# data[].attributes.headline
Hoe schadelijk zijn AI-plaatjes in de politiek?

# data[].attributes.subject
Hoe schadelijk zijn AI-plaatjes in de politiek?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe schadelijk zijn AI-plaatjes in de politiek?

# data[].attributes.attachment_link.description
De verwijten vlogen over en weer in het EenVandaag-debat. Het ging onder meer over de AI-afbeeldingen die PVV-Kamerleden maakten van GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans.

# data[].attributes.headline
VPRO Tegenlicht - Error 404: het internet in crisis

# data[].attributes.subject
VPRO Tegenlicht - Error 404: het internet in crisis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er gaan wereldwijd steeds meer geluiden op - opvallend genoeg bij veel jongeren - om het monopolie van Big Tech te breken en weer een internet te creëren dat van en voor iedereen is. Een digitale ruimte waar we zelf invloed op hebben, waar we zelf bepalen wat we zien en wat we doen. Tegenlicht onderzoekt in deze aflevering de toekomst van het internet, 'de digitale ruimte' die het World Wide Web voortbracht en die nu ons leven zo goed als bepaalt.

Zoekmachines, mail, social media, mobiele telefoons, apps, alle digitale systemen, augmented reality, artificial intelligence: zonder internet werkt niks. Ziekenhuizen liggen plat, er kan niet meer gereisd worden, banken - en dus je rekeningen - zijn onbereikbaar en je verliest contact met alles en iedereen om je heen. Internet is ons leven en tegelijkertijd maken we ons er weinig druk over. Als internet een basisbehoefte is, waarom laten we het dan door een selecte groep bedrijven beheersen?

Tegenlicht spreekt met pioniers en vernieuwers die zich inzetten voor een een beter, gezonder internet dat rekening houdt met onze mensenrechten:

# data[].attributes.attachment_link.title
Kijk hier Tegenlicht-uitzending Error 404: het internet in crisis

# data[].attributes.attachment_link.description
Het World Wide Web, ooit symbool van hoop en vrijheid, is 35 jaar later uitgegroeid tot een web van commerciële belangen, afhankelijkheid en desinformatie. Een aantal grote techbedrijven bepaalt wat we zien en doen, terwijl democratie en autonomie onder druk staan. Hoe heeft het zover kunnen komen én hoe kunnen we het internet weer van iedereen maken?

# data[].attributes.attachment_link.title
Je hebt wél iets te verbergen - Maurits Martijn, Dimitri Tokmetzis | gedrukt boek | Bibliotheek.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Met cookies houden we informatie bij over je bezoek. We verzamelen deze informatie om de gebruikservaring te verbeteren. We meten het effect van advertenties via Google. Je kunt je toestemming altijd weer intrekken.

# data[].attributes.attachment_link.title
In de schaduw van AI - Madhumita Murgia | gedrukt boek | Bibliotheek.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Relaas over de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.

# data[].attributes.attachment_link.title
Generatie angststoornis - Jonathan Haidt | gedrukt boek | Bibliotheek.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Bespreking van de negatieve invloed van smartphones en sociale media op de psychische gesteldheid van jongeren. Met zwart-witafbeeldingen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Je gezicht is nu van ons - Kashmir Hill | gedrukt boek | Bibliotheek.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Journalistiek verslag van een Amerikaanse tech-verslaggever over de gevaren van gezichtsherkenning door middel van kunstmatige intelligentie voor onze privacy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Valerio Zeno onderzoekt iedere keer een scenario waarbij de mensheid tot haar einde kan komen. Is het een nucleaire oorlog, de inslag van een asteroïde, een uitbarsting van een supervulkaan, buitenaards leven, artificial intelligence of doet klimaatverandering ons de das om?

# data[].attributes.attachment_link.title
Kijk hier de Tegenlicht-uitzending Prijs van AI

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat gaat er schuil achter de glanzende belofte van Artificial Intelligence? AI blijkt geen goddelijke machine, maar een industrie die bloed, zweet en metalen kost. Een systeem van extractie en uitbuiting op industriële schaal, met grote gevolgen voor de aarde en de mens.

# data[].attributes.attachment_link.description
This documentary investigates the bias in algorithms after M.I.T. Media Lab researcher Joy Buolamwini uncovered flaws in facial recognition technology. Watch trailers & learn more.

# data[].attributes.headline
Tieners maken programma voor opsporing van longkanker

# data[].attributes.subject
Tieners maken programma voor opsporing van longkanker

# data[].attributes.attachment_link.title
Tieners maken programma voor opsporing van longkanker, ‘heel knap voor jongens van 17’

# data[].attributes.attachment_link.description
“Normaal vraag je een ICT-bedrijf voor zo’n onderzoek en dan duurt zoiets vijf jaar en kost het een paar miljoen”, zegt longarts Wouter van Geffen.

# data[].attributes.headline
Een chatbot die in het echt wil afspreken? Ook Snapchat vindt het wat ver gaan

# data[].attributes.subject
Een chatbot die in het echt wil afspreken? Ook Snapchat vindt het wat ver gaan

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ANP

NOS Nieuws *

Snapchat past een net geïntroduceerde chatbot aan na kritiek. Die bot leek heel menselijk; zo kon je er zogenaamd 'mee afspreken' en de bot gaf aan welke politieke voorkeur hij had. Experts maken zich er zorgen over: "het is gevaarlijk om naar een machine te luisteren, want die roept gewoon maar wat."

De functie heet My AI. Dat staat voor artificial intelligence, kunstmatige intelligentie. Het is een samenwerking met ChatGPT: het programma van OpenAI dat op (bijna) elke vraag, binnen enkele seconden, een antwoord heeft. Alleen is er één groot verschil: My AI doet alsof het je beste vriend is. En daar wringt de schoen, zeggen experts.

'Misschien kunnen we een wandeling maken in het park?' Nee, geen voorstel van een toekomstige date, maar in dit geval dus van de chatbot op Snapchat. En ook op de vraag 'wat is je favoriete politieke partij?' gaf de bot keurig antwoord: 'als ik er één zou moeten kiezen, zou ik gaan voor de Partij voor de Dieren.'

'Chatbot kan rare dingen zeggen'

"Dat een chatbot met je wil afspreken, dat is natuurlijk bizar", zegt Catelijne Muller die Europese beleidsmakers adviseert op het gebied van AI-ontwikkeling. Vooral omdat veel jongeren de app gebruiken. "De functie zorgt voor verwarring. En dat is behoorlijk zorgelijk."

Want de chatbot blijft een computerprogramma. De antwoorden die je krijgt zijn in veel gevallen niet waarheidsgetrouw. "En zo'n chatbot kan nog meer rare dingen zeggen", zegt AI-kenner Stef van Grieken. "Seksueel getinte dingen bijvoorbeeld, die we over het algemeen onkuis vinden voor jongeren."

Screenshot

Muller denkt dat zeker jongeren beïnvloed kunnen worden door de chatbot. "Ook over hele andere dingen dan politiek. Zoals hoe je moet omgaan met vrienden, je ouders of over hoe je je zou moeten voelen. Het is gevaarlijk om naar een machine te luisteren, want die roept gewoon maar wat."

Snapchat stelt dat er inmiddels aanpassingen zijn gedaan aan de bot. "We zijn My AI zodanig aan het bijsturen zodat er niet langer wordt gezegd dat het een echt persoon is waar je in de fysieke wereld mee kunt afspreken", zegt het bedrijf in een verklaring.

Snapchat
Screenshots van een gesprek met de chatbot, ná de aanpassing die Snapchat doorvoerde.

Ook De Kindertelefoon maakt zich zorgen over de chatbot. Zeker omdat het voor jongeren onduidelijk kan zijn of ze tegen een computer of een mens praten, zegt directeur Roline de Wilde. "Zo krijgen onze vrijwilligers, bij de start van een chat, regelmatig de vraag: 'ben jij een chatbot?' Daarmee geven ze aan dat ze het heel fijn vinden om met een 'echt mens' te chatten. Duidelijkheid hierover is dus echt cruciaal. Kinderen moeten gewoon weten waar ze aan toe zijn."

Snapchat stelt dat er ook op dat gebied aanpassingen zijn doorgevoerd. Zo wordt voortaan voordat iemand begint te chatten met My AI een bericht getoond waarin staat dat het om een experimentele chatbot gaat: "Daar lichten we de beperkingen ervan toe", zegt het bedrijf.

Zo'n disclaimer is echter 'ook problematisch', zegt AI-adviseur Muller. "We moeten ons serieus afvragen of je een experiment met een chatbot wel uit zou mogen voeren op grote groepen mensen, waaronder jonge kinderen."

Meer regels?

De chatbot verbieden is volgens Van Grieken niet nodig. Wel scherpere regels. "Er moet meer duidelijkheid en transparantie komen over alle cijfers die de bedrijven hebben. De politiek zou dat van ze moeten eisen."

Want stel: uit die cijfers blijkt dat na een bepaalde vraag telkens een 'verkeerd' antwoord volgt, dan kan de bot specifiek op dat punt worden aangepast. Van Grieken: "Zeker als het gaat om hele duidelijke dingen die je niet wil, zoals een manipulatieve of gewelddadige chatbot."

Snapchat geeft toe dat My AI af en toe een "onjuist antwoord" geeft. "We verbeteren My AI continu, zodat deze meer accurate en betere antwoorden kan geven."

Politieke druk

Drie weken geleden deden 1100 techprominenten, onder wie Elon Musk, nog een oproep: laten we de ontwikkeling van AI even pauzeren, want het gaat wel héél snel. En, zo zeiden ze: vooral de politiek moet nadenken over regels rondom kunstmatige intelligentie.

Twaalf leden van het Europees Parlement, die aan EU-wetgeving over AI-systemen werken, deden afgelopen maandag nog een oproep. 'Door de snelle ontwikkeling van de krachtige AI zijn er aanvullende regels nodig.' Wereldleiders moeten hier meer aandacht aan besteden, was hun boodschap.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een chatbot die in het echt wil afspreken? Ook Snapchat vindt het wat ver gaan

# data[].attributes.attachment_link.description
NOS Nieuws * Snapchat past een net geïntroduceerde chatbot aan na kritiek. Die bot leek heel menselijk; zo kon je er zogenaamd 'mee afspreken' en de bot gaf aan welke politieke voorkeur hij had. Experts maken zich er zorgen over: "het is gevaarlijk om naar een machine te luisteren, want die roept gewoon maar wat."

# data[].attributes.attachment_link.title
Data Detox - Je 8-daagse digitale detoxkuur

# data[].attributes.attachment_link.description
De website data-detox.nl is een initiatief van het Fries Bibliotheken Netwerk. De Data Detox Kit is een initiatief van Tactical Technology en Mozilla. Op data-detox.nl en de Data Detox Kit is een Creative Commons-licentie van toepassing: CC BY-NC-SA 4.0

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met de heldere suggesties en tips van de Data Detox Kit leer je stap voor stap alle aspecten van je online leven beter te beheersen. Maak doordachte keuzes en verander digitale gewoontes op een manier die bij jou past.

VOOR SCHOLEN EN BIBLIOTHEKEN
Sinds de lancering van de Data Detox Kit in 2017 is deze door ontwikkelaar Tactical Technology steeds verder uitgebreid. De kit wordt inmiddels gebruikt in scholen en bibliotheken over de hele wereld en er bestaan verschillende versies voor volwassenen en voor jeugd & jongeren.

LANCERING DATA DETOX KIT VOOR JEUGD & JONGEREN
Tijdens de Week van de Mediawijsheid (6-13 november 2020) wordt de versie voor jeugd & jongeren officieel gelanceerd. In deze nieuwe kit leren zij op speelse en actieve wijze om te gaan met digitale privacy, veiligheid, gezondheid en desinformatie. De kit is gratis te downloaden voor gebruik in school en bibliotheek, maar is ook geschikt om thuis mee aan de slag te gaan.

DOWNLOAD
De Data Detox Kit is er in twee versies: één voor online gebruik (PDF) en een zelfprintversie. (zip-bestand met PDF, inclusief printinstructie).

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de heldere suggesties en tips van de Data Detox Kit leer je stap voor stap alle aspecten van je online leven beter te beheersen. Maak doordachte keuzes en verander digitale gewoontes op een manier die bij jou past.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Google gebruikt ze.

De Belastingdienst gebruikt ze.

Jij gebruikt ze.

Algoritmes.

Je komt de term overal tegen - van kranten tot TED-talks, van verkooppraatjes tot overheidsrapporten.

Maar wat ís een algoritme?

Wat betekent 'algoritme'?

Het woord algoritme komt van de naam van een Perzische wiskundige die in de negende eeuw een boek schreef over het uitvoeren van berekeningen: Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi.

Een behoorlijke baas, want mede door hem zijn we in Europa Arabisch-Indische cijfers (1, 2, 3, 4...) gaan gebruiken in plaats van de Romeinse notering (I, II, III, IV,...). Wel zo handig, want de Romeinen hadden geen nul én geen decimalen.

Al-Chwarizmi's werk werd hier bekend door de Latijnse vertaling van zijn boeken, waarin hij 'Algoritmi' werd genoemd. Eerst werd het woord 'algoritme' alleen nog maar gebruikt voor berekeningen met cijfers, maar vandaag de dag heeft het een bredere betekenis.

En die is?

Een algoritme is niet meer dan: een aantal stappen dat je zet om een bepaald doel te bereiken. Een algoritme heeft dus niet per se te maken met grote bergen data en technologie. Een rekensom is een algoritme, maar het bereiden van een maaltijd is dat ook. Je volgt de stappen in een recept om het doel - eten op tafel - te bereiken.

Een rekensom is een algoritme, maar het bereiden van een maaltijd is dat ook

Ook bij het vinden van een partner kun je een algoritme gebruiken. Stel, je wilt met Tinder een geliefde vinden. Je (1) downloadt de app en (2) maakt een profiel aan. Vervolgens maak je steeds een grotere schifting als je (3) begint te swipen, (4) appt met je matches en (5) afspreekt met personen die leuk genoeg lijken om mee op date te gaan.

Zo wordt de trechter steeds nauwer en floept er uiteindelijk een leuke kandidaat uit. Of je gaat terug naar stap 3 en begint weer met swipen. Toevallig heeft Tinder met technologie te maken, maar je had hetzelfde kunnen doen met ouderwetse contactadvertenties.

Toch denk ik bij algoritmes aan technologie...

Waar worden algoritmes voor gebruikt?

Wiskundige Hannah Fry beschrijft in haar boek Algoritmes aan de macht Lees meer over 'Algoritmes aan de macht'. vier verschillende functies van een algoritme:

Prioriteren (Google beslist welke zoekresultaten bovenaan komen te staan);

Classificeren (een medisch algoritme onderscheidt kankercellen van gewone cellen);

Associëren (OkCupid beveelt je een geschikte partner aan op basis van bepaalde kenmerken);

Filteren (Siri en Alexa filteren het achtergrondgeluid weg voor hun spraakherkenning).

Een algoritme combineert vaak meerdere van deze functies. Een politiealgoritme zoekt naar associaties tussen bepaalde kenmerken en crimineel gedrag, om mensen vervolgens te classificeren als hoog of laag risico.

Ik kan me nog steeds niet zoveel voorstellen bij een algoritme...

De definitie van een algoritme is heel algemeen. Een algoritme kan allerlei vormen aannemen. Het kan, zoals we al zagen, eruitzien als een recept, een staartdeling of iets anders. Maar als we naar moderne algoritmes kijken, dan zijn het vaak (ingewikkelde) formules waar getallen uitrollen - scores, kansen, bedragen.

De methodes om tot die getallen te komen zijn grofweg in twee categorieën op te delen. Machine learning, een tak van kunstmatige intelligentie, laat een algoritme zelf leren. Dat is anders dan de tweede categorie - op regels gebaseerde algoritmes - waar een programmeur een voor een de regels formuleert. Laten we eens naar die tweede categorie kijken.

Elke kandidaat die ze op een datingsite tegenkwam gaf ze scores op 72 verschillende aspecten. Was hij Joods? Hield hij van reizen? En, ietsje lastiger in te schatten, zou hij altijd tenminste negen kilo meer wegen dan zijzelf?

Pas bij 700 punten mailde ze met iemand, bij 900 punten ging ze op een date. Voor Webb werkte het. Haar stappen brachten haar tot haar doel: een wat stevigere, Joodse liefhebber van reizen waar ze uiteindelijk mee trouwde. 1.050 punten had-ie.

Veel van de algoritmes waar je over leest, doen min of meer hetzelfde: ze kennen een score toe aan een mens. Die score staat voor een kans. De kans dat iemand een goede partner is, de kans dat iemand crimineel is of wordt, de kans dat iemand een lening terugbetaalt.

Veel van de algoritmes waar je over leest, kennen een score toe aan een mens

Maar waar Webb zelf een lijstje maakte van criteria en die een score toekende, wordt ook dit proces vaak geautomatiseerd. In databases wordt gekeken welke criteria het best 'succes' voorspellen. Bijvoorbeeld, welke kenmerken in het verleden goed inschatten of iemand crimineel gedrag zou vertonen. De postcode van het woonadres zou een aanwijzing kunnen zijn, omdat in bepaalde buurten meer criminaliteit voorkomt.

Ook zulke scoringsalgoritmes kunnen weer allerlei vormen aannemen. Neem het algoritme dat Tinder Het gebruikte de swipedata van gebruikers. Handig, want die zijn gemakkelijk te standaardiseren: Dat is anders dan Webb, die telkens handmatig moest invullen of iemand wel genoeg van reizen hield.

Tinders methode leek op die van de Elo-rating die bij schaken wordt gebruikt (vernoemd naar de bedenker, de natuurkundige Arpad Elo). De schaakscore hangt af van hoe vaak je wint, maar ook van je tegenstanders. Win je alleen maar van belabberde spelers, dan valt je score alsnog niet zo hoog uit.

Zo werkte het ook bij Tinder: als je vaak naar rechts werd geswipet, dan kreeg je een hogere score. Maar werd je alleen geswipet door mensen die niemand zag zitten, dan kreeg je minder punten. Tinder schotelde je vervolgens vaker mensen voor die gelijksoortige scores hadden.

Intussen, is de Elo-score 'oud nieuws' en gebruikt het bedrijf nieuwe ' cutting-edge technology '. Wat dat precies is, blijft lekker vaag. 'Ons huidige systeem past de potentiële matches die je ziet aan telkens als je profiel wordt geliket of genopet.'

Hoe ziet de code van een algoritme eruit?

Op een computerscherm ziet het er droogjes uit: een programmeur schrijft regel na regel in computertaal op welke stappen er moeten worden gezet onder welke omstandigheden.

Laten we Webbs algoritme eens in 'pseudocode' bekijken. Dat is computercode in - min of meer - gewonemensentaal.

We beginnen met een score van nul.

We gaan nu voor elke variabele kijken of die wel of niet voldoet aan Webbs eisen. We hebben te maken met een als-dancommando (een if-statement): 'Als hij twee kinderen wil, dan gaat zijn score met 96 punten omhoog.' Om dit nog iets te formaliseren, maken we een variabele 'kinderwens', die aangeeft hoeveel kinderen de kandidaat wil.

Zo krijgen we een datingscore van 0 + 96 = 96 als hij twee kinderen wil, en blijft de score anders op nul staan. Je zou voor de overige 71 variabelen iets vergelijkbaars kunnen doen.

Een programmeur zal dit te veel gedoe vinden: je moet voor 72 variabelen namen bedenken en 72 keer twee regels code schrijven. Dat kan efficiënter, met een for loop. Hierbij laat je een teller lopen tot een bepaald getal, in dit geval 72.

Telkens kijk je dus of de kandidaat aan een voorwaarde voldoet. Als dat het geval is, tel je het puntenaantal dat hoort bij die voorwaarde (96 in het geval van de kinderwens) bij de datingscore op. Als dat niet het geval is, verandert de datingscore niet. Na 72 'iteraties' ben je door alle voorwaarden heen en stopt de berekening.

Zulke pseudocode kun je weer omzetten in computercode. Dat is even wat werk, maar op termijn bespaar je er tijd mee: je kunt telkens nieuwe datasets in het programma gooien en gemakkelijk de datingscore berekenen. Met andere woorden, je hebt het proces geautomatiseerd.

Ik lees de laatste tijd veel negatieve dingen over algoritmes. Zijn ze per se slecht?

Absoluut niet. Sterker nog, op veel van de platforms die we gebruiken zijn algoritmes onvermijdelijk, vooral als we grote bergen informatie willen ordenen.

Als ik bijvoorbeeld 'hamer' google, krijg ik meer dan 22 miljoen resultaten. Ik vind het dan prettig dat ik eerst de Wikipediapagina van 'Hamer (gereedschap)' zie en pas veel later het nummer Go Tell It on the Mountain van Fannie Lou Hamer.

Ook kunnen algoritmes mensen in sommige gevallen helpen om betere beslissingen te nemen. Zo maken algoritmes een opmars in de geneeskunde, waar ze worden getest om röntgenfoto's te lezen, om tumoren op te sporen en andere zaken die geautomatiseerd zouden kunnen worden.

Zo worden toegepast om op scans invasieve borstkanker te onderscheiden De methode van neurale netwerken - een vorm van machine learning - is zelflerend en is geïnspireerd op de werking van de hersenen. Het idee is niet dat zo'n algoritme alle knopen gaat doorhakken, maar dat de arts extra hulp krijgt bij het diagnosticeren.

Maar wat is het probleem dan?

Een eerste probleem is privacy. Voor algoritmes worden data gebruikt, vaak data van mensen. Maar willen - zeg - de patiënten die data eigenlijk wel delen? En wat als hun gegevens bij hun zorgverzekeraar terechtkomen?

Er worden - vaak zonder dat we het doorhebben - allerlei data over ons verzameld. Zo zijn er datahandelaren die 'kredietscores' berekenen, cijfers die moeten aangeven hoe betrouwbaar je bent met een lening. Dikke kans dat er ook van jou zo'n score bestaat, want een datahandelaar als Focum zegt scores te hebben voor 10,5 miljoen Nederlanders. Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en Investico bleek dat zulke bedrijven allerhande data gebruiken: je inkomen, je achternaam, je achterstallige betalingen.

Zelfs bleek dat sommige datahandelaren rechtstreeks gegevens ontvangen van incassobureaus. Zo kwamen schuldenaren zonder hun medeweten in een database terecht en kon hun financiële geschiedenis - ook lang nadat ze hun schulden hadden afbetaald - hen blijven achtervolgen. Deze praktijk is overigens illegaal, want je moet worden ingelicht als je data met anderen worden gedeeld.

Een tweede probleem is dat er fouten worden gemaakt. Zo bleken er tussen 2009 en 2010 in het Verenigd Koninkrijk Jawel, zwangere mannen. De code waarmee hun medische behandeling was geregistreerd, was door elkaar gehaald met die van een verloskundige procedure.

Een oud adagium in de statistiek zegt: 'Rommel erin, rommel eruit.' Je kunt nog zo'n glad algoritme bouwen, je hebt er niets aan als de gebruikte gegevens niet deugen.

Je kunt nog zo'n glad algoritme bouwen, je hebt er niets aan als de gebruikte gegevens niet deugen

Het derde probleem is dat algoritmes bevooroordeeld kunnen zijn. Neem predictive policing, waarbij criminaliteit met behulp van algoritmes wordt voorspeld. Amerikaanse cijfers laten een duidelijk verband zien tussen Afro-Amerikaanse arme jongemannen en criminaliteit. Op basis van die algoritmes zul je je als politie richten op de wijken en individuen die voldoen aan dit signalement.

Zo krijg je een selffulfilling prophecy: als je bepaalde mensen vaker aanhoudt, dan komen ze vaker voor in de statistieken. De rijke, witte criminelen zie je immers over het hoofd, want die vallen buiten je werkgebied. Niet vreemd dan, dat je ook in de volgende statistieken een - misschien nog wel sterker - verband ziet tussen huidskleur en criminaliteit.

Dus, moeten we blij zijn met algoritmes?

Als ik bijvoorbeeld naar 'hamers' zoek, laat Google me niet alleen de Wikipediapagina zien, maar ook websites waar ik voor een paar euro een hamer op de kop kan tikken. Dat is omdat Google geld verdient met advertenties en het algoritme daar rekening mee houdt.

Maar stel je nu voor dat het doel van algoritme anders was: het geven van gebalanceerde informatie. Telkens als je een video hebt bekeken met politieke inhoud, wordt je daarna een video aanbevolen met een tegengesteld standpunt. Of dat het doel van YouTube was om jou zo gelukkig mogelijk te maken. Wie weet hielden we dan alleen nog maar kattenfilmpjes over.

Algoritmes zijn slechts een instrument en of we blij met ze moeten zijn, hangt af van wie de beslissingen neemt. Al lijken algoritmes abstract en geautomatiseerd, ze blijven mensenwerk. Dus laten we er vooral bij blijven nadenken.

Op de hoogte blijven van mijn artikelen? Als correspondent Ontcijferen onderzoek ik de getallenwereld. In mijn wekelijkse mail houd ik je op de hoogte van wat ik schrijf, hoor en lees. Een vast onderdeel: #NerdAlert, voor de getallenliefhebbers. Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief

In schreef ik eerder over datingalgoritmes; in Het bestverkochte boek ooit (met deze titel) Lees meer over mijn boek. schreef ik al over algoritmes. Er bestaat overeenkomst tussen de teksten.

Verder lezen?

Aanbevolen voor jou op YouTube: racisme, vrouwenhaat en antisemitisme Het videoplatform waar jij kattenfilmpjes en het doelpunt van de week terugkijkt, is ook verantwoordelijk voor een van de grootste problemen van onze tijd: de verspreiding van haat, leugens en racisme. Hoe meer filmpjes je op YouTube bekijkt, hoe extremer de inhoud die je krijgt voorgeschoteld. Dat blijkt uit onderzoek dat De Correspondent samen met de Volkskrant uitvoerde. Lees Dimitri's verhaal hier terug Dit is de nieuwe internetbubbel: online advertenties Internet zou de heilige graal worden van de reclamemarkt: eindelijk konden adverteerders exact meten wat een campagne opleverde. Maar is dat wel zo? We doken in de wereld van kliks, banners en keywords en ontdekten dat je bijna niet kunt weten wat het effect is van een online advertentie - áls er al een effect is. Deel één van een tweeluik. Lees het verhaal van Jesse en Maurits hier terug

# data[].attributes.attachment_link.description
Google gebruikt ze. De Belastingdienst gebruikt ze. Jij gebruikt ze. Algoritmes. Je komt de term overal tegen - van kranten tot TED-talks, van verkooppraatjes tot overheidsrapporten. Maar wat ís een algoritme? Het woord algoritme komt van de naam van een Perzische wiskundige die in de negende eeuw een boek schreef over het uitvoeren van berekeningen: Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi.

# data[].attributes.headline
Nieuwe mogelijkheden van slimmer ChatGPT leiden ook tot zorgen

# data[].attributes.subject
Nieuwe mogelijkheden van slimmer ChatGPT leiden ook tot zorgen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ANP
De chatbot van OpenAI

NOS Nieuws *

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

De geavanceerde tekstgenerator ChatGPT leidde in november vorig jaar tot een hype. Opeens werd duidelijk hoe goed AI (kunstmatige intelligentie) al is. Tot verbazing van de makers zelf, die de chatbot tussen het geplande werk door online hadden gezet. Dat geplande werk is een verbeterde versie die deze week uitkwam: GPT-4.

Het is al langer duidelijk dat AI een van de belangrijkste ontwikkelingen in de techsector is. Zo staat sinds vorige maand opeens de machtige positie van Googles zoekmachine ter discussie, door concurrentie van Microsoft.

Die heeft ChatGPT in zoekmachine Bing geïntegreerd. Ook deze twee techbedrijven zitten niet stil en kwamen deze week met updates. Het laat zien dat de ontwikkelingen op dit gebied razendsnel gaan en de potentie groot is.

Verschillen tussen 3.5 en 4

Er zijn een paar wezenlijke verschillen tussen GPT-4 en zijn voorganger versie 3.5. Allereerst kan de nieuwe versie veel meer woorden aan, waardoor het systeem veel meer kan 'lezen' en veel meer tekst kan produceren.

De NOS stelde GPT-3.5 en GPT-4 allebei drie vragen. Dit waren de antwoorden (vanwege de beperkte lengte is er een maximum aantal woorden meegegeven in de vraag):

De meest in het oog springende vernieuwing is nog niet beschikbaar, maar ligt gevoelig. GPT-4 kan vertellen wat er op een afbeelding staat, en daar vervolgens iets mee doen. Vanwege zorgen omtrent misbruik kan het grote publiek dit nog niet testen, maar de potentie is al wel duidelijk gemaakt.

Tijdens een ruim twintig minuten durende presentatie deze week toonde OpenAI-president Greg Brockman een schets van een website uit een notitieboek. Daar maakte hij vervolgens een foto van en gaf die aan GPT-4 met de opdracht: bouw een website. Dat gebeurde vervolgens ook, inclusief werkende knoppen.

"Voor de buitenwereld lijkt dit magie: je gaat van schets naar site", reageert AI-onderzoeker Judith van Stegeren. Zij deed als promovendus vier jaar onderzoek naar creatieve AI aan de Universiteit Twente.

"Onder de motorkap gaat het van foto naar tekst, die tekst wordt dan weer gelinkt aan een taak om een website mee te programmeren. Het zijn kleine stapjes die ze achter elkaar zetten." Daarnaast wijst ze erop dat er al veel onderzoek is gedaan naar afbeeldingherkenning, en dat dat al vroeg succesvol was.

ChatGPT ontketende dit jaar een zoekmachinestrijd tussen Google en Microsoft. Voor het eerst staat de dominante marktpositie ter discussie. Maar daar blijft het niet bij: de partijen zijn ook al jaren aan elkaar gewaagd als het gaat om kantoor-applicaties. Gmail versus Outlook, Word versus Google Docs.

En net als in februari buitelden de bedrijven ook nu weer over elkaar heen om te laten zien wat ze gebruikers te bieden hebben. Je kunt straks vragen om e-mailconversaties samen te vatten of daar een briefing of presentatie van te maken. Of wat dacht je van een samenvatting van een videomeeting waarbij je later bent aangehaakt.

De schaduwkanten

Deze AI-ontwikkeling kent behalve potentie ook een schaduwkant. Meerdere, zou je zelfs kunnen zeggen. Er kan bijvoorbeeld misbruik worden gemaakt van de tekstgenerator voor het verspreiden van nepnieuws.

En hoe ga je om met een systeem dat ook fouten zal maken? Misschien wel in belangrijke bedrijfsinformatie. Menselijke controle blijft noodzakelijk. Je moet als gebruiker steeds blijven opletten dat het systeem geen dingen opschrijft die niet kloppen. Niet voor niks benadrukt OpenAI dat mens en computer dit samen moeten doen.

Technologie-ethicus Olya Kudina, universitair docent aan de TU Delft, maakt zich daarnaast zorgen over de snelheid waarmee de ontwikkelingen momenteel plaatsvinden. "Mensen moeten nog leren om te gaan met deze technologie. Dit creëert een situatie waarbij er onterecht urgentie ontstaat om dit nú te integreren in je eigen producten, anders ben je te laat."

Het is alsof OpenAI de maatschappij gebruikt als een groot laboratorium.

Olya Kudina, technologie-ethicus

Volgens haar is er sprake van een groot sociaal technisch experiment. "Het is alsof OpenAI de maatschappij gebruikt als een groot laboratorium, waar ze de reacties van mensen kunnen zien en meenemen."

Maar van gas terugnemen is voorlopig geen sprake. Behalve Microsoft en Google zijn ook communicatieplatforms Slack en Discord, betaaldienst Stripe en taal-app Duolingo bezig met het integreren van ChatGPT.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nieuwe mogelijkheden van slimmer ChatGPT leiden ook tot zorgen

# data[].attributes.attachment_link.description
NOS Nieuws * Nando Kasteleijn redacteur Tech Nando Kasteleijn redacteur Tech De geavanceerde tekstgenerator ChatGPT leidde in november vorig jaar tot een hype. Opeens werd duidelijk hoe goed AI (kunstmatige intelligentie) al is. Tot verbazing van de makers zelf, die de chatbot tussen het geplande werk door online hadden gezet.

# data[].attributes.body
Geef je de workshop leven met algoritmes? Dan is het leuk om tegelijkertijd de tentoonstelling What The Future of de tentoonstelling Overal en altijd neer te zetten. Deze tentoonstelling heeft Cubiss en is aan te vragen via Loes Steens of Mirjan Albers

# data[].attributes.attachment_link.description
Algoritmes helpen ons om met behulp van computers sneller informatie te verwerken en ingewikkelde keuzes te maken. De technologie gaat snel, en dat heeft gevaren. Lees en bekijk hier meer.

# data[].attributes.attachment_link.description
Algoritmes helpen ons om met behulp van computers sneller informatie te verwerken en ingewikkelde keuzes te maken. De technologie gaat snel, en dat heeft gevaren. Lees en bekijk hier meer.

# data[].attributes.body
Algemene informatie over ai

Voorbeelden voor de oudere doelgroep

Voorbeelden voor de jongere doelgroep

Presentatie

Data Detox kits

Tentoonstellingen

Documentaires

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
With a growing generation of teens relying on the internet for learning, entertainment and socialising, it's crucial to cultivate their capacity to ask critical questions about how technology impacts their lives, their communities and the planet. But how can educators guide teens to understand and navigate the digital world confidently? "Everywhere, All the Time" is a creative and playful digital literacy intervention, aiming to do just that.

Educators working with young people will find "Everywhere, All the Time" helpful in fostering critical conversations about technology, AI and their impacts. Developed by Tactical Tech's youth initiative What the Future Wants, this learning experience equips educators, librarians and anyone working with youth aged 13-19 with a set of engaging and innovative digital literacy resources and methods that can be used in both formal and informal learning environments.

What's inside "Everywhere, All the Time"
Co-developed with 300 young people and 100 educators worldwide, "Everywhere, All the Time" includes an easy-to-print and install exhibition, activity cards and an extensive educators' guidebook.
These resources assist facilitators in guiding teens to explore crucial topics, including understanding how AI chatbots work and the hidden labour behind technology, recognising the attention-grabbing designs behind popular games, and learning about the physical infrastructures that power the internet, among many other topics.

Host your own "Everywhere, All the Time"

If you are interested in hosting "Everywhere, All the Time", please get in touch with us at youth@tacticaltech.org, and we'll share the resources free of charge.

"Everywhere, All the Time" is available in English and Italian. It will soon be available in Czech, Cypriot Greek, Polish, Romanian, Spanish, Ukrainian and more languages.

Why to host your own "Everywhere, All the Time"

"Everywhere, All the Time"

features creative, playful, and visually engaging posters, interactive activities, and games that encourage intergenerational dialogue.

challenges conventional narratives about technology and the relationship young people build with it.

uses practical examples, simple and familiar language, and engaging visuals, making it an accessible interactive experience that resonates with youth.

serves as a learning platform for meaningful exploration and discussion and a place for inspiration that encourages teens to take action and shape the digital world they want to live in.

By utilising these resources, educators can create a unique space where teens can reflect on their relationship to technology while examining how tech and invisible systems like algorithms shape their lives and relationships.

Teens can also increase their confidence by actively adopting better digital privacy and well-being habits.

# data[].attributes.attachment_link.title
Everywhere, All the Time: a playful exhibition for teens about AI

# data[].attributes.attachment_link.description
"Everywhere, All the Time" is a creative and playful digital literacy intervention for youth. Developed by Tactical Tech's youth initiative What the Future Wants, this learning experience equips educators, librarians and anyone working with youth aged 13-19 with a set of engaging and innovative digital literacy resources and methods that can be used in both formal and informal learning environments.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met deepfaketechnologie kan je video's, foto's, spraakberichten en teksten maken die echt lijken, maar dat niet zijn. Hoe dat werkt lees je hier.

# data[].attributes.attachment_link.title
Duitse fotograaf wijst prijs af voor AI “Photo”

# data[].attributes.attachment_link.description
Boris Eldagsen stuurde een door AI gemaakte foto naar de Sony World Photography Awards om ‘een brutale aap’ te zijn, maar hij dacht niet dat hij echt zou winnen.

# data[].attributes.headline
Wie bepaalt wat ik zie op mijn tijdlijn?

# data[].attributes.subject
Wie bepaalt wat ik zie op mijn tijdlijn?

# data[].attributes.attachment_link.title
Wie bepaalt wat ik zie op mijn tijdlijn?

# data[].attributes.attachment_link.description
Op sociale media heeft iedereen zijn eigen unieke tijdlijn. Niemand ziet precies dezelfde berichten als jij. Een ingewikkeld algoritme zorgt ervoor dat je in je eigen filterbubbel zit. Hoe werkt dat?

# data[].attributes.headline
AI-generated Drake and The Weeknd liedje

# data[].attributes.subject
AI-generated Drake and The Weeknd liedje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A song that uses Artificial Intelligence to clone the voices of Drake and The Weeknd has gone viral on social media.

Called Heart On My Sleeve, the track simulates the two stars trading verses about pop star and actress Selena Gomez, who previously dated The Weeknd.

The creator, known as @ghostwriter, claims the song was created by software trained on the musician's voices.

"This is just the beginning," they wrote under the song's YouTube video.

"We really are in a new era," responded one listener in the comments. "Can't even tell what's legit or fake anymore."

"This is the 1st example of AI-generated music that really wowed me," added Mckay Wrigley, an AI developer, on Twitter.

Since it was posted on Friday, the song has been viewed more than 8.5 million times on TikTok. The full version has also been played 254,000 times on Spotify.

It opens with a repetitive piano figure that transitions into a booming bass beat, as the AI Drake raps: " I came in with my ex like Selena to flex/ Bumpin' Justin Bieber the fever ain't left."

The fake Weeknd responds with a verse where he "alleges" Gomez cheated on him before their break-up in 2017.

The track even includes a call-out to producer Metro Boomin', who has worked with artists such as 21 Savage, Future, Nicki Minaj and Kanye West.

It's not perfect. The song has the scratchy, low quality vibe of a bootlegged demo; and the vocals are sometimes slurred and glitchy - likely to be artefacts of the AI process.

Neither artist has responded to the song yet, but Drake recently expressed displeasure at his voice being cloned.

"This is the final straw AI," he posted on Instagram, after stumbling across a fan-made video in which he appeared to be rapping the Ice Spice track Munch (Feeling U).

Drake's complaint came after Universal Music Group wrote to streaming services including Spotify and Apple Music, asking them to prevent artificial intelligence companies from accessing their libraries.

It is thought companies have been using the music to "train" their software.

"We will not hesitate to take steps to protect our rights and those of our artists," UMG warned in the email, first obtained by the Financial Times.

Several websites already offer fans the ability to create new songs using soundalike voices of pop's biggest stars.

French DJ David Guetta recently used a site called uberduck.ai to mimic the voice of Eminem and add it to one of his instrumentals.

"I'm sure the future of music is in AI," he told the BBC.

However, he said the technology could only be useful "as a tool" - like the drum machine and the sampler before it.

"Nothing is going to replace taste," he said. "What defines an artist is, you have a certain taste, you have a certain type of emotion you want to express, and you're going to use all the modern instruments to do that."

Other faked tracks that have gone viral recently include a "deepfake" of Rihanna singing Beyoncé's Cuff It; and a cloned Kanye West singing the acoustic ballad Hey There, Delilah.

The rapid rise of the technology has rattled the music industry. Heart On My Sleeve, for example, does not infringe copyright, as it appears to be an entirely original composition.

The author has also made it explicit that Drake and The Weeknd were not involved in the making of the song, which should (in theory) protect them from a "passing off" claim, where they profit from misleading the audience into believing it is genuine.

In response, a broad coalition of musicians and artists have launched a "Human Artistry Campaign", whose aim is to ensure artificial intelligence will not "erode" human creativity.

Backed by the Recording Industry Association of America, the Association for Independent Music and the BPI - which organises the Brits - the group has outlined seven principles advocating AI best practices, and stressed that copyright protection should only be afforded to music created by humans.

"There is so much potential with AI but it also presents risks to our creative community," said Recording Academy CEO Harvey Mason Jr, launching the initiative.

"It's crucial that we get this right early on so we don't risk losing the artistic magic that only humans can create."

# data[].attributes.attachment_link.title
AI-generated Drake and The Weeknd song goes viral

# data[].attributes.attachment_link.description
A song that uses Artificial Intelligence to clone the voices of Drake and The Weeknd has gone viral on social media. Called Heart On My Sleeve, the track simulates the two stars trading verses about pop star and actress Selena Gomez, who previously dated The Weeknd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wordt het algoritme beter dan de mens?

Je denkt er misschien niet bij na, maar veel dingen in het dagelijks leven worden bepaald door een algoritme: wat jij ziet op Facebook, je zoekresultaten in Google, welke aanbevelingen je krijgt in Spotify, maar ook de volgorde van de lijst met contacten in je telefoon. Die algoritmes worden steeds slimmer, en sommige zijn al sneller en slimmer dan de mens. Maar kunnen algoritmes ook net zo goed onderhandelen als mensen, of muziekstukken componeren? En welke gevaren kleven er aan het gebruik van algoritmes?

Wat is een algoritme?

Daarmee bedenkt Al-Khwarizmi het algoritme: heel simpel gezegd een rekenmethode of recept bestaande uit een aantal instructies. Pas driehonderd jaar later wordt zijn boek in Spanje, in die tijd een uithoek van het Arabische rijk, vertaald in het Latijn. Het tientallig positiestelsel krijgt zo meer bekendheid in West-Europa, waar op dat moment het Romeinse cijferstelsel wordt gebruikt. In de vertaling naar het Latijn wordt zijn naam 'verlatijnst' naar 'algorismi', en vormt zo de inspiratie voor het woord dat wij nu nog steeds gebruiken.

Maar wat is een algoritme nou precies? Heel simpel gezegd: een eindige reeks instructies met een vaststaande volgorde, die de oplossing van een bepaald probleem beschrijft. Dat kan dus van alles zijn: een recept voor appeltaart, een manier om een rubiks kubus op te lossen of een routebeschrijving om op de snelst mogelijke manier van A naar B te komen.

Wie bedacht het algoritme?

Wie aan algoritmes denkt, denkt waarschijnlijk niet aan het recept voor appeltaart. De bekendste en meest invloedrijke voorbeelden van algoritmes zijn onlosmakelijk verbonden met computers. De uitvinding van de computer liet na de omschrijving van het algoritme door Al-Khwarizmi nog wel een paar eeuwen op zich wachten.

In 1833 is het Charles Babbage die als eerste een mechanische programmeerbare computer bedenkt. De Britse wiskundige Ada Lovelace ziet de potentie van de uitvinding. Hoewel het idee van Babbage nooit heeft geleid tot een fysieke computer, bedacht zij een manier om op die computer - mocht die er wel komen - een wiskundige reeks te maken. Tot op heden wordt Ada Lovelace daarom gezien als de eerste programmeur en een visionair op het gebied van waar computers ooit toe in staat zouden kunnen zijn.

Wat zijn de mogelijkheden van algoritmes?

Inmiddels zijn algoritmes meer dan een slimmigheid om een wiskundige reeks te fabriceren. Meer en meer nemen ze menselijk handelen over. Zonder dat je het misschien door hebt, maken al deze algoritmes ons leven op ontelbare manieren makkelijker.

Dankzij de computer is het mogelijk om ontzettend lange algoritmes in erg korte tijd uit te voeren. En dankzij die lange algoritmes krijg je zoekresultaten in Google die alleen voor jou relevant zijn, zie je op buienradar wanneer het gaat regenen, kun je via een thuisbezorgd eten bestellen van restaurants uit de buurt en krijg je via dating-apps als Happn en Tinder mensen te zien die dicht bij je wonen. En net als Enigma al 'offline' deed, helpen algoritmes ons tegenwoordig ook met de codering van berichten. Denk aan chat-apps die berichten gecodeerd versturen en weer gedecodeerd aan de ontvanger laten zien. Of online communicatie tussen geheime diensten.

En zijn deze toepassingen je niet indrukwekkend genoeg, dan kun je ook zelf met algoritmes aan de slag. Tegenwoordig kun je je lampen aansluiten op een slimme schakelaar die, je raadt het al, ook een algoritme gebruikt. Er is zelfs een app die je zelf algoritmes laat instellen, zodat je bijvoorbeeld elke dag om 7:00 uur het weerbericht op je telefoon krijgt, of er automatisch een spreadsheet wordt bijgehouden van de liedjes die jij online hebt geluisterd. Je kunt er zelfs mee uitrekenen hoeveel je voor je droomhuis moet bieden om de grootste kans te hebben dat het straks van jou is. Kortom: dankzij algoritmes zijn de mogelijkheden eindeloos.

Heb je je droomhuis op het oog, maar weet je niet precies hoeveel je moet bieden? Een Nederlandse wiskundige had hetzelfde probleem, en bedacht de oplossing: een simpele formule. Daarmee kun je precies de ideale hoogte van je bod uitrekenen. Zonde om zo'n mooi stukje gereedschap voor jezelf te houden, dacht wiskundige Tim Baarslag van het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI). Hij sloeg de handen ineen met het wetenschapsprogramma Focus, en dat leverde Tims huizenbiedalgoritme op.

Je kunt hiermee dus niet alleen het juiste bod uitrekenen voor je droomhuis, maar ook voor een huis waarover je nog een beetje twijfelt. Of wat misschien wel perfect is, maar niet op de ideale plek staat. Gewoon het 'droomhuis-schuifje' een stukje naar links of rechts verplaatsen. Probeer het hier zelf uit!

Wat zijn de gevaren van het gebruik van algoritmes?

Het gebruik van algoritmes brengt ook risico's met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan het algoritme van Facebook en Google. Die zijn er vooral op gericht jou te laten zien wat je hoogstwaarschijnlijk interessant vindt. Het grote risico is dat je alleen nog maar dingen ziet die je leuk vindt, of je eigen denkbeelden bevestigen. Een algoritme kan in dit geval een bedreiging zijn omdat het een filterbubbel vormt, wat je ervan kan weerhouden kritisch na te denken over je eigen mening.

Andere algoritmes brengen minder duidelijke maar minstens zo belangrijke risico's met zich mee. Bij zelfrijdende auto's moet bijvoorbeeld over alle mogelijke scenario's worden nagedacht. Dat brengt veel ethische dilemma's met zich mee: Wat moet de auto bijvoorbeeld doen als een ongeluk onvermijdelijk is? Kiest het algoritme dan de weg van de minste slachtoffers? Of kiest het voor de inzittende, ook als dat er maar één is ten koste van vijf voetgangers? Streven naar het kleinst mogelijke aantal slachtoffers lijkt het meest logische antwoord, maar uit onderzoek blijkt dat mensen liever niet in zo'n auto rijden.

En dan zijn er ook nog de algoritmes die bijvoorbeeld bepalen welk kind op welke middelbare school wordt geplaatst. De keuzes die aan de hand daarvan worden gemaakt pakken voor de meeste kinderen goed uit, maar vaak zijn er ook een paar leerlingen die buiten de boot vallen.

Weten algoritmes het altijd beter dan de mens?

Met het antwoord op de vorige vraag zou je denken dat het antwoord op deze vraag wel nee moet zijn. Maar volgens experts duurt het niet lang meer voordat algoritmes inderdaad slimmer zijn dan de mens. Dit zou je zelfs al kunnen zeggen over AlphaGo en zijn opvolger AlphaGo Zero: deze zelflerende algoritmes zijn ontzettend goed in het spelen van het populaire Japanse spelletje 'Go'. Zo lukte het AlphaGo om een mens te verslaan, iets wat ontzettend moeilijk is door de hoeveelheid mogelijkheden die er zijn voor elke zet. En AlphaGo Zero slaagde er zelfs in om AlphaGo in honderd achtereenvolgende potjes te verslaan.

In het kort

Een algoritme is een eindige reeks instructies met een vaststaande volgorde, die de oplossing van een bepaald probleem beschrijft. Dat kan van alles zijn: van een recept voor appeltaart tot een routebeschrijving om op de snelst mogelijke manier van A naar B te komen.

De bedenker van het algoritme is de Perzische wiskundige en astronoom Mohammad ibn Musa Al-Khwarizmi. Eeuwen later speelden Ada Lovelace, Charles Babbage en Alan Turing een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van algoritmes en computers.

Meer en meer nemen algoritmes het menselijk handelen over. Zonder dat je het misschien door hebt, maken ze ons leven op ontelbare manieren makkelijker. Denk bijvoorbeeld aan zoekmachines, dating-apps en slimme elektronica.

Aan het gebruik van algoritmes zitten ook risico's aan vast. De algoritmes van Facebook en Google zijn er bijvoorbeeld vooral op gericht jou te laten zien wat je waarschijnlijk interessant vindt. Het risico daarvan is dat je alleen nog maar dingen ziet die je eigen denkbeelden bevestigen.

In veel opzichten zijn algoritmes al slimmer dan de mens. Maar kunnen ze ook bijvoorbeeld creatief zijn, of emoties herkennen? Volgens sommige experts kunnen algoritmes ook die dingen leren, ook al kunnen ze de mens daar nu nog niet in overtreffen.

En je weet het!

Anderen het laten weten?

Door Anique Gijsberts

Gastredacteur

Ook interessant

om te weten

# data[].attributes.attachment_link.description
Wordt het algoritme beter dan de mens? Je denkt er misschien niet bij na, maar veel dingen in het dagelijks leven worden bepaald door een algoritme: wat jij ziet op Facebook, je zoekresultaten in Google, welke aanbevelingen je krijgt in Spotify, maar ook de volgorde van de lijst met contacten in je telefoon.

# data[].attributes.attachment_link.title
The Social Dilemma | Netflix Official Site

# data[].attributes.attachment_link.description
Can't stop looking at your phone? You're not alone. The obsessive appeal of social networking isn't a bug - it's a feature. Watch trailers & learn more.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
What the Future Wants is a youth initiative from Tactical Tech that aims to put young people in the driving seat of their digital futures through education, co-creation and capacity building.

Young people grow up in an environment that is increasingly driven by and dependent upon digital technologies. Their social, learning and play spaces are being encroached upon by ubiquitous technologies so that the divide between public and private, online and offline is being eroded. At a time of crucial development this leaves them exposed to a unique set of challenges, such as tech habit and addiction, information pollution, algorithms and discrimination and data surveillance.

What the Future Wants seeks to define and address these challenges alongside young people and those that support them. Through research, educational curricula and creative interventions, we will work towards increasing the data literacy of the next generation so that they can think critically and proactively about the digital environment they want to live in now and in the future.

Visit the online exhibition

Currently available in Albanian, Czech, Dutch, English, French, Georgian, German, Hindi, Italian, Macedonian, Portuguese, Romanian, Slovenian, Spanish and Swedish. More languages coming soon.

Data Detox x Youth

Data Detox x Youth is an activity book to help young people take control of their tech. This interactive toolkit encourages young people to think about different aspects of their digital lives, from their social media profiles to their passwords, with simple activities for reflection and play. The activity book includes sections on digital privacy, digital security, digital wellbeing and misinformation.

# data[].attributes.attachment_link.description
The Glass Room's collaboration with Tactical Tech's youth project. The Misinformation Edition presents Data Detox Kit x Youth. In 2021 and 2022, Glass Room collaborates with What the Future Wants to deliver a Community Edition for young people around the world.

# data[].attributes.headline
Kunsttentoonstelling van kunst gemaakt door ai

# data[].attributes.subject
Kunsttentoonstelling van kunst gemaakt door ai

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Amsterdam heeft een primeur: de allereerste AI-galerie ter wereld, met werken die zijn gemaakt door algoritmes. De vraag is, hoe kan technologie de kunstwereld veranderen? Een taxateur vertelt of ze het ook echt kunst kan noemen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een schilderij gemaakt met AI, is dat kunst?

# data[].attributes.attachment_link.description
Amsterdam heeft een primeur: de allereerste AI-galerie ter wereld, met werken die zijn gemaakt door algoritmes. De vraag is, hoe kan technologie de kunstwereld veranderen? Een taxateur vertelt of ze het ook echt kunst kan noemen.

# data[].attributes.headline
Hoe werken chatbots, zoals ChatGPT en Siri?

# data[].attributes.subject
Hoe werken chatbots, zoals ChatGPT en Siri?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe werken chatbots, zoals ChatGPT en Siri?

# data[].attributes.attachment_link.description
Chatbots zijn geprogrammeerd om gesprekken na te bootsen en taken uit te voeren via chat of spraakinteractie die echt lijken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Generator van valse portretten

Mensen hebben de neiging niet na te denken over het effect dat neurale netwerken hebben op ons leven, omdat we meestal het resultaat van zijn werk zien en niet het "gezicht" van een neuraal netwerk. Misschien is dat de reden waarom de generator van nepfoto ' s werd het belangrijkste onderwerp van discussie voor enkele weken in de media gewijd aan technologie aan het einde van 2020. Niet iedereen kon raden dat AI in een paar seconden een Realistisch gezicht van een niet-bestaande persoon kon genereren. Nepportretten zien er realistisch uit en het is beangstigend. Als AI gezichten voor zichzelf kan creëren en kan sms ' en als echte mensen, wat gaat er dan gebeuren?

Generator van valse gezichten van niet-bestaande mensen

We hebben het over de website thispersondoesnotexist.com ("deze persoon bestaat niet dot com") en gaan vertellen van de geschiedenis en toepassingsgebieden. De manier waarop de generator werkt zal verder worden uitgelegd.

De AI face generator wordt aangedreven door StyleGAN, een neuraal netwerk van Nvidia ontwikkeld in 2018. GAN bestaat uit 2 concurrerende neurale netwerken, een genereert iets, en de tweede probeert te vinden of de resultaten zijn echt of gegenereerd door de eerste. De Training eindigt wanneer het eerste neurale netwerk de tweede voortdurend begint te misleiden.

Een interessant punt is dat het maken van foto ' s van niet-bestaande mensen een bijproduct was: het belangrijkste doel was om de AI te trainen om valse gezichten en gezichten in het algemeen te herkennen. Het bedrijf had dit nodig om de prestaties van zijn videokaarten te verbeteren door automatisch gezichten te herkennen en andere rendering-algoritmen op hen toe te passen. Echter, sinds

de StyleGAN code is openbaar beschikbaar, een ingenieur bij Uber was in staat om het te nemen en het creëren van een willekeurige gezicht generator die het internet wiegde.

Over de generator

Voor de gebruiker werkt alles heel eenvoudig. Zodra u op de website random gezicht wordt gegenereerd. Je kunt de foto downloaden als je wilt. Vernieuw de pagina als je de persoon die je ziet niet leuk vindt. Als je hetzelfde gezicht ziet, wacht dan een paar seconden en vernieuw de pagina opnieuw. De website toont de resultaten van het werk van de generator (die elke 2-3 seconden worden bijgewerkt) niet de generator zelf.

Hoe een afbeelding van een neppersoon te herkennen

Het is bijna onmogelijk om een afbeelding van een nep-persoon te herkennen. AI is zo ontwikkeld dat 90% van de vervalsingen niet worden herkend door een gewoon persoon en 50% niet worden herkend door een ervaren fotograaf. Er zijn geen diensten voor erkenning. Af en toe maakt een neuraal netwerk fouten, waardoor artefacten verschijnen: een verkeerd gebogen patroon, een vreemde haarkleur, enzovoort.

Het enige wat je hoeft te doen is een kijkje nemen: de visuele verwerkingssystemen van de mens zijn veel sterker dan die van computers, dus het is mogelijk om vervalsing te herkennen door detectie.

Jevin West en Carl Bergstrom creëerden een website genaamd "Which Face Is Real", die is gericht op het leren van mensen om meer analytisch te zijn van potentieel valse portretten. Voordat u suggesties doet dat een persoon in een foto bestaat, zijn er verschillende dingen die moeten worden overwogen.

Een van de meest voorkomende is symmetrische kwesties, in het bijzonder brillen en oorbellen.

Dezelfde ongelijke problemen met tanden zijn ook heel gebruikelijk. Zoek naar vreemde kenmerken zoals pixels en herhaalde snijtanden. Nep haar, in het algemeen, kan lijken met wat gloed rond het of kijken te recht en gestreept, opnieuw, met zichtbare asymmetrie.

Studie achtergrond zorgvuldig. Als het nep is, kan het ongewone vervormingen in vormen en lijnen bevatten, of hebben een gescheurd uiterlijk in het algemeen. Doorbloeding vindt plaats in felle kleuren die zich onderscheiden van de achtergrond op het hoofd van een nep-persoon.

Een ander onderscheidend kenmerk van de NVIDIA " stylegan algoritme "is glanzend"water vlekken".

# data[].attributes.attachment_link.title
ThisPersonDoesNotExist-willekeurige AI gegenereerde foto ' s van nep-personen

# data[].attributes.attachment_link.description
Mensen hebben de neiging niet na te denken over het effect dat neurale netwerken hebben op ons leven, omdat we meestal het resultaat van zijn werk zien en niet het "gezicht" van een neuraal netwerk.

# data[].attributes.attachment_link.title
ChatGPT, deze 3 dingen moet je weten om met AI om te kunnen gaan

# data[].attributes.attachment_link.description
Is het jouw taak om burgers (jong en oud) digitaal vaardiger te maken, zodat zij zich staande weten te houden in de huidige (digitale) samenleving? Lees dan vooral verder. Adviseur Digitale geletterdheid Marloes Manshanden legt precies uit met welke thema

# data[].attributes.headline
Ben jij straks werkloos door AI? AI ontleedt.

# data[].attributes.subject
Ben jij straks werkloos door AI? AI ontleedt.

# data[].attributes.headline
En jij maar denken dat AI zonder mensen kan

# data[].attributes.subject
En jij maar denken dat AI zonder mensen kan

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
We zitten middenin een AI-revolutie. Er gaat geen dag voorbij zonder nieuwe spectaculaire toepassing van kunstmatige intelligentie. Vaak gaat het over de voor- en nadelen, zelden over de mensen er achter. Dennis legt je uit waarom AI niet zonder jou kan.

# data[].attributes.attachment_link.title
En jij maar denken dat AI zonder mensen kan

# data[].attributes.attachment_link.description
We zitten middenin een AI-revolutie. Er gaat geen dag voorbij zonder nieuwe spectaculaire toepassing van kunstmatige intelligentie. Vaak gaat het over de voor- en nadelen, zelden over de mensen er achter. Dennis legt je uit waarom AI niet zonder jou kan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AFP
ChatGPT van OpenAI

NOS Nieuws *

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

Lopen we het risico dat AI, kunstmatige intelligentie, straks de mensheid vernietigt, of is dat echt overdreven? Hoewel de ontwikkelingen van AI al jaren gaande zijn, heeft de enorme versnelling een debat aangewakkerd onder wetenschappers over hoe de toekomst eruitziet.

De NOS sprak vier AI-deskundigen, die bij elkaar tientallen jaren aan kennis op dit gebied hebben. Allemaal vinden ze dat er snel regelgeving moet komen. Het feit dat het Europees Parlement daarin deze week een stap zette, vinden ze belangrijk. Ze zich allemaal zorgen over wat er nu gebeurt, al verschillen ze wel van mening over wat de meeste aandacht verdient.

AI is een parapluterm voor allerlei soorten taken die computers uitvoeren, waar normaal gesproken menselijke intelligentie voor nodig is. Het is goed in het herkennen van patronen en het analyseren van situaties. De toepassingen lopen enorm uiteen: van aanbevelingen op je streaming-account, het besturen van zelfrijdende auto's of oplossingen te bedenken voor het tegengaan van klimaatverandering.

De Amerikaanse president Biden drukte de bazen van belangrijkste AI-bedrijven vorige week op het hart dat de technologie een "enorm potentieel" heeft, maar ook een "enorm gevaar".

"Er zijn nu maar negen landen die kernwapens hebben", zegt Wim Nuijten, wetenschappelijk directeur bij het AI-instituut EAISI van de TU Eindhoven. "Het is nu tijd om te kijken naar soortgelijke maatregelen voor AI."

Van de experts die de NOS sprak, maakt hij zich het meeste zorgen over de gevolgen op lange termijn. "Mijn grootste zorg is dat AI ongelooflijk heftige dingen kan doen."

Zonder een 'moreel kompas' zou AI op termijn zelfs het leven op aarde kunnen uitroeien, stelt Nuijten. "Dat geloof ik echt." De hypothese is daarbij dat AI op dat moment intelligenter en machtiger is dan de mensheid en een besluit neemt dat bedoeld of onbedoeld het leven op aarde beëindigt.

De toekomst waarin andere intelligentie dan de mens het voor het zeggen krijgt, is nog heel ver weg.

Jelle Zuidema, hoofddocent explainable AI (UvA)

De andere experts nuanceren deze zorgen behoorlijk. Het laat zien dat de wetenschap volop in de discussie is. Jelle Zuidema, universitair hoofddocent explainable AI aan de UvA, denkt dat het alarmisme dat nu klinkt niet terecht is. "Tuurlijk zijn we een stapje verder. Maar de toekomst waarin andere intelligentie dan de mens het voor het zeggen krijgt, is nog echt heel erg ver weg."

Hij is in het gezelschap van Virginia Dignum, als hoogleraar responsible AI verbonden aan de Zweedse Umeå Universitet, en Maarten de Rijke, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan de UvA. Zij waarschuwen alle drie vooral voor wat er nú gaande is.

"Het is erg makkelijk geworden om toepassingen boven op de AI-systemen te bouwen", zegt Dignum. "Daar heb ik de meeste zorgen over. We laten mensen toch ook niet zonder rijbewijs in een auto rijden?"

Rol techgiganten

Ook klinkt er flinke kritiek op de snelheid waarmee alles wordt uitgerold, ook door de techgiganten. Zo is er een strijd gaande tussen met name Google en Microsoft om zo snel mogelijk nieuwe AI-toepassingen te presenteren.

Het is toch te zot dat we dit soort technologische ontwikkelingen overlaten aan een handjevol techbedrijven.

Maarten de Rijke, hoogleraar kunstmatige intelligentie (UvA)

"We zijn beland in een wereld waar die technologie wordt ontwikkeld met de maatschappij als onderzoekslab", zegt De Rijke. "Het is toch te zot dat we dit soort technologische ontwikkelingen alleen maar overlaten aan een handjevol techbedrijven." Bovendien, zegt hoofddocent Zuidema, is het nog helemaal niet duidelijk wat er mis kan gaan met de technologie.

Tegelijkertijd is óók duidelijk dat AI heel veel kansen gaat bieden en hoe dan ook tot veranderingen gaat leiden in de samenleving. Zuidema zegt ook enthousiast te zijn. "Het is een grote sprong voorwaarts. Het is een combinatie van bewondering en kritiek."

Ondanks zijn doemscenario's ziet ook grote voordelen van met name generatieve AI, die op basis van vragen zelf teksten of bijvoorbeeld afbeeldingen kan genereren. Hij denkt dan aan nieuwe manieren om kanker of alzheimer tegen te gaan of om gewassen te verbouwen.

# data[].attributes.attachment_link.title
'AI-race' leidt tot zorgen bij experts, die ook in het duister tasten

# data[].attributes.attachment_link.description
Experts zijn bezorgd over de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI). Zij vinden de regulering waar in Europa drukt aan wordt gewerkt een belangrijke stap.

# data[].attributes.headline
Kunstmatige intelligentie: goed of fout?

# data[].attributes.subject
Kunstmatige intelligentie: goed of fout?

# data[].attributes.attachment_link.title
Kunstmatige intelligentie: goed of fout? gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
U bent oud en hulpbehoevend en een robot helpt u bij uw dagelijkse behoeften: als het aan de ontwikkelaars van kunstmatige intelligentie ligt, is dit de toekomst. Is KI een gevaar of juist een kans?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ANP
Het Europees Parlement in het Franse Straatsburg

NOS Nieuws *

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

Nando Kasteleijn

redacteur Tech

ChatGPT verraste niet alleen grote techbedrijven, maar ook beleidsmakers. In Europa wordt al ruim twee jaar gewerkt aan wetgeving omtrent AI (kunstmatige intelligentie), maar er was geen rekening gehouden met de snelle ontwikkelingen, bijvoorbeeld dat er zoiets zou kunnen zijn als generatieve AI, een systeem dat zelf tekst of beelden creëert.

Omdat die technologie nu al - en de komende jaren helemaal - een grote impact kan hebben op de samenleving, heeft het Europees Parlement nu een begin gemaakt om dat te veranderen. De twee commissies die de wet behandelden, hebben ingestemd met een aangepaste versie van het voorstel dat wél ook over ChatGPT gaat. Daarbij is het heel bijzonder dat dit gebeurt terwijl generatieve AI zich volop aan het ontwikkelen is. Vijf vragen over deze wet.

Wat is het doel van de wet?

De AI Act (Wet op Kunstmatige Intelligentie) is heel breed ingestoken. Het overkoepelende idee is om AI-systemen onder te verdelen in risicogroepen. Zie het als een piramide: bovenin zitten systemen die zo'n groot risico met zich meedragen dat ze verboden worden. Een groter deel van de wet gaat over AI-systemen die worden bestempeld als 'hoog risico'.

Daarnaast wordt er gewerkt met een keurmerk. Net zoals dat gebeurt met medicijnen en chemicaliën betekent dit dat 'hoog risico'-AI-systemen alleen toegelaten worden op de Europese markt als ze aan bepaalde zaken voldoen. Omdat de ontwikkelingen snel gaan, is er in de wet flexibiliteit ingebouwd zodat er zaken later aangepast of toegevoegd kunnen worden.

Welke dingen worden er straks verboden?

In het voorstel van de Europese Commissie wordt een aantal AI-systemen bij voorbaat al verboden. Het gaat bijvoorbeeld om systemen die het gedrag van mensen beoordelen en het gebruik van realtime biometrische identificatie, denk aan gezichtsherkenning door opsporingsdiensten, zoals bij het zoeken van een verdachte.

Het parlement wil verder gaan en bijvoorbeeld ook emotieherkenning door politie, aan de grens en op het werk en in het onderwijs verbieden. Een andere belangrijke maatregel is het verbieden van criminaliteits- en fraudevoorspellingen op basis van profilering (denk aan wat er gebeurde bij de toeslagenaffaire).

Wat is 'hoog risico'?

Kort samengevat gaat het om toepassingen die impact kunnen hebben op de rechten die je als mens hebt, maar ook op gezondheid. Dat omvat dus ontzettend veel. Het gaat om systemen die de politie kan gebruiken bij het opsporen van verdachten, die cv's van sollicitanten kunnen scannen of helpen bij de beveiliging van een kernreactor of watervoorzieningen.

Al dat soort systemen worden onderwerpen aan strenge eisen. Ze mogen bijvoorbeeld niet discrimineren, ze moeten transparant zijn over wat er gebeurt en toezichthouders moeten kunnen zien wat er onder de motorkap plaatsvindt. Een risicoanalyse wordt verplicht.

Welke plek krijgt ChatGPT?

Er komt in de wetgeving een aparte plek voor wat foundation models worden genoemd. Zie het als het fundament waarop bijvoorbeeld ChatGPT, maar ook beeldgenerator Midjourney is gebaseerd. Hier overeenstemming over bereiken was nog een hele klus, zegt GroenLinks-Europarlementariër Kim van Sparrentak, een van de onderhandelaren. Ze spreekt van "een gevecht" om sterke verplichtingen voor dit soort toepassingen te krijgen.

De uitkomst, een compromis, is dat de regels bijna net zo streng worden als voor toepassingen die onder 'hoog risico' vallen. De reden dat bijvoorbeeld ChatGPT niet standaard hieronder valt, is omdat niet elk systeem dat tekst of een afbeelding genereert automatisch ook extra risico met zich meebrengt, legt Van Sparrentak uit. Wel zegt ze dat het makkelijker was geweest als dit wel was gebeurd; ze noemt de regels nu "iets vrijblijvender".

Opvallend genoeg kan ze nog niet zeggen wat de wet specifiek zal betekenen voor OpenAI's ChatGPT. "Het bedrijf is totaal niet transparant, we weten niet wat ze doen." Ze wijst erop dat er vanaf volgend jaar wel al een transparantieverplichting komt voor de techbedrijven.

Hoe zeker is dit allemaal?

Het simpele antwoord: dat is het nog niet. Dit is de eerste stap in een proces dat de komende maanden verdergaat. Maar wel een belangrijk moment, omdat voor het eerst in de wetgeving wordt ingegaan op de modellen waarop generatieve AI is gebaseerd.

Volgende maand volgt een plenaire stemming in het Europees Parlement. Daarna beginnen de onderhandelingen met de Raad van de Europese Unie, waarin alle lidstaten zijn vertegenwoordigd. De verwachting is dat de wet begin volgend jaar af is. De implementatie duurt dan nog twee jaar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Europese regels voor AI stap dichterbij, dit zijn de plannen

# data[].attributes.attachment_link.description
De komst van de AI Act is vandaag een stuk dichterbij gekomen met een stemming in het Europees Parlement. De wetgeving gaat ook ChatGPT reguleren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Welmoed en de sexfakes gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
Welmoed Sijtsma duikt in het thema deepnude; een vorm van deepfake in de porno-industrie. Welmoed kwam erachter dat er een nep-pornofilm van haar in omloop is, die griezelig echt lijkt. In een persoonlijke zoektocht worden verschillende kanten van dit onderwerp belicht. Wat zijn deepnudes precies?