# data[].attributes.headline
### Бағалау қо

# data[].attributes.body
### Бағалау қорытындысы –

📌 **Жалпы ұпай:** 10/10

### 1. Тілдік дағдылар – 4/4

✅ Тақырып бойынша лексиканы дұрыс және орынды қолданды. Ойлары нақты, сөздік қоры жеткілікті, ғылыми терминдерді дұрыс пайдаланды.

✅ Талдау және қорытынды жасау қабілеті жоғары. Ақпараттарды логикалық тұрғыда байланыстырып, мағыналы қорытындылар жасады.

✅ Сөйлеу сауаттылығы жоғары. Ойды анық жеткізіп, грамматикалық қателерге жол бермеді, сөйлеу мәнері сенімді әрі жүйелі болды.

### 2. Мазмұн – 4/4

✅ Мәселені терең ашты, тақырыпты толық қамтыды. Аргументтері нақты, зерттелген деректерге сүйенген.

✅ Шешім қабылдау және дәлел келтіру қабілеті жоғары. Келтірілген дәлелдер сенімді, логикалық түрде негізделген.

✅ Сұрақтарға нақты және толық жауап берді. Өз көзқарасын сенімді түрде қорғап, қарсы пікірлерге сәтті жауап қайтарды.

### 3. Белсенділік – 2/2

✅ Талқылауға белсенді қатысты, пікірін ашық білдірді.Белсенділік таңытып алғашқы болапы жауап берді,сұрақтар әр топқа қойылды,топтық жұмыс жақсы атқарылды

📌 **Қорытынды баға:10/10

# data[].attributes.headline
Орынбаева Шұғыла

# data[].attributes.body
Орынбаева Шұғыла

Шонгкараева Жансая

Хамитова Ұлдана

1. Can we say that a person is made up of elements from the periodic table?

Yes, the human body is made up of elements from the periodic table. The main macroelements (oxygen, carbon, hydrogen, nitrogen, calcium, phosphorus) form the basic structure of the body, while microelements (iron, zinc, copper, iodine, selenium) are part of enzymes and hormones. Ultramicroelements are also found in very small quantities.

2. What quantitative ratios of elements are necessary for the proper functioning of the body?

The approximate percentage of the main elements in the human body:

• Oxygen (O) – 65%

• Carbon (C) – 18%

• Hydrogen (H) – 10%

• Nitrogen (N) – 3%

• Calcium (Ca) – 1.5%

• Phosphorus (P) – 1%

• Potassium (K), sulfur (S), sodium (Na), magnesium (Mg) – 0.1-0.4%

• Iron (Fe), zinc (Zn), copper (Cu), iodine (I), selenium (Se) – less than 0.01%

These elements play an important role in the structure and metabolic processes of the body.

3. Replacing which element in the body can lead to immediate death?

Oxygen and hydrogen are essential elements for life. When oxygen (O) is replaced by carbon monoxide (CO), hemoglobin loses its binding properties, as a result of which oxygen cannot be transported and leads to death. Also, an imbalance of potassium (K) and sodium (Na) can cause cardiac arrest.

4. Why is silicon, the second most abundant element in the earth's crust, almost absent in the human body?

Although silicon (Si) is widespread in the earth's crust, the human body does not actively use it in biochemical processes. This is because silicon compounds (e.g., quartz) are insoluble in water and are difficult to absorb into living cells. Instead, calcium (Ca) is used to form human bones, nails, and hair.

# data[].attributes.headline
Әуелхан Гүлнұр - модер

# data[].attributes.body
Әуелхан Гүлнұр - модератор

Ошақбай Нұрсая - тіркеуші

Уразбай Сандуғаш - бақылаушы

Хусайн Жансая - аналитик

Адам денесінің химиялық құрамы

Кейс түрі: практикалық

Кейс мазмұны: Адам организмінде негізгі органикалық және бейорганикалық элементтерден басқа микро және ультрамикроэлементтер де бар (5-сурет). Олар аз мөлшерде кездескенімен, адамның өмірінде маңызды рөл атқарады. Микроэлементтер ферменттердің, витамин тәріздес заттардың және гормондардың құрамына кіреді. Олар ағзаға аз мөлшерде түседі, ал олардың жетіспеушілігі немесе артық мөлшері денсаулыққа әсер етеді. Адам денесіндегі ультрамикроэлементтердің мөлшері өте аз – олар жасуша массасының миллионнан бір бөлігін құрайды және олардың функциялары толығымен зерттелмеген. Дегенмен, тірі жасушаны буландырып, арнайы қосылыстармен өңдесе, периодтық жүйедегі алтын, платина, уран және басқа элементтердің аз ғана мөлшерін анықтауға болады.

￼

Кейс сұрақтарына жауаптар:

1. Адам периодтық кестедегі элементтерден құрылған деп айтуға болады ма?

Иә, адам ағзасы толықтай периодтық кестедегі элементтерден құралған. Негізгі компоненттері – оттегі (O), көміртегі (C), сутегі (H), азот (N), кальций (Ca) және фосфор (P). Сонымен қатар, микро және ультрамикроэлементтер де маңызды рөл атқарады.

2. Дене қызметінің дұрыс жұмыс істеуі үшін қандай элементтердің сандық қатынастары қажет?

Адам ағзасының дұрыс қызмет етуі үшін оттегі (65%), көміртегі (18%), сутегі (10%), азот (3%), кальций (1,5%) және фосфор (1%) негізгі рөл атқарады. Сондай-ақ, калий (K), натрий (Na), магний (Mg), темір (Fe), мыс (Cu), мырыш (Zn), селен (Se) және йод (I) сияқты микроэлементтер қажетті мөлшерде болуы керек.

3. Ағзадағы қай элементті алмастыру адамды бірден өлімге әкелуі мүмкін?

Калий (K) мен натрий (Na) жасуша мембраналарының электрлік потенциалын реттейтін негізгі элементтер. Егер калийді цезиймен (Cs) немесе таллиймен (Tl) алмастырса, бұл жүйке жүйесінің және жүрек бұлшықетінің қалыпты жұмысын бұзып, тез өлімге әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, оттегіні (O) көміртегі тотығымен (CO) алмастыру организмді тез уландырып, өлімге себеп болады.

4. Неліктен жер қыртысында екінші ең көп кездесетін элемент – кремний адам организмінде дерлік жоқ?

Кремний (Si) жер қыртысында кең таралғанымен, биологиялық жүйелерде белсенді рөл атқармайды. Оның басты себебі – кремний қосылыстары суда нашар ериді және биохимиялық процестерге қатысуға бейім емес. Сонымен қатар, көміртегі (C) биохимияда басты элемент ретінде дамыды, өйткені оның органикалық қосылыстары тұрақты және әртүрлі байланыстар түзе алады.

# data[].attributes.headline
ХБ-22-2кОрынбае

# data[].attributes.body
ХБ-22-2к

Орынбаева Шұғыла

# data[].attributes.headline
Хб-22-2кАқерке 

# data[].attributes.body
Хб-22-2к

Ақерке аналитик

Тоғжан модератор

Дамира тіркеуші

Ажар бекітуші

1. Can we say that a human consists of elements from the periodic table?

Yes, we can. The human body is composed of chemical elements found in the periodic table. The main elements—carbon, hydrogen, oxygen, nitrogen, calcium, and phosphorus—make up most of the body’s mass. Additionally, trace elements such as iron, zinc, copper, selenium, and others are present in smaller quantities.

2. What are the quantitative ratios of elements necessary for the normal functioning of the body?

Six elements make up the majority of body mass: oxygen (65%), carbon (18.5%), hydrogen (9.5%), nitrogen (3.2%), calcium (1.5%), and phosphorus (1%). Other elements, such as potassium, sulfur, sodium, magnesium, and chlorine, are present in smaller amounts but are also essential. Trace elements like iron, iodine, zinc, and copper are required in even smaller quantities, but the body cannot function properly without them.

3. Which element in the body can be replaced to cause immediate death?

• Potassium (K) – Replacing it with rubidium (Rb) or cesium (Cs) can cause heart arrhythmia and cardiac arrest.

• Calcium (Ca) – Replacing it with strontium (Sr) or barium (Ba) can disrupt muscle and nerve function.

• Iron (Fe) – If replaced by cobalt (Co) in hemoglobin, the blood would lose its ability to transport oxygen.

• Sodium (Na) – If replaced by lithium (Li), it would cause severe disruptions in nerve signal transmission.

4. Why is silicon, the second most abundant element in the Earth’s crust, almost absent in the human body?

• Silicon (Si) is the second most abundant element in the Earth’s crust (~27.7% by mass) but makes up only 0.001% of the human body.

• Reason: Carbon (C) is more versatile for biochemistry. Carbon chains easily form complex molecules (proteins, DNA, fats). Silicon can also form chains, but they are less stable in water.

• Silicon is found in trace amounts in compounds like silicates, but it does not play a key role in metabolism.

# data[].attributes.headline
ХБ-22-1К Арханг

# data[].attributes.body
ХБ-22-1К

Архангелді Д - тіркеуші

Баделхан Б - аналитик

Жукей Г - модератор

Маусымбекова Ж - бекітуші

1. Иә, адам организмі периодтық кестеде көрсетілген элементтерден құрылған. Адам денесінің негізгі құрамдас бөліктері – оттегі (O), көміртегі (C), сутегі (H), азот (N), кальций (Ca) және фосфор (P). Сонымен қатар, темір (Fe), магний (Mg), калий (K), натрий (Na), күкірт (S) сияқты микроэлементтер және алтын (Au), платина (Pt), уран (U) тәрізді ультрамикроэлементтер де аз мөлшерде кездеседі.

2. Адам организмі үшін ең маңызды элементтердің сандық қатынасы мынадай:

- Оттегі (O) – 65% (судың және органикалық қосылыстардың құрамында);

- Көміртегі (C) – 18% (ақуыздар, майлар, көмірсулар және нуклеин қышқылдарының негізі);

- Сутегі (H) – 10% (судың және барлық органикалық молекулалардың құрамында);

- Азот (N) – 3% (ақуыздар мен ДНҚ құрамында);

- Кальций (Ca) – 1,5% (сүйектер мен тістердің негізгі элементі);

- Фосфор (P) – 1% (энергия тасымалдаушы ATP молекуласының құрамында);

- Калий (K), натрий (Na), магний (Mg), темір (Fe), хлор (Cl), күкірт (S), йод (I), мырыш (Zn) және басқа элементтер өте аз мөлшерде болғанымен, маңызды физиологиялық процестерге қатысады.

3. Адам ағзасындағы оттегі (O) немесе калий (K) элементінің орнына басқа элементтер енуі өмірге қауіп төндіреді. Мысалы:

- Оттегі (O) – жасушалық тыныс алуға жауапты, оның жетіспеуі адамды тез өлімге әкелуі мүмкін.

- Калий (K) – жүрек жұмысына жауап беретін иондық алмасу процестеріне қатысады. Егер оны натрий (Na) немесе басқа ионмен ауыстырса, жүрек ырғағы бұзылып, адам өліміне әкелуі мүмкін.

4. Кремний (Si) жер қыртысында оттегіден кейінгі екінші ең көп таралған элемент болғанымен, адам организмінде өте аз мөлшерде кездеседі. Себебі:

- Кремний биологиялық белсенділігі төмен – ол суда және биологиялық сұйықтықтарда нашар ериді, сондықтан тірі организмдер оны тиімді пайдалана алмайды.

- Ағзаға қажетті органикалық молекулалар көміртегі (C) негізінде құрылған – көміртегі химиялық байланыстар түзуге өте бейім, ал кремний көміртегі сияқты тұрақты органикалық қосылыстар түзе алмайды.

- Кремнийдің адам биохимиясында рөлі аз – ол сүйек, дәнекер тіндер және тырнақтардың құрамында аз мөлшерде ғана кездеседі, бірақ тіршілік үшін аса маңызды емес.

Осылайша, кремний жер қыртысында көп болғанымен, эволюция процесінде адам организмі оның орнына көміртегіге негізделген биохимияны қолдануды тиімдірек деп таңдады.

# data[].attributes.body
Әр функцияны атқаратын студенттің аты жөні МІНДЕТТІ, жазуды ұмытпаңыздар!Модератор - 1 пост салады, онда жауаптар болу керек сұрақтарға. Аналитик - қорғайды жауаптарды. Тіркеуші өзге топқа сұрақ жазады коммға. Бекітуші соңында баға айтады.