# data[].attributes.body
https://dantocmiennui.vn/dan-toc-lo-lo/290880.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Dân tộc Lô Lô | 54 dân tộc Việt Nam | Báo ảnh Dân tộc và Miền núi

# data[].attributes.attachment_link.description
Tuỳ từng nơi họ sống trong ba loại nhà: nhà trệt, nhà sàn hoặc nhà nửa sàn nửa đất ở các huyện Ðồng Văn, Mèo Vạc (Hà Giang), Bảo Lạc (Cao Bằng), Mường Khương (Lào Cai).

# data[].attributes.body
1.820.950 người (Theo số liệu Điều tra 53 dân tộc thiểu số 01/4/2019)

# data[].attributes.body
https://youtu.be/lVPQUDoK8xg

# data[].attributes.attachment_link.title
KÝ SỰ ĐÔNG BẮC | Tập 10: Người Pu Péo | Viet Nam Discovery Channel

# data[].attributes.body
- Tín ngưỡng : + Người Lô Lô thờ tổ tiên là chính. Họ theo tín ngưỡng coi mọi vật đều có linh hồn. Đứng đầu dòng họ là Thầu chú (Bimaw).
+ Tang ma có nhiều lễ thức độc đáo như hoá trang, nhảy múa, đánh lộn...

- Văn hoá: + Lịch của người Lô Lô chia một năm thành 11 tháng, mỗi tháng tương ứng với tên một con vật.
+ Trống đồng được bảo quản bằng cách chôn xuống đất và chỉ khi nào sử dụng mới đào lên. Trống chỉ được dùng trong các đám tang hoặc đánh để giữ nhịp cho các điệu nhảy múa.
+ Văn hóa đa dạng, đặc sắc thể hiện qua các điệu nhảy múa, hát ca, truyện cổ... Cách bố trí hoa văn trên khăn áo, váy, quần có nét riêng biệt.

# data[].attributes.body
https://youtube.com/watch?v=1wMZ_8SbJkE&feature=share

# data[].attributes.attachment_link.title
Nghi lễ truyền thống trong đời sống đồng bào dân tộc Tày

# data[].attributes.body
-Thức uống có rượu cần ủ trong các vò sành.

# data[].attributes.body
-Trang phục: Phụ nữ quấn váy tấm dài đến gót, mùa hè ở trần hay mặc áo ngắn chui đầu.
-Nam giới đóng khố, mặc áo cánh ngắn chui đầu. Mùa lạnh, nam nữ thường choàng thêm một tấm mền.
-Ðồ trang sức có chuỗi hạt, vòng đồng, vòng kiềng đeo ở cổ và tay, chân.
-Nam nữ đều có tục cà răng-căng tai và nhuộm đen răng. Ðội đầu có khăn, nón.

# data[].attributes.body
-Nơi ở: Ngôi nhà truyền thống của người Ê-đê là nhà sàn dài, kiến trúc mô phỏng hình thuyền với 2 đặc trưng cơ bản là: hai vách dọc dựng thượng thách-hạ thu; hai đầu mái nhô ra.
-Nhà chỉ có hai hàng cột ngang, kết cấu theo vì cột, không kết cấu theo vì kèo. Không gian nội thất chia ra làm hai phần theo chiều dọc.

# data[].attributes.body
Theo điều tra dân số năm 2019, người Tày ở Việt Nam có dân số 1.845.492 người, là dân tộc có dân số đứng thứ 2 tại Việt Nam, có mặt trên tất cả 63 tỉnh, thành phố.

# data[].attributes.body
-Người Ê đê có kho tàng văn học truyền miệng phong phú: thần thoại, cổ tích, ca dao, tục ngữ, đặc biệt là các Khan (trường ca, sử thi) nổi tiếng với Khan Dam San, Khan Dam Kteh Mlan, Khan Dam Khing Jŭ,...
-Người Ê đê yêu ca hát, múa Rom Wong (kdŏ dar) nhịp nhàng, múa kông tuôr, thích tấu nhạc và thường rất có năng khiếu về lĩnh vực này.
-Nhạc cụ có cồng chiêng, trống, sáo, Gôc, Kni, đàn, Đinh Năm, Đĭng Buôt.
-Người Ê Đê chủ yếu theo đạo tin lành, 1 số khác thì theo công giáo và phật giáo.
-Người Ê Đê có truyền thống làm gốm, trồng lúa nước.
-Đặc biệt các phụ nữ có điệu múa mang tên Rom wõng.
-Ngoài ra người Ê Đê còn là dân tộc theo chế độ mẫu hệ
-Người ê đê còn có 1 số tập quán thú vị:

# data[].attributes.body
- Nhà ở: Nhà ở truyền thống gồm ba loại nhà khác nhau: nhà nền đất, nhà sàn và nhà nền sàn nửa đất.

- Trang phục :
+ Nữ giới Lô Lô dùng khăn quấn thành nhiều lớp trên đầu hoặc đội.
• Phụ nữ Lô Lô ở Cao Bằng sử dụng hai loại khăn là khăn trắng và khăn đen.
• Phụ nữ Lô Lô Đen mặc áo cổ vuông, xẻ ngực cài khuy bằng vải hoặc đồng.
• Phụ nữ Lô Lô Hoa mặc áo cổ tròn, màu đen hoặc chàm, xẻ ngực.

+ Nam giới Lô Lô thường mặc áo xẻ nách năm thân dài tới gối, màu chàm. Quần cũng là loại xẻ dùng màu chàm. Trong đám tang mặc áo dài xẻ nách, trang trí hoa văn sặc sỡ theo từng chi và dòng họ.

- Thức ăn chính: + Gồm các món có tinh bột như cơm tẻ, cơm ngô, xôi, mèn mén, cơm lam; những món giàu chất đạm và béo như thịt, cá, trứng, đậu lạc, vừng, nhộng ong; món ăn chế biến từ các loại rau, củ, quả.
+ Dịp lễ tết, người Lô Lô chế biến nhiều món khác như tiết canh, thịt quay, bánh trôi, bánh rán, bánh chưng.

# data[].attributes.body
- Hiện nay, người Pu Péo ở trong ngôi nhà đất trình tường làm theo kiểu nhà của người Hoa có hai mái, không có chái và số gian không cố định, phổ biến hơn là ba gian. Các ngôi nhà đều được xây to, bề thế, nhưng chỉ được trổ một cửa ra vào, không có cửa sổ, mái nhà hiện nay được lợp bằng ngói máng tự làm hoặc ngói Tây.

# data[].attributes.body
1.Dân số
Theo số liệu Điều tra 53 dân tộc thiểu số 01/4/2019: Dân tộc Ơ Đu có tổng dân số: 428 người, trong đó nam là 237 người, nữ là 191 người. Tỷ lệ dân số sống ở khu vực nông thôn: 93,2%.
2.Địa bàn cư trú
Xưa kia người Ơ Ðu cư trú suốt một vùng dọc theo hai con sông Nặm Mộ và Nặm Nơn. Nhưng tập trung nhất vẫn là dọc sông Nặm Nơn. Do nhiều biến cố trong lịch sử liên tiếp xảy ra ở vùng này buộc họ phải rời đi nơi khác hay sống hoà lẫn với các cư dân mới đến. Hiện người Ơ Ðu ở hai bản đông nhất là Xốp Pột và Kim Hoà, xã Kim Ða huyện Tương Dương, Nghệ An. Ở Lào họ hợp với nhóm Tày Phoọng cư trú ở tỉnh Sầm Nưa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sống cùng người Ơ Đu - Một trong các dân tộc cổ xưa và ít người nhất Việt Nam | VTC Now

# data[].attributes.body
+ Sản xuất nông nghiệp : có 2 hình thức canh tác chính là trồng trọt trên ruộng và trồng trọt trên nương.
+ Chăn nuôi:   là loại hình kinh tế bổ trợ quan trọng của gia đình người Pu Péo. Họ nuôi nhiều loại gia súc, gia cầm như trâu, bò, lợn, dê, chó, mèo, gà, vịt, ngan, ngỗng, chim bồ câu, ong...
+ Người Pu Péo biết làm nhiều nghề thủ công như dệt, mộc, đan lát, rèn, làm gạch ngói, nấu rượu ngô.
+ Hoạt động trao đổi buôn bán ở người Pu Péo đã có từ lâu, họ tham gia hoạt động trao đổi buôn bán dưới nhiều hình thức: đi chợ phiên, mở cửa hàng tạp hóa, trao đổi qua biên giới.

# data[].attributes.body
Người Lô Lô đến Việt Nam đầu tiên tại vùng Đồng Văn, Mèo Vạc (Hà Giang) và Phong Thổ (Lai Châu), sau đó một bộ phận ở Hà Giang chuyển sang Bảo Lạc, Cao Bằng.

# data[].attributes.body
Dân tộc Thái sinh sống tập trung tại các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Nghệ An.

# data[].attributes.body
- Ăn:

+ Lương thực, thực phẩm chính gồm: xôi nếp, cơm lam, các loại đồ nướng,…

+ Có thói quen uống rượu cần; hút thuốc lào

- Trang phục:

+ Các cô gái Thái mặc áo cánh ngắn, đủ màu sắc, đính khuy bạc, áo bó sát thân, ăn nhịp với chiếc váy vải thâm; đội khăn piêu với các hình hoa văn thêu nhiều màu sắc rực rỡ.

+ Nam giới người Thái mặc quần cắt để thắt lưng, áo cánh xẻ ngực có túi ở hai bên gấu. Bình thường cuốn khăn đen theo kiểu mỏ rìu. Khi vào lễ cuốn dải khăn dài một sải tay.

- Nhà ở: Người Thái thường ở nhà sàn, dáng vẻ khác nhau:

+ Nhà mái tròn khum hình mai rùa

+ Nhà 4 mái

+ Nhà sàn dài, cao

+ Nhà mái thấp

- Phương tiện vận chuyển:

+ Dùng ngựa cưỡi, thồ hàng.

+ Thuyền đuôi én.

# data[].attributes.attachment_link.title
ĐIỆN BIÊN - NÉT ĐẸP TRANG PHỤC PHỤ NỮ THÁI ĐEN

# data[].attributes.body
- Cưới xin: Trước kia người Thái theo chế độ hôn nhân mua bán và ở rể nên việc lấy vợ và lấy chồng phải qua nhiều bước, trong đó có 2 bước cơ bản:

+ Cưới lên (gọi là: đong khửn) - đưa rể đến cư trú nhà vợ - là bước thử thách phẩm giá, lao động của chàng rể. Người Thái Ðen có tục búi tóc ngược lên đỉnh đầu cho người vợ ngay sau lễ cưới này. Tục ở rể từ 8 đến 12 năm.

+ Cưới xuống (gọi là: đong lông) đưa gia đình trở về với họ cha.

- Ma chay: Lễ tang có 2 bước cơ bản:

+ Pông là bước phúng viếng tiễn đưa hồn người chết lên cõi hư vô, đưa thi thể ra rừng chôn (Thái Trắng) hoặc thiêu (Thái Ðen).

+ Xống là bước gọi ma trở về ngụ ở gian thờ cúng tổ tiên ở trong nhà.

- Lễ tết: Người Thái ăn tết theo âm lịch.

- Văn nghệ: Người Thái có các điệu xoè, các loại sáo lam và tiêu, có hát thơ, đối đáp giao duyên phong phú.

- Trò chơi: Trò chơi của người Thái phổ biến là ném còn, kéo co, đua ngựa, dạo thuyền, bắn nỏ, múa xoè, chơi quay và quả mák lẹ. Nhiều trò chơi cho trẻ em.

# data[].attributes.attachment_link.title
ĐÁM CƯỚI NGƯỜI THÁI ĐEN Ở MƯỜNG LÒ ( P - 2 hết )

# data[].attributes.body
Theo số liệu Điều tra 53 dân tộc thiểu số 01/4/2019, dân tộc Co có 40.442 người. Trong đó, dân số nam là 20.548 và dân số nữ là19.894. Số hộ dân cư (Hộ) 9.897; Quy mô hộ (Người/hộ) 4,1; Tỷ lệ dân số sống ở khu vực nông thôn: 96,5%.

# data[].attributes.body
Người Co sống tập trung ở Trà Bồng và Trà Mi thuộc tây bắc tỉnh Quảng Ngãi và tây nam tỉnh Quảng Nam. Người Co cũng cư trú rải rác ở các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Thừa Thiên Huế.

# data[].attributes.body
Người Tày cư trú tập trung tại các tỉnh:

Lạng Sơn (282.014 người, chiếm 35,4% dân số toàn tỉnh và 31,5% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Cao Bằng (216.577 người, chiếm 41,0% dân số toàn tỉnh và 25,2% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Tuyên Quang (205.624 người, chiếm 25,6% dân số toàn tỉnh và 22,5% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Hà Giang (192.702 người, chiếm 23,3% dân số toàn tỉnh và 20,5% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Bắc Kạn (165.055 người, chiếm 52,9% dân số toàn tỉnh và 18,9% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Yên Bái (150.088 người, chiếm 18,3% dân số toàn tỉnh và 16,4% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Thái Nguyên (150.404 người, chiếm 11,0% dân số toàn tỉnh và 15,0% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Lào Cai (108.326 người),

Bắc Giang (59.008 người),

Đắk Lắk (53.124 người)[5],

Quảng Ninh (40.704 người, chiếm 2,8% dân số toàn tỉnh và 1.7% tổng số người Tày tại Việt Nam),

Hòa Bình (25.753 người),

Bình Phước (24.862 người),

Đắk Nông (24.751 người)

Lâm Đồng (20.248 người),

Đồng Nai (16.259 người),

Gia Lai (11.412 người)...

# data[].attributes.body
Kinh tế rẫy là nguồn sống chủ yếu, lúa rẫy là nguồn lương thực chính. Canh tác theo hình thức phát rừng, đốt, chọc lỗ tra hạt giống, tuốt lúa bằng tay. Trầu không và quế của người Co nổi tiếng lâu đời. Người Co nuôi trâu, lợn, gà trước hết để cúng tế; chó hầu như nhà nhà đều có. Nghề dệt và rèn không phát triển. Ðồ đan đẹp và phong phú.

# data[].attributes.body
Trang phục của người Tày chủ yếu bằng vải bông nhuộm chàm đen cho cả nam, nữ và trẻ em, ít hoặc không trang trí hoa văn. Phụ nữ Tày mặc áo năm thân có thắt lưng bằng vải chàm gấp lại buộc phía sau, đi đôi với váy trong dịp cưới, ngày lễ và tết. Ngày thường mặc áo ngắn với váy hoặc quần, áo ngắn may không cổ kiểu giống áo bà ba. Đàn ông mặc áo tứ thân cổ tròn, khuy vải hoặc cúc và quần lá tọa, y phục này người lớn tuổi thường dùng, thanh thiếu niên hiện nay mặc như người Kinh. Đồ trang sức chủ yếu dùng chất liệu bằng bạc, như vòng cổ của trẻ con, vòng tay của phụ nữ, dây xà tích...

Kinh tế chính của người Tày  là nền kinh tế nông nghiệp, đồng bào làm ruộng nước kết hợp với săn bắt và chăn nuôi. Cùng với việc thâm canh tốt 2 vụ lúa, đưa giống mới vào sản xuất, tăng vụ ngô đông, đồng bào Tày phát triển mạnh chăn nuôi gia súc, gia cầm; tích cực phát triển nghề rừng và trồng mới các loại cây công nghiệp như: chè, quế, sắn.

Nghề thủ công truyền thống như trồng bông dệt vải đã phát triển từ rất sớm, nghề nuôi tằm để lấy tơ dệt dây dao Slaicha cũng có mặt trong văn hoá của người Tày nơi đây từ lâu. Hoa văn dệt trên vải thổ cẩm phong phú, đa dạng, riêng dây dao gồm hai mươi bảy hình tượng, mỗi hình gắn với một truyện dân gian có nội dung giáo dục tình người sâu sắc. Nghề làm giấy dó, nghề đan lát, nghề mộc, nghề rèn, nghề đục đá phát triển khá cao.

# data[].attributes.body
Nhà ở truyền thống: Là nhà sàn dài, cửa ra vào ở hai đầu hồi. Trong nhà chia dọc thành 3 phần: lối đi ở giữa, một bên được ngăn thành từng buồng nhỏ cho các gia đình sinh hoạt riêng, còn một bên dùng làm nơi sinh hoạt chung (tiếp khách, họp bàn, tổ chức lễ hội, ăn uống đông người, đan lát, vui chơi...).

# data[].attributes.body
Trang phục: Ðồ mặc của người Co chủ yếu mua của người Xơ Ðăng và người Việt. Theo nếp truyền thống, nam đóng khố, ở trần, nữ quấn váy, mặc áo cộc tay; mùa lạnh thì khoác tấm vải choàng. Bộ quần áo dài với khăn xếp du nhập từ đồng bằng lên từng được dùng trưng diện trong ngày lễ hội, nhất là những bô lão khá giả.

# data[].attributes.body
91.430 người, chủ yếu sinh sống tại miền tây tỉnh Nghệ An (80 %) và tỉnh Thanh Hóa (13 %).

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Qr31HbJPqPI

# data[].attributes.body
- Giao điểm của các luồng di cư từ bắc vào nam, từ miền xuôi lên miền ngược, những người tha hương cùng chung cảnh ngộ ấy hòa nhập thành một cộng đồng chung dân tộc Thổ.
- Bên cạnh đó có những người thuộc dân tộc này cũng có mặt ở một số vùng khác của Việt Nam và các quốc gia láng giềng như Trung Quốc, Myanmar, Lào, và Thái Lan.
- Họ thường sinh sống tập trung ở các khu vực miền núi cao và làm nghề trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt thủy sản.

# data[].attributes.body
Dân tộc thổ là một trong những dân tộc thiểu số ở Việt Nam, sinh sống chủ yếu tại các vùng miền núi và biên giới.
- Đời sống vật chất của dân tộc này chủ yếu dựa vào nông nghiệp, chăn nuôi và đánh bắt thủy sản.
+ Nông nghiệp: Các sản phẩm chính bao gồm lúa, ngô, khoai, sắn, các loại rau củ, trái cây và cây thuốc lá.
+ Chăn nuôi: tập trung vào gia súc như trâu, bò, heo, dê và cừu.
+ Đánh bắt và khai thác thủy sản: rất phát triển do dân tộc thổ sống gần các sông, suối, hồ nước và biển.

- Văn hoá ẩm thực: cũng rất đa dạng và phong phú, với những món ăn đặc trưng như lợn mọi, thịt nai om nấm, cá hấp lá dứa, gà nướng mật ong và cơm lam.
- Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ: đặc sắc, bao gồm những sản phẩm như thổ cẩm, nón quai thao, túi xách thổ cẩm, đồ gốm sứ và các sản phẩm thêu tay.

# data[].attributes.body
Cưới xin: Hình thức hôn nhân cư trú đằng chồng là phổ biến. Phong tục cho phép nếu vợ chết có thể lấy tiếp em hoặc chị của vợ, nhưng vợ goá không thể lấy em chồng; nếu 2 anh em trai lấy 2 chị em gái thì phải anh lấy chị, em lấy em; nếu con gái nhà này đã làm dâu nhà kia thì 2 - 3 đời sau nhà kia mới gả con gái cho nhà này. Con cô - con cậu, con gì - con già, con có chung cha mẹ đều không được lấy nhau. Ðám cưới đơn giản, gọn nhẹ, không tốn kém nhiều.Lễ cưới thường diễn ra trong nhiều ngày, trải qua ba giai đoạn: lễ đi hỏi, lễ đạp nhà và lễ cưới. Ngày xưa, lễ cưới sẽ diễn ra trong bốn hoặc sáu ngày, cứ lần lượt ngày thứ nhất nhà trai đến nhà gái, ngày thứ hai đoàn đi cưới đến nhà trai, ngày thứ ba quay lại nhà gái… đến kết thúc. Nghi thức cưới diễn ra ở hai bên gia đình gần tương tự như nhau.

# data[].attributes.body
+ Tôn giáo và tín ngưỡng của dân tộc thổ đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của họ. Nhiều tôn giáo và tín ngưỡng đều liên quan đến việc tôn vinh tổ tiên, vinh danh các thần linh, quỷ thần và những thực thể mang tính thần bí, đóng vai trò bảo vệ cuộc sống và đem lại may mắn, sức khỏe và tài lộc cho người dân.
+ Văn hóa: phản ánh trong đời sống của họ bằng các bài hát, văn tục, trang phục truyền thống, họa tiết và đồ đạc trang trí. Các lễ hội và nghi lễ cũng rất quan trọng trong văn hóa của các dân tộc thổ, nó tạo ra sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng, tôn vinh các vị thần và tổ tiên, cầu mong cho một mùa màng bội thu và may mắn trong cuộc sống.

+ Truyền thống và lịch sử: được lưu truyền qua thế hệ thông qua các câu chuyện, truyện dân gian và các hình thức lịch sử khác. Điều này giúp cho các thế hệ trẻ vẫn giữ được nhận thức về lịch sử và truyền thống của dân tộc thổ, đồng thời hiểu được giá trị của việc bảo tồn và phát huy những giá trị này.

# data[].attributes.body
Người Pu Péo có mặt ở 20/63 tỉnh, thành phố nước ta. Dân tộc Pu Péo tập trung chủ yếu tại vùng biên giới Việt- Trung, tại các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Phú Thọ, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh

# data[].attributes.body
Dân số: Theo Kết quả điều tra thu thập thông tin về tình trạng kinh tế xã hội của 54 dân tộc thiểu số năm 2019 của Ủy ban Dân tộc Việt Nam – Tổng cục Thống kê, dân số người Si La tính đến thời điểm 1/4/2019 là 909 người, trong đó nam là 453 người, nữ là 456 người.

# data[].attributes.body
- Tôn giáo, tín ngưỡng:
+Quan niệm rằng, thế giới gồm 3 tầng: tầng trời, mặt đất và dưới mặt đất.
+Trong đó ở mỗi tầng, diện mạo con người khác nhau, linh hồn tổ tiên luôn ở phía trên, còn người sống ở phía dưới.

# data[].attributes.body
Bắc Lào và bắc Việt Nam chủ yếu ở Lai Châu và Điện Biên

# data[].attributes.body
Người Si La sống bằng nghề trồng lúa, làm nương ngô. Họ vỡ đất ở sườn núi và bìa rừng để trồng trọt.

Khoảng vài thập niên gần đây, người Si La học trồng thêm lúa nước. Mặc dầu nông nghiệp đóng vai trò chính nhưng săn bắn và hái lượm vẫn giữ vai trò quan trọng trong cuộc sống.

Nhìn chung, mức sống của người Si La còn thấp. Tình trạng thiếu ăn khá phổ biến. Bệnh thường gặp là bướu cổ và sốt rét. Do tử suất cao nên tổng dân số thấp.

# data[].attributes.body
Theo số liệu điều tra vào năm 209, người Pu Péo ở Việt Nam có dân số 903 người ( trong đó có 467 nam và 436 nữ ), cư trú chủ yếu ở tỉnh Hà Giang.

# data[].attributes.body
Người Si La tin vào đa thần, quan niệm vạn vật hữu linh, mọi vật đều có linh hồn - thần linh. Con người cũng có phần xác và phần hồn. Người Si La quan niệm trong vũ trụ có “ba thể giới” vật chất. Đó là là thế giới trần gian, thế giới trên trời và thế giới dưới đất. Trong ba thế giới đó đều có người sinh sống. Thế giới trần gian là nơi sinh sống của người trần thế - số dề; thế giới trên trời là nơi sinh sống của người trời - nhì vớ số dề ;thế giới dưới đất là nơi sinh sống của người dưới lòng đất- a pi xé né số dề Theo quan niệm của người Si La cuộc sống của con người dưới mặt đất đều giống nhau. Song thời gian cua hai thế giới lại hoàn toàn ngược nhau. Nếu trên mặt đất là ban ngày, thì dưới lòng đất là ban đêm, và ngược lại nếu trên mặt đất là ban đêm thì dưới lòng đất lại là ban ngày. Lúc mặt trời lặn, toả sáng vào lòng đất, cho nên mặt đất tối om. Người Si La cũng quan niệm rằng, người ở trên trời thường  đeo dao ở cổ và lúc nào cũng mang theo một ống tre, trong đó có cục  than hồng để lấy lửa. Thế giới trên trời và thế giới dưới mặt đất thông với nhau qua một hố sâu, họ phải qua mặt đất mới đến với nhau được. Sau này, hố bị lấp đi, người ở ba thế giới không đi lại với nhau được nữa.

Người Si La cũng quan niệm rằng, ngoài ba thể giới vật chất vừa nêu trên, còn có một thế giới khác nữa. Đó là thế giới của thần linh, ma quỷ. Chính linh hồn của con người sau khi chết cũng gia nhập vào thế giới này. Theo người Si La, có sự phân biệt giữa linh hồn người và linh hồn các loài vật khác. Các loài vật, cỏ cây, súc vật chỉ có một hồn và không có sự phân biệt linh hồn theo giới tính. Còn con người thì có sự phân biệt rõ ràng về số lượng hồn đối với giới tính. Nam giới có nhiều hồn hơn nữ giới. Nam giới có 9 hồn - lá tù ma cú kho, nữ có 7 hồn - lá tù ma xì kho. Người Si La cũng không phân biệt khái niệm hồn và vía, mà đồng nhât chúng là một, gọi tên là lá tù. Theo quan niệm của người Si La, hồn của người thường trú ở hai bờ vai, sau gáy và ở hốc mắt. Trong đó hai hồn ngụ ở sau gáy và hai mắt là quan trọng nhất. Chính vì vậy, người ta kiêng vỗ vào vai, vào gáy và chọc vào mắt.

Khi người chết, linh hồn trở thành ma - nị. Ngoài ma người, còn có nhiều loại ma khác tồn tại trong tự nhiên. Ma được chia thành hai loại: ma lành và ma dữ. Ma lành gồm ma tổ tiên, ông bà, bố mẹ, ma trời, ma đất. Ma lành thường phù hộ cho con người khoẻ mạnh, mùa màng bội thu, gia súc, gia cầm đầy chuồng; còn ma dữ gồm: ma suối, ma cây đa, cây sim, ma hang đá, các loại ma do người chết bất đắc kỳ tử biến thành. Ma dữ chuyên làm hại người, trong đó đáng sợ nhất là ma thần sấm. Khi ma lành hay ma dữ đòi ăn đều phải cúng. Với hiện vật khác nhau, địa điêm khác nhau và do thày cúng chủ trì.

Từ quan niệm về linh hồn và ma như trên, người Si La có một số nghi lễ liên quan đên thờ cúng như: thờ cúng tổ tiên, Tết năm mới, Lễ mừng thọ, Nghi lễ nông nghiệp,...

Với người Si La, việc sinh nở, đặc biệt là sinh con đầu lòng luôn là niềm mong mỏi đối với các cặp vợ chồng và cả gia đình, dòng họ. Vì vậy, khi biết người phụ nữ có thai, nhất là có thai lần đầu, là lúc mọi người thực sự vui mừng. Để mong cho “mẹ ...

# data[].attributes.body
Theo số liệu Điều tra 53 dân tộc thiểu số năm 2019, người Nùng có 1.083.298 người. Trong đó, có 546.978 nam và 536.320 nữ.

# data[].attributes.attachment_caption
Bản đồ phân bố tỷ lệ phần trăm người Tày+Nùng+Giáy+Bố Y theo thống kê năm 2009 tại các tỉnh Việt Nam

# data[].attributes.body
Có mặt trên tất cả 63 tỉnh, thành phố. Người Nùng cư trú tập trung tại các tỉnh:

Lạng Sơn (335.316 người, chiếm 42,9% dân số toàn tỉnh và 32,4% tổng số người Nùng tại Việt Nam),

Cao Bằng (158.114 người, chiếm 31,1% dân số toàn tỉnh và 16,3% tổng số người Nùng tại Việt Nam),

Bắc Giang (95.806 người),

Đắk Lắk (75.857 người),

Hà Giang (81.478 người),

Thái Nguyên (81.740 người),

Lào Cai (31.150 người),

Đắk Nông (31.063 người),

Bắc Kạn (28.709 người),

Lâm Đồng (24.423 người),

Bình Phước (23.917 người)[2]

Đồng Nai (18.561 người)

Tuyên Quang (16.902 người)

Yên Bái (16.385 người)

Gia Lai (12.420 người)

# data[].attributes.body
Ngôi nhà truyền thống tiêu biểu của dân tộc Nùng là ngôi nhà sàn, lợp ngói máng, có ba tầng sử dụng. Tầng 1 là gầm sàn dành cho gia cầm, gia súc, công cụ sản xuất; tầng 2 là sàn dành cho người ở và các đồ dùng sinh hoạt; tầng 3 là gác, làm kho chứa lương thực, các thứ khác được bảo quản ở nơi khô ráo. Phía trước nhà có sàn phơi. Ở một số vùng, người Nùng làm nhà trình tường. Trong nhà ở của người Nùng, bếp không chỉ để nấu ăn, mà còn để sưởi ấm, nhất là mùa đông giá lạnh.

# data[].attributes.body
Y phục truyền thống của người Nùng khá đơn giản, thường làm bằng vải thô tự dệt, nhuộm chàm và hầu như không có thêu thùa trang trí. Nam giới mặc áo cổ đứng, xẻ ngực, có hàng cúc vải. Phụ nữ mặc áo năm thân, cài cúc bên nách phải, thường chỉ dài quá hông. Phụ nữ Nùng đội khăn vuông, chít kiểu mỏ quạ. Nam giới Nùng đội mũ, nhất là khi tiến hành các nghi lễ mang tính tâm linh.

# data[].attributes.body
Người Nùng cũng ăn cơm gạo tẻ, ăn xôi và chế biến nhiều món ăn từ gạo tẻ và gạo nếp. Từ gạo tẻ, đồng bào làm cao quyển, cao xằng, từ gạo nếp chế biến xôi màu (tím, đen, đỏ, vàng), xôi trám đen, xôi trứng kiến; chế biến thành các loại bánh.

Ngoài các món ăn thông thường, người Nùng có một số món ăn đặc sản gắn với các dịp lễ tiết. Vào dịp tết Nguyên đán, người Nùng hay mổ gà trống thiến, gói bánh chưng (loại bánh dài). Tết cuối tháng Giêng, đồng bào hay làm bánh ngải (bánh dày với lá ngải cứu non)... Ngày cưới, ngày sinh nhật nhất định phải có món lợn quay nhồi lá mắc mật.

# data[].attributes.body
1.Dân số
Dân tộc Hà Nhì ở Việt Nam có dân số khoảng 25539 người ( điều ra dân số năm 2019)
2.Địa bàn cư trú
Người Hà Nhì cư trú tại 32 trên 63 tỉnh thành trong đó tập trung chủ yếu tại Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên

# data[].attributes.body
Về trồng trọt, người Nùng canh tác ở những vùng đất bằng phẳng và cả những nơi đất dốc, đất đồi, vườn quanh nhà. Lúa nước là cây trồng truyền thống của đồng bào Nùng. Việc trồng cây hồi và bán các sản phẩm từ hồi cũng mang lại thu nhập cho đồng bào. Ngoài ra, người Nùng còn trồng các loại cây có giá trị cao khác như: trẩu, sở, thuốc lá, chè, mía, tre, trám, bông, chàm...

Chăn nuôi có một vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế cũng như trong đời sống sinh hoạt của người Nùng. Vật nuôi phổ biến là: trâu, bò, ngựa, dê, lợn; gà, vịt, ngan, ngỗng; chó, mèo; ong, tằm, cá (nuôi ở ao hoặc ngay ruộng lúa).

Họ biết làm nhiều nghề thủ công: dệt, rèn, đúc, đan lát, làm đồ gỗ, làm giấy dó, làm ngói âm dương... Nổi bật là nghề rèn được duy trì và ngày càng phát triển, đặc biệt ở xã Phúc Sen (huyện Quảng Hoà, Cao Bằng).

Chợ ở vùng người Nùng phát triển, đặc biệt tập trung nhiều người Nùng đông nhất vào những ngày phiên truyền thống. Với địa bàn tụ cư truyền thống ở các tỉnh biên giới Việt Nam - Trung Quốc, người Nùng có các hoạt động mậu biên sôi nổi. Không chỉ buôn bán tiểu ngạch, người Nùng còn tham gia làm bốc xếp, xe ôm, làm thuê trong sản xuất nông nghiệp. Các hoạt động này diễn ra cả ở nội địa và bên kia biên giới.

# data[].attributes.headline
4. Đời sống tinh thần- Tín ngưỡng , thờ cúng

# data[].attributes.subject
4. Đời sống tinh thần- Tín ngưỡng , thờ cúng

# data[].attributes.body
Ma chay: Quan tài gỗ, đẽo theo kiểu độc mộc. Người chết được chôn trong bãi mộ của làng, đặt không xa chỗ ở. Tang gia "chia của" cho người mới chết, đưa ra mộ không chỉ vật dụng và tư trang của người ấy, mà cả ché, chiêng...

Thờ cúng: Những đỉnh núi cao được người Co gọi là núi Ông núi Bà. Họ cho rằng có "thần linh" trú ngụ ở đó. Hệ thống "ma" (ka muych) và "thần" (kơi, ma) rất đông: ma người chết bình thường, ma người chết bất bình thường, ma quế, ma cây đa, ma nước, thần bếp lửa...

# data[].attributes.headline
4. Đời sống tinh thần - Tôn giáo, tín ngưỡng

# data[].attributes.subject
4. Đời sống tinh thần - Tôn giáo, tín ngưỡng

# data[].attributes.body
Người Nùng tin theo tín ngưỡng đa thần là chính. Họ thường thờ ba đời (bố mẹ, ông bà, cụ). Thờ cúng thần linh được thực hiện thông qua các lễ hội lùng tùng, cầu mùa. Trong cách thờ cúng cũng như các quan niệm ứng xử thể hiện dấu ấn của tam giáo (Phật giáo, Khổng giáo, Đạo giáo). Trong thực hành tín ngưỡng của dân tộc Nùng, nổi bật vai trò của các thầy cúng: Tào, Mo, Pựt, Then.

# data[].attributes.body
Nét đặc trưng nhất trong văn nghệ dân gian của dân tộc Nùng là Then. Đây là một nghi thức trình diễn vừa mang tính nghệ thuật, vừa mang tính tâm linh. Thầy Then là người sáng tạo cả về lời ca và giai điệu. Cây đàn tính không có phím cho nên thầy Then hoàn toàn có thể ngẫu hứng tạo âm trên cây đàn. Mang yếu tố tâm linh khi gắn liền với nhiều nghi lễ cúng cầu, nhưng Then cũng hoàn toàn mang tính lễ hội khi gắn với những sự kiện trong cuộc đời con người, hoặc vào những dịp mừng năm mới….

Một loại dân ca rất đặc trưng khác của người Nùng là sli. Sli là hát giao duyên của thanh niên nam nữ dưới hình thức diễn xướng tập thể, thường là đôi nam, đôi nữ hát đối đáp với nhau và được hát theo hai bè.

# data[].attributes.headline
4. Đời sống tinh thần - Hôn nhân gia đình

# data[].attributes.subject
4. Đời sống tinh thần - Hôn nhân gia đình

# data[].attributes.body
Nam nữ được tự do yêu đương, tìm hiểu nhưng chuyện cưới xin hoàn toàn do cha mẹ quyết định, trên cơ sở hai gia đình có môn đăng hộ đối và số lượng đôi lứa có hợp nhau hay không. Đám cưới gồm nhiều nghi lễ, trong đó quan trọng nhất là lễ đưa cô dâu về nhà chồng. Sau ngày cưới, cô dâu ở nhà bố mẹ đẻ cho đến khi sắp sinh con mới về nhà chồng.

Người Nùng theo chế độ phụ hệ. Trong gia đình, vai trò của người chồng, người cha là người quyết định trong việc phân chia tài sản và chỉ con trai mới có quyền thừa kế.

# data[].attributes.body
3.Đời sống vật chất

+Hoạt động sản xuất: Người Ơ Ðu sinh sống chủ yếu bằng nương rẫy và một phần ruộng nước. Mỗi năm họ chỉ làm một vụ: phát, đốt, gieo hạt từ các tháng 4-5 âm lịch, thu hoạch vào các tháng 9-10. Công cụ làm rẫy gồm rìu, dao, gậy chọc lỗ. Ngoài lúa là giống cây trồng chính, còn trồng sắn, bầu, bí, ngô, ý dĩ, đỗ, hái lượm và săn bắn vẫn có vị trí quan trọng trong đời sống. Chăn nuôi trâu bò, lợn gà, dê khá phát triển. Trâu, bò dùng làm sức kéo, kéo cày, lợn gà sử dụng trong các dịp cưới, nghi lễ tín ngưỡng, cúng ma... Ðan lát đồ gia dụng bằng giang, mây, một phần tiêu dùng, phần để trao đổi. Xưa họ còn biết dệt vải.

+Ăn: Người Ơ Ðu thường ăn 1 bữa phụ (sáng), 2 bữa chính (trưa và tối). Trước đây họ ăn xôi đồ, nay có cả cơm gạo tẻ, khi mất mùa ăn củ nâu, củ mài, hoặc sắn, ngô thay cơm. Họ thích uống rượu, hút thuốc lào.

+Mặc: Hiện nay, nam và nữ đều ăn mặc theo kiểu người Thái, Việt trong vùng. Những bộ trang phục cổ truyền còn rất ít.

+Ở: Trước đây, ngôi nhà truyền thống, nhà sàn, phải dựng quay đầu vào núi (dựng chiều dọc). Khi dựng cột phải tuân theo một thứ tự nhất định. Nay kiểu nhà này không còn nữa. Họ ở sàn nhà giống như nhà sàn người Thái.

# data[].attributes.body
4.Đời sống tinh thần
+Tín ngưỡng:Người Ơ Đu thờ tổ tiên, cúng bản, cúng mường
+Thờ cúng: Người Ơ Ðu tin rằng khi người chết, hồn biến thành ma. Hồn thân thể ngụ tại bãi tha ma, hồn gốc ở chỏm tóc ở lại làm ma nhà. Ma nhà chỉ ở với con cháu một đời theo thứ tự từ con trai cả đến con trai thứ. Khi các con trai đã chết hết, người ta làm lễ tiễn ma nhà về với tổ tiên. Nơi thờ ma nhà tại góc hồi của gian thứ hai. Bàn thờ đơn giản, treo cao sát

+Lễ tết: Người Ơ Ðu ăn tết Nguyên đán, tết cơm mới. Ngày hội lớn nhất là lễ đón tiếng sấm trong năm. Ngày đó, cư dân khắp nơi đổ về mở hội tế trời, mổ trâu, bò, lợn ăn mừng tại bản Xốp Pột, xã Kim Ða, Tương Dương, Nghệ An.

+Văn nghệ: Người Ơ Ðu sử dụng thành thạo các loại nhạc cụ của người Khơ Mú, Thái như: sáo, khèn, chiêng, trống; thuộc các làn điệu dân ca Khơ Mú, Thái, kể chuyện dã sử.

+Chơi: Người Ơ Ðu có vai trò chơi đánh khăng, chơi quay, ném còn, ô ăn quan.

# data[].attributes.body
Văn nghệ: Ưa thích âm nhạc, dùng bộ chiêng 3 chiếc là phổ biến: nhạc cụ còn có trống, các loại đàn nhị. Múa chỉ xuất hiện trong lễ đâm trâu. Các điệu dân ca Xru (Klu), Agiới được lưu truyền rộng rãi. Vốn truyện cổ khá phong phú, có huyền thoại, truyền thuyết, truyện ngụ ngôn... Nghệ thuật trang trí tập trung nhất ở cây cột lễ và cái "gu" trong lễ hội đâm trâu.

# data[].attributes.body
+ Phụ nữ Pu Péo thường mặc áo dài đen, bên ngoài có yếm, trang trí trên y phục chủ yếu bằng cách ghép các miếng vải màu lại với nhau, tóc vấn trước được gài bằng chiếc lược gỗ, bên ngoài phủ tấm khăn vuông, có trang trí hoa văn nhiều sắc màu sặc sỡ. Y phục của phụ nữ Pu Péo có 3 phần: áo (bọc), váy (dong), yếm (pươi).

+Đàn ông Pu Péo thường mặc bộ quần áo nhuộm màu chàm hoặc áo xanh, quần đen. Áo của đàn ông Pu Péo được may dài đến quá đầu gối, vạt áo trước ngắn hơn vạt áo sau khoảng 15cm.

# data[].attributes.body
Người Tày chủ yếu theo tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, trong ngôi nhà của họ bàn thờ luôn được đặt ở nơi trang trọng nhất của ngôi nhà. Đồng bào quan niệm: “Vạn vật hữu linh” nên họ coi mọi thứ đều có linh hồn, người chết đi về thế giới bên kia và vẫn theo dõi mọi hoạt động của người trần.

Trong gia đình có bất cứ công việc gì xảy ra thì gia chủ đều phải khấn báo với gia tiên. Khách và phụ nữ có thai, mới sinh không được phép ngồi hay nằm trên ghế, giường trước bàn thờ.

Trong tôn giáo của người Tày, ngày tảo mộ (3/3 âm lịch) là ngày lễ quan trọng nhất của người Tày (Có một số nơi người Tày đi tảo mộ trước Tết Nguyên Đán (1/1 âm lịch) khoảng 2-5 ngày, và coi Tết Nguyên Đán như là ngày lễ quan trọng nhất của trong năm). Tuy nhiên ngoài tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên người Tày còn chịu ảnh hưởng của tôn giáo như Phật, Đạo, Nho mặc dù họ không theo một tôn giáo nào.Người Tày có các lễ hội như Lễ cưới (người Tày) Lễ hội Lồng tồng, Lễ hội Nàng Hai, Lễ hội rước Đất, rước Nước,... Trong gia đình có các Lễ cầu an, Lễ cưới, Lễ mừng thọ,...

# data[].attributes.body
3. Đời sống vật chất
Người Hà Nhì chủ yếu trồng lúa, có nơi làm ruộng, có nơi làm nương rẫy. Hà Nhì là một trong những dân tộc có truyền thống khai khẩn ruộng bậc thang và đào mương đắp đập lấy nước, dùng trâu bò cày kéo và làm vườn cạnh nhà...
Chăn nuôi là một nghề phát triển. Các nghề thủ công như đan lát, dệt vải cũng rất phổ biến. Phần đông người Hà Nhì tự túc được vải mặc
Nhìn chung người Hà Nhì ở Việt nam dù ở Miền núi hẻo lánh nhưng trình độ phát triển về nhận thức, học vấn hơn các dân tộc khác.
4.Đời sống tinh thần
Người Hà Nhì có nhiều lễ hội trong năm ngoài lễ chính là Tết Nguyên Đán và Tết Thiếu Nhi thì còn có lễ Khu Già Già, lễ Ga Tho Tho. Ngoài ra còn có 1 số lễ cúng nhỏ như ăn lúa mới, ăn nếp mới,….
Người Hà Nhì có nhiều truyện cổ và cả truyện thơ dài. Nam nữ thanh niên có điệu múa riêng đều theo nhạc cụ gõ.Các thiếu nữ thích thổi am-ba, mét-du, tuy-húy (huýt sáo) hay nát-xi vào ban đêm. Con trai gảy đàn La Khư. Ngày lễ hội còn có trống, thanh la, chập cheng góp vui. Người Hà Nhì có nhiều loại bài hát: các bà mẹ hát ru, thanh niên nam nữ hát đối... Có hát đám cưới, hát đám ma, hát mừng nhà mới, hát tiếp khách quý, hát trong ngày tết...
Người Hà Nhì có tín ngưỡng “vạn vật hữu linh”. Ngoài phong tục thờ cúng tổ tiên, cộng đồng Người Hà Nhì còn thờ các thần tự nhiên
Người Hà Nhì có phong cách trang phục giống các dân tộc trong cùng nhóm ngôn ngữ và có phần không điển hình ở phong cách trang trí. Váy đen, chỉ có mũ, khăn hai ống tay và nẹp áo phụ nữ có trang trí. Trang trí ở ống tay giống phong cách của người Lô Lô và H Mông

# data[].attributes.attachment_link.title
Bát Xát phát huy văn hóa các dân tộc thu hút khách du lịch| THLC

# data[].attributes.attachment_link.title
Nét đẹp văn hóa dân tộc Cor - Múa kađtáo (cà đáo)

# data[].attributes.body
Dân tộc Việt Nam – Tổng cục Thống kê, dân số người Lô Lô tính đến thời điểm 1/4/2019 là 4.827 người, trong đó nam là 2.413 người, nữ là 2.414 người.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Kpid4f3Y1JY

# data[].attributes.body
Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái – Kađai).