# data[].attributes.headline
«Կինոն արվեստի մանկությունն է»: Ժան-Լյուկ Գոդար

# data[].attributes.subject
«Կինոն արվեստի մանկությունն է»: Ժան-Լյուկ Գոդար

# data[].attributes.attachment_link.title
Без названия (1)

# data[].attributes.headline
Հայկական կինոյի պատմությունը

# data[].attributes.subject
Հայկական կինոյի պատմությունը

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Հայկական կինո, կինոարվեստն ու կինոարտադրությունը Հայաստանում։ Հայկական կինոարվեստն սկզբնավորվել է ռուս և եվրոպացի կինոօպերատորների նկարահանած փաստավավերագրական ֆիլմերով։ Հայկական կինեմատոգրաֆի առաջին կադրերն ստեղծել է Ալեքսանդր Դիգմելյովը 1911 թվականին Սբ․ Էջմիածնում՝ նկարահանելով Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մատթեոս Բ Կոստանդնուպոլսեցու թաղման արարողությունը։ Այդ կադրերը հետագայում համարվել են կորած, սակայն գտնվել են 2013 թվականին կինովավերագիրներ Ս. և Տ. Մաթոսյանների կողմից։

1912 թվականին եգիպտահայ հրատարակիչ Վահան Զարդարյանը ստեղծել է հայկական թեմայով առաջին հայկական կինոնկարը, որ կոչվել է պարզապես "Հայկական սինեմա": Ֆիլմի շնորհանդեսը կայացել է 1913 մարտի 13-ին Կահիրեում:

1913 թվականին Իվան Պերեստիանին Ալեքսանդր Խանժոնկովի ստուդիայում էկրանավորել է Շիրվանզադեի "Նամուս" վիպակը (ֆիլմը՝ "Երդումով կապվածները", սցենարիստ և զլխավոր դերակատար՝ Վահրամ Փափազյան)։

Հայկական կինոարվեստն սկզբնավորվել է ռուս և եվրոպացի կինոօպերատորների նկարահանած փաստավավերագրական ֆիլմերով։ Առաջին կինոկադրերն ստեղծվել են 1907-1914 թվականներին. 1907 թվականին նկարահանվել է Մկրտիչ Ա Վանեցի (ցուցադրվել է Թիֆլիսում և Բաքվում), 1910 թվականին՝ Մատթեոս Բ Կոստանդնուպոլսեցի (օպերատորներ՝ Ալեքսանդր Դիգմելյով և Ա. Միներվին) կաթողիկոսների թաղումները։

1913 թվականին Իվան Պերեստիանին Ալեքսանդր Խանժոնկովի ստուդիայում էկրանավորել է Շիրվանզադեի "Նամուս" վիպակը (ֆիլմը՝ "Երդումով կապվածները", սցենարիստ և գլխավոր դերակատար՝ Վահրամ Փափազյան)։ Նախահեղափոխական շրջանի ռուսական կինոյում նկարահանվել են դերասաններ Արշավիր Շահխաթունին, Արուս Ոսկանյանը, Արշակ Բուրջալյանը, Օլգա Մայսուրյանը, թուրքական կինոյում՝ Վահրամ Փափազյանը և Հրաչյա Ներսիսյանը։ 1915 թվականին Ա. Միներվինը Եկատերինոդարում (այժմ՝ Կրասնոդար) մի խումբ հայ սիրող դերասանների մասնակցությամբ նկարահանել է "Թուրքահայերի ողբերգությունը" կինոնկարը։ Մինչև հեղափոխությունը ռուսական կինոյի ճանաչված դերասան էր հետագայում հայկական գեղարվեստական կինոյի հիմնադիր Համո Բեկնազարյանը ։

Ռուս կինոօպերատորներն Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918) Կովկասյան ռազմաճակատում փաստագրական բազմաթիվ նկարահանումներ են կատարել, որոնց մեծ մասը նվիրված է հայ ժողովրդի կյանքին։ Կինոնյութեր են ստեղծվել նաև 1918-1920 թվականներին։ 1920 թվականին կինոօպերատոր Ալեքսանդր Լեմբերգը նկարահանել է վավերագրական կինոակնարկ՝ նվիրված Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը։

ՀԽՍՀ ժողկոմխորհը 1923 թվականին (համարվում է հայկական կինոյի ծննդյան տարեթիվը) որոշում է ընդունել մասնավոր կինոթատրոններն ազգայնացնելու և Պետկինո հիմնելու մասին։ 1923 թվականի աշնանը Պետկինոյի հիման վրա ստեղծվել է Պետֆոտոկինո բաժնետիրական ընկերությունը, որը մինչև 1928 թվականը կոչվել է Կինոֆաբրիկա, ապա՝ Հայկինո, 1938 թվականից՝ Երևանի կինոստուդիա, 1957 թվականից՝ Հայֆիլմ (1966 թվականից՝ Հ. Բեկնազարյանի անվան)։

Համո Բեկնազարյանի այդ և հաջորդ կինոնկարները հաստատել են նրա վարպետությունն ու ինքնատիպությունը։ Մեծակտավ, էպիկական "Զարե" (1926, քրդերի մասին) և "Խասփուշ" (1927, Իրանում գյուղացիների ապստամբության մասին) ֆիլմերում հայ կինոգործիչներն անդրադարձել են նաև այլ ժողովուրդների հոգսերին։ Այդ կինոնկարներում Արևելքն արտացոլված է հակասությունների իրական համատեքստում։

Հայկական կինոյի համր շրջանը հարուստ է կատակերգական կինոնկարներով՝ "Շոր և Շորշոր" (1926, ռեժ.՝ Հ. Բեկնազարյան), "Մեքսիկական դիպլոմատները" (1931, ռեժիսոր՝ Ամասի Մարտիրոսյան), "Կիկոս" (1931, ռեժիսոր՝ Պատվական Բարխուդարյան)։ Այլ կինոնկարներից են՝ "Չար ոգի" (1927, ռեժ.՝ Պ. Բարխուդարյան), "Խորտակված վիշապներ" (1932, ռեժ.՝ Լևոն Քալանթար), "Անուշ" (1933, ռեժ.՝ Ի. Պերեստիանի), "Երբ ծաղկում են այգիները" (1934, ռեժ.՝ Ջերգիզ Ժամհարյան) և այլն։

Համր կինոյի վերջին ֆիլմը "Գիքորն" է (ըստ Հովհաննես Թումանյանի, 1934, ռեժ.՝ Ա. Մարտիրոսյան), որը հուզիչ և նուրբ հոգեբանական պատմություն է գեղջուկ տղայի մասին։

1935 թվականին նկարահանվել է հայկական առաջին հնչուն ֆիլմը՝ "Պեպոն" (ռեժ.՝ Համո Բեկնազարյան), որն ամփոփել է համր կինոյի նվաճումները և արժանացել միջազգային ճանաչման։ Ֆիլմն իր պարզությամբ, փայլուն դերակատարումներով, պատկերաշարի գունեղությամբ իրավամբ դարձել է ժողովրդական։

Հայկական կինոյի ազգային դպրոցի ձևավորման և կայացման շրջանը 1920-1930-ական թվականներն են։ 1930-ական թվականների վերջերին կինոյում նկատվել է ճգնաժամ, որը պայմանավորված էր տիրող վարչակարգի գաղափարախոսությամբ. գեղարվեստական ստեղծագործությունն արհեստականորեն պարփակել են որոշակի սխեմաների և կաղապարների մեջ։ Այդ տարիներին առավել կարևորվել է պատմահայրենասիրական թեման։ Ուշագրավ է "Զանգեզուր" (1938, ռեժ.՝ Հ. Բեկնազարյան) ֆիլմը, որն աչքի է ընկնում ժողովրդական գունեղ կերպարներով։ Արտաշես Հայ-Արտյանի "Կարո" ֆիլմը (1937) Հայաստանում քաղաքացիական կռիվների մասին է։ Պատմահեղափոխական թեմայով ֆիլմեր են նկարահանել Գուրգեն Մարինոսյանը ( "Սևանի ձկնորսները", 1938) և Ստեփան Կևորկովը ( "Լեռնային արշավ", 1939)։ Այդ ֆիլմերում նկատելի են մոտիվների և իրավիճակների նմանությունն ու կաղապարայնությունը, որոնք առավել ցայտունորեն են արտացոլվել ժամանակակից թեմայով կինոնկարներում ( "Լեռնային հեղեղ", ռեժ.՝ Պ. Բարխուդարյան, "Մեր կոլխոզի մարդիկ", ռեժ.՝ Ա. Հայ-Արտյան, երկուսն էլ՝ 1939)։

Հայրենական մեծ պատերազմը (1941-1945) նոր խնդիրներ է առաջադրել հայ կինեմատոգրաֆիստներին. բազմաթիվ կինոօպերատորներ մեկնել են ռազմաճակատ, երկրի կինոստուդիաների մեծ մասը թողարկել է պատերազմի մասին կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Այդ շրջանի գեղարվեստական կինոնկարներն ստեղծվել են առավելապես հայրենասիրական թեմայով՝ "Գվարդիականի կինը" (1942, ռեժ.՝ Պ. Բարխուդարյան), "Դուստրը" (1943, ռեժ.՝ Հ. Բեկնազարյան) և այլն։ 1944 թվականին Համո Բեկնազարյանը նկարահանել է "Դավիթ Բեկ" ֆիլմը, որը նվիրված է XVIII դարի 1-ին կեսի հայ ժողովրդի ազգ-ազատագրական պայքարին։ Դավիթ Բեկի կերպարը Հրաչյա Ներսիսյանի անձնավորմամբ խորհրդային կինոյում համալրել է "Ալեքսանդր Նևսկի" (1938), "Բոգդան Խմելնիցկի", "Սուվորով" (երկուսն էլ՝ 1941) կինոնկարների պատմական հերոսների շարքը։

Հայկական կինոյի նոր փուլն սկզբնավորվել է Ֆրունզե Դովլաթյանի "Բարև, ես եմ" (1965) ֆիլմով, որտեղ ռեժիսորը հետևել է համաշխարհային առաջադեմ կինոարվեստի ոճաբանական ուղղություններին։ Այնուհետև էկրան են բարձրացել "Եռանկյունի" (1967), "Մենք ենք, մեր սարերը" (1969, երկուսն էլ՝ ռեժ.՝ Հենրիկ Մալյան), "Սարոյան եղբայրներ" (1968, ռեժիսորներ՝ Խորեն Աբրահամյան, Արկադի Հայրապետյան), "Նռան գույնը" (1969, ռեժ.՝ Սերգեյ Փարաջանով) կինոնկարները, որոնք արժանացել են միութենական և միջազգային կինոփառատոների մրցանակների և ներկայացնում են հայկական կինոյի "նոր ալիքը"։

Հայ կինոյի հասունության շրջանը 1980-ական թվականներն են, երբ ստեղծված էին բոլոր գեղարվեստական միջոցները՝ լուծելու բարդ և համապարփակ խնդիրներ. "Կտոր մը երկինք" (ըստ Վահան Թոթովենցի, 1980, ռեժ.՝ Հ. Մալյան), "Երջանկության մեխանիկա" (1982, ռեժ.՝ Ն. Հովհաննիսյան), "Խնձորի այգին" (ըստ Ստեփան Զորյանի, 1985, ռեժ.՝ Գ. Մելիք-Ավագյան), "Մենավոր ընկուզենի" (ըստ Վարդգես Պետրոսյանի, 1986, ռեժ.՝ Ֆ. Դովլաթյան), "Գաղտնի խորհրդականը" (1987, ռեժ.՝ Աղասի Այվազյան), "Շնչառություն" (1988, ռեժ.՝ Ա. Մկրտչյան), "Դեմքով դեպի պատը" (ըստ Հովհաննես Մելքոնյանի, 1989, ռեժ.՝ Միքայել Դովլաթյան), "Քամին ունայնության" (1989, ռեժ.՝ Հարություն Խաչատրյան) և այլն։

Խորհրդային կարգերի փլուզումից հետո կինոն հայտնվել է նոր որոնումների բեկումնային փուլում։ Անկախության առաջին տասնամյակում ՀՀ-ում նկարահանվել են 30-ից ավելի լիամետրաժ ու կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմեր։ Հիմնվել են մի շարք անկախ կինոստուդիաներ, որոնց մի մասը տնտեսական անբարենպաստ պայմանների պատճառով փակվել է։ Հայկական կինոյի ավանդական հիմքի վրա ստեղծվել են Դավիթ Սաֆարյանի "Կորսված դրախտ" (1991), Սերգեյ Իսրայելյանի "Պատանդներ" (1991), Առնոլդ Աղաբաբյանի "Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո" (1992), Արման Մանարյանի "Ընկեր Փանջունի" (1992), Դմիտրի Կեսայանցի "Անիծվածները" (1991) և "Աղետ" (1993), Ալեքսանդր Քաջվորյանի "Հին աստվածներ" (1993), Ալբերտ Մկրտչյանի "Ուրախ ավտոբուս" (2000) և այլ ֆիլմեր։

Ա. Աղաբաբյանի "Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո" (ըստ Զորայր Խալափյանի, 5 սերիա) ֆիլմ-վիպերգությունը հայկական առաջին բազմասերիանոց կինոնկարն է, որն ընդգրկում է հայ ժողովրդի դրամատիկ․ շրջադարձերով հագեցած կյանքի մի ողջ ժամանակահատված՝ խորհրդային կարգերի հաստատումից մինչև 1970-1980-ական թվականները։ Երվանդ Օտյանի "Ընկ. Փանջունի" երգիծական վեպի էկրանավորումով Արման Մանարյանն ստեղծել է արևմտահայ դասականների երկերը կինոլեզվով ներկայացնելու ուշագրավ օրինակ։ Նոր ժամանակների պատմական, սոցիալ-հոգեբանական հակասական փոփոխություններին յուրովի են արձագանքել թե՛ ավագ, թե՛ միջին, թե՛ երիտասարդ սերնդի ռեժիսորները։ Սերգեյ Իսրայելյանի "Պատանդներ" ֆիլմի՝ իշխանություն և բարձր հասարակական դիրք ունեցող հերոսը, գործելով "նպատակն արդարացնում է միջոցները" նշանաբանով, կործանվում է։ Ալբերտ Մկրտչյանը "Ուրախ ավտոբուս" կինոնկարով եզրափակել է Գյումրիին նվիրված իր եռերգությունը. երկրաշարժից ավերված քաղաքի փողոցներով ամեն օր երթևեկող "ուրախ" ավտոբուսը ծիծաղելու ունակությունը երբեք չկորցնող մարդանց հավաքական խորհրդանիշն է։

Նոր կենսամտածողությունն առավելապես արտահայտվել է դեռևս 1980-ական թվականներից ստեղծագործող ռեժիսորների ֆիլմերում. Սուրեն Բաբայանի "Արյուն" (1991), Հարություն Խաչատրյանի "Վերադարձ ավետյաց երկիր" (1991), Վիգեն Չալդրանյանի "Ձայն բարբառոյ..." (1991), "Տէր ողորմեա" (1997), Միքայել Դովլաթյանի "Լաբիրինթոս" (1995) և այլն։ 1990-ական թվականների կինոնկարներից ուշագրավ են Էդգար Բաղդասարյանի "Խաղերը" (1990), "Սև պատը" (1997), Տիգրան Խզմալյանի "Սև-սպիտակ" (1996), "Պիեռլեկինո կամ Օդից թեթև" (2000) և այլն։ Ժամանակի ոգին ցայտուն կերպով է դրսևորվել Է. Բաղդասարյանի "Սև պատը" կինոնկարում։ Անցյալի ու ներկայի փոխհարաբերություններն են պատկերված Տ. Խզմալյանի "Պիեռլեկինո կամ Օդից թեթև" ֆիլմում, որի առանցքը խորհրդային ռեժիմի օրոք ծեր ծաղրածուի փշրված ճակատագիրն է, նրա կյանքի ու սիրո տխուր պատմությունը։

Ստեղծագործական բարդ ուղի է անցել նաև հայկական վավերագրական կինոն, որն առավել անմիջականորեն է արձագանքել կյանքի փոփոխություններին և երկրում կատարվող իրադարձություններին։

Տնտեսական ճգնաժամը համեմատաբար քիչ է ազդել հայկական մուլտկինոյի զարգացման վրա։

Անկախության 2-րդ տասնամյակում ՀՀ-ում նկարահանվել են մոտ 60 լիամետրաժ և կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմեր։

Նոր ժամանակների իրականությունն են արտացոլել Ս. Բաբայանի "Խենթ հրեշտակ" (2001), "Ժանո" (2004), "Մի նայիր հայելուն" (2009), Վ. Չալդրանյանի "Լռության սիմֆոնիան" (2001), "Մաեստրոն" (2009), Հ. Խաչատրյանի "Վավերագրողը" (2003), "Պոետի վերադարձը" (2006), "Սահման" (2008) և այլ կինոնկարներ։

Սուրեն Բաբայանի "Խենթ հրեշտակ" ֆիլմում արծարծված են արդի կեցության արատավոր կողմերը, նոր ժամանակներին բնորոշ անկայուն արժեհամակարգը, ջնջված սահմանները չարի և բարու, աստվածայինի և դիվայինի միջև։ Խորհրդային ռեժիմի ճնշմամբ անհատի "ձևախեղման" խնդիրն է արտահայտված Վիգեն Չալդրանյանի "Լռության սիմֆոնիան" կինոնկարում։

Հ. Խաչատրյանի "Պոետի վերադարձը" ֆիլմը նվիրված է աշուղ և բանաստեղծ Ջիվանուն։ Վավերագրական ոճով նկարահանված այս ֆիլմի հերոսը, ըստ էության, պոետի արձանն է, որ ճամփորդում է երկրռւմ՝ ուղևորվելով իր ծննդավայր՝ Ջավախք ։ Թեև նրան ամենուր դիմավորում են դհոլ-զուռնայով ու ազգային ծիսակարգերով, սակայն նա տեղ չի հասնում, այլ մնում է ճանապարհին՝ իբրև "հավերժական ուխտավոր"։ "Սահման" ֆիլմում ռեժիսորը վերացրել է վավերագրականի և գեղարվեստականի սահմանները՝ ստեղծելով պատկերի վրա հիմնված, առանց երկխոսությունների կինոպատում։

Պատկերվող կինոնյութի թարմությամբ առանձնանում են Է. Բաղդասարյանի "Մարիամը" (2005), Վ. Չալդրանյանի "Քրմուհին" (2007), Մ. Դովլաթյանի "Սողանքը" (ըստ Վ. Մարտիրոսյանի) և Հ. Գալստյանի "Խճճված զուգահեռները" (երկուսն էլ՝ 2009) ֆիլմերը։ Վերջին շրջանի բազմաթիվ ֆիլմեր ներկայացվել են միջազգային կինոփառատոների։ Երևանում հիմնադրվել է "Ոսկե ծիրան" (2004) ամենամյա միջազգային կինոփառատոնը։

Հայկական հեռուստաֆիլմերի առաջին նկարահանումները կատարվել են Հայաստանի հեռուստաստուդիայի ստեղծման (1956) առաջին օրերից, դրանք վավերագրական սյուժեներ և ակնարկներ էին։ Միաժամանակ արվել են գեղարվեստական հեռուստաֆիլմերի նկարահանման փորձեր։ 1957 թվականին հեռուստաստուդիայում բեմադրվել է Միխայիլ Շոլոխովի "Մարդու ճակատագիրը" (ռեժ.՝ Մարատ Մարինոսյան) պատմվածքը. ներկայացման նախաբանն ու վերջաբանը նկարահանվել են, որոնք գեղարվեստական հեռուստաֆիլմի ստեղծման առաջին կադրերն են։ "Դեպի բարձունքներ" (1958, ռեժ.՝ Ժիրայր Ավետիսյան) առաջին գեղարվեստական ֆիլմը դպրոցականների մասին է։ Նույն թվականին նկարահանվել է "Խղճի ձայնը" (ռեժ.՝ Վիլեն Զաքարյան) կինոնկարը։ 1960-ին ստեղծվել են "Քայլեր" (ըստ Ա. Լիյվեսի, ռեժ.՝ Ժ. Ավետիսյան) առաջին լիամետրաժ (գլխավոր դերում՝ Արմեն Ջիգարխանյան), ապա՝ "Սայաթ-Նովա" (ռեժ.՝ Կիմ Արզումանյան) ֆիլմերը։

1968 թվականից ստեղծվել են նաև վավերագրական ֆիլմ-դիմանկարներ աշխատավոր մարդկանց, գիտնականների և մշակութային գործիչների մասին։ Հեռուստատեսության պատվերով ֆիլմեր է նկարահանել "Հայֆիլմ" ստուդիան. "Մրցույթի են եկել խոհարարները" (1977), "Թռիչքն սկսվում է գետնից" (1980, երկուսն էլ՝ ռեժ.՝ Ն. Հովհաննիսյան), "Անուշ մայրիկը" (1983, ռեժ.՝ Արա Վահունի) և այլն։ Էկրանավորվել են "Իմ սիրտը լեռներում է" (ըստ Վիլյամ Սարոյանի, 1975, ռեժ.՝ Լևոն Գրիգորյան), "Օգոստոս" (ըստ Հրանտ Մաթևոսյանի, 1976, ռեժ.՝ Կարեն Գևորգյան), "Սգավոր ձյունը" (ըստ Անրի Թրուայայի, 1978, ռեժ.՝ Յուրի Երզնկյան), "Ատամնաբույժն արևելյան" (ըստ Հակոբ Պարոնյանի, 1981, ռեժ.՝ Էռնեստ Մարտիրոսյան) և այլ գրական երկեր։

Վերջին շրջանում նկարահանվել են "Սպանված աղավնի" (ըստ Նար-Դոսի, 2008), "Խաչագողի հիշատակարանը" (ըստ Րաֆֆու, 2010, երկուսն էլ՝ ռեժ.՝ Հրաչ Քեշիշյան) և այլ գեղարվեստական կինոնկարներ, նաև մի շարք հեռուստասերիալներ, որոնք թեպետ արտացոլում են լուծում պահանջող ժամանակակից խնդիրներ, սակայն մեծ մասը դեռևս չի ապահովում պրոֆեսիոնալ կինոարվեստի գեղարվեստական պահանջները։

2005 թվականին, երբ հայկական ֆիլմերում սկսեց օգտագործվել դուդուկը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դա համարեց "լավագույն գաղափար":

Այս պահի դրությամբ դուդուկը օգտագործվում է տարբեր ֆիլմերում։ Այն դարձավ սիրված և յուրահատուկ երաժշտական գործիք։ Դուդուկը օգտագործվել է նաև հոլիվուդյան տարբեր ֆիլմերում։

Ոսկե ծիրան, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում անցկացվող ամենամյա ամենամեծ կինոփառատոնը, որը հիմնադրվել է 2004 թվականին "Ոսկե ծիրան" կինոյի զարգացման հիմնադրամի, Կինոգետների և կինոլրագրողների հայկական ասոցիացիայի կողմից և անցկացվում է հուլիսին։ Փառատոնն ամեն տարի ներկայացնում է 120-150 ֆիլմեր մրցութային և արտամրցութային տարբեր ծրագրերով։ Վերջին տարիներին փառատոնը նաև Հայաստանում ամենաակտիվ լուսաբանվող իրադարձություններից է։ Փառատոնի բացման արարողության ժամանակ տեղի է ունենում արդեն ավանդական դարձած ծիրանօրհնեք։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։

# data[].attributes.attachment_link.title
Հայկական կինո

# data[].attributes.attachment_link.description
Հայկական կինո, կինոարվեստն ու կինոարտադրությունը Հայաստանում։ Հայկական կինոարվեստն սկզբնավորվել է ռուս և եվրոպացի կինոօպերատորների նկարահանած փաստավավերագրական ֆիլմերով։ Հայկական կինեմատոգրաֆի առաջին կադրերն ստեղծել է Ալեքսանդր Դիգմելյովը 1911 թվականին Սբ․ Էջմիածնում՝ նկարահանելով Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մատթեոս Բ Կոստանդնուպոլսեցու թաղման արարողությունը։ Այդ կադրերը հետագայում համարվել են կորած, սակայն գտնվել են 2013 թվականին կինովավերագիրներ Ս.

# data[].attributes.headline
Խորհրդային ֆիլմերը՝ ըստ տարեթվերի

# data[].attributes.subject
Խորհրդային ֆիլմերը՝ ըստ տարեթվերի

# data[].attributes.attachment_link.title
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

# data[].attributes.attachment_link.description
Էջեր չգրանցված խմբագիրների համար իմանալ ավելին

# data[].attributes.headline
Հայկական կինոյի 100-ամյակը

# data[].attributes.subject
Հայկական կինոյի 100-ամյակը

# data[].attributes.attachment_link.title
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿԻՆՈ-100

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
Նռան գույնը 1969 - Հայկական Ֆիլմ / Nran guyny  / Цвет Граната / The Color of Pomegranates

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
Խաչմերուկ 1974- Հայկական Ֆիլմ / Khachmeruk - Haykakan film

# data[].attributes.headline
Հին օրերի երգը

# data[].attributes.subject
Հին օրերի երգը

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
ՀԻՆ ՕՐԵՐԻ ԵՐԳԸ 1982 - Հայկական ֆիլմ / HIN ORERI ERGY - Haykakan Film / Песнь Прошедших Дней 1982

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
Աշնան արև 1977  - Հայկական Ֆիլմ / Ashnan arev - Haykakan film / Осеннее солнце - Армянский фильм

# data[].attributes.headline
Մեր մանկության տանգոն

# data[].attributes.subject
Մեր մանկության տանգոն

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
ՄԵՐ ՄԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ՏԱՆԳՈՆ - Հայկական ֆիլմ / MER MANKUTYAN TANGON - Haykakan Film / Танго Нашего Детства

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
ՏՂԱՄԱՐԴԻԿ 1972 - Հայկական ֆիլմ / TGHAMARDIK 1972 - Haykakan Film

# data[].attributes.headline
Մենք ենք մեր սարերը

# data[].attributes.subject
Մենք ենք մեր սարերը

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոն / Հայկական ֆիլմեր

# data[].attributes.attachment_link.title
Մենք ենք մեր սարերը 1969 - Հայկական ֆիլմ / Menq enq mer sarery 1969 - Haykakan Film / Мы и наши горы