# data[].attributes.body
Các nhóm sẽ được chia vào các thành tựu trên các lĩnh vực và hoàn thành các yêu cầu sau:

1. Nêu đặc điểm, ý nghĩa của thành tựu, sử dụng hình ảnh minh họa. Xác định yếu tố bản địa/ ngoại lại trong thành tựu đó.

2. Sưu tầm một thành tựu cụ thể trong lựa chọn của mình (giới thiệu những nét cơ bản).

# data[].attributes.body
1. Đặc điểm của nông nghiệp Đại Việt

Nhà nước thực hiện nhiều chính sách quan tâm, chăm lo phát triển sản xuất nông nhip đấp đế, tổ chức khai hoang, ban hành phép "quản điễn", trựch sện cuất náng ngu binh ư nông", miền giảm thuế, nghiêm cẩm giết trâu bò... Trong triều đinh vưống hình thành những chức quan quản lí, giám sát và khuyến khích sản xuất nông nghiệp như Hà đề sứ, Khuyền nông sứ, Đồn diền sứ. Những chính sách của nhà nưng ới sớp phần tạo điều kiện cho nông dân có ruộng đất canh tác.

-Ruộng nước: là nền tảng của nền kinh tế Đại Việt, với kỹ thuật canh tác tiên tiến và hệ thống thủy lợi phát triển. Việc quản lý nước qua hệ thống đê điều đã bảo vệ mùa màng và giúp ổn định đời sống người dân đồng bằngNông nghiệp là ngành kinh tế chủ đạo với cây trồng chính là lúa nước. Ngoài ra, người dân còn trồng nhiều cây lương thực như ngô, khoai, sắn,... Phương thức và kĩ thuật canh tác có những bước tiền mới. Việc sử dụng công cụ lao động bằng sắt, sử dụng sức kéo của trâu, bò và thâm canh hai, ba vụ lúa trong một năm trở nên phố biến, góp phần tăng năng suất lao động, đảm bảo đời sống người dân.

Công cuộc khai hoang, phục hóa, lấn biển làm tăng diện tích trồng trọt, lập thêm nhiều làng mới, góp phần mở rộng lãnh thổ và tăng cường khả năng phòng thủ đất nước.

Nhà nước tăng cường vận động nhân dân tham gia đắp đê phòng lụt trên quy mô lớn, hình thành hệ thống đê điều, thuỷ lợi hoàn chỉnh trong cả nước..

-Ruộng bậc thang: Đây là phương pháp canh tác phổ biến tại các vùng núi phía Bắc, phương pháp này giúp tận dụng được diện tích đất đai dốc để trồng trọt. Để nông dân địa phương biết cách khai thác tài nguyên tự nhiên một cách hiệu quả.

-Thủy lợi: Hệ thống đê điều, giúp kênh mương phát triển nhằm kiểm soát lũ lụt, cung cấp nước cho canh tác lúa cho người dân DV. Những con sông lớn như sông Hồng được tận dụng triệt để trong việc tưới tiêu.

-Cây lúa nước: Lúa là cây trồng chính và nông dân đã phát triển kỹ thuật canh tác lúa nước để đạt năng suất cao trong việc tận dụng tối đa nguồn lương thực.

2. Ý nghĩa của thành tựu nông nghiệp

-Đảm bảo an ninh lương thực: Nhờ nền nông nghiệp ổn định, Đại Việt đã tự cung cấp đủ lương thực cho người dân, hạn chế các nạn đói.

-Phát triển xã hội: Nền kinh tế nông nghiệp đã đóng góp lớn vào sự ổn định và phát triển xã hội của VM-ĐV. Người dân có thể tập trung vào sản xuất nông nghiệp, xây dựng gia đình và cộng đồng bền vững.

-Tăng trưởng thương mại: Sự phát triển của nông nghiệp cũng giúp Đại Việt có thể tham gia vào các hoạt động trao đổi thương mại, không chỉ trong nước mà còn với các quốc gia lân cận như Trung Quốc và các nước trong khu vực Đông Nam Á.

3. Yếu tố bản địa và ngoại lại trong nông nghiệp Đại Việt

-Bản địa: Canh tác lúa nước và kỹ thuật thủy lợi là những yếu tố bản địa phát triển mạnh ở Đại Việt, thích ứng với điều kiện đất đai và khí hậu ở vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng.

-Ngoại lại: Các kỹ thuật thủy lợi và phương pháp canh tác có thể đã chịu ảnh hưởng từ nền văn minh Trung Hoa qua các triều đại lịch sử, đặc biệt trong việc xây dựng đê điều và kỹ thuật canh tác tiên tiến.

4. Thành tựu cụ thể - Phát triển hệ thống đê điều

-Giới thiệu: Hệ thống đê điều là một trong những thành tựu nổi bật của Đại Việt, được xây dựng và phát triển từ thời Lý – Trần. Đê giúp ngăn chặn lũ lụt, bảo vệ mùa màng, và góp phần lớn vào việc phát triển kinh tế nông nghiệp ổn định.

-Hình ảnh minh họa: Sưu tầm các bức ảnh về đê điều cổ, hoặc bản đồ phân bố hệ thống thủy lợi thời xưa.

VD: "Tháng 3 (năm 1248), (nhà Trần) lệnh các lộ đắp đê phòng lụt, gọi là đê quai vạc,

tir don nguon den bo bien, de ngan noc li tran ngdp.

Đặt chức Hà đê chánh phó sứ để quản đốc. Chỗ đắp thì đo xem mất bao nhiêu ruộng đất của dân, theo giá trả lại tiền. Đắp đê quai vạc là bắt đầu từ đó".

(Ngô Sĩ Liên và các sử thần triều Hậu Lê, Đại Việt sử ký toàn thu, Tập 2,

NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998, tr.21)

# data[].attributes.body
Uyên, Thùy Linh

# data[].attributes.body
Đặc điểm, ý nghĩa pháp luật văn minh Đại Việt:

+, Sự kết hợp bản địa và ngoại lai: Pháp luật Đại Việt đã kết hợp văn hóa bản địa và ảnh hưởng từ pháp luật Trung Quốc, tạo nên ra những bộ luật phong phú và đa dạng.

+, Tư tưởng nhân nghĩa và bảo vệ quyền lợi: Các bộ luật chú trọng công lý và bảo vệ quyền lợi người dân, góp phần duy trì trật tự xã hội và an toàn cho cộng đồng.

+, Thích ứng với thực tiễn xã hội: Pháp luật linh hoạt điều chỉnh theo nhu cầu xã hội, tăng tính hiệu quả và gắn kết với đời sống nhân dân Đại Việt.

# data[].attributes.body
a. Thành tựu về tư tưởng

- Tư tưởng yêu nước thương dân: Phát triển theo hai xu hướng: dân tộc và thân dân.

+ Xu hướng dân tộc: đề cao trung quân ái quốc, đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đề cao sức mạnh toàn dân đánh giặc.

+ Xu hướng thân dân: gần dân, yêu dân; vua quan cùng nhân dân quan tâm đến mùa màng, sản xuất, chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc.

- Nho giáo: dần phát triển cùng với sự phát triển của giáo dục và thi cử.

+ Thế kỉ XI, nhà Lý cho xây dựng Văn Miếu để thờ Khổng Tử.

+ Thế kỉ XV, Nho giáo giữ địa vị độc tôn, là hệ tư tưởng của giai cấp thống trị để xây dựng nhà nước quân chủ trung ương tập quyền.

+ Nho giáo đã góp phần to lớn trong việc đào tạo đội ngũ trí thức, những người hiền tài cho đất nước.

b. Thành tựu về tín ngưỡng, tôn giáo

- Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và tổ tiên: tiếp tục phát triển qua việc xây lăng, miếu, đền đài thờ tổ tiên, các vị anh hùng dân tộc, các Thành hoàng làng, các vị tổ nghề,…, tạo nên tinh thần cởi mở, hoà đồng tôn giáo của người Việt.

- Phật giáo:

+ Phát triển mạnh trong buổi đầu độc lập và trở thành quốc giáo thời Lý – Trần: dưới thời vua Lý Thánh Tông, thiền phái Thảo Đường được sáng lập; thời Trần, thiền phái Trúc Lâm Yên Tử ra đời, vua Trần Nhân Tông được vinh danh là Phật hoàng.

+ Từ thế kỉ XV, Phật giáo mất vai trò quốc giáo, song vẫn có sự phát triển mạnh mẽ, đồng hành cùng dân tộc trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Yếu tố cốt lõi (Bản địa):

Tính Nhân Dân

Tinh thần độc lập và tự cường

Sự tự tại, không lê thuộc vào hệ thống giáo điều cứng nhắc

Yếu tố ngoại lai (Du nhập):

Các tông phái trong Phật Giáo (Thiền tông Zen, ...)

Kiến trúc, điêu khắc, văn thơ

Triết lý Phật Giáo nhập thể (du nhập từ Trung Quốc và Ấn Độ)

Các giáo lý: Tư Diệu Đế, Kiếp Luân Hồi, ...

- Đạo giáo: phổ biến trong dân gian và được các triều đại phong kiến coi trọng, có vị trí nhất định trong xã hội.

Ý nghĩa: Trong thời kỳ văn minh Đại Việt, tôn giáo đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tư tưởng, văn hóa và xã hội. Phật giáo giữ vị trí nổi bật, được triều đình và dân chúng sùng bái, trở thành công cụ củng cố quyền lực hoàng gia và phát triển đạo đức. Nho giáo mang tính chính trị, hỗ trợ cho việc cai trị và quản lý quốc gia, nhấn mạnh đến lễ nghĩa và trật tự xã hội. Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian cũng ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh, tạo nên sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên.

# data[].attributes.body
Nghệ thuật của văn minh Đại Việt Bao gồm:

Kiến trúc

+ Phát triển mạnh mẽ.

+ Hệ thống cung điện, chùa, tháp, thành luỹ được xây dựng ở nhiều nơi với quy mô lớn

+ Tiêu biểu: Hoàng Thành Thăng Long, thành Nhà Hồ, thành Lam Kinh, thành Nhà Mạc, Đại nội Huế, thành Gia Định, ...

+ Nhiều ngôi chùa có kiến trúc độc đáo được xây dựng, nổi tiếng là chùa Một Cột, chùa Trần Quốc, chùa Phật tích, ...

Điêu khắc

+ Phát triển, đạt đến trình độ cao

+ Trên đá, gốm, gỗ, thể hiện phong cách đặc sắc, tinh xảo với nhiều loại phong phú, như hoa văn trang trí hình sóng nước, hoa sen, rồng, ...

Âm Nhạc

+ Phát triển mạnh với nhiều thể loại (Nhạc dân gian, nhạc cung đình), hệ thống nhạc cụ phong phú (Trống, đàn bầu, sáo, tiêu, đàn tranh, đàn tì bà, ...)

+ Có vai trò quan trọng trong các sự kiện lớn của triều đình

+ Nghệ thuật sân khấu phát triển với nhiều loại hình (Hát chèo, hát tuống, hát quan họ, ...)

# data[].attributes.body
Yếu tố bản địa:

Những tác phẩm văn học đã giúp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc về sau

Văn học trong thời đại này còn phản ánh những biến động, khát vọng và tâm tư của người dân trong từng giai đoạn lịch sử.

Các tác phẩm văn học thường mang lại bài học về đạo đức, nhân cách và lòng yêu nước, truyền cảm hứng cho các thế hệ sau.

Yếu tố ngoại lai:

Tiếp thu được văn học của Trung Hoa (chữ Hán, chữ Nôm,..)

# data[].attributes.body
- Tổ chức bộ máy nhà nước không ngừng được củng cố, hoàn thiện từ trung ương đến địa phương.

- Việc thành lập cơ quan hành chính, pháp lí, chuyên môn, giám sát,... thể hiện vai trò tổ chức, quản lý của nhà nước ngày càng chặt chẽ. Tiêu biểu là: tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ

# data[].attributes.headline
Hình ảnh minh họa cho nền tôn giáo trong Văn Minh Đại Việt

# data[].attributes.subject
Hình ảnh minh họa cho nền tôn giáo trong Văn Minh Đại Việt

# data[].attributes.body
Năm 1002, nhà Tiền Lê định luật lệ.

Năm 1042, vua Lý Thái Tông ban hành bộ Hình thư. Đây là bộ luật thành văn đầu tiên của Đại Việt.

Năm 1483, dưới thời Lê sơ, bộ Quốc triều hình luật (còn gọi là: Luật Hồng Đức) được ban hành.

Năm 1811, vua Gia Long cho biên soạn bộ Hoàng triều luật lệ (Luật Gia Long) và được thi hành trong suốt các triều vua nhà Nguyễn.

# data[].attributes.body
Nghề gốm



Gốm Chu Đậu:



Chu Đậu thời Lê Sơ là xã nhỏ ở huyện Thanh Lâm, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương.

Là trung tâm sản xuất gốm sứ chất lượng cao.

Xuất hiện từ cuối nhà Trần và đến thời Hậu Lê thì bắt đầu phát triển mạnh mẽ.

Đa dạng về các loại hình sản phẩm như chén, bát, hộp sứ, lọ, bình, tước.

Được trang trí bằng nhiều loại men màu, phổ biến là men trắng trong, hoa lam, men ngọc.

Một số sản phẩm tráng tới 2 màu men.

Hoa văn chủ đạo là sen, cúc dưới hình dạng phong phú; hình động vật là chim, cá, côn trùng và người.



Gốm Bát Tràng:



Làng nghề nổi tiếng này hình thành từ thời Lý Trần

Thường cung cấp cống phẩm cho nhà Minh. 

Sản phẩm của Bát Tràng gồm bát, đĩa, chậu, ấm, bình vôi, bình hoa, gạch, ngói...

Men trang trí có phong cách đặc trưng riêng hình dáng sản phẩm dày dặn chắc khỏe.

Sản  phẩm gạch Bát Tràng cũng rất nổi tiếng, dùng lát nhiều sân chùa và đường làng

# data[].attributes.body
Đặc điểm:

- Nghề thủ công phát triển, nổi tiếng nhất là các nghề: dệt, gốm sứ, luyện kim. Bên cạnh đó còn có các nghề: chạm đục gỗ, chạm khắc đá, thuộc da, làm giấy, khảm trai, sơn mài, kim hoàn,...

- Các xưởng thủ công của nhà nước (Cục Bách tác) chuyền sản xuất các mặt hàng độc quyền của triều đình như: tiền, vũ khí, trang phục và đồ dùng của hoàng cung,...

- Trong các làng xã, đã xuất hiện một số làng chuyên sản xuất các mặt hàng thủ công trình độ cao, ví dụ: gốm Bát Tràng (Hà Nội); gốm Chu Đậu (Hải Dương)…

- Thợ thủ công từ nhiều làng nghề cùng tập trung ở các khu đô thị để sản xuất, buôn bán.

Thành tựu:

- Thủ công nghiệp truyền thống tiếp tục duy trì và phát triển: dệt lụa, đồ gốm, đồ trang sức, rèn sắt, đúc đồng, làm giấy, nhuộm,..

- Nhiều nghề khác xuất hiện, như làm tranh sơn mài, làm giấy, khắc bản in,...

- Thế kỷ XVI-XVII, có nhiều làng nghề thủ công nổi tiếng với sản phẩm đa dạng và tinh xảo.

Ý nghĩa:

- Thủ công nghiệp phát triển, được tập trung trong các làng nghề, thu hút được nhiều thợ thủ công giỏi.

- Các làng nghề có thể hỗ trợ nhau trong sản xuất.

- Tạo ra thương hiệu cho các sản phẩm

- Thuận lợi cho giao lưu hàng hóa với bên ngoài.

Yếu tố bản địa:

- Truyền thống văn hóa: Nghề thủ công truyền thống như dệt, gốm, đúc đồng và chạm khắc gỗ được phát triển từ lâu, phản ánh phong cách và thẩm mỹ văn hóa Việt.

- Nguyên liệu sẵn có: Các nguồn nguyên liệu tự nhiên như đất sét, gỗ, tre, và các loại khoáng sản đã tạo điều kiện cho sự phát triển của nhiều ngành nghề thủ công.

-Kỹ thuật truyền thống: Các kỹ thuật thủ công như dệt lụa, làm gốm, hay đúc đồng thường được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, giữ gìn bản sắc và giá trị văn hóa.

Yếu tố ngoại địa:

- Ảnh hưởng của các nền văn minh: Sự giao lưu với các nền văn minh như Trung Quốc, Ấn Độ, và các nước Tây phương đã mang lại nhiều kỹ thuật và công nghệ mới, làm phong phú thêm ngành thủ công.

-Thương mại quốc tế: Sự xuất hiện của các thương nhân nước ngoài đã tạo ra nhu cầu cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, từ đó thúc đẩy sản xuất và đổi mới.

Du nhập kỹ thuật: Các phương pháp sản xuất, như kỹ thuật in ấn và chế tạo máy móc, được học hỏi và áp dụng từ các quốc gia khác, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

# data[].attributes.body
- Các vương triều Đinh - Tiền Lê đã tiếp thu mô hình thiết chế chính trị quân chủ trung ương tập quyền của phong kiến Trung Quốc. Thiết chế đó ngày càng được hoàn thiện qua các triều đại Lý - Trần và đạt đến đỉnh cao dưới triều Lê Sơ.

- Hoàng đế đứng đầu chính quyền trung ương, có quyền quyết định mọi công việc.

-Chính quyền địa phương được chia thành các cấp quản lí, mỗi cấp đều sắp đặt các chức quan cai quản.

# data[].attributes.body
Văn học chữ Hán phát triển mạnh(về tinh thần yêu nước)

Văn xuôi nhiều thể loại như tiểu thuyết chương hồi...

Các tác phẩm tiêu biểu: Chiếu dời đô, Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ...

TK XIII: Văn học chữ Nôm xuất hiện, phát triển mạnh từ TK XV(tình yêu quê hương, con người; phê phán quan lại, bất công xã hội)

Các tác phẩm tiêu biểu: Quốc âm thi tập, Bạch Vân quốc ngữ, Truyền Kiều...

Yếu tố ngoại lai: chữ Hán, Nôm đều bắt nguồn từ Trung Hoa

Yếu tố bản địa: Các tác phẩm Đại Việt viết, chữ Nôm tự sáng tạo ra

# data[].attributes.body
Dưới triều vua Lê Thánh Tông, đứng đầu triều đình trung ương là vua. Loại bỏ một số chức quan cũ như tướng quốc, đại tổng quản.. vua trực tiếp nắm mọi quyền hành, kể cả là chỉ huy quân đội. Hỗ trợ vua có các quan đại thần, còn cả các cơ quan chức năng, cơ quan chuyên môn.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Tóm tắt ý nghĩa và đặc điểm của thương nghiệp:

Ý nghĩa của thương nghiệp:

Thúc đẩy lưu thông hàng hóa: Giúp hàng hóa lưu chuyển từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng.

Kích thích sản xuất: Tạo động lực cho doanh nghiệp sản xuất hàng hóa chất lượng, đa dạng.

Tạo công ăn việc làm: Cung cấp nhiều việc làm trong các lĩnh vực bán lẻ, logistics, dịch vụ khách hàng.

Góp phần phát triển kinh tế: Mở rộng thị trường, tăng thu nhập từ xuất khẩu, và hợp tác kinh tế quốc tế.

Đặc điểm của thương nghiệp:

Về nội thương:

Chợ làng, chợ huyện phát triển mạnh: Hoạt động buôn bán giữa các làng, các vùng diễn ra nhộn nhịp.

Thăng Long: Trở thành trung tâm buôn bán sầm uất dưới thời Lý, Trần, Lê sơ.

Về ngoại thương:

Hoạt động buôn bán với nước ngoài phát triển: Nhiều mặt hàng phong phú được trao đổi.

Các địa điểm giao thương quốc tế hình thành: Vân Đồn (Quảng Ninh), Lạch Trường (Thanh Hoá) là những nơi giao dịch hàng hóa.

Thương nhân phương Tây: Từ thế kỷ XVI, thuyền buôn từ Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp... đến Đại Việt, thúc đẩy sự phát triển của các đô thị và cảng thị.

Câu 2:

Cảng Vân Đồn

Vân Đồn trên bến dưới thuyền trao đổi hàng hóa trong nước và quốc tế và trở thành chợ phiên sầm uất trên vùng biển đảo, một hải cảng hưng thịnh kéo dài 3 vương triều của Nhà nước phong kiến Đại Việt từ Lý, Trần, Lê. Vân Đồn là thương cảng đầu tiên của Việt Nam ngày nay, đánh dấu sự du nhập của quốc gia Đại Việt vào hệ thống hải thương khu vực và quốc tế qua Biển Đông. Đồng thời, việc nhà Lý lập trang Vân Đồn và biến khu vực Đông Bắc thành cửa ngõ thông thương của Đại Việt là một chuyển động hội nhập một cách chủ động vào hệ thống thương mại quốc tế và khu vực, đặc biệt là sau những chính sách cải cách ngoại thương tích cực của nhà Tống ở cuối thế kỷ X.

Thương cảng Vân Đồn từng là một thương cảng của nước Đại Việt, tồn tại từ giữa thế kỷ 12 đến cuối thế kỷ 18 ở vùng biển nay thuộc tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam. Đây là trung tâm giao thương lớn và quan trọng của Việt Nam lúc bấy giờ với nhiều thuyền buôn từ khắp châu Á và châu Âu đến buôn bán, trao đổi hàng hóa

# data[].attributes.body
- Phật giáo:

+ Được du nhập vào Việt Nam khoảng đầu Công nguyên.

+ Phật giáo hoà quyện với tín ngưỡng bản địa, phát triển mạnh mẽ trong cung đình và đời sống dân gian.

+ Thời Lý - Trần, Phật giáo rất được tôn sùng. Vua Trần Thái Tông sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

+ Thời Lê sơ, Phật giáo không còn vị trí như thời Lý - Trần, nhưng vẫn có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống dân gian.

+ Từ thời Mạc, Phật giáo hưng thịnh trở lại.

# data[].attributes.body
Khoa học: Đại Việt sử kí (Lê Văn Hưu)

-Là tập đại thành với nhiều bộ sử biên niên ghi chép một cách có hệ thống về lịch sử Việt Nam, từ đời Hồng Bàng trong truyền thuyết cho đến năm 1675.

-Bộ quốc sử danh tiếng, di sản quý báu của dân tộc Việt Nam, có giá trị về nhiều mặt

-Gắn liền với tên tuổi của các nhà sử học nổi tiếng đất nước đó là Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Phạm Công Trứ, Lê Hy…

Kĩ thuật: chế tạo súng thần cơ (Hồ Nguyên Trừng)

-Hồ Nguyên Trừng (1374 - 1446) là con trưởng của Hồ Quý Ly. Ông được mệnh danh là "Hỏa khí chi thần", là người đã chế ra súng "thần cơ", loại súng có uy lực mạnh nhất thời bấy giờ.

-Chế tạo vào thế kỷ 15, là một loại vũ khí tiên tiến, kết hợp giữa súng và pháo.

-Đặc điểm nổi bật của súng này là khả năng bắn nhiều viên đạn trong một lần, với độ chính xác cao và sức công phá lớn.

-Hồ Nguyên Trừng đã áp dụng các nguyên lý vật lý và kỹ thuật chế tạo, giúp tăng cường sức mạnh cho quân đội Đại Việt trong các cuộc kháng chiến chống quân Minh.

# data[].attributes.body
Nghệ thuật điêu khắc của văn minh Đại Việt (Rồng Việt)

Từ lâu, hình tượng rồng, một biểu tượng thiêng liêng trong tín ngưỡng của dân gian, vẫn luôn là biểu tượng của niềm tự hào văn hóa lịch sử, và được sử dụng trong mỹ thuật hiện đại.

Người Việt xưa sống tập trung tại vùng sông nước, nơi cư trú của nhiều cá sấu, nên ông cha ta đã tôn sùng cá sấu như một con vật linh thiêng đại diện cho sức mạnh và sự trù phú. Rồng chính là hình tượng thần thánh hóa của cá sấu. Rồng đã tồn tại cùng tâm thức của người Việt trong suốt quá trình xây dựng đất nước. Dù hình tượng các linh vật gần giống Rồng xuất hiện nhiều trong nền văn hóa của các nước phương Đông, Rồng Việt Nam vẫn có nhiều điểm khác biệt.

Rồng Việt Nam sẽ luôn có những đặc điểm như có thân hình giống loài rắn, uốn lượn 12 khúc có ý nghĩa 12 tháng trong năm, có vảy nhỏ trên lưng như vảy cá chép, đầu không sừng, bờm dài như của sư tử, có râu cằm, miệng rồng ngậm một viên ngọc, biểu trưng cho sự nhân văn, tri thức, và lòng cao thượng.

Qua mỗi vương triều của nền văn minh Đại Việt như Lý, Trần, Lê Sơ, hình tượng Rồng được thay đổi đôi chút để mang một phong cách đặc trưng phù hợp với từng thời điểm lịch sử xã hội riêng.

# data[].attributes.body
Chiếu dời đô(1010) -Lý Thái Tổ-

Vua ban hành để dời kinh đô nước Đại Việt(từ Hoa Lư sang Đại La)

Yếu tố ngoại lai: Chữ Hán

Yếu tố bản địa: Sử dụng bởi người Đại Việt, để ban hành những ý nghĩa, thông tin cho người Việt

# data[].attributes.body
1. Giáo dục:

Hệ thống giáo dục: Giáo dục Nho học được coi trọng, với các kỳ thi tuyển chọn quan lại giúp xây dựng đội ngũ trí thức phục vụ đất nước.

Trường học và học viện: Nhiều trường học và học viện được thành lập, như Quốc Tử Giám, nơi đào tạo nhân tài cho triều đình.

2. Yếu tố bản địa: Giáo dục Đại Việt chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, như sử dụng chữ Nôm trong văn học và giáo dục.

3. Yếu tố ngoại lại: Tiếp thu có chọn lọc các tư tưởng và phương pháp giáo dục từ Trung Hoa, đặc biệt là Nho học, giúp nâng cao trình độ học vấn và quản lý xã hội.

4. Lịch sử:

1070, nhà Lý dựng Văn Miếu, tạc tượng Chu Công, Khổng Tử

1075, khoa thi đầu tiên tuyển chọn nhân tài

1076, vua Lý cho mở Quốc Tử Giám

Thời Trần: lập Quốc học viện cho con em quan lại học tập, lớp học tư nhân ở các làng xã

Thời Lê sơ: hệ thống trường học mở rộng trên cả nước, khuyến khích nhân dân học tập, ban Chiếu khuyến học thời Tây Sơn

Chính quy hóa việc thi cử, tuyển chọn nhân tài, thể lệ thi cử chặt chẽ, kì thi tổ chức một cách hệ thống (thi Hương, thi Hội, thi Đình)

1247, nhà Trần đặt danh hiệu tam khôi cho người đỗ đầu trong kì thi Đình

1463, thời Lê Sơ: 3 năm/ lần tại tổ chức thi Hương tại địa phương, thi Hội tại kinh thành

1484, Đặt lệ xướng danh và khắc tên các tiến sĩ vào bia đá ở Văn miếu Quốc tử giám

Những thành tựu này không chỉ góp phần xây dựng một xã hội ổn định và phát triển mà còn để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử và văn hóa dân tộc Việt Nam.

4. Thành tựu

Văn miếu Quốc Tử Giám (1070)- trường đại học đầu tiên của Việt Nam, biểu tượng của nền giáo dục Nho học.

Giới thiệu:

Văn miếu được xây dựng từ năm 1070, tức năm Thần Vũ thứ hai đời Lý Thánh Tông. Khu Văn Miếu – Quốc Tử Giám có tường gạch vồ bao quanh, phía trong chia thành 5 lớp không gian với các kiến trúc khác nhau. Mỗi lớp không gian đó được giới hạn bởi các tường gạch có 3 cửa để thông với nhau (gồm cửa chính giữa và hai cửa phụ hai bên)

# data[].attributes.body
Đặc điểm:

-Đạt được nhiều thành tưu

-Bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau: Sử học, Địa lí, Quân sự, Y học, Toán học, Kĩ thuật

Ý nghĩa:

-Ghi chép lại lịch sử, quá trình, những điều diễn ra thời xa xưa

-Phục vụ cho công tác nghiên cứu lịch sử, tìm hiểu về những thông tin, sự việc

-Bao gồm những vũ khí từng đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh và đặt nền móng cho sự phát triển của vũ khí sau này

-Quản lý nhà nước, xã hội

# data[].attributes.body
1. Đại Việt sử kí (Lê Văn Hưu)

Yếu tố bản địa:

+ "Đại Việt sử ký" được viết với tư tưởng khẳng định bản sắc dân tộc và sự độc lập của Đại Việt. Lê Văn Hưu nhấn mạnh lịch sử hào hùng của dân tộc, ca ngợi những anh hùng, vị vua đã đấu tranh chống giặc ngoại xâm.

Yếu tố ngoại lai:

+ "Đại Việt sử ký" được Lê Văn Hưu biên soạn bằng chữ Hán, hệ thống chữ viết có nguồn gốc từ Trung Hoa.

2. Súng thần cơ (Hồ Nguyên Trừng)

Yếu tố bản địa:

+ Người Việt trong thời kỳ này đã có một truyền thống lâu đời trong việc chế tạo các loại vũ khí và công cụ lao động.

Yếu tố ngoại lai:

+ Kỹ thuật chế tạo vũ khí được học hỏi và tiếp thu các kỹ thuật quân sự tiên tiến từ Trung Hoa và các nước khác trong khu vực.

# data[].attributes.body
-Nghệ thuật kiến trúc

+Phát triển mạnh mẽ

+Đa dạng với hệ thống chùa, tháp, cung điện, thành lũy

+Phục vũ cho tôn giáo, hoàng gia, vua chúa

-Nghệ thuật điêu khắc

+Đa dạng điêu khắc trên đá, gỗ, gốm

+Nhiều thể loại hình, hoa văn phong phú

+Phục vụ đời sống, tinh thần của người dân

-Âm nhạc

+Nhiều thể loại (nhạc dân gian, nhạc cung đình,...)

+Hệ thống nhạc cụ phong phú (trống, đàn bầu,...)

+Nghệ thuật sân khấu phát triển nhiều loại hình (hát chèo, hát tuồng, hát quan họ,...)

+Phục vụ mục đích giải trí của người dân