur in Boeken FM, de podcast van het tijdschrift De Groene Amsterdammer en uitgeverij Das Mag. Iedere maand bespreken auteurs Ellen Deckwitz en Joost de Vries onder leiding van Peter Buurman een actueel, relevant of gewoon steengoed boek.
Meer weten of luisteren?
5. BENDE VAN HET BOEK

Wie nog meer nood heeft aan aanstekelijke liefde voor literatuur, wordt op z'n wenken bediend door de Bende van het Boek. Sara en Trees begonnen in het najaar van 2016 met enkele vriendinnen een boekenclub, maar wilden al snel meer. Daaruit kwam een podcast voort, waarin ze het telkens hebben over de boeken die hen op dat moment het meest boeien of beklijven. Dat gebeurt overigens - net als hier bij Fons - nooit op een lege maag: de boekbesprekingen gebeuren steevast met taart en thee bij de hand.
Meer weten of luisteren?
6. OPGEJAAGD

Opgejaagd gaat over onderwijs, maar dan vanuit de blik van de ouder - en die is lang niet altijd zo positief. Jennifer Pettersson is een van oorsprong Zweedse radiomaker, die in Nederland terechtkwam en zich verwonderde over hoe het Nederlandse onderwijs in elkaar steekt: overvolle klassen, veel toetsen en bijna de hele dag stilzitten. Dat vond ze zorgwekkend, waarop ze in gesprek ging met andere ouders, leerkrachten en experts en ook dagenlang meedraaide in klaslokalen. Opgejaagd probeert ouders een beeld te geven van wat er zich eigenlijk precies in de klas afspeelt zodra ze hun kinderen hebben afgezet en naar hun werk vertrekken, en dat beeld is niet erg fraai.
Meer weten of luisteren?
7. KENNISNET

Scholen ondersteunen bij een professionele inzet van ICT, dat is de doelstelling van Kennisnet. Geen overbodige luxe, nu de technologische ontwikkelingen steeds sneller gaan en ons onderwijs onvermijdelijk moet volgen om niet achter te blijven. Op Kennisnet vind je naast heel wat interessante artikelen en video's ook podcasts over actuele onderwerpen in het onderwijs.

8. TED TALKS EDUCATION

We hoeven ze je ongetwijfeld niet meer voor te stellen, de TED Talks: korte presentaties waarin mensen 'de presentatie van hun leven' geven over een thema waarin ze veel expertise hebben, over een bepaald project of gewoon over iets waarvan ze vinden dat het een idee is dat verspreid moet worden. De lezingen zijn zo toegankelijk mogelijk gemaakt, met concrete en aanschouwelijke voorbeelden. TED staat eigenlijk voor Technology, Entertainment en Design, maar ook over onderwijs zijn er tal van TED Talks gemaakt, waarin gefocust wordt op innovatie en manieren om jongeren op andere manieren tot leren te brengen.

9. EN NU LUISTEREN!

Benieuwd hoe het er eigenlijk écht aan toegaat op school, vanuit het perspectief van je leerlingen? Johannes Visser, die voor de Nederlandse website De Correspondent schrijft over onderwijs maar in de eerste plaats leerkracht Nederlands is, liet vier van zijn leerlingen een schooljaar lang vertellen over hun schoolleven, van toetsweken tot toekomstdromen.

Auteur: Steven Delarue

Getagged podcasts.

Gezocht: een educatief recensent, een didactisch designer, een chief HR en een head PR. De leerkrachten Nederlands op het Vrij Handels- en Sportinstituut in Brugge gaan in op een of meerdere van de prikkelende vacatures. Samen vormen ze het N-team. We schuiven aan bij Stijn Devriendt, coördinator en coach van de vakgroep. Wat is zijn geheim?
Jullie hebben een geoliede vakgroep Nederlands op school. Hoe is die ontstaan?
Stijn Devriendt: "Onze school telt veel zorgleerlingen. De directie verzocht ons om - waar mogelijk - een alternatief te vinden voor proefwerken. Want organisatorisch werd het moeilijk om nog meer zorgklassen in te richten. Uit die vraag ontstond een ad- hocwerkgroep en schakelden we uiteindelijk voor meer vakken over op permanente of gespreide evaluatie. Zo kwam er in de proefwerkregeling meer ruimte vrij. Die vernieuwing bracht ons dichter bij elkaar en bood kansen voor het vak Nederlands."

"Ik heb geleerd om een idee niet te pushen,
om geduldig te zijn."

Hoe kreeg je de vakgroep mee in de omschakeling naar gespreide evaluatie?
Stijn Devriendt: "Ik zorgde ervoor dat ik goed op de hoogte was van de leerplannen en nieuwe visies op het vak. Daarnaast luisterde ik ook veel naar mijn collega's, want we zijn allemaal erg verschillend. In onze vakgroep krijgt iedereen de kans om zichzelf te zijn. Ook zijn we een paar keer samen op stap geweest: uit gaan eten, samen gaan bowlen, dat soort dingen. Die teambuilding is belangrijk. Zonder goede sociale relaties is het lastig om elkaar te vinden, samen te werken. En ik heb geleerd om een idee niet te pushen, om geduldig te zijn."

Welke andere stappen zette de vakgroep?
Stijn Devriendt: "Sommige collega's stonden wat sceptisch tegenover de overstap naar gespreide evaluatie, en terecht. Ze waren bezorgd dat de nieuwe manier van evalueren hun meer werk zou opleveren. Dat spoorde ons ertoe aan om volop in te zetten op digitalisering. Ook ontwikkelden we een portfolio om leerlingen van 1 tot 6 gespreid te evalueren. En met verticale leerlijnen brengen we nu de vaardigheden in kaart. Die progressie was er nooit geweest als we niet zo intens zouden samenwerken."

Wat is jouw inbreng als vakcoördinator?
Stijn Devriendt: "Hoe enthousiasmeer ik mijn collega's? Als lijm van de groep, zoek ik creatieve antwoorden op die vraag. Om te beginnen doopten we de vakgroep Nederlands om tot 'The N-team'. De eerste vergadering verraste ik het team met een goodiebag: een kruiswoordraadsel, wervelende vacatures voor taken ... Soms start ik een vergadering met een ijsbreker. Pas op, al die acties kunnen bedreigend overkomen. Maar opnieuw is geduld belangrijk. Je moet mensen tijd geven om te wennen, ze de ruimte laten om een beetje te ventileren."

Wat is de kracht van jullie vakgroep Nederlands?
Stijn Devriendt: "Vier keer per jaar hebben we formeel overleg, maar we wisselen ook informeel veel ideeën uit. Onze manier van werken nu zorgt voor een zekere rust. Mensen hebben meer vat op hun werk en de taken worden beter verdeeld. Al zijn we soms nog zoekende. Op onze school zijn er enkele nieuwe, jonge collega's. Zij zijn gemotiveerd om mee samen te werken en komen met frisse ideeën uit de lerarenopleiding. Met de speelse vacatures spelen we in op elkaars talenten en interesses. Een beetje de UDL (Universal Design For Learning) voor het team (lacht). Dat biedt collega's de kans om te schitteren in wat ze graag en goed doen."

"School is uit en we zijn weg. Met een schoolopdracht zou samenwerken vlotter gaan."

Welke groei zie jij nog mogelijk? Wat is daarvoor nodig?
Stijn Devriendt: "Ik zag een BBC-reportage over het schoolsysteem in Singapore (Time for learning: A day in the Life of a Singaporean Teacher, red.). Daar wordt samenwerken gestimuleerd door overleg in te roosteren. Wij kennen die cultuur niet, en dat ontbreekt wel voor mij. Want als je een doorgedreven samenwerking wil, moet je leerkrachten veel meer dwingen om samen te werke en elkaars mentor te zijn. Hier is school uit en we zijn weg. Met een schoolopdracht zou samenwerken vlotter gaan.
Daarnaast loopt het klassieke onderwijs een beetje op zijn laatste benen. Laatst ontdekte ik de LAB-school in Dendermonde: daar doorbreken ze lesuren, en zetten ze in op vakoverschrijdende projecten, competentieleren en leermodules. Ja, daar droom ik wel van."

1. Luister naar elkaar en ga een conflict niet uit de weg.

2. Sta open voor innovatie. Deel dromen en ideeën met elkaar.

3. Doe af en toe iets leuks samen buiten de schoolmuren. Bouw aan het team.

4. Investeer in een goede relatie met de directie: je hebt ze nodig.

5. Vraag de vakbegeleider om ondersteuning en input.

6. Zorg voor een creatieve noot en een streepje humor. Het mag best plezant zijn!

Als je al geabonneerd bent op Fons*, dan viel er deze week normaal een vroeg paascadeautje bij jou in de bus: ons achtste nummer. Het thema is dit keer evaluatie: we gaan aan de slag met de rubric of one, en je krijgt tips om je verbeterwerk drastisch te verminderen. Maar er is ook veel meer, zoals je dat van Fons gewoon bent. Zo selecteerden we de 10 podcasts die je als leraar Nederlands gehoord moet hebben, hebben we boeiende en praktijkgerichte bijdragen over schrijfvaardigheid en poëzie, krijg je 10+1 tips voor een krachtig taalbeleid en starten we onze eigen boekenclub op school.

Ons covermodel in dit achtste nummer is dit keer geen leerling, maar een leraar: Stijn Devriendt, vakcoördinator Nederlands en leraar Duits in VHSI Brugge. Met hem gingen we in gesprek over het N-team, de vakgroep Nederlands op zijn school. Hoe zorg je voor zo'n geoliede vakgroep Nederlands? Devriendt geeft een aantal handige tips & tricks mee.

We wensen je heel veel leesplezier toe met dit inspirerende nieuwe Fons-nummer. Zelf ook zin om in de pen te kruipen? Wij zijn nu al volop op zoek naar bijdragen voor Fons 9! Dat nieuwe nummer valt al in september 2019 bij jou op de mat, en alle bijdragen zijn welkom tot en met 30 juni. Je vindt alle richtlijnen voor auteurs hier. Hopelijk tot binnenkort!

* Ben je nog niet geabonneerd en wil je Fons graag gratis bij jou thuis (in Vlaanderen) ontvangen? Abonneer je dan snel via deze website!

De Jeugdboekenmaand 2019 gaat over vrienden. Over goede vrienden, beste vrienden, verloren en vergeten vrienden. Over vrienden van op school, vrienden van de voetbalclub en vrienden die tegelijk familie zijn. Over oude vrienden, nieuwe vrienden, verre vrienden. En over boekenvrienden.
Er zijn oneindig veel bekende en bijzondere boekenvriendschappen. Geen Jip zonder Janneke, geen Suske zonder Wiske. Wie Vos zegt, zegt Haas. En wat zou er zonder Ron en Hermelien na zeven boeken overblijven van Harry Potter?

Maar hoe zit het met de vriendschap tussen lezers en boeken? Verhalen en personages kunnen niet bestaan zonder hun lezers. Lezers blazen leven in wat anders dode letters zijn. Meer nog: diezelfde lezers sluiten - soms levenslange - vriendschappen met bepaalde personages. Deze Jeugdboekenmaand is hét moment om ook die vriendschap te vieren.
Jij bent mijn vriend
Een van onze collega's heeft een tattoo die op Harry Potter geïnspireerd is. Een paar zwarte lijnen op haar pols maken hen vrienden voor het leven. Een hele generatie groeide op met de tovenaarsknul en zijn gevolg - zo ook de gretige Nederlandse literatuurcritici Ellen Deckwitz, Joost de Vries en Peter Buurman. In hun podcast Boeken FM bespreken ze het fenomeen Potter.

Ze houden van de Potter-boeken, want zo gaat dat met boeken waar je mee groot wordt: daar ben je mee vergroeid, die boeken zijn een deel van je. Voor mijn generatie is dat bijvoorbeeld de Babysittersclub, en dat zal nooit veranderen. Maar dus: Deckwitz, de Vries en Buurman houden van Harry Potter, ook al vinden ze dat het laatste boek eigenlijk te vol zit. Dat brengt hen bij het fenomeen ' hangout-films'. In zo'n film doet het er eigenlijk niet toe wat er precies gebeurt. Net zoals bij Potterboek zeven, zeggen ze. Je bent tegen dan op een punt gekomen dat je gewoon bij de personages wil zijn. Je wil hen horen praten, je wil met hen rondhangen. Het zijn je vrienden geworden, en bij je vrienden wil je zijn. Liefst elke dag, of toch zo vaak mogelijk. Niet gek dus dat iemand een beetje lacht om alle kritiek die hij op Rowlings laatste heeft: 'Misschien zeg ik dat maar omdat ik zo graag nóg een boek erbij wou.'

In dergelijke boeken kom je thuis. Het zijn de personages van wie je houdt, zonder enige ironie. Neem bijvoorbeeld Lampje (9+) van Annet Schaap. Het verhaal is tof en de taal staat op punt, maar wat bijblijft is dat meisje dat zo vreselijk haar best doet om de lucifers in de vuurtoren te krijgen, en daar maar niet in slaagt. En het lot van Alaska Young is spannend en intrigerend, maar John Greens klassieker Het Grote Misschien (13+) lees je toch ook om samen met Miles en diens maat de Kolonel wat te lopen lummelen op hun kostschool. Het is trouwens op plekken als de slaapkamer van Miles en de Kolonel dat zo'n boekenvriendschap ontstaat (als je de parallel met hangout-films wil blijven trekken). Niet de wilde achtervolgingen zijn van tel, maar het onderweg zijn, de verloren momenten waarop je vanzelf samen gaat filosoferen of keuvelen. Op zo'n moment blijkt de held van het verhaal trouwens zelden van het onverschrokken soort te zijn, maar eerder een mens die ook maar zijn stinkende best doet. Precies zoals - eerlijk is eerlijk - de meeste lezers. Zo iemand dicht bij je hebben, stelt je gerust. Het is hartverwarmend gezelschap.
Niemand is alleen
Misschien is het Harry Potter, misschien is het Lampje of Het Grote Misschien, maar waarschijnlijk is het nog een ander boek: dat ene boek dat je steevast uit de kast trekt als je gezelschap zoekt. Het boek waarvan je de verhaallijn van achter naar voor kan navertellen, maar dat je toch opnieuw leest. Gewoon, omdat je even niet alleen wil zijn.

Boeken, verhalen en personages maken van afzonderlijke mensen een groepje. Dat zegt ook auteur Neil Gaiman, in een lezing uit 2013 die bibliotheekmensen en leesbevorderaars elkaar om de zoveel tijd doorsturen:

Fictie zorgt voor empathie. [...] Je ontdekt dat iedereen net zozeer een 'ik' is als je zelf bent. [...] Empathie is een middel om groepjes van mensen te maken, om ervoor te zorgen dat we méér worden dan alleen maar navelstarende individuen.'

Wij begrijpen elkaar
Je herkent jezelf en je vindt iemand die je voortaan bij je wil hebben. Kortom: wie leest, is niet alleen, en dat is precies wat lezen doet. Dat is de kracht van boeken. Maar de échte superkracht zit 'm in het feit dat al het in- en meeleven met personages het lezen zelf overstijgt. Wat je voor fictieve personages voelt, is voor je hersenen een soort generale repetitie van wat je in het echte leven voor echte mensen kan voelen. Dat zeggen we niet zomaar. Steeds meer neurologisch onderzoek toont dat fictie lezen een krachtig middel is om je empathische vermogen te versterken.

Wie wil niet zoveel mogelijk begripvolle, meelevende en meevoelende mensen? Wie wil geen maatschappij waarvan de burgers zich kunnen inleven in elkaars zorgen en blijheid? Niet voor niks vinden de mensen van het Britse EmpathyLab (dat de empathie bij kinderen wil versterken via verhalen) empathie "een van de basisvaardigheden in een mensenleven, en een revolutionaire kracht voor sociale verandering als we het naar de praktijk omzetten."

Geen beter moment dan de Jeugdboekenmaand om hiermee aan de slag te gaan. Iedereen Leest heeft een praktische handleiding ontwikkeld die leerkrachten helpt om empathie te ontwikkelen via boeken. Want uiteindelijk getuigen die Potter-tattoo, dat teruggrijpen naar je lievelingspersonage of dat ene boek dat je gezelschap houdt op koude dagen van veel meer dan zomaar wat warme fuzzy gevoelens. Het zijn symptomen van de macht die lezen heeft.

Maart is Jeugdboekenmaand
Jeugdboekenmaand is een jaarlijks initiatief van Iedereen Leest om lees- en boekenplezier te stimuleren bij kinderen en jongeren tussen 3 en 15 jaar. Auteurs Bart Moeyaert en actrice/presentatrice Tatyana Beloy zijn peter en meter van deze editie. Op www.jeugdboekenmaand.be vind je boekentips, de educatieve handleiding voor leerkrachten, het laatste nieuws en al het beeld- en promotiemateriaal. Veel leesplezier!

Dit is een aangepaste versie van het artikel 'Jeugdboekenmaand 2019: vrienden voor altijd. Over hoe boeken vrienden zijn' van An Stessens, medewerker nominatielezers KJV en Boekenzoeker bij Iedereen Leest. Dat artikel verschijnt in Fons 8, maar omdat het nieuwe nummer er pas eind april komt en de Jeugdboekenmaand in maart plaatsvindt, plaatsen we het hier al in avant-première.

Als taalleerkrachten zijn we sowieso allemaal gemotiveerde veellezers, maar zelfs dan blijft het onbegonnen werk om je een weg te banen in de papieren en digitale bibliotheken die door de jaren heen over onderwijs zijn volgeschreven. Dat is jammer, want er verschijnt zoveel boeiende lectuur rond tal van thema's die voor jou als leerkracht erg verrijkend kunnen zijn. Rond meertaligheid kwamen er de laatste jaren bijvoorbeeld verschillende interessante en inspirerende boeken op de markt. Daarom: vijf boeken die je als leraar meer inzicht én praktische handvatten bieden in de wondere wereld van meertaligheid en onderwijs.
1. 'Haal meer uit meertaligheid'

Van de 5 boeken in dit lijstje is dit wellicht het boek dat het dichtst staat bij het vele wetenschappelijke onderzoek dat de afgelopen jaren rond meertaligheid is gebeurd. Een indrukwekkende reeks taalkundigen en sociologen stellen in 'Haal meer uit meertaligheid' de bevindingen voor van het grootschalige Validiv-project. Naast een uitgebreide onderzoekspoot werden binnen Validiv ook instrumenten ontwikkeld om de taaldiversiteit in het basisonderwijs volop te benutten. Zo is er bijvoorbeeld E-Validiv, een online meertalige leeromgeving om wereldoriëntatie aan te brengen bij leerlingen uit 4, 5 en 6. De tool is gratis beschikbaar via KlasCement.
Lore Van Praag et al., Haal meer uit meertaligheid: omgaan met talige diversiteit in het basisonderwijs, 2016, uitgegeven bij Acco Sara Gielen & Ayse Isçi, Meertaligheid: een troef!, 2015, uitgegeven bij Abimo
Lezen, want.. dit dunne (en dus zeer behapbare) boek vat op een beknopte en vlot leesbare manier de resultaten van diepgravend wetenschappelijk onderzoek samen, en zet je zo tot nadenken over hoe taaldiversiteit ook in jouw school- en lespraktijk een plaats kan krijgen.

2. 'Meertaligheid: een troef!'

Dit kloeke boek, dat in 2016 werd bekroond met een Europees Talenlabel, zit vol achtergrondinformatie, checklists, praktijkgerichte instrumenten en kijkwijzers. Op die manier kun je als leerkracht of schoolteam meteen aan de slag rond meertaligheid op school. Op basis van de bevindingen van het Gentse Thuistaalproject, een wetenschappelijk onderzoeksproject dat de effecten van het benutten van thuistaal op school in kaart wou brengen, bieden de auteurs een duidelijk en helder kader, dat schoolteams toelaat om zelfstandig de nodige stappen te zetten richting een gedragen en positief talenbeleid.
Orhan Agirdag & Ellen-Rose Kambel, Meertaligheid en onderwijs, 2018, uitgegeven bij Boom
Lezen, want... het boek enthousiasmeert je meteen door de vele praktische voorbeelden, illustraties, checklists en kijkwijzers, en zet je zo meteen aan het denken over je eigen klasaanpak. Bij het boek zit bovendien een dvd met concrete voorbeelden, zodat je de vele tips uit het boek ook meteen toegepast ziet in de klaspraktijk.

3. 'Meertaligheid en onderwijs'

Dit boek wil op een laagdrempelige manier inzicht bieden in de wetenschappelijke stand van zaken inzake meertaligheid en meertalig onderwijs, maar wil ook het maatschappelijke belang ervan nadrukkelijk in de kijker zetten. Het internationale perspectief van het boek is daarbij een sterke troef: naast Nederland en Vlaanderen komen ook Suriname, Zweden, Friesland en de Caribische gebieden aan bod. Dat zorgt voor nieuwe en verfrissende perspectieven. Bovendien krijgen ook de meertalige sprekers zelf een nadrukkelijke stem in dit boek: maar liefst 15 sprekers getuigen over hun ervaringen, positief en negatief, met meertaligheid.
Marinella Orioni, Het meertalige kind. Een eerste kennismaking, 2017, uitgegeven bij Van Gennep
Lezen, want... die persoonlijke verhalen tonen eens te meer hoe belangrijk is om in onderwijs met meertaligheid en (taal)diversiteit op een stimulerende en positieve manier aan de slag te gaan. Het boek besluit bovendien met een krachtig slothoofdstuk, dat beleidsmakers, leerkrachten en ouders tal van tips en aanbevelingen biedt.

4. 'Het meertalige kind'

Hoe leert een kind verschillende talen tegelijkertijd? Hoe schakelt het over tussen diverse talen? En hoe moet je als leerkracht op school het gedrag van een meertalig kind inschatten of beoordelen? In dit boek biedt Marinella Orioni, die al jaren gepassioneerd is door meertaligheid, meertalig opvoeden en interculturaliteit, antwoorden op al die vragen - en steevast op een toegankelijke en enthousiasmerende manier.
Koen Jaspaert & Carolien Frijns, Taal leren. Van kleuters tot volwassenen, 2017, uitgegeven bij LannooCampus
Lezen, want... dit boek biedt een laagdrempelig vertrekpunt voor leerkrachten die nog niet lang met meertaligheid worden geconfronteerd, of nog met grote vragen zitten over hoe meertaligheid zich bij kinderen manifesteert en hoe hun taalontwikkeling eruitziet.

5. 'Taal leren'

In dit boek wordt niet enkel een staalkaart aangeboden van recent onderzoek naar taalverwerving en taalontwikkeling, maar wordt er ook veel ruimte gemaakt voor praktijkvoorbeelden, tips en aanbevelingen voor beleidsmakers. De grote sterkte van het boek is dat het niet louter is gericht op het basisonderwijs, maar dat de blik breed wordt opengetrokken: van taalstimulering in de kleuterklas en leesplezier in het lager onderwijs over taalontwikkeling in het secundair onderwijs naar twee erg boeiende en lezenswaardige hoofdstukken over de NT2-klas in het volwassenenonderwijs. Het levert de lezer een vol hoofd op, maar ook een hoofd vol inspiratie en nieuwe perspectieven.

Lezen, want... als het over taalonderwijs, taalverwerving en taalstimulering gaat, is 'over het muurtje kijken' cruciaal, en moeten we als leraar Nederlands elke gelegenheid te baat nemen om meer inzicht te krijgen in hoe er in andere onderwijsniveaus met en rond taal wordt gewerkt.

Dit is een aangepaste versie van het artikel 'Meertaligheid in het onderwijs: 5 leestips' van Steven Delarue. Het volledige artikel kun je in Fons 7 lezen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dat weekje krokusvakantie was wel heel snel voorbij, nee? Maar voor wie moeite heeft om zich weer op gang te trekken, is er een gloednieuw nummer van Fons, opnieuw vol tips en inspiratie - zoals je dat van ons gewoon bent. In dit dertiende nummer zetten we bovendien een wel zeer actueel thema centraal: online onderwijs Nederlands.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is BLIKSEM?

De BLIKSEM-aanpak is een aanpak voor begrijpend lezen voor groep 5 t/m 8 en is ontwikkeld door het HCO in Den Haag en het Expertisecentrum Nederlands. BLIKSEM staat voor Begrijpend Lees Instructie Kan Strategisch én Motiverend. De aanpak beperkt zich tot acht à negen kernstrategieën die door de leerkracht tijdens het voorlezen van een spannend leesboek hardop denkend worden voorgedaan. De leerlingen oefenen deze strategieën zelfstandig bij het stillezen in een zelfgekozen boek. Vervolgens worden de strategieën één of meerdere keren per week toegepast bij het lezen van zaakvakteksten.

Wetenschappelijk onderzoek

Uit tweejarig wetenschappelijk onderzoek in groep 5 en 6 is gebleken dat de BLIKSEM-aanpak effectief is. De kinderen die twee jaar met BLIKSEM hadden gewerkt, waren significant meer vooruitgegaan op toetsen voor begrijpend lezen en technisch lezen dan de kinderen in de controlegroep, die met een reguliere methode voor begrijpend lezen werkten. Klik hier voor het onderzoeksrapport.

BLIKSEM slaat opnieuw in!

Veel scholen zijn sinds het verschijnen van BLIKSEM enthousiast met deze aanpak aan de slag gegaan. Door de veelvuldige vraag naar BLIKSEM én het feit dat het EN nog altijd vierkant achter deze bewezen effectieve aanpak staat, zijn de materialen opnieuw uitgebracht. In het nieuwe BLIKSEM-pakket zitten wederom vier ringbanden (één voor ieder leerjaar) met daarin een uitgebreide leerkrachthandleiding, kaarten met pictogrammen van de BLIKSEM-strategieën, strategiekaarten voor de klassikale instructie. De cd-rom met kopieerbladen, oefenteksten en toetsen heeft plaatsgemaakt voor een digitale omgeving. Het pakket bestaat daarnaast uit zes voorleesboeken. De boeken Klem! (Mirjam Oldenhave), De zwarte rugzak (Abbing & Van Cleeff) en Het dertiende uur (Marjet van Cleeff) maken nog steeds deel uit van de BLIKSEM-aanpak, maar niet meer van het BLIKSEM-pakket dat we nu gaan aanbieden, omdat deze uitgaven fysiek niet meer beschikbaar zijn. Misschien heeft uw school deze titels nog wel in de schoolbibliotheek staan? Deze drie boeken zijn in ieder geval in de meeste bibliotheken te vinden en worden ook tweedehands op internet aangeboden. Daarnaast zijn Klem! en De zwarte rugzak ook als e-book beschikbaar. Alleen van Het dertiende uur, het boek dat in de laatste helft van groep 8 gebruikt wordt, is niet langer op papier, noch als e-book beschikbaar.

De proeflessen van BLIKSEM zijn hier te vinden.

# data[].attributes.attachment_link.title
BLIKSEM: de aanpak voor begrijpend lezen | Expertisecentrum Nederlands

# data[].attributes.attachment_link.description
De BLIKSEM-aanpak is een aanpak voor begrijpend lezen voor groep 5 t/m 8 en is ontwikkeld door het HCO in Den Haag en het Expertisecentrum Nederlands. BLIKSEM staat voor Begrijpend Lees Instructie Kan Strategisch én Motiverend. De aanpak beperkt zich tot acht à negen kernstrategieën die door de leerkracht tijdens het voorlezen van een spannend leesboek hardop denkend worden voorgedaan.

# data[].attributes.headline
Fiches, checklists en filmpjes bij sleutels voor effectief begrijpend lezen

# data[].attributes.subject
Fiches, checklists en filmpjes bij sleutels voor effectief begrijpend lezen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nieuwsbegrip anders

Ik probeer mijn Nieuwsbegrip lessen altijd zo te geven dat kinderen begrijpend lezen weer leuk gaan vinden.
Volgens mij lukt dit aardig. De kinderen zijn altijd super enthousiast en de resultaten zijn bij ons op school stukken verbeterd sinds wij op deze manier zijn gaan les geven 3 jaar geleden.
We werken dan vooral met coöperatieve werkvormen, zo leert ieder kind op zijn eigen niveau. Samen en met elkaar.

Hieronder vind je verschillende links naar de Nieuwsbegriplessen anders zoals ik ze de afgelopen tijd gegeven heb.

Op mijn facebookpagina post ik altijd mijn laatst gegeven lessen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Nieuwsbegrip anders Ik probeer mijn Nieuwsbegrip lessen altijd zo te geven dat kinderen begrijpend lezen weer leuk gaan vinden. Volgens mij lukt dit aardig. De kinderen zijn altijd super enthousiast en de resultaten zijn bij ons op school stukken verbeterd sinds wij op deze manier zijn gaan les geven 3 jaar geleden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Datbedoelik.nl | Kies en bekijk de links die jij zoekt online!

# data[].attributes.attachment_link.description
Een uitgebreid overzicht nodig van links in meerdere niches? Zoek niet verder, want wij hebben het op Datbedoelik.nl!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alle boeken in de reeksen Mini Informatie, Junior Informatie en Informatie zijn los te bestellen via de (online) boekhandel. Als serie, reeks of in een abonnement of licentie zijn Documentatiecentrum-boeken te bestellen bij de schoolleverancier of bij uitgeverij Schoolsupport, te bereiken via service@schoolsupport.nl of T +31(0)76 2050101.

# data[].attributes.attachment_link.description
Alle boeken in de reeksen Mini Informatie, Junior Informatie en Informatie zijn los te bestellen via de (online) boekhandel. Als serie, reeks of in een abonnement of licentie zijn Documentatiecentrum-boeken te bestellen bij de schoolleverancier of bij uitgeverij Schoolsupport, te bereiken via service@schoolsupport.nl of T +31(0)76 2050101.

# data[].attributes.attachment_link.description
Meer over de leesmethode en het maken van je eigen ralfitekst met deze AI-prompt

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Kidsweek - dé weekkrant voor kinderen van 7 t/m 12 jaar

# data[].attributes.attachment_link.title
Kidsweek - dé weekkrant voor kinderen van 7 t/m 12 jaar

# data[].attributes.attachment_link.description
Iedere donderdag vol nieuws uit Nederland en de rest van de wereld, sport, dieren- en filmnieuws, en andere leuke weetjes.

# data[].attributes.attachment_link.title
Verwerkingsles 1 begrijpend lezen niveau B

# data[].attributes.attachment_link.title
Jeugd & Jongeren: leen onze e-books | online Bibliotheek

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij de online Bibliotheek vind je honderden e-books voor jongeren. Van literatuur voor young adults tot voorleesboeken voor peuters. Bekijk onze jeugdboeken.

# data[].attributes.headline
Begrijpende lezen een doorgaande lijn van groep 1 tem 8

# data[].attributes.subject
Begrijpende lezen een doorgaande lijn van groep 1 tem 8

# data[].attributes.body
Begrijpend Lezen

een doorgaande lijn van groep 1 tot en met 8

Auteur: Lidy Ahlers

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
duidelijke structuur met bruikbare tips!
de hele serie is erg bruikbaar vooral als ib-er en rt-er om een doorgaande lijn uit te kunnen zetten en welke stappen wanneer een kind nog niet op het niveau is waar het eigenlijk hoort te zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
bol.com | Begrijpend Lezen | 9789065086174 | Lidy Ahlers | Boeken

# data[].attributes.attachment_link.description
duidelijke structuur met bruikbare tips!de hele serie is erg bruikbaar vooral als ib-er en rt-er om een doorgaande lijn uit te kunnen zetten en welke stappen wanneer een kind nog niet op het niveau is waar het eigenlijk hoort te zijn.

# data[].attributes.body
Problemen Met Begrijpend Lezen

Auteur: Jelle Bouwhuis

# data[].attributes.attachment_link.description
Problemen Met Begrijpend Lezen (Paperback). Dit boek voorziet in de behoefte aan middelen voor de diagnostiek en vooral de individuele behandeling van...

# data[].attributes.headline
Oefenteksten en toetsen voor begrijpend lezenAuteur: Maud van Druenen

# data[].attributes.subject
Oefenteksten en toetsen voor begrijpend lezenAuteur: Maud van Druenen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ga naar zoeken Ga naar hoofdinhoud

Samenvatting

Begrijpend lezen is de sleutel tot schoolsucces. Laat uw leerlingen daarom veel oefenen. Deze cd-rom bevat oefenmateriaal voor groep 5, 6, 7 en 8. Per leerjaar zijn zes oefenteksten en drie toetsen opgenomen, met een uitgebreide instructie voor de leerkracht. Verschillende tekstsoorten komen aan bod. Ook wordt ingegaan op lees- en oplossingsstrategieën. De teksten maken deel uit van de BLIKSEM-aanpak voor begrijpend lezen, maar zijn bruikbaar op iedere basisschool, ongeacht de methode die u gebruikt. Door de toetsing met meerkeuzevragen vormt dit materiaal een uitstekende voorbereiding op de Cito-toets voor begrijpend lezen. De BLIKSEM-aanpak is ontwikkeld door het HCO en Expertisecentrum Nederlands.

Productspecificaties

Inhoud

Taal

Nederlands

Bindwijze

Cd-rom

Druk

1

Verschijningsdatum

januari 2013

Afmetingen

Afmeting: 19,3 x 13,7 x 1,5 cm

Illustraties

Nee

Overige kenmerken

Gewicht

77 g

Studieboek

Nee

Verpakking breedte

137 mm

Verpakking hoogte

15 mm

Verpakking lengte

193 mm

Je vindt dit artikel in

Categorieën

Taal

Nederlands

Select

Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis

In winkelwagen Op verlanglijstje

Prijs inclusief verzendkosten, verstuurd door bol.com

Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk

30 dagen bedenktijd en gratis retourneren

Dag en nacht klantenservice

Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen

Recent bezochte artikelen

# data[].attributes.attachment_link.title
Oefenteksten en toetsen voor begrijpend lezen

# data[].attributes.attachment_link.description
Ga naar zoeken Ga naar hoofdinhoud Begrijpend lezen is de sleutel tot schoolsucces. Laat uw leerlingen daarom veel oefenen. Deze cd-rom bevat oefenmateriaal voor groep 5, 6, 7 en 8. Per leerjaar zijn zes oefenteksten en drie toetsen opgenomen, met een uitgebreide instructie voor de leerkracht. Verschillende tekstsoorten komen aan bod.

# data[].attributes.body
Al doende leest men- Functionele oefeningen

# data[].attributes.headline
Thuisonderwijs site met tips voor KO en LO

# data[].attributes.subject
Thuisonderwijs site met tips voor KO en LO

# data[].attributes.body
https://www.ictideetjes.be/tips-voor-thuisonderwijs/

# data[].attributes.body
https://leestrainer.nl/

# data[].attributes.headline
Begripsbepaling; begrijpend luisteren als basis van begrijpend lezen

# data[].attributes.subject
Begripsbepaling; begrijpend luisteren als basis van begrijpend lezen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is begrijpend luisteren?

Begrijpend luisteren is het toekennen van betekenis aan gesproken taal.
Voorwaardelijk hierbij zijn:

Positie van begrijpend luisteren?

Hier zie je hoe het begrijpend luisteren is gepositioneerd. In deze figuur wordt het dak gevormd door het begrijpend lezen. Op de eerste verdieping zie je het technisch lezen en het begrijpend luisteren. Deze twee vaardigheden zijn noodzakelijk en voorwaardelijk om te kunnen begrijpend lezen. Het fundament van het begrijpend luisteren wordt gevormd door woordenschat en zinsbouw. Vervolgens spelen tekststructuur, inferentie*, voorspellen en monitoren van het eigen tekstbegrip een rol.

*Kleeck (2008) definieert de term inferentie als datgene wat verwijst naar de situatie waarin een lezer (of luisteraar) de informatie overstijgt die direct wordt gegeven in een tekst; de lezer/luisteraar vult zelf informatie in of voegt informatie toe om de tekst te begrijpen.

Het belang van begrijpend luisteren

Betere opname van informatie

Vergroting woordenschat

Voorbereiding op begrijpend lezen

Referentie

Hogan, T., Bridges, M., Justice, L., & Cain, K. (2011). Increasing higher level language skills to improve reading comprehension. Focus on Exceptional Children, 44 (3), p.2. ( pdf)

Kleeck, A. V. (2008). Providing preschool foundations for later reading comprehension: The importance of and ideas for targeting inferencing in storybook-sharing interventions. Psychology in the Schools, 45 (7), 627-643. doi:10.1002/pits.20314 ( link)

# data[].attributes.attachment_link.description
Begrijpend luisteren is het toekennen van betekenis aan gesproken taal. Voorwaardelijk hierbij zijn: Hier zie je hoe het begrijpend luisteren is gepositioneerd. In deze figuur wordt het dak gevormd door het begrijpend lezen. Op de eerste verdieping zie je het technisch lezen en het begrijpend luisteren.

# data[].attributes.body
https://www.zwijsen.nl/algemeen/close-reading-tips-voor-in-de-praktijk/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is Close Reading?

Close Reading is een manier van lezen waarbij leerlingen een uitdagende tekst meerdere malen lezen, steeds met een ander leesdoel. Het doel van Close Reading is dat kinderen de tekst goed begrijpen en erachter komen wat de schrijver met de tekst wil vertellen. Daarvoor gaan ze actief met de tekst aan de slag. Ze zoeken naar informatie, stellen vragen over de tekst en beantwoorden deze, maken aantekeningen en discussiëren over wat ze gelezen hebben.

Close Reading lessen

De kinderen lezen en herlezen de tekst, in meerdere lessen. Ze gaan daarbij steeds dieper op de tekst in:

De 1e keer lezen gaat het over algemeen begrip (waar gaat de tekst eigenlijk over).

Bij de 2e keer lezen gaat met meer over het detailniveau in de tekst (wat betekent dit woord, hoe liggen de verbanden in de tekst, welke details zijn belangrijk, waar vind ik die precies).

Bij de 3e keer lezen gaan de kinderen aan de slag met afgeleid niveau (wat bedoelt de schrijver, wat vind ik daarvan, wat zegt die andere tekst hierover).

Soms zullen de leerlingen echt met de tekst moeten worstelen om alle informatie eruit te kunnen halen. De tekst is misschien moeilijker dan wat ze gewend zijn, maar alleen dan is de tekst ook interessant genoeg om meerdere keren te lezen.

Zelf aan de slag met Close Reading

Begrijpend lezen is een van de moeilijkste dingen die kinderen moeten leren. Daar zijn heel complexe vaardigheden bij nodig. Het begint met goed (technisch) kunnen lezen. Tijdens het lezen doet een lezer voorspellingen over het vervolg van de tekst. Hij leidt informatie af uit wat hij gelezen heeft. Hij koppelt wat hij al wist aan wat hij aan het lezen is. Hij interpreteert wat er bedoeld wordt. Hij controleert of de voorspelling klopt. Dit is geen rechtlijnig proces, en kan niet eenvoudig volgens een vast stappenplan aangeleerd worden. Daarom zijn er veel onderzoeken gedaan naar wat er nu eigenlijk werkt. Uit onderzoek van o.a. Hattie (2014) en Marzano (2014) blijkt dat een aantal factoren van belang zijn voor het begrijpend lezen. We noemen de vier belangrijkste:

1) Laat een tekst meerdere keren lezen

Het vaker lezen van een tekst zorgt ervoor dat de kinderen de tekst vlot gaan lezen, een beter begrip krijgen en dat de informatie beter blijft hangen. De tekst moet daarom niet te makkelijk zijn, en voldoende haakjes bieden waar de kinderen mee aan de slag kunnen.

2) Geef kinderen een duidelijk doel bij het lezen van de tekst

Dat doel is anders bij de eerste keer lezen dan bij de volgende keren. Stel daarbij concrete vragen over de tekst die aan dat specifieke doel werken. Voorkom dat kinderen alleen maar schriftelijk vragen moeten beantwoorden. Het gaat om de interactie tussen leerkracht en leerling, tussen de leerlingen onderling en tussen de leerling en de tekst.

3) Zet de leerlingen actief met de tekst aan het werk

Het helpt daarbij als de leerkracht eerst voordoet welke vragen hij zichzelf stelt tijdens het lezen, en hoe hij de antwoorden op die vragen in de tekst vindt (het zogenaamde 'modellen'). Vervolgens gaan kinderen zelf aan de slag. Ze maken bijvoorbeeld aantekeningen bij de tekst; ze stellen zichzelf vragen en zoeken daar de antwoorden op; ze onderstrepen aanwijzingen voor die antwoorden in de tekst. Zo zijn ze echt met de tekst bezig.

4) Laat kinderen samenwerken

Een belangrijke vorm van samenwerking is het discussiëren over de tekst. Daarbij wisselen ze hun eigen meningen uit. Ze leggen aan elkaar uit hoe ze tot hun antwoord zijn gekomen en waar dat in de tekst staat. Als kinderen met elkaar over de teksten praten, gaan ze zelf de tekst ook beter begrijpen. Dit moet je als leerkracht dus goed sturen. Kinderen moeten goed weten waarover ze met elkaar moeten praten, wat de opbrengst van de discussie moet zijn en tot welke conclusie ze moeten komen.

Close Reading in Estafette editie 3

Voordat kinderen een tekst goed kunnen begrijpen, moeten ze hem eerst goed kunnen lezen. Daarvoor is het dus van belang dat ze ook het technisch lezen onder de knie hebben. De koppeling met een leesmethode ligt daarom voor de hand, vooral als het een methode is met teksten die geschikt zijn om meerdere keren te lezen. Estafette editie 3 maakt vanuit de basis van technisch lezen (correct, vlot en vloeiend) de stap naar lezen met begrip. De uitgangspunten van Close reading zoals die hierboven genoemd zijn, zijn daarom verwerkt in deze leesmethode. Hiermee wordt het voor de leerkracht makkelijk om op een praktische manier met Close Reading te werken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Close Reading: tips voor in de praktijk - Uitgeverij Zwijsen

# data[].attributes.attachment_link.description
'Close Reading' is bezig aan een opmars. Steeds vaker adviseren leesexperts om bij het begrijpend lezen te werken volgens deze aanpak. Je hoort en leest erover op congressen en blogs. Kees Vernooy, autoriteit op het gebied van lees- en taalonderwijs, pleit al jaren voor 'Close Reading'. Soms kiezen leerkrachten voor...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Onze leerlingen scoren steeds minder goed op begrijpend lezen, stellen internationale onderzoeken. Experten Hilde Van Keer en Jordi Casteleyn helpen je om die negatieve tendens om te buigen. "Eigenlijk weten we perfect wat werkt: meer klankkennis bij kleuters, leeskilometers maken in rijke teksten en linken leggen met schrijven."

Internationale onderzoeken zoals PIRLS richten zich op begrijpend lezen. Komt daar alles rond lezen samen?

"Maar er is nog een reden: de voorbereidende fasen naar leesvaardigheid zijn niet in elke taal even makkelijk. Angelsaksische kinderen doen er langer over om het decoderen of het koppelen van letters aan klanken onder de knie te krijgen. Voor Finse kinderen is het net makkelijker omdat hun taal klankzuiverder is dan het Nederlands. Kies als onderzoeker maar eens een goede leeftijd om dat internationaal te vergelijken."

"Betere scores op PISA en PIRLS halen we niet door enkel in te zetten op wat die testen meten. Remco Evenepoel rijdt ook geen Tour als voorbereiding op diezelfde ronde. Hij werkt aan zijn klimvermogen, trekt naar de kine en gaat op hoogtestage. Overgezet op begrijpend lezen: vergeet bij jonge leerlingen nooit de basis. En leg bij oudere vaak de link met schrijven en spreken. Studies bij de vleet die het effect daarvan bewijzen."

Hilde Van Keer: "Ondanks de PIRLS-resultaten blijft op sommige scholen alles z'n gangetje gaan. Niet dat ze het belang van begrijpend lezen onderschatten, wel integendeel. Maar klasleraren zijn soms onzeker over hoe ze er effectief aan kunnen werken. En ondersteuners vinden het vaak geen primaire taak of kunnen er geen uren voor vrijmaken, weten we uit een doctoraatsonderzoek van Rielke Bogaert."

Er is veel onderzoek naar begrijpend lezen en toch blijft het moeilijk voor leraren. Hoe verklaar je die paradox?

"Waar blijft het dan steken? Teksten lezen staat niet meer centraal in het leerproces. Daarnaast hapert de uitvoering al eens of verliezen leraren de samenhang tussen die interventies uit het oog. Maar minstens even belangrijk: onderwijs kreeg steeds meer op zijn kar. En ook het lerarentekort speelt: scholen komen handen tekort als ze risicolezers apart willen nemen om ze te remediëren."

Hebben methodes boter op het hoofd?

"Die versimpeling van het tekstaanbod past in datzelfde plaatje. Het is een goedbedoelde reactie op de taalmuur die vroeger tussen leerlingen en de leerstof stond. Alleen wie sterk was in taal, snapte de cursus biologie. 100% eerlijk was dat niet: we beoordeelden minstens evenveel leesvaardigheid als wetenschappelijke kennis. Ook in het hoger onderwijs sloopten we de taalmuur. Soms halen studenten hun cursus nauwelijks nog boven dankzij video's en presentaties. Maar als ze later leraar worden, imiteren ze onze aanpak en kweken we minder vaardige lezers."

Kwartierlezen en klasbibs creëren soms een vals veiligheidsgevoel
Hilde Van Keer
hoogleraar Onderwijskunde UGent

Dus: hoge muren optrekken en leraren die ladders plaatsen?
"En koppel als geschiedenisleraar een tekst over natievorming aan voorkennis en jaag je leerlingen nog een tweede keer door de tekst: welke extra kennis doen ze op? Begrijpend lezen is zeker niet alleen de taak van de vakgroep Nederlands."
Wat kan al in de kleuterklas?
Hilde Van Keer: "Veel. Als je een verhaal v oorleest aan kleuters, werk je aan begrijpend luisteren, vergroot je hun woordenschat en kennis van de wereld. De vragen die je stelt, gebruiken leerlingen later in hun schoolloopbaan als ze zelf begrijpend lezen. Probeer als leraar vaak hardop te denken en interactie te stimuleren, ook na het voorlezen."

Ondanks ons sterke kleuteronderwijs starten veel leerlingen laaggeletterd in het eerste leerjaar, stelt PIRLS. Hoe komt dat?

"Bovendien geven ouders thuis steeds minder taal- en leesprikjes. Ik snap dat voorlezen geen prioriteit is in gezinnen die maar net het hoofd boven water houden. Maar ook andere ouders duiken met hun kinderen minder vaak in letters en zinnen. Jammer, want gaan die kinderen dan later wél voorlezen?"

Kwartierlezen en klasbibs zijn klassiekers op onze scholen. Zijn dat juiste acties voor beter leesbegrip?

"Maar wat bleek: de tieners legden hun hoofd liever op tafel om te slapen. Ergens kan je dat voorspellen. Waarom zou een 15-jarige spontaan iets doen wat die niet fijn vindt of niet goed kan? Weet ook dat we nog redelijk blindvaren over klasbibs en kwartierlezen. Nederlandse onderzoekers voerden een pilootstudie uit. Pas als ze verdergaan, weten we meer over hun effect."

Moeten we met andere interventies ook voorzichtig zijn?

Leraren verliezen hun optimisme. Hoe winnen we dat terug?

We spreken schande van slechte leesscores, maar intussen moeten bibs vechten voor hun voortbestaan
Jordi Casteleyn
hoofddocent vakdidactiek Nederlands UAntwerpen

Hoe belangrijk is een schoolbeleid rond begrijpend lezen?

Staan we voor een lange inhaalbeweging?

"Ook de samenleving moet kleur bekennen. We spreken schande van slechte leesscores, maar intussen vechten gemeentebibliotheken voor hun voortbestaan. Ga er maar eens tegenaan staan als leraar. Je herhaalt elke dag dat begrijpend lezen belangrijk is, maar de maatschappij zegt: 'Niets van aan'. Pas als iedereen aan de kar trekt, nodigen tv-shows meer schrijvers uit en lezen (groot)ouders vaker voor."

"Tot slot: naast sterke trainingsschema's en juiste (lees)voeding hebben we ook hoge verwachtingen nodig. Ik ken 2 scholen met anderstalige leerlingen die op een straatlengte afstand van elkaar liggen. De ene school ruilde complexe teksten - 'Dat kunnen onze leerlingen niet aan' - voor YouTube-video's. De andere school hield hardnekkig vol."

"Elke dag groeit de kloof tussen die scholen, want de verwachtingen beïnvloeden onbewust de kwaliteit van feedback en vragen. Of een leerling later in de kop van het peloton verschijnt, hangt in die buurt meer af van zijn schoolkeuze dan van zijn benen. Dat is écht zonde."

Bart De Wilde

# data[].attributes.attachment_link.title
Begrijpend lezen: hoe maken we elke leerling sterker?

# data[].attributes.attachment_link.description
Je leerlingen sterk(er) maken in begrijpend lezen? Met de praktische inzichten van experten Hilde Van Keer en Jordi Casteleyn lukt het jou.