# data[].attributes.body
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:

QUÀ CỦA BÀ

Bà tôi bận lắm, cặm cụi công việc suốt ngày. Nhưng chả lần nào đi chợ mà bà không tạt vào thăm hai anh em tôi, cho chúng tôi khi thì tấm bánh đa, quả thị, khi thì củ sắn luộc hoặc mớ táo. Ăn quà của bà rất thích, nhưng ngồi vào lòng bà nghe bà kể chuyện còn thích hơn nhiều.

Gần đây, bà tôi không được khỏe như xưa nữa. Đã hai năm nay, bà bị đau chân. Bà không đi chợ được, cũng không đến chơi với các cháu được. Thế nhưng lần nào chúng tôi đến thăm bà, bà cũng vẫn có quà cho chúng tôi: khi thì mấy củ dong riềng, khi thì cây mía, quả na hoặc mấy khúc sắn dây, toàn những thứ tự tay bà trồng ra. Chiều qua, đi học về, tôi chạy đến thăm bà. Bà ngồi dây, cười cười, rồi tay bà run run, bà mở cái tay nải của bà, đưa cho tôi một gói quà đặc biệt: ô mai sấu!

(Theo Vũ Tú Nam)
Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu 2 (0,5 điểm): Tìm các cụm danh từ trong câu sau:

Thế nhưng lần nào chúng tôi đến thăm bà, bà cũng vẫn có quà cho chúng tôi: khi thì mấy củ dong riềng, khi thì cây mía, quả na hoặc mấy khúc sắn dây, toàn những thứ tự tay bà trồng ra.

Câu 3 (1 điểm): Qua câu chuyện em thấy tình cảm người bà dành cho cháu như thế nào?

Câu 4 (1 điểm): Câu chuyện gợi cho em suy nghĩ gì về bổn phận của mình đối với ông bà?

Phần 2: Tạo lập văn bản (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm): Từ câu chuyện trên em hãy viết đoạn văn ngắn tả lại hình ảnh người bà thân yêu của em.

Câu 2 (5 điểm): Có một quyển sách bị đánh rơi bên vệ đường. Chuyện gì sẽ xảy ra? Hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện?

# data[].attributes.body
I. Phần 1: Đọc hiểu

CÓ SÔNG MÀI SẮT CÓ NGÀY NÊN KIM

Ngày xưa có một câu bé làm việc gì cũng mau chán. Mỗi khi cầm quyển sách, cậu chỉ đọc vài dòng đã ngáp ngắn ngáp dài, rồi bỏ dở. Những lúc tập viết, cậu cũng chỉ nắn nót được mấy chữ đầu, rồi lại viết nguệch ngoạc, trông rất xấu. Một hôm trong lúc đi chơi, cậu nhìn thấy một bà cụ tay cầm thỏi sắt mải miết mài vào tảng đá ven đường. Thấy lạ, cậu bèn hỏi:

- Bà ơi, bà làm gì thế?

Bà cụ trả lời:

- Bà mài thỏi sắt này thành một chiếc kim để khâu vá quần áo.

Câu bé ngạc nhiên:

- Thỏi sắt to như thế, làm sao bà mài thành kim được?

Bà cụ ôn tồn giảng giải:

- Mỗi ngày mài thỏi sắt nhỏ đi một tí, sẽ có ngày nó thành kim. Giống như cháu đi học, mỗi ngày cháu học một ít, sẽ có ngày cháu thành tài.

Cậu bé hiểu ra, quay về nhà học bài.

(Theo truyện dân gian Việt Nam)

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu 2. Xác định từ láy có trong câu sau: “Những lúc tập viết, cậu cũng chỉ nắn nót được mấy chữ đầu, rồi lại viết nguệch ngoạc, trông rất xấu.”

Câu 3. Bà lão đã giảng giải cho cậu bé điều gì?

Câu 4. Câu chuyện khuyên em điều gì?

II. Tập làm văn

Câu 1. Từ phần đọc hiểu, hãy viết đoạn văn khoảng 5-7 câu nêu hai biểu hiện thể hiện sự chăm chỉ của học sinh sẽ đem lại kết quả tốt trong học tập.
Gợi ý:
- Có thể nêu các việc sau:

+ HS chăm chỉ, chịu khó rèn chữ viết mới đẹp hơn.

+ HS chăm chỉ làm bài tập Toán từ dễ đến khó thì học tốt môn này.

+ HS chăm chỉ học từ mới Tiếng Anh sẽ trau dồi vốn từ, là yếu tố giúp ta giao tiếp tốt.

Câu 2. Kể về tấm gương tốt trong học tập hay trong việc giúp đỡ bạn bè mà em biết.
Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.

MB: Giớ thiệu về người bạn đã có hành động giúp đỡ người khác mà em biết.

TB:

- Giới thiệu chung về người bạn đó: ngoại hình, tính cách, hoàn cảnh gia đình, mối quan hệ với bạn bè…

- Giới thiệu về tình huống mà người bạn ấy đã giúp đỡ người khác: Hoàn cảnh, vị trí…xảy ra sự kiện (Có người bị ngã, bị thương, cần giúp đỡ…)

- Thái độ, hành động của những người chứng kiến ở xung quanh.

- Hành động, thái độ của người bạn ấy khi giúp đỡ người khác.

- Sau khi giúp đỡ thì người được giúp có hành động, thái độ như thế nào?

- Người bạn ấy đã trả lời, có cách ứng xử ra làm sao?

- Khi chứng kiến hành động ấy, em có suy nghĩ, cảm nhận như thế nào về người bạn đó.

- Em đã thay đổi như thế nào về suy nghĩ, cách hành động sau sự kiện trên.

KB: Mối quan hệ của em và người bạn kia sau sự việc đó. Em có động lực, mong ước thay đổi bản thân như thế nào khi là bạn của người hay giúp đỡ người khác.

# data[].attributes.body
Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Những ngày nắng ráo như hôm nay, rừng khô hiện lên với tất cả vẻ uy nghi tráng lệ của nó trong ánh mặt trời vàng óng. Những thân cây tràm vỏ trắng vươn thẳng lên trời, chẳng khác gì những cây nến khổng lồ, đầu lá rủ phất phơ như những đầu lá liễu bạt ngàn. Từ trong biển lá xanh rờn đã bắt đầu ngả sang màu úa, ngát dậy một mùi hương lá tràm bị hun nóng dưới mặt trời, tiếng chim không ngớt vang ra, vọng mãi lên trời xanh cao thẳm không cùng. Trên các trảng rộng và chung quanh những lùm bụi thấp mọc theo các lạch nước, nơi mà sắc lá còn xanh, ta có thể nghe tiếng gió vù vù bất tận ,hàng nghìn loại côn trùng có cánh không ngớt, bay đi bay lại trên những bông hoa nhiệt đới sặc sỡ, vừa lộng lẫy nở ra đã vội tàn nhanh trong nắng.”

1.    (1.0 điểm) Phương thức biểu đạt của đoạn văn trên.?

2.    (2.0 điểm )Nêu nội dung đoạn trích trên.

3.    (3.0 điểm) Tìm và gọi tên một biện pháp tu từ có trong câu văn sau: “ Những thân cây tràm vỏ trắng vươn thẳng lên trời, chẳng khác gì những cây nến khổng lồ, đầu lá rủ phất phơ như những đầu lá liễu bạt ngàn”. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

4.    ( 4.0 điểm) Từ văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 5 đến 7 dòng) nêu suy nghĩ của em về tác dụng của cây xanh đối với con người.

# data[].attributes.body
1. Phương thức biểu đạt: Miêu tả
2. ND: Vẻ đẹp của cây cối và con vật trong rừng khô hiện lên thật uy nghi và tráng lệ.
3. Biện pháp tu từ: Nhân hóa
Tác dụng: Làm cho sự vật hiện lên một cách rất sinh động, gần gũi giống như con người.

# data[].attributes.body
Gợi ý:

- Câu mở đoạn: Cây xanh đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của con người.

-  Nói đến lợi ích:

+ Cây cối giúp cung cấp một lượng lớn khí oxi

+ Cây cối còn cho chúng ta một lượng lớn tài nguyên

+ Cùng lượng lớn gỗ.

+ Hơn nữa, các rừng cây còn có tác dụng giúp giữ đất, ngăn cản bớt hiện tượng sạt lở, xói mòn đất đai, và giúp giảm bớt ảnh hưởng của mưa lũ.

+ Không chỉ vậy, cây cối còn có những tác động tích cực đến thế giới tinh thần của con người.

+ Chúng trở thành những “cây cưng” giúp con người được ngắm nghía, chăm sóc để thư giãn sau các giờ phút căng thẳng.

- Câu kết đoạn:

# data[].attributes.body
Ngôi kể trong văn tự sự:
- Ngôi thứ nhất: Người kể tự xưng là tôi và em
- Ngôi thứ ba: người kể giấu mình đi, ẩn mình đi, gọi thẳng nhân vật, sự vật bằng tên của chúng.

# data[].attributes.body
Phần 1: Đọc hiểu (3 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Tôi sống độc lập từ thủa bé. Ấy là tục lệ lâu đời trong họ nhà dế chúng tôi. Vả lại, mẹ thường bảo chúng tôi rằng : "Phải như thế để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi. Con cái mà cứ nhong nhong ăn bám vào bố mẹ thì chỉ sinh ra tính ỷ lại, xấu lắm, rồi ra đời không làm nên trò trống gì đâu". Bởi thế, lứa sinh nào cũng vậy, đẻ xong là bố mẹ thu xếp cho con cái ra ở riêng. Lứa sinh ấy, chúng tôi có cả thảy ba anh em. Ba anh em chúng tôi chỉ ở với mẹ ba hôm. Tới hôm thứ ba, mẹ đi trước, ba đứa tôi tấp tểnh, khấp khởi, nửa lo nửa vui theo sau. Mẹ dẫn chúng tôi đi và mẹ đem đặt mỗi đứa vào một cái hang đất ở bờ ruộng phía bên kia, chỗ trông ra đầm nước mà không biết mẹ đã chịu khó đào bới, be đắp tinh tươm thành hang, thành nhà cho chúng tôi từ bao giờ. Tôi là em út, bé nhất nên được mẹ tôi sau khi dắt vào hang, lại bỏ theo một ít ngọn cỏ non trước cửa, để tôi nếu có bỡ ngỡ, thì đã có ít thức ăn sẵn trong vài ngày. Rồi mẹ tôi trở về.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Câu 1 (0,5 điểm):

Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích.

Câu 2 (0,5 điểm):

Tìm câu chủ đề của đoạn văn trên.

Câu 3 (1 điểm):

Câu văn sau có bao nhiêu tiếng? Trong câu có những từ láy nào?

“Tới hôm thứ ba, mẹ đi trước, ba đứa tôi tấp tểnh, khấp khởi, nửa lo nửa vui theo sau.”.

Câu 4 (1 điểm):

Theo em, khi được dế mẹ dẫn đi ở riêng, tại sao anh em Dế Mèn lại “nửa vui nửa lo”?

Phần 2: Tập làm văn (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm): Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10 dòng) để giải thích tại sao trong cuộc sống không nên ỷ lại?

(Ỷ lại: dựa dẫm vào công sức người khác một cách quá đáng.)

Câu 2 (5 điểm): Chọn một trong hai đề sau:

Đề 1: Em hãy kể về một người bạn tốt của mình.

Đề 2: Em hãy kể về kỉ niệm ấu thơ làm em nhớ mãi.

# data[].attributes.body
PHẦN I. ĐỌC- HIỂU (3 ĐIỂM)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:

Trời mưa, rô mẹ dặn rô con:

– Mẹ đi kiếm mồi, con ở nhà, chỉ nên chơi ở gần nhà, chớ đi đâu xa kẻo lạc đường, con nhé!

Trời vừa tạnh, Rô Ron và Cá Cờ cùng chơi trước cửa hang. Thấy một dòng nước róc rách chảy xuống hồ, Rô Ron bảo bạn:

– Chúng mình cùng vượt dòng nước nhé!

Cá Cờ vẫy đuôi nói:

– Nhưng mẹ tớ dặn không được rong chơi xa. Hay là chúng ta chơi quanh đây thôi.

– Thế thì cậu hãy xem tớ đây này!

Vừa nói Rô Ron vừa giương vây, nhún mình lấy đà phóng lên bờ.

(Trích Cá Rô Ron không vâng lời mẹ)

Câu 1 (0,5 điểm). Đoạn trích trên được viết theo ngôi thứ mấy? Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
- Ngôi thứ 3
- Phương thức biểu đạt: tự sự

Câu 2 (0,5 điểm). Nội dung chính của đoạn trích là gì?
- Trời mưa, mẹ dặn Rô Ron ở nhà nhưng Rô Ron không vâng lời mẹ.

Câu 3 (0,5 điểm). Tác dụng của dấu phẩy trong câu: Mẹ đi kiếm mồi, con ở nhà, chỉ nên chơi ở gần nhà, chớ đi đâu xa kẻo lạc đường, con nhé!

Câu 4 (0,5 điểm). Em hãy giải thích nghĩa của từ “lạc đường”. Đặt một câu với từ trong nghĩa đó.
- Lạc đường: không đúng đường phải đi (hoặc không thỏa ý nguyện).

Ví dụ : Nghĩa thứ nhất: Bạn Hưng bị lạc đường về nhà.
Nghĩa thứ hai: Vì không nghe cha mẹ nên cô ấy đã lầm lỡ, lạc đường.

Câu 5 (0,75 điểm). Em hãy chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên và nêu tác dụng.
– Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn là: nhân hóa.

– Tác dụng: Làm cho thế giới loài vật trở nên gần gũi với con người; làm cho việc kể chuyện trở nên hấp dẫn, việc miêu tả trở nên sinh động.

Câu 6 (0,25 điểm). Tìm trạng ngữ trong câu: “Thấy một dòng nước róc rách chảy xuống hồ, Rô Ron bảo bạn.”

PHẦN II. VIẾT (7 ĐIỂM)

Câu 1 (2,0 điểm). Tục ngữ Việt Nam có câu:

Cá không ăn muối cá ươn.
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.

Từ câu tục ngữ trên em hãy viết một đoạn văn (150-200 chữ) nêu quan điểm của em về vấn đề: vâng lời cha mẹ.
Câu 2 (5,0 điểm). Em hãy kể lại trải nghiệm về một buổi lao động đáng nhớ.

# data[].attributes.body
Câu 1 (5 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Không cần làm những điều lớn lao, mỗi chúng ta chỉ cần thay đổi những thói quen rất nhỏ trong đời sống hàng ngày cũng có thể góp phần bảo vệ môi trường. Pin là vật dụng thiết yếu của đời sống hiện đại. Chúng ta sử dụng pin cho hầu hết các vật dụng điện tử trong nhà, nhưng lại không biết rằng pin vô cùng độc hại với môi trường và sức khỏe của con người nếu không được xử lí đúng cách.

Mọi người thường có thói quen vứt pin đã qua sử dụng vào thùng rác, điều đó thật nguy hiểm. trong pin có các loại hóa chất cực độc như đồng, chì, thủy ngân…Khi pin bị lẫn trong rác thông thường bị đốt, đập vỡ, chôn xuống đất hoặc đổ ra biển, những chất độc này sẽ rò rỉ, ngấm vào đất, nước hoặc phát tán vào không khí…Lượng thủy ngân trong 1 cục pin có thể làm ô nhiễm 500 lít nước hay 1 mét khối đất trong 50 năm. Và khi con người hấp thụ, các độc tố này sẽ làm tổn thương não, tim mạch, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản….

a.  Nêu nội dung của đoạn trích trên
Nói lên  những tác hại và ảnh hưởng nặng nề của việc xử lý rác thải pin không đúng cách.

b. Em hiểu ý nghĩa câu sau thế nào? Và em đã làm gì với ý nghĩa của câu văn ấy? (nêu cụ thể sự việc em đã làm)

“Không cần làm những điều lớn lao, mỗi chúng ta chỉ cần thay đổi những thói quen rất nhỏ trong đời sống hàng ngày cũng có thể góp phần bảo vệ môi trường.”

Hệ lụy về ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng, trực tiếp đến cuộc sống của mỗi con người và sự phát triển ổn định của kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, để bảo vệ  môi trường sống hiện tại không nhất thiết phải làm những việc lớn lao mà chỉ cần thay đổi một số thói quen rất nhỏ trong đời sống hàng ngày là góp phần tích cực để bảo vệ môi trường.

* VD:

- Dọn vệ sinh lớp học, khuôn viên nhà ở

- Vứt rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi.

- Hạn chế sử dụng túi nilon….

c. Viết đoạn văn (3-5 dòng) trình bày suy nghĩ của em là em sẽ làm cách nào để hạn chế việc gây tác hại từ pin đã sử dụng (chỉ ra ít nhất 2 giải pháp)

*  Tại Việt Nam, có những địa điểm thu gom PIN để xử lý, nên khi sử dụng PIN xong bạn nên bỏ vào hũ thủy tinh hoặc hộp nhựa và cất trữ ở một nơi xa tầm tay trẻ em.

- Khi lượng PIN nhiều bạn có thể gửi về các địa chỉ sau ở TP. HCM hoặc HN để được xử lý đúng cách.

- Tất cả các PIN đã qua sử dụng hoặc bị lỗi sẽ được thu gom một cách an toàn và xử lý một cách chuyên nghiệp nhằm đạt được tỉ lệ thu hồi tối đa tài nguyên tự nhiên và đảm bảo việc xử lý rác chuyên nghiệp.

*  Chúng ta cần nâng cao hơn nữa việc tuyên truyền, hướng dẫn để mọi người hiểu hơn về sự nguy hại cũng như cách thức xử lý PIN.

Câu 2:

Ngày nay hầu như tất cả các con kênh, dòng sông của Thành phố Hồ Chí Minh đều bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Hãy tưởng tượng em là một trong những con kênh (dòng sông) đó, hãy kể lại cuộc đời mình và nhắn gửi với mọi người hãy chung tay giúp em được trong sạch, mang lại nét đẹp cho thành phố.