# data[].attributes.body
Қазақ халқының даналық өрісінде дүние мен адамтуралы дүниетанымдық көзқарастардың тарихи қалыптасқан даму жүйесін қамтиды.Қазақтың даналық ой-пікірлерінің тарихы екі кезеңнен тұрады.
Бірінші кезеңде Анахарсис, Қорқыт, Жүсіп Баласағұни, Қожа Ахмет Йасауи, Әбу Наср әл-Фараби, Махмұт Қашқари, данышпандар даналық дәстүрлерін жасады, олар табиғи түрде қазақ этносының дүниетанымдық ойлау мәдениетінің бастау арналарына айналған.
Екінші кезеңде қазақ халқының төл дүниетанымы мен философиясы қалыптасып, дамыды. Қазақ философиясының тарихи бастауы  Асан Қайғы мен Мұхаммед Хайдар Дулаттан басталады. Асан Сәбитұлы – жырау, ойшыл, мемлекет қайраткері. Ол қазақ этносын әрі мемлекетін қалыптастырып, нығайтуда «Жерұйық» ілімін дүниеге әкелді. Бұл – халықтың қауымдасып ұлттық мемлекет құру идеясы болатын. Асан Қайғы өз жыр-толғауларында, шешендік сөздерінде хандық мемлекетті нығайту, елдің қорғаныс қабілетін арттыру қажеттілігін насихаттайды.
Өзгеде қазақ философтарына тоқтарына келетін болсақ: Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Әуезов, Ж.Аймауытов секілді ұлы тұлғалар жатады. Олар өз шығармаларында елдің санасын ояту, тәуелсіз ел атану секілді ойларды шығармаларында жазған.
Елбасы рухани жаңғырудағы ұлттық сана-сезім көкжиегін кеңейтуде екі нәрсенің басын біріктіру.
«Мәңгілік Ел» идеясы біздің және еліміздің  жарқын болашағы үшін қабылдаған өте маңызды және тарихи мәнге ие.
Бұл идея Қазақстан халқының тарихи тағдыры мен жалпы мүдделері қарастырылған.
Мәңгілік ел Республикамызды  өзгеде дамыған мемлекеттер қатарына қосуға, және  қазіргі жастарды  жаңа деңгейге шығаруға көмек береді.

# data[].attributes.headline
Қоғамдық сананың төмендігі - үлкен дерт. Тәуелсіздік алған тұстан бастап бұл дерттен айығудың жолын іздеген Елбасы түрлі бастамалар жасап, қоғамдық сананы жаңғыртуды басты міндетке айналдырды.Қоғамдық сананы жаңғырту үшін қандастарымызға тарихымызды, ұлттық құндылықтарымызды, әлемнің үздік дүниелерін, дамудың не үшін маңызды екенін жете түсіндіру керек. Осы ретте Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын жариялады.Рухани жаңғыру – адам баласының оның ішкі әлемінің жаңаруы, сана-сезімі, жаңа өзгерісті қабылдай білуі. Рухани жаңғыруда өркениеттің өрге жүзуімен байланыстырамыз. Тарих сахнасына көз жүгіртсек, өскен ұлттың өрби түсуіне осы «рухани жаңғыру дәлел». Ұлттық бірегейлікті сақтау. Елбасымыз үшінші қағидасында ұлттық код, яғни халқымызға тән салт-санамыз, асыл мәдениетіміз бұлардың барлығы бойымызда жалындап, үні шырқалып тұруын баса айтты, сонда ғана алға басулар болатының ескертті.

# data[].attributes.subject
Қоғамдық сананың төмендігі - үлкен дерт. Тәуелсіздік алған тұстан бастап бұл дерттен айығудың жолын іздеген Елбасы түрлі бастамалар жасап, қоғамдық сананы жаңғыртуды басты міндетке айналдырды.Қоғамдық сананы жаңғырту үшін қандастарымызға тарихымызды, ұлттық құндылықтарымызды, әлемнің үздік дүниелерін, дамудың не үшін маңызды екенін жете түсіндіру керек. Осы ретте Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын жариялады.Рухани жаңғыру – адам баласының оның ішкі әлемінің жаңаруы, сана-сезімі, жаңа өзгерісті қабылдай білуі. Рухани жаңғыруда өркениеттің өрге жүзуімен байланыстырамыз. Тарих сахнасына көз жүгіртсек, өскен ұлттың өрби түсуіне осы «рухани жаңғыру дәлел». Ұлттық бірегейлікті сақтау. Елбасымыз үшінші қағидасында ұлттық код, яғни халқымызға тән салт-санамыз, асыл мәдениетіміз бұлардың барлығы бойымызда жалындап, үні шырқалып тұруын баса айтты, сонда ғана алға басулар болатының ескертті.

# data[].attributes.headline
Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру әлдеқайда қиын. 

# data[].attributes.subject
Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру әлдеқайда қиын. 

# data[].attributes.body
Мәңгілік Ел – ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы. Ол арман – әлем елдерімен терезесі тең қатынас құрып, әлем картасынан ойып тұрып орын алатын Тәуелсіз Мемлекет атану еді.Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру әлдеқайда қиын.

Мәңгілік ел идеясының тарихи бастамасына көз жүгіртер болсақ, көне түркілердің осы сипаттағы идеясы үш негізден тұрады.
Оның біріншісі – көне түркі жазба ескерткіштеріндегі «Мәңгілік Ел»идеясы. Тоныкөк ескерткішінде мемлекеттің тұрақты болуы үшін билікті ұстап отырған қаған мен ақылгөй дана бірауыздылығы, сөз бен істің ажырамауы, елдің тұтастығы үшін ынтымақтың, барлық күштердің ұйытқысы болу қажеттігі түп нысана ретінде айтылады.Сонымен қатар, бұл жерде «Мәңгілік Ел» ұғымы қазіргі Қазақстанның тәуелсіздік рухы және азаттық идеясымен үндесіп тұр.
Екіншісі – Әл-Фарабидің «Қайырымды қала тұрғындары». Ұлы ғалым ежелгі грек философиясы мен шығыстың мұсылман ілімдерін байланыстыра отырып, түркі дүниесінің «Мәңгілік Ел» философиясының теориялық негіздемесін жасаған болатын.Әл-Фараби мемлекеттің міндетін және оның ішкі және сыртқы міндеттерін толық анықтап береді. Сыртқы міндеті ретінде мемлекеттің қайырымды қала тұрғындарын немесе мемлекетті сыртқы жаулардан қорғау, яғни күшті қорғаныс ұйымдастырумен жүктеледі. Ішкі міндеті ретінде мемлекеттің өз халқының бақытқа жетуі үшін көрнекті шараларды іске асыру керек: олар — әділеттілікті орнату, халықты оқыту, оларды керекті ғылыммен толықтыру, адамгершілікке тәрбиелеу, қайырымдылықты тарату және ең жақсы бақытқа жеткізетін әдеттерді бойға сіңіру.
Үшіншісі – Жүсіп Баласағұнның «Құтты Білік» дастаны.Жүсіп Баласағұнның басты кейіпкер қылып Күлтегінді көрсетуі түркі мәдениетін жалғастырушы, мәңгілік ел бағдарының қолдаушысы екендігін айқындайды. XVIII ғасырда Қазақ хандығының басын қосып, айдаһардай Қытайдың аузына түсірмей, ақырған аюдай Ресейдің тырнағынан аман алып қалған Абылай ханның саясаты түркілік мәңгілік ел идеясын жандандырушы және жалғастырушы тұлғаның ерлігі. Ел басына түскен үлкен қиыншылықтан Абылай хан бабамыз елді біріктіріп, жұмылдырып, соның арқасында қазақ елін аман сақтап қалды. Ендеше, Абылай хан елді біріктірген ұлы тұлға және «Мәңгілік ел» идеясын жалғастырушы екендігін мақтанышпен айтуға болады.

«Мәңгілік Ел» болу – шектеусіз ғұмыры бар, тәуелсіз, тұғыры биік, ғылым-білімі дамыған, бірлігі жарасқан алдыңғы қатарлы, әлем таныған алпауыт елге айналу. Сондықтан да, мәңгілік, әрі бәсекеге қабілетті ел болуы үшін, болашағымыз айқын болуы қажет деп санаймын.

# data[].attributes.headline
болған "Ендi қазақтың рухын, намысын сақтауымыз керек" деп шырылдаған, ұлт тұлғасы, әр қазағын жалғызым деп көрген нағыз патриот мен үшін Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев. Адалдықты, шындықты ту еткен, халық үшін қалтқысыз қызмет еткен қоғам қайраткері. Таңдауымды Асанбай Асқаровқа айтқан сөздерімен негіздегім келеді, себебі осы сөздері әрбір қазақтың жүрегіне жетіп, патриоттық сезімі оянғанын қалар едім. Орыстың артында тұрған Мәскеуi бар. Қазақтың артында Мәскеуi жоқ, қазақтың Мәскеуi — бiздермiз, Асанбай, қолыңнан келгенше қазақты жылатпауға тырыс, қорлыққа берме. Қорлыққа көнген халық зорлыққа да көнетiн иiсалмас, ынжық болып кетедi. Ұлт өзiнiң мүддесiн өзi қорғай алатын дәрежеге жетуi керек. Кезiнде қазақтың жанын сақтап қалсақ екен дедiк қой... Бiз ол дәуiрден өттiк. Ендi қазақтың рухын, намысын сақтауымыз керек"

# data[].attributes.subject
болған "Ендi қазақтың рухын, намысын сақтауымыз керек" деп шырылдаған, ұлт тұлғасы, әр қазағын жалғызым деп көрген нағыз патриот мен үшін Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев. Адалдықты, шындықты ту еткен, халық үшін қалтқысыз қызмет еткен қоғам қайраткері. Таңдауымды Асанбай Асқаровқа айтқан сөздерімен негіздегім келеді, себебі осы сөздері әрбір қазақтың жүрегіне жетіп, патриоттық сезімі оянғанын қалар едім. Орыстың артында тұрған Мәскеуi бар. Қазақтың артында Мәскеуi жоқ, қазақтың Мәскеуi — бiздермiз, Асанбай, қолыңнан келгенше қазақты жылатпауға тырыс, қорлыққа берме. Қорлыққа көнген халық зорлыққа да көнетiн иiсалмас, ынжық болып кетедi. Ұлт өзiнiң мүддесiн өзi қорғай алатын дәрежеге жетуi керек. Кезiнде қазақтың жанын сақтап қалсақ екен дедiк қой... Бiз ол дәуiрден өттiк. Ендi қазақтың рухын, намысын сақтауымыз керек"

# data[].attributes.headline
Ислам ғылымды да, фи

# data[].attributes.body
Ислам ғылымды да, философияны да, дінді де бір уақытта білдіреді. Бұл адамның басынан күн батқанға дейінгі бүкіл өмір жолын анықтайтын монолитті қуатты дүниетаным жүйесі. Исламнан тыс жерде ол жоқ.
Ислам философиясы-исламданудың алғашқы ғасырларынан бастап көрнекті мұсылман діни теологтары мен ғалымдары түсінген және зерттеген ілімдердің жиынтығы. Ислам философиясының пайда болуы мен даму тарихы ұзақ және күрделі және әртүрлі кезеңдерді қамтиды: догматизация, еркін ойлау, рационализм, мистицизм және Реформация. Мұның салдары көптеген теологиялық ағымдар мен ұйымдардың пайда болуы болып табылады, олардың әртүрлілігі мен гетерогенділігі тек философиялық ізденістердің күшті ағымын күшейтті. Бір кездері оның бүкіл әлемдегі үстем жағдайын анықтаған Ислам философия мектебінің жоғары деңгейі болды.
Философияны зерттеу Құран мен Сүннетті гакл (ақыл) көмегімен игерумен тығыз байланысты екенін атап өткен жөн. Өйткені, бүкіл ислам өзінің ақиқатын Алланың адамға берген ақылының ең жоғары игілігі ретінде түсінуіне негізделген. Сондықтан философия-бұл ақыл. Алайда білімсіз шындықты түсіну мүмкін емес. Ұлы Пайғамбардың өзі (оған тыныштық пен Алла Тағаланың батасы!) барлық адал мұсылмандарға жұмақ өміріне мүмкіндік беретін Құдайға ұнамды іс ретінде әр түрлі ғылымдардағы білімге ұмтылуға өсиет етті. Ислам әрқашан математиканы, физиканы, метафизиканы, саясатты, өнерді, медицинаны, астрономияны және т.б. зерттеуді ынталандырды, ал осы салаларда кең білімі бар ғалым данышпанмен анықталып, философ деп аталды. Өйткені, исламның пікірінше, табиғат пен математика философиялық біліммен тығыз байланысты. Олар ажырамас.

# data[].attributes.headline
Вильгельм Дильтей 

# data[].attributes.subject
Вильгельм Дильтей 

# data[].attributes.body
Вильгельм Дильтей - XIX ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы неміс философы, ол діни тәжірибенің негізі ретінде "өмір әлемі" тұжырымдамасын жасады.

Ол діни тәжірибе өмір әлемінде бар жоғары шындықпен байланыс сезімінен туындайды деп тұжырымдады. Дильтей өзінің "өмір әлемі және дін" кітабында былай деп жазады: "Біз өмір сүріп жатқан өмір әлемі біздің күнделікті өміріміздің әлемі ғана емес, сонымен бірге діни тәжірибеміз пайда болатын орын".

Дильтей сонымен қатар діни тәжірибе өмір әлемінде бар жоғары шындықпен байланыс сезімінен туындайды деп тұжырымдады. Бұл ең жоғары шындық - Құдай-ақылға қонымды түрде толық түсіну мүмкін емес, бірақ оны интуитивті және эмоционалды түрде сезінуге болады. Дильтей өз еңбектерінде діннің біздің өмірімізде орын алатындығы туралы жазды, өйткені бұл біздің өмір әлемімізде бар жоғары шындықпен байланысуға мүмкіндік береді және бұл тұрғыда дін біздің өміріміздің маңызды бөлігі болып табылады.

# data[].attributes.attachment_link.title
ОрындағанТұрарбек Аружан Мураткызы Гаухар Сейтханова Ләйлә Тұрсынәліқызы Ақбаян Мырзағалиева Алуа

# data[].attributes.headline
Августин Аврелий (35

# data[].attributes.body
Августин Аврелий (354-430 жж.) Рим философы, теолог және шіркеу әулиесі болды, оның жазбалары христиан философиясы мен теологиясына үлкен әсер етті.

Августин өзінің «Исповедь» және «Град Божий» сияқты еңбектерінде діннің әртүрлі аспектілерін, соның ішінде Құдайды түсінуді, күнәнің табиғатын және жанның құтқарылуын зерттеді.

Ол дінді ең жоғарғы бақытқа жету құралы ретінде қарастырып, Құдайға деген сенімді қабылдауға шақырды.  Дегенмен, ол діни тәжірибені ұтымды түрде толық түсіндіруге болмайтынын мойындай отырып, сенім мен ақыл-ойды қалай біріктіру керектігі туралы ой қозғады.

Августин Құдайды барлық болмыстың қайнар көзі ретінде қарастырып, Құдайдың үш шексіз қасиеті бар деп есептеді: шексіз даналық, шексіз құдірет және шексіз ізгілік.  Сондай-ақ ол әлемде зұлымдыққа неліктен рұқсат етілгенін талқылап, мұның түсіндірмесі ретінде «падение Адама» тұжырымдамасын ұсынды.

Августин адам жанын Құдайға сену және күнәларына өкіну арқылы ғана құтқаруға болады деп үйретті.  Ол сондай-ақ ерік бостандығы мен азаматтық қоғам мәселелеріне тоқталып, грек философиясы мен христиан дінін татуластыруға шақырды.

Бүгінгі таңда Августин Аврелийдің еңбегін дүние жүзіндегі философтар мен теологтар зерттеп, талқылауды жалғастыруда және оның дін философиясына қосқан үлесі елеулі болып қала береді.

# data[].attributes.headline
Армстронг 4000 жыл бойы бір Құдай тұжырымдамасының қалай дамып, өзгергенін, теологтар мен қарапайым сенушілер қандай қиындықтар мен келіспеушіліктерді шешуі керек екенін қарастырады. Құдай трансценденталды ма, әлде имманентті ме? Бейбітшілік істеріне белсенді араласады ма немесе әрекетсіздікте ме? Оның қасиеті мен құдіретін қалай біріктіруге болады? Адам Құдайды тани ала ма? Оның бар екенін дәлелдеуге бола ма?Армстронг мыңдаған жылдар бойы бәсекелес болған екі негізгі тәсілді атап көрсетеді - философиялық, рационалды және мистикалық, интуитивті."Философтар Құдайдан ғылыми дәлелдеудің әдеттегі әдістерімен расталған объективті фактіні көрді, бірақ мистиктер оны тек субъективті тәжірибе, әмбебап болмыстың жұмбақ негізі деп сендірді. Мұндай Құдайға тек шығармашылық қиялдың күшімен жақындауға болады.Карен Армстронгтың өзіне мистицизм жақынырақ."Мен Құдайға сенемін" деген сөздер объективті мазмұннан айырылған. Кез-келген басқа мәлімдеме сияқты, олар белгілі бір қоғамның мүшесі айтқан кезде ғана мағынаға ие болады. Осылайша, "Құдай" ұғымының артында ешқандай өзгермейтін идея жоқ. Ол, керісінше, мәндердің кең спектрін ұстайды, олардың кейбіреулері бір-бірін мүлдем жоққа шығаруы мүмкін, тіпті іштей қарама-қайшы болуы мүмкін. Мұндай икемділік болмаса, Құдай идеясы ешқашан адам ойының тарихындағы басты орындардың бірін алмайды. Құдай туралы кейбір идеялар мағынасын жоғалтқанда немесе ескіргенде, олар жай ұмытып, жаңа теологияларға жол берді. Фундаменталистер, әрине, бұған келіспейді, өйткені фундаментализмнің өзі тарихқа қарсы Мұса және ежелгі пайғамбарлар Құдайды дәл қазіргі адамдар сияқты қабылдаған деген сенімге негізделген."

# data[].attributes.subject
Армстронг 4000 жыл бойы бір Құдай тұжырымдамасының қалай дамып, өзгергенін, теологтар мен қарапайым сенушілер қандай қиындықтар мен келіспеушіліктерді шешуі керек екенін қарастырады. Құдай трансценденталды ма, әлде имманентті ме? Бейбітшілік істеріне белсенді араласады ма немесе әрекетсіздікте ме? Оның қасиеті мен құдіретін қалай біріктіруге болады? Адам Құдайды тани ала ма? Оның бар екенін дәлелдеуге бола ма?Армстронг мыңдаған жылдар бойы бәсекелес болған екі негізгі тәсілді атап көрсетеді - философиялық, рационалды және мистикалық, интуитивті."Философтар Құдайдан ғылыми дәлелдеудің әдеттегі әдістерімен расталған объективті фактіні көрді, бірақ мистиктер оны тек субъективті тәжірибе, әмбебап болмыстың жұмбақ негізі деп сендірді. Мұндай Құдайға тек шығармашылық қиялдың күшімен жақындауға болады.Карен Армстронгтың өзіне мистицизм жақынырақ."Мен Құдайға сенемін" деген сөздер объективті мазмұннан айырылған. Кез-келген басқа мәлімдеме сияқты, олар белгілі бір қоғамның мүшесі айтқан кезде ғана мағынаға ие болады. Осылайша, "Құдай" ұғымының артында ешқандай өзгермейтін идея жоқ. Ол, керісінше, мәндердің кең спектрін ұстайды, олардың кейбіреулері бір-бірін мүлдем жоққа шығаруы мүмкін, тіпті іштей қарама-қайшы болуы мүмкін. Мұндай икемділік болмаса, Құдай идеясы ешқашан адам ойының тарихындағы басты орындардың бірін алмайды. Құдай туралы кейбір идеялар мағынасын жоғалтқанда немесе ескіргенде, олар жай ұмытып, жаңа теологияларға жол берді. Фундаменталистер, әрине, бұған келіспейді, өйткені фундаментализмнің өзі тарихқа қарсы Мұса және ежелгі пайғамбарлар Құдайды дәл қазіргі адамдар сияқты қабылдаған деген сенімге негізделген."

# data[].attributes.attachment_link.title
К. Армстронг. Әуелгіде.PDF

# data[].attributes.headline
Дін философиясы

# data[].attributes.subject
Дін философиясы

# data[].attributes.body
Бердяев Н.А. Философия свободного духа.
Бердяев бостандық саласын жойып жіберетін рационализм, детерминизм және телеология ұғымдарына қарсы шықты. Адамның өмір сүру мәселесі - оны босату. Бердяевтің бұл идеясы персонализм бағытына және, атап айтқанда, Эммануэль Мюньерге, сондай-ақ азаттық теологы Уругвайлық иезуит Хуан Луис Сегундоға әсер еткен «тұлға философиясының» негізін құрады.
Адамның қадір-қасиеті Құдайдың бар болуын болжайды. Бұл гуманизмнің бүкіл өмірлік диалектикасының мәні. Адам жоғары болмысты философиялық тұрғыдан көрсететін еркін рух болса ғана тұлға болып табылады. Бұл көзқарасты персонализм деп атаған жөн. Бұл персонализмді ешбір жағдайда еуропалық адамды құртатын индивидуализммен шатастыруға болмайды. (Бердяев. «Гуманизм жолдары»

# data[].attributes.headline
Георга Вильгельм Фри

# data[].attributes.body
Георга Вильгельм Фридрих Гегель кез келген философиялық білім нақты проблемаларды негіздеумен қатар, тарихи мұқтаждыққа қарай жүріп келе жатқан бір жүйенің дамуы кезеңінде белгілі рөлге ие болатының айтты. Егер философия ілімі үздіксіз даму үстіндегі тарихи жүйе болса, онда оның маңындағы нақты проблемалар -ғылыми дамудың негізгі құрамдас бөліктері болып саналады. Үздіксіз тарихи дамудың нәтижесінде проблемалар үнемі өзгеріп, жаңадан туындап отырады, ал ескілері заман талабына сай келмей ығыстырыла береді. Мұның барлығы философияның өзіндегі ішкі өзгерістермен тығыз байланыста көрінеді. Ал жаңа буын өз заманының талабына оңтайлы шешім іздейді. Яғни, Гегельдің ойынша, философия — өткен кезеңді , тарихты оймен шолу болып табылады. ОЛай дегенмен де,Гегель тарихқа өткен шақ ретінде қарамайды, ол оны үздіксіз жалғаса беретін жүйе ретінде бағалайды.Гегель философиясында диалектика ұғымы маңызды рөл атқарады. Ол үшін диалектика дегеніміз - бір анықтаманың екінші анықтамаға ауысу, яғни олар өз өздерін жоққа шығарады. Демек, диалектика, Гегельдің ойынша, “ойдың кез-келген ғылыми дамуының қозғаушы жаны және ғылымның мазмұнына имманентті байланыс пен қажеттілік енгізетін бірден-бір принцип” болып табылады.

# data[].attributes.headline
Саясаттанушы Фрэнсис Фукуяманың "тарихтың соңы және соңғы адамы" - 1992 жылы жарық көрген саяси философия туралы кеңінен оқылатын және даулы кітап. Онда Фукуяма 1991 жылы қырғи қабақ соғыстың аяқталуы "адамзаттың идеологиялық эволюциясының"аяқталғанын білдіретіндігін айтқан болаты. Кітапта қырғи қабақ соғыстың аяқталуы тарихтың аяқталуын білдіреді делінген. Фукуяманың пікірінше, бұл соңғы нүкте либералды демократияға және олардың экономикалық жүйесіне, капитализмге, бүкіл әлемге соңғы саяси ауысуды білдіреді. Оның пайымдауынша, әлем әлі де белгілі бір ұлттық сипаттамалары бар жеке саяси құрылымдар ретінде әртүрлі мемлекеттерден тұрады. Алайда олардың ішкі динамикасы салыстырмалы материалдық молшылық, тең және еркін сайлау және құқықтық жүйеде эгалитаризм тұрғысынан ұқсас болар еді. Автор сонымен қатар барлық елдердің осы саяси модельге көшуі әскери қақтығыстардың аяқталуын білдіруі мүмкін деп болжайды, өйткені қырғи қабақ соғыс кезінде либералды демократиялар Достық халықаралық қатынастарды сақтады.Кітап бес бөлікке бөлінген.  Бірінші бөлім заманауи дәуірдегі жалпы идеологиялық тенденцияларға және адамзаттың әмбебап тарихының мүмкіндігіне арналған. Екінші бөлімде коммунизм мен либерализм арасындағы қырғи қабақ соғыс кезінде туындаған идеологиялық күресКітаптың үшінші бөлімінде сәйкестік және оны тану мәселесі, Төртінші бөлімде еңбекке деген көзқарас және саяси ұлтшылдық пен дін сияқты либералды демократиядағы кедергілер сипатталған.  кітаптың соңында либералды демократияның жағымсыз жақтары, соның ішінде әлеуметтік-экономикалық теңсіздік қарастырылады. Автор ХІХ ғасырдағы неміс философы Георг Вильгельм Фридрих Гегельдің еңбектеріне тарихтың соңы туралы өзінің дәлелін негіздейді. Атап айтқанда, Фукуяма гегельдік тарихшылдықты және оның тарих рухымен қозғалған эволюциялық көзқарасын алады. Гегель "оқиғаның соңы және соңғы адам" кітабында қарастырылған жалғыз философ емес. Фукуяма басқа Батыс ойшылдарына, соның ішінде Томас Гоббс, Джон Локк, Карл Маркс және Фридрих Ницшеге қарайды. Саяси философияның негізгі ұғымдарының өзгеруін зерттей отырып, мысалы, жеке адамның жеке басы және мемлекет пен оны басқаратындар арасындағы әлеуметтік келісім мәселесі, автор адамзаттың әмбебап тарихын құруға тырысады.

# data[].attributes.subject
Саясаттанушы Фрэнсис Фукуяманың "тарихтың соңы және соңғы адамы" - 1992 жылы жарық көрген саяси философия туралы кеңінен оқылатын және даулы кітап. Онда Фукуяма 1991 жылы қырғи қабақ соғыстың аяқталуы "адамзаттың идеологиялық эволюциясының"аяқталғанын білдіретіндігін айтқан болаты. Кітапта қырғи қабақ соғыстың аяқталуы тарихтың аяқталуын білдіреді делінген. Фукуяманың пікірінше, бұл соңғы нүкте либералды демократияға және олардың экономикалық жүйесіне, капитализмге, бүкіл әлемге соңғы саяси ауысуды білдіреді. Оның пайымдауынша, әлем әлі де белгілі бір ұлттық сипаттамалары бар жеке саяси құрылымдар ретінде әртүрлі мемлекеттерден тұрады. Алайда олардың ішкі динамикасы салыстырмалы материалдық молшылық, тең және еркін сайлау және құқықтық жүйеде эгалитаризм тұрғысынан ұқсас болар еді. Автор сонымен қатар барлық елдердің осы саяси модельге көшуі әскери қақтығыстардың аяқталуын білдіруі мүмкін деп болжайды, өйткені қырғи қабақ соғыс кезінде либералды демократиялар Достық халықаралық қатынастарды сақтады.Кітап бес бөлікке бөлінген.  Бірінші бөлім заманауи дәуірдегі жалпы идеологиялық тенденцияларға және адамзаттың әмбебап тарихының мүмкіндігіне арналған. Екінші бөлімде коммунизм мен либерализм арасындағы қырғи қабақ соғыс кезінде туындаған идеологиялық күресКітаптың үшінші бөлімінде сәйкестік және оны тану мәселесі, Төртінші бөлімде еңбекке деген көзқарас және саяси ұлтшылдық пен дін сияқты либералды демократиядағы кедергілер сипатталған.  кітаптың соңында либералды демократияның жағымсыз жақтары, соның ішінде әлеуметтік-экономикалық теңсіздік қарастырылады. Автор ХІХ ғасырдағы неміс философы Георг Вильгельм Фридрих Гегельдің еңбектеріне тарихтың соңы туралы өзінің дәлелін негіздейді. Атап айтқанда, Фукуяма гегельдік тарихшылдықты және оның тарих рухымен қозғалған эволюциялық көзқарасын алады. Гегель "оқиғаның соңы және соңғы адам" кітабында қарастырылған жалғыз философ емес. Фукуяма басқа Батыс ойшылдарына, соның ішінде Томас Гоббс, Джон Локк, Карл Маркс және Фридрих Ницшеге қарайды. Саяси философияның негізгі ұғымдарының өзгеруін зерттей отырып, мысалы, жеке адамның жеке басы және мемлекет пен оны басқаратындар арасындағы әлеуметтік келісім мәселесі, автор адамзаттың әмбебап тарихын құруға тырысады.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ф.Фукуяма.Тарихтың соңы және тарихтағы соңғы адам. docx (1)

# data[].attributes.headline
Тарих филосрфиясы Ресейде 

# data[].attributes.subject
Тарих филосрфиясы Ресейде 

# data[].attributes.body
Петр Яковлевич Чаадаев (1794-1856) орыс философиясының тарихында ерекше орын алады.
Чаадаевтың еуропалық философияны зерттеуге деген қызығушылығы жас кезінен-ақ байқалды. Чаадаевтың ойының негізгі бағыты-тарихты философиялық тұрғыдан түсіну. Н. А.Бердяев өзінің "орыс идеясында" (1946) оны "тарихтың алғашқы орыс философы"деп атағаны кездейсоқ емес. Оның жазбаларын философиялық және тарихи емес, тарихнамалық деп атаған дұрыс.
Тарихшы ретінде Чаадаев тарихи фактілерді, осы "тарих шикізатын" одан әрі жинақтауға емес, оларды ауқымды түрде түсінуге тырысты. «…История, – по его словам, – теперь осталось только одно – осмысливать» note 73. Осыдан біз кішігірім оқиғалардың көптігіне назар аудармай, тарихтың жалпы заңдылықтарын түсінуге ақыл-ойды көтеру керек деген қорытындыға келдік. Чаадаев адам өмірінің мәселелерін қарастырудың философиялық және тарихи деңгейін жалпылаудың ең жоғары дәрежесі деп санайды, өйткені бұл жерде «правда смысла» өзгеше «правды факта» жатыр.
Чаадаевтың пікірінше, тарихтың пәні немесе предметі тек,  оның дамуындағы нақты адам ғана емес, Құдайға қатысы бар және "жоғары сананың эмбрионын"алып жүретін адам. Бұл тұрғыда оқиға қисынсыз, өйткені оны Құдайдың Провиденциясының жоғарғы еркі басқарады.

# data[].attributes.headline
Тарих философиясы

# data[].attributes.subject
Тарих философиясы

# data[].attributes.body
Тарих философиясы-бұл  тарихи процестің объективті объектілері мен рухани-адамгершілік мәні туралы, тарихтағы нақты мәнді күштерді жүзеге асыру жолдары туралы, жалпы адамзаттық бірлікке ие болу мүмкіндігі туралы сұрақтарға жауап беруге арналған философияның бірі.
Тарих философиясына өз ойын қосқан философтың бірі ол-Освальд Шпенглер (1880-1936 жж.) ол өзінің атақты танымалдығымен өзінің бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жазылған «Еуропаның құлдырауы» еңбегі бар.
Автор өз еңбегінде тарихты мәдениеттер алмасуы ретінде қарастырады. Ол оларды жеке немесе өзара байланысты организмдер немесе оларды құрайтын адамдар ретінде қарастырады.

Шпенглердің айтуынша, әлемде сегіз мәдениет бар:

мысырлық

вавилондық

үнді

Византия

Батыс Еуропа

Майя

Шпенглер жақын арада орыс-сібір мәдениеті келеді деп есептеді.

Автордың пікірінше, қоғам дамуымен бірге өмірді толық автоматтандыруға негізделген бұқаралық мәдениет те дамып келеді. Көркем әдебиет фонға түседі.  Өз шығармасында өркениет мәселесін көрсеткісі келеді.

Автор мәдениеттің бір еместігін, олардың көп екенін, әрқайсысының өз тағдыры бар екенін оқырманға ұғындырады. Автор мәдениеттің адам болып өсіп-өнуінің барлық кезеңдерінен өткенін суреттейді.

# data[].attributes.headline
Мәдени жаһандануға әлемнің әртүрлі елдерінің іскери және тұтынушылық мәдениетін жақындастыру мен халықаралық қарым-қатынасты өрістету тән. Бір жағынан бұл әлемдегі кейбір жеке ұлттық мәдениет түрлерін танымал етеді. Екінші жағынан әйгілі халықаралық мәдени құбылыстар ұлттықты ығыстырып немесе оларды ұлтаралыққа айналдыруы мүмкін. Көпшілік мұны ұлттық мәдени құндылықтарды жоғалту деп түсініп, ұлттық мәдениеттің жандануы үшін күреседі. Қазіргі заманғы кинофильмдер экранға әлемнің көптеген елдерінде бір мезгілде шығады, кітаптар аударылып, әртүрлі елдер оқырмандары арасында бір уақытта танымалдыққа ие болады. Мәдени жаһандануда ортақ Ғаламтордың таралуы үлкен рөл атқарады. Сондай-ақ жыл санап халықаралық туризм кеңінен етек алуда.Егерде мәдениетті, ең әуелі, адамдар символикалық қайта қарау тәжірибесі негізінде мағынасын құрастыратын өмірлік салт және тәртіп ретінде қарастыратын болсақ, онда мәдени жаһандану деп мағына құрастыру аясын өзгерту, бірегейлікті, нақты бір жерге тән болуды, жалпы түсініктерді, құндылық, ұмтылыстарды, мифтер мен сенім, қауіпті өзгертуді түсіну керек

# data[].attributes.subject
Мәдени жаһандануға әлемнің әртүрлі елдерінің іскери және тұтынушылық мәдениетін жақындастыру мен халықаралық қарым-қатынасты өрістету тән. Бір жағынан бұл әлемдегі кейбір жеке ұлттық мәдениет түрлерін танымал етеді. Екінші жағынан әйгілі халықаралық мәдени құбылыстар ұлттықты ығыстырып немесе оларды ұлтаралыққа айналдыруы мүмкін. Көпшілік мұны ұлттық мәдени құндылықтарды жоғалту деп түсініп, ұлттық мәдениеттің жандануы үшін күреседі. Қазіргі заманғы кинофильмдер экранға әлемнің көптеген елдерінде бір мезгілде шығады, кітаптар аударылып, әртүрлі елдер оқырмандары арасында бір уақытта танымалдыққа ие болады. Мәдени жаһандануда ортақ Ғаламтордың таралуы үлкен рөл атқарады. Сондай-ақ жыл санап халықаралық туризм кеңінен етек алуда.Егерде мәдениетті, ең әуелі, адамдар символикалық қайта қарау тәжірибесі негізінде мағынасын құрастыратын өмірлік салт және тәртіп ретінде қарастыратын болсақ, онда мәдени жаһандану деп мағына құрастыру аясын өзгерту, бірегейлікті, нақты бір жерге тән болуды, жалпы түсініктерді, құндылық, ұмтылыстарды, мифтер мен сенім, қауіпті өзгертуді түсіну керек

# data[].attributes.headline
Мәдениет пен қоғам м

# data[].attributes.body
Мәдениет пен қоғам мәселелерін зерттей отырып, К.Г.Юнг «жеке санасыздықпен» бірге «ұжымдық бейсаналық» деген тұжырымға келеді.
Ұжымдық санасыздық - бұл барлық алдыңғы буындардың «кешендерде» көрінетін ақыл-ой мұрасы.
Юнг сондай-ақ Фрейдтің армандар мен ассоциацияларды символикалық тұрғыдан түсіндіруіне қарсы болды, олар символдар психиканың саналы деңгейіне көтерілгенде ғана кез-келген мазмұнға ие болады деген пікір айтты.
Осыған байланысты Юнг «архетип» ұғымын енгізеді. Егер Фрейд инстинктілерді адамның осы немесе басқа іс-әрекетінің негізі және себебі ретінде қарастырса, онда Юнг адам іс-әрекетінің мінез-құлық түрлеріне, типтеріне және формаларына тәуелділігін анықтайды. Ғалым Эгоды индивидтің болмысын іздестіруде көрінетін жеке адамның бейсаналық негізгі архетиптері деп атайды; ол өз кезегінде Мен-ге бағынады және оны тұтастың бөлігі ретінде қарастырады. Мен - бұл бүкіл жеке тұлғаның өзегі, саналы және бейсаналықты байланыстыратын негізгі архетип, біз өзімізді қоршаған әлемге көрсеткіміз келетін тұлға, имидж, шынайы бетімізді жасырамыз.

# data[].attributes.headline
Қоғам және мәдениет

# data[].attributes.subject
Қоғам және мәдениет

# data[].attributes.body
Мәдениет философия шеңберінде шешілетін ең күрделі теориялық мәселелердің бірі болып табылады. Бұл ұғымдар -күнделікті өмірде кең таралған пікір.
Мәдениет қоғамның тікелей атрибуты, қоғам сонымен бірге мәдениет дамуының өнімі, оның дамуының жасаушысы және қозғалтқышы.
Мәдениет және қоғам туралы "Моисе́й Само́йлович Кага́н" былай деген болатын:
«Мәдениет қоғам қызметінің өнімі ретінде пайда болады, қоғамның өзі осы қызметтің субъектісі ретінде көрсетіледі.»
Қоғам деген меніңше бір немесе бірнеше адамдар тобы десек болады.
Негізінде бұл екеуінің ортақ бөлігі не десеңіз,мәдениет қоғамды құрышу болып табылады. Сіздің мәдениетіңіз қоғамға тікелей әсер етеді.

# data[].attributes.attachment_link.title
Өнер философиясы

# data[].attributes.headline
Ежелгі дәуірдің өнер

# data[].attributes.body
Ежелгі дәуірдің өнері классикалық деп аталады; оны кейінгі дәуірлердің суретшілері мен ақындары үлгі етті. Бұл ежелгі Греция өнерінің өзі мазмұны жағынан алуан түрлі және терең болғандықтан ғана емес, сонымен бірге ол ежелгі грек философтары – Платон мен Аристотельдің еңбектерінде терең және байыпты теориялық жалпылауға ұшырағандықтан болды.

Ол үшін ең маңызды эстетикалық мәселе-әдемі. Ол "барлығына және әрқашан әдемі", яғни мүлдем әдемі нәрсені табуға тырысады. Платонның пікірінше, сұлулық өте сезімтал, сондықтан оны сезім емес, ақыл түсінеді.

Платон өнерін идеалистік тұрғыдан да қарастырады. Оның предшественниктері (Демокрит, Сократ) өнерді имитация арқылы шындықты қайталау ретінде қарастырды. Платон сонымен қатар сезімтал нәрселерге еліктеу туралы айтады. Бірақ бұл заттар-бұл бейнелер, идеялардың көрінісі. Суретші, Платонның пікірінше, тек сезімтал заттарды көшіреді, бұл өз кезегінде идеялардың көшірмелері.

Осылайша, Платон өнерді алдамшы көріну ретінде қарастыра отырып, грек өнерінің көрнекті жетістіктерін жоққа шығарды.

Екінші рефлексия ретінде, рефлексияның көрінісі ретінде, Платонның пікірінше, өнер танымдық құндылықтан айырылған, сонымен қатар ол алдамшы, алдамшы және шынайы әлемді тануға кедергі келтіреді.

Өнер кейде әдемілік идеясына қатысы бар нәрсені ғана емес, сонымен қатар лайықсыз, ұсқынсыз және ұятты заттарды да қайталайды (актер мас, қылмыстық, жиіркенішті адамдарды бейнелейді, суретші ұсқынсыз құбылыстар мен беттерді бейнелейді, ақын жаман әрекеттер мен құмарлықтарды еліктіріп сипаттайды, музыкант тәтті әуендермен ақылға қайшы сезімдерді оятады). Осының бәрін бейнелейтін суретшілер өздері осындай сезімдерді бастан кешіреді және оны тыңдаушылар мен көрермендерді ынталандырады. Сондықтан өнердің бұл түрлеріне идеалды мемлекетте орын жоқ, өйткені олар адамдарды танымнан, даналықтан, ұстамдылық пен батылдықтан алшақтатады. Сондықтан, өнер сенсорлық қызмет саласында болғандықтан, Платон идеалды мемлекеттің азаматтары үшін лайықсыз деп жарияланады. Ол тек құдайларға әнұран жазуға және орындауға мүмкіндік береді.

Платон хорикалық мерекелерді, билерді ұйымдастыруға мүмкіндік береді, егер олар керемет, үйлесімді болса, тәртіп, Өлшем, ішкі жинақ сезімін тәрбиелейді. Ол екі Музаны ажыратады: "реттелген" және "тәтті". Біріншісі - "адамдарды жақсартады", екіншісі – "нашарлатады". Ол" реттелген " мұражайға артықшылық береді. Сіздің алдыңызда қандай Муза бар екенін қалай анықтауға болады? Ол үшін Платон мемлекеттегі көркемдік қызметті бақылауды жүзеге асыратын ересек адамдардан арнайы "бағалаушыларды" таңдау керек деп санайды.

# data[].attributes.headline
эстетикалық белсенділік маңызды шығармашылық және ойын принциптерін қамтиды және психиканың бейсаналық элементтерімен байланысты (сонымен қатар бейсаналықты қараңыз). Эстетикалық қызметтің маңызды сипаттамаларының бірі ретінде "ойын" ұғымын и.Кант эстетикаға енгізді және оны Ф. Шиллер дамытты. Кант екі маңызды эстетикалық ұғымды тұжырымдады: "эстетикалық көріну" және "еркін ойын". Біріншіден, ол сұлулықтың өмір сүру саласын, екіншіден, оның нақты және шартты түрде өмір сүруін түсінді. Бұл ойды дамыта отырып, Шиллер эстетикалық тәрбие туралы хаттарда адам (1794) объективті әлемде бар сұлулық "ойынға деген құштарлықтың объектісі"бола алады деп жазды. Шиллердің айтуынша, адам тек ойнаған кезде ғана адам болады. Ойын табиғи қажеттілікпен немесе әлеуметтік жауапкершілікпен шектелмейді, бұл еркіндіктің көрінісі. Ойын барысында" эстетикалық көріну " жасалады, ол шындықтан асып түседі, қоршаған әлемге қарағанда жетілдірілген, әсем және эмоционалды.

# data[].attributes.subject
эстетикалық белсенділік маңызды шығармашылық және ойын принциптерін қамтиды және психиканың бейсаналық элементтерімен байланысты (сонымен қатар бейсаналықты қараңыз). Эстетикалық қызметтің маңызды сипаттамаларының бірі ретінде "ойын" ұғымын и.Кант эстетикаға енгізді және оны Ф. Шиллер дамытты. Кант екі маңызды эстетикалық ұғымды тұжырымдады: "эстетикалық көріну" және "еркін ойын". Біріншіден, ол сұлулықтың өмір сүру саласын, екіншіден, оның нақты және шартты түрде өмір сүруін түсінді. Бұл ойды дамыта отырып, Шиллер эстетикалық тәрбие туралы хаттарда адам (1794) объективті әлемде бар сұлулық "ойынға деген құштарлықтың объектісі"бола алады деп жазды. Шиллердің айтуынша, адам тек ойнаған кезде ғана адам болады. Ойын табиғи қажеттілікпен немесе әлеуметтік жауапкершілікпен шектелмейді, бұл еркіндіктің көрінісі. Ойын барысында" эстетикалық көріну " жасалады, ол шындықтан асып түседі, қоршаған әлемге қарағанда жетілдірілген, әсем және эмоционалды.

# data[].attributes.body
https://yandex.kz/video/preview/9567806939460473769

# data[].attributes.attachment_link.title
Яндекс - поиск по видео

# data[].attributes.attachment_link.description
видео, поделиться, телефон с камерой, телефон с видео, бесплатно, загрузить...

# data[].attributes.headline
Ежелгі Грецияда Бост

# data[].attributes.body
Ежелгі Грецияда Бостандық ұғымы жеке емес, әлеуметтік болды. Жалпы игілік үшін қызмет еткен адам еркін адам болып саналды. Бұл идеяны Платон дамытты.

Кейінірек Аристотель өзінің ілімдерінде полистік ойлаудан асып түсті. Оның пікірінше, бостандық-бұл өз қалауы мен ерік-жігерін басшылыққа алу мүмкіндігінің арқасында бақытқа жету.

Неміс классикалық философиясының өкілдері бостандық туралы парадоксалды идеяларды дамытты. Иммануил Кант өзінің "таза ақылға сын" атты еңбегінде бостандықты ғарыш заңдарымен байланыстырды. Бір жағынан, ол бостандықты жеке адамдардың қызметі мен олардың өзара әрекеттесуінің постулаты ретінде қабылдады. Екінші жағынан, адам табиғаттың бір бөлігі болып табылады және оның заңдарына бағынуы керек. Ол өмір бойы бір немесе басқа көзқарасты басшылыққа ала алады: пассивті болу немесе шешім қабылдау және өз өмірін құру.

Неміс философы Георг Гегель бостандықты тіршіліктің негізгі қағидасы деп санады. Бостандық-бұл рух қызметінің нәтижесі. Сонымен қатар, еркіндік неғұрлым көп болса, белгісіздік соғұрлым көп болады. Сонымен, әрбір әрекет біздің алдымызда мыңдаған мүмкіндіктерді жабады, соның салдарынан дабыл пайда болады. Осыған байланысты адам ешқашан қанағаттанбайды: ол әрқашан басқа сценарий жақсырақ болуы мүмкін деп ойлайды.

Фридрих Ницше "өмірге деген ерік" және "билікке деген ерік"сияқты негізгі ұғымдарды енгізді. Олар философтың адамдардағы қозғаушы күш деп санайтын нәрсені — амбиция мен өмірді жақсартуға деген ұмтылысты сипаттайды. Бұл тұжырымдама әлсіздерге және еріксіздерге күшті және шешуші үстемдік ету идеясына әкелді.

# data[].attributes.headline
Еркіндік философиясы

# data[].attributes.subject
Еркіндік философиясы

# data[].attributes.body
Маңызды философиялық мәселелердің бірі – еркіндік мәселесі. Шынында да, онсыз адам алға қойған мақсаттарын, өзінің қабілеттерін іс жүзінде жүзеге асыра алмайды. Еркіндікке деген қажеттілік адамның бойында терең тамыр жайған, ол әр түрлі баламалардың арасында еркін таңдау жасайтын адам ретіндегі болмысының мәнімен байланысты оның қызметінің кез келген түріне ие. Негізінде, біз таңдаудан жалтарып кете алмаймыз, өйткені бір нәрседен бас тарта отырып, біз  екіншісін таңдаймыз.Балама таңдаусыз және мақсат қоюсыз адам болуы мүмкін емес. Осыған байланысты венгр философы ХХ ғ. Д.Лукач адамды «таңдаушы болмыс» деп анықтады. Адам барған сайын рухани еркіндікке ие болу барысында қалыптасады. Сонымен бірге оның толық, біржола алған еркіндігі жоқ, тек оның тәуелді және өзгермелі мәні болып табылатын белгілі бір «өлшемі» ғана бар.

# data[].attributes.headline
Ж.П. Сартр философиясындағы еркіндік мәселесі

# data[].attributes.subject
Ж.П. Сартр философиясындағы еркіндік мәселесі

# data[].attributes.body
Адам бостандығы мәселесі қазіргі идеологияның басты мәселелерінің бірі болып табылады. Ол қазіргі философияда да, қазіргі эстетикада да өте маңызды орын алады. Сартрдың пікірінше, адам еркіндіктің абсолютті тасымалдаушысы, бірақ адам кінәлі және жауапкершілікті сезінуі керек деген бірнеше маңызды ескертулерге ие. Ол Бостандық парадоксын шығарды, яғни Бостандық белгілі бір жағдайда ғана болуы мүмкін, ал жағдай тек Бостандық арқылы пайда болады. Сартр философиясында адамның іс — әрекеті, қарым-қатынасы және іс-әрекеті тек бір ұғымға-бостандыққа негізделген. Адам болмысы бостандыққа ұқсас, тек өзінің бастапқы бостандығына сүйене отырып, адам өзінің мәнін, бүкіл әлемін құра алады. Бостандықты бастапқы сапаға айналдырып, оны туғаннан өлімге дейін адамға бере отырып, Сартр былай деп жазады: "адам еркін немесе құл бола алмайды, ол толығымен және әрқашан еркін немесе ол жоқ".

# data[].attributes.headline
Этика ұғымы жайлы Д.

# data[].attributes.body
Этика ұғымы жайлы Д.Юмның «Адамның табиғаты» туралы трактатында жан-жақты айтылады. Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымында Этика ұғымының баламасы ретінде ар-ождан ұғымы қолданылып, негізгі тақырып ретінде ұсынылған.

Аристотель «этика» деп этикалық ізгіліктерді зерттейтін ғылымды айтады.

Аристотель бойынша, адам бойындағы ізгіліктер екі негізгі түрден тұрады: этикалық және дианэтикалық. Егер этикалық ізгіліктер адамның мінез-құлқына, темпераментіне жататын болса, дианэтикалық ізгіліктер адамның ақыл-парасатына тиеселі дүниеле.

Сөйтіп, Аристотель этикалық ізгіліктер құрамына: жомарттық, батылдық, шыншылдық, ал дианэтикалық ізгіліктерге: ақыл, парасатты жатқызады.

Жалпы құндылық термині еуропалық рационалдық философия мен христиандық моральдың іргелі ұғымдарын теріске шығарған XIX ғасырдағы неміс ойшылы Фридрих Ницшенің атақты «Билікке деген ерік» атты трактатында «құндылықтарды қайта бағалау» қажеттігін афористік тұрғыда негіздегенінен кейін кең қолданысқа түсті. Сөйтіп батыс еуропалық философияның негізгі тақырыбының біріне айналып, танымның барлық салаларында пайдаланыла бастады.

# data[].attributes.headline
Шынымен бұл дүниенің

# data[].attributes.body
Шынымен бұл дүниенің құндылығы не де? Бұл еңбекті оқи отырып, келген сұрақ. Бала кезде, ата-ананың қасыңда тыныштықта болу. Өсе келе тұлға болу процесінде мақсат пен болашақ жайлы ойлар келеді. Қазір, өз құндылығым жайлы толықтай сенімді ойға келген жоқпын, бірақ автормен келісетінім, материалдық заттың маңызы рухани байлыққа жете алмас. Материалдық байлық сынақ па, әлде бақытты болудың шешуші құралы ма? Менің ойымша сынақ. Кез келген бізбен болған жағдайлар нағыз құндылықты көрсетеді. Бірақ денсаулықтың да, отбасының да, білімнің де, әлеуметтік статустыңтың да негізі бір. Бұл-дін, осы ойда мен автормен келісемін.

# data[].attributes.attachment_link.title
Б.Сатершинов. Құндылық не

# data[].attributes.attachment_caption
8.2 Мораль и нравственность - Философия для бакалавров

# data[].attributes.headline
Мораль: по мнению Ка

# data[].attributes.body
Мораль: по мнению Канта «она одна и та же во всех обществах, потому что без морали общества не может быть, а нравы всегда разные»

* самая главная проблема этики «что такое добро?» «что такое зло?» «чем они отличаются?»  В. Маяковский «ЧТО ТАКОЕ ХОРОШО И ЧТО ТАКОЕ ПЛОХО?»

Этика пытается сформировать высшие ценности, высшее цели человечески жизни. Этика это не просто слово, это цель сделать человека добрее.

# data[].attributes.attachment_link.title
8.2 Мораль и нравственность - Философия для бакалавров

# data[].attributes.headline
Құндылықтарды адамда

# data[].attributes.body
Құндылықтарды адамдардың өмірге деген мақсат қоюынан, болашаққа деген тұжырымдамаларын келтіруден, адамдар мен мемлекет арасындағы қатынастардан, дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды берумен бірге жүретін процестерден алып тастауға болмайды, құндылық құбылысынсыз Мәдениет туралы айту мүмкін емес, бұл тұжырымдамасыз халықтардың, ұлттардың және тіпті этностардың өмірі мүмкін емес.  Сократ жақсылықтың мәні мен құндылығы туралы бірінші болып сөйледі. Бұл Афины демократиясының дағдарысына байланысты болды, онда адам мен қоғамның ұйымдастырылуының мәдени үлгілері өзгерді. Сондай-ақ, бұл процесс адамдардың рухани өміріндегі бағдарлардың жоғалуымен көлеңкеде қалды. Сәл кейінірек философияда құндылықтардың табиғаты, заңдылықтары және олардың пайда болуы, жұмыс істеуі, сондай-ақ олардың адам мен жалпы қоғамның өмірінде қандай орын алатындығы туралы ілімнің дамуы мен қалыптасуы байқалады. Сондай-ақ, құндылықтардың адам өмірінің басқа құбылыстарымен байланысы, құндылықтардың жіктелуі және олардың дамуы туралы айтылды. Бұл ілім аксиология деп аталды. Бұл тұжырымдаманы бірінші болып француз ойшылы П. Лапи 1902 жылы, ал 1908 жылы неміс философы Э. Гартман қолданды.

# data[].attributes.headline
Карл Макс еркіндік туралы

# data[].attributes.subject
Карл Макс еркіндік туралы

# data[].attributes.body
Карл Макстың пікірінше, бостандық-бұл адам мен адамзат қоғамының ерекше байлығы: тек қоғам арқылы адам баласы шынайы еркін дамуы мүмкін.

Бостандықтың басталуы-бұл адамның өмір сүрудегі тершеңдігі мен орындылығы туралы ойлауға итермелейтін жұмыс аяқталатын жерде.

# data[].attributes.attachment_link.title
Философия 10 апта

# data[].attributes.attachment_caption
С.Торайғыров:Абай тұсы қазақтың бұзылғаны,Қаралыққа айналып қызыл қаны...Елдігіне, жеріне, һәм дініне,Құрылды талай тұзақ, талай қақпан, деп жан-жүрегімен шырылдап жырлап, сол заманның барлық қайшылықтарын ашты

# data[].attributes.headline
Сократ философиясы

# data[].attributes.subject
Сократ философиясы

# data[].attributes.body
Сократ (б.з.д. 469 - 399 ж.) тарихқа көрнекті , данышпан, философ-ұстаз ретінде енді.

Сократ жасаған және қолданған негізгі әдіс «майевтика» деп аталды.
Майевтиканың мәні – шындықты үйрету емес, логикалық әдістердің, жетекші сұрақтардың арқасында өзімен диалог жүргізген адамды шындықты өз бетінше табуып, айтуға үйрету.

Сократ өзінің философиясын, ағартушылық жұмыстарын халық ортасында, алаңдарда, базарларда ашық әңгіме (диалог, дау) түрінде жүргізді, тақырыптары сол кездегі өзекті мәселелер болған, бүгінгі күні де өзекті: жақсы; жамандық; Махаббат; бақыт; адалдық және т.б.
Философ этикалық реализмнің жақтаушысы болды, оған сәйкес.

• кез келген білім жақсы;

• кез келген жамандық, жамандық надандықтан жасалады.

Сократтың тарихи маңызы мынада: ол:

• білімді таратуға, азаматтарды тәрбиелеуге үлес қосты;

• адамзаттың мәңгілік мәселелеріне жауап іздеу – жақсылық пен жамандық, махаббат, ар-намыс т.б.;

• қазіргі білім беруде кеңінен қолданылатын майевтика әдісін ашты;

• ақиқатты табудың диалогтық әдісін енгізді – оны бұрынғы бірқатар философтар жасағандай жарияламай, еркін дауда дәлелдеу арқылы;
• көптеген шәкірттерді тәрбиеледі, оның жұмысының ізбасарлары (мысалы, Платон), бірқатар «сократтық мектептер» деп аталатындардың бастауында тұрды.

# data[].attributes.headline
Адам-бұл біздің план

# data[].attributes.body
Адам-бұл біздің планетамыздағы тірі табиғаттың жалғыз өкілі, ол өзінің өлімші екенін және өзінің және басқа адамдардың өміріне жауапты екенін біледі. Бұл адам өмірінің өзіндік құндылығы. Көптеген адамдар үнемі өздеріне рухани-адамгершілік сұрақ қояды: жақсы есте сақтау үшін қалай өмір сүру керек? Шынында да, кейбір адамдар физикалық өлімнен кейін мәңгілікке еніп, адамзаттың тарихи жадында мәңгі сақталады. Данышпан Сократтың сөздерін еске түсірейік:"философияға шын берілгендер, негізінен, бір ғана нәрсемен айналысады — өлу және өлім". Әрі қарай: "...нағыз философтар өлім туралы көп ойлайды, ал әлемдегі ешкім одан бұл адамдардан аз Қорықпайды " [12]. Ол шынайы философтарға мәңгілікке "философиялық сенім" берді (Ясперс) және олар ақылды, абыроймен өмір сүре алды және оның Сократы Дж. Бруно, Кант және басқалар.

"Өлместік" ұғымы өте мағыналы болғанымен, сөздің үш негізгі құндылық мағынасын ажыратуға болады. Бірінші мағына — діни. Адам қайтыс болғаннан кейін жоғалып кетпейді, бірақ өзінің болмысын жалғастырады, бірақ мүлдем басқа гипостазда — адамгершілікке жатпайды.

# data[].attributes.attachment_link.title
Супермен туралы НИЦШЕ

# data[].attributes.attachment_link.title
Черновой сверхчеловек

# data[].attributes.headline
Белгілі философ Сокр

# data[].attributes.body
Белгілі философ Сократ өмірдің мәні ізгі өмірде, мемлекет қабылдаған заңдар мен адамгершілікті сақтауда көрінетін бақытта жатыр деп есептеді. Платон өмірдің мәні оның жанына қамқорлық деп сенді. Аристотель өмірдің мәнін ізгі адам және жауапты азамат болуға ұмтылудан көрді:"басқаларға қызмет ету және жақсылық жасау". Маркстің коммунизм үшін күрестен тұратын өмірдің мәні туралы теориясы қызықты болды. Өмірдің мәні билікке деген ерік деп санайтын Ницше де ерекше көзқарасқа ие болды. Өмірдің мәні пайда мен жетістікке жету деп санайтын Бентам, Милл сияқты ағылшын философтарын да атап өтуге болады.

Эпикур өлімнен қорқудың мағынасы жоқ деп уағыздады, өйткені біз тірі кезімізде ол жоқ, ал ол болған кезде біз жоқпыз деп тұжырымдаған болатын. Сартр, Камю, Хайдеггер, Ясперс сияқты экзистенциалистік философтар “жизнь как бытие к смерти”, деп санады, яғни адам өмір мен өлімнің арасында болған сәтте адамдарда өлім мәселесі туындайды. Бұл жағдайда адам өлімге немесе өмірге бой алдыруы мүмкін. Бұл теория адамның тек денесі өлімге әкеледі, ал жан өлмейді. Яғни, Платонның пікірінше, өлім-бұл жанды денеден бөлу процесі, содан кейін дене күлге айналады: "жан денеден босатылып, жалаңаш болған кезде оның барлық табиғи қасиеттері және адам өзінің әрбір кәсібінің жанына салған барлық іздері байқалады".

Ешкім өмірдің мәні неде екенін анық тұжырымдап айта алмайды. Әр адам өзі өмірдің мәні неде екенін өзі таңдайды. Бірақ біз бір нәрсені ұмытпауымыз тиіс, айналамыздағы адамдарға жақсылық жасап, көмектесіп  жүруіміз тиіс.

# data[].attributes.headline
Адам-оның өлімін біл

# data[].attributes.body
Адам-оның өлімін білетін жалғыз тірі жан. Дамудың бастапқы кезеңінде де адамдар өздерінің мәңгілік емес екенін түсінді.

Философия тұрғысынан өмір мен өлімнің қарама-қайшылығы дұрыс бола алмайды. Өйткені, өмір-бұл процесс, ал өлім-бұл процесті тоқтату. Осы тұрғыдан алғанда, философиядағы өлім ұғымы туылумен салыстырылады.

Егер сіз адамның өліміне қатысты барлық діни көзқарастарды алып тастап, философтардың пікіріне тоқталсаңыз, онда бірнеше негізгілерді бөліп көрсетуге болады:

Аристотель әлемнің құдайлық қағидасы тұжырымдамасына сүйенді, сондықтан жанның әр түрлі деңгейде болуына сенді, олардың бірі оның өлмейтіндігін болжайды.
Платон сонымен бірге жанның өлмейтіндігіне сенді, оны екі бөлікке бөлді: өлім және өлмес; өлмес бөлігі, оның болжамдары бойынша, қандай да бір жолмен физикалық қабық өлгеннен кейін де "ойлауды" жалғастырады.
Эпикур өлімнен қорқуды адамның мазасыздығының бір көзі деп санады; ол бұл алаңдаушылықпен күресіп, адам тірі болғанша оның өліммен байланысы жоқ, ал ол келгенде адам жоқ деп мәлімдеді. Яғни, Эпикур философиясында өлім тірі адам үшін жоқ.
Лукреций Эпикурдың жалпы пікірін қолдады және адам өлген кезде өмір сүруді тоқтатады және оның жаны ешқайда қоныс аудармайды, сондықтан ештеңе сезбейді деп сенді; бұл, Лукрецийдің көзқарасы бойынша, өмірдің ақырғы екендігі туралы алаңдамауға негіз береді.

Орта ғасырларда өлімге деген көзқарас діни сенімдерге негізделеді, ал физикалық дененің өлуі зұлымдықтың бір түрі ретінде қабылданады. Шамамен сол кезде өмір мен өлімнің материалистік тұжырымдамалары дами бастайды, өйткені медицина мен биология саласында көптеген жаңалықтар бар.

# data[].attributes.headline
Шопенгауэр әлеуметтік болмыс пен адамның тіршілігін Ерік әлемімен анықталған "шынайы болмыс" идеялар әлеміне орналастырады — шынайы және өзіндік. Уақыт ағымындағы өмір қайғы-қасірет тізбегі, бірқатар үлкен және кішігірім қиындықтар, яғни өмір-бұл абсолютті болмыстың тыныштығын бұзатын эпизод. Өмір "өмірге деген ерікті" басуға, ештеңеге айналуға ұмтылумен аяқталуы мүмкін және аяқталуы керек. Шопенгауэрдің пікірінше, адам өмірінің түпкі мақсаты нирвана болуы керек, ол жеке бақыт пен рух күйі ретінде емес, өлім, ештеңе емес. Сайып келгенде, бұл жай ғана" өмірге деген ерік-жігерді " жою туралы емес, мақсат пен мағынадан айырылған адам мәнінің қозғаушы күші туралы емес, бүкіл ерік-жігерді жою, өлім жалпыға ортақ. Осылайша, Шопенгауэр "өмірге деген ерік-жігерден", өлімге деген ерік-жігерден моральдық идеал ретінде секіруді жүзеге асырады, оған бәрі азаптан құтылу үшін ұмтылуы керек. "Өлім-бұл жеке форманың біржақтылығынан босату сәті...", бұл жалпы тәртіпті қалпына келтіру.

# data[].attributes.subject
Шопенгауэр әлеуметтік болмыс пен адамның тіршілігін Ерік әлемімен анықталған "шынайы болмыс" идеялар әлеміне орналастырады — шынайы және өзіндік. Уақыт ағымындағы өмір қайғы-қасірет тізбегі, бірқатар үлкен және кішігірім қиындықтар, яғни өмір-бұл абсолютті болмыстың тыныштығын бұзатын эпизод. Өмір "өмірге деген ерікті" басуға, ештеңеге айналуға ұмтылумен аяқталуы мүмкін және аяқталуы керек. Шопенгауэрдің пікірінше, адам өмірінің түпкі мақсаты нирвана болуы керек, ол жеке бақыт пен рух күйі ретінде емес, өлім, ештеңе емес. Сайып келгенде, бұл жай ғана" өмірге деген ерік-жігерді " жою туралы емес, мақсат пен мағынадан айырылған адам мәнінің қозғаушы күші туралы емес, бүкіл ерік-жігерді жою, өлім жалпыға ортақ. Осылайша, Шопенгауэр "өмірге деген ерік-жігерден", өлімге деген ерік-жігерден моральдық идеал ретінде секіруді жүзеге асырады, оған бәрі азаптан құтылу үшін ұмтылуы керек. "Өлім-бұл жеке форманың біржақтылығынан босату сәті...", бұл жалпы тәртіпті қалпына келтіру.

# data[].attributes.body
https://yandex.kz/video/preview/5152516627588166279

# data[].attributes.attachment_link.title
Яндекс - поиск по видео

# data[].attributes.attachment_link.description
философия культура христианство, богословие, теология, философия, культурология, культура, религия, философы, художники, шопенгауэр, артур шопенгауэо, воля к власти, немецкая философия, гегель...

# data[].attributes.headline
Өлім мен өмір

# data[].attributes.subject
Өлім мен өмір

# data[].attributes.body
Өлім мен өмір ерте уақыттан келе жатқан маңызды тақырыптың бірі.
Өмір-әр кімге беріле бермейтін билет. Өмірдің уақыты әр түрлі болады, біреулер үшін 100 жыл , ал енді біреу үшін өмір туылмай жатып бітеді.
Әйгілі философ Сократ өмірдің мәні ізгілікті өмірде, мемлекет қабылдаған заңдарды сақтауда, адамгершілікте көрінетін бақытта деп есептеді.
Эпикур өлімнен қорқудың мағынасыз екенін уағыздаған, өйткені біз тірі кезде ол жоқ, ал ол бар кезде біз жоқпыз: «... өлімнің бізге қатысы жоқ; біз бар болсақ, онда әлі өлім жоқ, ал өлім келгенде, біз енді жоқпыз»

# data[].attributes.headline
Шәкәрім философиясы

# data[].attributes.subject
Шәкәрім философиясы

# data[].attributes.body
Шәкәрімнің мұрасы өте алуан түрлі және оны түсіндіру өте көп еңбекті қажет етеді, ол діннің фантастикалық идеяларынан бастап философиялық материализмнің қатаң ғылыми ережелеріне дейінгі барлық идеяларға өте төзімді болды.
Өз философиясында ол адам ойының дамуының екі негізгі бағытын тұжырымдайды: бірі-Жаратушы Иесінің идеясын мойындау, екіншісі-әлемде бәрі өздігінен пайда болғанын және өлмейтін жан жоқ екенін мойындау. Сонымен қатар, Шәкәрім философиясының орталық объектісі ретінде АДАМды санаған. Ол адамның мәні, оның табиғаты мен мақсаты, ең алдымен, шындықты білу деп есептеді.

Шәкәрімнің айтуы бойынша, Адамның екі қажеттілігі бар: телесная және душевная. Алғашқы қажеттілігі басым адам, көбінесе пайда, өзімшілдік және атақ үшін кез-келген қатыгездікке баруға дайын дейді. Ал, екіншісі басым адам, риясыз еңбек пен игі істерден басқа ештеңе іздемейді. Және де, адамдар орындалмайтын идеяларға, нәтижесіз армандарға әуестенеді және бос жерде уақыт өткізеді. Бұл адам баласына құтылуы қажет дейтін ауруға тең болады деп санаған.

# data[].attributes.headline
Абай философиясы 

# data[].attributes.subject
Абай философиясы 

# data[].attributes.body
Қазақ философиялық ойының қалыптасу процесін түсіну үшін Абай атамыз сияқты қазақ мәдениетіндегі жарқын тұлғаға жүгіну қажет.
Абай Құнанбайұлы өз халқының ұлы ретінде қазақ халқының ғасырлар бойғы мәдениетінен ең жақсысын алып, осы қазыналарды орыс мәдениетінің пайдалы әсерімен байытты. Ақынның философиялық бағыты, ең алдымен, оның поэтикалық шығармашылығында көрінеді. Ол сатирик ақын, айыптаушы. Оның өлеңдері ағартушылық сипатқа ие: өлеңдер-астарлы әңгімелер, қара өлеңдер бар .
Абай атамыздың барлық шығармаларында негізгі естілетін ой: адамға және табиғатқа деген сүйіспеншілік.

Абай атамыздың айтуы бойынша, адам осы ғарыштық "құм түйірінде-жерде" өз орнын тауып, өзін тауып, өзі болуы керек.
Мысалы ретінде оның мына өлең жолдарын алсақ болады: «В душу вглядись глубже, сам собою побудь:
Я для тебя загадка, я и мой путь!
Знай, потомок, дорогу я тебе открывал.
Против тысяч сражался, не обессудь!»
***
«Познай сам себя»  немесе «Сам собою побудь» - барлық халықтардың ежелгі философиялық бағыттарының бірі. Өзіңізді біліңіз — сонда сіз шындықты табасыз! Абай атамыздың пайымдауынша, шындықты түсінуге, пайдалы мен жаманды ажырата білуге, ғылым "адамды ізгілендіруге", адамның өз іс-әрекеттері мен олар үшін жауапкершілік шараларын білуге үйретуі керек.

# data[].attributes.headline
«Абай философиясында

# data[].attributes.body
«Абай философиясындағы адам мәселесі» қазақтың ұлы данышпаны Абай: «Атаңның баласы болма, адамның баласы бол» атты қанатты сөз қалдырған. Адам мәселесі және оның тарихи дамуы, философиялық тұжырымдар мен толғамдар қазақ ойшылдарын да бей-жай қалдырған емес. Адамды философиялық тұрғыдан түсінудің іргетасы осы қалыптасқан түсініктер, идеялар образдар мен ұғымдар негізінде, философия мен мифология арасындағы сұхбат нәтижесінде қаланды. Абай заманынан алыс кетсек те, даналық ойларын санамызға сіңіре отырып, оның рухани әлеміне жақындай береміз. Хәкім Абай өзінің азаматтық көзқарасын, халқының өмірін, болмыс тіршілігін, қара сөздері арқылы паш етті.

Абайдың да дүниетанымындағы негізгі тұжырым, басты құндылық – адам болмысы. Абайдың қара сөздерінен, таусылмас рухани қазынасынан, оның адамның өмір сүру философиясын бес бағытта қарастыранын аңғаратынымыз. Біріншісі, жеке адамдардың тұрмыс тіршілігі. Екіншісі, әлеуметтік топтардың қоғамдағы алатын орны, мінез-құлқы, менталитеті, психологиясы; Үшіншісі, ұлттың ата-бабалардан мұраланған өзіндік өмір салтын, дәстүрлі мәдениетіне бейімделген мұрат-мақсаттарын болмыстың жаңа сұраныстарына байланысты жаңартып, жаңғырту жолдары. Төртіншісі, адамзат тарихында қалыптасқан моральдық құндылыққа сай келетін үрдістердің өркениетпен сабақтасу жолдары. Бесіншісі, имандылық жолымен Алла болмысын тану.

# data[].attributes.headline
Луцилийге жазылған адамгершілік хаттар бөлек тізімдерде сақталған. Біз қазір Луцилийдің шынымен бар-жоғын білмейміз (бұл Сенеканың шәкірті деген  нұсқалар бар). Мүмкін философ өз көзқарастарын білдіру үшін жақсы досына хат форматын қолданған шығар ол да белгісіз болып кеткен екен. Сенеканың уақыт туралы айтылған хаттары өте қарапайым және өте керемет жеткізілген. Барлық жасалынған әрекетке өзіңе есеп беру керек екені жайлы айтылған. «часть времени у нас отнимают другие, часть его тратится даром, часть уходит незаметно для нас самих. И самая постыдная потеря времени та, которая происходит от нашей собственной небрежности» Біздің уақытымыздың көп бөлігі қателіктер мен жаман істерге кетеді. Сонымен қатар, көптеген адамдар уақыттың қандай да бір бағасын береді ме? күндерін құрметтеп бағалайды ма? күн сайын бұл уақытқа тәуелді екенін түсінеді ме? «Ведь в том-то и есть наша ошибка, что мы смотрим на смерть только как на будущее событие. Большая часть смерти уже насиупила: то время, что за нами- в ее владении. »Егер бүгін сіздің қолыңызда болса, ертеңге аз тәуелді боласыз. Біз өмірімізді кейінге қалдырған кезде, ол өтеді. 

# data[].attributes.subject
Луцилийге жазылған адамгершілік хаттар бөлек тізімдерде сақталған. Біз қазір Луцилийдің шынымен бар-жоғын білмейміз (бұл Сенеканың шәкірті деген  нұсқалар бар). Мүмкін философ өз көзқарастарын білдіру үшін жақсы досына хат форматын қолданған шығар ол да белгісіз болып кеткен екен. Сенеканың уақыт туралы айтылған хаттары өте қарапайым және өте керемет жеткізілген. Барлық жасалынған әрекетке өзіңе есеп беру керек екені жайлы айтылған. «часть времени у нас отнимают другие, часть его тратится даром, часть уходит незаметно для нас самих. И самая постыдная потеря времени та, которая происходит от нашей собственной небрежности» Біздің уақытымыздың көп бөлігі қателіктер мен жаман істерге кетеді. Сонымен қатар, көптеген адамдар уақыттың қандай да бір бағасын береді ме? күндерін құрметтеп бағалайды ма? күн сайын бұл уақытқа тәуелді екенін түсінеді ме? «Ведь в том-то и есть наша ошибка, что мы смотрим на смерть только как на будущее событие. Большая часть смерти уже насиупила: то время, что за нами- в ее владении. »Егер бүгін сіздің қолыңызда болса, ертеңге аз тәуелді боласыз. Біз өмірімізді кейінге қалдырған кезде, ол өтеді. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Яндекс - поиск по видео

# data[].attributes.headline
Жас Сенеканың өзі бұл философияға қызығушылық танытып, тарихқа көрнекті стоик ретінде енген. Ол және оның мұғалімдері әлемді материалдық деп санады, бірақ ондағы барлық нәрсе олар "логос"деп атаған Құдайдың ақылына бағынады. Стоиктер адамның үстемдік етпейтін жағдайларда бар екенін, бірақ ол өзін басқара алатындығын және осылайша сыртқы жағдайларға тәуелсіз бола алатындығын алға тартты. Стоиктер ойлау мен шындықты білу процесін ең жоғары игілік деп санады, олар өз ізбасарларын өз күштеріне сүйенуге, жағдайларға қарамастан өздерінің ішкі тұтастығының бақытты санасы болуға ұмтылуға үйретті. Сенеканың кез-келген жұмысы оның философиясының егжей-тегжейлі бейнесін ашады. "Адамгершілік хаттар" немесе "бақытты өмір туралы" ғана емес, сонымен қатар өмір мен өлім, жақсылық пен зұлымдық, адамгершілік пен азғындық мәселелері туралы ежелгі мифтерге негізделген трагедиялар – философ түсіндіреді, дәлелдер келтіреді және диалогқа шақырады. 

# data[].attributes.subject
Жас Сенеканың өзі бұл философияға қызығушылық танытып, тарихқа көрнекті стоик ретінде енген. Ол және оның мұғалімдері әлемді материалдық деп санады, бірақ ондағы барлық нәрсе олар "логос"деп атаған Құдайдың ақылына бағынады. Стоиктер адамның үстемдік етпейтін жағдайларда бар екенін, бірақ ол өзін басқара алатындығын және осылайша сыртқы жағдайларға тәуелсіз бола алатындығын алға тартты. Стоиктер ойлау мен шындықты білу процесін ең жоғары игілік деп санады, олар өз ізбасарларын өз күштеріне сүйенуге, жағдайларға қарамастан өздерінің ішкі тұтастығының бақытты санасы болуға ұмтылуға үйретті. Сенеканың кез-келген жұмысы оның философиясының егжей-тегжейлі бейнесін ашады. "Адамгершілік хаттар" немесе "бақытты өмір туралы" ғана емес, сонымен қатар өмір мен өлім, жақсылық пен зұлымдық, адамгершілік пен азғындық мәселелері туралы ежелгі мифтерге негізделген трагедиялар – философ түсіндіреді, дәлелдер келтіреді және диалогқа шақырады. 

# data[].attributes.attachment_caption
Мне нравится его рассуждения о времени, и материализме, о БЛАГОДЕТЕЛЬНОСТИ. Этот философ ценил время и то как люди его не ценят. 

# data[].attributes.headline
Что я для себя поняла.

# data[].attributes.subject
Что я для себя поняла.

# data[].attributes.body
Так же об материализме он утверждал о том что, беден не тот который владеет меньше имуществом, а тот кто стремится к этому.

и он боится остаться в пещера, а пещера современности это клетка которую мы сами строим. Которой мы отгородили себя от лучшего мира.

# data[].attributes.headline
Луций Анней Сенека.Философ о Луций Анней Сенека. Философ о котором отзываются по-разному. Или как нравственному философу который высказывался против материализма или  как о шарлатане. Но все согласны по поводу его влияния на то время. Его считают предвестник христианских понятии. Одно из самых известных философских произведений Сенеки это сборник из 124 нравственных писем. Письмо его матери (Гельвии): во время ссылки в 42 ом году, успокаивал свою мать. Рассуждал о мысли о душевном спокойствии, какое дают чистая совесть, умные и благие занятия.

# data[].attributes.subject
Луций Анней Сенека.Философ о Луций Анней Сенека. Философ о котором отзываются по-разному. Или как нравственному философу который высказывался против материализма или  как о шарлатане. Но все согласны по поводу его влияния на то время. Его считают предвестник христианских понятии. Одно из самых известных философских произведений Сенеки это сборник из 124 нравственных писем. Письмо его матери (Гельвии): во время ссылки в 42 ом году, успокаивал свою мать. Рассуждал о мысли о душевном спокойствии, какое дают чистая совесть, умные и благие занятия.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Российский гуманитарий

# data[].attributes.attachment_link.title
Сенека. Философия

# data[].attributes.headline
Ортағасырлық философия-бұл дүниетанымдық бағдарлар, философтар өзгерген кезең. Әлемнің нормалары, мұраттары және ондағы адамның рөлі өзгереді. Адам өмірінің ең терең негіздерін құрайтын жаңа парадигма пайда болды. Адамның өзіне және басқа адамдарға, билікке, мемлекетке, тарихқа, білімге деген көзқарасы өзгерді. жаңа халықтар тарихи аренаға шықты. Христиандықтың пайда болуымен және бекітілуімен адамдар рухани болмыс мағынасында тең мүмкіндіктерге ие болады: Өзінің дамуының үш кезеңінде алғашқы пайда болу мен адам табиғатын зерттейтін ежелгі философиядан айырмашылығы, орта ғасырлар философиясы теологиямен – Құдай туралы іліммен байланысты. Ортағасырлық философияның келесі ерекшеліктері бар: 1  Патристиканың маңызды мәселелері сенім мен білімнің, дін мен философияның арақатынасы болды. Дін сенімге, ал философия білімге сүйенеді. Бұл христиандықтың үстемдік еткен кезі болғандықтан, діннің үстемдігі даусыз болды2 Схоластиканың мақсаты-қарапайым адамдар үшін догматиканың болуы. Ерте схоластика білімге деген қызығушылықты жандандырды. Ерте схоластиканың дамуындағы негізгі проблемалар: сенім мен білімнің арақатынасы, әмбебаптық мәселесі, Аристотель логикасы мен танымның басқа түрлерін үйлестіру, мистика мен діни тәжірибені үйлестіру болды. Схоластиканың өркендеуі-университеттердің пайда болу уақыты және Аристотельдің еңбектерінің кең таралуы.3 Мистика-адамның құдаймен бірігуінің діни тәжірибесін түсіну. Мистикалық ілімдер иррационалды және интуитивті белгілерге толы,

# data[].attributes.subject
Ортағасырлық философия-бұл дүниетанымдық бағдарлар, философтар өзгерген кезең. Әлемнің нормалары, мұраттары және ондағы адамның рөлі өзгереді. Адам өмірінің ең терең негіздерін құрайтын жаңа парадигма пайда болды. Адамның өзіне және басқа адамдарға, билікке, мемлекетке, тарихқа, білімге деген көзқарасы өзгерді. жаңа халықтар тарихи аренаға шықты. Христиандықтың пайда болуымен және бекітілуімен адамдар рухани болмыс мағынасында тең мүмкіндіктерге ие болады: Өзінің дамуының үш кезеңінде алғашқы пайда болу мен адам табиғатын зерттейтін ежелгі философиядан айырмашылығы, орта ғасырлар философиясы теологиямен – Құдай туралы іліммен байланысты. Ортағасырлық философияның келесі ерекшеліктері бар: 1  Патристиканың маңызды мәселелері сенім мен білімнің, дін мен философияның арақатынасы болды. Дін сенімге, ал философия білімге сүйенеді. Бұл христиандықтың үстемдік еткен кезі болғандықтан, діннің үстемдігі даусыз болды2 Схоластиканың мақсаты-қарапайым адамдар үшін догматиканың болуы. Ерте схоластика білімге деген қызығушылықты жандандырды. Ерте схоластиканың дамуындағы негізгі проблемалар: сенім мен білімнің арақатынасы, әмбебаптық мәселесі, Аристотель логикасы мен танымның басқа түрлерін үйлестіру, мистика мен діни тәжірибені үйлестіру болды. Схоластиканың өркендеуі-университеттердің пайда болу уақыты және Аристотельдің еңбектерінің кең таралуы.3 Мистика-адамның құдаймен бірігуінің діни тәжірибесін түсіну. Мистикалық ілімдер иррационалды және интуитивті белгілерге толы,

# data[].attributes.body
Сол кездің өзінде адамдар әлем қалай жұмыс істейді, күн мен түннің өзгеруі қандай заңдар бойынша жүреді, уақыт қалай өтеді, ауа-райы қалай жұмыс істейді және сол сияқтылар туралы ойлана бастады. Сөйтіп, ежелгі гректерге дейін сақталған ақпаратты жинаудың арқасында астрономия, математика, құрылыс сияқты ғылымдарды игеруге мүмкіндік туды. Сөйтіп, ежелгі гректер арасында тек философтар емес, сонымен қатар, қазіргі уақыттағы өзіміз білетін ғалымдары пайда болды. Мысалы: астрономияда олар Демокрит, Милет Фалесі, Клавдий Птоломей, математикада-Архимед, Евклид, Пифагор.
Қорытындылай келе, Аристотельдің айтуы бойынша, "Сезбейтін адам, ол ештеңе білмейтін және ештеңе түсінбейтін адам”. Демек, Аристотель үшін, білімде ең маңыздысы ол сезім. Сезімсіз білім жоқ. Білімсіз ғылым жоқ.

# data[].attributes.headline
Ежелгі Грециядағы философия және ғылым

# data[].attributes.subject
Ежелгі Грециядағы философия және ғылым

# data[].attributes.body
Философия Ежелгі Грецияда пайда болды, сонымен қатар Қазіргі философияның негізін қалады деп саналады.

Жаңа саяси құрылымға көшу, халықаралық байланыстар орнату сияқты факторлардың арқасында ақыл-ой еңбегі басым бола бастады. Мұның бәрі адамдарға білімге көбірек қол жеткізуге, еркін ойлауға, талдауға және ұтымды қорытынды жасауға үйренуге түрткі болды. Сонымен қатар, Философтар арасында көптеген сұрақтар пайда бола бастады, оның бірі: шындық қандай? әлем қайдан пайда болды?

Осы уақытқа дейін сол кездегі философтар туралы көп ақпарат қалған жоқ десекте болады, дегенменде -Аристотель, Платон және Сократ туралы көптеген ақпараттар білеміз.

# data[].attributes.attachment_link.title
Философия мен ғылым – бұл тәуелсіз, бірақ әлем туралы адам танымының бір-бірімен тығыз байланысты формалары.

# data[].attributes.headline
Үнді философиясы біз

# data[].attributes.body
Үнді философиясы біздің дәуірімізге дейінгі бірінші мыңжылдықтың ортасында пайда болды. Философиялық ойдың әртүрлі көздеріне байланысты ежелгі үнді философиясы үш негізгі кезеңге бөлінеді:

Ведалық-индуизмнің православиелік философиясының кезеңі (б. з. д. XV-VI ғғ.).

Эпикалық - сол кездегі философияның жаһандық мәселелерін, буддизм мен джайнизм аренасына шығуды қарастырған әйгілі "Махабхарата" және "Рамаяна" эпостарының құрылу кезеңі (б. з. д. VI-II ғғ.)

Сутралар дәуірі-жеке мәселелерді сипаттайтын қысқа философиялық трактаттар кезеңі (б.з. д. II ғ.-б. з. д. VII ғ.).

Ведалар төрт бөліктен тұрады – самхит (мантра гимндері), брахмандар (ғұрыптық өсиеттер мен міндеттер), араньяктар (гермиттерге арналған медитация объектілері) және Упанишадтар (Брахма сутраларына негізделген Мәңгілік шындық пен рухани болмыс принциптері туралы философиялық ілімдер).

Ведалардың бір бөлігінде (Ригведа) 1028 әнұран бар, олар әлі күнге дейін индустарға жатқа білуге кеңес беріледі. Әнұрандар құдайлардың подіктерін ,ическиеіктерін және құдіретін дәріптейді.

Үнді қоғам қайраткері, философы С. Радхакришнан (1888 — 1975) ежелгі Үндістанда философия басқа ғылымдарға немесе өнерге қосымша емес, тәуелсіз позицияларға ие болғанын және басқа ғылымдар одан шабыт алғанын атап өтті.

«Мирная жизнь, богатая природа, свобода от борьбы за свое существование поощряли духовную жизнь» Сарвепалли Радхакришнан. Осы себепті ежелгі дәуірден бастап Үндістан рухты іздеумен, ақылға деген сеніммен және философияға бейімділікпен сипатталды.

Ежелгі үнді мәдениетінің айрықша ерекшелігі-білімді құрметтеу. Ежелгі дәуірде пайда болған үнді ғылымы кейінгі дәуірлерде дамып, жетілдірілді. Шаруашылық пен егіншіліктің қажеттіліктері астрономия, математика, химия, медицина және т. б. сияқты ғылымдардың дамуына себеп болды.

# data[].attributes.headline
Бэкон Аристотельдің жазбалары  тәуелсіз ойлауға және табиғат туралы жаңа білім алуға кедергі келтіреді деп сенді. Ол ғылымның ілгерілеуі адамдардың өмір сүру сапасының жақсаруына әкеледі деп сендірді, сондықтан ежелгі философтардың еңбектеріне сенбеу керек деген тұжырымға келді. Бэконның өз заманының философиялық ойынан көңілі қалғаны соншалық, ол білім жолында тұрған адам қателіктерінің көздерін "идолдар"деп атаған төрт топқа бөлді. 1. Тектік елестер;2. Үңгір елестері;3. Базар елестері;4. Театр елесі.

# data[].attributes.subject
Бэкон Аристотельдің жазбалары  тәуелсіз ойлауға және табиғат туралы жаңа білім алуға кедергі келтіреді деп сенді. Ол ғылымның ілгерілеуі адамдардың өмір сүру сапасының жақсаруына әкеледі деп сендірді, сондықтан ежелгі философтардың еңбектеріне сенбеу керек деген тұжырымға келді. Бэконның өз заманының философиялық ойынан көңілі қалғаны соншалық, ол білім жолында тұрған адам қателіктерінің көздерін "идолдар"деп атаған төрт топқа бөлді. 1. Тектік елестер;2. Үңгір елестері;3. Базар елестері;4. Театр елесі.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ф. Бэкон 4 идолдар

# data[].attributes.headline
Августин Аврелий 

# data[].attributes.subject
Августин Аврелий 

# data[].attributes.body
https://youtu.be/iIeJ1l4-Kvw

Жалпы орта ғасырлық философия проблемаларының бірі: табиғатқа деген көзқарас.
Бұл тақырыпты орта ғасыр философы Августин  зерттеп өз ойын айтқан болатын.
«Ғажайып табиғат заңдарына қайшы келмейді, тек табиғат заңдары туралы біздің ойымыз...»
Құдайдың құдіреттілігі туралы ілім табиғатты тәуелсіздіктен айырады, өйткені Құдай табиғатты жаратып қана қоймайды, сонымен бірге заттардың табиғи ағымына қарама-қайшы әрекет ете алады, яғни кереметтер жасай алады.Христиандық ілімде жарату догмасы, кереметке сену және Табиғат «өзіне жетпейді» (Августиннің өрнектері) және адам оның қожайыны болуға, «элементтерге бұйрық беруге» шақырылады деген сенім.

# data[].attributes.headline
Кант және гносеологи

# data[].attributes.body
Кант және гносеология.
Кант гносеологиялық білімін "Таза ақылға сын" атты еңбегінде көтерген болатын. Негізгі мәселені шешуге кіріспес бұрын, ол біздің білімімізге сипаттама беріп оны анықтау үшін Кант өз-өзіне мынандай сұрақ қояды: білімнің  дамуы және  оның шарттары мен шығу тегі қандай деген сұрақты қояды. Кант бұл сұрақты не үшін қойды деген сұрақ біздің ойымызға келеді, бұрында   философияда бұл сұрақ мүлде қозғалмаған себебі: көп философтар үшін бұл сұрақ өте оңай жауабы бар деп есептеген болатын.Дегенмен Кант үшін бұл догматикалық сұрақ деп санаған болатын.
Канттың гносеологиясының негізгі идеясы мынада: біздің барлық біліміміз екі элементтен тұрады олар:тәжірибе беретін мазмұн және кез келген тәжірибеге дейін санада болатын форма. Адамзаттың барлық білімі тәжірибеден басталады, бірақ тәжірибенің өзі біздің санамызда тәжірибеге дейінгі формаларды, барлық таным үшін алдын ала берілген шарттарды тапқандықтан ғана жүзеге асырылады; Сондықтан ең алдымен эмпирикалық танымның осы эмпирикалық емес шарттарын зерттеу қажет, ал Кант мұндай зерттеуді трансцендентальды деп атайды.

# data[].attributes.headline
Турарбек Аружан&nbsp

# data[].attributes.body
Турарбек Аружан
Мырзағалиева Алуа
Турсынәліқызы Ақбаян
Сейтханова Ләйлә
Мураткызы Гаухар

# data[].attributes.headline
Кант утверждает, что

# data[].attributes.body
Кант утверждает, что просвещение заключается в «развитии своего разума» через мышление вне простых и удобных рамок догмы и общепринятых формул. Единственным способом сбросить эти цепи является разум: в обществе всегда будут существовать люди, думающие самостоятельно (просвещенные), которые помогли бы другим добиться такой же автономии разума, вдохновили бы их выйти из состояния интеллектуального несовершеннолетия.

«Люди сами в состоянии выбраться постепенно из невежества, если никто не стремится намеренно удержать их в этом невежестве.»

Просвещение априорно не может начинаться с низов. Необходимо обладать смелостью пользоваться собственным разумом, но это пользование отличается в публичном и частном диапазоне. Просвещение происходит поэтапно, не революционным методом, необходимо, чтобы сменился сам принцип. Догмат как форма должен быть отброшен, но речь не идет о банальном сомнении, речь идет о включении возможности того, что в какой-то момент все может измениться, если некто воспользуется публичным разумом достойным образом.

# data[].attributes.headline
Канттың тұжырымдамас

# data[].attributes.body
Канттың тұжырымдамасы бойынша, бұл жерде адамның ой өрісінің дамымауы ағартушылықтың не екенін қарапайым түсіндірумен жеткізген. Ақыл мен ойдың дамуын барлық мәселенің шешімі ретінде қарастырған. Кант утверждает, что для просвещения необходимо только одно: «свобода и использовать разум во всех вопросах».

Кант өзінің теориясында «опекун» класын алыптастауды мәселенің шешімі ретінде қарастырмаған. Керісінше батылдық пен талпынысқа толы опекундардың пайда болуы қоғамда өзгертулер алып келетіндігін айтып жеткізгісі келді. В противном случае реализация просвещения невозможна, так как восстановятся те же принципы. Яғни революция біздің ой санамызда орын алуы қажет, «просвещение» біртіндеп, эволюциялық жолмен жүруі қажет. Осыған байланысты 2 сұрақты қарастыруға болады.

1. Что же бужет если не будет наших опекунов?

Жауабы анық, Кант бізге қарапайым мысал арқылы жеткізген. Мысалы: сарбаз қызметте болған кезде бұйрыққа бағынбай, бұйрыққа бағынудан бас тартуы басқа адамдардың яғни «общество» қоғамға өз зардабын тигізеді. Мұндай жеке істерде дауласу емес, бағыну керек. Алайда мұндай салдар болмаған кезде, Әркімнің бұл жеке құқығы ғана емес, сонымен бірге әрекет етуге ол міндетті екенін айтқан.

2. А если будут опекуны?

За счет общество люди сами себе придумали запреты, барьеры у себя в голове. Люди спутали правила с запретами.

3. Кто же наши опекуны?

Это общество, это стереотип, это государство, это менталитет. Как с этим бороться? Как найти правильных опекунов?

# data[].attributes.headline
Жалпы танымның обьек

# data[].attributes.body
Жалпы танымның обьектісі және субьектісі бар. Таным субьектісі деп белгілі бір мақсатқа бағытталған танымдық қызметті атқарушыны айтамыз. Ол-бірдеңені танып, білуге тырысушы. Таным обьектісі деп танымдық қызмет бағытталған нәрсені айтамыз. Таным обьектісі материялдық, дүние немесе рухани құбылыс, сонымен қатар субтектінің өзі де болуы мүмкін. Таным деңгейлері: үйреншікті, қарапайым таным; ғылыми таным. Ғылыми танымның методологиясы ол адамның танымдық және практикалық қызметінің әдістерімен тәсілдері туралы ілім.

Ақиқат жалпы танымның негізгі мақсаты болып табылады. Ақиқат (грекше “алетейа” - “жасырынбаған”, “айғақ” дегенді білдіреді. Ақиқат түрлері: Абсолюттік; Обьективтік; Салыстырмалы; Нақты.  Салыстырмалы ақиқат деп зерттеліп отырған обьекті жөніндегі толық емес толық емес білім. Ал, Абсолютті ақиқат толық және дәл білім болып келеді. Ақиқат нақты және субьективті болады.

# data[].attributes.headline
Гносеология немесе Таным теориясы

# data[].attributes.subject
Гносеология немесе Таным теориясы

# data[].attributes.body
Таным-қоршаған дүниені адам санасында белсенді бейнелеу процессі болып саналады. Яғни, таным дегеніміз- шындықты бейнелеудің жоғарғы формасы болып саналады.

Таным теориясы философия ғылымына алғаш рет 1854 жылы шотланд философы Джеймс Фредерик Феррьердің арқасында енген. Философия тілінде айтатын болсақ “гносеология”.

Жалпы, таным процесінде дүние тануға бола ма, болмай ма деген екі түрлі көзқарас бар. 1. Гностицизм және 2. Агностицизм.

Гностицизм көзқарасы “иә, адамның танымдық мүмкіндігі шексіз” десе. Агностицизм керісінше “жоқ, адамның танымдық мүмкіндігі шектелген” дейді.

Гностицизм көзқарасын Фрэнсис Бэкон, Рене Декарт және Фридрих Гегель қолдаған, ал агностицизмді Иммануил Кант және Пиррон ұстанған.

Таным құрылымы екіге бөлінеді:
1.СЕЗІМДІК: түйсік, қабылдау, елестету.
2.РАЦИОНАЛДЫҚ: ұғым, пікір, тұжырым.

# data[].attributes.headline
Адам табиғаты, мәні,

# data[].attributes.body
Адам табиғаты, мәні, бағыт-бағдары философиядағы антропологиялық мәселелердің өзектілігін және ерекшелігін анықтайды. Адамның философиялық концепциясы ғылымдардың жалпы философияның негізі ретінде көрініс береді.  Адам туралы алғашқы идеялар философия пайда болғаннан көп уақыт бұрын айтыла бастады. Бұл туралы біздің заманымызға жеткен мифтер мен алғашқы  діни түсініктер мәлімет берді. Адамды философиялық тұрғыда түсінудің іргетасы осы қалыптасқан түсініктер, идеялар, образдар мен ұғымдар негізінде және қалыптаса бастаған философия мен мифология арасындағы сұхбат нәтижесінде қаланды. И.Кант айтуынша адамның моральдық жағына мән беріп, адам ор-ұжданның иесі деген. Бұл ой адамның бойындағы ар-ұятты адамдыққа теңестірген.

# data[].attributes.headline
Адам болмысы сан түр

# data[].attributes.body
Адам болмысы сан түрлі болуы мүмкін. Әр адам жеке тұлға болып келеді. Адам бойына дарыған түрлі қасиет , оны ерекше етеді.  Адамда өзі білмейтін, өзін аша алмаған қасиеттері қаншама. Сол секілді меніңде өз болмысым бар. Жалпы мен ішкі жан дүниемді сырт көзге ашылып білдіре бермеймін. Мінезім тұйық болғандықтан өз болмысымды ашып көрсете бермеймін. Жалпы адам бұл өмірде өзіне тән мінезімен, болмысымен, кескін келбетімен  ерекшеленеді.

# data[].attributes.headline
Сабақта мұғалім тарапынан студентке сұрақ қойылды, Сенің болмысың қандай? Болмыс деген сенің түсінігіңде не? Осы тарапта мен өз ойымды аудиторияда айқын жеткізе алмадым. Мен үшін адамның «бар» болуы бұл өмірлік миссиясы, яғни «работа над собой» миссияға жетудің жолы. Аудиториядағы ой пікірде студент «қазір біз тек стереотиппен өмір сүреміз» дегенімен толықтай келісемін, қай уақытта біз түпкі ой санамызда бұл стереотипті бұзамыз, сол уақыттан бастап миссиямызға жетудің жолын ашамыз деп ойлаймын. Яғни тұлға ретінде өмірде «бар» дегенімізді білдіреміз. Және менің ойымша адамға индивид болуға ортаның да әсері қатты болады, белгілі бір шешімді қабылдаған кезде де ортамен қабылдайды, бұл да адамның дамуына үлкен септігін тигізеді. 

# data[].attributes.subject
Сабақта мұғалім тарапынан студентке сұрақ қойылды, Сенің болмысың қандай? Болмыс деген сенің түсінігіңде не? Осы тарапта мен өз ойымды аудиторияда айқын жеткізе алмадым. Мен үшін адамның «бар» болуы бұл өмірлік миссиясы, яғни «работа над собой» миссияға жетудің жолы. Аудиториядағы ой пікірде студент «қазір біз тек стереотиппен өмір сүреміз» дегенімен толықтай келісемін, қай уақытта біз түпкі ой санамызда бұл стереотипті бұзамыз, сол уақыттан бастап миссиямызға жетудің жолын ашамыз деп ойлаймын. Яғни тұлға ретінде өмірде «бар» дегенімізді білдіреміз. Және менің ойымша адамға индивид болуға ортаның да әсері қатты болады, белгілі бір шешімді қабылдаған кезде де ортамен қабылдайды, бұл да адамның дамуына үлкен септігін тигізеді. 

# data[].attributes.headline
Онтология - философи

# data[].attributes.body
Онтология - философияның маңызды салаларының бірі.  Онтологияның ерекшелігі оның шындықтың бар болуы, болмыстың болуы. Ол болмысты, оның құрылымын, заңдылықтарын,  принциптерін, мәндері мен категорияларын зерттейді, материалдық және материалдық емес арасындағы байланысты түсіндіруге ұмтылады. Онтология мүмкіндігінше басқа ғылымдардың терминологиясына жүгінбей-ақ болмыстың жалпы анықтамасын беруге тырысады.  Болмыстың формаларын және оның әртүрлі көріністерін зерттейді.

Онтологияның назары болмыстың формаларына , сондай-ақ оның әртүрлі қасиеттері мен көріністеріне бағытталған.  Онтологияның пәні - материя, уақыт, қозғалыс, форма, кеңістік, ауысу және т.б. сияқты категориялармен ұсынылған болмыс.

# data[].attributes.body
Онтология немесе өз тілімізбен айтқанда болмыс.
Болмыс ұғымы – философияның ең ежелгі әрі маңызды категорияларының бірі.
Болмыс ұғымын біз екі бөлімге бөлсек болады олар:
1)Реалды болмыс;
2)Идеалды болмыс;
Көптеген философия  зерттеушілері болмыс ұғымына өз түсінігін және өз мысалын келтірген.
Біреуі болмыс ұғымын- ақыл ой деп айтса, енді біреуі  болмыс-өмір сүру, бар болу деп түсіндірген болатын.
Мен үшін ең қызықты түсініктің бірі Платонның пікірі болған болатын.
Ол бұл ұғым туралы былай деген болатын:
“Болмыс дегеніміз – мәңгілік өмір сүретін, өзгермейтін сана тектес рухани идеялар дүниесі.”
Оның ойынша болмыс тек өмір сүру емес сонымен қатар рухани идеялар деп мәлімдеген.

# data[].attributes.headline
Адам философиясы

# data[].attributes.subject
Адам философиясы

# data[].attributes.body
Адам философиясы немесе философиялық антропология әлеуметтік философияның бөліміне жатады.

Адамды оның сан алуан әлеуметтік байланыстарын, қоғамдық даму процесіндегі үнемі өзгеріп отыруын ескермей түсіну мүмкін емес. Сол себепті, философияның пікірталас шеңберінде философиялық талдаудың пәні ретінде “адам” туралы алғашқы сұрақтардың бірі көтерілген. Жалпы “Адам” – философияның басты мәселесі болып саналады. Адам туралы философиялық көзқарас адамның мәнін, ерекшеліктерін, мақсаты мен дүниедегі орнын, адам әрекетінің себептерін анықтауды, адам болмысының тарихи формаларын анықтауды қамтиды.

# data[].attributes.headline
Екі жарым мың жыл бо

# data[].attributes.body
Екі жарым мың жыл бойы философтар әлемдегі адамның орны туралы ой толғап келеді, соның нәтижесінде философияда осындай ерекше сала қалыптасты.

Көптеген философиялық жүйелерде басқа да категориялар арасындағы ең маңыздысы «болмыс» категориясы болып табылады, өйткені ол заттардың мәнін бейнелейді. Бұл мәнділік «болудың» сипаттамасы болып табылады. Батыстық адам маңызды дүниетанымдық мәселелерді шешу барысында ой толғауды ең алдымен «барды», «болуды» түсіндіруден бастайды. Дүниеге келгеннен кейін адамды мынадай сұрақтар мазалайды: Қоршаған орта нені білдіреді? Оның шығу тегі қалай? Әлем мен адам болмысының шеткі түпнегізі не?

Болмыстың өзі әртүрлі формаларға ие:

* Заттардың, табиғат күйі процестерінің болмысы;

* Адам болмысы;

* Руханилық болмысы;

* Әлеуметтік болмысы;

Адам болмысы – болмыстың екінші формасы ретінде әлемдегі тікелей біздің материалдық-тәндік-организмдік және психикалық дүниемізге қатысты. Дене ретінде Адам өзінің табиғи саласына оның құрамдас бөлігі ретінде енгізілген. Нақты дене ретінде біз өз болмысымызды үнемі гомеостаз ретінде көрінеміз, туылғаннан бастап біздің болмысымыз Ешнәрсеге – барлық тірі жанның табиғи өліміне бағытталған нәзік, тірі бүтіндік қана

# data[].attributes.headline
Философия және саясат

# data[].attributes.subject
Философия және саясат

# data[].attributes.body
Жалпы философия және саясат тақырыбын бастамас бұрын, оның нақты анықтамасына тоқталып кетуді жөн көрдім.
Философия - бұл шындық пен танымның, адам болмысының, адам мен дүниенің қарым-қатынасының ең жалпы маңызды сипаттамалары мен іргелі принциптерін зерттейтін пән.
Саясат - бұл жеке адамдар (көбінесе индивидтер деп аталады), мемлекет және жалпы қоғам арасындағы қарым-қатынаспен байланысты адам қызметінің саласы.
Философия мен саясат - бұл білім. Философия теориялық білімінің ерекше түрі болғандықтан (оның идеяларды ойлау және түсіну қабілеті және, ең алдымен, идеялар иерархиясында ең жоғарғысы ретінде жақсылық идеясы бар) практикалық білім де қол жетімді, яғни «Үкім шығару және үкім беру қабілеті». Сонымен, шынайы саясат – саясаттың мақсаттарын айқындайтын (жалпы игілікке жету), оны басқаратын және оның жолын нұрландыратын философиямен анықталатын саясат (бұл жағдайда біз антикалық философия үшін өте маңызды болып табылатын этикалық компоненттен абстракциялаймыз).
Философия бізге жалпы игіліктің не екенін, саясаттың қай жаққа бағытталуы керектігін түсіндіре алады. Сол себепті, Платон бізге «Саясатта» ең жақсы билеуші ​​және саясаткер - оның сезімнен тыс нәрсені ойлау қабілетінде философ екенін айтады.
Бұл дегеніміз, философия мен саясаттың арасындағы байланыс өте тығыз екенін түсіне аламыз. Философия бар жерде саясат бар, және жақсы саясаткер түбінде бір философ десекте болады.

# data[].attributes.headline
2 ші қарастырғаным ютуб платформасында бейне материал. Бұл бейне материалда Философиялық адам туралы 2 мағынада қарастырылған, және оны аспектілер бойынша бөліп талдап көрсетілген. Олар: 1. Адамның философиялық тұжырымдамалары 2. Адамның шығу тегі мен мәні қарастырылған. Мен үшін бейне материалда есте қалғаны «Новое время» Позиция эмпиризма- человек имеет материальную природу, его разум от рождения «чист» және Позиция механицизма- человек это особый тип машины, он является лишь элементом более сложного механизма.

# data[].attributes.subject
2 ші қарастырғаным ютуб платформасында бейне материал. Бұл бейне материалда Философиялық адам туралы 2 мағынада қарастырылған, және оны аспектілер бойынша бөліп талдап көрсетілген. Олар: 1. Адамның философиялық тұжырымдамалары 2. Адамның шығу тегі мен мәні қарастырылған. Мен үшін бейне материалда есте қалғаны «Новое время» Позиция эмпиризма- человек имеет материальную природу, его разум от рождения «чист» және Позиция механицизма- человек это особый тип машины, он является лишь элементом более сложного механизма.

# data[].attributes.body
https://yandex.kz/video/preview/12120741681949426304

# data[].attributes.attachment_link.title
Яндекс - поиск по видео

# data[].attributes.attachment_link.description
видео, поделиться, телефон с камерой, телефон с видео, бесплатно, загрузить...

# data[].attributes.headline
Философия және өнер 

# data[].attributes.subject
Философия және өнер 

# data[].attributes.body
Философия мен өнердің арақатынасы өмір сүру кезеңінде үнемі өзгеріп отырды.Сол себептіде олардың бір-бірімен қарым-қатынасы өте күрделі. Мысалы ретінде әр дәуірдегі суретшілердің осы категорияларға деген әртүрлі көзқараста болғандарын айта аламыз. Әр уақытта философия мен өнер қатар жүрді немесе бөлек жүрді. Орта ғасырларда бұл екі ағым бір-бірінен ажырамас болды. Солайша бірге бұл екі мәдени саланың арасында берік байланыс бар. Олардың негізінде ортақ мәдениет бар және даму барысында бір-біріне еніп кетеді. Сөйтіп, шығармашылық философиялық мәселелерді көтереді, ал философия өнерге айналады.

# data[].attributes.headline
Француз ғалымы Б.Паскальдың айтуынша, «табиғаттың ең түсініксіз құбылысы адам». Адам әлі күнге дейін әлемде жұмбақ болып қала береді, қазіргі күнге дейін қанша ғалымдар зерттеседе толық адам теориясын әлі ешкім дәлелдеп көрсеткен емес және «ең үлкен жұмбақ » болуы мүмкін. Мысалыға: адамды әртүрлі аспектілерде көптеген ғалымдар зерттейтін болса: биология, медицина, әлеуметтану т.с.с тек философия адамды өзінің тұтастығы тұрғысынан ашып биоәлеуметтік тұрғысынан зерттеп келеді. Орыс ғалымдары тіпті осылай жеткізген екен «Проблема человека является центральной во всех филосовских направлениях на всем протяжении их истории» Ал атақты философтар Платон мен Аристотель философиялық ойлардың психологиялық негі адамның өзі түсінбейтін, түсіндіре алмайтын құбылыстарға ең алғаш тандану, таңырқау сезімдері жатыр деп болжам жасаған екен. Өмір философиясы адам ерекшелігін бірде органикалыққа, биологиялыққа жақындайтын, бірде мәдени тарихи мәнде түсіндірілетін өмір феноменінен көрінеді. Экзистенциализм, ең біріншіден, индивидуалды адам өмір сүруінің шынайылығына мазасызданады.Ғылымның қазіргі жетістіктері адамды биологиялық факторлармен қатар әлеуметтік факторлар да маңызды роль атқаратын эволюциялық даму өкілі деп тұжырымдауға мүмкіндік береді. Адамның мәні адам туралы философиялық ілімнің өзегін құрайды.  Қолданылған әдебиеттер: https://www.yaneuch.ru/cat_10/filosofiyaday-adam-mseles/164721.1956593.page1.html 

# data[].attributes.subject
Француз ғалымы Б.Паскальдың айтуынша, «табиғаттың ең түсініксіз құбылысы адам». Адам әлі күнге дейін әлемде жұмбақ болып қала береді, қазіргі күнге дейін қанша ғалымдар зерттеседе толық адам теориясын әлі ешкім дәлелдеп көрсеткен емес және «ең үлкен жұмбақ » болуы мүмкін. Мысалыға: адамды әртүрлі аспектілерде көптеген ғалымдар зерттейтін болса: биология, медицина, әлеуметтану т.с.с тек философия адамды өзінің тұтастығы тұрғысынан ашып биоәлеуметтік тұрғысынан зерттеп келеді. Орыс ғалымдары тіпті осылай жеткізген екен «Проблема человека является центральной во всех филосовских направлениях на всем протяжении их истории» Ал атақты философтар Платон мен Аристотель философиялық ойлардың психологиялық негі адамның өзі түсінбейтін, түсіндіре алмайтын құбылыстарға ең алғаш тандану, таңырқау сезімдері жатыр деп болжам жасаған екен. Өмір философиясы адам ерекшелігін бірде органикалыққа, биологиялыққа жақындайтын, бірде мәдени тарихи мәнде түсіндірілетін өмір феноменінен көрінеді. Экзистенциализм, ең біріншіден, индивидуалды адам өмір сүруінің шынайылығына мазасызданады.Ғылымның қазіргі жетістіктері адамды биологиялық факторлармен қатар әлеуметтік факторлар да маңызды роль атқаратын эволюциялық даму өкілі деп тұжырымдауға мүмкіндік береді. Адамның мәні адам туралы философиялық ілімнің өзегін құрайды.  Қолданылған әдебиеттер: https://www.yaneuch.ru/cat_10/filosofiyaday-adam-mseles/164721.1956593.page1.html 

# data[].attributes.headline
Ежелгі заманнан бері

# data[].attributes.body
Ежелгі заманнан бері адамдар адамның мәні туралы сұрақ мазалады. Сократтан бастап ежелгі философтар адамды дене мен жаннан тұратын қос жаратылыс деп санады. Платон жанды идеямен байланыстырды, Аристотель жанды форма деп санады. Ал ортағасырлық философияда негізгі демаркация адамның денесі мен жаны арасында емес, "тәндік адам" мен "рухани адам"арасында өтеді. Адамның табиғаты үш бөліктен тұрады: дене-жан-рух. Адамның руханилығы оның ар-ожданынан, Құдаймен ар-ожданынан тұрады, сенім, үміт және махаббаттың жоғары сезімдерінде жүзеге асырылады. Ал қазіргі уақытта адамның ерекшелігі ақылда, ойлауда, ұтымдылықта көрінеді. Жанның айқын мазмұны-сана. Бұл Декарттың ұстанымы.  Адам бойындағы бейсаналық туралы көптеген философтар, соның ішінде бізге таныс Кант, Гегель, Кьеркегор, Шопенгауэр, Ницше сөйледі және жазды. Бірақ тек Фрейд бейсаналық ұғымдарға практикалық мағына бере алды, олар оған адамдарды емдеуге, оларды психикалық аурулардан арылтуға мүмкіндік берді. Ол жасаған ілім психоанализ деп аталады.

Қорытындылар

* Адам бірегей және жан-жақты. Адам-теңдесі жоқ табиғаттың тәжі, оның ерекше қабілеттері бар. Бірақ ол әмбебап, оған ешнәрсе жат емес.

* Адам-ішкі және сыртқы қатынастар. Адамның рухани әлемі-бұл оның ішкі өмірі, бірақ ол әр түрлі қызмет түрлерінде, ойында, еңбегінде, көркем шығармашылығында бейнеленген. Нәтижесінде адам әлеуметтік болмыс болып шығады.

* Адам біртұтас, бірақ біртекті емес, бір өлшемді емес. Адам биологиялық, белсенді, ақылға қонымды, сезімтал, ұтымды, этикалық — мұның бәрі әрбір жеке тұлға біріктіреді.

* Адамның өзі өзінің рухани әлемін, ғылым, өнер, мораль құндылықтары әлемін жасайды.

# data[].attributes.headline
Философия және  ғылым

# data[].attributes.subject
Философия және  ғылым

# data[].attributes.body
Ең бірінші философия және ғылым дегенде сіздің ойыңызға не келеді?
Біріншіден неміс философы  А.Шопенгауэр
« философия ғылым емес, өнер екенін ешқашан ұмытпауы керек»-деп айтқан болатын.
Көп адамдар философия және ғылым бір сала деп  ойлайды, дегенмен әр елдің философтары “ғылым мен философия”айырмашылығы туралы ойларын айтқан.
Ғылым мен философия - бұл адамдар мен оларды қоршаған әлемді тікелей зерттеуге бағытталған өзара байланысты екі қызмет. Айта кетерлік зат философия бәрін білуге ​​ұмтылады: адам сезінетін  және сезінбейтін дүниелер, көрінетін және көрінбейтін, шынайы немесе өтірік құбылыстар.
Ал ғылым ол философияға қарама- қайшы болып саналады. Оны көру білу және бақылау болып саналады.

# data[].attributes.headline
Хосе Ортега-и-Гассет

# data[].attributes.body
Хосе Ортега-и-Гассет  «что значит быть человеком» туындысында адаммен жануар арасындағы айырмашылық туралы айтқысы келген. Және ол туралы, ашып айталды десекте болады.

Жалпы, адаммен жануардың айырмашылығы тек ойлауда екен. Дегенменде, адам баласына ақыл берілген үшін ойлайды деп алсақ, ол қате тұжырым болады. Адам баласы ойлау үшін өмір сүрмейді, ал өмір сүру үшін ойлайды.

# data[].attributes.headline
Философия және миф Өте қызық ортаға салып талқылауға алатын тақырып (тема) бірі менің кө қарасым бойынша. Жалпы ізденіс үстінде, ғаламторда, авторлардың тұжырымдамаларын қарастыра отырып, мен мынандай түсінікке келдім. Миф бұл түсініксіз, адамға белгісіз, сезім арқылып жеткізілетін оқиғалар болса, философия интеллектуалды қабылдауы бар әлемге деген көзқарас. Ол белгілі бір жанға (адамға) бағытталған оны адамдар жасайды, тұжырым, дәлелденген көзқарас. Бірақ осы екі көзқарасты байланыстыра отырып, адамзат дүниетанымның ерекшеліктерін түсінуге мүмкіндік бағыт бағдар алады. Мысал келтіретін болсам, Мифология қарапайым қабылдауды қажет етсе, Философия ескі дәстүрлерден, жоғарыда айтып өткенімдей, дәлелденген факторлардың тұжырымы. Яғни Философия кез-келген тұжырымдама үшін дәлелдерді қажет етеді. Философияның пайда болып дамуы ешқашан мифологияны ысыртып тастай алмайды, олар әрқашан қатар (параллельно) дамиды. Оған дәлел, адамзат дамуының әр кезеңінде өз мифтерінің пайда болуында, олар кейінірек философияда өз түсіндірмелерін алады. Қорытындылай келетін болсам, философия мен мифологияның арасындағы байланыс сөзсіз, себебі, біреуінің тарихы, екіншісіне негізделіп келеді. Миф ол ойдан шығарылған деп айта беругеде келмейді, өйткені адамзат болғансоң, табиғи процесс жүргеннен кейін, әлемдік процестердің тұрақты қозғалысы жаңа мифтің пайда болуына негізделген. Мен оқыған мақалаларда «НАЦИСТСКИЙ МИФ СКВОЗЬ ПРИЗМУ ГЕРМАНО-СКАНДИНАВСКОЙ МИФОЛОГИИ» нацизмнің пайда болуы бұған мысал бола алады. Ал Философиялық ойлау мұндай құбылыстың алдын алуға арналған.

# data[].attributes.subject
Философия және миф Өте қызық ортаға салып талқылауға алатын тақырып (тема) бірі менің кө қарасым бойынша. Жалпы ізденіс үстінде, ғаламторда, авторлардың тұжырымдамаларын қарастыра отырып, мен мынандай түсінікке келдім. Миф бұл түсініксіз, адамға белгісіз, сезім арқылып жеткізілетін оқиғалар болса, философия интеллектуалды қабылдауы бар әлемге деген көзқарас. Ол белгілі бір жанға (адамға) бағытталған оны адамдар жасайды, тұжырым, дәлелденген көзқарас. Бірақ осы екі көзқарасты байланыстыра отырып, адамзат дүниетанымның ерекшеліктерін түсінуге мүмкіндік бағыт бағдар алады. Мысал келтіретін болсам, Мифология қарапайым қабылдауды қажет етсе, Философия ескі дәстүрлерден, жоғарыда айтып өткенімдей, дәлелденген факторлардың тұжырымы. Яғни Философия кез-келген тұжырымдама үшін дәлелдерді қажет етеді. Философияның пайда болып дамуы ешқашан мифологияны ысыртып тастай алмайды, олар әрқашан қатар (параллельно) дамиды. Оған дәлел, адамзат дамуының әр кезеңінде өз мифтерінің пайда болуында, олар кейінірек философияда өз түсіндірмелерін алады. Қорытындылай келетін болсам, философия мен мифологияның арасындағы байланыс сөзсіз, себебі, біреуінің тарихы, екіншісіне негізделіп келеді. Миф ол ойдан шығарылған деп айта беругеде келмейді, өйткені адамзат болғансоң, табиғи процесс жүргеннен кейін, әлемдік процестердің тұрақты қозғалысы жаңа мифтің пайда болуына негізделген. Мен оқыған мақалаларда «НАЦИСТСКИЙ МИФ СКВОЗЬ ПРИЗМУ ГЕРМАНО-СКАНДИНАВСКОЙ МИФОЛОГИИ» нацизмнің пайда болуы бұған мысал бола алады. Ал Философиялық ойлау мұндай құбылыстың алдын алуға арналған.

# data[].attributes.headline
Философия мен дін, о

# data[].attributes.body
Философия мен дін, олардың арасындағы айырмашылықтарға қарамастан, бір — біріне сәйкес келеді: рухани тәжірибенің осы бағыттарының әрқайсысы тек құдіреттің объективі арқылы жүзеге асырылады, ол қандай болмасын-ақыл немесе сенім.

Егер біз дін мен философияны бөлек қарастыратын болсақ, онда дін жоғалған жанды құтқарудың, өмірге қанағаттанудың, онда қуаныш пен тыныштық табудың құралы болып көрінеді. Бұл құралдың жоғарғы өкілі, жан-жақты күшке ие және осы қиын мәселені шеше алатын құдай. Онымен байланыс және барлық көрсетілген мақсаттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Құдайға апаратын жол оның бар екеніне сену болады.

Философия ғылым ретінде өзіне бірдей сұрақтар қояды. Мұнда тек жоғарғы делдал ғана ақыл, ал мақсатқа жету жолы білім береді. Ол өмірдегі абсолютті негізді іздейді, оны біріктіреді және әлемдегі барлық ғылымдардың жетістіктерін үйлесімді тұжырымдамаға айналдырады.

# data[].attributes.headline
Топ мүшелері

# data[].attributes.subject
Топ мүшелері

# data[].attributes.body
Тұрарбек Аружан
Мырзағалиева Алуа
Сейтханова Ләйлә
Мураткызы Гаухар
Турсынәліқызы Ақбаян

# data[].attributes.headline
Хосе-Ортега-и-Гассет

# data[].attributes.body
Хосе-Ортега-и-Гассеттің “Что значит быть человеком”  туындысын оқып түйген ойымды айтатын болсам. Бұл шығарма адам және жануар арасындағы айырмашылықты ашып айтуға тырысқан болатын, түсінгенім адам жануардан үлкен айырмашылығы ол ойлау қабілетінде.  Автордың мына сөзі менің ойымда қалған болатын:”Человек мыслит не потому, что ему дан разум. Все проще: у человека нет иного выхода. Он обречен жить в мире, самоотверженно прокладывая себе путь, упорядочивая свою психическую деятельность  в форме мышления.”  Менің ойымша Хосе Ортега өзінің туындысында  тақырыпты толықтай ашып, оңай тілде түсіндірген.

# data[].attributes.headline
Хосе Ортега-и-Гассет

# data[].attributes.body
Хосе Ортега-и-Гассет бойынша, жалпы адамның жануардан айырмашылығын толық, нақты айтылған. Бұл жерде түсінгенім ойлаудың біртіндеп пайда болуы білімнің, мәдениеттің, тәртіптің арқасында. Жәнеде жалпы айтқанда біз ойлау үшін өмір сүрмейміз, өмір сүру үшін ойланамыз.

# data[].attributes.headline
Бұл үзінді арқылы ме

# data[].attributes.body
Бұл үзінді арқылы мен үшін философия мәнін аша алдым. Бұл ой саралау, терең мәнін іздеу. Бұл адам, қоғам және табиғаттың өзара байланысының арқасында, көптеген өзге ілімдер пайда болды. Бұл ғылым анасы. Өз ойынмша бұл ғылымға ең жақсы анықтама берген Гегель. Философия ол ой қорыту.

# data[].attributes.attachment_link.title
1.Мамардашвили. Мен философияны қалай түсінемін

# data[].attributes.headline
Хосе Ортега и Гассет

# data[].attributes.body
Хосе Ортега и Гассеттің адам болу мәні жайлы өз ойын жеткізген. Адамның жануардан ең басты айырмашылығы ол, санасы. Жануар ол тіршілік, дүниенің ықпалында тұтқын. Ал адам ше, ол да бұл дүниенің тұтқынында, бірақ сана арқасында, техникалық прогрессты қолданып табиғатты басқара алды. Бірақ бұл сұрақ уақыт қолына берілген. Алайда, сана сезім бұл сый емес, уақыт пен прогресстің нәтижесі. Сонда адам бұл дүниеге ойлау үшін емес, өмірді сүру үшін жаратылған ба?

# data[].attributes.attachment_link.title
Хосе Ортега-и-Гассет. Адам болу дегеніміз...

# data[].attributes.headline
Әртүрлі видео матери

# data[].attributes.body
Әртүрлі видео материалды қарастырған болсам, осы видеода тағы бір мысал адамның жануардан айырмашылығы туралы: адам әрқашан «кто я?» деген сұрақта болады екен, яғни түп-санасы әрдайым «наполнение требует» делінген, яғни әрдайым ізденісте,талпыныста болады.

# data[].attributes.attachment_link.title
Яндекс - поиск по видео

# data[].attributes.headline
Хосе Ортега-и-Гассет

# data[].attributes.body
Хосе Ортега-и-Гассет бойынша пайымдауда, адамның жануардан айырмашылығы анық талданып көрсетілген, шынымды айтсам оқығанға өте қызық. Түсінуім бойынша, адамның ойлау мүмкіндігі бұл оның ең үлкен құндылықтарының бірі болып саналады, яғни жануардан да басты айырмашылығы санасына келіп тіреледі.  Екі табиғат жаратылысы да өмір сүруге бейімделген, алайда терең ойлау, сана мен жұмыс жасау адамда жақсы дамығанның арқасында (выживание) кезіне, сыртқы әлеммен қатынасып бақылауында ұстайды.

# data[].attributes.attachment_link.title
Хосе Ортега-и-Гассет. Адам болу дегеніміз...