# data[].attributes.attachment_link.title
Zestaw kolekcja 12 prac Herkulesa Heraklesa. Ilustracja mitów starożytnej Grecji

# data[].attributes.attachment_link.description
123RF - miliony inspirujących zdjęć stockowych, wektorów, filmów i muzyki do Twoich projektów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Długie pomieszczenie, całe białe, na suficie wisiały reflektory, środek sali zupełnie pusty, na końcu ogromna kamera na ruchomym statywie, na drugim końcu sali czarny stół, przy którym siedzi UmpaLumpa w czerwonym 

# data[].attributes.attachment_link.title
Kolorowy rysunek większej sali w fabryce Wonki, z białymi ścianami, ogromną ławą, wokół której siedzi na wysokich stołkach około sto wiewiórek, łuskających orzechy włoskie z niezwykłą prędkością, stosami orzechów n

# data[].attributes.attachment_link.title
Czarno-biały rysunek wnętrza pomieszczenia w fabryce Wonki, wyglądającego jak pracownia średniowiecznego alchemika, z czarnymi metalowymi kotłami, w których warzą się i bulgoczą tajemnicze substancje, syczącą parą,

# data[].attributes.attachment_link.title
Czarno-biały rysunek hali czekoladowej bez fabryki w tle, do pokolorowania przez dzieci

# data[].attributes.attachment_link.title
Pan Wonka z białymi rękawiczkami, zielonymi spodniami, mniejszą głową, trochę starszy

# data[].attributes.attachment_link.title
Veruka Salt z książki _Charlie i fabryka czekolady_

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zapoznasz się z informacjami na temat elementów fantastycznych w utworach literackich,

rozpoznasz elementy i motywy fantastyczne w utworach literackich,

wskażesz elementy fantastyczne w powieści pt. „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło".

Cykl trzynastu powieści pod tytułem Magiczne drzewo autorstwa Andrzeja Maleszki wciąż cieszy się ogromną popularnością wśród młodszych i starszych czytelników. Seria ta została zekranizowana w latach 2003-2008, a do kin na kolejne filmy o magicznych przedmiotach przychodziły tłumy fanów.

Historia opisana w książkach zaczyna się w momencie, gdy magiczne drzewo - duży, stary dąb - łamie się w trakcie burzy, a jego elementy zostają zebrane i przerobione na różne przedmioty. O jednym z nich - czerwonym krześle, opowiada pierwsza książka cyklu - Czerwone krzesło. Jej bohaterowie to niezwykłe rodzeństwo - Kuki, Tośka i Filip, które przeżywa niezwykłe przygody za sprawą czarodziejskiego krzesła, które spełnia wszystkie życzenia, również te wypowiedziane przez przypadek. Magiczny przedmiot trafia w ręce dzieci, kiedy ich rodzice rozpoczynają pracę na statku wycieczkowym, a one zostają oddane pod opiekę nielubianej ciotki...

Zapoznaj się z animacją pt. „Elementy fantastyczne w utworach literackich", a następnie wykonaj polecenia.

Animacja dotyczy elementów fantastycznych, które mogą pojawić się w utworach literackich.

Zapoznaj się z przytoczonymi poniżej fragmentami powieści Andrzeja Maleszki pt. „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło", a następnie wykonaj ćwiczenia.

Czerwone niewiadomoco zbliżało się. Kuki położył się na mostku i wyciągną rękę. Na szczęście most był niski i do wody było niedaleko. Wychylił się jeszcze mocniej, omal nie wpadając do rzeki, ale wciąż nie mógł dosięgnąć przedmiotu. Już myślał, że mu ucieknie, kiedy ten nagle zatrzymał się i podpłynął wprost do jego ręki. Kuki złapał go z trudem i wyciągnął z wody.

„Kuki popatrzył na Marcelinę bez słowa. Nagle zerwał się z krzesła i zawołał.

- Już wiem! Wiem!

- Co?

- To była promocja - powiedziała niepewnie Tosia.

- To była magia!!!

- To znaczy, że czarujesz?

- Nie ja. KRZESŁO!"

Zapoznaj się z kolejnym fragmentem powieści Andrzeja Maleszki pt. „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło", a następnie wykonaj ćwiczenia.

Filip błyskawicznie usiadł na krześle. Rodzeństwo stanęło za nim. Mercedes ciotki nadjechał i zahamował kilka metrów od dzieci. [...] Ciotka podeszła do nich i wrzasnęła:

- Wsiadajcie do samochodu! Porozmawiamy sobie w domu! Wsiadajcie, ale to już!

- Już wiem! - zawołał Filip. - Niech ciotka będzie mniejsza od nas!

Natychmiast zerwała się straszliwa wichura. Wiatr uderzył w ciotkę i odepchnął ją. Zaczęła wirować jak karuzela i krzyczeć na całe gardło. [...] Zobaczyli, jak z okna samochodu wychyla się twarz w ciemnych okularach. Była to twarz siedmioletniej dziewczynki! [...]

- No to cześć, ciociu! - powiedział Filip. - Musimy już lecieć! Pa!

Pokiwał wrzeszczącej ze strachu dziewczynce. Chwycił krzesło i poszedł w stronę przystanku autobusowego. Rodzeństwo ruszyło za nim. Ciotka wyszła z samochodu [...]. Ocierała łzy. Tosia zatrzymała się.

[...]

- Nie możemy jej tak zostawić. Ona jest za mała. Musimy ją odczarować albo zabrać.

- Zwariowałaś? - krzyknął Filip.

Tosia obróciła się i podeszła do małej ciotki. Spojrzała niepewnie na dziewczynkę, która jeszcze niedawno była wysoką groźną kobietą [...].

- Chodź z nami... ciociu. [...]

- Dobrze - powiedziała przez zaciśnięte zęby. - Pojadę z wami. Ale jak będę znów duża, to was spiorę!

[...]

Ale ta nie patrzyła w ich stronę. Wygodnie rozparła się na krześle i powiedziała głośno:

- Na początek chcę... Żądam wygodnych butów!

I natychmiast na jej stopach pojawiły się czerwone sandałki z miękkiej skóry. Mała uniosła stopy i mruknęła:

- Może być. Teraz chcę parasol od słońca.

I żółty parasol wyrósł z trawy, jak wielki grzyb. Rozłożył się, rzucając łagodny, żółty cień na dziewczynkę i krzesło.

Kiedy to powiedziała, zrobiło jej się trochę głupio, bo czterdziestoletnia dyrektorka banku nie powinna mówić takich rzeczy. [...]

- Dobrze! - krzyknęła tak, żeby usłyszało ją rodzeństwo. - Wyczaruję różne rzeczy, tylko dla mnie! Chcę lody. I owoce. Grzanki z serem, pizzę. I kawę! [...]

- Nie chcę być sama przez całą noc... Przyjdźcie tu, nic wam nie zrobię!

Ale nikt jej nie odpowiedział. Wtedy wyprostowała się na krześle i zawołała:

- Chcę zobaczyć, gdzie oni są! Chcę ich widzieć. Teraz! Rozkazuję!

FRU! Krzesło gwałtownie poleciało w górę. Frunęło w stronę chmur wraz z ciotką, aż ta zaczęła wrzeszczeć.

- Aaa! To nie był dobry pomysł... Nie tak wysoko! Ratunku!

- Ja mam lęk wysokości. Niech to krzesło wyląduje na ziemi!

I krzesło natychmiast poleciało w dół. Niestety, poleciało samo, a ciotka pozostała w powietrzu! [...]

- Lepiej ją tam zostawić - powiedział Filip. - Niech ją wróble rozdziobią!

- Filip, nie wygłupiaj się! Każ jej wrócić - zawołała Tosia - słyszysz?

- No dobra. Spadaj!

- Aaa!

Ciotka poleciała w dół jak zestrzelony samolot. [...]

Rozległo się głośne CHLUP i ciotka wpadła do wody. Rodzeństwo pobiegło na wysoki brzeg jeziora. Zobaczyli, jak na środku ciotka miota się i rzuca w wodzie.

- Ona nie umie pływać!

- Wyczaruj koło ratunkowe - zawołał Kuki.

Tośka usiadła na krześle i krzyknęła:

- Chcę koło ratunkowe! [...]

Tym razem czaru dokonała Tosia. Nie żądała superpojazdu ani . Po prostu poprosiła o „cokolwiek", co pozwoli im wydostać się z tego . [...] Po chwili usłyszeli szum wody. Tafla jeziora się poruszyła i wynurzyły się z niej cztery konie. Były niebieskie.

Wymień tytuły dwóch znanych ci utworów literackich, w których występuje motyw magicznego przedmiotu. Wyjaśnij, na czym polega niezwykłość pojawiających się w tych tekstach przedmiotów.

Pokaż podpowiedź Pokaż odpowiedź

Zapoznaj się z fragmentem powieści Andrzeja Maleszki pt. „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło", a następnie wykonaj ćwiczenie.

Słownik

Notatnik

Bibliografia

Dubowik H., (1999), Fantastyka w literaturze polskiej: dzieje motywów fantastycznych w zarysie, Bydgoszcz: Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej.

Maleszka A., (2015), Magiczne drzewo. Czerwone krzesło, Kraków: Znak.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wypowiedz życzenie, czyli historia pewnego krzesła

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 4 ilustracje, 1 animację, 5 poleceń, 10 ćwiczeń, w tym 7 interaktywnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wojciech Młynarski - Ballada o malinach (LP Szajba)

# data[].attributes.attachment_link.title
Stanislaw Soyka I Grzegorz Turnau - Soplicowo [Official Music Video]

# data[].attributes.attachment_link.title
POLECAMY: Film animowany na podstawie komiksu „Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943” z serii „W imieniu Polski Walczącej”

# data[].attributes.attachment_link.description
POLECAMY: Film animowany na podstawie komiksu „Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943” z serii „W imieniu Polski Walczącej” - Aktualności

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy poznać liczebniki główne:

W powyższych pytaniach występują czasowniki:

W języku włoskim czasowniki odmieniają się przez osoby i liczby:

Odmieniając czasownik chiamarsi, należy pamiętać o zaimku zwrotnym si (się). W języku włoskim w zdaniach twierdzących występuje on przed czasownikiem i odmienia się przez osoby.

Używając odpowiedniej formy czasownika, pytania i odpowiedzi, które powyżej wystąpiły w liczbie pojedynczej, możemy utworzyć również w liczbie mnogiej. Np.:

Come vi chiamate? - Jak się nazywacie?

Ci chiamiamo ... - Nazywamy się ...

Di dove siete? - Skąd jesteście?

Quanti anni avete? - Ile macie lat?

Dizionario

f = femminile - rodzaj żeński, m = maschile - rodzaj męski, pl. = plurale - liczba mnoga

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sylwia Oszczyk - Polski jak malowany. 11,729 likes · 114 talking about this. Education website

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
WordArt.com is an AI-powered word cloud generator that enables you to create amazing and unique word clouds with ease.

Professional quality results can be achieved in no time at all, even for users with no prior knowledge of graphic design.

Word clouds (also known as tag cloud, word collage or wordle) are visual representation of text that give greater rank to words that appear more frequently.

Word clouds are perfect for creating stunning personalized gifts. No sign up required!

# data[].attributes.attachment_link.title
Create Stunning Word Clouds in Seconds | WordArt.com

# data[].attributes.attachment_link.description
WordArt.com is an online word cloud generator that enables you to create amazing and unique word clouds with ease

# data[].attributes.attachment_link.title
Features Available with EdrawMind - Mind Mapping Software

# data[].attributes.attachment_link.description
Explore the powerful features of EdrawMind's mind mapping software. Unleash your creativity, boost productivity, and streamline your ideas with intuitive tools and collaboration options. Discover the ultimate solution for visualizing your thoughts and plans effortlessly.

# data[].attributes.attachment_link.description
AnswerGarden is a new minimalistic brainstorm tool for online brainstorming, real time audience participation and classroom feedback.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Jachna","Katyń", "Akcja Kopernik" - komiksy historyczne [galeria]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzisiaj, 31 marca 2020, miała się odbyć transmisja dyskusji na żywo o prowokacji pruszkowskiej, w ramach której w marcu 1945 r. aresztowano przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Z przyczyn od nas niezależnych jesteśmy zmuszeni przełożyć to spotkanie online.

W zamian proponujemy Państwu film animowany prezentujący spektakularną operację odbicia więźniów przewożonych z siedziby Gestapo w al. Szucha do więzienia na Pawiaku w Warszawie 26 marca 1943 r., znaną jako Akcja pod Arsenałem."

Marzec 1943 r. Gestapo celnie uderza w warszawskie Szare Szeregi. W ręce Niemców wpada najpierw dowódca hufca praskiego phm. pchor. Henryk Ostrowski „Heniek", a po kilku dniach - dowódca hufca „Południe" phm. pchor. Jan Bytnar „Rudy". Czy złapani i katowani wsiedzibie gestapo przy Al. Szucha harcerscy konspiratorzy będą mieli szansę na przeżycie? Czy zostaną pozostawieni własnemu losowi? Na pomoc aresztowanym ruszają koledzy i przyjaciele z Grup Szturmowych Szarych Szeregów z Tadeuszem Zawadzkim „Zośką", Aleksym Dawidowskim „Alkiem" i Janem Rodowiczem „Anodą" na czele. Są gotowi poświęcić życie. Organizują akcję odbicia aresztowanych w biały dzień, w centrum miasta. To pierwsza tak poważna dywersja bojowa w stolicy, wymaga zgody dowództwa Kedywu Komendy Głównej AK. Czas ucieka - „Rudy" i „Heniek" mogą nie przeżyć następnego przesłuchania. W końcu 26 marca przychodzi rozkaz: „Trzaskać".

Scenariusz: Sławomir Zajączkowski
Rysunki: Krzysztof Wyrzykowski
Koncepcja serii i konsultacja historyczna: dr Kazimierz Krajewski, dr Tomasz Łabuszewski
Produkcja: Chimney Poland
Postproducent: Justyna Juszczyk
Reżyseria i animacja: Piotr Dismas Zdanowicz
Roto i Assety: Marta Zdanowicz
Lektor: Łukasz Talik
Dźwięk: Malaga Studio
Krystian Kościjański

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
biuro udostępniana i archiwizacji dokumentów

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
główna komisja badania zbrodni hitlerowskich

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
główna komisja badania zbrodni niemieckich

# data[].attributes.attachment_link.title
Film animowany na podstawie komiksu „Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943"

# data[].attributes.attachment_link.description
Film animowany na podstawie komiksu „Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943" - Historia z IPN - Polecamy film animowany na podstawie komiksu „Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943" z serii „W imieniu Polski Walczącej", przygotowany przez warszawski oddział IPN w związku z 77. rocznicą Akcji pod Arsenałem.

# data[].attributes.headline
uczucia fragment przygotowań do akcji pod Arsenałem

# data[].attributes.subject
uczucia fragment przygotowań do akcji pod Arsenałem

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wyglądała "Akcja pod Arsenałem"? Odtwarzamy krok po kroku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kraków, also written in English as Krakow and traditionally known as Cracow, is the second-largest and one of the oldest cities in Poland. Situated on the Vistula River in Lesser Poland Voivodeship, the city dates back to the 7th century. Kraków was the official capital of Poland until 1596 and has traditionally been one of the leading centres of Polish academic, economic, cultural and artistic life. Cited as one of Europe's most beautiful cities, its Old Town was declared the first UNESCO World Heritage Site in the world.
The city has grown from a Stone Age settlement to Poland's second-most-important city. It began as a hamlet on Wawel Hill and was reported as a busy trading centre of Central Europe in 965. With the establishment of new universities and cultural venues at the emergence of the Second Polish Republic in 1918 and throughout the 20th century, Kraków reaffirmed its role as a major national academic and artistic centre. The city has a population of about 780,000, with approximately 8 million additional people living within a 100 km radius of its main square.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kraków, also written in English as Krakow and traditionally known as Cracow, is the second-largest and one of the oldest cities in Poland. Situated on the Vistula River in Lesser Poland Voivodeship, the city dates back to the 7th century.

# data[].attributes.attachment_link.title
Najlepsza jakość: Tam gdzie chłód i gdzie zamglony szczyt, Far Over the misty mountains cold dubb PL

# data[].attributes.body
Egzamin kl. 8 Latarnik

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Festiwal Katarynek 2015 - folklor portal wiano.eu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Moda rozumiana jako tworzenie przez zawodowych projektantów przeznaczonych do powielania i naśladowania wzorów ubioru narodziła się w połowie XIX wieku, mniej więcej w czasach tzw. Lebensreform (reforma życia), szeregu zjawisk będących reakcją na konflikty epoki industrializacji. Ruch wywodzący się z Niemiec i Szwajcarii obejmował różne zjawiska, jak abstynencja, ekologiczna żywność, wegetarianizm, naturyzm, medycyna naturalna, teozofia, a także reforma ubioru. Związek między tymi ruchami a modą polega na tym, że były one animowane przez światłą część społeczeństwa, która usiłowała tworzyć wzorce nowej obyczajowości dla szerokiej publiczności. Jednym słowem, usiłowała edukować mniej światłą część społeczeństwa.
Motywy reformy ubioru nie miały nic wspólnego z modą. Chodziło o likwidację kuriozalnych, kosztownych i niewygodnych form odzieży (przede wszystkim damskiej) i zastąpienie ich formami prostszymi, praktyczniejszymi, a przede wszystkim nie szkodzącymi zdrowiu, ale mechanizm upowszechniania musiał być ten sam co dzisiaj.
Ruch, który stworzył tzw. strój reformowany miał nie lada przeciwnika. Był nim angielski projektant zamieszkały od 1846 r. w Paryżu, Charles Frederick Worth, uważany za twórcę Haute couture. W 1858 r. Worth otworzył w Paryżu pierwszy dom mody Worth et Bobergh i natychmiast odniósł wielki sukces. Jego kreacje szyte z drogich, ale lekkich materiałów, ozdabiane wzorami kwiatów i cekinami przyciągnęły elegancką publiczność i wkrótce stał się on nadwornym projektantem francuskiej cesarzowej Eugenii i cesarzowej Elżbiety Austriaczki zwanej "Sisi". Worth był pod każdym względem prekursorem - m.in. wprowadził system sprzedaży wykrojów zagranicznym wykonawcom, a na wszystkich strojach kazał naszywać autorskie logo. Zmodyfikował również sylwetkę kobiety wprowadzając w miejsce krynoliny turniurę, ale z natury był "wielkim krawcem" i uczynił to z powodów estetycznych a nie praktycznych i doprowadził do doskonałości wszystko, z czym mieli walczyć reformatorzy stroju.
Kreacje Wortha są ucieleśnieniem ideału mody wiktoriańskiej. Wróci ona w 70-tych latach XX wieku w postaci tzw. stylu "Lolita".

Zmierzch epoki wiktoriańskiej przyspieszony rozwojem ruchów reformatorskich jest jednocześnie początkiem epoki edwardiańskiej (la belle epoque, fin de siecle) obejmującej koniec wieku XIX i wiek XX do wybuchu I wojny światowej. O ile końcówka wieku XIX należała do racjonalistycznych reformatorów ubioru, to początek wieku XX oznacza pojawienie się zupełnie nowych trendów stylistycznych. Grunt dla ich upowszechnienia przygotowany został przez nowe zjawiska - wielkie domy towarowe: Anglia - Kendals (1832), Francja - Le Bon Marché (1838), Galeries Lafayette (1893), Le Printemps (1865), USA - Marble Palace (1846), Niemcy - Karstadt (1881) i ilustrowane czasopisma modowe: Harper's Bazaar (1867), Delineator (1873), Vogue (1892 i Gazette du Bon Ton (1912).

STRÓJ REFORMOWANY

Gorset stał się symbolem kobiecego zniewolenia. Podnoszono przeciw niemu argumenty polityczne, estetyczne, a przede wszystkim medyczne, uważając go za narzędzie zniewolenia kobiety. Z jednej strony ostro zwalczały go emancypantki, ale równie ważną rolę odegrali artyści (mowa o angielskich Prerafaelitach), którzy niejako "przy okazji" stworzyli nowy typ sylwetki kobiecej odzianej w proste, bezpretensjonalne, a jednocześnie wyrafinowane szaty. Podobny wpływ mieli członkowie grupy " estetystów" (Oscar Wilde), ale ich upodobanie do prostych strojów, podobnie jak forma sukni noszonych przez modelki Morrisa czy Rossettiego nie wynikało ze względów praktycznych. Strój symbolizował postawę twórczą albo wskazywał źródło inspiracji, dlatego większy oddźwięk społeczny miały wystąpienia kobiet - reformatorek.
Pierwowzorem "stroju reformowanego" był wymyślony przez Elisabeth Smith Miller, a zrealizowany w 1851 r. przez amerykańską emancypantkę Amelię Bloomer kostium pozbawiony gorsetu, składający się z sięgającego kolan kaftana i związanych w kostkach pantalonów. Wywołał on wprawdzie wielkie zainteresowanie, ale został wykpiony i pierwsza próba reformy ubioru spaliła na panewce.
Pierwszą organizacją walczącą o reformę ubioru była założona w 1856 r. w Nowym Yorku National Dress Reform Association, a w Europie angielskie Rational Dress Society (1881 r.) . Towarzystwo to zorganizowało w 1883 r. wystawę prezentującą jak na owe czasy bardzo nowoczesne wzornictwo, którego głównym dorobkiem była tzw. spodnio-spódnica (niem. Hosenrock).
Pod koniec XIX wieku wiele wątków mających początek na Wyspach Brytyjskich podjętych zostało w Niemczech, które wówczas pilnie uczyły się na angielskich doświadczeniach. W architekturze decydującą rolę odegrał Hermann Muthesius, późniejszy założyciel Werkbundu, natomiast w sprawach ubioru ważną rolę odegrała jego żona, Anna Muthesius. Działania reformatorskie miały konkretne ramy organizacyjne - urządzano sympozja i wystawy, przygotowywano projekty i podejmowano działania popularyzatorskie.
W 1896 r. powstał niemiecki Związek dla Ulepszenia Kobiecej Odzieży, w 1899 r. w Berlinie zorganizowano wystawę modeli wzorcowych, a w 1903 r. ukazała się książka Heinricha Pudora Reforma ubioru. Rozważania o filozofii, estetyce i higienie ubioru. Praktyczne wnioski z tych rozważań wyciągnęła właśnie Anna Muthesius, projektując tzw. strój reformowany.
W stosunku do sylwetki preferowanej przez Wortha reformowana suknia Muthesius była prawdziwą rewolucją.

CHARLES FREDERICK WOTRH

LATA DWUDZIESTE

Po I wojnie światowej dorożkę zastąpił samochód, padły trony cesarskie a reformatorom ubioru zapał przeszedł, bo Zachód poznawał uroki wolności, jazzu i alkoholu, a Wschód zaczął reformować nie tylko ubiór, ale wszystko. W ciągi dziesięciu lat od zakończenia wojny do Wielkiego Kryzysu w dziedzinie "wysokiej" mody wymyślono niemal wszystko, co nosi się do tej pory. Chyba najważniejszym trendem była likwidacja płci mody. Pojawiła się sylwetka chłopczycy (bez piersi, talii i bioder) i fryzura bob-cut, popularność zdobywał strój sportowy.
Centrum mody pozostał Paryż, chociaż Francja stawała się coraz bardziej anachroniczna i wszystko co ważne w sztukach plastycznych i architekturze działo się gdzie indziej - w Wiedniu, Witebsku, Dessau, Warszawie, Nowym Yorku. Niemal cała tradycja francuskiej sztuki (którą w znacznej mierze tworzyli cudzoziemcy) wypalała się - do przeszłości należały już wystąpienia impresjonistów, fowistów i kubistów. Nawet kojarzony z Paryżem surrealizm wywodził się ze szwajcarskiego dadaizmu, a wśród jego głównych postaci Magritte był Belgiem, Dali Hiszpanem, Picabia pół-Hiszpanem, de Chirico i Licini byli Włochami, Ernst Niemcem, Arp pół-Niemcem, a Francuzi Breton, Eluard i Aragon byli poetami i nie uprawiali sztuk plastycznych.
Paradoksalnie moda, z natury rzeczy niewiele mająca wspólnego z realnym życiem, ale zawsze potrzebująca "drogowskazów" stawała się ostatnią dziedziną, w jakiej Francja mogła jeszcze utrzymywać prymat.

XIX-wieczna obyczajowość i moda przewidywała na każdą porę dnia inny rodzaj stroju. Lata 20-te wprowadziły w modzie męskiej swobodny styl i zwyczaj noszenia przez cały dzień jednego, wygodnego ubrania. W użycie weszły wełniane swetry z szetlandzkimi wzorami, tzw. pumpy (sportowe spodnie zapinane tuż pod kolanami), wygodne marynarki, a linię ( London cut) wyznaczył angielski krawiec Frederick Scholte. Jego ubrania nosili Fred Astaire, Gary Cooper, Cecil Beaton, Laurence Olivier, Noel Coward, Ralph Fiennes, Manolo Blahnik.
W stroju wieczorowym frak zastąpiony został przez tuxedo.
Włoscy projektanci obuwia Salvatore Ferragamo i André Perugia stworzyli wzory damskich butów na wysokim obcasie (ponad 5 cm).

Okres beztroskiej mody lat dwudziestych zakończył się wraz z Wielkim Kryzysem w 1929 r.

LATA TRZYDZIESTE

Boom gospodarczy z początków lat 20-tych i potrzeba odreagowania doświadczeń I wojny światowej dały impuls do stworzenia stylu kobiety wyzwolonej - flapper-look, czyli chłopczycy. Styl ten utrzymał się do ok. 1933 r., ale chociaż "wyzwolił kobietę z gorsetu" i cechował się formalną prostotą, upowszechnił się w ubiorze masowym, ale dość szybko zniknął z kolekcji wiodących projektantów. Po Wielkim Kryzysie polityka new dealu nakręcała koniunkturę i w połowie lat trzydziestych wydawało się, że american dream bliski jest spełnienia nawet w Europie. Publiczność niespecjalnie interesował fakt, że podstawą kolejnego boomu był keynesowski interwencjonizm z jego sztucznie kreowanym popytem. Ważne było to, że ten popyt nakręcał gospodarkę, a "ludzie żyli dostatniej".
Taka atmosfera sprzyjała tworzeniu mody ekscentrycznej i luksusowej (w tamtych zresztą czasach moda była wyłącznie luksusowa), a przede wszystkim kobiecej, to znaczy podkreślającej (a nie zakrywającej) to, co kobietę odróżnia od mężczyzny itemu podobnych.
Ekscentryczność stała się znakiem firmowym Elsy Schaparelli, natomiast kobiecość przypomniała Madeleine Vionnet - tworząc sylwetkę łączącą antyczną powściągliwość z delikatnością lekkich tkanin, oraz amerykański krawiec Mainbocher - powracając do (zmodyfikowanej wersji) gorsetu i sylwetki klepsydry.

LATA CZTERDZIESTE

Lata czterdzieste to w Europie wojna, a potem otrząsanie się z jej skutków. Francja z niechlubną kartą kolaboracji próbowała bezskutecznie powrócić do roli artystycznej stolicy świata, ale nie mogła się obronić przed dobrze przygotowanym "wejściem amerykańskiego smoka".
Wzbogacone na dwóch wojnach światowych Stany Zjednoczone urosły do roli gospodarczego i politycznego supermocarstwa i na gwałt potrzebowały dowodów na to, że mogą również przewodzić światowej kulturze. Nie było to zresztą wynikiem wyłącznie "imperialnych" zakusów. Europa zachodnia była pod urokiem wojennego zwycięstwa Związku Radzieckiego i łatwo poddawała się komunistycznej propagandzie, dlatego Stany Zjednoczone potrzebowały dla Europy atrakcyjnej oferty "ideologicznej". W sztuce rozwijającej się za oceanem pod wpływem europejskiego modernizmu taką ofertą miał być "wyrób własny" w postaci ekspresjonizmu abstrakcjonistycznego.
W odróżnieniu od wojennej Europy, gdzie rozwój mody został na kilka lat zahamowany, w Stanach projektanci pracowali pełną parą, ale ich zainteresowania nie szły w kierunku odzieży luksusowej, ale strojów wywodzących się z praktycznego, swobodnego stylu sportowego.

NEW LOOK CHRISTIANA DIORA

Christian Dior został zaangażowany w 1938 r. przez Roberta Pigueta jako projektant w jego domu mody, ale przerwał pracę po wybuchu wojny (która we Francji wyglądała trochę inaczej niż u nas) i wyjechał do Afryki. Przed końcem wojny powrócił do Paryża i przez trzy lata pracował w firmie Luciena Lelonga, a w 1946 r. otworzył firmę pod własnym nazwiskiem. Bardzo szybko przygotował kolekcję zaprezentowaną już w 1947 r., nazwaną przez Amerykanów "New Look". Pokazał w niej wyjątkowy talent, w gruncie rzeczy powtarzając wszystkie elementy przygotowane już przed wojną w projektach Edwarda Molyneux (do którego wpływu Dior chętnie się przyznawał), ale nadając im to, co w modzie jest najważniejsze - zupełnie nowe proporcje.
Można wiele i słusznie mówić o "kobiecości" Diorowskiej sylwetki, o wyrafinowanym kroju, szlachetnych materiałach i fascynujących dodatkach, ale ważne jest tylko to, że od pierwszej kolekcji projekty Diora są czystą geometrią i - jakkolwiek wziął on wiele z pomysłów Mainbochera (do czego nie chciał się przyznać), to najwięcej jest w jego wzornictwie wpływów kubizmu przefiltrowanego przez doświadczenia rosyjskiej awangardy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Moda rozumiana jako tworzenie przez zawodowych projektantów przeznaczonych do powielania i naśladowania wzorów ubioru narodziła się w połowie XIX wieku, mniej więcej w czasach tzw. Lebensreform (reforma życia), szeregu zjawisk będących reakcją na konflikty epoki industrializacji. Ruch wywodzący się z Niemiec i Szwajcarii obejmował różne zjawiska, jak abstynencja, ekologiczna żywność, wegetarianizm, naturyzm, medycyna naturalna, teozofia, a także reforma ubioru.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bogate wnętrza, eleganckie meble, żyrandole. Tak mieszkali zamożni warszawiacy ponad 100 lat temu

# data[].attributes.attachment_link.description
Zajrzeliśmy do wnętrz XIX-wiecznego mieszkania w Warszawie, aby sprawdzić, jak żyli mieszkańcy stolicy. I co zobaczyliśmy? Wnętrza zachwycające wystrojem i... niezliczoną liczbą świec.

# data[].attributes.attachment_link.description
Milewski - pisarz varsavianista - w książce "Życie uliczne niegdysiejszej Warszawy" barwnie opisuje rozwój stolicy: stan ulic, zabudowy, komunikację miejską i losy przepisów ruchu drogowego.