# data[].attributes.headline
De kans op een goede start heb je maar één keer

# data[].attributes.subject
De kans op een goede start heb je maar één keer

# data[].attributes.body
Een goed idee lijkt om als PC met elke belangrijke betrokkene (voorzitter, secretaris, contactpersoon instelling en NVAO-collega van Proces en Advies) afzonderlijk een één-op-één gesprek te voeren waarin iig een aantal vooraf bepaalde punten over samenwerking en te maken afspraken aan de orde komen. Een dergelijk één-op-één gesprek lijkt ook essentieel voor de te ontwikkelen chemie die een belangrijke bouwsteen is van succesvolle samenwerking.

# data[].attributes.body
Wim Boomkamp benoemt dat a) de procescoördinator met de voorzitter een team vormt, b)de procescoördinator en de secretaris een team vormen, c) het panel een team vormt en d) de procescoördinator en de instelling een team zijn.

Hoe voorkom je in een team met subteams dat niemand zich buitengesloten voelt?

# data[].attributes.body
Annemarie geeft aan dat procescoördinatoren een eigen werkwijze hanteren. Dat is niet erg, zo lang het maar duidelijk is wat er van elkaar wordt verwacht. Misschien een idee om in de beginfase in de tijdlijn een moment vast te leggen waarop een gesprek met de secretaris wordt gepland om dit vooraf te bespreken. Een aantal vaste bespreekpunten (lijstje) lijkt me dan fijn. Wat vinden jullie dat in dit bespreekpuntenlijstje zou moeten komen?

# data[].attributes.headline
Idee n.a.v. kwaliteiten van een goede procescoördinator

# data[].attributes.subject
Idee n.a.v. kwaliteiten van een goede procescoördinator

# data[].attributes.body
Volgens Merijn Snel is het goed als de procescoördinator de dynamiek van een HO-instelling kent, de verschillen die bestaan over de visie op onderwijs en sensitief is voor de instellingseigen opvattingen en eigen structuren die daarbij horen.

The proof: Misschien kan elke procescoördinator 'zijn/haar' instelling bij start van de ITK kort presenteren aan collega's?

# data[].attributes.headline
overzien/ vergelijken andere ITK beoordelingen

# data[].attributes.subject
overzien/ vergelijken andere ITK beoordelingen

# data[].attributes.body
Dhr Boon maakt een interessante opmerking nl dat procescoördinatoren, doordat ze itt panelleden, bij meerdere ITK-procedures betrokken zijn, een beter overzicht op de vergelijkbaarheid van beoordeling hebben.

Worden dit keer bij deze procedure panelleden vaker ingezet bij verschillende ITK's? En hoe kunnen we als procescoördinatoren onze ervaringen het best inzetten op zo'n manier dat de ITK-beoordeling nog meer vergelijkbaar worden?

# data[].attributes.body
Ik noem een paar valkuilen:

-groupthink;

-peer pressure;

-confirmation bias;

-cognitieve valkuilen (zie hierboven)

De bekende risico's van peer review: zoals: ‘cognitive-old-boyism’, ‘mutual backslapping’, het halo -, horn - en het Matthew effect.

-cognitieve valkuilen zoals:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een andere manier om de mogelijke onkunde in het hanteren van kennis te benaderen, wordt aangereikt door Muel Kaptein [1]. In onze morele oordeelsvorming, zo stelt hij, kunnen we drie tekortkomingen herkennen: we kunnen moreel blind, moreel stom als moreel doof zijn. Kaptein richt zich dus specifiek op de feilbaarheid van onze morele oordeelsvorming. Zijn rubricering is echter ook geschikt om de menselijke tekortkomingen in het gebruik van kennis in het algemeen te duiden. Ik zo'n geval kun je spreken van epistemische - op kennis gerichte - blindheid, stomheid en doofheid.

De ideeën van Kaptein in gedachten kunnen onze professionele oordelen op drie manieren tekortschieten. Ze kunnen onvolledig, en dus niet goed, zijn, omdat we:

1. niet inzien - blind zijn voor - wat er precies speelt in een casus. Om te beginnen is hier sprake van als iemand niet alle ins en outs van een situatie kent maar toch een oordeel velt. Sprake is van een kennistekort. Indien dat het geval is, kun je al niet van een juist oordeel spreken. Hiervan is ook sprake als iemand niet inziet dat hij niet deugdelijk argumenteert. Daarnaast kan meer in het bijzonder vergeten worden dat iedere handelingssituatie ook een morele kant kent. Iedere keuze die je maakt zegt namelijk ook iets over wat jij goed (samen) leven vindt. Hiervoor kunnen we ook blind zijn [2]. Ten derde kun je spreken van een bepaalde vorm van morele blindheid als je het lastig vindt om in te leven in de situatie van de ander. Pas als je iets zelf ervaart, zul je soms merken dat je oorspronkelijke houding of mening tekortschiet. Zo worden veel mensen pas donor - en ontwikkelen een duidelijke mening hierover - als iemand in zijn of haar omgeving een donororgaan nodig heeft.

2. niet durven te uiten wat we vinden. Veel mensen vinden het lastig om het eigen (morele) oordeel dat ze hebben uit te dragen. Vaak vinden ze het zelfs al lastig om twijfel uit te spreken. Met name in groepen voelen veel mensen zich onzeker en volgen ze de groepsmening. Sprake is dan van een vorm van stomheid. Met name bij aanwijsbaar immoreel handelen zie je vaak dat mensen in de omgeving wel het onethische hadden geconstateerd maar niet hier iets van durfden te zeggen. Bang dat ze zijn voor baanverlies of gezichtsverlies of ...

3. niet willen horen wat anderen zeggen ( doofheid). Onderzoek laat zien dat mensen het lastig vinden om hun oordeel bij te stellen zelf als anderen met goede, afwijkende argumenten komen. Ze staan niet op een juiste manier open voor de ander. Met name in een hiërarchische context - neem een ervaren sporter die de mening van een beginnend topsporter aanhoort - zie je dat mensen geneigd zijn om zich af te sluiten voor kritiek. Andersom kan trouwens ook: dat mensen juist te makkelijk luisteren naar wat anderen zeggen.

Deze op kennis gerichte blindheid, stomheid of doofheid kan zich op verschillende manieren manifesteren. Bijvoorbeeld dat we ten onrechte rationaliseren. Hiervan is sprake als een beroepsbeoefenaar al onbewust een oordeel heeft gevormd en vervolgens alle argumenten zo uit gaat leggen dat deze altijd het oordeel bevestigen.

Maar rationaliseren is niet de enige tekortkoming. Welke menselijke tekortkomingen in de omgang met kennis er concreet nog meer zijn zal ik in een volgende serie bijdragen uitwerken.

Als eerder is verwoord, ziet Kaptein met name op deze kant van oordeelsvorming, dus of er iets moreels op het spel staat. Voor een verdere uitleg en duiding van het begrip zie Pallazo, G., F. Krings en U. Hoffrage,
[2]
Ethical blindness, in: Journal of Business Ethics, februari 2013, bladzijde 323.

# data[].attributes.headline
Misschien goed om "Teamwork" of "Samenwerking" te benaderen vanuit wat we daarmee willen bereiken. Dan gaat het om een "zorgvuldig groepsproces en robuuste oordeelsvorming".  

# data[].attributes.subject
Misschien goed om "Teamwork" of "Samenwerking" te benaderen vanuit wat we daarmee willen bereiken. Dan gaat het om een "zorgvuldig groepsproces en robuuste oordeelsvorming".  

# data[].attributes.body
Daar komen zaken aan de orde als:

- stimuleren van de inbreng van alle panelleden vanuit hun deskundigheid;

- afwegen van bevindingen en het bereiken van consensus waarbij de collegialiteit wordt bewaard.

Uit het proefschrift van Pleun van Arensbergen kunnen we de volgende aanbevelingen afleiden om te komen tot een evenwichtige intersubjectieve oordeelsvorming:

-         Zorg voor een heterogeen panel en plaats panelleden duidelijk in de eigen specifieke deskundigheid

-         Bevorder een open communicatie, er is een volledige vrijheid om eigen opvattingen in te brengen, de communicatie moet gericht zijn op het bereiken van consensus, collegialiteit wordt bewaard.

zie:

-         Geef het panel een duidelijke taakstelling mee, zorg dat de groepsnorm kadert binnen die taakstelling

-         Bevorder het uitwisselen van informatie en discussie waarin de verschillende invalshoeken worden afgewogen.

-         Wees bedacht op ‘groupthink’, de oordeelsvorming moet ‘objectief’ zijn en niet ‘subjectief’.

-         Probeer bij te dragen aan een scheiding van instrumentele en niet-instrumentele informatie

-         Zorg dat de panelleden goed zijn voorbereid en dat in de uitwisseling van de eerste indrukken de individuele opvattingen en oordelen zichtbaar blijven