# data[].attributes.body
รายวิชา: สังคมศึกษา
ชั้น: มัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้: สถาบันทางสังคม
เรื่อง: ความหมายและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม
เวลา: 1 คาบ (50 นาที)

# data[].attributes.headline
1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

# data[].attributes.subject
1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

# data[].attributes.body
มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข

ตัวชี้วัด ม.2/3 วิเคราะห์บทบาท ความสำคัญ และความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม

# data[].attributes.headline
2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

# data[].attributes.subject
2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

# data[].attributes.body
สถาบันทางสังคมเป็นแบบแผนพฤติกรรมที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานของสังคม สถาบันทางสังคมแต่ละสถาบันต่างมีความสัมพันธ์และเชื่อมโยงกัน ทำให้สังคมดำรงอยู่ได้อย่างสงบสุขและมีความเป็นระเบียบเรียบร้อย

# data[].attributes.headline
3. จุดประสงค์การเรียนรู้

# data[].attributes.subject
3. จุดประสงค์การเรียนรู้

# data[].attributes.body
ด้านความรู้ (K)

อธิบายความหมายของสถาบันทางสังคมได้อย่างถูกต้อง

วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมต่างๆ ได้อย่างมีเหตุผล

ด้านทักษะกระบวนการ (P)

สืบค้นข้อมูลและนำเสนอความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมได้อย่างเป็นระบบ

ทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้อย่างสร้างสรรค์

ด้านคุณลักษณะ (A)

เห็นความสำคัญของสถาบันทางสังคมที่มีต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์

มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเองในฐานะสมาชิกของสถาบันทางสังคม

# data[].attributes.headline
4. สาระการเรียนรู้

# data[].attributes.subject
4. สาระการเรียนรู้

# data[].attributes.body
ความหมายและลักษณะของสถาบันทางสังคม

ประเภทของสถาบันทางสังคม (สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา สถาบันศาสนา สถาบันเศรษฐกิจ และสถาบันการเมืองการปกครอง)

ความสัมพันธ์และการเชื่อมโยงระหว่างสถาบันทางสังคม

ความสำคัญของสถาบันทางสังคมต่อการดำรงอยู่ของสังคม

# data[].attributes.headline
5. สมรรถนะสำคัญ

# data[].attributes.subject
5. สมรรถนะสำคัญ

# data[].attributes.body
ความสามารถในการสื่อสาร

ความสามารถในการคิด (วิเคราะห์ สังเคราะห์)

ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

ความสามารถในการแก้ปัญหา

ความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่น

# data[].attributes.headline
6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

# data[].attributes.subject
6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

# data[].attributes.body
มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

มุ่งมั่นในการทำงาน

มีจิตสาธารณะ

# data[].attributes.headline
7. กระบวนการจัดการเรียนรู้

# data[].attributes.subject
7. กระบวนการจัดการเรียนรู้

# data[].attributes.body
ขั้นนำ (10 นาที)

1. ครูเปิดคลิปวิดีโอสั้นๆ (2-3 นาที) เกี่ยวกับสถาบันทางสังคมในชีวิตประจำวันของเยาวชนไทย โดยใช้แอพพลิเคชั่น YouTube ผ่านโปรเจคเตอร์หรือสมาร์ททีวี

2. ครูใช้คำถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนด้วยการใช้แอพพลิเคชั่น Mentimeter ให้นักเรียนตอบคำถามผ่านโทรศัพท์มือถือหรือแท็บเล็ต โดยมีคำถามดังนี้

"นักเรียนคิดว่าในชีวิตประจำวัน นักเรียนเกี่ยวข้องกับสถาบันทางสังคมใดบ้าง?"

"สถาบันทางสังคมมีความสำคัญต่อชีวิตของนักเรียนอย่างไร?"

3. ครูนำเสนอผลการตอบของนักเรียนทั้งชั้นบนหน้าจอและชวนนักเรียนสังเกตคำตอบที่ซ้ำกันหรือคล้ายคลึงกัน เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน

4. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ

ขั้นสอน (30 นาที)

1. ครูอธิบายความหมายและลักษณะของสถาบันทางสังคมโดยใช้ PowerPoint หรือ Google Slides ที่มีภาพประกอบชัดเจน (5 นาที)

ตัวอย่างเนื้อหา:

สถาบันทางสังคม หมายถึง แบบแผนพฤติกรรมที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานของสังคม

ลักษณะของสถาบันทางสังคม: มีโครงสร้างที่แน่นอน มีระเบียบแบบแผน มีความถาวร มีวัฒนธรรมเป็นพื้นฐาน และมีความสัมพันธ์กับสถาบันอื่นๆ

2. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 5 กลุ่ม โดยใช้การนับเลข 1-5 และให้แต่ละกลุ่มศึกษาสถาบันทางสังคมที่แตกต่างกัน (15 นาที)

กลุ่มที่ 1: สถาบันครอบครัว

กลุ่มที่ 2: สถาบันการศึกษา

กลุ่มที่ 3: สถาบันศาสนา

กลุ่มที่ 4: สถาบันเศรษฐกิจ

กลุ่มที่ 5: สถาบันการเมืองการปกครอง

3. แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมที่ได้รับมอบหมายผ่านแท็บเล็ตหรือโทรศัพท์มือถือโดยใช้ QR Code ที่ครูเตรียมไว้ ซึ่งเชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ที่มีข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมนั้นๆ

4. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสร้าง Mind Map แสดงความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันที่ตนเองรับผิดชอบกับสถาบันอื่นๆ โดยใช้แอพพลิเคชั่น Canva หรือ MindMeister (10 นาที)

ตัวอย่างประเด็นที่ต้องนำเสนอ:

หน้าที่หลักของสถาบันนั้นๆ

ความสัมพันธ์กับสถาบันอื่นอย่างน้อย 3 สถาบัน

ตัวอย่างความสัมพันธ์ที่พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน

ขั้นสรุป (10 นาที)

1. แต่ละกลุ่มส่งตัวแทน 1 คน มานำเสนอ Mind Map ที่สร้างขึ้น โดยใช้เวลากลุ่มละไม่เกิน 1 นาที (5 นาที)

2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความหมายและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม โดยครูเชื่อมโยงผลงานของทุกกลุ่มเข้าด้วยกัน (3 นาที)

3. นักเรียนทำแบบทดสอบสั้นๆ เพื่อประเมินความเข้าใจผ่านแอพพลิเคชั่น Kahoot! จำนวน 5 ข้อ (2 นาที)

ตัวอย่างคำถาม:

สถาบันทางสังคมหมายถึงอะไร?

สถาบันทางสังคมประเภทใดที่เป็นสถาบันแรกของมนุษย์?

เมื่อนักเรียนสอบไม่ผ่าน สถาบันใดที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องบ้าง?

สถาบันใดมีหน้าที่หลักในการกล่อมเกลาทางสังคม?

สถาบันใดที่มีความสัมพันธ์กับทุกสถาบัน?

# data[].attributes.headline
8. การวัดและประเมินผล

# data[].attributes.subject
8. การวัดและประเมินผล

# data[].attributes.body
ด้าน | เครื่องมือวัด | วิธีการวัด | เกณฑ์การวัด

ความรู้ (K)

- แบบทดสอบใน Kahoot!
- การตอบคำถามในชั้นเรียน

- ทำแบบทดสอบออนไลน์
- สังเกตการตอบคำถาม

- ตอบถูกต้องร้อยละ 60 ขึ้นไปถือว่าผ่าน
- ตอบคำถามได้ถูกต้องและมีเหตุผล

ทักษะกระบวนการ (P)

- แบบประเมินการนำเสนอ
- แบบประเมินการทำงานกลุ่ม
- แบบประเมิน Mind Map

- สังเกตการนำเสนอ
- สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม
- ตรวจผลงาน Mind Map

- คะแนนการนำเสนอร้อยละ 60 ขึ้นไป
- มีส่วนร่วมในการทำงานกลุ่ม
- สร้าง Mind Map ที่แสดงความสัมพันธ์ได้ถูกต้องอย่างน้อย 3 ประเด็น

คุณลักษณะ (A)

- แบบสังเกตพฤติกรรม
- การแสดงความคิดเห็น

- สังเกตพฤติกรรมการเรียน
- สังเกตการแสดงความคิดเห็น

- มีความสนใจ กระตือรือร้นในการเรียน
- แสดงความคิดเห็นสะท้อนความตระหนักถึงความสำคัญของสถาบันทางสังคม

# data[].attributes.headline
9. วัสดุ อุปกรณ์ สื่อ และแหล่งเรียนรู้

# data[].attributes.subject
9. วัสดุ อุปกรณ์ สื่อ และแหล่งเรียนรู้

# data[].attributes.body
วัสดุและอุปกรณ์

คอมพิวเตอร์/โน้ตบุ๊ก

โปรเจคเตอร์หรือสมาร์ททีวี

แท็บเล็ตหรือโทรศัพท์มือถือ (BYOD: Bring Your Own Device)

กระดาษ A4

สื่อการเรียนรู้

PowerPoint/Google Slides เรื่องสถาบันทางสังคม

คลิปวิดีโอเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมในชีวิตประจำวันจาก YouTube

QR Code เชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ที่มีข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคม

แอพพลิเคชั่น Mentimeter สำหรับตอบคำถามต้นชั่วโมง

แอพพลิเคชั่น Canva หรือ MindMeister สำหรับสร้าง Mind Map

แอพพลิเคชั่น Kahoot! สำหรับทำแบบทดสอบ

แหล่งเรียนรู้

เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

เว็บไซต์สำนักงานราชบัณฑิตยสภา

เว็บไซต์กรมการพัฒนาสังคมและสวัสดิการ

แหล่งเรียนรู้ออนไลน์เกี่ยวกับสถาบันทางสังคม เช่น DLTV, Thai PBS Learning

# data[].attributes.headline
10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้

# data[].attributes.subject
10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้

# data[].attributes.body
ผลการจัดการเรียนรู้

ด้านความรู้: นักเรียนสามารถอธิบายความหมายและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมได้ดีเพียงใด

ด้านทักษะกระบวนการ: นักเรียนมีความสามารถในการสืบค้น วิเคราะห์ และนำเสนอข้อมูลได้ดีเพียงใด

ด้านคุณลักษณะ: นักเรียนมีความสนใจ ตั้งใจ และเห็นความสำคัญของสถาบันทางสังคมหรือไม่ อย่างไร

ปัญหาและอุปสรรค

ปัญหาด้านการใช้เทคโนโลยี เช่น ความเร็วของอินเทอร์เน็ต การเข้าถึงอุปกรณ์ของนักเรียน

ปัญหาด้านการบริหารเวลาในแต่ละขั้นตอนของกิจกรรม

ความเข้าใจของนักเรียนเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม

แนวทางแก้ไขและพัฒนา

เตรียมแผนสำรองในกรณีที่มีปัญหาเรื่องอินเทอร์เน็ตหรืออุปกรณ์เทคโนโลยี

ปรับเวลาให้เหมาะสมกับกิจกรรมแต่ละขั้นตอนในครั้งต่อไป

เพิ่มตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมให้มากขึ้น

พัฒนาสื่อการสอนให้น่าสนใจและเข้าใจง่ายยิ่งขึ้น

ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ

ในการจัดกิจกรรมครั้งต่อไป อาจให้นักเรียนศึกษากรณีตัวอย่างจากสถานการณ์จริงในชุมชนเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม

อาจนำเสนอประเด็นปัญหาในสังคมปัจจุบันให้นักเรียนวิเคราะห์ว่าเกี่ยวข้องกับสถาบันทางสังคมอย่างไรบ้าง

อาจเชิญวิทยากรจากสถาบันทางสังคมต่างๆ มาให้ความรู้แก่นักเรียน

ลงชื่อ..............................................ผู้สอน

(.............................................)

วันที่........เดือน................พ.ศ...........

ความคิดเห็นของผู้บริหาร

.............................................................................................

.............................................................................................

ลงชื่อ..............................................

(.............................................)

วันที่........เดือน................พ.ศ...........