# data[].attributes.location_name
Αιγαίο Πέλαγος

# data[].attributes.headline
Αιγαίο Πέλαγος

# data[].attributes.subject
Αιγαίο Πέλαγος

# data[].attributes.body
Μονόλογοι από το Αιγαίο

# data[].attributes.body
Nasro Mohamed «Το μόνο που θέλω είναι έναν γιατρό για τον αδερφό μου και ένα σχολείο για μένα»

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
By Martin Rentsch in Berlin | 20 January 2021 | Français

Nasro Mohamed was desperate for a fresh beginning when she and her family were flown from Greece to start lives in Germany under a programme organized by the European Union.

The 18-year-old from Somalia landed in Germany on 10 December on a humanitarian flight along with her mother, Hindi Adan, 41, and her brother who suffers a severe form of epilepsy.

"My brother ... cannot walk. He cannot speak. He needs constant medical care. I want to study and become a doctor. Maybe I can help him," said Nasro. For now, though, her ambitions are more concrete.

"All I want is a doctor for my brother and a school for me," she said.

The voluntary relocation scheme under which the family came to Germany first focused on unaccompanied children, but was later broadened to other vulnerable asylum seekers and refugees, including children with medical conditions and families such as Nasro's.

The programme is organised by the Greek Special Secretary for Unaccompanied Minors and the Greek Asylum Service in partnership with UNHCR, the UN Refugee Agency, the International Organization for Migration (IOM) and UNICEF. These organizations work with the European Commission as donor and the European Asylum Support Office as project partner.

For unaccompanied children, the relocation programme is led by the Greek Special Secretary for Unaccompanied Minors, supported by UNICEF, in addition to UNHCR and IOM.

A total of 2,235 people have been transferred between April 2020 and January 2021, according to IOM. Of these, 584 are unaccompanied children. The others include children with medical conditions with family members, vulnerable asylum seekers and recognized refugees.

Sixteen states are part of the relocation and admission initiative. They are Belgium, Bulgaria, France, Croatia, Finland, Germany, Iceland, Ireland, Italy, Netherlands, Norway, Portugal, Luxembourg, Lithuania, Slovenia and Switzerland.

The Greek government is working to reduce overcrowding in its Aegean island camps, but more than 14,700 refugees and asylum seekers remain in precarious living conditions.

UNHCR calls for appropriate shelter needs to be secured, increased reception capacity and accelerated transfers to the Greek mainland, alongside effective refugee integration programmes, continued European Commission support and relocation to other European states.

The 10-hour journey from Athens to the city of Speyer, in southwestern Germany, brings to an end a turbulent period for the Mohamed family that began when militants killed Nasro's father in Mogadishu, the capital of Somalia, three years ago.

The militants threatened Hindi's life too. Unable to look after her children and fearing for her life, she decided in 2018 to flee her home country and headed to Greece.

They spent 10 months in difficult conditions at a reception centre on the island of Leros before the news came of relocation to Germany and a chance for a more stable life.

For the first two weeks, the family quarantined at a refugee centre in Speyer due to the COVID-19 pandemic. They had their own well-equipped room, which seemed like a luxury after many months of basic conditions in Greece.

Nasro, who speaks English, said she was yet to start German classes due to the quarantine, but she and her mother had begun watching German television to familiarize themselves with the language.

She paid tribute to the kindness of the people who they had encountered in Germany and said her brother had been treated in hospital in Germany.

"My brother sees me happy, so he is smiling," she said.

(Reporting by Apostolos Staikos in Athens)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
United Nations High Commissioner for Refugees

# data[].attributes.attachment_link.title
'All I want is a doctor for my brother and a school for me'

# data[].attributes.attachment_link.description
By Martin Rentsch in Berlin | 20 January 2021 | Français The 18-year-old from Somalia landed in Germany on 10 December on a humanitarian flight along with her mother, Hindi Adan, 41, and her brother who suffers a severe form of epilepsy. "My brother ... cannot walk. He cannot speak.

# data[].attributes.body
«Οικογένεια» για τον Έλληνα σπιτονοικοκύρη τους έγινε ζευγάρι Ιρακινών και τα 7 παιδιά τους

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Οικογένεια" για τον Έλληνα σπιτονοικοκύρη τους έγινε ζευγάρι Ιρακινών και τα 7 παιδιά τους αφού, όταν αυτός έμεινε κατάκοιτος ύστερα από τροχαίο ατύχημα δεν δίστασαν να τον φροντίσουν και να τον περιποιηθούν χωρίς να φύγουν στιγμή από δίπλα του. Μάλιστα, η 41 ετών Ιρακινή μητέρα δεν δίστασε να προσαρμοστεί στις διατροφικές επιλογές του τραυματισμένου άνδρα, ο οποίος είναι vegan και να τού μαγειρεύει καθημερινά ανάλογα πιάτα!

Ευγνώμων και γεμάτος αγάπη, όπως ο ίδιος λέει, για την οικογένεια Ιρακινών που στάθηκε στο πλευρό του είναι ο 52χρονος Δημήτρης Χατζησαββίδης, ο οποίος τον τελευταίο σχεδόν έναν χρόνο, έχει νοικιάσει δύο διαμερίσματα από το τριώροφο οίκημά του στην Κατερίνη, σε οικογένεια Ιρακινών. Η ενοικίαση των διαμερισμάτων έγινε μέσω του προγράμματος ESTIA, που υλοποιεί στην Κατερίνη, μέσω της ΜΚΟ "Περιχώρησις", η Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Η οικογένεια με τα 7 παιδιά, ηλικίας από 5 έως 18 ετών, εγκαταστάθηκε τον περασμένο Αύγουστο στο οίκημα του κ. Χατζησαββίδη, όπου διαμένει και αυτός μόνος του, στον τελευταίο όροφο. Αν και όλα τα μέλη της προσφυγικής οικογένειας μιλούν ελάχιστα ελληνικά και αγγλικά, οι σχέσεις τους με τον σπιτονοικοκύρη τους ήταν πάντα αρμονικές, και "σχεδόν κάθε μέρα", λέει συγκινημένος, "φρόντιζαν να μαγειρεύουν και για μένα".

"Τις πρώτες μέρες, μάλιστα, μού έφερναν πολλά πιάτα με κρέας και έβλεπαν απορημένοι, ότι εγώ δεν τα τρώω. Επειδή δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε, λόγω της γλώσσας, τους έδειξα εικόνες με ζώα και τους έκανα νοήματα πως εγώ δεν τα τρώω γιατί είμαι vegan και έτσι τις επόμενες μέρες η μητέρα της οικογένειας, η Κουντράτ ...προσαρμόστηκε και μού έφερνε ρύζι, φασόλια ή φακές", λέει γελώντας ο κ. Χατζησαββίδης.

Το ατύχημα που είχε πριν από περίπου ενάμιση μήνα, σύσφιξε περισσότερο τις σχέσεις τους, αφού ο 52χρονος έμεινε κατάκοιτος για μερικές μέρες και η οικογένεια των Ιρακινών μαζί με έναν φίλο του, ανέλαβαν τη φροντίδα του.

"Στις 23 Μαΐου είχα ένα ατύχημα με το μηχανάκι μου, με χτύπησε αυτοκίνητο και μεταφέρθηκα στο νοσοκομείο με θλαστικά τραύματα. Όταν με έφεραν φίλοι μου στο σπίτι και μ' έβαλαν στο κρεβάτι, εγώ έπεσα απ' αυτό, το βράδυ, και παρέμεινα λιπόθυμος στο πάτωμα. Όμως ένα παιδί της οικογένειας άκουσε τον γδούπο και ειδοποίησε τους γονείς, οι οποίοι ανέβηκαν στο σπίτι με το κλειδί που τους είχα πει πού το είχα κρυμμένο και με βρήκαν αναίσθητο. Με σήκωσαν, με έβαλαν στο κρεβάτι και φώναξαν στη συνέχεια Έλληνες γείτονες για να ρωτήσουν αν χρειάζομαι κάτι. Έκτοτε, η Κουντράτ ερχόταν καθημερινά με φαγητό για μένα και με τάιζε γιατί αδυνατούσα να φάω μόνος μου, φρόντιζε το σπίτι και γενικότερα, όλη η οικογένεια, είχε την έννοια μου καθώς ανέβαιναν συνέχεια στο σπίτι μου για να δουν αν χρειάζομαι κάτι", διηγείται συγκινημένος. "Τόση αγάπη", συμπληρώνει, "δεν έχω δεχθεί από κανέναν στη ζωή μου"...

Ιδιαίτερη ωστόσο αδυναμία, όπως ομολογεί, έχει στο μικρότερο παιδί της οικογένειας, τον 5χρονο κοκκινομάλλη Σαμπρί, ο οποίος διασκέδαζε ...χοροπηδώντας στο κρεβάτι του και κρατώντας του συντροφιά πολλές ώρες. "Μόλις ξυπνάει ο Σαμπρί, το πρώτο που ζητάει είναι να ανέβει στο σπίτι του Δημήτρη", λέει η μητέρα του μικρού, ενώ ο κ. Χατζησαββίδης δηλώνει εντυπωσιασμένος από τη συμπεριφορά της πολυμελούς οικογένειας, που "παρά τα τόσα παιδιά και σε αντίθεση με τα όσα γνωρίζω για τις ελληνικές οικογένειες, δεν ακούγονται ποτέ φωνές και φασαρία, σεβόμενοι τους γείτονες" .

"Μακάρι να είχα τη δυνατότητα να τους κάνω ένα μεγάλο δώρο για όσα κάνουν για μένα", λέει συγκινημένος ο 52χρονος, ο οποίος ήταν πρωταθλητής ελληνορωμαϊκής πάλης και εργαζόταν ως καθηγητής φυσικής αγωγής αλλά είναι άνεργος τα τελευταία χρόνια.

"Είμαστε όλοι άνθρωποι και νιώθουμε πολύ χαρούμενοι που μπορούμε να βοηθήσουμε. Επιπλέον, ερχόμενοι στην Ελλάδα και συζητώντας με συμπατριώτες μας που βρίσκονται σε διάφορες χώρες, πιστεύουμε ότι οι Έλληνες είναι οι καλύτεροι άνθρωποι απ' όλες τις ευρωπαϊκές χώρες", τονίζει ο 50χρονος πατέρας της οικογένειας, Χακίμ.

Η προσφυγική οικογένεια από την πόλη Ζάχο του Ιράκ, βρίσκεται τα τελευταία δύο χρόνια στην Ελλάδα και πριν από την ένταξή της στο πρόγραμμα διαμονής, παρέμενε στο Κέντρο Φιλοξενίας Διαβατών.

Η Μη Κυβερνητική Οργάνωση "Περιχώρησις", που έχει αναλάβει το πρόγραμμα της διαμονής της, ιδρύθηκε από μέλη της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Κατερίνης τον Οκτώβριο του 2016 και λειτουργεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Κατερίνης και της Γενικής Συνόδου της Ευαγγελικής Εκκλησίας Ελλάδος. Είναι χρηματοδοτούμενη από ιδιώτες δωρητές και σε συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους έχει αναλάβει προγράμματα για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και προστασίας προς τους πρόσφυγες και υλοποιεί μια ευρεία σειρά προγραμμάτων που συμπεριλαμβάνουν διανομή τροφίμων, προστασία, στέγαση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, νομική αρωγή και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Νατάσα Καραθάνου

Πηγή: Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο

* Το πρόγραμμα Στήριξης Έκτακτης Ανάγκης για την Ένταξη και τη Στέγαση - ESTIA, υλοποιείται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε συνεργασία με την ελληνική Κυβέρνηση, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και με την συγχρηματοδότηση του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

# data[].attributes.attachment_link.title
Στην Κατερίνη, προσφυγική οικογένεια περιέθαλψε τον Έλληνα σπιτονοικοκύρη της μετά από ατύχημα

# data[].attributes.attachment_link.description
"Οικογένεια" για τον Έλληνα σπιτονοικοκύρη τους έγινε ζευγάρι Ιρακινών και τα 7 παιδιά τους αφού, όταν αυτός έμεινε κατάκοιτος ύστερα από τροχαίο ατύχημα δεν δίστασαν να τον φροντίσουν και να τον περιποιηθούν χωρίς να φύγουν στιγμή από δίπλα του.

# data[].attributes.body
Μαζί με την οικογένειά του, ένας Ιρακινός ράφτης στα Τρίκαλα κατασκευάζει μάσκες για την προστασία από τον κορωνοϊό.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μαζί με την οικογένειά του, ένας Ιρακινός ράφτης στα Τρίκαλα κατασκευάζει μάσκες για την προστασία από τον κορωνοϊό.

O Safar Saado, με καταγωγή από το Ιράκ, έμπειρος ράφτης στη χώρα του, με δικό του κατάστημα για 25 χρόνια, ήρθε με τη γυναίκα και τα πέντε του παιδιά του στην Ελλάδα πριν 1,5 χρόνο, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή, ενώ τους τέσσερις τελευταίους μήνες φιλοξενείται στην πόλη των Τρικάλων στο πλαίσιο του προγράμματος ESTIA.

Από την πρώτη στιγμή εμφάνισης του κορωνοϊού, εξέφρασε την επιθυμία να βοηθήσει με όποιον τρόπο μπορούσε τόσο τον προσφυγικό πληθυσμό της πόλης όσο και την τοπική κοινωνία στη "μάχη" κατά της πανδημίας. Έτσι αποφάσισε να κατασκευάσει μάσκες.

Στο πλευρό αυτής της ανθρώπινης προσπάθειας, όπως τονίζεται από τη δημοτική Αρχή, η σύζυγός του και τα μεγαλύτερα από τα πέντε παιδιά του, που ήδη μαθαίνουν ελληνικά σε σχολείο.

Διαμόρφωσαν κατάλληλα έναν χώρο στο σπίτι τους και έπιασαν δουλειά, με τα υλικά να τα έχει προμηθεύσει η e-Trikala Α.Ε. Κατασκευάζουν εθελοντικά μάσκες τόσο για τον πληθυσμό του προγράμματος ESTIA όσο και για άλλες ευάλωτες ομάδες της πόλης των Τρικάλων.

Όπως χαρακτηριστικά είπε και ο δήμαρχος Τρικκαίων και πρόεδρος της ΚΕΔΕ Δημήτρης Παπαστεργίου, "πιστεύουμε ακράδαντα πως μία τέτοια κρίση μπορεί να ξεπεραστεί μόνο όταν είμαστε ενωμένοι και ο ένας βοηθάει τον άλλον", ενώ σε σχετική ανακοίνωση κυρίαρχη θέση έχουν και οι ευχαριστίες της e-Trikala ΑΕ:

"Τη δύσκολη αυτή περίοδο που τόσο η χώρα μας όσο και η πόλη μας δοκιμάζεται από την πανδημία λόγω του COVID-19, κάθε προσφορά και εθελοντική πρωτοβουλία έχει για εμάς ιδιαίτερο βάρος και σημασία. Θα θέλαμε λοιπόν να ευχαριστήσουμε από την καρδιά μας τον Safar Saado και την οικογένεια του, που προσφέρθηκαν εθελοντικά να κατασκευάσουν μάσκες".

Πηγή: Δήμος Τρικκαίων

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες συνεργάζεται με την ελληνική Κυβέρνηση, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για την παροχή στέγασης σε διαμερίσματα και τη στήριξη μέσω προπληρωμένων καρτών των προσφύγων και αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του προγράμματος Στήριξης Έκτακτης Ανάγκης για την Ένταξη και τη Στέγαση - ESTIA, με την χρηματοδότηση του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

# data[].attributes.attachment_link.title
Τρίκαλα: μια οικογένεια προσφύγων από το Ιράκ φτιάχνει μάσκες για την αντιμετώπιση του κορονοϊού

# data[].attributes.attachment_link.description
Μαζί με την οικογένειά του, ένας Ιρακινός ράφτης στα Τρίκαλα κατασκευάζει μάσκες για την προστασία από τον κορωνοϊό. O Safar Saado, με καταγωγή από το Ιράκ, έμπειρος ράφτης στη χώρα του, με δικό του κατάστημα για 25 χρόνια, ήρθε με τη γυναίκα και τα πέντε του παιδιά του στην Ελλάδα πριν 1,5 χρόνο, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή, ενώ τους τέσσερις τελευταίους μήνες φιλοξενείται στην πόλη των Τρικάλων στο πλαίσιο του προγράμματος ESTIA.

# data[].attributes.headline
Βέλγιο (απαιτείται σύνδεση στο Fb)

# data[].attributes.subject
Βέλγιο (απαιτείται σύνδεση στο Fb)

# data[].attributes.body
Buddies with Refugees in Belgium

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.body
Η κατάσταση στα Δωδεκάνησα - προσφυγικές ροές

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Ύπατη Αρμοστεία για τους πρόσφυγες, σχεδόν 2.530 πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο διαμένουν στα Δωδεκάνησα.
Η πλειονότητα του πληθυσμού είναι από τη Συρία (31%), το Κράτος της Παλαιστίνης (17%) και τη Σομαλία (13%).

Οι γυναίκες αποτελούν το 22% του πληθυσμού, τα παιδιά το 21%, από τα οποία 8 στα 10 είναι κάτω από 12 χρονών.

Περίπου 7% των παιδιών είναι ασυνόδευτα ή χωρισμένα από την οικογένειά τους, κυρίως από τη Συρία και το Πακιστάν.

Επίσης, 15 αιτούντες άσυλο αναχώρησαν έπειτα από σχετική έγκριση των αρχών από τα Δωδεκάνησα προς την ενδοχώρα, το διάστημα από 4 έως 10 Ιανουαρίου.

Μάλιστα όλες αυτές τις ημέρες δεν είχαμε αφίξεις ατόμων στα Δωδεκάνησα (σ.σ. εκτός από την προχθεσινή απόβαση στα Στεγνά), ενώ πέρυσι το ίδιο διάστημα οι αρχές κατέγραψαν την άφιξη 68 ατόμων.
Β.Μ.

# data[].attributes.attachment_link.title
2.530 πρόσφυγες στα Δωδεκάνησα | Η ΡΟΔΙΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Ύπατη Αρμοστεία για τους πρόσφυγες, σχεδόν 2.530 πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο διαμένουν στα Δωδεκάνησα. Η πλειονότητα του πληθυσμού είναι από τη Συρία (31%), το Κράτος της Παλαιστίνης (17%) και τη Σομαλία (13%). Οι γυναίκες αποτελούν το 22% του πληθυσμού, τα παιδιά το 21%, από τα οποία 8 στα 10 είναι κάτω από 12 χρονών.

# data[].attributes.body
Πύρρος Δήμας
Στις 7 Φεβρουαρίου 1991 πρωτοπάτησε το πόδι του στην Ελλάδα και ξεκίνησε τη χρυσή του πορεία στο χώρο της Άρσης Βαρών ο Ολυμπιονίκης Πύρρος Δήμας. Όταν ήταν μικρό παιδί, μάθαινε για την Ελλάδα.. μέσα από τις αφηγήσεις της γιαγιάς του και από τότε τού γεννήθηκε η επιθυμία να έρθει και να εγκατασταθεί εδώ και να δημιουργήσει "μια καλή οικογένεια, με πολλά παιδιά". Ο μετέπειτα Χρυσός Ολυμπιονίκης της Άρσης Βαρών, Πύρρος Δήμας, παράλληλα με τα παραμύθια και τις αφηγήσεις της γιαγιάς του, επιδόθηκε από νωρίς και σε αθλητικές δραστηριότητες, "ξεδιπλώνοντας" το μεγάλο του ταλέντο, αλλά και την αγάπη του για την άθληση και κυρίως για την άρση βαρών.
Έχοντας, τότε, περιορισμένα μέσα προπόνησης και προτού ασχοληθεί συστηματικά με το άθλημα, μέσω του οποίου δοξάστηκε και δόξασε τη χώρα, ο Πύρρος Δήμας σήκωνε βάρη από τσιμέντο, στο πίσω μέρος της αυλής του σπιτιού του. Αυτή ήταν μόνο η αρχή, καθώς ήταν έκδηλη η ξεχωριστή δύναμη και τεχνική του.
Στις αρχές του 1991, η επιθυμία του να έρθει στην Ελλάδα γίνεται πραγματικότητα, έστω και αν χρειάστηκε να γίνει μια σειρά από διαβουλεύσεις, ώστε να περάσει τα σύνορα από την Αλβανία και να βρεθεί στην Αθήνα. Τότε, ήταν μόλις 20 ετών.
https://www.himara.gr/prosopa/4096-san-simera-erxete-stin-ellada-o-pirros-dimas

# data[].attributes.body
Ο Άρντι ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όντας έφηβος ακόμα. «Ήθελα να δω τι υπάρχει έξω από την Αλβανία, γιατί ο κόσμος μου φαινόταν τόσο μεγάλος και η Αλβανία τόσο μικρή. Έμεινα σχεδόν πέντε χρόνια και τώρα καταλαβαίνω πόσο αφελής ήμουν. Πίστευα πως με το που πατήσω το πόδι μου στην Ελλάδα, όλα θα είναι καλά, αλλά η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ειδικά τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίσαμε πολύ ρατσισμό και εργασιακή εκμετάλλευση. Δουλεύαμε πολύ και πληρωνόμασταν λίγο, αλλά αν δεν ξέρεις την γλώσσα πως θα υπερασπιστείς τον εαυτό σου; Στην Αλβανία γύρισα την πρώτη φορά γιατί παντρεύτηκα. Μετά από περίπου δυο χρόνια, απέκτησα τον πρώτο μου γιο και αποφασίσαμε με την σύζυγό μου να έρθουμε οικογενειακώς στην Ελλάδα. Ήταν η εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχαν πολλές δουλειές αν και ήταν πολύ σκληρές, τα λεφτά ήταν πολύ καλύτερα απ’ ότι όταν είχα έρθει την πρώτη φορά.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της. Άνοιξε τα σύνορά της σε ανθρώπους που μιλούσαν άλλη γλώσσα, είχαν άλλα ήθη κι έθιμα, προέρχονταν από δεκαετίες απομονωτισμού. Είχαν στην πλειοψηφία τους, όμως, δίψα για μια καλύτερη ζωή και ήταν διατεθειμένοι να δουλέψουν σκληρά γι' αυτό.

Οι περισσότεροι μετανάστες που πέρασαν τα ελληνικά σύνορα στις αρχές των 90s ήταν από την Αλβανία. Άλλοι ήρθαν με πολιτικό άσυλο, πολλοί πήραν βίζες, κι άλλοι τόσοι διέσχισαν με τα πόδια τα βουνά που χωρίζουν τις δυο χώρες. Η αφομοίωση τους στην ελληνική κοινωνία -μπορούμε να συμπεράνουμε με ασφάλεια 30 χρόνια μετά - αποδείχθηκε σχετικά εύκολη, αν κι ο ρατσισμός ήταν πάντα εκεί. Ποιος μπορεί να ξεχάσει στις εθνικές επετείους, τα άπειρα παράθυρα που ξεφύτρωναν στα δελτία ειδήσεων κάθε φορά που ένας Αλβανός μαθητής αρίστευε και έπρεπε να γίνει σημαιοφόρος; Αυτά τα παράθυρα (κι όσοι μιλούσαν σε εκείνα), είναι μερικές από τις πιο σουρεάλ αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, αφού ποτέ δεν κατάλαβα σε τι ενοχλούσε ένας αριστούχος 15χρονος. Τώρα πια καταλαβαίνω...

Οι Αλβανοί έκαναν πολλές από τις δουλειές που οι ντόπιοι δεν ήθελαν, πολλές φορές επειδή τα μεροκάματα ήταν χαμηλά. Οικοδόμοι οι άνδρες, καθαρίστριες οι γυναίκες. Κάθε φορά που μας ρωτούσαν στο σχολείο τι δουλειά κάνουν οι γονείς μας, οι απαντήσεις όλων των Αλβανών συμμαθητών μου ήταν ίδιες με την δική μου, αφού αν ποτέ άκουγα ότι κάποιος Αλβανός κάνει άλλη δουλειά, μου φαινόταν πολύ παράξενο. Με την πάροδο των χρόνων και ειδικά μετά τα μέσα της δεκαετίας του 2000 οι Αλβανοί έμοιαζαν να έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην ελληνική κοινωνία. Έμαθαν πολύ καλά την γλώσσα, κι ας ακούμε ακόμα το κρυαναλατό αστειάκι με το "κωριό", αγόρασαν σπίτια, άνοιξαν επιχειρήσεις. Το μόνο που θύμιζε κάθε τόσο σε όλους μας ότι είμαστε "άλλοι" και "ξένοι", ήταν η μη απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας, κυρίως σε όσα παιδιά μεγάλωσαν ή γεννήθηκαν εδώ.

Όταν όμως, το 2010 η παγκόσμια οικονομική κρίση έφτασε και στο κατώφλι της Ελλάδας, σταδιακά πολλοί Αλβανοί προτίμησαν να γυρίσουν πίσω, ακόμα κι αν πολλές φορές, οι μόνες τους αναμνήσεις από την Αλβανία, ήταν οι δυο εβδομάδες που την επισκέπτονταν κάθε Αύγουστο. Για κάποιους η απόφαση ήταν εύκολη, αφού ποτέ δεν αισθάνθηκαν καλοδεχούμενοι κι έβλεπαν την Ελλάδα σαν μια ακόμα στάση στο ταξίδι προς ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους, ενώ για άλλους πολύ δύσκολη, αφού δεν γνώριζαν άλλη πατρίδα. Όταν κάποια στιγμή εκεί γύρω στο 2013, που ο πατέρας μου έκλεινε σχεδόν τρία χρόνια άνεργος και δούλευε μόνο η μητέρα μου, έγινε αυτή η συζήτηση και στο δικό μου σπίτι, θυμάμαι πως μου έμοιαζε με κακό αστείο, το οποίο δεν ήθελα να ξανακούσω. Στην οικογένειά μου μείναμε μόνο στη συζήτηση, άλλοι πάλι γύρισαν όντως, σε μια Αλβανία που δεν θύμιζε σε τίποτα αυτήν που είχαν αφήσει.

Ο Αριάν ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 16 ετών και όπως παραδέχεται, πέρασε στην εδώ τα πιο όμορφα χρόνια της νιότης του. "Στην ηλικία των 30 όμως, αισθάνθηκα ότι έκλεισε ο κύκλος της Ελλάδας για μένα και ήταν ώρα να γυρίσω πίσω. Αυτό που με κούρασε πιο πολύ ήταν η αβεβαιότητα των χαρτιών. Έζησα και δούλεψα εδώ 16 χρόνια, κατάφερα να μαζέψω 3000 ένσημα. Δεν είναι και λίγα. Υπήρξαν κι άλλοι λόγοι βέβαια, με τον ρατσισμό να είναι ένας από αυτούς. Ένιωθα ξένος κι ας ζούσα εδώ 16 ολόκληρα χρόνια". 7 χρόνια μετά, η νέα ζωή του στην Αλβανία μοιάζει να έχει μπει σε τροχιά, ενώ επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα για να δει τους γονείς του και την αδερφή του που μένουν ακόμα εδώ.

Για την 20χρονη Μαρίνα τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά αφού, αν και γεννημένη εδώ, οι γονείς της αποφάσισαν να γυρίσουν οικογενειακά στην Αλβανία, τρεις μέρες πριν τα 13α γενέθλια της. "Το χειρότερο δώρο που μου έχουν κάνει ποτέ", λέει μεταξύ περισσότερου σοβαρού παρά αστείου. Όταν της έστειλα το πρώτο μήνυμα για να δω αν θα ήθελε να μου μιλήσει, το πρώτο πράγμα που απάντησε είναι πως περίμενε πολύ καιρό να πει σε κάποιον όλα αυτά που βίωσε. "Όταν οι γονείς μου πήραν αυτήν την απόφαση στην αρχή χάρηκα, γιατί πίστευα ότι στην Αλβανία τουλάχιστον θα είμαστε στην χώρα μας και τα πράγματα θα είναι καλύτερα. Οι γονείς μου είχαν και οι δυο πτυχίο ως δάσκαλοι δημοτικού, αλλά στην Ελλάδα η μητέρα μου δούλευε ως καθαρίστρια ενώ ο μπαμπάς μου στην οικοδομή". Οι λόγοι που έκαναν την οικογένεια να γυρίσει πίσω ήταν οι ίδιοι που έκαναν πολλούς άλλους να πάρουν την ίδια απόφαση. "Γυρίσαμε λόγω της οικονομικής κρίσης. Η μητέρα μου δεν μπορούσε να δουλέψει επειδή ο αδερφός μου ήταν ακόμα μικρός και ο μόνος που δούλευε ήταν ο μπαμπάς και αυτός όχι κάθε μέρα". Όσα χρόνια έζησε εδώ, η Μαρίνα παραδέχεται πως αισθανόταν ξένη και πως ποτέ δεν είχε αρκετές φίλες, κάτι που πίστευε πως θα αλλάξει γυρνώντας στην χώρα της, η πραγματικότητα όμως, αποδείχτηκε διαφορετική. "Όταν ζούσα στην Ελλάδα η μόνη δυσκολία που είχα ήταν ο ρατσισμός του τύπου "είσαι ξένη γιατί δεν γυρνάς στην χώρα σου;". Υπήρχαν βέβαια και στιγμές που δέχτηκα bulling για την εμφάνιση και το ντύσιμο μου ή όταν ήμουν μικρή που μας ρωτουσαν τι δουλειά έκαναν οι γονείς μας και εγώ σαν παιδί έλεγα "στην Αλβανία η μαμά και ο μπαμπάς είναι δάσκαλοι δημοτικού, άλλα εδώ δουλεύουν, η μαμά καθαρίστρια και ο μπαμπάς στην οικοδομή", πάντα ακουγόταν ένα γέλιο και έλεγαν "ναι, ναι δασκάλα στο πως να καθαρίζεις την τουαλέτα και δάσκαλος στο πως να κάνεις το μπετόν". Έκλαιγα, γιατί δεν με πίστευαν και με κορόιδευαν".

Η Μαρίνα πια σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων, αλλά σύμφωνα με την ίδια η διαδρομή μέχρι εκεί δεν ήταν καθόλου εύκολη. Πέρα από το πρόβλημα της γλώσσας, κλήθηκε να αντιμετωπίσει ξανά τον ρατσισμό, ακόμα και από κάποιους δασκάλους της. "Στην Ελλάδα με φώναζαν "η Αλβανίδα", γυρνάω στη χώρα μου και με φωνάζουν "η Ελληνίδα". Δεν πίστευα ότι θα το ζούσα αυτό. Πέρασα πολλές δυσκολίες στο σχολείο επειδή δεν ήξερα και τέλεια αλβανικά και η ψυχολογία μου δεν ήταν καθόλου καλή. Δεν υπήρχε μέρα που να μην κλαίω. Ήταν μια τεράστια και απαίσια αλλαγή στην ζωή μου και παρόλο που έχουν περάσει 7 χρόνια που ζω εδώ, ακόμα δεν έχω συνηθίσει 100%". Παραδέχεται πως της λείπει η Ελλάδα και είναι πολλές οι φορές που αναρωτιέται πως τελικά θα είχε εξελιχθεί η ζωή της αν δεν είχαν γυρίσει πίσω.

Υπάρχουν κι εκείνοι όμως, που έκαναν το ταξίδι της επιστροφής πάνω από μια φορά. Ο Άρντι ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όντας έφηβος ακόμα. "Ήθελα να δω τι υπάρχει έξω από την Αλβανία, γιατί ο κόσμος μου φαινόταν τόσο μεγάλος και η Αλβανία τόσο μικρή. Έμεινα σχεδόν πέντε χρόνια και τώρα καταλαβαίνω πόσο αφελής ήμουν. Πίστευα πως με το που πατήσω το πόδι μου στην Ελλάδα, όλα θα είναι καλά, αλλά η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ειδικά τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίσαμε πολύ ρατσισμό και εργασιακή εκμετάλλευση. Δουλεύαμε πολύ και πληρωνόμασταν λίγο, αλλά αν δεν ξέρεις την γλώσσα πως θα υπερασπιστείς τον εαυτό σου; Στην Αλβανία γύρισα την πρώτη φορά γιατί παντρεύτηκα. Μετά από περίπου δυο χρόνια, απέκτησα τον πρώτο μου γιο και αποφασίσαμε με την σύζυγό μου να έρθουμε οικογενειακώς στην Ελλάδα. Ήταν η εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχαν πολλές δουλειές αν και ήταν πολύ σκληρές, τα λεφτά ήταν πολύ καλύτερα απ' ότι όταν είχα έρθει την πρώτη φορά. Το 2012 αποφασίσαμε και πάλι να γυρίσουμε στην Αλβανία, γιατί πια οι δουλειές είχαν λιγοστέψει και πιστεύαμε πως γυρνώντας πίσω, όλα θα ήταν πιο εύκολα. Παλέψαμε πολύ για περίπου πέντε χρόνια, αλλά τίποτα δεν ήταν όπως το περιμέναμε".

Ο 42χρονος γύρισε στην κωμόπολη από την οποία καταγόταν και προσπάθησε να ασχοληθεί με τα χωράφια που είχε κληρονομήσει από τους γονείς του. "Σχεδόν όλη μου την ζωή δούλευα ως οικοδόμος. Ήταν το μόνο που ήξερα να κάνω καλά, αλλά εκεί που ζούσα δεν υπήρχαν τέτοιες δουλειές και αν μετακομίζαμε στα Τίρανα θα έπρεπε να μείνουμε και πάλι στο ενοίκιο. Πάλεψα πολύ να τα καταφέρω να μάθω να δουλεύω την γη, αλλά ποτέ δεν είχαμε κέρδος. Όσο περνούσε ο καιρός, απλά λιγόστευαν οι οικονομίες μας". Κάπως έτσι, δεν δυσκολεύτηκε να πει ναι όταν ο ξάδερφος του, του είπε να γυρίσει και πάλι στην Ελλάδα και να δουλέψει σε ξενοδοχείο των Δωδεκανήσων. "Πριν φύγω για την Αλβανία, είχα κάνει τα χαρτιά μου και είχα βγάλει άδεια παραμονής με διάρκεια 10 χρόνων, οπότε αφού είχα και χαρτιά, δεν το σκέφτηκα πολύ και είπα ναι. Το πρώτο καλοκαίρι ήρθα μόνος μου και την επόμενη χρονιά ήρθε η γυναίκα μου με τα παιδιά μας. Πλέον, δουλεύουμε και οι δυο σε ξενοδοχείο και μένουμε στο νησί όλο τον χρόνο. Εδώ η ζωή κυλά το ίδιο ήσυχα με την πόλη μου και παρόλο που είμαστε μακριά από τους συγγενείς μας που μένουν στην Αθήνα και την Αλβανία, νομίζω πως αυτή τη φορά δεν θα έχει γυρισμό, παρά μόνο αν μας καλέσουμε σε κανέναν γάμο. Σε αυτούς δεν λέμε όχι".

# data[].attributes.attachment_link.title
"Στην Ελλάδα ήμουν "η Αλβανίδα" και στην Αλβανία ήμουν "η Ελληνίδα""

# data[].attributes.attachment_link.description
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της.

# data[].attributes.body
Οι γονείς μου είχαν και οι δυο πτυχίο ως δάσκαλοι δημοτικού, αλλά  στην Ελλάδα η μητέρα μου δούλευε ως καθαρίστρια ενώ ο μπαμπάς μου στην οικοδομή».
Όσα χρόνια έζησε εδώ, η Μαρίνα παραδέχεται πως αισθανόταν ξένη και πως ποτέ δεν είχε αρκετές φίλες, κάτι που πίστευε πως θα αλλάξει γυρνώντας στην χώρα της, η πραγματικότητα όμως, αποδείχτηκε διαφορετική. «Όταν ζούσα στην Ελλάδα η μόνη δυσκολία που είχα ήταν ο ρατσισμός του τύπου ”είσαι ξένη γιατί δεν γυρνάς στην χώρα σου;”. Υπήρχαν βέβαια και στιγμές που δέχτηκα bulling για την εμφάνιση και το ντύσιμο μου ή όταν ήμουν μικρή που μας ρωτουσαν τι δουλειά έκαναν οι γονείς μας και εγώ σαν παιδί έλεγα ”στην Αλβανία η μαμά και ο μπαμπάς είναι δάσκαλοι δημοτικού, άλλα εδώ δουλεύουν, η μαμά καθαρίστρια και ο μπαμπάς στην οικοδομή”, πάντα ακουγόταν ένα γέλιο και έλεγαν ”ναι, ναι δασκάλα στο πως να καθαρίζεις την τουαλέτα και δάσκαλος στο πως να κάνεις το μπετόν”. Έκλαιγα, γιατί δεν με πίστευαν και με κορόιδευαν».

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της. Άνοιξε τα σύνορά της σε ανθρώπους που μιλούσαν άλλη γλώσσα, είχαν άλλα ήθη κι έθιμα, προέρχονταν από δεκαετίες απομονωτισμού. Είχαν στην πλειοψηφία τους, όμως, δίψα για μια καλύτερη ζωή και ήταν διατεθειμένοι να δουλέψουν σκληρά γι' αυτό.

Οι περισσότεροι μετανάστες που πέρασαν τα ελληνικά σύνορα στις αρχές των 90s ήταν από την Αλβανία. Άλλοι ήρθαν με πολιτικό άσυλο, πολλοί πήραν βίζες, κι άλλοι τόσοι διέσχισαν με τα πόδια τα βουνά που χωρίζουν τις δυο χώρες. Η αφομοίωση τους στην ελληνική κοινωνία -μπορούμε να συμπεράνουμε με ασφάλεια 30 χρόνια μετά - αποδείχθηκε σχετικά εύκολη, αν κι ο ρατσισμός ήταν πάντα εκεί. Ποιος μπορεί να ξεχάσει στις εθνικές επετείους, τα άπειρα παράθυρα που ξεφύτρωναν στα δελτία ειδήσεων κάθε φορά που ένας Αλβανός μαθητής αρίστευε και έπρεπε να γίνει σημαιοφόρος; Αυτά τα παράθυρα (κι όσοι μιλούσαν σε εκείνα), είναι μερικές από τις πιο σουρεάλ αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, αφού ποτέ δεν κατάλαβα σε τι ενοχλούσε ένας αριστούχος 15χρονος. Τώρα πια καταλαβαίνω...

Οι Αλβανοί έκαναν πολλές από τις δουλειές που οι ντόπιοι δεν ήθελαν, πολλές φορές επειδή τα μεροκάματα ήταν χαμηλά. Οικοδόμοι οι άνδρες, καθαρίστριες οι γυναίκες. Κάθε φορά που μας ρωτούσαν στο σχολείο τι δουλειά κάνουν οι γονείς μας, οι απαντήσεις όλων των Αλβανών συμμαθητών μου ήταν ίδιες με την δική μου, αφού αν ποτέ άκουγα ότι κάποιος Αλβανός κάνει άλλη δουλειά, μου φαινόταν πολύ παράξενο. Με την πάροδο των χρόνων και ειδικά μετά τα μέσα της δεκαετίας του 2000 οι Αλβανοί έμοιαζαν να έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην ελληνική κοινωνία. Έμαθαν πολύ καλά την γλώσσα, κι ας ακούμε ακόμα το κρυαναλατό αστειάκι με το "κωριό", αγόρασαν σπίτια, άνοιξαν επιχειρήσεις. Το μόνο που θύμιζε κάθε τόσο σε όλους μας ότι είμαστε "άλλοι" και "ξένοι", ήταν η μη απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας, κυρίως σε όσα παιδιά μεγάλωσαν ή γεννήθηκαν εδώ.

Όταν όμως, το 2010 η παγκόσμια οικονομική κρίση έφτασε και στο κατώφλι της Ελλάδας, σταδιακά πολλοί Αλβανοί προτίμησαν να γυρίσουν πίσω, ακόμα κι αν πολλές φορές, οι μόνες τους αναμνήσεις από την Αλβανία, ήταν οι δυο εβδομάδες που την επισκέπτονταν κάθε Αύγουστο. Για κάποιους η απόφαση ήταν εύκολη, αφού ποτέ δεν αισθάνθηκαν καλοδεχούμενοι κι έβλεπαν την Ελλάδα σαν μια ακόμα στάση στο ταξίδι προς ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους, ενώ για άλλους πολύ δύσκολη, αφού δεν γνώριζαν άλλη πατρίδα. Όταν κάποια στιγμή εκεί γύρω στο 2013, που ο πατέρας μου έκλεινε σχεδόν τρία χρόνια άνεργος και δούλευε μόνο η μητέρα μου, έγινε αυτή η συζήτηση και στο δικό μου σπίτι, θυμάμαι πως μου έμοιαζε με κακό αστείο, το οποίο δεν ήθελα να ξανακούσω. Στην οικογένειά μου μείναμε μόνο στη συζήτηση, άλλοι πάλι γύρισαν όντως, σε μια Αλβανία που δεν θύμιζε σε τίποτα αυτήν που είχαν αφήσει.

Ο Αριάν ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 16 ετών και όπως παραδέχεται, πέρασε στην εδώ τα πιο όμορφα χρόνια της νιότης του. "Στην ηλικία των 30 όμως, αισθάνθηκα ότι έκλεισε ο κύκλος της Ελλάδας για μένα και ήταν ώρα να γυρίσω πίσω. Αυτό που με κούρασε πιο πολύ ήταν η αβεβαιότητα των χαρτιών. Έζησα και δούλεψα εδώ 16 χρόνια, κατάφερα να μαζέψω 3000 ένσημα. Δεν είναι και λίγα. Υπήρξαν κι άλλοι λόγοι βέβαια, με τον ρατσισμό να είναι ένας από αυτούς. Ένιωθα ξένος κι ας ζούσα εδώ 16 ολόκληρα χρόνια". 7 χρόνια μετά, η νέα ζωή του στην Αλβανία μοιάζει να έχει μπει σε τροχιά, ενώ επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα για να δει τους γονείς του και την αδερφή του που μένουν ακόμα εδώ.

Για την 20χρονη Μαρίνα τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά αφού, αν και γεννημένη εδώ, οι γονείς της αποφάσισαν να γυρίσουν οικογενειακά στην Αλβανία, τρεις μέρες πριν τα 13α γενέθλια της. "Το χειρότερο δώρο που μου έχουν κάνει ποτέ", λέει μεταξύ περισσότερου σοβαρού παρά αστείου. Όταν της έστειλα το πρώτο μήνυμα για να δω αν θα ήθελε να μου μιλήσει, το πρώτο πράγμα που απάντησε είναι πως περίμενε πολύ καιρό να πει σε κάποιον όλα αυτά που βίωσε. "Όταν οι γονείς μου πήραν αυτήν την απόφαση στην αρχή χάρηκα, γιατί πίστευα ότι στην Αλβανία τουλάχιστον θα είμαστε στην χώρα μας και τα πράγματα θα είναι καλύτερα. Οι γονείς μου είχαν και οι δυο πτυχίο ως δάσκαλοι δημοτικού, αλλά στην Ελλάδα η μητέρα μου δούλευε ως καθαρίστρια ενώ ο μπαμπάς μου στην οικοδομή". Οι λόγοι που έκαναν την οικογένεια να γυρίσει πίσω ήταν οι ίδιοι που έκαναν πολλούς άλλους να πάρουν την ίδια απόφαση. "Γυρίσαμε λόγω της οικονομικής κρίσης. Η μητέρα μου δεν μπορούσε να δουλέψει επειδή ο αδερφός μου ήταν ακόμα μικρός και ο μόνος που δούλευε ήταν ο μπαμπάς και αυτός όχι κάθε μέρα". Όσα χρόνια έζησε εδώ, η Μαρίνα παραδέχεται πως αισθανόταν ξένη και πως ποτέ δεν είχε αρκετές φίλες, κάτι που πίστευε πως θα αλλάξει γυρνώντας στην χώρα της, η πραγματικότητα όμως, αποδείχτηκε διαφορετική. "Όταν ζούσα στην Ελλάδα η μόνη δυσκολία που είχα ήταν ο ρατσισμός του τύπου "είσαι ξένη γιατί δεν γυρνάς στην χώρα σου;". Υπήρχαν βέβαια και στιγμές που δέχτηκα bulling για την εμφάνιση και το ντύσιμο μου ή όταν ήμουν μικρή που μας ρωτουσαν τι δουλειά έκαναν οι γονείς μας και εγώ σαν παιδί έλεγα "στην Αλβανία η μαμά και ο μπαμπάς είναι δάσκαλοι δημοτικού, άλλα εδώ δουλεύουν, η μαμά καθαρίστρια και ο μπαμπάς στην οικοδομή", πάντα ακουγόταν ένα γέλιο και έλεγαν "ναι, ναι δασκάλα στο πως να καθαρίζεις την τουαλέτα και δάσκαλος στο πως να κάνεις το μπετόν". Έκλαιγα, γιατί δεν με πίστευαν και με κορόιδευαν".

Η Μαρίνα πια σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων, αλλά σύμφωνα με την ίδια η διαδρομή μέχρι εκεί δεν ήταν καθόλου εύκολη. Πέρα από το πρόβλημα της γλώσσας, κλήθηκε να αντιμετωπίσει ξανά τον ρατσισμό, ακόμα και από κάποιους δασκάλους της. "Στην Ελλάδα με φώναζαν "η Αλβανίδα", γυρνάω στη χώρα μου και με φωνάζουν "η Ελληνίδα". Δεν πίστευα ότι θα το ζούσα αυτό. Πέρασα πολλές δυσκολίες στο σχολείο επειδή δεν ήξερα και τέλεια αλβανικά και η ψυχολογία μου δεν ήταν καθόλου καλή. Δεν υπήρχε μέρα που να μην κλαίω. Ήταν μια τεράστια και απαίσια αλλαγή στην ζωή μου και παρόλο που έχουν περάσει 7 χρόνια που ζω εδώ, ακόμα δεν έχω συνηθίσει 100%". Παραδέχεται πως της λείπει η Ελλάδα και είναι πολλές οι φορές που αναρωτιέται πως τελικά θα είχε εξελιχθεί η ζωή της αν δεν είχαν γυρίσει πίσω.

Υπάρχουν κι εκείνοι όμως, που έκαναν το ταξίδι της επιστροφής πάνω από μια φορά. Ο Άρντι ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όντας έφηβος ακόμα. "Ήθελα να δω τι υπάρχει έξω από την Αλβανία, γιατί ο κόσμος μου φαινόταν τόσο μεγάλος και η Αλβανία τόσο μικρή. Έμεινα σχεδόν πέντε χρόνια και τώρα καταλαβαίνω πόσο αφελής ήμουν. Πίστευα πως με το που πατήσω το πόδι μου στην Ελλάδα, όλα θα είναι καλά, αλλά η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ειδικά τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίσαμε πολύ ρατσισμό και εργασιακή εκμετάλλευση. Δουλεύαμε πολύ και πληρωνόμασταν λίγο, αλλά αν δεν ξέρεις την γλώσσα πως θα υπερασπιστείς τον εαυτό σου; Στην Αλβανία γύρισα την πρώτη φορά γιατί παντρεύτηκα. Μετά από περίπου δυο χρόνια, απέκτησα τον πρώτο μου γιο και αποφασίσαμε με την σύζυγό μου να έρθουμε οικογενειακώς στην Ελλάδα. Ήταν η εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχαν πολλές δουλειές αν και ήταν πολύ σκληρές, τα λεφτά ήταν πολύ καλύτερα απ' ότι όταν είχα έρθει την πρώτη φορά. Το 2012 αποφασίσαμε και πάλι να γυρίσουμε στην Αλβανία, γιατί πια οι δουλειές είχαν λιγοστέψει και πιστεύαμε πως γυρνώντας πίσω, όλα θα ήταν πιο εύκολα. Παλέψαμε πολύ για περίπου πέντε χρόνια, αλλά τίποτα δεν ήταν όπως το περιμέναμε".

Ο 42χρονος γύρισε στην κωμόπολη από την οποία καταγόταν και προσπάθησε να ασχοληθεί με τα χωράφια που είχε κληρονομήσει από τους γονείς του. "Σχεδόν όλη μου την ζωή δούλευα ως οικοδόμος. Ήταν το μόνο που ήξερα να κάνω καλά, αλλά εκεί που ζούσα δεν υπήρχαν τέτοιες δουλειές και αν μετακομίζαμε στα Τίρανα θα έπρεπε να μείνουμε και πάλι στο ενοίκιο. Πάλεψα πολύ να τα καταφέρω να μάθω να δουλεύω την γη, αλλά ποτέ δεν είχαμε κέρδος. Όσο περνούσε ο καιρός, απλά λιγόστευαν οι οικονομίες μας". Κάπως έτσι, δεν δυσκολεύτηκε να πει ναι όταν ο ξάδερφος του, του είπε να γυρίσει και πάλι στην Ελλάδα και να δουλέψει σε ξενοδοχείο των Δωδεκανήσων. "Πριν φύγω για την Αλβανία, είχα κάνει τα χαρτιά μου και είχα βγάλει άδεια παραμονής με διάρκεια 10 χρόνων, οπότε αφού είχα και χαρτιά, δεν το σκέφτηκα πολύ και είπα ναι. Το πρώτο καλοκαίρι ήρθα μόνος μου και την επόμενη χρονιά ήρθε η γυναίκα μου με τα παιδιά μας. Πλέον, δουλεύουμε και οι δυο σε ξενοδοχείο και μένουμε στο νησί όλο τον χρόνο. Εδώ η ζωή κυλά το ίδιο ήσυχα με την πόλη μου και παρόλο που είμαστε μακριά από τους συγγενείς μας που μένουν στην Αθήνα και την Αλβανία, νομίζω πως αυτή τη φορά δεν θα έχει γυρισμό, παρά μόνο αν μας καλέσουμε σε κανέναν γάμο. Σε αυτούς δεν λέμε όχι".

# data[].attributes.attachment_link.title
"Στην Ελλάδα ήμουν "η Αλβανίδα" και στην Αλβανία ήμουν "η Ελληνίδα""

# data[].attributes.attachment_link.description
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της.

# data[].attributes.body
Λαέρτης Βασιλείου,
σκηνοθέτης, ηθοποιός
«Για έναν άνθρωπο που έρχεται στην Ελλάδα και προσπαθεί να μπει στο θέατρο είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με βοήθησε το γεγονός ότι σπούδασα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
Στο θέατρο λόγω καταγωγής από το ανατολικό μπλοκ τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα. Δεν υπήρχε ο ρατσισμός που υπήρχε στον δρόμο, ήταν ένας άλλος κόσμος. Φυσικά, υπήρξαν στιγμές που βίωσα τον ρατσισμό. Κάποιοι φίλοι μου ηθοποιοί μου μετέφεραν πως συνάδελφοι ηθοποιοί τους έλεγαν: “Ποιος είναι αυτός από την Αλβανία που παίρνει πρώτους ρόλους;”. Φυσικά, αυτά δεν ειπώθηκαν ποτέ ενώπιόν μου, μόνο πίσω από την πλάτη μου. Στην αρχή υπήρχε μια παγωμάρα αλλά αυτό το θεωρώ λογικό. Το ξένο ξενίζει και είναι απολύτως φυσικό και κατανοητό. Ακόμη και στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας όταν έρχονται ηθοποιοί Αλβανοί από το Κόσσοβο υπάρχει μια δυσκολία.

Τώρα πλέον τα πράγματα είναι πολύ καλά για μένα και νιώθω τυχερός που είμαι στην Ελλάδα.

Υπάρχουν συμμαθητές μου που πήγαν στο Λονδίνο και στην Ισπανία και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Στην Ελλάδα μας έχουν αγκαλιάσει ακόμη και όταν δεν το αξίζαμε. Κάποιοι σκηνοθέτες μάλλον λόγω αριστερής καταβολής είπαν “θα πάρω το παιδί από την Αλβανία” και δεν πήραν κάποιον Ελληνα που ενδεχομένως να ήταν και καλύτερος από μένα. Είναι εκπληκτικό μάλιστα το γεγονός ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα και βραβεύτηκα. Δεν με αγκάλιασαν απλά στην Ελλάδα, με χάιδεψαν».

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη. Στον χορό, στη μουσική, στην υποκριτική, στη σκηνοθεσία και στη φωτογραφία επέδειξαν απαράμιλλη δεξιοτεχνία ξεπερνώντας πολλές φορές τους έλληνες ομοτέχνους τους. Αν λοιπόν η πιο πολυπληθής και τόσο συγγενική μας μειονότητα είναι συχνά παραγκωνισμένη, αυτή τη φορά βγαίνει ασπροπρόσωπη. Οπως μας είπε και ένας από αυτούς, "οι καλλιτέχνες δεν γνωρίζουν σύνορα"... Υπάρχει ένας μύθος, ότι ο πρώτος χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής, ο Αλβανός Ντανίλο Ζέκα , έφτασε στην Ελλάδα ξυπόλυτος με τα πόδια. Ο θρύλος απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκε: Απορρέει αφενός από την καταγωγή του και αφετέρου από την ελλειμματική χορευτική παιδεία στην Ελλάδα. Οι θετικές συνέπειες αυτού του φαινομένου πολλαπλασιάζονται αφού σχεδόν οι μισοί από τους άνδρες χορευτές που απαρτίζουν το corps de ballet της Λυρικής κατάγονται από την Αλβανία.

Ο Ντανίλο ήρθε στην Ελλάδα το 1997, όταν " η Αλβανία κατέρρεε με τις "πυραμίδες",όλοι έχαναν τα λεφτά τους και ο κόσμος είχε πάρει τα όπλα ". Κατέφθασε όμως μέσω επίσημης οδού προσκεκλημένος σε παράσταση σύγχρονου χορού με την ομάδα του γνωστού χορογράφου Χάρη Μανταφούνη. " Ημουν τυχερός.Είχα μόλις τελειώσει το σχολείο και βρισκόμουν στην Ελβετία όπου διδασκόμουν τη σύγχρονη τεχνική. Η συμφωνία ήταν να μείνω για τρεις μήνες,αλλά δεν ξαναγύρισα πίσω. Σε μαθαίνει ο κόσμος,το ένα φέρνει το άλλο ". Ο Ντανίλο είναι γιος γνωστού δεξιού πολιτικού της Αλβανίας (" αν καιδεν ήταν ποτέ με τον Μπερίσα "), η μητέρα του υπήρξε δασκάλα πιάνου και ο αδελφός του ζει και εργάζεται σήμερα στην Αμερική. Προικισμένος με όλα τα αγαθά. Στη Λυρική Σκηνή έγινε δεκτός το 1997 έπειτα από οντισιόν. Πήρε το σκήπτρο του πρώτου σολίστ το 2001, αν και τον είχαν εμπιστευτεί σε ρόλους σολίστ σε πολλές παραστάσεις πριν από αυτό. "Παρ΄ ότι ή μουν σε καλό επίπεδο όταν ήρθα από την Αλβανία, έπρεπε να δουλέψω σκληρά και κυρίως να ωριμάσω ώστε να ωριμάσει και η εκφραστική μου.Τότε φτάνεις σε καλύτερο επίπεδο.Δεν αρκεί ποτέ μόνο το ταλέντο.Πρέπει να είσαι συνεργάσιμος με όλους,πολλά πράγματα παίζουν ρόλο.Με πολλή θέληση και ιδρώτα,μπορείς να καταφέρεις πολλά πράγματα.Θέλω να προχωρήσω κι άλλο.Ο χορός είναι η ζωή μου,συνεργάζομαι και με ομάδες σύγχρονου χορού ". Αυτή την περίοδο ο Ντανίλο ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην "Ηλέκτρα", μια σύγχρονη παράσταση χοροθεάτρου της γνωστής χορογράφου Σοφίας Σπυράτου (28 και 29/3).

Πρόκειται λοιπόν για έναν Αλβανό, που ξεπέρασε σε επιδόσεις τους Ελληνες, σε έναν πολύ απαιτητικό χώρο. Σε αντιδιαστολή με τη φήμη που αμαυρώνει τους συμπατριώτες του στην Ελλάδα, αυτός θα μπορούσε να ξιπάζεται, αλλά δεν διακρίνεις ίχνος υπεροψίας στο πρόσωπό του. " Είμαι 11 χρόνια εδώ και σκέφτομαι πλέον σαν Ελληνας,τουλάχιστον ξέρω πώς λειτουργούν τα πράγματα.Η γενικότερη κοινωνία έχει φτιάξει πολύ,δεν είναι όπως ήταν στα πρώτα μου χρόνια.Χωρίς να θέλω να κατηγοριοποιήσω τους ανθρώπους,τον ρατσισμό τον ένιωθες περισσότερο στους απλούς ανθρώπους,στους ταξιτζήδες,στους αστυνομικούς.Οι ταξιτζήδες ρωτούσαν "από πού είστε" και η αντίδρασή τους ήταν πάντα "υπάρχουν ωραία παιδιά στην Αλβανία;".Οταν τους λέγαμε ότι χορεύουμε στη Λυρική,οι περισσότεροι απαντούσαν "τι είναι αυτό",άλλοι πάλι μας έλεγαν "μπράβο" ". Στην κλειστή ελίτ των χορευτών όμως δεν γίνονται διακρίσεις φυλετικού τύπου. " Εμείς οι καλλιτέχνες δεν έχουμε σύνορα και αυτό ισχύει σε όλες τις χώρες.Αυτό το ξέρουν και έλληνες χορευτές που υπήρξαν μετανάστες.O φθόνος περιορίζεται σε καλλιτεχνικό επίπεδο ". Η ραχοκοκαλιά του όμως ως χορευτή ήταν ήδη πολύ γερή: είχε χτιστεί στην Ακαδημία Χορού των Τιράνων. " Λόγω κομμουνισμού,ο χορός ακολουθούσε το ρωσικό σύστημα και η διδασκαλία ήταν πολύ υψηλού επιπέδου.Εκαναν αίτηση 100 αγόρια και έπαιρναν τους τρεις.Είχαμε μεγάλους δασκάλους, σπουδασμένους στη Μόσχα και σε όλο τον κόσμο.Ηταν ένα όνειρο να σε κάνουν δεκτό.Ο χορευτής στην Αλβανία θεωρείται το ίδιο σημαντικός με τον ηθοποιό,τον μουσικό... Περπατούσαμε στους δρόμους και μας ζητούσαν αυτόγραφο.Σε όλες τις ανατολικές χώρες είναι έτσι " θυμάται σήμερα ο Ντανίλο. Ως γνωστόν, όλο το ανατολικό μπλοκ, εμποτισμένο από το σοβιετικό σύστημα, χρησιμοποίησε τις τέχνες για λόγους προπαγανδιστικούς και ωφελιμιστικούς αλλά αυτή η σχέση κράτους και τεχνών πολλές φορές οδήγησε σε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα και σε καινοτομίες (βλέπε: τη ρωσική πρωτοπορία στα εικαστικά). Ολόκληρες κοινωνίες γαλουχήθηκαν δίπλα σε καλλιτεχνικά δρώμενα- " οι γονείς μας μάς πήγαιναν συνέχεια στο Θέατρο των Τιράνων".

Η άφιξή τους στην Ελλάδα λοιπόν κάλυψε ένα μεγάλο κενό, την έλλειψη ελλήνων καλών χορευτών: " Επικρατεί η μάλλον εσφαλμένη αντίληψη ότι αν πας τον γιο σου να μάθει χορό,θα γίνει εξορισμού γκέι.Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και αν τον πάει σε μάθημα ποδοσφαίρου ή μποξ,αν είναι να γίνει ομοφυλόφιλος,θα γίνει ανεξάρτητα από αυτό ". Μιρέλα Ρούτση,
μουσικός

"Το βιολοντσέλο μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς, από τα έξι μου χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές μου στο Μουσικό Λύκειο, έγινα δεκτή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αλβανίας, από όπου αποφοίτησα με άριστα. Μπορεί να υπερισχύει η άποψη ότι όταν πηγαίνεις κάπου ως μετανάστης οι λόγοι που σε παρακινούν είναι οικονομικοί, εγώ όμως ήρθα στη χώρα σας το 1997 για προσωπικούς λόγους. Στην Αλβανία δούλευα σε ωδείο ως καθηγήτρια βιολοντσέλου. Προτού έλθω στην Ελλάδα είχα ήδη φίλους μουσικούς που είχαν γίνει αποδεκτοί σε ορχήστρες της χώρας σας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Ηρθα με αυτοπεποίθηση ότι θα τα κατάφερνα, δεν υπήρχε περίπτωση να συμβιβαστώ με κάποιο επάγγελμα που θα ήταν άσχετο με τη μουσική. Υστερα από οκτώ μήνες αναζήτησης έγινα δεκτή στην Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στην οποία βρίσκομαι πλέον εδώ και μία δεκαετία ως πρώτο τσέλο. Ευτυχώς για μένα, ο ρατσισμός βρίσκεται έξω από τον χώρο της δουλειάς μου, μια και έχω να κάνω καθημερινά με ανθρώπους καλλιεργημένους. Η απίστευτη γραφειοκρατία όμως έρχεται να σου θυμίσει ότι είσαι "ξένος". Στις συμβάσεις εργασίας κρίνεται πάντα ποιος είναι Ελληνας και ποιος Αλβανός. Στη συγκεκριμένη ορχήστρα παίζουν έξι Αλβανοί, περισσότεροι από 15 Βορειοηπειρώτες, έχουμε κορυφαίες θέσεις, και όμως δεν πληρωνόμαστε το ίδιο με τους έλληνες συναδέλφους μας λόγω υπηκοότητας. Καθώς λοιπόν δεν μπορούμε να ζήσουμε αποκλειστικά από τα χρήματα της ορχήστρας, αναγκαζόμαστε να κάνουμε και άλλες συνεργασίες, προκειμένου να επιβιώσουμε. Χωρίς να φταίει ούτε ο δήμαρχος ούτε ο διευθυντής της ορχήστρας, που βάζουν τα δυνατά τους, είμαι τρεις μήνες απλήρωτη μολονότι είμαι παντρεμένη με Ελληνα και υποτίθεται ότι έπρεπε να είχα κάποιες διευκολύνσεις με το μέρος μου. Ισως λοιπόν να φταίει το σύστημα, όπως συνηθίζετε να λέτε στην Ελλάδα".

Ενρι Τσανάϊ, φωτογράφος

"Ηρθα στην Ελλάδα το 1991, σε ηλικία 11 ετών. Σπούδασα φωτογραφία και δούλεψα επί δύο χρόνια σε περιοδικά μόδας. Το 2007 έγινα δεκτός στο σεμινάριο "City Streets" που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο με τη σφραγίδα του Νίκου Οικονομόπουλου. Το project ήταν να φωτογραφίσουμε μετανάστες και, μια και ήμουν ο ίδιος μετανάστης, είχε διπλό ενδιαφέρον για μένα να βρίσκομαι ξαφνικά πίσω από τον φακό, να είμαι ο παρατηρητής και όχι ο παρατηρούμενος. Από τη συγκεκριμένη δουλειά προέκυψε μια ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα. Σήμερα δουλεύω για τα περιοδικά "Ταχυδρόμος" και "ΒΗΜΑgazinο" και στον ελεύθερο χρόνο μου επιστρέφω στα πάτρια εδάφη και φωτογραφίζω. Το θέμα του ρατσισμού δεν με αγγίζει όπως με άγγιζε τα πρώτα χρόνια που είχα έρθει. Μεγαλώνοντας αποκτάς αντισώματα. Αν το καλοσκεφτούμε, έχοντας ζήσει 18 ολόκληρα χρόνια στην Ελλάδα, τα ουσιαστικότερα βιώματά μου είναι εδώ. Το πιο αστείο που μου συνέβη πρόσφατα είναι όταν πήγα στην Αλβανία με έλληνα φίλο μου και όταν μίλησα σε μια πωλήτρια εκείνη μου είπε: "Μωρέ, μπράβο! Πολύ ωραία τα έχεις μάθει τα αλβανικά!". Τελικά, στην Αλβανία νιώθω τουρίστας και στην Ελλάδα... αλβανός τουρίστας!".

"Για έναν άνθρωπο που έρχεται στην Ελλάδα και προσπαθεί να μπει στο θέατρο είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με βοήθησε το γεγονός ότι σπούδασα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Συνάντησα από το πρώτο έτος τον Θόδωρο Τερζόπουλο και δούλεψα μαζί του για τρία χρόνια παράλληλα με τις σπουδές μου. Από εκεί με είδαν και άλλοι σκηνοθέτες όπως ο Δημήτρης Μαυρίκιος, η Μάγια Λυμπεροπούλου, ο Αντώνης Αντύπας, η Ρούλα Πατεράκη. Στάθηκα τυχερός γιατί με επέλεξε αυτός ο άνθρωπος, ουσιαστικά από την αρχή βρήκα δουλειά, μόλις 20 ετών. Γνωρίζω όμως και άλλους ανθρώπους, ηθοποιούς από την Αλβανία οι οποίοι είτε δεν κατάφεραν να βρουν δουλειά στο θέατρο είτε δεν τα κατάφεραν οικονομικά. Οι δυσκολίες στη γλώσσα δεν τους βοήθησαν να αφομοιωθούν.

Στο θέατρο λόγω καταγωγής από το ανατολικό μπλοκ τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα. Δεν υπήρχε ο ρατσισμός που υπήρχε στον δρόμο, ήταν ένας άλλος κόσμος. Φυσικά, υπήρξαν στιγμές που βίωσα τον ρατσισμό. Κάποιοι φίλοι μου ηθοποιοί μου μετέφεραν πως συνάδελφοι ηθοποιοί τους έλεγαν: "Ποιος είναι αυτός από την Αλβανία που παίρνει πρώτους ρόλους;". Φυσικά, αυτά δεν ειπώθηκαν ποτέ ενώπιόν μου, μόνο πίσω από την πλάτη μου. Στην αρχή υπήρχε μια παγωμάρα αλλά αυτό το θεωρώ λογικό. Το ξένο ξενίζει και είναι απολύτως φυσικό και κατανοητό. Ακόμη και στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας όταν έρχονται ηθοποιοί Αλβανοί από το Κόσσοβο υπάρχει μια δυσκολία.

Τώρα πλέον τα πράγματα είναι πολύ καλά για μένα και νιώθω τυχερός που είμαι στην Ελλάδα.

Υπάρχουν συμμαθητές μου που πήγαν στο Λονδίνο και στην Ισπανία και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Στην Ελλάδα μας έχουν αγκαλιάσει ακόμη και όταν δεν το αξίζαμε. Κάποιοι σκηνοθέτες μάλλον λόγω αριστερής καταβολής είπαν "θα πάρω το παιδί από την Αλβανία" και δεν πήραν κάποιον Ελληνα που ενδεχομένως να ήταν και καλύτερος από μένα. Είναι εκπληκτικό μάλιστα το γεγονός ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα και βραβεύτηκα. Δεν με αγκάλιασαν απλά στην Ελλάδα, με χάιδεψαν".

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ρεπορταζ κατερινα δαφερμου αστεροπη λαζαριδου αφροδιτη γραμμελη

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτοί τα κατάφεραν - Αλβανοί καλλιτέχνες που διαπρέπουν στην Ελλάδα - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη.

# data[].attributes.body
Ενρι Τσανάϊ, φωτογράφος
«Ηρθα στην Ελλάδα το 1991, σε ηλικία 11 ετών. Σπούδασα φωτογραφία και δούλεψα επί δύο χρόνια σε περιοδικά μόδας. Το 2007 έγινα δεκτός στο σεμινάριο “City Streets” που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο με τη σφραγίδα του Νίκου Οικονομόπουλου. Το project ήταν να φωτογραφίσουμε μετανάστες και, μια και ήμουν ο ίδιος μετανάστης, είχε διπλό ενδιαφέρον για μένα να βρίσκομαι ξαφνικά πίσω από τον φακό, να είμαι ο παρατηρητής και όχι ο παρατηρούμενος. Από τη συγκεκριμένη δουλειά προέκυψε μια ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα. Σήμερα δουλεύω για τα περιοδικά “Ταχυδρόμος” και “ΒΗΜΑgazinο” και στον ελεύθερο χρόνο μου επιστρέφω στα πάτρια εδάφη και φωτογραφίζω. Το θέμα του ρατσισμού δεν με αγγίζει όπως με άγγιζε τα πρώτα χρόνια που είχα έρθει. Μεγαλώνοντας αποκτάς αντισώματα. Αν το καλοσκεφτούμε, έχοντας ζήσει 18 ολόκληρα χρόνια στην Ελλάδα, τα ουσιαστικότερα βιώματά μου είναι εδώ. Το πιο αστείο που μου συνέβη πρόσφατα είναι όταν πήγα στην Αλβανία με έλληνα φίλο μου και όταν μίλησα σε μια πωλήτρια εκείνη μου είπε: “Μωρέ, μπράβο! Πολύ ωραία τα έχεις μάθει τα αλβανικά!”. Τελικά, στην Αλβανία νιώθω τουρίστας και στην Ελλάδα… αλβανός τουρίστας!».

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη. Στον χορό, στη μουσική, στην υποκριτική, στη σκηνοθεσία και στη φωτογραφία επέδειξαν απαράμιλλη δεξιοτεχνία ξεπερνώντας πολλές φορές τους έλληνες ομοτέχνους τους. Αν λοιπόν η πιο πολυπληθής και τόσο συγγενική μας μειονότητα είναι συχνά παραγκωνισμένη, αυτή τη φορά βγαίνει ασπροπρόσωπη. Οπως μας είπε και ένας από αυτούς, "οι καλλιτέχνες δεν γνωρίζουν σύνορα"... Υπάρχει ένας μύθος, ότι ο πρώτος χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής, ο Αλβανός Ντανίλο Ζέκα , έφτασε στην Ελλάδα ξυπόλυτος με τα πόδια. Ο θρύλος απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκε: Απορρέει αφενός από την καταγωγή του και αφετέρου από την ελλειμματική χορευτική παιδεία στην Ελλάδα. Οι θετικές συνέπειες αυτού του φαινομένου πολλαπλασιάζονται αφού σχεδόν οι μισοί από τους άνδρες χορευτές που απαρτίζουν το corps de ballet της Λυρικής κατάγονται από την Αλβανία.

Ο Ντανίλο ήρθε στην Ελλάδα το 1997, όταν " η Αλβανία κατέρρεε με τις "πυραμίδες",όλοι έχαναν τα λεφτά τους και ο κόσμος είχε πάρει τα όπλα ". Κατέφθασε όμως μέσω επίσημης οδού προσκεκλημένος σε παράσταση σύγχρονου χορού με την ομάδα του γνωστού χορογράφου Χάρη Μανταφούνη. " Ημουν τυχερός.Είχα μόλις τελειώσει το σχολείο και βρισκόμουν στην Ελβετία όπου διδασκόμουν τη σύγχρονη τεχνική. Η συμφωνία ήταν να μείνω για τρεις μήνες,αλλά δεν ξαναγύρισα πίσω. Σε μαθαίνει ο κόσμος,το ένα φέρνει το άλλο ". Ο Ντανίλο είναι γιος γνωστού δεξιού πολιτικού της Αλβανίας (" αν καιδεν ήταν ποτέ με τον Μπερίσα "), η μητέρα του υπήρξε δασκάλα πιάνου και ο αδελφός του ζει και εργάζεται σήμερα στην Αμερική. Προικισμένος με όλα τα αγαθά. Στη Λυρική Σκηνή έγινε δεκτός το 1997 έπειτα από οντισιόν. Πήρε το σκήπτρο του πρώτου σολίστ το 2001, αν και τον είχαν εμπιστευτεί σε ρόλους σολίστ σε πολλές παραστάσεις πριν από αυτό. "Παρ΄ ότι ή μουν σε καλό επίπεδο όταν ήρθα από την Αλβανία, έπρεπε να δουλέψω σκληρά και κυρίως να ωριμάσω ώστε να ωριμάσει και η εκφραστική μου.Τότε φτάνεις σε καλύτερο επίπεδο.Δεν αρκεί ποτέ μόνο το ταλέντο.Πρέπει να είσαι συνεργάσιμος με όλους,πολλά πράγματα παίζουν ρόλο.Με πολλή θέληση και ιδρώτα,μπορείς να καταφέρεις πολλά πράγματα.Θέλω να προχωρήσω κι άλλο.Ο χορός είναι η ζωή μου,συνεργάζομαι και με ομάδες σύγχρονου χορού ". Αυτή την περίοδο ο Ντανίλο ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην "Ηλέκτρα", μια σύγχρονη παράσταση χοροθεάτρου της γνωστής χορογράφου Σοφίας Σπυράτου (28 και 29/3).

Πρόκειται λοιπόν για έναν Αλβανό, που ξεπέρασε σε επιδόσεις τους Ελληνες, σε έναν πολύ απαιτητικό χώρο. Σε αντιδιαστολή με τη φήμη που αμαυρώνει τους συμπατριώτες του στην Ελλάδα, αυτός θα μπορούσε να ξιπάζεται, αλλά δεν διακρίνεις ίχνος υπεροψίας στο πρόσωπό του. " Είμαι 11 χρόνια εδώ και σκέφτομαι πλέον σαν Ελληνας,τουλάχιστον ξέρω πώς λειτουργούν τα πράγματα.Η γενικότερη κοινωνία έχει φτιάξει πολύ,δεν είναι όπως ήταν στα πρώτα μου χρόνια.Χωρίς να θέλω να κατηγοριοποιήσω τους ανθρώπους,τον ρατσισμό τον ένιωθες περισσότερο στους απλούς ανθρώπους,στους ταξιτζήδες,στους αστυνομικούς.Οι ταξιτζήδες ρωτούσαν "από πού είστε" και η αντίδρασή τους ήταν πάντα "υπάρχουν ωραία παιδιά στην Αλβανία;".Οταν τους λέγαμε ότι χορεύουμε στη Λυρική,οι περισσότεροι απαντούσαν "τι είναι αυτό",άλλοι πάλι μας έλεγαν "μπράβο" ". Στην κλειστή ελίτ των χορευτών όμως δεν γίνονται διακρίσεις φυλετικού τύπου. " Εμείς οι καλλιτέχνες δεν έχουμε σύνορα και αυτό ισχύει σε όλες τις χώρες.Αυτό το ξέρουν και έλληνες χορευτές που υπήρξαν μετανάστες.O φθόνος περιορίζεται σε καλλιτεχνικό επίπεδο ". Η ραχοκοκαλιά του όμως ως χορευτή ήταν ήδη πολύ γερή: είχε χτιστεί στην Ακαδημία Χορού των Τιράνων. " Λόγω κομμουνισμού,ο χορός ακολουθούσε το ρωσικό σύστημα και η διδασκαλία ήταν πολύ υψηλού επιπέδου.Εκαναν αίτηση 100 αγόρια και έπαιρναν τους τρεις.Είχαμε μεγάλους δασκάλους, σπουδασμένους στη Μόσχα και σε όλο τον κόσμο.Ηταν ένα όνειρο να σε κάνουν δεκτό.Ο χορευτής στην Αλβανία θεωρείται το ίδιο σημαντικός με τον ηθοποιό,τον μουσικό... Περπατούσαμε στους δρόμους και μας ζητούσαν αυτόγραφο.Σε όλες τις ανατολικές χώρες είναι έτσι " θυμάται σήμερα ο Ντανίλο. Ως γνωστόν, όλο το ανατολικό μπλοκ, εμποτισμένο από το σοβιετικό σύστημα, χρησιμοποίησε τις τέχνες για λόγους προπαγανδιστικούς και ωφελιμιστικούς αλλά αυτή η σχέση κράτους και τεχνών πολλές φορές οδήγησε σε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα και σε καινοτομίες (βλέπε: τη ρωσική πρωτοπορία στα εικαστικά). Ολόκληρες κοινωνίες γαλουχήθηκαν δίπλα σε καλλιτεχνικά δρώμενα- " οι γονείς μας μάς πήγαιναν συνέχεια στο Θέατρο των Τιράνων".

Η άφιξή τους στην Ελλάδα λοιπόν κάλυψε ένα μεγάλο κενό, την έλλειψη ελλήνων καλών χορευτών: " Επικρατεί η μάλλον εσφαλμένη αντίληψη ότι αν πας τον γιο σου να μάθει χορό,θα γίνει εξορισμού γκέι.Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και αν τον πάει σε μάθημα ποδοσφαίρου ή μποξ,αν είναι να γίνει ομοφυλόφιλος,θα γίνει ανεξάρτητα από αυτό ". Μιρέλα Ρούτση,
μουσικός

"Το βιολοντσέλο μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς, από τα έξι μου χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές μου στο Μουσικό Λύκειο, έγινα δεκτή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αλβανίας, από όπου αποφοίτησα με άριστα. Μπορεί να υπερισχύει η άποψη ότι όταν πηγαίνεις κάπου ως μετανάστης οι λόγοι που σε παρακινούν είναι οικονομικοί, εγώ όμως ήρθα στη χώρα σας το 1997 για προσωπικούς λόγους. Στην Αλβανία δούλευα σε ωδείο ως καθηγήτρια βιολοντσέλου. Προτού έλθω στην Ελλάδα είχα ήδη φίλους μουσικούς που είχαν γίνει αποδεκτοί σε ορχήστρες της χώρας σας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Ηρθα με αυτοπεποίθηση ότι θα τα κατάφερνα, δεν υπήρχε περίπτωση να συμβιβαστώ με κάποιο επάγγελμα που θα ήταν άσχετο με τη μουσική. Υστερα από οκτώ μήνες αναζήτησης έγινα δεκτή στην Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στην οποία βρίσκομαι πλέον εδώ και μία δεκαετία ως πρώτο τσέλο. Ευτυχώς για μένα, ο ρατσισμός βρίσκεται έξω από τον χώρο της δουλειάς μου, μια και έχω να κάνω καθημερινά με ανθρώπους καλλιεργημένους. Η απίστευτη γραφειοκρατία όμως έρχεται να σου θυμίσει ότι είσαι "ξένος". Στις συμβάσεις εργασίας κρίνεται πάντα ποιος είναι Ελληνας και ποιος Αλβανός. Στη συγκεκριμένη ορχήστρα παίζουν έξι Αλβανοί, περισσότεροι από 15 Βορειοηπειρώτες, έχουμε κορυφαίες θέσεις, και όμως δεν πληρωνόμαστε το ίδιο με τους έλληνες συναδέλφους μας λόγω υπηκοότητας. Καθώς λοιπόν δεν μπορούμε να ζήσουμε αποκλειστικά από τα χρήματα της ορχήστρας, αναγκαζόμαστε να κάνουμε και άλλες συνεργασίες, προκειμένου να επιβιώσουμε. Χωρίς να φταίει ούτε ο δήμαρχος ούτε ο διευθυντής της ορχήστρας, που βάζουν τα δυνατά τους, είμαι τρεις μήνες απλήρωτη μολονότι είμαι παντρεμένη με Ελληνα και υποτίθεται ότι έπρεπε να είχα κάποιες διευκολύνσεις με το μέρος μου. Ισως λοιπόν να φταίει το σύστημα, όπως συνηθίζετε να λέτε στην Ελλάδα".

Ενρι Τσανάϊ, φωτογράφος

"Ηρθα στην Ελλάδα το 1991, σε ηλικία 11 ετών. Σπούδασα φωτογραφία και δούλεψα επί δύο χρόνια σε περιοδικά μόδας. Το 2007 έγινα δεκτός στο σεμινάριο "City Streets" που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο με τη σφραγίδα του Νίκου Οικονομόπουλου. Το project ήταν να φωτογραφίσουμε μετανάστες και, μια και ήμουν ο ίδιος μετανάστης, είχε διπλό ενδιαφέρον για μένα να βρίσκομαι ξαφνικά πίσω από τον φακό, να είμαι ο παρατηρητής και όχι ο παρατηρούμενος. Από τη συγκεκριμένη δουλειά προέκυψε μια ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα. Σήμερα δουλεύω για τα περιοδικά "Ταχυδρόμος" και "ΒΗΜΑgazinο" και στον ελεύθερο χρόνο μου επιστρέφω στα πάτρια εδάφη και φωτογραφίζω. Το θέμα του ρατσισμού δεν με αγγίζει όπως με άγγιζε τα πρώτα χρόνια που είχα έρθει. Μεγαλώνοντας αποκτάς αντισώματα. Αν το καλοσκεφτούμε, έχοντας ζήσει 18 ολόκληρα χρόνια στην Ελλάδα, τα ουσιαστικότερα βιώματά μου είναι εδώ. Το πιο αστείο που μου συνέβη πρόσφατα είναι όταν πήγα στην Αλβανία με έλληνα φίλο μου και όταν μίλησα σε μια πωλήτρια εκείνη μου είπε: "Μωρέ, μπράβο! Πολύ ωραία τα έχεις μάθει τα αλβανικά!". Τελικά, στην Αλβανία νιώθω τουρίστας και στην Ελλάδα... αλβανός τουρίστας!".

"Για έναν άνθρωπο που έρχεται στην Ελλάδα και προσπαθεί να μπει στο θέατρο είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με βοήθησε το γεγονός ότι σπούδασα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Συνάντησα από το πρώτο έτος τον Θόδωρο Τερζόπουλο και δούλεψα μαζί του για τρία χρόνια παράλληλα με τις σπουδές μου. Από εκεί με είδαν και άλλοι σκηνοθέτες όπως ο Δημήτρης Μαυρίκιος, η Μάγια Λυμπεροπούλου, ο Αντώνης Αντύπας, η Ρούλα Πατεράκη. Στάθηκα τυχερός γιατί με επέλεξε αυτός ο άνθρωπος, ουσιαστικά από την αρχή βρήκα δουλειά, μόλις 20 ετών. Γνωρίζω όμως και άλλους ανθρώπους, ηθοποιούς από την Αλβανία οι οποίοι είτε δεν κατάφεραν να βρουν δουλειά στο θέατρο είτε δεν τα κατάφεραν οικονομικά. Οι δυσκολίες στη γλώσσα δεν τους βοήθησαν να αφομοιωθούν.

Στο θέατρο λόγω καταγωγής από το ανατολικό μπλοκ τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα. Δεν υπήρχε ο ρατσισμός που υπήρχε στον δρόμο, ήταν ένας άλλος κόσμος. Φυσικά, υπήρξαν στιγμές που βίωσα τον ρατσισμό. Κάποιοι φίλοι μου ηθοποιοί μου μετέφεραν πως συνάδελφοι ηθοποιοί τους έλεγαν: "Ποιος είναι αυτός από την Αλβανία που παίρνει πρώτους ρόλους;". Φυσικά, αυτά δεν ειπώθηκαν ποτέ ενώπιόν μου, μόνο πίσω από την πλάτη μου. Στην αρχή υπήρχε μια παγωμάρα αλλά αυτό το θεωρώ λογικό. Το ξένο ξενίζει και είναι απολύτως φυσικό και κατανοητό. Ακόμη και στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας όταν έρχονται ηθοποιοί Αλβανοί από το Κόσσοβο υπάρχει μια δυσκολία.

Τώρα πλέον τα πράγματα είναι πολύ καλά για μένα και νιώθω τυχερός που είμαι στην Ελλάδα.

Υπάρχουν συμμαθητές μου που πήγαν στο Λονδίνο και στην Ισπανία και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Στην Ελλάδα μας έχουν αγκαλιάσει ακόμη και όταν δεν το αξίζαμε. Κάποιοι σκηνοθέτες μάλλον λόγω αριστερής καταβολής είπαν "θα πάρω το παιδί από την Αλβανία" και δεν πήραν κάποιον Ελληνα που ενδεχομένως να ήταν και καλύτερος από μένα. Είναι εκπληκτικό μάλιστα το γεγονός ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα και βραβεύτηκα. Δεν με αγκάλιασαν απλά στην Ελλάδα, με χάιδεψαν".

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ρεπορταζ κατερινα δαφερμου αστεροπη λαζαριδου αφροδιτη γραμμελη

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτοί τα κατάφεραν - Αλβανοί καλλιτέχνες που διαπρέπουν στην Ελλάδα - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη.

# data[].attributes.body
Μιρέλα Ρούτση,
μουσικός

«Το βιολοντσέλο μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς, από τα έξι μου χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές μου στο Μουσικό Λύκειο, έγινα δεκτή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αλβανίας, από όπου αποφοίτησα με άριστα. Μπορεί να υπερισχύει η άποψη ότι όταν πηγαίνεις κάπου ως μετανάστης οι λόγοι που σε παρακινούν είναι οικονομικοί, εγώ όμως ήρθα στη χώρα σας το 1997 για προσωπικούς λόγους. Στην Αλβανία δούλευα σε ωδείο ως καθηγήτρια βιολοντσέλου. Προτού έλθω στην Ελλάδα είχα ήδη φίλους μουσικούς που είχαν γίνει αποδεκτοί σε ορχήστρες της χώρας σας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. ' Ηρθα με αυτοπεποίθηση ότι θα τα κατάφερνα, δεν υπήρχε περίπτωση να συμβιβαστώ με κάποιο επάγγελμα που θα ήταν άσχετο με τη μουσική. Υστερα από οκτώ μήνες αναζήτησης έγινα δεκτή στην Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στην οποία βρίσκομαι πλέον εδώ και μία δεκαετία ως πρώτο τσέλο. Ευτυχώς για μένα, ο ρατσισμός βρίσκεται έξω από τον χώρο της δουλειάς μου, μια και έχω να κάνω καθημερινά με ανθρώπους καλλιεργημένους. Η απίστευτη γραφειοκρατία όμως έρχεται να σου θυμίσει ότι είσαι “ξένος”.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη. Στον χορό, στη μουσική, στην υποκριτική, στη σκηνοθεσία και στη φωτογραφία επέδειξαν απαράμιλλη δεξιοτεχνία ξεπερνώντας πολλές φορές τους έλληνες ομοτέχνους τους. Αν λοιπόν η πιο πολυπληθής και τόσο συγγενική μας μειονότητα είναι συχνά παραγκωνισμένη, αυτή τη φορά βγαίνει ασπροπρόσωπη. Οπως μας είπε και ένας από αυτούς, "οι καλλιτέχνες δεν γνωρίζουν σύνορα"... Υπάρχει ένας μύθος, ότι ο πρώτος χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής, ο Αλβανός Ντανίλο Ζέκα , έφτασε στην Ελλάδα ξυπόλυτος με τα πόδια. Ο θρύλος απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκε: Απορρέει αφενός από την καταγωγή του και αφετέρου από την ελλειμματική χορευτική παιδεία στην Ελλάδα. Οι θετικές συνέπειες αυτού του φαινομένου πολλαπλασιάζονται αφού σχεδόν οι μισοί από τους άνδρες χορευτές που απαρτίζουν το corps de ballet της Λυρικής κατάγονται από την Αλβανία.

Ο Ντανίλο ήρθε στην Ελλάδα το 1997, όταν " η Αλβανία κατέρρεε με τις "πυραμίδες",όλοι έχαναν τα λεφτά τους και ο κόσμος είχε πάρει τα όπλα ". Κατέφθασε όμως μέσω επίσημης οδού προσκεκλημένος σε παράσταση σύγχρονου χορού με την ομάδα του γνωστού χορογράφου Χάρη Μανταφούνη. " Ημουν τυχερός.Είχα μόλις τελειώσει το σχολείο και βρισκόμουν στην Ελβετία όπου διδασκόμουν τη σύγχρονη τεχνική. Η συμφωνία ήταν να μείνω για τρεις μήνες,αλλά δεν ξαναγύρισα πίσω. Σε μαθαίνει ο κόσμος,το ένα φέρνει το άλλο ". Ο Ντανίλο είναι γιος γνωστού δεξιού πολιτικού της Αλβανίας (" αν καιδεν ήταν ποτέ με τον Μπερίσα "), η μητέρα του υπήρξε δασκάλα πιάνου και ο αδελφός του ζει και εργάζεται σήμερα στην Αμερική. Προικισμένος με όλα τα αγαθά. Στη Λυρική Σκηνή έγινε δεκτός το 1997 έπειτα από οντισιόν. Πήρε το σκήπτρο του πρώτου σολίστ το 2001, αν και τον είχαν εμπιστευτεί σε ρόλους σολίστ σε πολλές παραστάσεις πριν από αυτό. "Παρ΄ ότι ή μουν σε καλό επίπεδο όταν ήρθα από την Αλβανία, έπρεπε να δουλέψω σκληρά και κυρίως να ωριμάσω ώστε να ωριμάσει και η εκφραστική μου.Τότε φτάνεις σε καλύτερο επίπεδο.Δεν αρκεί ποτέ μόνο το ταλέντο.Πρέπει να είσαι συνεργάσιμος με όλους,πολλά πράγματα παίζουν ρόλο.Με πολλή θέληση και ιδρώτα,μπορείς να καταφέρεις πολλά πράγματα.Θέλω να προχωρήσω κι άλλο.Ο χορός είναι η ζωή μου,συνεργάζομαι και με ομάδες σύγχρονου χορού ". Αυτή την περίοδο ο Ντανίλο ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην "Ηλέκτρα", μια σύγχρονη παράσταση χοροθεάτρου της γνωστής χορογράφου Σοφίας Σπυράτου (28 και 29/3).

Πρόκειται λοιπόν για έναν Αλβανό, που ξεπέρασε σε επιδόσεις τους Ελληνες, σε έναν πολύ απαιτητικό χώρο. Σε αντιδιαστολή με τη φήμη που αμαυρώνει τους συμπατριώτες του στην Ελλάδα, αυτός θα μπορούσε να ξιπάζεται, αλλά δεν διακρίνεις ίχνος υπεροψίας στο πρόσωπό του. " Είμαι 11 χρόνια εδώ και σκέφτομαι πλέον σαν Ελληνας,τουλάχιστον ξέρω πώς λειτουργούν τα πράγματα.Η γενικότερη κοινωνία έχει φτιάξει πολύ,δεν είναι όπως ήταν στα πρώτα μου χρόνια.Χωρίς να θέλω να κατηγοριοποιήσω τους ανθρώπους,τον ρατσισμό τον ένιωθες περισσότερο στους απλούς ανθρώπους,στους ταξιτζήδες,στους αστυνομικούς.Οι ταξιτζήδες ρωτούσαν "από πού είστε" και η αντίδρασή τους ήταν πάντα "υπάρχουν ωραία παιδιά στην Αλβανία;".Οταν τους λέγαμε ότι χορεύουμε στη Λυρική,οι περισσότεροι απαντούσαν "τι είναι αυτό",άλλοι πάλι μας έλεγαν "μπράβο" ". Στην κλειστή ελίτ των χορευτών όμως δεν γίνονται διακρίσεις φυλετικού τύπου. " Εμείς οι καλλιτέχνες δεν έχουμε σύνορα και αυτό ισχύει σε όλες τις χώρες.Αυτό το ξέρουν και έλληνες χορευτές που υπήρξαν μετανάστες.O φθόνος περιορίζεται σε καλλιτεχνικό επίπεδο ". Η ραχοκοκαλιά του όμως ως χορευτή ήταν ήδη πολύ γερή: είχε χτιστεί στην Ακαδημία Χορού των Τιράνων. " Λόγω κομμουνισμού,ο χορός ακολουθούσε το ρωσικό σύστημα και η διδασκαλία ήταν πολύ υψηλού επιπέδου.Εκαναν αίτηση 100 αγόρια και έπαιρναν τους τρεις.Είχαμε μεγάλους δασκάλους, σπουδασμένους στη Μόσχα και σε όλο τον κόσμο.Ηταν ένα όνειρο να σε κάνουν δεκτό.Ο χορευτής στην Αλβανία θεωρείται το ίδιο σημαντικός με τον ηθοποιό,τον μουσικό... Περπατούσαμε στους δρόμους και μας ζητούσαν αυτόγραφο.Σε όλες τις ανατολικές χώρες είναι έτσι " θυμάται σήμερα ο Ντανίλο. Ως γνωστόν, όλο το ανατολικό μπλοκ, εμποτισμένο από το σοβιετικό σύστημα, χρησιμοποίησε τις τέχνες για λόγους προπαγανδιστικούς και ωφελιμιστικούς αλλά αυτή η σχέση κράτους και τεχνών πολλές φορές οδήγησε σε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα και σε καινοτομίες (βλέπε: τη ρωσική πρωτοπορία στα εικαστικά). Ολόκληρες κοινωνίες γαλουχήθηκαν δίπλα σε καλλιτεχνικά δρώμενα- " οι γονείς μας μάς πήγαιναν συνέχεια στο Θέατρο των Τιράνων".

Η άφιξή τους στην Ελλάδα λοιπόν κάλυψε ένα μεγάλο κενό, την έλλειψη ελλήνων καλών χορευτών: " Επικρατεί η μάλλον εσφαλμένη αντίληψη ότι αν πας τον γιο σου να μάθει χορό,θα γίνει εξορισμού γκέι.Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και αν τον πάει σε μάθημα ποδοσφαίρου ή μποξ,αν είναι να γίνει ομοφυλόφιλος,θα γίνει ανεξάρτητα από αυτό ". Μιρέλα Ρούτση,
μουσικός

"Το βιολοντσέλο μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς, από τα έξι μου χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές μου στο Μουσικό Λύκειο, έγινα δεκτή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αλβανίας, από όπου αποφοίτησα με άριστα. Μπορεί να υπερισχύει η άποψη ότι όταν πηγαίνεις κάπου ως μετανάστης οι λόγοι που σε παρακινούν είναι οικονομικοί, εγώ όμως ήρθα στη χώρα σας το 1997 για προσωπικούς λόγους. Στην Αλβανία δούλευα σε ωδείο ως καθηγήτρια βιολοντσέλου. Προτού έλθω στην Ελλάδα είχα ήδη φίλους μουσικούς που είχαν γίνει αποδεκτοί σε ορχήστρες της χώρας σας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Ηρθα με αυτοπεποίθηση ότι θα τα κατάφερνα, δεν υπήρχε περίπτωση να συμβιβαστώ με κάποιο επάγγελμα που θα ήταν άσχετο με τη μουσική. Υστερα από οκτώ μήνες αναζήτησης έγινα δεκτή στην Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στην οποία βρίσκομαι πλέον εδώ και μία δεκαετία ως πρώτο τσέλο. Ευτυχώς για μένα, ο ρατσισμός βρίσκεται έξω από τον χώρο της δουλειάς μου, μια και έχω να κάνω καθημερινά με ανθρώπους καλλιεργημένους. Η απίστευτη γραφειοκρατία όμως έρχεται να σου θυμίσει ότι είσαι "ξένος". Στις συμβάσεις εργασίας κρίνεται πάντα ποιος είναι Ελληνας και ποιος Αλβανός. Στη συγκεκριμένη ορχήστρα παίζουν έξι Αλβανοί, περισσότεροι από 15 Βορειοηπειρώτες, έχουμε κορυφαίες θέσεις, και όμως δεν πληρωνόμαστε το ίδιο με τους έλληνες συναδέλφους μας λόγω υπηκοότητας. Καθώς λοιπόν δεν μπορούμε να ζήσουμε αποκλειστικά από τα χρήματα της ορχήστρας, αναγκαζόμαστε να κάνουμε και άλλες συνεργασίες, προκειμένου να επιβιώσουμε. Χωρίς να φταίει ούτε ο δήμαρχος ούτε ο διευθυντής της ορχήστρας, που βάζουν τα δυνατά τους, είμαι τρεις μήνες απλήρωτη μολονότι είμαι παντρεμένη με Ελληνα και υποτίθεται ότι έπρεπε να είχα κάποιες διευκολύνσεις με το μέρος μου. Ισως λοιπόν να φταίει το σύστημα, όπως συνηθίζετε να λέτε στην Ελλάδα".

Ενρι Τσανάϊ, φωτογράφος

"Ηρθα στην Ελλάδα το 1991, σε ηλικία 11 ετών. Σπούδασα φωτογραφία και δούλεψα επί δύο χρόνια σε περιοδικά μόδας. Το 2007 έγινα δεκτός στο σεμινάριο "City Streets" που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο με τη σφραγίδα του Νίκου Οικονομόπουλου. Το project ήταν να φωτογραφίσουμε μετανάστες και, μια και ήμουν ο ίδιος μετανάστης, είχε διπλό ενδιαφέρον για μένα να βρίσκομαι ξαφνικά πίσω από τον φακό, να είμαι ο παρατηρητής και όχι ο παρατηρούμενος. Από τη συγκεκριμένη δουλειά προέκυψε μια ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα. Σήμερα δουλεύω για τα περιοδικά "Ταχυδρόμος" και "ΒΗΜΑgazinο" και στον ελεύθερο χρόνο μου επιστρέφω στα πάτρια εδάφη και φωτογραφίζω. Το θέμα του ρατσισμού δεν με αγγίζει όπως με άγγιζε τα πρώτα χρόνια που είχα έρθει. Μεγαλώνοντας αποκτάς αντισώματα. Αν το καλοσκεφτούμε, έχοντας ζήσει 18 ολόκληρα χρόνια στην Ελλάδα, τα ουσιαστικότερα βιώματά μου είναι εδώ. Το πιο αστείο που μου συνέβη πρόσφατα είναι όταν πήγα στην Αλβανία με έλληνα φίλο μου και όταν μίλησα σε μια πωλήτρια εκείνη μου είπε: "Μωρέ, μπράβο! Πολύ ωραία τα έχεις μάθει τα αλβανικά!". Τελικά, στην Αλβανία νιώθω τουρίστας και στην Ελλάδα... αλβανός τουρίστας!".

"Για έναν άνθρωπο που έρχεται στην Ελλάδα και προσπαθεί να μπει στο θέατρο είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με βοήθησε το γεγονός ότι σπούδασα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Συνάντησα από το πρώτο έτος τον Θόδωρο Τερζόπουλο και δούλεψα μαζί του για τρία χρόνια παράλληλα με τις σπουδές μου. Από εκεί με είδαν και άλλοι σκηνοθέτες όπως ο Δημήτρης Μαυρίκιος, η Μάγια Λυμπεροπούλου, ο Αντώνης Αντύπας, η Ρούλα Πατεράκη. Στάθηκα τυχερός γιατί με επέλεξε αυτός ο άνθρωπος, ουσιαστικά από την αρχή βρήκα δουλειά, μόλις 20 ετών. Γνωρίζω όμως και άλλους ανθρώπους, ηθοποιούς από την Αλβανία οι οποίοι είτε δεν κατάφεραν να βρουν δουλειά στο θέατρο είτε δεν τα κατάφεραν οικονομικά. Οι δυσκολίες στη γλώσσα δεν τους βοήθησαν να αφομοιωθούν.

Στο θέατρο λόγω καταγωγής από το ανατολικό μπλοκ τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα. Δεν υπήρχε ο ρατσισμός που υπήρχε στον δρόμο, ήταν ένας άλλος κόσμος. Φυσικά, υπήρξαν στιγμές που βίωσα τον ρατσισμό. Κάποιοι φίλοι μου ηθοποιοί μου μετέφεραν πως συνάδελφοι ηθοποιοί τους έλεγαν: "Ποιος είναι αυτός από την Αλβανία που παίρνει πρώτους ρόλους;". Φυσικά, αυτά δεν ειπώθηκαν ποτέ ενώπιόν μου, μόνο πίσω από την πλάτη μου. Στην αρχή υπήρχε μια παγωμάρα αλλά αυτό το θεωρώ λογικό. Το ξένο ξενίζει και είναι απολύτως φυσικό και κατανοητό. Ακόμη και στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας όταν έρχονται ηθοποιοί Αλβανοί από το Κόσσοβο υπάρχει μια δυσκολία.

Τώρα πλέον τα πράγματα είναι πολύ καλά για μένα και νιώθω τυχερός που είμαι στην Ελλάδα.

Υπάρχουν συμμαθητές μου που πήγαν στο Λονδίνο και στην Ισπανία και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Στην Ελλάδα μας έχουν αγκαλιάσει ακόμη και όταν δεν το αξίζαμε. Κάποιοι σκηνοθέτες μάλλον λόγω αριστερής καταβολής είπαν "θα πάρω το παιδί από την Αλβανία" και δεν πήραν κάποιον Ελληνα που ενδεχομένως να ήταν και καλύτερος από μένα. Είναι εκπληκτικό μάλιστα το γεγονός ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα και βραβεύτηκα. Δεν με αγκάλιασαν απλά στην Ελλάδα, με χάιδεψαν".

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ρεπορταζ κατερινα δαφερμου αστεροπη λαζαριδου αφροδιτη γραμμελη

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτοί τα κατάφεραν - Αλβανοί καλλιτέχνες που διαπρέπουν στην Ελλάδα - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη.

# data[].attributes.body
What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends
Ahmet, a 15-year-old boy from Syria, now living in Greece

“I left Syria at the end of February 2016. I came from Raqqa where my family lives, because the army of Da’esh (Isis) wanted me to go to fight. My parents decided it was safer if I left to join my brothers; so I left with my uncle, my aunt and their children. My parents stayed in Raqqa, together with my younger siblings.
They can’t leave and there is often no phone signal. They’re happy I am out of the country and away from the war. But I am not happy at all. How can I be happy so far from my parents, my brothers, my country?
What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends.  We’d swim in the lake, play football. I really liked school, but it’s so long since I went there. I liked math and languages. I wanted to be a doctor. But Da’esh stopped school, stopped us playing on the computer.
Here in Athens, I don’t go out. I don’t know the areas, and it is frightening. I don’t have any friends here. My uncle says the streets are dangerous. My brother, who is in Hamburg, just says to be patient, everything will be OK - he’s looking forward to seeing me. He said he could send money to me, but I told him to send it to Syria - the family needs it more than me.

My aunt and her family will leave Greece before me. I will have to wait longer to join my brother and I’m going to feel very alone. I only have one thing now that I had at home - it’s a jacket I like. Black with gold zip, and gold on the shoulders. It’s too small now, but I don’t want to lose it. I used to be so happy, when we were all together. My hope? It’s to meet my brother and get my parents from Syria.”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

Across Europe, many refugee and migrant children spend long months in reception centres that are not suitable for children. They also face challenges in accessing basic services such as school, kindergartens and health care.

UNICEF is supporting the long-term integration of refugee and migrant children into the communities where they now live, including reinforcing national efforts to protect more than 21,000 refugee and migrant children in Greece. We are also providing psychosocial support and education, while strengthening national child protection systems to benefit all children who are vulnerable.

UNICEF has also been working with partners to develop a Roadmap that provides guidelines to improve the care and protection of unaccompanied and separated refugee and migrant children, whether they are travelling alone or with others, and to support them in reuniting with their families.

The asylum system in Germany has been over-stretched causing big challenges with restrictions and delays in family reunification. As a result, families remain torn apart, adding to the stress children already face and denying them their right to a family.

Below we hear from four Syrian youths - three in Greece and one in Germany - in letters they have written themselves about their experiences, their frustrations and their wishes for reconnecting with family, friends and teachers last seen in Syria.

"I wish that my home country will be safe again."
Osama (pictured above), a 10-year-old boy from Syria, now living in Germany
"It has been two and a half years since I left my beloved country Syria. I stayed with my mother and three of my sisters in Turkey, whereas my father has headed with my elder sisters and my brother to Germany through the journey of death crossing the sea. I suffered under a lot of fear and worry, I was afraid that they will drown in the sea like many other Syrians, but my father promised me that he will stay alive, that he will reach the other side and that he will see me again. And I did see him again; after a few months and a very hard trip, we were able to follow them. We arrived in Germany on October 17, 2015. We were able to get together in one house with my father, brother and sisters after one month of our arrival. I was really happy that we were able to be together again. We applied to the German schools and started going to school and here our suffering with the new language started. I tried my best to get over this obstacle as fast as I could, and in a short period of time I was able to learn the basics of the language, which helped me in getting to know new friends, and the new society and culture that I now live in. Our teachers were really nice to us and they have helped us to get over a lot of obstacles, which we ran into every day. Here in Germany, I have been through many experiences with my new friends. I have learned about different cultures because Germany has so many nationalities, this is fun for me. I have seen many German cities and learned closely about their culture. I am happy in this new country, but I could not forget about my home country Syria during these past two years. I miss my friends, my teachers, my toys and even my photos, which I could not bring with me. It hurts knowing that I left the place in which I grew up and I had so many memories in with my grandfather, grandmother, my relatives and my friends. In my home country, everything was simple but beautiful and warm. Here in Germany, we are offered the best educational chances, however, I am still a refugee and this word hurts me. It causes me a wound that reminds me of my bigger scar - Syria - in which up until this moment, children's body parts are falling under the ruins of buildings. I wish that my home country will be safe again and that war would stop forever. I also hope to be able to visit it again to see my friends, my teachers and my relatives."

# data[].attributes.attachment_link.title
Letters of frustration and hope from Syrian refugee children now in Europe

# data[].attributes.attachment_link.description
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

# data[].attributes.body
In my books, my studies, I can feel freedom
Azhar, an 18-year-old girl from Syria, now living in Greece

“We left Syria exactly 29 months, 19 days, and 4 hours ago. Back home, in Kobani, I had almost finished school when it was shut down due to fighting. With my mother’s blessing, I travelled to Aleppo to take part in the end of year exams. I studied in the daytime and listened to bombs at night. After completing exams, I was on a bus going home when the vehicle was stopped by ISIS fighters. Girls were permitted to continue their journey, but boys were removed and kidnapped. I never heard what happened to them. The first thing I packed when I left Syria, was my diploma.
We wanted to go to Germany, where we have close relatives. But when we arrived in Greece there was a new agreement and we could no longer continue our journey. Sometimes I feel trapped. But in my books, my studies, I can feel freedom. I’ve lost so much time. There is so much I want to do, but I can’t do it here. I wake up in Skaramangas camp every morning, I see six people in our tiny room, and I think: ‘I need to make this situation better. I have to fight, and every day I fight to improve.
In the camp, I’ve started working with volunteers to teach Arabic, mathematics and English to five-year olds. The sense of being needed gives me purpose and hope. It gives me a way to forget about our situation. I want to fix the things that are wrong. I want to be a leader to help people who need help all over the world, and help the women who are oppressed.”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

Across Europe, many refugee and migrant children spend long months in reception centres that are not suitable for children. They also face challenges in accessing basic services such as school, kindergartens and health care.

UNICEF is supporting the long-term integration of refugee and migrant children into the communities where they now live, including reinforcing national efforts to protect more than 21,000 refugee and migrant children in Greece. We are also providing psychosocial support and education, while strengthening national child protection systems to benefit all children who are vulnerable.

UNICEF has also been working with partners to develop a Roadmap that provides guidelines to improve the care and protection of unaccompanied and separated refugee and migrant children, whether they are travelling alone or with others, and to support them in reuniting with their families.

The asylum system in Germany has been over-stretched causing big challenges with restrictions and delays in family reunification. As a result, families remain torn apart, adding to the stress children already face and denying them their right to a family.

Below we hear from four Syrian youths - three in Greece and one in Germany - in letters they have written themselves about their experiences, their frustrations and their wishes for reconnecting with family, friends and teachers last seen in Syria.

I wish that my home country will be safe again

Osama (pictured above), a 10-year-old boy from Syria, now living in Germany

"It has been two and a half years since I left my beloved country Syria. I stayed with my mother and three of my sisters in Turkey, whereas my father has headed with my elder sisters and my brother to Germany through the journey of death crossing the sea. I suffered under a lot of fear and worry, I was afraid that they will drown in the sea like many other Syrians, but my father promised me that he will stay alive, that he will reach the other side and that he will see me again. And I did see him again; after a few months and a very hard trip, we were able to follow them. We arrived in Germany on October 17, 2015. We were able to get together in one house with my father, brother and sisters after one month of our arrival. I was really happy that we were able to be together again. We applied to the German schools and started going to school and here our suffering with the new language started. I tried my best to get over this obstacle as fast as I could, and in a short period of time I was able to learn the basics of the language, which helped me in getting to know new friends, and the new society and culture that I now live in. Our teachers were really nice to us and they have helped us to get over a lot of obstacles, which we ran into every day. Here in Germany, I have been through many experiences with my new friends. I have learned about different cultures because Germany has so many nationalities, this is fun for me. I have seen many German cities and learned closely about their culture. I am happy in this new country, but I could not forget about my home country Syria during these past two years. I miss my friends, my teachers, my toys and even my photos, which I could not bring with me. It hurts knowing that I left the place in which I grew up and I had so many memories in with my grandfather, grandmother, my relatives and my friends. In my home country, everything was simple but beautiful and warm. Here in Germany, we are offered the best educational chances, however, I am still a refugee and this word hurts me. It causes me a wound that reminds me of my bigger scar - Syria - in which up until this moment, children's body parts are falling under the ruins of buildings. I wish that my home country will be safe again and that war would stop forever. I also hope to be able to visit it again to see my friends, my teachers and my relatives."

My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year.

Bayan, an 11-year-old girl from Syria, now living in Greece

"Before the war, my life in Syria was very nice. We had as much money as we wanted, a house in Deir Ez-Zor and food to eat. But the situation became very difficult, especially when the war and the bombings started and when ISIS came. You couldn't show your face or wear a T-shirt or jeans. You had to wear all black, everything black. Even boys could no longer go out on their own. There were cars passing near the house telling people that they had to pray. One time they took my father, but they let him go quickly. When the planes started coming, my siblings were afraid and hid under their beds and the TV stand. Sometimes they took their toy weapons and said that they would stop the planes, but I explained to them that they cannot do that. In order to leave the country, we had to give up all our money and then borrow some more. It was very scary to come to Greece and we tried three times to make it. Now, I have been living in Skaramangas camp for seven months with my uncle and his family. My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year. We are all safe now, but everyone is in a different country. When I grow up, I want to become a surgeon. I would like people to come to me, so that I can help them, just as my doctors helped me when I needed it. If someone helps me to make my dream come true, then I will be able to help this person, too. I will bring medicine to them and whatever else they need. I just need a little assistance to make it."

In my books, my studies, I can feel freedom

Azhar, an 18-year-old girl from Syria, now living in Greece

"We left Syria exactly 29 months, 19 days, and 4 hours ago. Back home, in Kobani, I had almost finished school when it was shut down due to fighting. With my mother's blessing, I travelled to Aleppo to take part in the end of year exams. I studied in the daytime and listened to bombs at night. After completing exams, I was on a bus going home when the vehicle was stopped by ISIS fighters. Girls were permitted to continue their journey, but boys were removed and kidnapped. I never heard what happened to them. The first thing I packed when I left Syria, was my diploma. We wanted to go to Germany, where we have close relatives. But when we arrived in Greece there was a new agreement and we could no longer continue our journey. Sometimes I feel trapped. But in my books, my studies, I can feel freedom. I've lost so much time. There is so much I want to do, but I can't do it here. I wake up in Skaramangas camp every morning, I see six people in our tiny room, and I think: 'I need to make this situation better. I have to fight, and every day I fight to improve. In the camp, I've started working with volunteers to teach Arabic, mathematics and English to five-year olds. The sense of being needed gives me purpose and hope. It gives me a way to forget about our situation. I want to fix the things that are wrong. I want to be a leader to help people who need help all over the world, and help the women who are oppressed."

What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends

Ahmet*, a 15-year-old boy from Syria, now living in Greece

"I left Syria at the end of February 2016. I came from Raqqa where my family lives, because the army of Da'esh (Isis) wanted me to go to fight. My parents decided it was safer if I left to join my brothers; so I left with my uncle, my aunt and their children. My parents stayed in Raqqa, together with my younger siblings. They can't leave and there is often no phone signal. They're happy I am out of the country and away from the war. But I am not happy at all. How can I be happy so far from my parents, my brothers, my country? What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends. We'd swim in the lake, play football. I really liked school, but it's so long since I went there. I liked math and languages. I wanted to be a doctor. But Da'esh stopped school, stopped us playing on the computer. Here in Athens, I don't go out. I don't know the areas, and it is frightening. I don't have any friends here. My uncle says the streets are dangerous. My brother, who is in Hamburg, just says to be patient, everything will be OK - he's looking forward to seeing me. He said he could send money to me, but I told him to send it to Syria - the family needs it more than me. My aunt and her family will leave Greece before me. I will have to wait longer to join my brother and I'm going to feel very alone. I only have one thing now that I had at home - it's a jacket I like. Black with gold zip, and gold on the shoulders. It's too small now, but I don't want to lose it. I used to be so happy, when we were all together. My hope? It's to meet my brother and get my parents from Syria."
*Name changed for protection reasons

Article originally published on UNICEF's Europe and Central Asia website, view original article here.

# data[].attributes.attachment_link.title
Letters of frustration and hope from Syrian refugee children now in Europe

# data[].attributes.attachment_link.description
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

# data[].attributes.body
My parents are in Germany and I haven’t seen them for more than a year.
Bayan, an 11-year-old girl from Syria, now living in Greece

“Before the war, my life in Syria was very nice. We had as much money as we wanted, a house in Deir Ez-Zor and food to eat. But the situation became very difficult, especially when the war and the bombings started and when ISIS came. You couldn’t show your face or wear a T-shirt or jeans. You had to wear all black, everything black. Even boys could no longer go out on their own. There were cars passing near the house telling people that they had to pray. One time they took my father, but they let him go quickly.
When the planes started coming, my siblings were afraid and hid under their beds and the TV stand. Sometimes they took their toy weapons and said that they would stop the planes, but I explained to them that they cannot do that.

In order to leave the country, we had to give up all our money and then borrow some more. It was very scary to come to Greece and we tried three times to make it. Now, I have been living in Skaramangas camp for seven months with my uncle and his family. My parents are in Germany and I haven’t seen them for more than a year. We are all safe now, but everyone is in a different country.

When I grow up, I want to become a surgeon. I would like people to come to me, so that I can help them, just as my doctors helped me when I needed it. If someone helps me to make my dream come true, then I will be able to help this person, too. I will bring medicine to them and whatever else they need. I just need a little assistance to make it."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

Across Europe, many refugee and migrant children spend long months in reception centres that are not suitable for children. They also face challenges in accessing basic services such as school, kindergartens and health care.

UNICEF is supporting the long-term integration of refugee and migrant children into the communities where they now live, including reinforcing national efforts to protect more than 21,000 refugee and migrant children in Greece. We are also providing psychosocial support and education, while strengthening national child protection systems to benefit all children who are vulnerable.

UNICEF has also been working with partners to develop a Roadmap that provides guidelines to improve the care and protection of unaccompanied and separated refugee and migrant children, whether they are travelling alone or with others, and to support them in reuniting with their families.

The asylum system in Germany has been over-stretched causing big challenges with restrictions and delays in family reunification. As a result, families remain torn apart, adding to the stress children already face and denying them their right to a family.

Below we hear from four Syrian youths - three in Greece and one in Germany - in letters they have written themselves about their experiences, their frustrations and their wishes for reconnecting with family, friends and teachers last seen in Syria.

I wish that my home country will be safe again

Osama (pictured above), a 10-year-old boy from Syria, now living in Germany

"It has been two and a half years since I left my beloved country Syria. I stayed with my mother and three of my sisters in Turkey, whereas my father has headed with my elder sisters and my brother to Germany through the journey of death crossing the sea. I suffered under a lot of fear and worry, I was afraid that they will drown in the sea like many other Syrians, but my father promised me that he will stay alive, that he will reach the other side and that he will see me again. And I did see him again; after a few months and a very hard trip, we were able to follow them. We arrived in Germany on October 17, 2015. We were able to get together in one house with my father, brother and sisters after one month of our arrival. I was really happy that we were able to be together again. We applied to the German schools and started going to school and here our suffering with the new language started. I tried my best to get over this obstacle as fast as I could, and in a short period of time I was able to learn the basics of the language, which helped me in getting to know new friends, and the new society and culture that I now live in. Our teachers were really nice to us and they have helped us to get over a lot of obstacles, which we ran into every day. Here in Germany, I have been through many experiences with my new friends. I have learned about different cultures because Germany has so many nationalities, this is fun for me. I have seen many German cities and learned closely about their culture. I am happy in this new country, but I could not forget about my home country Syria during these past two years. I miss my friends, my teachers, my toys and even my photos, which I could not bring with me. It hurts knowing that I left the place in which I grew up and I had so many memories in with my grandfather, grandmother, my relatives and my friends. In my home country, everything was simple but beautiful and warm. Here in Germany, we are offered the best educational chances, however, I am still a refugee and this word hurts me. It causes me a wound that reminds me of my bigger scar - Syria - in which up until this moment, children's body parts are falling under the ruins of buildings. I wish that my home country will be safe again and that war would stop forever. I also hope to be able to visit it again to see my friends, my teachers and my relatives."

My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year.

Bayan, an 11-year-old girl from Syria, now living in Greece

"Before the war, my life in Syria was very nice. We had as much money as we wanted, a house in Deir Ez-Zor and food to eat. But the situation became very difficult, especially when the war and the bombings started and when ISIS came. You couldn't show your face or wear a T-shirt or jeans. You had to wear all black, everything black. Even boys could no longer go out on their own. There were cars passing near the house telling people that they had to pray. One time they took my father, but they let him go quickly. When the planes started coming, my siblings were afraid and hid under their beds and the TV stand. Sometimes they took their toy weapons and said that they would stop the planes, but I explained to them that they cannot do that. In order to leave the country, we had to give up all our money and then borrow some more. It was very scary to come to Greece and we tried three times to make it. Now, I have been living in Skaramangas camp for seven months with my uncle and his family. My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year. We are all safe now, but everyone is in a different country. When I grow up, I want to become a surgeon. I would like people to come to me, so that I can help them, just as my doctors helped me when I needed it. If someone helps me to make my dream come true, then I will be able to help this person, too. I will bring medicine to them and whatever else they need. I just need a little assistance to make it."

In my books, my studies, I can feel freedom

Azhar, an 18-year-old girl from Syria, now living in Greece

"We left Syria exactly 29 months, 19 days, and 4 hours ago. Back home, in Kobani, I had almost finished school when it was shut down due to fighting. With my mother's blessing, I travelled to Aleppo to take part in the end of year exams. I studied in the daytime and listened to bombs at night. After completing exams, I was on a bus going home when the vehicle was stopped by ISIS fighters. Girls were permitted to continue their journey, but boys were removed and kidnapped. I never heard what happened to them. The first thing I packed when I left Syria, was my diploma. We wanted to go to Germany, where we have close relatives. But when we arrived in Greece there was a new agreement and we could no longer continue our journey. Sometimes I feel trapped. But in my books, my studies, I can feel freedom. I've lost so much time. There is so much I want to do, but I can't do it here. I wake up in Skaramangas camp every morning, I see six people in our tiny room, and I think: 'I need to make this situation better. I have to fight, and every day I fight to improve. In the camp, I've started working with volunteers to teach Arabic, mathematics and English to five-year olds. The sense of being needed gives me purpose and hope. It gives me a way to forget about our situation. I want to fix the things that are wrong. I want to be a leader to help people who need help all over the world, and help the women who are oppressed."

What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends

Ahmet*, a 15-year-old boy from Syria, now living in Greece

"I left Syria at the end of February 2016. I came from Raqqa where my family lives, because the army of Da'esh (Isis) wanted me to go to fight. My parents decided it was safer if I left to join my brothers; so I left with my uncle, my aunt and their children. My parents stayed in Raqqa, together with my younger siblings. They can't leave and there is often no phone signal. They're happy I am out of the country and away from the war. But I am not happy at all. How can I be happy so far from my parents, my brothers, my country? What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends. We'd swim in the lake, play football. I really liked school, but it's so long since I went there. I liked math and languages. I wanted to be a doctor. But Da'esh stopped school, stopped us playing on the computer. Here in Athens, I don't go out. I don't know the areas, and it is frightening. I don't have any friends here. My uncle says the streets are dangerous. My brother, who is in Hamburg, just says to be patient, everything will be OK - he's looking forward to seeing me. He said he could send money to me, but I told him to send it to Syria - the family needs it more than me. My aunt and her family will leave Greece before me. I will have to wait longer to join my brother and I'm going to feel very alone. I only have one thing now that I had at home - it's a jacket I like. Black with gold zip, and gold on the shoulders. It's too small now, but I don't want to lose it. I used to be so happy, when we were all together. My hope? It's to meet my brother and get my parents from Syria."
*Name changed for protection reasons

Article originally published on UNICEF's Europe and Central Asia website, view original article here.

# data[].attributes.attachment_link.title
Letters of frustration and hope from Syrian refugee children now in Europe

# data[].attributes.attachment_link.description
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

# data[].attributes.body
Υπάρχει ένας μύθος, ότι ο πρώτος χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής, ο Αλβανός Ντανίλο Ζέκα , έφτασε στην Ελλάδα ξυπόλυτος με τα πόδια. Ο θρύλος απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκε: Απορρέει αφενός από την καταγωγή του και αφετέρου από την ελλειμματική χορευτική παιδεία στην Ελλάδα. Οι θετικές συνέπειες αυτού του φαινομένου πολλαπλασιάζονται αφού σχεδόν οι μισοί από τους άνδρες χορευτές που απαρτίζουν το corps de ballet της Λυρικής κατάγονται από την Αλβανία.
Ο Ντανίλο ήρθε στην Ελλάδα το 1997, όταν « η Αλβανία κατέρρεε με τις “πυραμίδες”, όλοι έχαναν τα λεφτά τους και ο κόσμος είχε πάρει τα όπλα ». Κατέφθασε όμως μέσω επίσημης οδού προσκεκλημένος σε παράσταση σύγχρονου χορού με την ομάδα του γνωστού χορογράφου Χάρη Μανταφούνη. « Ημουν τυχερός. Είχα μόλις τελειώσει το σχολείο και βρισκόμουν στην Ελβετία όπου διδασκόμουν τη σύγχρονη τεχνική. Η συμφωνία ήταν να μείνω για τρεις μήνες, αλλά δεν ξαναγύρισα πίσω. Σε μαθαίνει ο κόσμος, το ένα φέρνει το άλλο ».

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη. Στον χορό, στη μουσική, στην υποκριτική, στη σκηνοθεσία και στη φωτογραφία επέδειξαν απαράμιλλη δεξιοτεχνία ξεπερνώντας πολλές φορές τους έλληνες ομοτέχνους τους. Αν λοιπόν η πιο πολυπληθής και τόσο συγγενική μας μειονότητα είναι συχνά παραγκωνισμένη, αυτή τη φορά βγαίνει ασπροπρόσωπη. Οπως μας είπε και ένας από αυτούς, "οι καλλιτέχνες δεν γνωρίζουν σύνορα"... Υπάρχει ένας μύθος, ότι ο πρώτος χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής, ο Αλβανός Ντανίλο Ζέκα , έφτασε στην Ελλάδα ξυπόλυτος με τα πόδια. Ο θρύλος απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκε: Απορρέει αφενός από την καταγωγή του και αφετέρου από την ελλειμματική χορευτική παιδεία στην Ελλάδα. Οι θετικές συνέπειες αυτού του φαινομένου πολλαπλασιάζονται αφού σχεδόν οι μισοί από τους άνδρες χορευτές που απαρτίζουν το corps de ballet της Λυρικής κατάγονται από την Αλβανία.

Ο Ντανίλο ήρθε στην Ελλάδα το 1997, όταν " η Αλβανία κατέρρεε με τις "πυραμίδες",όλοι έχαναν τα λεφτά τους και ο κόσμος είχε πάρει τα όπλα ". Κατέφθασε όμως μέσω επίσημης οδού προσκεκλημένος σε παράσταση σύγχρονου χορού με την ομάδα του γνωστού χορογράφου Χάρη Μανταφούνη. " Ημουν τυχερός.Είχα μόλις τελειώσει το σχολείο και βρισκόμουν στην Ελβετία όπου διδασκόμουν τη σύγχρονη τεχνική. Η συμφωνία ήταν να μείνω για τρεις μήνες,αλλά δεν ξαναγύρισα πίσω. Σε μαθαίνει ο κόσμος,το ένα φέρνει το άλλο ". Ο Ντανίλο είναι γιος γνωστού δεξιού πολιτικού της Αλβανίας (" αν καιδεν ήταν ποτέ με τον Μπερίσα "), η μητέρα του υπήρξε δασκάλα πιάνου και ο αδελφός του ζει και εργάζεται σήμερα στην Αμερική. Προικισμένος με όλα τα αγαθά. Στη Λυρική Σκηνή έγινε δεκτός το 1997 έπειτα από οντισιόν. Πήρε το σκήπτρο του πρώτου σολίστ το 2001, αν και τον είχαν εμπιστευτεί σε ρόλους σολίστ σε πολλές παραστάσεις πριν από αυτό. "Παρ΄ ότι ή μουν σε καλό επίπεδο όταν ήρθα από την Αλβανία, έπρεπε να δουλέψω σκληρά και κυρίως να ωριμάσω ώστε να ωριμάσει και η εκφραστική μου.Τότε φτάνεις σε καλύτερο επίπεδο.Δεν αρκεί ποτέ μόνο το ταλέντο.Πρέπει να είσαι συνεργάσιμος με όλους,πολλά πράγματα παίζουν ρόλο.Με πολλή θέληση και ιδρώτα,μπορείς να καταφέρεις πολλά πράγματα.Θέλω να προχωρήσω κι άλλο.Ο χορός είναι η ζωή μου,συνεργάζομαι και με ομάδες σύγχρονου χορού ". Αυτή την περίοδο ο Ντανίλο ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην "Ηλέκτρα", μια σύγχρονη παράσταση χοροθεάτρου της γνωστής χορογράφου Σοφίας Σπυράτου (28 και 29/3).

Πρόκειται λοιπόν για έναν Αλβανό, που ξεπέρασε σε επιδόσεις τους Ελληνες, σε έναν πολύ απαιτητικό χώρο. Σε αντιδιαστολή με τη φήμη που αμαυρώνει τους συμπατριώτες του στην Ελλάδα, αυτός θα μπορούσε να ξιπάζεται, αλλά δεν διακρίνεις ίχνος υπεροψίας στο πρόσωπό του. " Είμαι 11 χρόνια εδώ και σκέφτομαι πλέον σαν Ελληνας,τουλάχιστον ξέρω πώς λειτουργούν τα πράγματα.Η γενικότερη κοινωνία έχει φτιάξει πολύ,δεν είναι όπως ήταν στα πρώτα μου χρόνια.Χωρίς να θέλω να κατηγοριοποιήσω τους ανθρώπους,τον ρατσισμό τον ένιωθες περισσότερο στους απλούς ανθρώπους,στους ταξιτζήδες,στους αστυνομικούς.Οι ταξιτζήδες ρωτούσαν "από πού είστε" και η αντίδρασή τους ήταν πάντα "υπάρχουν ωραία παιδιά στην Αλβανία;".Οταν τους λέγαμε ότι χορεύουμε στη Λυρική,οι περισσότεροι απαντούσαν "τι είναι αυτό",άλλοι πάλι μας έλεγαν "μπράβο" ". Στην κλειστή ελίτ των χορευτών όμως δεν γίνονται διακρίσεις φυλετικού τύπου. " Εμείς οι καλλιτέχνες δεν έχουμε σύνορα και αυτό ισχύει σε όλες τις χώρες.Αυτό το ξέρουν και έλληνες χορευτές που υπήρξαν μετανάστες.O φθόνος περιορίζεται σε καλλιτεχνικό επίπεδο ". Η ραχοκοκαλιά του όμως ως χορευτή ήταν ήδη πολύ γερή: είχε χτιστεί στην Ακαδημία Χορού των Τιράνων. " Λόγω κομμουνισμού,ο χορός ακολουθούσε το ρωσικό σύστημα και η διδασκαλία ήταν πολύ υψηλού επιπέδου.Εκαναν αίτηση 100 αγόρια και έπαιρναν τους τρεις.Είχαμε μεγάλους δασκάλους, σπουδασμένους στη Μόσχα και σε όλο τον κόσμο.Ηταν ένα όνειρο να σε κάνουν δεκτό.Ο χορευτής στην Αλβανία θεωρείται το ίδιο σημαντικός με τον ηθοποιό,τον μουσικό... Περπατούσαμε στους δρόμους και μας ζητούσαν αυτόγραφο.Σε όλες τις ανατολικές χώρες είναι έτσι " θυμάται σήμερα ο Ντανίλο. Ως γνωστόν, όλο το ανατολικό μπλοκ, εμποτισμένο από το σοβιετικό σύστημα, χρησιμοποίησε τις τέχνες για λόγους προπαγανδιστικούς και ωφελιμιστικούς αλλά αυτή η σχέση κράτους και τεχνών πολλές φορές οδήγησε σε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα και σε καινοτομίες (βλέπε: τη ρωσική πρωτοπορία στα εικαστικά). Ολόκληρες κοινωνίες γαλουχήθηκαν δίπλα σε καλλιτεχνικά δρώμενα- " οι γονείς μας μάς πήγαιναν συνέχεια στο Θέατρο των Τιράνων".

Η άφιξή τους στην Ελλάδα λοιπόν κάλυψε ένα μεγάλο κενό, την έλλειψη ελλήνων καλών χορευτών: " Επικρατεί η μάλλον εσφαλμένη αντίληψη ότι αν πας τον γιο σου να μάθει χορό,θα γίνει εξορισμού γκέι.Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και αν τον πάει σε μάθημα ποδοσφαίρου ή μποξ,αν είναι να γίνει ομοφυλόφιλος,θα γίνει ανεξάρτητα από αυτό ". Μιρέλα Ρούτση,
μουσικός

"Το βιολοντσέλο μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς, από τα έξι μου χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές μου στο Μουσικό Λύκειο, έγινα δεκτή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αλβανίας, από όπου αποφοίτησα με άριστα. Μπορεί να υπερισχύει η άποψη ότι όταν πηγαίνεις κάπου ως μετανάστης οι λόγοι που σε παρακινούν είναι οικονομικοί, εγώ όμως ήρθα στη χώρα σας το 1997 για προσωπικούς λόγους. Στην Αλβανία δούλευα σε ωδείο ως καθηγήτρια βιολοντσέλου. Προτού έλθω στην Ελλάδα είχα ήδη φίλους μουσικούς που είχαν γίνει αποδεκτοί σε ορχήστρες της χώρας σας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Ηρθα με αυτοπεποίθηση ότι θα τα κατάφερνα, δεν υπήρχε περίπτωση να συμβιβαστώ με κάποιο επάγγελμα που θα ήταν άσχετο με τη μουσική. Υστερα από οκτώ μήνες αναζήτησης έγινα δεκτή στην Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στην οποία βρίσκομαι πλέον εδώ και μία δεκαετία ως πρώτο τσέλο. Ευτυχώς για μένα, ο ρατσισμός βρίσκεται έξω από τον χώρο της δουλειάς μου, μια και έχω να κάνω καθημερινά με ανθρώπους καλλιεργημένους. Η απίστευτη γραφειοκρατία όμως έρχεται να σου θυμίσει ότι είσαι "ξένος". Στις συμβάσεις εργασίας κρίνεται πάντα ποιος είναι Ελληνας και ποιος Αλβανός. Στη συγκεκριμένη ορχήστρα παίζουν έξι Αλβανοί, περισσότεροι από 15 Βορειοηπειρώτες, έχουμε κορυφαίες θέσεις, και όμως δεν πληρωνόμαστε το ίδιο με τους έλληνες συναδέλφους μας λόγω υπηκοότητας. Καθώς λοιπόν δεν μπορούμε να ζήσουμε αποκλειστικά από τα χρήματα της ορχήστρας, αναγκαζόμαστε να κάνουμε και άλλες συνεργασίες, προκειμένου να επιβιώσουμε. Χωρίς να φταίει ούτε ο δήμαρχος ούτε ο διευθυντής της ορχήστρας, που βάζουν τα δυνατά τους, είμαι τρεις μήνες απλήρωτη μολονότι είμαι παντρεμένη με Ελληνα και υποτίθεται ότι έπρεπε να είχα κάποιες διευκολύνσεις με το μέρος μου. Ισως λοιπόν να φταίει το σύστημα, όπως συνηθίζετε να λέτε στην Ελλάδα".

Ενρι Τσανάϊ, φωτογράφος

"Ηρθα στην Ελλάδα το 1991, σε ηλικία 11 ετών. Σπούδασα φωτογραφία και δούλεψα επί δύο χρόνια σε περιοδικά μόδας. Το 2007 έγινα δεκτός στο σεμινάριο "City Streets" που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο με τη σφραγίδα του Νίκου Οικονομόπουλου. Το project ήταν να φωτογραφίσουμε μετανάστες και, μια και ήμουν ο ίδιος μετανάστης, είχε διπλό ενδιαφέρον για μένα να βρίσκομαι ξαφνικά πίσω από τον φακό, να είμαι ο παρατηρητής και όχι ο παρατηρούμενος. Από τη συγκεκριμένη δουλειά προέκυψε μια ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα. Σήμερα δουλεύω για τα περιοδικά "Ταχυδρόμος" και "ΒΗΜΑgazinο" και στον ελεύθερο χρόνο μου επιστρέφω στα πάτρια εδάφη και φωτογραφίζω. Το θέμα του ρατσισμού δεν με αγγίζει όπως με άγγιζε τα πρώτα χρόνια που είχα έρθει. Μεγαλώνοντας αποκτάς αντισώματα. Αν το καλοσκεφτούμε, έχοντας ζήσει 18 ολόκληρα χρόνια στην Ελλάδα, τα ουσιαστικότερα βιώματά μου είναι εδώ. Το πιο αστείο που μου συνέβη πρόσφατα είναι όταν πήγα στην Αλβανία με έλληνα φίλο μου και όταν μίλησα σε μια πωλήτρια εκείνη μου είπε: "Μωρέ, μπράβο! Πολύ ωραία τα έχεις μάθει τα αλβανικά!". Τελικά, στην Αλβανία νιώθω τουρίστας και στην Ελλάδα... αλβανός τουρίστας!".

"Για έναν άνθρωπο που έρχεται στην Ελλάδα και προσπαθεί να μπει στο θέατρο είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με βοήθησε το γεγονός ότι σπούδασα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Συνάντησα από το πρώτο έτος τον Θόδωρο Τερζόπουλο και δούλεψα μαζί του για τρία χρόνια παράλληλα με τις σπουδές μου. Από εκεί με είδαν και άλλοι σκηνοθέτες όπως ο Δημήτρης Μαυρίκιος, η Μάγια Λυμπεροπούλου, ο Αντώνης Αντύπας, η Ρούλα Πατεράκη. Στάθηκα τυχερός γιατί με επέλεξε αυτός ο άνθρωπος, ουσιαστικά από την αρχή βρήκα δουλειά, μόλις 20 ετών. Γνωρίζω όμως και άλλους ανθρώπους, ηθοποιούς από την Αλβανία οι οποίοι είτε δεν κατάφεραν να βρουν δουλειά στο θέατρο είτε δεν τα κατάφεραν οικονομικά. Οι δυσκολίες στη γλώσσα δεν τους βοήθησαν να αφομοιωθούν.

Στο θέατρο λόγω καταγωγής από το ανατολικό μπλοκ τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα. Δεν υπήρχε ο ρατσισμός που υπήρχε στον δρόμο, ήταν ένας άλλος κόσμος. Φυσικά, υπήρξαν στιγμές που βίωσα τον ρατσισμό. Κάποιοι φίλοι μου ηθοποιοί μου μετέφεραν πως συνάδελφοι ηθοποιοί τους έλεγαν: "Ποιος είναι αυτός από την Αλβανία που παίρνει πρώτους ρόλους;". Φυσικά, αυτά δεν ειπώθηκαν ποτέ ενώπιόν μου, μόνο πίσω από την πλάτη μου. Στην αρχή υπήρχε μια παγωμάρα αλλά αυτό το θεωρώ λογικό. Το ξένο ξενίζει και είναι απολύτως φυσικό και κατανοητό. Ακόμη και στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας όταν έρχονται ηθοποιοί Αλβανοί από το Κόσσοβο υπάρχει μια δυσκολία.

Τώρα πλέον τα πράγματα είναι πολύ καλά για μένα και νιώθω τυχερός που είμαι στην Ελλάδα.

Υπάρχουν συμμαθητές μου που πήγαν στο Λονδίνο και στην Ισπανία και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Στην Ελλάδα μας έχουν αγκαλιάσει ακόμη και όταν δεν το αξίζαμε. Κάποιοι σκηνοθέτες μάλλον λόγω αριστερής καταβολής είπαν "θα πάρω το παιδί από την Αλβανία" και δεν πήραν κάποιον Ελληνα που ενδεχομένως να ήταν και καλύτερος από μένα. Είναι εκπληκτικό μάλιστα το γεγονός ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα και βραβεύτηκα. Δεν με αγκάλιασαν απλά στην Ελλάδα, με χάιδεψαν".

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ρεπορταζ κατερινα δαφερμου αστεροπη λαζαριδου αφροδιτη γραμμελη

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτοί τα κατάφεραν - Αλβανοί καλλιτέχνες που διαπρέπουν στην Ελλάδα - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ζωή είναι κύκλος και η πραγματικότητα έχει πάντα περισσότερες από μία όψεις. Αυτό το κλισέ αποκτά ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση των αλβανών καλλιτεχνών που έφθασαν στην Ελλάδα και διέπρεψαν, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τη χώρα που τους υποδέχθηκε μάλλον με δισταγμό και επιφύλαξη.

# data[].attributes.body
O Αριάν ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 16 ετών και όπως παραδέχεται, πέρασε στην εδώ τα πιο όμορφα χρόνια της νιότης του. «Στην ηλικία των 30 όμως, αισθάνθηκα ότι έκλεισε ο κύκλος της Ελλάδας για μένα και ήταν ώρα να γυρίσω πίσω. Αυτό που με κούρασε πιο πολύ ήταν η αβεβαιότητα των χαρτιών. Έζησα και δούλεψα εδώ 16 χρόνια, κατάφερα να μαζέψω 3000 ένσημα. Δεν είναι και λίγα. Υπήρξαν κι άλλοι λόγοι βέβαια, με τον ρατσισμό να είναι ένας από αυτούς. Ένιωθα ξένος κι ας ζούσα εδώ 16 ολόκληρα χρόνια». 7 χρόνια μετά, η νέα ζωή του στην Αλβανία μοιάζει να έχει μπει σε τροχιά, ενώ επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα για να δει τους γονείς του και την αδερφή του που μένουν ακόμα εδώ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της. Άνοιξε τα σύνορά της σε ανθρώπους που μιλούσαν άλλη γλώσσα, είχαν άλλα ήθη κι έθιμα, προέρχονταν από δεκαετίες απομονωτισμού. Είχαν στην πλειοψηφία τους, όμως, δίψα για μια καλύτερη ζωή και ήταν διατεθειμένοι να δουλέψουν σκληρά γι' αυτό.

Οι περισσότεροι μετανάστες που πέρασαν τα ελληνικά σύνορα στις αρχές των 90s ήταν από την Αλβανία. Άλλοι ήρθαν με πολιτικό άσυλο, πολλοί πήραν βίζες, κι άλλοι τόσοι διέσχισαν με τα πόδια τα βουνά που χωρίζουν τις δυο χώρες. Η αφομοίωση τους στην ελληνική κοινωνία -μπορούμε να συμπεράνουμε με ασφάλεια 30 χρόνια μετά - αποδείχθηκε σχετικά εύκολη, αν κι ο ρατσισμός ήταν πάντα εκεί. Ποιος μπορεί να ξεχάσει στις εθνικές επετείους, τα άπειρα παράθυρα που ξεφύτρωναν στα δελτία ειδήσεων κάθε φορά που ένας Αλβανός μαθητής αρίστευε και έπρεπε να γίνει σημαιοφόρος; Αυτά τα παράθυρα (κι όσοι μιλούσαν σε εκείνα), είναι μερικές από τις πιο σουρεάλ αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, αφού ποτέ δεν κατάλαβα σε τι ενοχλούσε ένας αριστούχος 15χρονος. Τώρα πια καταλαβαίνω...

Οι Αλβανοί έκαναν πολλές από τις δουλειές που οι ντόπιοι δεν ήθελαν, πολλές φορές επειδή τα μεροκάματα ήταν χαμηλά. Οικοδόμοι οι άνδρες, καθαρίστριες οι γυναίκες. Κάθε φορά που μας ρωτούσαν στο σχολείο τι δουλειά κάνουν οι γονείς μας, οι απαντήσεις όλων των Αλβανών συμμαθητών μου ήταν ίδιες με την δική μου, αφού αν ποτέ άκουγα ότι κάποιος Αλβανός κάνει άλλη δουλειά, μου φαινόταν πολύ παράξενο. Με την πάροδο των χρόνων και ειδικά μετά τα μέσα της δεκαετίας του 2000 οι Αλβανοί έμοιαζαν να έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην ελληνική κοινωνία. Έμαθαν πολύ καλά την γλώσσα, κι ας ακούμε ακόμα το κρυαναλατό αστειάκι με το "κωριό", αγόρασαν σπίτια, άνοιξαν επιχειρήσεις. Το μόνο που θύμιζε κάθε τόσο σε όλους μας ότι είμαστε "άλλοι" και "ξένοι", ήταν η μη απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας, κυρίως σε όσα παιδιά μεγάλωσαν ή γεννήθηκαν εδώ.

Όταν όμως, το 2010 η παγκόσμια οικονομική κρίση έφτασε και στο κατώφλι της Ελλάδας, σταδιακά πολλοί Αλβανοί προτίμησαν να γυρίσουν πίσω, ακόμα κι αν πολλές φορές, οι μόνες τους αναμνήσεις από την Αλβανία, ήταν οι δυο εβδομάδες που την επισκέπτονταν κάθε Αύγουστο. Για κάποιους η απόφαση ήταν εύκολη, αφού ποτέ δεν αισθάνθηκαν καλοδεχούμενοι κι έβλεπαν την Ελλάδα σαν μια ακόμα στάση στο ταξίδι προς ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους, ενώ για άλλους πολύ δύσκολη, αφού δεν γνώριζαν άλλη πατρίδα. Όταν κάποια στιγμή εκεί γύρω στο 2013, που ο πατέρας μου έκλεινε σχεδόν τρία χρόνια άνεργος και δούλευε μόνο η μητέρα μου, έγινε αυτή η συζήτηση και στο δικό μου σπίτι, θυμάμαι πως μου έμοιαζε με κακό αστείο, το οποίο δεν ήθελα να ξανακούσω. Στην οικογένειά μου μείναμε μόνο στη συζήτηση, άλλοι πάλι γύρισαν όντως, σε μια Αλβανία που δεν θύμιζε σε τίποτα αυτήν που είχαν αφήσει.

Ο Αριάν ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 16 ετών και όπως παραδέχεται, πέρασε στην εδώ τα πιο όμορφα χρόνια της νιότης του. "Στην ηλικία των 30 όμως, αισθάνθηκα ότι έκλεισε ο κύκλος της Ελλάδας για μένα και ήταν ώρα να γυρίσω πίσω. Αυτό που με κούρασε πιο πολύ ήταν η αβεβαιότητα των χαρτιών. Έζησα και δούλεψα εδώ 16 χρόνια, κατάφερα να μαζέψω 3000 ένσημα. Δεν είναι και λίγα. Υπήρξαν κι άλλοι λόγοι βέβαια, με τον ρατσισμό να είναι ένας από αυτούς. Ένιωθα ξένος κι ας ζούσα εδώ 16 ολόκληρα χρόνια". 7 χρόνια μετά, η νέα ζωή του στην Αλβανία μοιάζει να έχει μπει σε τροχιά, ενώ επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα για να δει τους γονείς του και την αδερφή του που μένουν ακόμα εδώ.

Για την 20χρονη Μαρίνα τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά αφού, αν και γεννημένη εδώ, οι γονείς της αποφάσισαν να γυρίσουν οικογενειακά στην Αλβανία, τρεις μέρες πριν τα 13α γενέθλια της. "Το χειρότερο δώρο που μου έχουν κάνει ποτέ", λέει μεταξύ περισσότερου σοβαρού παρά αστείου. Όταν της έστειλα το πρώτο μήνυμα για να δω αν θα ήθελε να μου μιλήσει, το πρώτο πράγμα που απάντησε είναι πως περίμενε πολύ καιρό να πει σε κάποιον όλα αυτά που βίωσε. "Όταν οι γονείς μου πήραν αυτήν την απόφαση στην αρχή χάρηκα, γιατί πίστευα ότι στην Αλβανία τουλάχιστον θα είμαστε στην χώρα μας και τα πράγματα θα είναι καλύτερα. Οι γονείς μου είχαν και οι δυο πτυχίο ως δάσκαλοι δημοτικού, αλλά στην Ελλάδα η μητέρα μου δούλευε ως καθαρίστρια ενώ ο μπαμπάς μου στην οικοδομή". Οι λόγοι που έκαναν την οικογένεια να γυρίσει πίσω ήταν οι ίδιοι που έκαναν πολλούς άλλους να πάρουν την ίδια απόφαση. "Γυρίσαμε λόγω της οικονομικής κρίσης. Η μητέρα μου δεν μπορούσε να δουλέψει επειδή ο αδερφός μου ήταν ακόμα μικρός και ο μόνος που δούλευε ήταν ο μπαμπάς και αυτός όχι κάθε μέρα". Όσα χρόνια έζησε εδώ, η Μαρίνα παραδέχεται πως αισθανόταν ξένη και πως ποτέ δεν είχε αρκετές φίλες, κάτι που πίστευε πως θα αλλάξει γυρνώντας στην χώρα της, η πραγματικότητα όμως, αποδείχτηκε διαφορετική. "Όταν ζούσα στην Ελλάδα η μόνη δυσκολία που είχα ήταν ο ρατσισμός του τύπου "είσαι ξένη γιατί δεν γυρνάς στην χώρα σου;". Υπήρχαν βέβαια και στιγμές που δέχτηκα bulling για την εμφάνιση και το ντύσιμο μου ή όταν ήμουν μικρή που μας ρωτουσαν τι δουλειά έκαναν οι γονείς μας και εγώ σαν παιδί έλεγα "στην Αλβανία η μαμά και ο μπαμπάς είναι δάσκαλοι δημοτικού, άλλα εδώ δουλεύουν, η μαμά καθαρίστρια και ο μπαμπάς στην οικοδομή", πάντα ακουγόταν ένα γέλιο και έλεγαν "ναι, ναι δασκάλα στο πως να καθαρίζεις την τουαλέτα και δάσκαλος στο πως να κάνεις το μπετόν". Έκλαιγα, γιατί δεν με πίστευαν και με κορόιδευαν".

Η Μαρίνα πια σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων, αλλά σύμφωνα με την ίδια η διαδρομή μέχρι εκεί δεν ήταν καθόλου εύκολη. Πέρα από το πρόβλημα της γλώσσας, κλήθηκε να αντιμετωπίσει ξανά τον ρατσισμό, ακόμα και από κάποιους δασκάλους της. "Στην Ελλάδα με φώναζαν "η Αλβανίδα", γυρνάω στη χώρα μου και με φωνάζουν "η Ελληνίδα". Δεν πίστευα ότι θα το ζούσα αυτό. Πέρασα πολλές δυσκολίες στο σχολείο επειδή δεν ήξερα και τέλεια αλβανικά και η ψυχολογία μου δεν ήταν καθόλου καλή. Δεν υπήρχε μέρα που να μην κλαίω. Ήταν μια τεράστια και απαίσια αλλαγή στην ζωή μου και παρόλο που έχουν περάσει 7 χρόνια που ζω εδώ, ακόμα δεν έχω συνηθίσει 100%". Παραδέχεται πως της λείπει η Ελλάδα και είναι πολλές οι φορές που αναρωτιέται πως τελικά θα είχε εξελιχθεί η ζωή της αν δεν είχαν γυρίσει πίσω.

Υπάρχουν κι εκείνοι όμως, που έκαναν το ταξίδι της επιστροφής πάνω από μια φορά. Ο Άρντι ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όντας έφηβος ακόμα. "Ήθελα να δω τι υπάρχει έξω από την Αλβανία, γιατί ο κόσμος μου φαινόταν τόσο μεγάλος και η Αλβανία τόσο μικρή. Έμεινα σχεδόν πέντε χρόνια και τώρα καταλαβαίνω πόσο αφελής ήμουν. Πίστευα πως με το που πατήσω το πόδι μου στην Ελλάδα, όλα θα είναι καλά, αλλά η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ειδικά τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίσαμε πολύ ρατσισμό και εργασιακή εκμετάλλευση. Δουλεύαμε πολύ και πληρωνόμασταν λίγο, αλλά αν δεν ξέρεις την γλώσσα πως θα υπερασπιστείς τον εαυτό σου; Στην Αλβανία γύρισα την πρώτη φορά γιατί παντρεύτηκα. Μετά από περίπου δυο χρόνια, απέκτησα τον πρώτο μου γιο και αποφασίσαμε με την σύζυγό μου να έρθουμε οικογενειακώς στην Ελλάδα. Ήταν η εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχαν πολλές δουλειές αν και ήταν πολύ σκληρές, τα λεφτά ήταν πολύ καλύτερα απ' ότι όταν είχα έρθει την πρώτη φορά. Το 2012 αποφασίσαμε και πάλι να γυρίσουμε στην Αλβανία, γιατί πια οι δουλειές είχαν λιγοστέψει και πιστεύαμε πως γυρνώντας πίσω, όλα θα ήταν πιο εύκολα. Παλέψαμε πολύ για περίπου πέντε χρόνια, αλλά τίποτα δεν ήταν όπως το περιμέναμε".

Ο 42χρονος γύρισε στην κωμόπολη από την οποία καταγόταν και προσπάθησε να ασχοληθεί με τα χωράφια που είχε κληρονομήσει από τους γονείς του. "Σχεδόν όλη μου την ζωή δούλευα ως οικοδόμος. Ήταν το μόνο που ήξερα να κάνω καλά, αλλά εκεί που ζούσα δεν υπήρχαν τέτοιες δουλειές και αν μετακομίζαμε στα Τίρανα θα έπρεπε να μείνουμε και πάλι στο ενοίκιο. Πάλεψα πολύ να τα καταφέρω να μάθω να δουλεύω την γη, αλλά ποτέ δεν είχαμε κέρδος. Όσο περνούσε ο καιρός, απλά λιγόστευαν οι οικονομίες μας". Κάπως έτσι, δεν δυσκολεύτηκε να πει ναι όταν ο ξάδερφος του, του είπε να γυρίσει και πάλι στην Ελλάδα και να δουλέψει σε ξενοδοχείο των Δωδεκανήσων. "Πριν φύγω για την Αλβανία, είχα κάνει τα χαρτιά μου και είχα βγάλει άδεια παραμονής με διάρκεια 10 χρόνων, οπότε αφού είχα και χαρτιά, δεν το σκέφτηκα πολύ και είπα ναι. Το πρώτο καλοκαίρι ήρθα μόνος μου και την επόμενη χρονιά ήρθε η γυναίκα μου με τα παιδιά μας. Πλέον, δουλεύουμε και οι δυο σε ξενοδοχείο και μένουμε στο νησί όλο τον χρόνο. Εδώ η ζωή κυλά το ίδιο ήσυχα με την πόλη μου και παρόλο που είμαστε μακριά από τους συγγενείς μας που μένουν στην Αθήνα και την Αλβανία, νομίζω πως αυτή τη φορά δεν θα έχει γυρισμό, παρά μόνο αν μας καλέσουμε σε κανέναν γάμο. Σε αυτούς δεν λέμε όχι".

# data[].attributes.attachment_link.title
"Στην Ελλάδα ήμουν "η Αλβανίδα" και στην Αλβανία ήμουν "η Ελληνίδα""

# data[].attributes.attachment_link.description
Το 1990 σήμανε τον ερχομό μιας νέας δεκαετίας που έφερε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα των γειτονικών χωρών, ακολουθώντας την διάλυση της ΕΣΣΔ, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο και ξαφνικά η Ελλάδα έγινε χώρας υποδοχής μεταναστών, κάτι που δεν της είχε ξανασυμβεί σε τόσο μεγάλο βαθμό στη νεότερη ιστορία της.

# data[].attributes.body
Omid a father from Iran
“I am not fully aware of my children’s dreams. Since you asked me, I will tell you what I want, without being 100% sure that what I wish will happen: I want them to become anything they want, doctors, scientists, but (what I really want) is for them to help those in need. I always tell my children to respect and be appreciative. To be optimists. These are the important elements for me as a father."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Happiness has a different meaning for every person. I perceive happiness as the ability to materialize your dreams, to be free. To be able to study, learn and become what you want. And this is exactly, as a father, what I want for my children - to be successful as well as to help the poor and those in need."

"I don't know whether I will stay here permanently. What I am sure of is that I will do anything in my power for my children to grow up with security, to attend school, and become successful individuals in a democratic society".

Omid's son does his homework while his daughter plays with a toy horse in her own world, as if to say that the worst is over and now the future can be better.

"I am not fully aware of my children's dreams. Since you asked me, I will tell you what I want, without being 100% sure that what I wish will happen: I want them to become anything they want, doctors, scientists, but (what I really want) is for them to help those in need. I always tell my children to respect and be appreciative. To be optimists. These are the important elements for me as a father."
This is a project supported by UNICEF and funded by the European Union - Civil Protection and Humanitarian Aid.

# data[].attributes.attachment_link.title
How education is helping refugee children continue their dreams in Greece

# data[].attributes.attachment_link.description
"Happiness has a different meaning for every person. I perceive happiness as the ability to materialize your dreams, to be free. To be able to study, learn and become what you want. And this is exactly, as a father, what I want for my children - to be successful as well as to help the poor and those in need."

# data[].attributes.body
Dounia, aged 11, fled from Afghanistan with her family to escape conflict. Their journey was harrowing. Smugglers in Turkey kept her family locked in the dark for 12 days. Dounia was terrified that the smugglers would kill them or take their money without helping them.
After two lost years, she now lives safely in Greece with her family, but she is still haunted by the fear she experienced on her journey.
I have a lot of things in my heart and they are bad and good, but a lot of bad.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dounia, aged 11, fled from Afghanistan with her family to escape conflict. Their journey was harrowing. Smugglers in Turkey kept her family locked in the dark for 12 days. Dounia was terrified that the smugglers would kill them or take their money without helping them.

After two lost years, she now lives safely in Greece with her family, but she is still haunted by the fear she experienced on her journey.

"We want to be safe like Europe people. Why they are safe? Why? Why we are not safe?" she asks.

For Dounia, and many other refugee children, school now provides a welcome sense of security and normalcy. She's back in the classroom, learning Greek and English.

# data[].attributes.attachment_link.title
Twelve days locked in the dark, then hope

# data[].attributes.attachment_link.description
Dounia, aged 11, fled from Afghanistan with her family to escape conflict. Their journey was harrowing. Smugglers in Turkey kept her family locked in the dark for 12 days. Dounia was terrified that the smugglers would kill them or take their money without helping them.

# data[].attributes.body
I wish that my home country will be safe again

Osama, a 10-year-old boy from Syria, now living in Germany

"It has been two and a half years since I left my beloved country Syria. I stayed with my mother and three of my sisters in Turkey, whereas my father has headed with my elder sisters and my brother to Germany through the journey of death crossing the sea. I suffered under a lot of fear and worry, I was afraid that they will drown in the sea like many other Syrians, but my father promised me that he will stay alive, that he will reach the other side and that he will see me again. And I did see him again; after a few months and a very hard trip, we were able to follow them.

We arrived in Germany on October 17, 2015. We were able to get together in one house with my father, brother and sisters after one month of our arrival. I was really happy that we were able to be together again. We applied to the German schools and started going to school and here our suffering with the new language started. I tried my best to get over this obstacle as fast as I could, and in a short period of time I was able to learn the basics of the language, which helped me in getting to know new friends, and the new society and culture that I now live in. Our teachers were really nice to us and they have helped us to get over a lot of obstacles, which we ran into every day.

Here in Germany, I have been through many experiences with my new friends. I have learned about different cultures because Germany has so many nationalities, this is fun for me. I have seen many German cities and learned closely about their culture. I am happy in this new country, but I could not forget about my home country Syria during these past two years. I miss my friends, my teachers, my toys and even my photos, which I could not bring with me. It hurts knowing that I left the place in which I grew up and I had so many memories in with my grandfather, grandmother, my relatives and my friends. In my home country, everything was simple but beautiful and warm.

Here in Germany, we are offered the best educational chances, however, I am still a refugee and this word hurts me. It causes me a wound that reminds me of my bigger scar -  Syria - in which up until this moment, children’s body parts are falling under the ruins of buildings. I wish that my home country will be safe again and that war would stop forever. I also hope to be able to visit it again to see my friends, my teachers and my relatives."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

Across Europe, many refugee and migrant children spend long months in reception centres that are not suitable for children. They also face challenges in accessing basic services such as school, kindergartens and health care.

UNICEF is supporting the long-term integration of refugee and migrant children into the communities where they now live, including reinforcing national efforts to protect more than 21,000 refugee and migrant children in Greece. We are also providing psychosocial support and education, while strengthening national child protection systems to benefit all children who are vulnerable.

UNICEF has also been working with partners to develop a Roadmap that provides guidelines to improve the care and protection of unaccompanied and separated refugee and migrant children, whether they are travelling alone or with others, and to support them in reuniting with their families.

The asylum system in Germany has been over-stretched causing big challenges with restrictions and delays in family reunification. As a result, families remain torn apart, adding to the stress children already face and denying them their right to a family.

Below we hear from four Syrian youths - three in Greece and one in Germany - in letters they have written themselves about their experiences, their frustrations and their wishes for reconnecting with family, friends and teachers last seen in Syria.

I wish that my home country will be safe again

Osama (pictured above), a 10-year-old boy from Syria, now living in Germany

"It has been two and a half years since I left my beloved country Syria. I stayed with my mother and three of my sisters in Turkey, whereas my father has headed with my elder sisters and my brother to Germany through the journey of death crossing the sea. I suffered under a lot of fear and worry, I was afraid that they will drown in the sea like many other Syrians, but my father promised me that he will stay alive, that he will reach the other side and that he will see me again. And I did see him again; after a few months and a very hard trip, we were able to follow them. We arrived in Germany on October 17, 2015. We were able to get together in one house with my father, brother and sisters after one month of our arrival. I was really happy that we were able to be together again. We applied to the German schools and started going to school and here our suffering with the new language started. I tried my best to get over this obstacle as fast as I could, and in a short period of time I was able to learn the basics of the language, which helped me in getting to know new friends, and the new society and culture that I now live in. Our teachers were really nice to us and they have helped us to get over a lot of obstacles, which we ran into every day. Here in Germany, I have been through many experiences with my new friends. I have learned about different cultures because Germany has so many nationalities, this is fun for me. I have seen many German cities and learned closely about their culture. I am happy in this new country, but I could not forget about my home country Syria during these past two years. I miss my friends, my teachers, my toys and even my photos, which I could not bring with me. It hurts knowing that I left the place in which I grew up and I had so many memories in with my grandfather, grandmother, my relatives and my friends. In my home country, everything was simple but beautiful and warm. Here in Germany, we are offered the best educational chances, however, I am still a refugee and this word hurts me. It causes me a wound that reminds me of my bigger scar - Syria - in which up until this moment, children's body parts are falling under the ruins of buildings. I wish that my home country will be safe again and that war would stop forever. I also hope to be able to visit it again to see my friends, my teachers and my relatives."

My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year.

Bayan, an 11-year-old girl from Syria, now living in Greece

"Before the war, my life in Syria was very nice. We had as much money as we wanted, a house in Deir Ez-Zor and food to eat. But the situation became very difficult, especially when the war and the bombings started and when ISIS came. You couldn't show your face or wear a T-shirt or jeans. You had to wear all black, everything black. Even boys could no longer go out on their own. There were cars passing near the house telling people that they had to pray. One time they took my father, but they let him go quickly. When the planes started coming, my siblings were afraid and hid under their beds and the TV stand. Sometimes they took their toy weapons and said that they would stop the planes, but I explained to them that they cannot do that. In order to leave the country, we had to give up all our money and then borrow some more. It was very scary to come to Greece and we tried three times to make it. Now, I have been living in Skaramangas camp for seven months with my uncle and his family. My parents are in Germany and I haven't seen them for more than a year. We are all safe now, but everyone is in a different country. When I grow up, I want to become a surgeon. I would like people to come to me, so that I can help them, just as my doctors helped me when I needed it. If someone helps me to make my dream come true, then I will be able to help this person, too. I will bring medicine to them and whatever else they need. I just need a little assistance to make it."

In my books, my studies, I can feel freedom

Azhar, an 18-year-old girl from Syria, now living in Greece

"We left Syria exactly 29 months, 19 days, and 4 hours ago. Back home, in Kobani, I had almost finished school when it was shut down due to fighting. With my mother's blessing, I travelled to Aleppo to take part in the end of year exams. I studied in the daytime and listened to bombs at night. After completing exams, I was on a bus going home when the vehicle was stopped by ISIS fighters. Girls were permitted to continue their journey, but boys were removed and kidnapped. I never heard what happened to them. The first thing I packed when I left Syria, was my diploma. We wanted to go to Germany, where we have close relatives. But when we arrived in Greece there was a new agreement and we could no longer continue our journey. Sometimes I feel trapped. But in my books, my studies, I can feel freedom. I've lost so much time. There is so much I want to do, but I can't do it here. I wake up in Skaramangas camp every morning, I see six people in our tiny room, and I think: 'I need to make this situation better. I have to fight, and every day I fight to improve. In the camp, I've started working with volunteers to teach Arabic, mathematics and English to five-year olds. The sense of being needed gives me purpose and hope. It gives me a way to forget about our situation. I want to fix the things that are wrong. I want to be a leader to help people who need help all over the world, and help the women who are oppressed."

What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends

Ahmet*, a 15-year-old boy from Syria, now living in Greece

"I left Syria at the end of February 2016. I came from Raqqa where my family lives, because the army of Da'esh (Isis) wanted me to go to fight. My parents decided it was safer if I left to join my brothers; so I left with my uncle, my aunt and their children. My parents stayed in Raqqa, together with my younger siblings. They can't leave and there is often no phone signal. They're happy I am out of the country and away from the war. But I am not happy at all. How can I be happy so far from my parents, my brothers, my country? What do I miss about home? Waking up and being with my family, playing with my friends. We'd swim in the lake, play football. I really liked school, but it's so long since I went there. I liked math and languages. I wanted to be a doctor. But Da'esh stopped school, stopped us playing on the computer. Here in Athens, I don't go out. I don't know the areas, and it is frightening. I don't have any friends here. My uncle says the streets are dangerous. My brother, who is in Hamburg, just says to be patient, everything will be OK - he's looking forward to seeing me. He said he could send money to me, but I told him to send it to Syria - the family needs it more than me. My aunt and her family will leave Greece before me. I will have to wait longer to join my brother and I'm going to feel very alone. I only have one thing now that I had at home - it's a jacket I like. Black with gold zip, and gold on the shoulders. It's too small now, but I don't want to lose it. I used to be so happy, when we were all together. My hope? It's to meet my brother and get my parents from Syria."
*Name changed for protection reasons

Article originally published on UNICEF's Europe and Central Asia website, view original article here.

# data[].attributes.attachment_link.title
Letters of frustration and hope from Syrian refugee children now in Europe

# data[].attributes.attachment_link.description
As the conflict in Syria enters its eighth year, millions of children have been uprooted from their homes and separated from family members. Approximately 2.7 million Syrian children have fled to neighbouring countries and to Europe, braving dangerous journeys in search of safety and opportunities for a better future.

# data[].attributes.body
Rasha is a single mum and former English teacher from Deir-ez-Zor in Syria. Her eyes sparkle when she tells us that her 17-year-old son, Quaseem, lives near Frankfurt, in Germany, where he fled to with his uncle. She and her 15-year-old daughter, Mariam, hope to join him there soon. They fled to Damascus and from there to Turkey. But over two years have gone by and they haven’t seen Quaseem since he left.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
It's calm at the newly launched Centre for Families and Children in Mytilene, Lesvos, Greece. A light breeze blows through the olive trees as a bus slowly approaches the centre and comes to a halt. Suddenly, the laughter of children fills the air. Together with their mums, dozens of children walk towards the centre, which is located just a few kilometres from Moria camp, the largest refugee camp on the Greek island of Lesvos.

Together with my colleague Sebastian, I am here to learn more about the situation for unaccompanied and separated refugee and migrant children.

We talk to Rasha, a single mum and former English teacher from Deir-ez-Zor in Syria. Her eyes sparkle when she tells us that her 17-year-old son, Quaseem, lives near Frankfurt, in Germany, where he fled to with his uncle. She and her 15-year-old daughter, Mariam, hope to join him there soon. They fled to Damascus and from there to Turkey. But over two years have gone by and they haven't seen Quaseem since he left.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rasha's passionate plea to be reunited with her son in Germany

# data[].attributes.attachment_link.description
It's calm at the newly launched Centre for Families and Children in Mytilene, Lesvos, Greece. A light breeze blows through the olive trees as a bus slowly approaches the centre and comes to a halt. Suddenly, the laughter of children fills the air.

# data[].attributes.body
Σαμίρ, 16 ετών, Πρόεδρος Μαθητικού Συμβουλίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Together, for all children. Samir, the charismatic | UNICEF

# data[].attributes.body
Νούρ, 16 ετών, vlogger

# data[].attributes.attachment_link.title
Together, for all children. Nour, the talented | UNICEF

# data[].attributes.body
Νέγκαρ, 17 ετών, ηθοποιός

# data[].attributes.attachment_link.title
Together, for all children. Negar, the creative | UNICEF

# data[].attributes.body
Αζίζ, 8 ετών, μαθητής δημοτικού

# data[].attributes.attachment_link.title
Μαζί για όλα τα παιδιά. Αζίζ, 8 ετών, μαθητής δημοτικού

# data[].attributes.body
Η εννιάχρονη Σιρίν έφτασε στην Ελλάδα πριν από σχεδόν δύο χρόνια από το Ιράκ με τους γονείς της και τα τρία της αδέλφια. Μετά από ένα χρόνο η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου η Σιρίν είναι τώρα στην τέταρτη τάξη σε ένα ελληνικό δημοτικό σχολείο.
Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους στη χώρα, η Σιρίν και η οικογένειά της έμειναν σε δύο διαφορετικούς ανοιχτούς χώρους διαμονής και δύο διαμερίσματα.
Η Σιρίν έπρεπε να αλλάξει τέσσερα σχολεία προτού τελικά μετακομίσει στην γειτονιά της και εγγραφεί στο σχολείο της.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η εννιάχρονη Σιρίν έφτασε στην Ελλάδα πριν από σχεδόν δύο χρόνια από το Ιράκ με τους γονείς της και τα τρία της αδέλφια. Μετά από ένα χρόνο η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου η Σιρίν είναι τώρα στην τέταρτη τάξη σε ένα ελληνικό δημοτικό σχολείο.

Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους στη χώρα, η Σιρίν και η οικογένειά της έμειναν σε δύο διαφορετικούς ανοιχτούς χώρους διαμονής και δύο διαμερίσματα. Η Σιρίν έπρεπε να αλλάξει τέσσερα σχολεία προτού τελικά μετακομίσει στην γειτονιά της και εγγραφεί στο σχολείο της.

Ένας από τους μεγαλύτερους υποστηρικτές της Σιρίν είναι ο πατέρας της που εξασφάλισε ότι η κόρη του παρακολουθούσε μαθήματα σχολικής ή μη τυπικής εκπαίδευσης καθ 'όλη τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Την φέρνει περήφανα στο Blue Refugee Center της Θεσσαλονίκης κάθε μέρα.

Η Σιρίν μιλά άπταιστα ελληνικά μετά από ένα χρόνο στο σχολείο. Το μυστικό της;

"Πρέπει να μελετήσετε λίγο εάν θέλετε να μάθετε πώς να διαβάζετε και να γράφετε, αλλά δεν θα μπορείτε να μάθετε πώς να μιλάτε εάν δεν έχετε φίλους που σας βοηθούν".

Η Σιρίν συνάντησε την καλύτερη φίλη της, τη Δήμητρα, την πρώτη μέρα του σχολείου. Τώρα κάθονται η μια δίπλα στην άλλη και η Δήμητρα σιγουρεύεται ότι βοηθά τη Σιρίν κατά τη διάρκεια του μαθήματος εάν υπάρχει κάτι που δεν καταλαβαίνει πλήρως.

"Είμαι πολύ καλή μαθήτρια γιατί θέλω να μάθω. Άλλα παιδιά στην τάξη μου είναι λίγο καλύτερα από εμένα σε ορισμένα θέματα αλλά δεν με πειράζει. Ξέρω ότι είναι πιο εύκολο για αυτούς. Το επόμενο έτος θα είμαι ακόμα καλύτερη. "

# data[].attributes.attachment_link.title
Sirin, 9 ετών: εμπνευσμένη από το σχολείο για να γίνει δασκάλα

# data[].attributes.attachment_link.description
Η εννιάχρονη Σιρίν έφτασε στην Ελλάδα πριν από σχεδόν δύο χρόνια από το Ιράκ με τους γονείς της και τα τρία της αδέλφια. Μετά από ένα χρόνο η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου η Σιρίν είναι τώρα στην τέταρτη τάξη σε ένα ελληνικό δημοτικό σχολείο.

# data[].attributes.body
Το ταξίδι του Οσάμα από την Υεμένη στην Ελλάδα
Εκτιμάται ότι 23.000 παιδιά προσφύγων και μεταναστών έφτασαν δια θαλάσσης στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία πέρυσι.
Ένα από αυτά τα παιδιά είναι ο 12χρονος Οσάμα που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του την Υεμένη.
«Νόμιζα ότι τελείωσε, θα πεθάνω. Έτσι τελειώνει η ζωή μου», είπε ο Οσάμα στη UNICEF για τις σκέψεις που πέρασαν από το μυαλό του ενώ διέσχιζε τη θάλασσα για να φτάσει στην Ελλάδα με την οικογένειά του.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Οσάμα και η οικογένειά του ζούσαν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης, στη Μόρια της Λέσβου στην Ελλάδα. Το Κέντρο προορίζεται να διεξάγει διαδικασίες άφιξης για νέους πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά λόγω της αυξημένης ροής και του υπερπληθυσμού, οι οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, συχνά μένουν σε αυτό το κέντρο για μήνες και μερικές φορές ακόμη και χρόνια.

Η UNICEF υποστηρίζει ότι όλα τα ευάλωτα παιδιά που ζουν σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης στα ελληνικά νησιά, ειδικά τα παιδιά, πρέπει να μεταφερθούν αμέσως στην ηπειρωτική χώρα για να διασφαλιστεί η πρόσβασή τους σε επαρκή προστασία, υγειονομική περίθαλψη, καταλύματα και ευκαιρίες εκπαίδευσης.

Μετά από 3 μήνες στο πολυσύχναστο ΚΥΤ στη Μόρια της Λέσβου, ο Οσάμα και η οικογένειά του έλαβαν ειδήσεις ότι θα μεταφερθούν σε καταλύματα που διαχειρίζεται ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Σήμερα, στην Αθήνα ο Οσάμα μπορεί να συνεχίσει τις σπουδές του σε ασφαλέστερο περιβάλλον. Επισκέπτεται επίσης την Elix, ένα εκπαιδευτικό κέντρο που υποστηρίζεται από τη UNICEF, όπου λαμβάνει επιπλέον βοήθεια με τις σπουδές του στα Αγγλικά και τα Ελληνικά. Ο Οσάμα ελπίζει ότι μια μέρα θα εκπληρώσει το όνειρό του να γίνει γιατρός.

# data[].attributes.attachment_link.title
Το ταξίδι του Οσάμα από την Υεμένη στην Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Οσάμα και η οικογένειά του ζούσαν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης, στη Μόρια της Λέσβου στην Ελλάδα. Το Κέντρο προορίζεται να διεξάγει διαδικασίες άφιξης για νέους πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά λόγω της αυξημένης ροής και του υπερπληθυσμού, οι οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, συχνά μένουν σε αυτό το κέντρο για μήνες και μερικές φορές ακόμη και χρόνια.