# data[].attributes.headline
ดนตรีไทยมีลักษณะเป็น

# data[].attributes.body
ดนตรีไทยมีลักษณะเป็นการขับลำนำ และร้องเล่นกันอย่างพื้นเมือง เกี่ยวกับเครื่องดนตรีไทย ในสมัยนี้ปรากฎหลักฐานกล่าวถึงไว้ในหนังสือไตรภูมิพระร่วง ซึ่งเป็นหนังสือวรรณคดีที่แต่งในสมัยนี้ ได้แก่แตร, สังข์, มโหระทึก, ฆ้อง, กลอง, ฉิ่ง,แฉ่ง (ฉาบ), บัณเฑาะว์ พิณ, ชอพุงตอ(สันนิษฐานว่าคือ ซอสามสาย) ปี่ไฉน,ระฆัง, และ กังสดาล เป็นต้น ลักษณะการผสม วงดนตรี ก็ปรากฎหลักฐานทั้งในศิลาจารึก และหนังสือไตรภูมิพระร่วงกล่าวถึง "เสียงพาทย์ เสียงพิณ"

# data[].attributes.headline
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
เพลงที่บรรเลงในสมัยสุโขทัย ก็หาหลักฐานปรากฎได้ลำบากเต็มที่มีอยู่เพลงหนึ่งที่สงสัยกันว่าจะเป็นเพลงสมัยสุโขทัยเพลงนั้นเป็นเพลงพื้นเมืองที่เราเรียกว่า"เพลงเทพทอง"

# data[].attributes.attachment_caption
เทพทอง (ปี่พาทย์เครื่องห้า )

# data[].attributes.attachment_link.title
เทพทอง (ปี่พาทย์เครื่องห้า )

# data[].attributes.headline
> เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
ปรากฎหลักฐานเกี่ยวกับดนตรีไทย ในสมัยนี้ ในกฎมลเทียรบาลซึ่งระบุชื่อเครื่องดนตรีไทย เพิ่มขึ้น จากที่เคยระบุไว้ในหลักฐานสมัยสุโขทัย จึงน่าจะเป็นเครื่องดนตรีที่เพิ่งเกิดในสมัยนี้ ได้แก่กระจับปี่ ขลุ่ย จะเข้ และ รำมะนา นอกจากนี้ในกฎมณเทียรบาลสมัย สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พ.ศ. 1991-2031) ปรากฎข้อห้ามตอนหนึ่งว่า "...ห้ามร้องเพลงเรือเป่าขลุ่ยเป่าปี่ สีชอ ดีดกระจับปี่ ดีดจะเข้ ตีโทนทับ ในเขตพระราชฐาน..." ซึ่งแสดงว่าสมัยนี้ ดนตรีไทย เป็นที่นิยมกันมาก แม้ในเขตพระราชฐาน ก็มีคนไปร้องเพลงและเล่นดนตรีกันเป็นที่เอิกเกริกและเกินพอดีจนกระทั่งพระมหากษัตริย์ต้องทรงออกกฎมลเทียรบาล ดังกล่าวขึ้นไว้เกี่ยวกับลักษณะของ วงดนตรีไทย ในสมัยนี้มีการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาขึ้นกว่าในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.headline
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
ลักษณะเพลงไทยในสมัยกรุงศรีอยุธยา สามารถแยกประเภทเพลงได้ดังนี้ ๑ เพลงร้องมโหรี บรรเลงดวยวงมโหรี ใช้สำหรับขับกล่อม ได้แก่ เพลงตับ เช่นเพลงตับเรื่องพระนคร เพลงตับเรื่องนางร้องไห้เพลงตับเรื่องเกสรมาลา เพลงตับเรื่องยิกิน เพลงเกร็ด เช่น นางตานีร้องไห้ ศรีประเสริฐ ระส่ำระส่าย มดน้อย ล่องเรือละคร

# data[].attributes.headline
เพลงตับเรื่องพระนคร

# data[].attributes.subject
เพลงตับเรื่องพระนคร

# data[].attributes.headline
มีวงดนตรี 3 ประเภท เ

# data[].attributes.body
มีวงดนตรี 3 ประเภท เช่นเดียวกับสมัยอยุธยา คือ วงปี่พาทย์ วงมโหรี และวงเครื่องสาย แต่มีเครื่องดนตรีของชาติต่างๆ เข้ามาในประเทศไทยหลายชนิด ดังปรากฏในหมายกำหนดการของพระมหากษัตริย์ในสมัยนั้นว่า "ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิณพาทย์ไทย พิณพาทย์รามัญ มโหรีไทย ฝรั่ง มโหรีญวน เขมร ผลัดเปลี่ยนกันสมโภช 2 เดือนกับ 12 วัน"ในงานสมโภชพระแก้วมรกตเป็นต้น

# data[].attributes.headline
เนื่องจากในสมัยนี้เป

# data[].attributes.body
เนื่องจากในสมัยนี้เป็นช่วงระยะเวลาอันสั้นเพียงแค่ 15 ปี และประกอบกับเป็นสมัย แห่งการก่อร่างสร้างเมือง และการป้องกันประเทศเสียโดยมากวงดนตรีไทยในสมัยนี้จึงไม่ปรากฎหลักฐานไว้ว่า ได้มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงขึ้น สันนิษฐานว่ายังคงเป็นลักษณะและรูปแบบของ ดนตรีไทย ในสมัยกรุงศรีอยุธยานั่นเอง

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 1

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 1

# data[].attributes.body
ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงรัตน โกสินทร์ ได้ทรงฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมขึ้นโดย "ทรงพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ให้สมบูรณ์และเรื่องดาหลังซึ่งเป็นวรรณคดีที่มีมาแต่สมัยอยุธยา วรรณคดีทั้งสองเรื่องนี้ใช้นำแสดงละครและแสดงโขน" และได้มีครูดนตรีเพิ่มกลองทัดขึ้นในวงปี่พาทย์ขึ้นอีกลูกหนึ่ง เดิมทีเดียววงปี่พาทย์มีกลองทัดเพียงลูกเดียว ลูกที่เพิ่มขึ้นเสียงต่างกันออกไปทำให้เกิดเป็นเสียงขึ้น คือ เสียงสูงตีดัง"ตูม" กับเสียงต่ำตีดัง "ต้อม" เรียกลูกที่มีเสียงสูงว่า "ตัวผู้" เรียกลูกที่มีเสียงต่ำว่า"ตัวเมีย" กลองทัดที่เพิ่มขึ้นเป็นสองลูกนี้ยังนิยมใช้กันมาจนปัจจุบันนี้

# data[].attributes.attachment_caption
- กลองสองหน้า

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 2

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 2

# data[].attributes.body
ดนตรีไทยได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นด้วยพระองค์"ทรงส่งเสริมด้านวรรณคดีและการละคร ทรงพระราชนิพนธ์เรื่องอิเหนาและรามเกียรติ์ขึ้นอีกสำนวนหนึ่งเพื่อให้เหมาะสมแก่การเล่นละครในมากยิ่งขึ้น จนวรรณคดีเรื่องอิเหนาได้รับการยกย่องว่าเป็นกลอนบทละครที่ดีที่สุด ส่วนด้านดนตรีก็เฟื่องฟูเช่นเดียวกัน ถึงปรากฎพระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยว่าทรงสีซอสามสายได้เป็นเลิศ มีซอคู่พระหัตถ์เรียกว่า "ซอสายฟ้าฟาด" และมีเพลงพระราชนิพนธ์ใหม่เกิดขึ้นคือ เพลงบุหลันลอยเลื่อน และในสมัยของพระองค์นี้ก็ได้มีการใช้กลองสองหน้า(คือเปิงมาง) เพิ่มขึ้นในวงปี่พาทย์

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 3

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 3

# data[].attributes.body
ไม่ทรงโปรดการละครและดนตรี ทรงให้ยกเลิกละครหลวงเสียด้วย ส่วนเจ้านายจะจัดให้มีการเล่นละครภายในวังของตนก็ไม่ทรงห้าม ดังนั้นการละครและดนตรีจึงไปเจริญรุ่งเรืองอยู่ตามวังของเจ้านายและบรรดาเจ้านายเหล่านี้ก็ได้มีส่วนสำคัญในการอุปถัมภ์ส่งเสริมให้การละครและดนตร์ไทยเจริญรุ่งเรืองสืบเรื่อยมาจนถึงสมัยเปลี่ยนแปลงการปกครองในพ.ศ.2475 การประดิษฐ์เครื่องดนตรีในสมัยพระองค์นั้นก็ได้มีการประดิษฐ์"ระนาดทุ้ม" ขึ้นเพื่อให้เป็นคู่กับระนาดเอกมีลักษณะตามแบบระนาดเอก แต่ให้มีลูกระนาดบางกว่า แต่ใหญ่กว่า เพื่อให้เกิดเสียงทุ้มต่ำ และมีเพลงสามชั้นให้ร้องส่งประกอบมโหรีปี่พาทย์ขึ้น และเกิด"ฆ้องวงเล็ก" ขึ้นใช้ในระยะนี้ด้วย เพื่อให้คู่กับฆ้องวงใหญ่ ประสมอยู่ในวงปี่พาทย์กลายเป็นปี่พาทย์เครื่องคู่ ซึ่งมาจากปี่พาทย์เครื่องห้า แล้วต่อมาพัฒนาเป็นปื่พาทย์เครื่องใหญ่

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 4

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 4

# data[].attributes.body
มีชาวยุโรปและชาวอเมริกันเข้ามาติดต่อมากขึ้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงศึกษาภาษาอังกฤษจนแตกฉานโดยเฉพาะพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมพระราชวังบวรของรัชกาลนี้ทรงรู้ภาษาอังกฤษอย่างกว้างขวาง ได้ช่วยราชการเป็นอเนกประการเป็นต้น จึงรับเอาวัฒนธรรมตะวันตกแทรกซึมเข้ามาโดยไม่รู้สึก เช่นการที่พระบาทสมเด็จพระปั่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคิดประดิษฐ์สร้างระนาดทุ้มเหล็กและระนาดเอกเหล็ก (หัว-ท้าย) ขึ้นเพิ่มเติมในวงปีพาทย์ ให้เป็นปี่พาทย์เครื่องใหญ่ ก็นับได้ว่าเป็นสิ่งสืบเนื่องมาจากวัฒนธรรมตะวันตกด้วย ในปลายรัชกาล ได้เกิดการนิยมเล่นแอ่วลาวเป่าแคนกันมาก จนแม้ในวังเจ้านาย เช่น วังหน้าและวังกรมหลวงวงศาธิราชสนิทก็นิยมมากจนผู้เล่นมโหรีป่พาทย์น้อยลง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติห้ามเล่นแอ่วลาว เมื่อปี พ.ศ.๒๔๐๘ ด้วยทรงรังเกียจว่าไม่ใช่ของไทยแท้ เป็นของประเทศราช จะนำมาเป็นของไทยนั้นหากใครเล่นจะเก็บภาษีให้แรง ประชาชนจึงคลายการเล่นแอ่วลาวลง

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 5

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 5

# data[].attributes.body
เป็นรัชกาลที่ศิลปวัฒนธรรมของตะวันตกได้เป็นสมุฏฐานให้ศิลปะในประเทศไทยขยายแยกออกไปมากมาย เช่น เกิดการแสดงละครขึ้นอีกหลายแบบ การบรรเลงแตรวง ซึ่งมีมาแต่รัชกาลก่อนก็ขยายตัวปรับปรุงให้กว้างขวางออกไปในสมัยนี้"เกิดเครื่องดนตรีใหม่คือ กลองตะโพน(ความจริงก็คือตะโพนของเดิมนั่นเอง) แต่นำมาตีแบบกลองทัดแล้วตีด้วยไม้นวมเพื่อให้เกิดเสียงต่ำทุ้มมีกังวาน และได้เกิดวงปี่พาทย์ไม้นวมชนิดหนึ่งเรียกว่าปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ ใช้คู่กับละครแบบใหม่ ซึ่งด้ดแปลงมาจากโอเปร่า ปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์นี้ฟังไพเราะมาก เครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลงประกอบด้วย ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องหุ่ย (ฆ้อง 7 ใบ) ระนาดทุ้ม ระนาดทุ้มเหล็ก ขลุ่ย ซออู้ และเครื่องกำกับจังหวะ

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 6

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 6

# data[].attributes.body
พระองค์ก็ทรงเป็นทั้งนักประพันธ์เพลงประพันธ์บทละครพูด ละครรำ ทรงเป็นนักเสภาและทรงเป็นนักร้องเพลงไทยที่ยอดเยี่ยมพระองค์หนึ่ง นับว่ายุคสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวนี้มีความเจริญทางด้านดนตรีไทยและเพลงไทยอย่างยิ่ง แม้พระองค์เองก็ทรงมีพระปรีชาสามารถเป็นพระองค์นำทางด้านนี้จนเกิดนักดนตรีไทยและเพลงไทยขึ้นมากมายทั้งพระราชทานพระบรมราชปถัมภ์ เอาใจใส่ให้พสกนิกรและบรรดาครูดนตรีฝีมือดีได้มีความเป็นอยู่อย่างดีกินดีมีสุข พร้อมทั้งพระราชทานนามสกุล บรรดาศักดิ์และชื่อเสียง เกียรติยศให้อย่างเอาพระทัยใส่ นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณแก่วงการดนตรีไทยอย่างล้นพ้น

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 7

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 7

# data[].attributes.body
ในสมัยของพระองค์นี้นับเป็นช่วงคาบเกี่ยวระหว่างความเปลี่ยนแปลงและการแบ่งยุคสมัยของดนตรีไทยและเพลงไทยจากระบอบการปกครองของประเทศ ซึ่งเป็นหัวเลี้ยวหัวต่อของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชมาเป็นการปกครองโดยระบอบประชาธิปไตยในช่วงปลายของสมัยพระองค์ และสิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นในรัชกาลที่ 7 ก็คือ เศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกและประเทศไทยก็ได้รับอิทธิพลด้วย แต่อย่างไรก็ตามกำลังใจของนักดนตรีไทยก็ยังมีมากอยู่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงศึกษาดนตรีจนมีความสามารถในการเล่นดนตรีไทย และพระราชนิพนธ์เพลงไทยไว้ถึง 3 เพลง คือราตรีประดับดาวเถา (พ.ศ.2472) เขมรละออองค์เถา (ต้นปี พ.ศ.2474 และโหมโรงคลื่นกระทบฝั่งสามชั้น (ปลายปีพ.ศ.2474) ในช่วงนี้เป็นยุคแรกเริ่มของดนตรีร่วมสมัย (Contemporary Music) ซึ่งเป็นการนำเอาดนตรีไทยมาผสมผสานกับเครื่องดนตรีตะวันตก เช่น ออร์แกน กลายมาเป็นวงเครื่องสายผสมออร์แกน โดยต้องทำการปรับเสียงของดนตรีไทยให้เป็นเสียงดนตรีตะวันตก (คีย์C) ซึ่งดนตรีไทยจะเป็นเสียงคีย์ B แฟลท ซึ่งจะต่ำกว่าเสียงดนตรีตะวันตก 1 เสียง โดยประมาณ

# data[].attributes.headline
สมัยรัชกาลที่ 9

# data[].attributes.subject
สมัยรัชกาลที่ 9

# data[].attributes.body
เกิดวงมหาดุริยางค์ไทยซึ่งเป็นการจัดประสมวงดนตรีขนาดใหญ่โดยรวมเครื่องดนตรีทั้งประเภทดีด สี ตี เป่า และเครื่องกำกับจังหวะ อย่างละนับเป็นสิบ ๆ เครื่องมือเข้าประสมวงกันเป็นวงดนตรีไทยเรือนร้อย โดยได้นำแบบอย่างมากจากวงออเคสตรา

# data[].attributes.headline
> เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
การพัฒนาเปลี่ยนแปลงของดนตรีไทยในสมัยนี้ก็คือ ได้มีการนำเอาวงปี่พาทย์มาบรรเลงประกอบการขับเสภาเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ ยังมีกลองชนิดหนึ่งเกิดขึ้นโดยดัดแปลงจาก "เปิงมาง" ของมอญ ต่อมาเรียกกลองชนิดนี้ว่า "สองหน้า" ใช้ตีกำกับจังหวะแทนเสียงตะโพนในวงปี่พาทย์ประกอบการขับเสภา เนื่องจากเห็นว่าตะโพน ดังเกินไปจนกระทั่งกลบเสียงขับกลองสองหน้านี้ ปัจจุบันนิยมใช้ตีกำกับจังหวะหน้าทับ ในวงปี่พาทย์ไม้แข็ง

# data[].attributes.headline
> คีตกวีที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> คีตกวีที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
เช่น
1. แก้ว อัจฉริยะกุล
2. พระยาประสานดุริยศัพท์
3. พระประดิษฐ์ใพเราะ (ครูมีแขก)
4. หลวงประดิษฐ์ไพเราะ(ศร ศิลปบรรเลง)

# data[].attributes.headline
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.subject
> บทเพลงที่สำคัญในสมัยนั้น

# data[].attributes.body
เช่น
1. แขกบรเทศ เถา
2. พระอาทิตย์ชิงดวง สองชั้น
3. บุหลันลอยเลื่อน สองชั้น
4. เชิดจีน สองชั้น
5. จีนขิมเล็ก เถา
6. ทยอยนอก สามชั้น
7. ทยอยใน เถา
8. ทยอยเขมร สามชั้น

# data[].attributes.attachment_caption
แขกบรเทศ เถา

# data[].attributes.headline
แขกบรรเทศ เถา

# data[].attributes.subject
แขกบรรเทศ เถา

# data[].attributes.attachment_link.title
แขกบรเทศ เถา