# data[].attributes.body
PRAWO KOSMICZNE

# data[].attributes.body
1957r. wystrzelenie I satelity na orbitę okołoziemską (Rosja), rozpoczyna się era kosmiczna

Międzynarodowe Prawo Kosmiczne zostało opracowane przez COPUOS - kiedy to członkami komisji, przewodniczącymi podkomisji ('59-81) byli Polacy, np. Malfred Largs, później Eugeniusz Wyzner

# data[].attributes.body
Etap 1 lata 60/70 - powstało całe prawo kosmiczne; okres gwałtownego rozwoju prawa kosmicznego (powstanie prawa traktatowego)
1967 -1979 -pierwsze i ostatnie akty prawne w tym okresie

# data[].attributes.body
Etap 2 lata  1980 - 1996 w czasie którego COPUOS wypracował pięć zestawów, zasad prawnych (dotyczących badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej, wykorzystywania przez państwa sztucznych satelitów Ziemi do międzynarodowych, bezpośrednich przekazów telewizyjnych; zdalnego badania Ziemi z przestrzeni kosmicznej, wykorzystywania jądrowych źródeł energii w przestrzeni kosmicznej przez wszystkie państwa, w tym państwa rozwijające się) nie mających charakteru wiążącego.
W tym okresie COPOUS wypracował 4 rezolucje, nie mających charakteru wiążącego, dotyczące:
-wykorzystywania przez państwa sztucznych satelitów Ziemi do międzynarodowych bezpośrednich przekazów telewizyjnych z 1982 r.
-zdalnego badania Ziemi z przestrzeni kosmicznej z 1986 r.
-wykorzystywania jądrowych źródeł energii w przestrzeni kosmicznej z 1992 r.
-współpracy w zakresie badań i wykorzystywania przestrzeni kosmicznej przez wszystkie państwa, w tym państwa rozwijające się z 1996 r.

# data[].attributes.body
Okres obecny - w ciągu ostatnich kilku lat pojawiają się wytyczne, wskazówki opracowane przed komitet prawny - soft law, bo nie są one wiążące.
Nie powstał żaden znaczący dokument, a praktyka wyprzedziła prawo, daremnie szukając w nim rozwiązań pojawiających się problemów.

# data[].attributes.body
1967 - Układ (Traktat) o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (w skrócie Układ kosmiczny)
Obecnie należy do niego 104 państw (od 2016r. nic się nie zmieniło)

Konstytucjonalizacja prawa międzynarodowego - układ z 1967 r. ma podobne znaczenie co ustawa zasadnicza, bo zostały tam zawarte najważniejsze prawa z zakresu prawa kosmicznego i jak podmioty mają się nim posługiwać, późniejsze ustawy tylko je doprecyzowują

Umowa o ratowaniu kosmonautów, powrocie kosmonautów i zwrocie obiektów wypuszczonych w przestrzeń kosmiczną z 22.04.1968

Konwencja o międzynarodowej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne z 29.03.1972r
-> kontrowersyjna konwencja, projekt o odpowiedzialności państw przez 50 lat była opracowywana, ale jej nie opublikowano, chodzi o wysyłanie w kosmos rzeczy sprawdzonych, a nie innowacji
* dwa akty regulujące odpowiedzialność w prawie międzynarodowym: międzynarodowe prawo kosmiczne, międzynarodowe prawo atomowe

Konwencja o rejestracji obiektów wypuszczonych w przestrzeń kosmiczną 14.01.1975

Porozumienie o księżycu 1979r- 16 państw jest stroną (Polska nie jest stroną)

# data[].attributes.body
Space Debris Mitigation Guidelines of COPUOS (2007) - wytyczne dotyczące ograniczania odpadów kosmicznych
-The compendiumof space debris mitigation standards adopted by States and International organizations (2015, 2016)
-Safety Framework for Nuclear Power Source Application in Outer Space (2009) - ramy bezpieczeństwa dla wykorzystania jądrowych źródeł energii w przestrzeni kosmicznej

# data[].attributes.body
Według Niemiec następujące postanowienia układu kosmicznego mają charakter norm zwyczajowych:
-zasada wolności
-zasada niezawłaszczalności
-zasada zastosowania prawa międzynarodowego do działalności kosmicznej
-zasada odpowiedzialności międzynarodowej państw za działalność narodową w przestrzeni kosmicznej, która wiążę się z naruszeniem prawa międzynarodowego
- zasada odpowiedzialności międzynarodowej państw za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne
-zasada nadzorowania przez państwa działań kosmicznych jednostek pozarządowych
-obowiązek rejestracji obiektów kosmicznych
Powszechne zastosowanie tych zasad ma ważne znaczenie dla pokojowego wykorzystywania przestrzeni kosmicznej.

# data[].attributes.body
Przestrzeń kosmiczna: zasada wolności, zasada niezawłaszczalności, zasada wykorzystywnia ciał niebieskich w celach pokojowych

"Stowarzyszenie Prawa Międzynarodowego stwierdziło m.in. że zasada wolności badania i użytkowania przestrzeni kosmicznej jest zasadą powszechnego prawa międzynarodowego i jako taka istnieje niezależnie od traktatu" (raport S8 Konferencji Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego [Manila 1978])

M.Lachs zaznaczył, że państwa wypuszczające nie prosiły o zgodę na wypuszczenie, a inne państwa nie protestowały przeciwko przelotom obiektów kosmicznych przez ich przestrzeń powietrzną i lotom nad ich terytoriami w przestrzeni kosmicznej.

# data[].attributes.body
John Kennedy -za jego prezydentury rozwój kosmiczny, NASA, zapowiedz, że pierwszy człowiek jaki stanie na księżycu będzie z USA - wyścig z Rosją

# data[].attributes.body
Łajka była pierwszym żywym stworzeniem umieszczonym na orbicie okołoziemskiej. Łajka została wysłana w przestrzeń kosmiczną w celu przeprowadzenia na niej eksperymentów biomedycznych przed planowaną kosmiczną podróżą pierwszego człowieka.