# data[].attributes.attachment_link.title
Euskal Pilota Egokitutako II Master Cup txapelketaren promozio bideoa

# data[].attributes.attachment_link.title
Euskal Pilotako Modalitateak - Modalidades de la Pelota Vasca

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pala euskal pilota jokoaren aldaera bat da, eta bere izena erabiltzen den tresna edo erremintatik datorkio, horri ere pala deitzen baitzaio. Zurezko tresna hori luzea da, zapala, kirtenean estua, eta beste muturra zabalagoa eta borobildua. Ezker paretako pala modalitatea euskal pilotaren munduan berrienetakoa da, baina aspalditik palaren antzeko zerbait erabiltzen zela adierazten duten aztarnak badira. Margolari ospetsuek, bere garaiko egoerak irudikatu nahian, pala jokoaren inguruan badituzte arte-lanak. Hala nola, Murillok (Sevilla 1617-1682) badu margolan bat 'Invitación al Juego de Pelota a Pala' izenburuarekin. Eta, 1779an Francisco de Goya margolariak eginiko tapiz batean ('Juego de pelota a pala') joko librean palaz jokatzen ageri zaizkigu pertsonaia batzuk.

Gure herrian lehen aipamena Donostiako Joaquín Ordóñez izeneko apaiz batena da. Honako hau idatzi zuen 1761ean: "hiri honetan dauden dibertimenduetatik, nagusiena eta sustraituena, pilota da, bai palakoa eta eskukoa... eta honela, probintzia osoan pilota joko ospetsuak daude, bai lauzatuak, edo ikusleentzako aulkiak dituzten harmailak dituztenak ere... eta badaude herriak zeinetan hoberena nor den ikusteko bi jokoetara jolasten den, partida gogorrak egiten dira..."

Pala jokoaren aldaera ezberdinak daude pala motaren arabera: paleta handia, gomazko pala, larruzko pala, pala motza eta pala. Plaza irekiko frontoian, trinketean, frontoi motzean edo frontoi luzean joka daiteke. Pilotak ere desberdinak izan daitezke: ohikoenak larruzkoak dira modalitate ezberdinetan, baina gomazkoak ere badaude.

Hemen ohiko pala edo pala luzeko jokoaren ezaugarriak azalduko ditugu.

Ezker paretako frontoi luzean jokatzen da. Pilotariek kasko bat erabiltzen dute segurtasunerako, erremintazko beste hainbat espezialitatetan bezala.

Pala zurezkoa izan behar du, pieza bakarrekoa, estuagoa heldulekuan. Ezin zaio metalezko piezarik edo bestelako zurik erantsi. Palak egiteko zur onena pago zura da, aski gogorra baita, baina ez hauskorra; baina beste edozein egur noblezkoa ere izan daiteke. Hona hemen izan behar dituen neurriak: luzera, gehienez 54,5 cm; zabalera, gehienez 12 cm; eta lodiera 2-4,8 cm tartean. Palaren pisua 850 g ingurukoa izaten da, nahiko pisu badu beraz.

Ohiko palan erabiltzen den pilota larruzkoa da, 108-115 g artean egon behar du eta bere diametroa 6 cm ingurukoa izango da.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pala euskal pilota jokoaren aldaera bat da, eta bere izena erabiltzen den tresna edo erremintatik datorkio, horri ere pala deitzen baitzaio. Zurezko tresna hori luzea da, zapala, kirtenean estua, eta beste muturra zabalagoa eta borobildua. Ezker paretako pala modalitatea euskal pilotaren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zesta punta , xistera handia izeneko saskiarekin jokatzen den pilota jokoa da. Kirol honi, Jai Alai ere esaten zaio nazioartean, eta hala da ezaguna Euskal Herritik kanpo.XIX. mendearen azken aldera Buenos Airesen zebilen pilotari bat, Melchor Guruceaga, zumezko xistera luzea lantzen hasi zen, eskumuturra apurtuta zeukan aldi batean. Hortik dator zesta-punta modalitatearen jaiotza. Ameriketan izan den lehen zesta-puntako frontoia Habanako Fronton Jai-Alai dateke, 1901ean irekia. Jokoaren ikusgarritasuna eta egiten ziren apustuak sortzen zuen negozioa zela medio, arrakasta handia izan zuten Kuban, eta negoziogileak, eman zitzakeen irabaziez ohartuta, laster eraman zuten AEBetara. Zesta-punta jokatzeko hamasei frontoi izan dira Estatu Batuetan, garrantzitsuenak Miamikoak (Florida). Euskal Herrian Markinako 'unibertsitatetik' zesta-puntako pilotari ugari atera da, eta munduan zehar maisutasuna erakusten ibili izan dira.

Munduko joko bizkorrena omen da, pilotak hartzen duen abiadura dela-eta, 300 km/h baino abiadura hartu izan baitu pilotak. Ziurtatuta dagoen markatako bat, Jose Ramon Arietok Newporteko Jai Alain, 1979ko abuztuaren 3an jaurtitako pilota batek 302,4 Km/h (188 milia orduko) abiadura hartu omen zuen. Jokoaren bizkortasun eta ikusgarritasunaren adierazgarri noski!

Zesta puntaren ezaugarri nabarmenena saskia bera da. Saski honek, plaza-libreko 'joko garbi' xisteran du bere jatorria. Saskiaren ezaugarrietako bat bere poltsa da. Saskiaren erdialdean dago poltsaren zatirik sakonena, 15 zentimetroko sakonerarekin. Pilota, saskira puntatik sartuta, hortxe hartzen da, eta saskiaren muturreraino bidaltzen da, zuzen frontisera bideratzeko.

Ahuntz larruz estalitako pilotak, 125-130 gramo inguruko pisua du eta 6,2-6,4 cm-ren tartean dago bere diametroa.

Plaza libreko frontoian jokatzen bada ere, ezker paretako frontoi luzean jokatzen dena da ezagunena. Pilotalekuak 54 metroko luzera du, eta ezker paretan 13 koadrotik 15era arte adierazita daude. Frontisaren altuera 10,50 metro ingurukoa da. Kontrakantxa, berriz, erabat estalita egoten da sare baten bidez. Izan ere, pilotak hartzen duen abiadarekin, sarerik ez balego ikusleak arriskuan leudeke.

Pilotariek kasko bat erabiltzen dute segurtasunerako, erremintazko beste hainbat espezialitatetan bezala, erremontean eta palan kasu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zesta punta , xistera handia izeneko saskiarekin jokatzen den pilota jokoa da. Kirol honi, Jai Alai ere esaten zaio nazioartean, eta hala da ezaguna Euskal Herritik kanpo.XIX. mendearen azken aldera Buenos Airesen zebilen pilotari bat, Melchor Guruceaga, zumezko xistera luzea lantzen hasi zen,

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Elkarren aurka diharduten bi alde horiek, txandaka, pilota bat kolpatzen dute. Pilotak frontisean txapek mugatzen duten eremuan jo behar du; pilotak frontisean jo aurretik edo ondoren ezker pareta ukitu dezake. Ondoren, pilotariak, pilotak lurrean bigarren botea egin aurretik eman behar dio. Normalean lurrean punpa bat egin ondoren ematen zaio, baino pilota frontisetik zuzenean datorrela ere eman daiteke; honi airez jotzea deritzo. Bi aurkarietako batek huts egiten duenean, pilota txapek mugatzen duten eremutik kanpo bidaliz edo bigarren botearen ondoren emanez, besteak puntua lortzen du, eta sakea aterako du. Partidak ez dute denbora mugarik eta, ezker paretan, 22ra izaten dira normalean, baina 18ra ere izan daitezke. Trinketean, buruz buruko partidak 40ra eta bikoteka jokatzen denean 50era izaten dira. Ezker paretako esku pilotaren historiak eman duen pilotaririk nabarmenena Mariano Juaristi (Atano III) izan da, 1904an Azkoitian jaio. Berak ekarri omen zuen eskupilotara iraultza, bere azkartasuna, bere kantxan egoteko modua, bere estrategia, bere nortasuna eta bere dotoretasuna zela medio. Ondoren ere izan dira pilotari handiak: Miguel Gallastegi (3 txapela), Hilario Azkarate (6 txapela), Ignacio Retegi 'Retegi I' (6 txapela), Julian Retegi 'Retegi II' (11 txapela).

Azken hau, Julian Retegi Barberia edo Retegi II.a (Eratsun, Nafarroa, 1954) historiako aurrelaririk hoberenetakoa izan da, askorentzat onena. Buruz buruko 11 txapela (9 jarraian, 1980tik 1988ra), binakako 5 txapel eta lau t'erdiko 4 txapela irabazi ditu.

Gaur egun punta-punta dabiltzan pilotariak: Aimar Olaizola (Olaizola II), Abel Barriola eta Juan Martinez de Irujo nafarrak, eta Yves Sallaberry (Xala) lapurtarra dira.

Trinketako esku pilotan pilotari nabarmenenak hauek ditugu: Leon Dongaitz (trinketeko lehoia), Martin Harnbillet, Agustin Darraidu (trinketako aristokrata), Juan Bautista Haranbillet, Pierre Etxebaster, Jean Urruty, e.a.

# data[].attributes.attachment_link.description
Esku pilota edo esku huskako pilota, modalitaterik naturalena da. Zeharkako joko-mota honetan, eskua bera da kolpea eman, pilota hartu gabe, eta pilota frontisera jaurtitzen duena. Gaur egunean modalitaterik garrantzitsuena da eta hamaikatxo jarraitzaile ditu. Pilotak, guztiek kiskia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pilotan jolasteko erreminta behar da: esku-ahurra, egurrezko pala, zumezko xistera edo zesta bat. Pilota ere larruzkoa edo kautxuzkoa izan daiteke. Erremintaren arabera hiru modalitate aipa daitezke: esku-pilota, pala eta zesta-punta.

Aipatutako modalitate horiek joko ez zuzenean sartzen dira, hau da, pilota aurkariarengana iritsi aurretik pilotalekuaren frontisa jo behar du. Dena den, badaude joko zuzena deitzen diren beste batzuk ere. Ez dira aipatutakoak bezain ezagunak baina euskal pilotaren historian garrantzia handia eduki dute, hala nola, bote luzea edo, tamalez galtzeko zorian dagoen, errebotea.

Hona hemen euskal pilotaren modalitate edo joko motak:

Esku-pilota

Pilota: larruzko pilota.

Jokalekua: plaza irekiko frontoia, ezker paretadun frontoia edo trinketa.

Tresna: esku-ahurra.

Ezaugarriak: esku-pilota esku hutsez jokatzen da. Bi jokalari edo bi bikote bata bestearen kontra arituz jokatzen da. Elkarren aurka diharduten bi alde horiek, txandaka, larruzko pilota kolpatzen dute, pilotak frontoiko frontisa edo aurreko horma jo dezan, bi aldeetako batek huts egin duelako besteak puntua lortzen duen arte. Esku-pilota Euskal Herri osoan ez ezik, Errioxan eta Aragoin ere jokatzen da. Euskal emigratzaileei esker, Amerikako hainbat lurraldeetan ere bai. Esku-pilota da euskaldunen artean grinarik handiena sortzen duen jokatzeko modua.

Arauak: arauak XIX. mendeko azken herenean finkatu ziren.

Bi edo lau pertsonak jokatzen dute (banaka edo binaka).

Alde batek gerriko gorria eramango du eta aurkariak, berriz, urdina.

Binaka jokatuz gero, bikoteko jokalari bat aurrean arituko da (aurrelaria) eta bestea atzean (atzelaria).

Sakea erabakitzeko, alde bat urdina eta bestea gorria dituen metalezko txanpon bat botatzen da airera. Lurrera erori eta aldearen kolorearen arabera izango da sakea.

Sakea ona izan dadin "motz" dioen marraren eta "pasa" dioen marraren artean botea egin beharko du, beti ere frontisa jo ondoren. Hori gertatu ezean, sakatzaileak bigarren aukera bat edukiko du sakea burutzeko.

Puntua lortzen da beste jokalariak edo taldeak...

ez badu pilota frontisaren txaparen gainetik botatzen.

pilota jo aurretik hark bote bat baino gehiago egiten badu.

pilotak frontisa ukitu ondoren botea zoruko eskuin edo ezker aldeko marraren kanpoaldean egiten badu.

Esku-pilotako partidak orokorrean 22 puntura izaten dira.

Pala

Pilota: palako espezialitatearen arabera gomazkoa edo larruzkoa erabiltzen da.

Jokalekua: ezker paretadun frontoia edo trinketa.

Tresna: pago-zurez egindako pala da ohikoena.

Ezaugarriak: palazko pilota modernoaren sorrera mende hasieran Eraso anaiek Goikoetxea eta Abandoko Txikitoren kontra jokatutako desafioetan kokatzen da. Bilboko Euskalduna pilotalekuko lehenengo palistak izan ziren horiek. Joko-modalitate hori 1922an jolastu zen lehen aldiz Donostiako Urumea pilotalekuan. Pala erabiltzea ez da gauza erraza. Frontoi handiak, toke handiko pilotak eta indar eta trebezia handia eskatzen ditu. Horregatik, jende arruntak joka ditzakeen joko-moduak asmatu dira: pala motza eta pala txikia.

Arauak: honakoak dira palako araudi orokorrak:

Palan ohikoena bikoteka jokatzea da, hala ere, banaka ere joka daiteke.

Alde batek gerriko urdina jantziko du eta aurkariak gorria.

Binaka jokatuz gero, bikoteko jokalari bat aurrean arituko da (aurrelaria) eta bestea atzean (atzelaria).

Palaren ezaugarriak honakoak dira:

Palak zurezkoa izan behar du, pieza bakarrekoa. Ezin zaio metalezko piezarik edo beste egurrik erantsi.

Luzera, 52-54 cm.

Buruan 10,5 cm-ko diametroko zirkunferentzia eta 5,5 cm-ko lodiera maximoa izango ditu.

Pisua 850 eta 900 gramo artean egongo da.

Partida ofizialetan sakea frontoiko frontisetik 40 metrora egiten da (10. kuadrotik) eta "pasa" kuadroa gainditu behar du botea egindakoan.

Partidak 45 tantora jokatzen dira.

Pilotaren pisua 100 eta 110 gramo artean egoten da.

Partida ofizialetan kaskoa jantzi behar da.

Puntua lortzen da beste jokalariak edo taldeak...

ez badu pilota frontisaren txaparen gainetik botatzen.

pilota jo aurretik hark bote bat baino gehiago egiten badu.

pilotak frontisa ukitu ondoren botea zoruko eskuin aldeko marraren kanpoaldean egiten badu.

Zesta-punta

Pilota: larruzko pilota.

Jokalekua: ezker paretadun frontoia edo trinketa.

Tresna: gaztainondoz eginikoa xistera edo zesta da. Eskularrua larruzkoa edo antzeko materialen batez egindakoa izaten da. Plastikozko zestak ere erabiltzen dira gaur egun.

Ezaugarriak: eskuz eta palaz pilota bultzatzeko gogorki jotzen den bezala xisteraz jokatzen diren jokotan, pilota xisteran biltzen da. Horrela, ibilbidez aldatu baino lehenago geldirik egoten den denbora luzatzen da. Puntazko jokoa edo zesta-punta ikusgarria izateaz gain nazioarte-mailan zabalduen dagoen euskal pilota modalitatea da. Euskal Herritik kanpora pilota modalitate hau Jai Alai bezala da ezaguna. Herrialde askotan zesta-puntan jolasteko frontoi profesionalak aurki ditzakegu.

Arauak: honakoak dira zesta-puntako araudi orokorrak:

Zesta-puntan ohikoena bikoteka jokatzea da.

Alde batek gerriko urdina jantziko du eta aurkariak gorria.

Bikoteko jokalari bat aurrean arituko da (aurrelaria) eta bestea atzean (atzelaria).

Lehen sakea erabakitzeko, alde bat urdina eta bestea gorria dituen metalezko txanpon bat botatzen da airera. Lurrera erori eta aldearen kolorearen arabera izango da sakea.

Puntua lortzen da beste jokalariak edo taldeak...

ez badu pilota frontisaren txaparen gainetik botatzen.

pilota jo aurretik hark bote bat baino gehiago egiten badu.

pilotak frontisa ukitu ondoren botea zoruko eskuin aldeko marraren kanpoaldean egiten badu.

Zesta-puntako partida batzuk 30 tantora jokatzen dira eta beste batzuk, berriz, 35 tantora. Azken kasu hori, orokorrean, txapelketetako finaletan izaten da.

Partida ofizialetan kaskoa jantzita eraman behar da.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pilotan jolasteko erreminta behar da: esku-ahurra, egurrezko pala, zumezko xistera edo zesta bat. Pilota ere larruzkoa edo kautxuzkoa izan daiteke. Erremintaren arabera hiru modalitate aipa daitezke: esku-pilota, pala eta zesta-punta. Aipatutako modalitate horiek joko ez zuzenean sartzen dira, hau da, pilota aurkariarengana iritsi aurretik pilotalekuaren frontisa jo behar du.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Herrien izaera eta sakratuaren ikuskera jolasteko eran soma dezakegu" Beñat A.C.

MURGIL ZAITEZ EUSKAL PILOTAREN UNIBERTSOAN

Euskal pilota da materia-gabeko gure ondasunik ezagunena. Kirol honek unibertso aberatsa eta zoragarria erakusten digu, batez ere frontoi desberdinak daudelako, erabiltzen diren tresnak ugariak direlako eta jolasteko era desberdinak eta anitzak agertzen zaizkigulako.

Herrialde desberdinek izan dute pilota jolasteko baina Euskal Herriak pilota kultura bihurtu du eta horregatik, pilota batekin nola jolas daitekeenaren ondasuna mantendu du. Era berean, bilakaera bere sustraietan gorde izan du. Euskal pilota era eta leku desberdinetan jokatu izan da eta honengatik tresna desberdinak erabili izan ditu. Anitza denez, euskal pilota bakarra eta baliotsua da eta honen ondorioz, eskarmentu garrantsitsua eta aberatsa lor dezakegu.

EUSKAL PILOTAREN JOKUAK

Euskal pilota bizirik dagoen kultur ondasuna dugu; kirola izateaz gain, jaia eta ospakizunaren adierazgarria da (horregatik zuriz janzten da). Bertan, pertsona eta herrien arteko lehiak eta apustuak biziki ikus daitezke.

Kultur ondarea eta materia-gabeko ondasuna bihurtu da. Arrazoiak honakoak dira: gure bizimoduen adierazgarri berezia baita eta tradizioen gordailu bikaina. Gainera gure herriaren funtsezko baloreak bere barnean daramatza.

"Joka dezagun garbi, plaza beti baita epaile. Ohorea ematen digu" Nafarroako Aldudes frontoiko idazkuna, 1853.

Jokatzeko moduak:

Berriagoa den era da eta saskiak sakonera du, abiadura handiz pilota geratu ahal izateko (3 segundobainogutxiago). Pilota jokuetan, abiaduraren Guiness errekorra du. Ikuskizuna zoragarria izanda, Nazioarte mailan ezagunena da, pilotak abiadura itzela hartzen baitu.

Pala luzea edo PALA: Zurezko pieza da eta 700 eta 800 gramoen arteko pisua du. Jolasteko era, batez ere palak duen pisuagatik nahiko zaila da. Joku arina eta zorrotza da eta pilotari emateko orduan zailtasunak agertzen dira.

Pala luzea bezalako tresna da baina pisu gutxiagokoa. Bete behar dituen baldintzak ez dira hain zorrotzak eta horregatik jokatzerakoan dibertigarriagoa suertatzen da, jolastu eta ikasterako orduan errazagoa baita.

Larruzko paleta: Pala laburra bezalako pala da baina oraindik pisua txikiagoa du. Pilota egokitu egin behar izan zenez, txikiagoa erabili zen eta bere jatorria argia da: ez da horrenbeste erresistentzia fisikorik behar.

Argentinako Pala: Argentinan sortua eta palaren bilakaera litzateke baina pilota kautxu galbanizatuz egina dago. Luzean edo trinketean jolasten da, eskularrua edo pala txikia erabiliz.

Historiako lehen emakume kirolariek jolasten ziren. Tenisekoaren antzeko erraketa eta larruzko pilota erabiltzen da. Jolasteko eretetatik, hau da desagertu den bakarra.

Xarea: Bi muturrak lotzeko, adar bihurkor kurbatua erabili izan da. Sokaz lotzen da eta barruko zuloa sarez betetzen da, gehiegi tentsatu gabe. Pilota hartu eta jarraian, jo gabe, eskumuturraz kolpe arina ematen zaio. Ameriketara erlijiosoek eraman zuten eta han gogoz hartu zuten. Hegoalden ia ezezaguna da eta Iparralden oraindik badago jokalaririk baina ez dira oso ugariak.

"Aurkari bezala baino, parean eta elkar oztopatu gabe jokatzen dira.

Ez dira bata bestearen contra ari, baizik eta aurrera begira, patu amankomun baten aurka" Beñat A. C "Jai Alai

Arauak eta jokua:

Zeharkako jokuetan, pilota hormaren kontra bota edo jotzen da, bi helburu daudela: aurkaria(k) ez heltzea edo ez ematea.

Era honetan, pilotariak onartutako puntuaziora heldu arte puntuak gehitzen ditu. Betiko partiduetan 35 eta 45 tantuen artean jokatzen da. Jokua irabazten du, azkeneko puntuetara arinago heltzen denak. Tenisean gertatzen den modura ez da beharrezkoa bi tanturen arteko desberdintasuna.

Irabazi modura, pilota aterako du tantuak irabazten dituenak. Ateratzen duenak, abantailak dituenez, hau kentzea ondo legoke tantu bat eginez.

Ateratzerakoan, pilotak jauzia egin behar du frontoiko ezkerreko hormako 4 eta 7 zenbakien artean (pasa eta hutsa lirateke). Beste jokaldiak frontoiko edozein lekutan jauzia egin dezakete, beti ere lerro zurien barnean baldin bada.

Era desberdinen arabera jokaldien aberastasuna itzela da eta zestaren kasuan gehiago.

Kirol honetako era desberdinak direla eta, pilotak ere ezaugarri desberdinak dituzte. Fabrikazio-prozesua zaila da prozesu osoa artisauek egiten baitute. Bere osagaiak honakoak dira: kiskia (zurezko edo gomazko pilotaren barruko "bihotza"), kautxuzko estaldura, artile-birgina eta larrua. Artisau bakoitzak bere egikera beregain duenez pilota guztiak desberdinak dira. Partiduetan erabiliko diren pilotak aukeratu egiten dira, pilotari bakoitzaren gustu eta trebetasunen arabera.

Jolasteko era desberdinetan pilota biziak eta motelak daude. Era berean soinu desberdinak ere badituzte.

Eskuz-eskuko pilota motak hauek dira:

Jokatzeko eremuak eta frontoiak:

Frontoiak:

Plaza Librea: Horma bat edo bi bata bestearen aurka jarriak (erreboterako). Eliza eta Udaletxearekin osatzen duten triangelua, euskal herrietako hiri-egiturarik ezagunena da. Eremu hauetan jokatzeaz gain, beste erabilera batzuk ere ikus zitezkeen: plaza/azoka, batzar- eta jai-gunea.

Trinketea: Trinketeak antzinako "Tripots" eremu itxietan du jatorria. Jokurako, lauki-zuzen itxurako lau horma dituzte. Teilatutxo inklinatua osatzen duen behe-galeria, oinarrian zutabeak dituena eta frontisean leiho bat "fraile" deritzena (eliza eta monastegietan jatorria baitu). Modernoenak kristalez inguraturik daude (Argazkia: Bilboko Trinketea). "Jeau de paume" (apaiz, noblezia eta erregeen jokuak) izango da honen jatorria.

Ezker hormako frontoian jokatzeko dagoen eremua, horma hauez osatua dago:

- Frontisa edo aurreko horma.

- Ezkerreko horma (aurreko hormari elkarzut jartzen zaiona).

- Errebotea edo atzeko horma (ez da agertzen frontoi guztietan).

Ezkerreko hormaren luzeraren arabera ( jokatzeko eremua) bi motatakoak aurki daitezke:

- Frontoi luzea (ezkerreko horma: 54 metro).

- Frontón laburra (ezkerreko horma: 36 metro).

Frontoi hauetan, pilota joku desberdinak egin daitezke baina nahiz eta gehienezko eta gutxienezko neurriak gomendatu, normalean, frontoi desberdinak aurki daitezke. Gehiago esanda, ez dago frontoi berdinik.

Ezkerreko horma izan zuen lehen frontoia, 1877an, Donostian zabaldu zen.

# data[].attributes.attachment_link.description
"Herrien izaera eta sakratuaren ikuskera jolasteko eran soma dezakegu" Beñat A.C. MURGIL ZAITEZ EUSKAL PILOTAREN UNIBERTSOAN Euskal pilota da materia-gabeko gure ondasunik ezagunena. Kirol honek unibertso aberatsa eta zoragarria erakusten digu, batez ere frontoi desberdinak daudelako, erabiltzen diren tresnak ugariak direlako eta jolasteko era desberdinak eta anitzak agertzen zaizkigulako.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Euskal pilota joko tradizionala izateaz gain, gure ustez arraza desberdineko pertsonen arteko harremana berma dezakeen kirola da. Gure arbasoek jolastu izan duten jokoa dugu, nahiz eta gaur egun kiroltzat har dezakegun. Euskal pilotan bi jokatzeko modu ezberdin desberdindu ditzazkegu; alde batetik, joko ez zuzenak edo plekakoak, hau da, frontisaren kontra jotzen duten jokamoldeak eta bestetik, joko zuzenak ditugu, hauetan ez da beharrezkoa frontisa jotzea, adibidez, boteluzea edo laxoa.

Joko zuzenetako modalitateetan material ezberdinak erabiltzen dituzte. Alde batetik, dugu; joko hau eskuz bakarrik ibiltzen da eta 5:5 jokatzen da plaza librean. Hauen berezitasun bat botarria da (sakean punpa botarrian egiten dute) eta bestea, marradun jokamoldeak direla.

Bestetik, plaza librean eta ditugu. Laxoan 4:4 jokatzen da eta eskularru motz eta luzeekin jokatzen da; laxoan ere botarriarekin jokatzen da. Errebotea, aldiz, 5:5 jokatzen da eta botarria dago, baina, material ezberdinekin jokatzen da: eskuz (sakean), eskularru motza (2) eta joko garbiko xistera (3).

Azkenik, marra gabeko jokamoldea dugu. 2:2 jokatzen da eta jokamolde hau trinketean soilik jokatzen da. Eskularru motzez jokatzen da eta sakean ez da punparik ematen.

Nahiz eta joko zuzenak oso interesgarriak diren eta aspaldiko jokoak diren, joko ez zuzenetan zentratuko gara. Horregatik, ariketa desberdinak propasatzen ditugu, harreman hauek indartu daitezen. Gure artean ezagutzeko modu egokiena dela uste dugu eta gainera, euskal pilotako espezialitade ezberdinei buruz ikasi eta gozatu ahal izango dugu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Euskal pilota joko tradizionala izateaz gain, gure ustez arraza desberdineko pertsonen arteko harremana berma dezakeen kirola da. Gure arbasoek jolastu izan duten jokoa dugu, nahiz eta gaur egun kiroltzat har dezakegun. Euskal pilotan bi jokatzeko modu ezberdin desberdindu ditzazkegu; alde batetik, joko ez zuzenak edo plekakoak, hau da, frontisaren kontra jotzen duten jokamoldeak eta bestetik, joko zuzenak ditugu, hauetan ez da beharrezkoa frontisa jotzea, adibidez, boteluzea edo laxoa.

# data[].attributes.attachment_link.description
Esku Pilota Infografia www.assaikastola.net ESKU PILOTA December 2020 Kirolaren izena ESKU PILOTA Here's a place for the first part of your presentation. And to the right, there are subsections for more specific detail. Esku Pilota bi pertsona (edo gehiago) parte hartzen duten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
IRATI MANTEROLA DBH 2 .D

EUSKAL PILOTA

AURKIBIDEA

03 Hormaren kontra04 Bideoa

02 Joko zuzena edo aurrez aurrekoa

01 Euskal pilotaren jatorria

Euskal pilota (euskaraz: euskal pilota; pilota-jokoa ere) Espainia iparraldeko eta Frantziako hego-mendebaldeko kirol tradizionala da, eta Euskal Herrian, Nafarroan, Euskal Herrian eta Errioxan ditu erroak.

JATORRRIA

HEMEN DITUZUE EUSKAL PILOTAREN KIROL DESBERDINAK

Bote luzea.Errebotea.Laxoa.Pasaka.

Joko zuzenean pilotariak jokatzerakoan aurrez aurreko egoera batean, tarteko hormarik gabe kokatzen dira. Pilota elkarri botatzen diote marra edo sare baten gainetik gaur egungo tenisaren modura. Taldeka jokatzen da; 2x2, 4x4 edo 5x5.Pilotaren sorreratik XIX. Menderaino jokatu diren pilota modalitate guztiak joko zuzen moduan jokatu dira. Hasieran artzainak izan omen ziren pilota jokoan hasi ziren lehenengoak eta hauen jokaleku nagusia mendi soro eta belardiak izan ziren

JOKO ZUZENA EDO AURREZ AURREKOA

+ INFO

PASAKA

LAXOA

+ INFO

ERREBOTEA

+ INFO

BOTE LUZEA

+ INFO

Talde bakoitzean sakatzaile bat eta lau errestatzaile daude; hortaz, guztira, 10 jokalari. Talde bakoitzeko sakatzailea beti izango da jokalari berbera. Plaza estuetan hiru errestatzailerekin, edo baita birekin ere, joka daiteke.

Partaideak

Tresnak eta instalazioak

Eremu irekian jokatzen da. Bote luzean jokatzeko ez da hormarik behar. Jokalekuak laukizuzenak izaten dira, normalean 55-60 metro luze eta 12-15 metro zabalekoak. Zenbat eta zorua gogorragoa eta lauagoa izan hobe, izan ere, horrela pilotak hobeto egingo du punpa. Dena dela, ez da nahitaezkoa, gehienetan airez errestatzen baita; horrela, bada, goroldioz edo belar txikiz estalitako lurzoruan ere joka daiteke.

Luzeko joko guztietan bezala, kintzeka eta jokoka kontatzen da: 15, 30, 40 eta jokoa. Kintzeaz gainera, arraiak ere erabili ahal dira jokaldiari bukaera emateko, horrelakoetan joko-eremua aldatuta eta sakea trukatuta geroxeago jokatuko da kintze hori. Normalean partidak hamar jokotara jokatzen dira.

Arauak

BOTE LUZEA

Jokalekuak 80-100 metro luze eta 16-20 metro zabalekoak dira gehienetan. Gutxienez pareta nagusi bat izaten dute, sarritan bi, eta pareta horietan errebote egin dezake pilotak pilotariak jo baino lehen: hortik datorkio izena modalitateari. Botarria, sakarria edo botiloa errebote-pareta nagusitik 32 metrora ipintzen da, bi eremuak zatitzen dituen pasamarran. Eremu bat bestea baino luzeagoa gertatzen da, beraz.

Taldeak bost lagunekoak dira gaur egun; antzina, laukoak izaten ziren. Pilotak alde batetik bestera botatzeko eskularruak eta zumitzezko xisterak erabiltzen dira.

Partaideak

Tresnak eta instalazioak

Aintzinean, guante luzeaz ere aritzen ziren, Gaintxiki Senperetarrak xistera arinagoa asmatu artean. Saskiarekin ez da atxikirik onartzen, naiz eta guantearekin konparatuta, txirrist egiten delarik, xisteraz atxiki ttipia egiten onartzen den; pilota hartu eta bota praktikoki une berean egin behar da. Teknika zaila eta ikusgarria da. Eskularrua erabiltzen duten jokalarien lana gehiago da aurkariaren pilota geratzea, kantxaren beste aldera jaurtitzea baino. Pilotak 125-150 gramo artekoak izaten dira.

Arauak

ERREBOTEA

Taldeak lau pilotariz osaturik daude, bi eskularru motzarekin eta beste biak luzearekin. Sakea eskularru luzez egiten da.

Partaideak

Tresnak eta instalazioak

Jokalekuak 66 m luze eta 16 m zabalekoak dira orokorrean. Dena dela, tokian tokiko aukeretara egokitzen dira (zelaiak, herriko plazak, kale-tarteak...). Botarria jokalekuaren alde batean ipintzen da, eta eremuen arteko marra erdialdean. Jokaleku osoan egin daitezke arraiak, taldeen eremuan trukatzeko. Arraia edo marra esaten da.

Laxoaren arauak bote luzearenak dira, baina baditu zenbait desberdintasun ere: larruzko eskularruez eta pilotaleku handiagoetan (herriaren arabera neurri desberdinak izan ditzakete) jokatzen da. Pilotek 115 eta 125 gramoko pisua dute.

Arauak

LAXOA

Binaka aritzen dira pilotariak normalean.

Partaideak

Tresnak eta instalazioak

Baztanen eta Malerrekan ezker-paretadun frontoietan aritzen dira, eta hor hiru hiruren aurka. Sare bat kantxaren erdian ipintzen da, 1,20 metroko altueran, eta pilota alde batetik bestera bidaltzen da sarearen gainetik, eskularruz.Tresna larruzko eskularru motz bat da, 30-35 cm arteko luzerakoa. Pilota ez da zuzenean jotzen, txirrist baten bitartez baizik. Laxoak eta erremonteak ere teknika hori erabiltzen dute

Luzeko pilota joko guztietan bezala, kintzeka eta jokoka kontatzen da: 15, 30, 40 eta jokoa. Luzeko beste modalitateak ez bezala, pasakan ez dago arraiarik.Pilota "txirrist"atzeko tresnaPilotak ez dauka kautxurik, 9 zentimetroko diametroa eta 250 gramoko pisua du.

Arauak

PASAKA

Eskuz PalazZesta puntaErremontea

Jokalariak joko eremu berean aritzen dira. Pilota txandaka jotzen dute, paretaren kontra jaurtiaz. Buruz buru edo bikoteka jokatu oi da. XIX. mendean sortu zen eta geroztik indartzen joan den joko mota da.

HORMAREN KONTRA

Esku pilota arruntean banaka edo binaka jolasten da. Alde bat gorria eta bestea urdina izaten da, txapeldunak beti gorriz jokatzen du,bestela jokalari zaharrena izango da gorri.Binaka jokatu ez gero bat atzean eta besteak aurrean jokatuko du. Nork atera behar duen erabakitzeko zozketa egien da, alde urdin eta gorria dituen metalezko xafla biribil batekin. Tantoa egin duenak edo taldeko aurrelariak sakatzen du. Sakea ontzat emateko motz eta pasa marren artean egin behar du punpa, beraz 7 eta 4 artean. Frontisa jo behar du lehenik, marra ukitzen badu ere txarra da. Puntua lortzen da beste taldeak ez badu lortzen pilotak frontisa jo dezan beheko txaparen, goiko txaparen eta eskuineko marraren artean. Pilotak jokalekuko mugen artean egin dezan punpa. Pilotak ezin ditu bi bote baina gehiago eman, bote batekin edo boterik gabe eman behar zaio. Pilotari ezin zaio eutsi kolpekatu egin behar da. Partidak 22 tantora izaten dira denbora mugarik gabe. Bakoitzak 5 atsedenaldi hartu ditzake minutu bateko denbora duela.

Jokin Altuna Oinatz BengoetxeaAmaia Aldai Patricia Espinar

Jokalari ospetsuak

Tresnak eta instalazioak

Eskupilotan larruzko pilota eskuarekin jotzen da. Esku eta hatzetan "tako" ezizenez deituriko babesak erabiltzen dira.Frontoian jokatzen da.

Ezaugarri nagusiak

ESKUZ

Maialen Landajo Itxasne AguirreMaria SanchezIñaki Urrutia Necol

Binaka jolasten da , bi biren kontra jokatzen da eta bikote bakoitzak kolore berdineko gerrikoa eramaten dute urdina edo gorria .Partida ofizialetan, sakea frontisetik 40 metrora egiten da (10 koadrotik), eta "pasa"ko marra frontisetik 28 metrora dago (7 koadroan). 10 puntutako hiru partidu egiten dira.

Jokalari ospetsuak

Pala zurezkoa izan behar du, pieza bakarrekoa, estuagoa eskulekuan. Frontoian jokatzen da . Pala egurrrezkoa da eta pelota desberdinekin jolastu daiteke . Palaren neurriak

Luzera: 52 - 54 cm.Gehieneko zabalera: 11,5 cm.Lodiera: 3,5 - 4,5 cm.

Tresnak eta instalazioak

Ezaugarri nagusiak

PALAZ

Saskiarekin jolasten da. Saskien luzera ezberdina izaten da aurrelarien eta atzelarien kasuan. Aurrelarien saskien neurria, 62 zentimetro ingurukoa da, eta atzelariena, berriz, 68koa. Lerroen kurbadura kontutan hartuz gero, neurri hau 90 eta 110 zentimetro arte luzatzen da.

Euskal pilotako joko ez zuzenetako espezialitateen artean, instalaziorik luzeena erabiltzen duena da. Pilotalekuak 54 metroko luzera du, eta ezker paretan 13 koadrotik 15era arte adierazita daude. Frontisaren altuera 10,50 metro ingurukoa da. Kontrakantxa, berriz, erabat estalita egoten da sare baten bidez. Izan ere, pilotak hartzen duen abiadarekin, sarerik ez balego ikusleak arriskuan leudeke.

GoikoetxeaAritz ErkiagaErika MugartegiArai Lejardi

Jokalari ospetsuak

Tresnak eta instalazioak

Pilotariek kasko bat erabiltzen dute segurtasunerako, erremintazko beste hainbat espezialitatetan bezala.

Pilota jokoko espezialitateetako bat da, Eusko Pilotaren Nazioarteko Federakuntzak (FIPV) bere munduko pilota txapelketetan sartua duena.Ohikoena bikoteka jokatzea da. Bikote bakoitzean aurrelari bat eta atzelari bat egoten dira. Jokalaririk zaharrena duen bikoteak gorriz jokatzen du eta besteak urdinez..30 tantura jokatzen da .

Ezaugarri nagusiak

ZESTA PUNTA

Imanol Ansa

Jokalari ospetsuak

Tresnak eta instalazioak

Pilotalekua gainerako pilotalekuen antzekoa da: 14 koadro ditu, eta sakea 12,5etik egiten da. Saskiak 67 zentimetro ditu eskumuturretik puntara eta 770 g pisatzen du. Pilotak 115 g pisatzen du, eta 6 zentimetroko diametroa dauka.

Erremontea pilota jokoaren aldaera bat da, xistera ez oso sakonarekin jokatzen dena. Pilota xisteraren behealdetik sartzen da eta puntatik irteten da etengabeko mugimendu batean.30 tantutara jokatzen da .

Ezaugarri nagusiak

ERREMONTEA

BIDEOA

ESKERRIK ASKO

# data[].attributes.attachment_link.description
IRATI MANTEROLA DBH 2 .D EUSKAL PILOTA AURKIBIDEA 03 Hormaren kontra04 Bideoa 02 Joko zuzena edo aurrez aurrekoa 01 Euskal pilotaren jatorria Euskal pilota (euskaraz: euskal pilota; pilota-jokoa ere) Espainia iparraldeko eta Frantziako hego-mendebaldeko kirol tradizionala da, eta Euskal Herrian, Nafarroan, Euskal Herrian eta Errioxan ditu erroak.