# data[].attributes.body
Hér er þriðja bókin í hinni lifandi og vinsælu seríu Sólborgar Guðbrandsdóttur: Fávitar. Nú fjallar hún um ýmsar hliðar hinseginleikans og fræðir unga sem aldna á mannamáli um alla liti regnbogans.

# data[].attributes.body
https://sites.google.com/view/fjolbreytileiki/heim

# data[].attributes.attachment_caption
Útrýma fátækt í allri sinni mynd alls staðar

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Styrkja stöðu fólks sem stendur höllum fæti, með sérstakri áherslu á börn
• Útrýma launamun, meðal annars á grundvelli þjóðernisuppruna

# data[].attributes.headline
Grikkland (Ελληνική Δημοκρατία)

# data[].attributes.subject
Grikkland (Ελληνική Δημοκρατία)

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Aþena
Tungumál: Gríska
Fjöldi fólks: 10.815.197
Gjaldmiðill: Evra
Þjóðsöngur:
Ύμνος εις την Ελευθερίαν

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Moskva
Tungumál: Rússneska
Fjöldi fólks: 143.600.000
Gjaldmiðill: Rúbía
Þjóðsöngur:
Госуда́рственный гимн Росси́йской Федера́ции

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Það eru hinsegin börn í öllum skólum og eru þau alls konar, rétt eins og önnur börn. Hinsegin börn eiga það þó sameiginlegt að falla út fyrir það sem telst normið eða viðmiðið hvað varðar kynhneigð, kyntjáningu, kyneinkenni og/eða kynvitund. Við búum í samfélagi þar sem gagnkynhneigð og sís (það að vera ekki trans) eru viðmiðin og á hinsegin fólk því á meiri hættu á útilokun, mismunun, fordómum, einelti og annars konar ofbeldi. Þetta birtist víða og ekki síst innan skólakerfisins þar sem börn eyða drjúgum tíma og verða fyrir mikilli mótun, nokkuð sem könnun á líðan hinsegin ungmenna í íslensku skólaumhverfi staðfestir.

Á þessari síðu er gátlisti fyrir skóla sem vilja verða hinseginvænir en honum er skipt upp í þrjá hluta: nemendur, kennarar og skólinn. Allir skólar geta nýtt sér gátlistann óháð skólastigi, en einhver atriði eiga betur við um eldri börn en yngri og öfugt. Þar fyrir neðan hafa verið teknar saman skilgreiningar og upplýsingar um stöðu hinsegin barna og ungmenna, þá sérstaklega er varðar skólakerfið. Einnig er fjallað um hinsegin fjölskyldur nemenda og hvernig má tryggja að þær upplifi sig velkomnar í skólakerfinu. Að lokum eru upplýsingar um hvar megi fá ráðgjöf og fræðslu og svo er listi yfir fræðsluefni.

Efni þessarar síðu ættu allir kennarar og starfsfólk skóla að kynna sér og ætti það að vera öllum til góðs, en ásamt því að skapa betra umhverfi fyrir hinsegin nemendur og nemendur sem eiga hinsegin fjölskyldur, þá getur það einnig aukið jafnrétti og frelsi nemenda sem eru ekki hinsegin. Síðast en ekki síst má ætla að efnið hér að neðan komi einnig starfsfólki skólans til góðs þannig að það verður upplýstara og opnara fyrir fjölbreytileikanum, getur tekið þátt í umræðum um hinsegin málefni og tryggt að hinsegin nemendum sem og starfsfólki líði vel.

Mannréttinda- og lýðræðisskrifstofa Reykjavíkurborgar hefur áður útbúið gátlista og efni um trans börn í skólum ásamt stuðningsáætlun grunnskóla fyrir trans börn. Hægt er að fá frekari kynningu og upplýsingar um efnið sem hér er að finna með því að hafa samband við Svandísi Önnu Sigurðardóttur, sérfræðing í hinsegin- og jafnréttismálum hjá Mannréttinda- og lýðræðisskrifstofu Reykjavíkurborgar: svandisanna@reykjavik.is.
Gátlisti til að verða hinseginvænn skóli Skilgreiningar Skyldur skóla Staða og líðan hinsegin barna og ungmenna í skólum Líðan hinsegin barna og ungmenna Hinsegin fjölskyldur Frekari upplýsingar, fræðsla og ráðgjöf Fræðsluefni
Skilgreiningar

Hinsegin er regnhlífarhugtak yfir þá sem falla út fyrir það sem telst normið eða algengt hvað varðar kynhneigð, kyntjáningu, kyneinkenni og/eða kynvitund, t.d. hommar, lesbíur, trans fólk, intersex fólk o.fl. Hugtakið má líta á sem praktískt, róttækt, sögulegt og fræðilegt en einnig umdeilt. Lesa má um það hér.

Kynhneigð segir til um það hverjum fólk getur orðið skotið í, ástfangið af og laðast að.

Samkynhneigð (lesbía/hommi): að laðast að fólki af sama kyni

Tvíkynhneigð: að laðast að tveimur kynjum

Pankynhneigð: að laðast að fólki óháð kyni, stundum kallað persónukynhneigð

Gagnkynhneigð: að laðast að fólki af öðru kyni

Kynvitund segir til um hvernig fólk vill lifa og vera í sínu kyni, en hún hefur ekki með kyneinkenni, kynhneigð eða útlit að gera. Sumt fólk fer í aðgerðir eða tekur inn hormón til að laga líkama sinn og útlit að kynvitund sinni en aðrir ekki.

Trans kona: kona sem var úthlutað karlkyni við fæðingu

Trans karl: karl sem var úthlutað kvenkyni við fæðingu

Kynsegin fólk tengir hvorki við að vera karl eða kona, er blanda af hvoru tveggja eða flakkar á milli

Sís (sískynja) fólk er sátt við það kyn sem það fékk úthlutað við fæðingu

Kyneinkenni eru líffræðilegir þættir sem eru notaðir til þess að flokka fólk eftir kyni, t.d. litningar, kynfæri, kynkirtlar, hormónar og fleira. Sumir fæðast þannig að ekki er hægt að flokka þá auðveldlega sem karl- eða kvenkyns út frá kyneinkennum og falla þá undir regnhlífarhugtakið intersex.

Intersex fólk fæðist með ódæmigerð kyneinkenni sem stangast á við staðlaðar hugmyndir um hvernig líkamar kvenna og karla eru

Markkynja fólk fæðist með dæmigerð kyneinkenni sem falla að stöðluðum hugmyndum um hvernig líkamar kvenna og karla eru

Kyntjáning segir til um hvernig fólk tjáir kynvitund sína dagsdaglega, t.d. með klæðavali, hárgreiðslu og líkamstjáningu. Kyntjáning er hluti af lífi allra; sumir tjá kyn sitt á óhefðbundinn hátt á meðan kyntjáning annarra fellur betur að væntingum samfélagsins um kyn.

Dæmigerð kyntjáning er t.d. karllæg kyntjáning hjá körlum sem er í samræmi við ríkjandi hugmyndir um karlmennsku og kvenlæg kyntjáning hjá konum sem er í samræmi við ríkjandi hugmyndir um kvenleika

Ódæmigerð kyntjáning er á einhvern hátt á skjön við ríkjandi hugmyndir um hvernig fólk eigi að tjá sig út frá kyni, t.d. kvenleg kyntjáning karlmanns og manneskja sem blandar kvenleika og karlmennsku o.s.frv.

Gagnkynhneigð sís viðmið eru sú ályktun að allir séu gagnkynhneigðir og sískynja og að það sé eðlilegt. Tengt þessu er sú trú að gagnkynhneigð sé náttúruleg og æðri öðrum kynhneigðum. Þá eru einnig ríkjandi hugmyndir um „eðlilegt" kyn, að kynfæri stýri kynvitund, að kynin séu einungis tvö (karl og kona) og að alvöru konur fari eftir viðteknum hugmyndum um kvenleika og alvöru karlar eftir viðteknum hugmyndum um karlmennsku og kynin tjá kyn sitt á dæmigerðan hátt. Um leið er spurningamerki sett við þá sem upplifa og tjá kyn sitt á annan hátt.

Minnihlutaálag er nokkuð sem hinsegin fólk upplifir og hefur neikvæð áhrif á líkamlega og andlega heilsu þeirra. Minnihlutaálag er afleiðing þess að geta hvar og hvenær sem er orðið fyrir fordómum, þöggun, mismunun og neikvæðri orðræðu og jafnvel ofbeldi sökum hinseginleika síns. Þetta er nokkuð sem fylgir samfélagsgerðinni sem við búum við, þ.e. gagnkynhneigðum sís viðmiðum. Með öðrum orðum þá veit hinsegin fólk aldrei hvaða viðbrögðum það getur átt von á vegna hinseginleika síns. Þetta getur orðið til þess að vantraust og óöryggi séu til staðar hjá einhverju hinsegin fólki, óháð því hvort það eigi rétt á sér í einstaka tilvikum. Þetta getur einnig gert það að verkum að hinsegin fólk feli hinseginleika sinn til að komast hjá viðbrögðum við honum, sem e.t.v. eykur álagið. Þessu tengt er öráreitni sem margt hinsegin fólk upplifir, en það eru hversdagslegar athafnir, athugasemdir, brandarar, umhverfisþættir og fleira sem eru niðrandi eða niðurlægjandi fyrir hinsegin fólk. Hvert atriði getur þótt smávægilegt eitt og sér, en þegar þau eru viðvarandi hluti af tilveru hinsegin fólks hafa þau oft mikil og neikvæð áhrif. Til að minnka minnihlutaálagið og öráreitnina er mikilvægt að hinsegin fólk viti að skólinn, vinnustaðurinn, frístundin o.s.frv. séu hinseginvæn og að tryggt sé að viðbrögð sem það upplifir við hinseginleika sínum séu jákvæð og virðingarfull.

Skyldur skóla

Jafnrétti er ein af sex grunnstoðum aðalnámskrár frá árinu 2011. Í henni kemur fram að jafnréttismenntun eigi að fara fram á öllum skólastigum en hún „...felur í sér gagnrýna skoðun á viðteknum hugmyndum í samfélaginu og stofnunum þess í því augnamiði að kenna börnum og ungmennum að greina þær aðstæður sem leiða til mismununar sumra og forréttinda annarra." Kynhneigð er meðal þeirra þátta sem nefndir eru undir regnhlífinni jafnrétti. Einnig eru tilgreindar fræðigreinar sem er talið eðlilegt að séu nýttar í skólastarfinu, en meðal þeirra eru hinseginfræði og kynjafræði.

Mannréttindastefna Reykjavíkurborgar byggir á jafnræðisreglunni og miðar að því að allar manneskjur fái notið mannréttinda m.a. án tillits til kyns, kynhneigðar, kynvitundar, kyntjáningar og kyneinkenna. Í grein 7.3. er kveðið á um Reykjavíkurborg sem miðstöð þjónustu út frá ofangreindum breytum og í grein 7.3.1. kemur fram að „Allt uppeldis- og tómstundastarf, menntun og menningarstarf taki mið af því að þátttakendur geti verið hinsegin. Margs konar fjölskyldugerðir á að ræða á opinskáan og fordómalausan hátt. Kennarar og starfsfólk í skólum, frístundamiðstöðvum og öðru starfi með börnum og ungmennum geri fjölbreytileika mannlífisins sýnilegan í starfi sínu, til að mynda með vali á fræðslu- og afþreyingarefni sem notað er á öllum skólastigum. Skólastjórnendur og ábyrgðarfólk skóla- og frístundastarfs á vegum borgarinnar á að sjá til þess nemendur hljóti hinsegin fræðslu enda er það stefna borgarinnar að hinsegin fólk njóti virðingar og að um það sé fjallað í samræmi við almennan hluta aðalnámskrár frá árinu 2011."

Í 5. gr. laga nr. 80/2019 um kynrænt sjálfræði kemur fram að barn yngra en 15 ára getur með fulltingi forsjáraðila sinna breytt opinberri skráningu kyns síns. Það gefur augaleið að skólar þurfa að vera transvænir til þess að tryggja stöðu og vellíðan trans barna. Mannréttinda- og lýðræðisskrifstofa hefur tekið saman gátlista um trans börn í skólum.

Staða og líðan hinsegin barna og ungmenna í skólum

Árið 2017 stóðu GLSEN, Samtökin '78 og Menntavísindasvið Háskóla Íslands fyrir könnun um líðan hinsegin ungmenna í íslensku skólaumhverfi. Könnunin náði til hinsegin nemenda á aldrinum 13-20 ára og var spurt um öryggistilfinningu í skólanum, fordómafulla orðanotkun, áreitni og ofbeldi, áhrif umhverfisins á mætingu og námsárangur, stuðning starfsfólks, stefnu skólans og námsefni. Niðurstöður greina ekki frá svörum nemenda sem voru hinsegin vegna kynvitundar (trans) sökum þess hve fámennur sá hópur var. Helstu niðurstöður sýndu að þriðjungur nemenda greindi frá því að finna til óöryggis í skólanum síðasta árið vegna kynhneigðar sinnar og fimmtungur vegna kyntjáningar. Næstum þriðjungur hinsegin nemenda höfðu verið áreitt munnlega vegna kynhneigðar sinnar og um fjórðungur vegna kyntjáningar. Þá höfðu 12.6% hinsegin nemenda verið áreitt líkamlega vegna kynhneigðar sinnar, 6.2% vegna kyngervis og 5.3% vegna kyntjáningar. Einnig sýndu niðurstöður að starfsfólk sem var stuðningsríkt í garð hinsegin fólks hafði mikil áhrif á upplifun hinsegin nemenda í skólanum, þá skipti máli fjöldi starfsfólks sem studdi við hinsegin fólk (því fleiri, því betra), starfsfólk sem stöðvaði fordómafulla orðanotkun í garð hinsegin fólks og þau sem ræddu hinsegin málefni í jákvæðu ljósi í kennslu. Hinsegin nemendur sem upplifðu ofantalið voru líklegri til að segja að samnemendur þeirra væru styðjandi, þeim fannst þau tilheyra skólasamfélaginu í meira mæli og voru síður líklegri til að vera fjarverandi úr skólanum sökum þess að þau upplifðu sig óörugga. Ljóst er að viðhorf, þekking, stefna og kennsluhættir kennara og annars starfsfólks skóla skipta miklu máli þegar kemur að líðan hinsegin ungmenna í skólaumhverfinu.

Handbók Velferðarráðuneytisins Ofbeldi gegn börnum. Hlutverk skóla frá árinu 2014 tilgreinir að hinsegin nemendur þarfnast sérstakrar umhyggju. Bent er á að þöggun sé ein algengasta birtingamynd fordóma í garð þeirra en þegar þögnin er rofin er einungis talað um samkynhneigða og er öll umræða um aðra hópa hinsegin samfélagsins er af skornum skammti.

Rannsókn Sólveigar Rósar Másdóttur, Typpið mun finna þig (2015) skoðaði hvort að gagnkynhneigð viðmið væru ríkjandi í kynfræðslu í unglingadeildum grunnskóla Reykjavíkurborgar. Hún komst að svipaðri niðurstöðu, þ.e. að þrátt fyrir að einhverjir kennarar fjölluðu um hinsegin fólk var það oftast á þann veg að umræðan einskorðaðist við samkynhneigð og heilt yfir litaðist hún af gagnkynhneigðarhyggju.

Stonewall, samtök hinsegin fólks í Bretlandi, gerðu úttekt á stöðu hinsegin barna og fordóma í garð þeirra í grunnskólum árið 2014 með því að leggja spurningar fyrir kennara í skýrslu sem ber heitið The Teachers Report. Nemendur þeirra voru á aldrinum 5-11 ára. Í skýrslunni kom fram að um helmingur allra grunnskólakennara höfðu orðið vitni að hómófóbíu eða hinseginfælni í garð nemenda og sögðu slíkt beinast fyrst og fremst að strákum sem „haga sér eins og stelpur" en um þriðjungur sagði slíkt beinast að strákum sem hafa ekki áhuga á íþróttum. Rúmlega einn af hverjum tíu kennurum sögðu frá því að nemendur sem eiga samkynhneigða foreldra eða forráðamenn væru lagðir í einelti og einn af hverjum fimm kennurum sögðu að nemendur sem eru taldir vera sam- eða tvíkynhneigðir væru lagðir í einelti (e. bullied). Þá heyrðu um 70% grunnskólakennara nemendur vísa í samkynhneigð í neikvæðum tilgangi (t.d. „þetta er gay" og „þú ert hommalegur") og um þriðjungur kennaranna heyrði nemendur nota önnur hugtök sem tengjast hinsegin fólki á neikvæðan hátt (t.d. lessa/lesbía, hinsegin og faggi). Í annarri skýrslu frá sömu samtökum sem ber heitið The School Report og kom út árið 2017 var könnun lögð fyrir 3717 hinsegin nemendur á aldrinum 11-19 ára. Næstum helmingur þeirra voru lagðir í einelti vegna hinseginleika og svipað hlutfall upplifði hómófóbíska orðræðu í skólanum. Um helmingur þeirra sem upplifði einelti vegna hinseginleika sögðu aldrei frá því en svipað hlutfall nemenda sagði að það væri enginn fullorðinn í skólanum sem þeir gætu rætt við um hinseginleika sinn. 40% nemenda fengu aldrei fræðslu um hinsegin málefni og sögðu 76% að þeir hefðu ekkert lært um tvíkynhneigð og svipað hlutfall hafði ekki lært um kynvitund eða trans.

Bandaríska könnunin The 2017 National School Climate Survey The Experiences of Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, and Queer Youth in Our Nation's Schools náði til meira en 23.000 hinsegin nemenda á aldrinum 13-21. árs. Niðurstöður sýndu að 59.5% hinsegin nemenda töldu sig ekki örugga í skólanum vegna kynhneigðar og 44.6% vegna kyntjáningar og 35% vegna kyns. Næstum allir (98.5%) hinsegin nemendurnir höfðu heyrt orð tengd hinsegin fólki notuð á neikvæðan og/eða niðurlægjandi hátt, oftast vegna kynhneigðar (95.3%) en einnig vegna kyntjáningar (94%) og í tengslum við trans fólk (87.4%). Kennarar og starfsfólk skóla var ekki undanskilið, en meira en helmingur hinsegin nemenda heyrði kennara eða starfsfólk skóla vera hómófóbískt og 71% heyrðu það tala neikvætt um kyntjáningu. Þá sagðist rúmlega helmingur þeirra sem höfðu upplifað einhvers konar áreitni eða árás í skólanum ekki hafa sagt skólayfirvöldum frá vegna þess að þeir höfðu ekki trú á að málið myndi leysast, en 60.4% þeirra nemenda sem sögðu skólayfirvöldum frá slíkum atvikum sögðu ekkert hafa verið gert eða að þeim hafi verið sagt að hunsa hegðunina. Rúmlega 70% nemendanna höfðu upplifað áreitni með orðum eða athugasemdum í tengslum við kynhneigið, rúmlega 59% vegna kyntjáningar og 53% vegna kyns. Þeir hinsegin nemendur í könnuninni sem upplifðu mikið einelti og mismunun vegna hinseginleika mættu sjaldnar í skólann en hinsegin nemendur sem upplifðu minna einelti og litla mismunun. Þeir voru einnig með lægri einkunnir, voru oftar skammaðir, höfðu lægra sjálfsálit og voru þunglyndari.

Það sem við búum í samfélagi sem gerir iðulega ráð fyrir sís gagnkynhneigð þar til annað kemur í ljós, er ekki óeðlilegt að hinsegin nemendur upplifi sig á jaðrinum og jafnvel öðruvísi, þeir þurfa að koma reglulega út og oft svara fyrir eigin stöðu - ef þeir það kjósa. Slíkt getur verið erfitt, sérstaklega ef viðkomandi veit ekki hvaða viðbrögðum hann á von á. Þá er mikilvægt að spyrja sig: „Hvernig veit hinsegin nemandi að hann er velkominn og að hér sé að finna stuðningsríkt umhverfi?" Hinsegin nemendur, rétt eins og aðrir, vita slíkt ekki fyrirfram og er það því í hlut kennarans og annarra starfsmanna að tryggja að jákvæð afstaða þeirra sé sýnileg og þekkt og að nemandi geti verið öruggur með það að vera hann sjálfur.

Líðan hinsegin barna og ungmenna

Í greininni „Psychological Well-Being of Sexual Minority Young Adults in Iceland: Assessing Differences by Sexual Attraction and Gender" (2017) er greint frá niðurstöðum rannsóknar þar sem líðan sam- og tvíkynhneigðra nemenda var borin saman við líðan gagnkynhneigðra nemenda í könnun sem var lögð fyrir íslenska menntaskólanemendur árið 2013 (Youth in Iceland). Skoðað var þunglyndi, reiði og upplifun af streitu og voru niðurstöðurnar greindar eftir kyni. Þær sýndu að sam- og tvíkynhneigð ungmenni, stelpur og strákar, búa við verri líðan en gagnkynhneigð ungmenni. Staða stúlkna var sérstaklega slæm, en bæði sam- og tvíkynhneigðar stúlkur upplifa meiri reiði en gagnkynhneigðar stúlkur, og mældust tvíkynhneigðu stúlkurnar með lang verstu líðanina af öllum hópunum. Árið 2010 var birt greinin „Lífsánægja samkynhneigðra unglinga í 10. bekk", en í henni var sagt frá því að samkynhneigðir unglingar mátu lífsánægju sína mun lakari en gagnkynhneigðir jafnaldrar sínir. Þá var kynjamunur meðal samkynhneigðra nemenda, en samkynhneigðir stúlkur mátu lífsánægju sína lægsta.

Lítið er um rannsóknir og opinberar tölur á Íslandi um trans fólk og þá sérstaklega trans börn, en af viðtölum að dæma sem og tölulegum upplýsingum frá öðrum löndum er trans fólk verr statt en annað þegar litið er til geðheilsu, líkamlegrar heilsu, menntunar og fjárhagsstöðu og er hópurinn í meiri hættu á ofbeldi og fordómum en sís fólk ( Ég er enn sami einstaklingurinn. Félagsleg reynsla og upplifun trans einstaklinga." Anna Guðrún Norðfjörð, 2013). Sigríður Birna Valsdóttir, ráðgjafi hjá Samtökunum '78, bendir á að þöggun og bæling á tilfinningum geti leitt til þess að trans börn upplifa mikla reiði, kvíða, þunglyndi, þau stundi sjálfsskaða, eigi við átröskun að stríða og upplifi annan geðrænan vanda ("Kynáttunarvandi barna og unglinga. Frá sjónarhorni barna og foreldra", fyrirlestur Sigríðar Birnu Valsdóttur, 2013). Segja má að trans börn séu sérstaklega viðkvæmur hópur, en fræðsla og stuðningur skiptir gífurlegu máli og getur orðið til þess að auðvelda öllum ferlið við það að koma út og lifa sem trans. Mikilvægt er að hafa í huga að fordómar og útilokun trans barna getur átt sér stað á heimilum þeirra og þá af hálfu fjölskyldumeðlima, rétt eins og með aðra hinsegin hópa. Því er sérlega áríðandi að skólakerfið veiti þeim stuðning og skilning. Mannréttinda- og lýðræðisskrifstofa Reykjavíkurborgar hefur útbúið stuðningsáætlun grunnskóla fyrir trans nemendur sem getur aðstoðað skóla við að styðja við bakið á nemendum.

Sáralítið hefur verið fjallað um stöðu intersex barna í íslensku samhengi, en helst má nefna starf samtakanna Intersex Ísland og leiðarvísi á íslensku fyrir foreldra barna með ódæmigerð kyneinkenni (intersex börn). Einnig er vert að nefna álit frá Umboðsmanni barna frá árinu 2015 um aðgerðir á intersex börnum en í því kemur fram að „Rökin fyrir aðgerðum á intersex börnum eru gjarnan þau að það sé erfitt fyrir barn með óræðin kynfæri eða önnur frávik frá „hefðbundnum" karl- eða kvenkynslíkama að finnast það tilheyra samfélaginu og þróa með sér sterka sjálfsmynd. Á móti hafa intersex einstaklingar bent á að þeir líði fyrir þær líkamlegu og andlegu afleiðingar sem slíkar aðgerðir hafa í för með sér, auk þess sem skömm fylgi þeirri leynd sem ríkir yfir stöðu þeirra ... Ekki er rétt að líta á það sem lausn við einelti og fáfræði að steypa alla í sama mótið, heldur er réttara að stuðla að fræðslu og auka þannig umburðarlyndi og skilning fólks á margbreytileika mannlífsins." Ætla má að skólakerfið spili þar lykilhlutverk með fræðslu og umræðum.

Hinsegin fjölskyldur

Mikilvægt er að gera ráð fyrir því að foreldrar, forsjáraðilar og fjölskyldur nemenda geta verið hinsegin. Huga þarf að ýmsum þáttum til þess bæði að tryggja það að hinsegin fjölskyldur séu teknar með í reikninginn, finni fyrir því að þær séu velkomnar og gert sé ráð fyrir þeim, en einnig til þess að nemendur upplifi sig ekki út undan eða frávik fyrir það að eiga hinsegin fjölskyldu. Það þarf að huga að því hvernig fjölskyldur eru ávarpaðar, hverjum er gert ráð fyrir á eyðublöðum, hvernig þeim er boðið að taka þátt í skólastarfi, hvernig talað er um fjölskyldur í skólastofunni o.s.frv. Einnig þarf að huga að minnihlutaálagi hjá hinsegin foreldrum og forsjáraðilum. Það er því mikilvægt að það sé skýrt að hinsegin fjölskyldur séu velkomnar. Rétt eins og með nemendur þá er vert að spyrja sig: „Hvernig vita hinsegin foreldrar og fjölskyldur að þau séu velkomin og að hér sé að finna stuðningsríkt umhverfi?" Einnig getur vel verið að starfsfólk skólans eigi börn, foreldra, systkini eða aðra fjölskyldumeðlimi sem eru hinsegin og er því mikilvægt að tryggja hinseginvæna orðræðu. Gott er að skoða ábendingar undir "Skólinn" í gátlistanum en til þess að bæta þekkingu og þar með hugtakanotkun og hvernig má ræða um hinsegin fjölskyldur og málefni við nemendur er best að starfsfólk skólans fá hinseginfræðslu.
Frekari upplýsingar, fræðsla og ráðgjöf
Að styðja intersex barn leiðarvísir fyrir foreldra. Tekinn saman af IGLYO, OII Europe og EPA.

And tango makes three eftir Justin Richardson og Peter Parnell (bók á Borgarbókasafni, á ensku, hentar leikskólabörnum)

Are You a Boy or a Girl? eftir Sarah Savage og Fox Fisher (bók, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

Assigned Male (vefsíða, hentar mið- og unglingastigi)

Fjölskyldan mín (bók um ólík fjölskylduform, hentar elsta stigi leikskóla og yngsta stigi grunnskóla)

Heather has two mommies eftir Lesléa Newman (bók á Borgarbókasafni á ensku, um barn sem á tvær mæður, hentar leikskólabörnum)

Hinsegin frá Ö til A (vefsíða um hinsegin málefni)

Hvað er hinsegin?/What is Queer? (upplýsingabæklingur og plakat á íslensku og ensku)

Hugrakkasti riddarinn (stuttmynd á íslensku, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

It's ok to be Different eftir Todd Parr (bók, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

Kynungabók (bók á PDF formi, hentar unglingastigi)

Love makes a family eftir Sophie Beer (bók á Borgarbókasafni, á ensku, fyrir leikskólabörn)

Prinsarnir og fjársjóðurinn eftir Jeffrey A. Miles (bók á íslensku, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

Morris Micklewhite and the tangerine dress eftir Christine Baldacchino (bók á Borgarbókasafni, á ensku, hentar börnum í leikskóla og yngsta stigi grunnskóla)

Rósalín fer sínar eigin leiðir (stuttmynd á íslensku, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

The Sissy Duckling eftir Harvey Fierstein (bók á ensku, hentar börnum í leikskóla og yngstu stigum grunnskóla)

Trans barnið. Handbók fyrir fjölskyldur og fagfólk eftir Stephanie A. Brill og Rachel Pepper. Íslensk þýðing og aðlöguð að íslensku samhengi.

Fleiri bækur tengdar málefnum hinsegin fólks má finna á borgarbókasöfnum, í gegnum l eitir.is og á Rafbókasafninu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Það eru hinsegin börn í öllum skólum og eru þau alls konar, rétt eins og önnur börn. Hinsegin börn eiga það þó sameiginlegt að falla út fyrir það sem telst normið eða viðmiðið hvað varðar kynhneigð, kyntjáningu, kyneinkenni og/eða kynvitund.

# data[].attributes.body
Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna er mikilvægur samningur gerður af löndum sem hafa lofað að standa vörð um öll börn og réttindi þeirra. Barnasáttmálinn heitir í raun Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, en er kallaður Barnasáttmálinn í daglegu tali. Barnasáttmálinn útskýrir hvað það þýðir að vera barn, öll réttindi barna og skyldur stjórnvalda til að tryggja þessi réttindi. Öll réttindin í sáttmálanum tengjast, þau eru öll jafn mikilvæg og ekki er hægt að taka þau af börnum.

Barnasáttmálann má líta á sem reglubók, þar sem fram kemur hvernig fullorðið fólk á að hugsa um börn svo að þeim líði vel. Reglurnar í Barnasáttmálanum eru kallaðar mannréttindi. Mannréttindi segja til um það sem allir eiga að lágmarki að hafa og njóta í sínu lífi. Ef börn eru ekki með þessi mannréttindi að fullu er gjarnan sagt að mannréttindi þeirra séu brotin og þau eiga þá rétt á að úr því verði bætt.

Ef mannréttindi barna eru brotin á einhvern hátt þarf barn að geta látið vita af því og fá hjálp og ef það getur ekki sjálft kallað eftir hjálp þá er fullorðið fólk líka ábyrgt fyrir að láta vita og koma barninu til hjálpar.

Ef þú þarft á hjálp að halda því þig grunar að mannréttindi þín séu brotin skaltu tala við einhvern fullorðinn sem þú treystir, foreldri þitt, fullorðin systkini þín, ömmu eða afa, kennarann þinn eða námsráðgjafa. Þú getur líka hringt strax í Neyðarlínuna eða lögregluna í síma 112 eða haft samband í gegnum netið á www.112.is. Þú getur líka haft samband við Hjálparsíma Rauða krossins í s. 1717 eða notað netspjallið www.1717.is.

Öll mannréttindi barna eru jafn mikilvæg og þau tengjast. Mikilvægt er að þekkja réttindi sín vel og þekkja líka réttindi annarra barna.

# data[].attributes.body
1. Stopp, ég vil þetta ekki!!!
2. Hver á hvað?
3. Teikna Barnasáttmálann
4. Að skamma mig

5. Mínir einkastaðir
6. Eru allir með?
7. Til hamingju með afmælið
8. Úti er ævintýri

9. Lík og ólík
10. Í uppgötvunarferð

# data[].attributes.body
Manneskja sem laðast að fólki sem er af sama kyni og hún sjálf tilheyrir. Hommi er samkynhneigður karlmaður og lesbía er samkynhneigð kona.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er ég hinsegin?

RÁÐGJAFARÞJÓNUSTA SAMTAKANNA '78

Ef þú ert að velta fyrir þér hvort þú sért hinsegin, ert óviss með að segja öðrum frá því eða hefur aðrar persónulegar spurningar tengdar hinsegin málum getur þú leitað til ráðgjafa Samtakanna '78. - Lesa meira

# data[].attributes.attachment_link.description
Til að hægt sé að ræða um og spá í hinsegin veruleika verðum við að eiga orð og hugtök yfir hann. Ef við ættum engin orð yfir hinsegin tilveru værum við ósýnileg. Þá væri ekki hægt að tala um gleðina sem fylgir því að vera hinsegin, um vegferðina, félagsskapinn, pólitíkina og allt hitt.

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Bratislava
Tungumál: Slóvakíska
Fjöldi fólks: 5.445.087
Gjaldmiðill: Evra
Þjóðsöngur:
'Nad Tatrou sa blýska'

# data[].attributes.body
Gaman fyrir krakkana að finna löndin okkar og borgi eða bæi

# data[].attributes.attachment_link.description
Aw snap! Google Earth isn't supported on your browser. You may need to update your browser or use a different browser. Please see our system requirements for more information. Chrome is a great choice and you can download it here. Or if you're feeling adventurous, you can try Earth anyway by choosing an option below.

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Varsjá
Tungumál: Pólska
Fjöldi fólks: 38.483.957
Gjaldmiðill: Pólskt slot
Þjóðsöngur:
Mazurek Dąbrowskiego

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Búkarest
Tungumál: Rúmenska
Fjöldi fólks: 20.121.641
Gjaldmiðill: Leu
Þjóðsöngur:
Desteapta-te, Romane!

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Wellington
Tungumál: Enska, maóríska og nýsjálenskt táknmál.
Fjöldi fólks: 4.759.090
Gjaldmiðill: Nýsjálenskur dalur
Þjóðsöngur:
God Defend New Zealand

# data[].attributes.body
Glænýr fáni Nýja-Sjáland

# data[].attributes.body
Marokkó er konungsríki í Norður-Afríku með strandlengju meðfram Atlantshafi í vestri og Miðjarðarhafi í norðri.
Höfuðborg: Rabat
Tungumál: Arabíska
Fjöldi fólks: 32.950.000
Gjaldmiðill: Díram
Þjóðsöngur:
Hymne Cherifien

# data[].attributes.headline
Taíland (ราชอาณาจักรไทย)

# data[].attributes.subject
Taíland (ราชอาณาจักรไทย)

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Bangkok
Tungumál: Taílenska
Fjöldi fólks: 69.522.234
Gjaldmiðill: baht
Þjóðsöngur:
Phleng Chat

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Washington DC
Tungumál: Enska
Fjöldi fólks: 324.459.000
Gjaldmiðill: Bandaríkjadalur
Þjóðsöngur:
The Star-Spangled Banner

# data[].attributes.attachment_link.description
Samtökin '78 er hagsmunafélag hinsegin fólks á Íslandi. Við bjóðum upp á ráðgjöf, fræðslu, félagslíf, ungmennastarf og öfluga hagsmunabaráttu.

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Reykjavík
Tungumál: Íslenska
Fjöldi fólks: 368.010
Gjaldmiðill: Íslensk króna
Þjóðsöngur:
Lofsöngur

# data[].attributes.body
Það að laðast að því kyni sem menningin okkar skilgreinir sem „gagnstætt“ þínu eigin kyni. Karl sem laðast einkum að konum eða kona sem laðast einkum að körlum.

# data[].attributes.body
Að laðast að tveimur kynjum. Hugtakið á oftast við um fólk sem laðast að konum og körlum en getur einnig átt við um til dæmis karla sem laðast bæði að konum og trans fólki utan kynjatvíhyggjunnar. Algengur misskilningur varðandi tvíkynhneigð er að tvíkynhneigt fólk hrífist nákvæmlega jafn mikið af konum og körlum. Vissulega getur það verið raunin en margt tvíkynhneigt fólk hrífst oftar, og jafnvel aðallega, að annaðhvort konum eða körlum en er samt tvíkynhneigt.

# data[].attributes.body
Pankynhneigð manneskja hrífst af fólki af öllum kynjum, konum, körlum og fólki af öðrum kynjum. Það þýðir þó ekki endilega að pankynhneigðir hrífist jafn mikið af öllu fólki. Pankynhneigt fólk getur haft sterkari tilhneigingu til að hrífast af fólki af tilteknu kyni fremur en öðru. Sumir kjósa að skilgreina pankynhneigð sem svo að fólk hrífist af persónuleika fólks óháð kyni.

# data[].attributes.body
Trans er regnhlífarheiti yfir fólk sem er með kynvitund sem samræmist ekki því kyni sem því var úthlutað við fæðingu. Þegar við fæðumst er í langflestum tilfellum tilkynnt um kyn okkar, hér er fæddur lítill drengur eða lítil stúlka.

# data[].attributes.body
Kynsegin er hugtak sem nær yfir fólk sem skilgreinir kyn sitt utan tvíhyggju kynjakerfisins (og er því einnig trans). Sumt kynsegin fólk er t.d. karlkyns og kvenkyns, annað hvorki karlkyns né kvenkyns eða skilgreinir ekki kyn sitt. Kynsegin er því í raun regnhlífarhugtak undir regnhlífarhugtakinu trans.

Athugið að hér er ekki verið að vísa til líffræðilegra kyneinkenna fólks heldur kynvitundar, þ.e.a.s. upplifunar fólks af kyni sínu

# data[].attributes.body
Sumt kynsegin fólk kýs að nota kynhlutlaus persónufornöfn. Íslensk persónufornöfn sem notuð eru um fólk vísa alltaf til karlkyns (hann) eða kvenkyns (hún). Að auki er til hvorugkynspersónufornafnið það sem er almennt ekki notað um manneskjur. Nýlega hafa fornöfnin hán, hé og hín rutt sér til rúms hérlendis. Þau eru einkum notuð af kynsegin fólki. Orðin taka oftast með sér hvorugkyn (þótt það geti verið misjafnt hvað fólk kýs í þeim efnum). Umræður gætu þá hljómað svo:

Hán er svangt

Ég fékk lánaða bókina háns

Hé er lögfræðingur, ég hef góða reynslu af þjónustu hés

Hín er svo góðhjartað að lána mér teppið sitt

Athugið að hán er persónufornafn en ekki nafnorð. Þannig er ekki hægt að segja manneskjan er hán eða sumt fólk er hán. Réttara væri að segja manneskjan er kynsegin. Hán er notað á sama hátt og önnur persónufornöfn eins og hann og hún.

Fallbeyging:

Hán, hán, háni, háns.
Hé, hé, héi, hés.
Hín, hín, híni, híns.

# data[].attributes.body
Horfið á þessa, hún er ÆÐI

# data[].attributes.attachment_link.title
CGI Animated Short Film "In a Heartbeat" by Beth David and Esteban Bravo | CGMeetup

# data[].attributes.headline
Fjölbreytni á vinnustað - stuttmynd (frábær!)

# data[].attributes.subject
Fjölbreytni á vinnustað - stuttmynd (frábær!)

# data[].attributes.headline
Verkefni með Fjölbreytni á vinnustað - Myndbandinu

# data[].attributes.subject
Verkefni með Fjölbreytni á vinnustað - Myndbandinu

# data[].attributes.body
Hugrakkasti riddarinn er teiknimynd sem segir frá Cedrik riddara sem elst upp á fremur dauflegu graskersræktarbúi en lendir síðar í ýmsum ævintýrum. Sagan er að sjálfsögðu með fallegu hinsegin ívafi og er tilvalin til að vekja upp umræður við börn um hvað það er að vera hinsegin.

# data[].attributes.body
Viðhorf til fjölbreyttrar menningar
Mikilvægt er að skólinn sýni menningu allra nemenda virðingu, áhuga og víðsýni.

Hér er ekki eingöngu átt við þjóðmenningu tengda upprunalöndum nemenda heldur einnig heimamenningu, þ.e.a.s. þá menningu sem börnin þekkja frá heimilum sínum og stendur þeim næst. Hlúa skal að fjölbreyttri menningu innan skólans og gæta að slíkt sé ekki eingöngu gert á afmörkuðum sviðum í skólanum, til dæmis eingöngu með fjölmenningardegi, heldur sé slík hugsun leiðarljós í skólastarfinu yfir allt árið.

Dæmi um slíkt er meðvitund um fjölmenningarlegt námsefni og fjölmenningarlegan efnivið, uppbrot á skólastarfinu tengt ólíkri menningu t.d. menningu heimilanna, matarmenningu, tónlist, leikjum, klæðnaði eða öðru. Þess skal gætt að þegar unnið er með ólíka menningu nemenda sé ekki verið að auka bilið á milli ólíkra hópa og vinna með þætti sem þeir tengjast lítið.

Dæmi um slíkt væri þegar matarmenning er kynnt með mat sem nemendur borða yfirleitt ekki og mörgum finnst síður lystugur eða þegar auðkenni þjóðar eru eingöngu kynnt í gegnum þjóðbúninga og þjóðdansa sem ekki er víst að börnin þekki yfirhöfuð.

# data[].attributes.attachment_link.title
Greek Relaxing Music: Bouzouki Instrumental - Hypnotic Tones.

# data[].attributes.attachment_link.title
Helena Paparizou - My Number One - Greece 🇬🇷 - Grand Final - Eurovision 2005

# data[].attributes.attachment_link.title
LIVE - Sergey Lazarev - You Are The Only One (Russia) at the Grand Final

# data[].attributes.attachment_link.description
Add or Download the song to your own playlist: https://ESC2016.lnk.to/Eurovision2016QV Download the karaoke version here: https://KaraokeEurovisionSongContestUMGDK.lnk.to/kbnaNYD Sergey Lazarev represents Russia at the Grand Final of the 2016 Eurovision Song Contest in Stockholm with the song You Are The Only One

# data[].attributes.attachment_link.title
Little Big - Uno - Russia 🇷🇺 - Official Music Video - Eurovision 2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Lordi - Hard Rock Hallelujah (LIVE) | Finland 🇫🇮 | Grand Final | Winner of Eurovision 2006

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
eurovision song contest (recurring competition)

# data[].attributes.attachment_link.title
ABBA-Waterloo Eurovision Song Contest Second Performance (After Winning 1974)

# data[].attributes.attachment_link.title
Måns Zelmerlöw - Heroes (LIVE) | Sweden 🇸🇪 | Grand Final | Winner of Eurovision 2015

# data[].attributes.attachment_link.title
Conchita Wurst - Rise Like a Phoenix (Austria) 2014 LIVE Eurovision Second Semi-Final

# data[].attributes.attachment_link.title
Loreen - Euphoria (LIVE) | Sweden 🇸🇪 | Grand Final | Winner of Eurovision 2012

# data[].attributes.attachment_link.title
Smiley & Alex Velea feat. Don Baxter - Cai verzi pe pereti [Official video HD]

# data[].attributes.headline
Mjög vinsælt maorskt barnalag frá Nýja Sjálandi

# data[].attributes.subject
Mjög vinsælt maorskt barnalag frá Nýja Sjálandi

# data[].attributes.body
Dómnefnd Hýryrða 2020 hefur lokið störfum sínum og mælir með eftirtöldum nýyrðum:

Kvár (sbr. kona, karl)

Dómnefnd var sammála um að orðið kvár væri heppilegast sem ókyngreint nafnorð um fullvaxta manneskju. Orðið hefur þegar hlotið nokkra útbreiðslu meðal hinsegin fólks, en er þó ekki nema nokkurra mánaða gamalt. Orðasmiður er Hrafnsunna Celeste Ross.

Stálp (sbr. stelpa, strákur)

Orðið stálp er heppilegt að því leyti að það tengist lýsingarorðinu stálpaður og hljómar því kunnuglega ásamt því að byrja á st- líkt og bæði strákur og stelpa. Auk þess hefur orðið -á- líkt og strákur og -lp- líkt og stelpa. Dómnefnd var sammála um að gagnsæi þessa orðs gæti orðið til þess að það næði útbreiðslu auðveldlega. Orðasmiður er Inga Auðbjörg Straumland.

Mágkvár (sbr. mágkona, mágur) og svilkvár (sbr. svilkona, svili)

Fyrir frændsemisorðin sem hefjast á mág- og svil- fannst dómnefnd liggja beint við að skeyta aftan við nafnorðinu kvár, en þessi orðmyndun kom einnig fram í tillögum þátttakenda. Þessi aðferð gæti jafnframt reynst vel fyrir fleiri orð í framhaldinu, þá sérstaklega þar sem seinni hluti samsetts orðs er -kona og/eða -maður. Orðasmiður er Regn Sólmundur Evu

# data[].attributes.body
Höfuðborg: Brasilía
Tungumál: Portúgalska
Fjöldi fólks: 210.147.125
Gjaldmiðill: Ríal
Þjóðsöngur: Hino Nacional Brasileiro

# data[].attributes.body
Fræga lagið The Girl from Ipanema

# data[].attributes.attachment_link.title
MOROCCO TOP 40 SONGS - MUSIC CHART 2020 (POPNABLE MA)

# data[].attributes.attachment_link.title
Asma Lmnawar ... Andou Zine - Video Clip | اسما لمنور ... عندو الزين - فيديو كليب

# data[].attributes.headline
Ég er eins og ég er (gaypride þjóðsöngur)

# data[].attributes.subject
Ég er eins og ég er (gaypride þjóðsöngur)

# data[].attributes.attachment_link.title
Eg er eins og ég er / I am what I am - Gay Pride Iceland

# data[].attributes.body
Cristiano Ronaldo er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar sem framherji hjá ítalska liðinu Juventus. Ronaldo hóf feril sinn hjá Sporting Lissabon en var síðan keyptur til Manchester United þar sem hann gerði garðinn frægan.
Fæðingardagur: 5. febrúar 1985

Fæðingarstaður: Funchal, Portúgal

# data[].attributes.body
Lionel Andrés Messi Cuccittini er argentínskur fótboltamaður sem spilaði síðast fyrir FC Barcelona og argentínska landsliðið. Hann getur annað hvort spilað í hlutverki framliggjandi kantmanns eða framherja.
Fæðingardagur: 24. júní 1987

Fæðingarstaður: Rosario, Argentína

# data[].attributes.body
Neymar da Silva Santos Júnior er brasilískur fótboltamaður sem spilar sem framherji fyrir Paris Saint-Germain og brasilíska landsliðið. Neymar hefur einnig spilað fyrir brasilíska liðið Santos og spænska liðið FC Barcelona.
Fæðingardagur: 5. febrúar 1992

Fæðingarstaður: Mogi das Cruzes, São Paulo, Brasilía

# data[].attributes.body
Kylian Mbappé er franskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Paris Saint-Germain og franska landsliðið. Hann er fimur og fljótur framherji, er sterkur í rekja boltann og vinna einvígi í kapphlaupi um boltann.
Fæðingardagur: 20. desember 1998

Fæðingarstaður: 19th arrondissement of Paris, París, Frakkland

# data[].attributes.body
Edinson Cavani er knattspyrnumaður frá Úrúgvæ sem spilar sem framherji fyrir Manchester United og landslið Úrúgvæ. Hann hefur skorað meira en 420 mörk í öllum keppnum. Eftir að hafa spilað í heimalandinu hélt hann til Ítalíu þar sem hann spilaði með Palermo og Napoli.

Fæðingardagur: 14. febrúar 1987

Fæðingarstaður: Salto, Úrúgvæ

# data[].attributes.body
Jack Grealish er ensk-írskur knattspyrnumaður. Hann leikur með Aston Villa í ensku úrvalsdeildinni. Hann lék með yngri landsliðum Írlands en leikur nú með enska landsliðinu. Hann á að baki 5 landsleiki með aðalliði Englands.

Fæðingardagur: 10. september 1995

Fæðingarstaður: Birmingham, Bretland

# data[].attributes.body
Sadio Mané, er senegalskur knattspyrnumaður sem spilar með Liverpool FC og senegalska landsliðinu í knattspyrnu. Mané hélt til Evrópu árið 2011 þegar hann spilaði með Metz í Frakklandi. Síðar hélt hann til Austurríkis og vann austurrísku Bundesliguna og bikarinn með liðinu Red Bull Salzburg árið 2014.

Fæðingardagur: 10. apríl 1992

Fæðingarstaður: Sedhiou, Senegal

# data[].attributes.body
Alisson Ramses Becker er brasilískur knattspyrnumaður, sem spilar sem markvörður fyrir Liverpool F.C. og Brasilíska landsliðið.

Fæðingardagur: 2. október 1992

Fæðingarstaður: Novo Hamburgo, Rio Grande do Sul, Brasilía

# data[].attributes.body
Roberto Firmino Barbosa de Oliveira er brasilískur knattspyrnumaður sem spilar með Liverpool FC og brasilíska landsliðinu. Staða hans er framherji, framsækinn miðherji eða vængmaður. Firmino hóf ferilinn með Figueirense í Brasilíu.

Fæðingardagur: 2. október 1991

Fæðingarstaður: Maceió, Alagoas, Brasilía

# data[].attributes.body
Mohamed Salah Ghaly er egypskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Liverpool í ensku úrvalsdeildinni og egypska landsliðinu. Hann spilar oftast sem hægri vængmaður og er með hraðan og fiman leikstíl. Í Evrópu spilaði Salah með FC Basel, Chelsea FC, Fiorentina og Roma áður en hann hélt til Liverpool.

Fæðingardagur: 15. júní 1992

Fæðingarstaður: Nagrig, Egyptaland

# data[].attributes.body
Fæðingardagur: 19. mars 1993

Fæðingarstaður: Dronten, Holland

Núverandi lið: Chelsea F.C. (#22 / Midfielder), Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu (#7 / Midfielder)

# data[].attributes.body
1. Réttindi – forréttindi

2. Leiktu Barnasáttmálann

3. Ljóð / söngtexti um Barnasáttmálann

4. Að velja frétt

5. Nýtt land

6. Dönsum sáttmálann

7. Mitt daglega líf og Barnasáttmálinn

8. Hátíðir og uppákomudagar

9. Mismunandi nöfn

10. Barnasáttmálinn í skólanum

11. Ég og fjölskylda mín

12. Heimilið mitt

13. Loftslagið

14. Umhverfi mitt og menning

15. Vatn fyrir alla

16. Það er kominn matur!

17. Börn á flótta

18. Tómstundir – eru allir með?

19. Móðurmál

20. Að hjálpa til heima

21. Sofðu rótt

22. Við erum öll góð í einhverju

# data[].attributes.body
1. Ungir aktívistar í sögunni!

2. Hvað langar þig að læra?

3. Aðgengi barna að fjölmiðlum.

4. Barnasáttmálinn og heimsmarkmiðin.

5. Fræðum þau sem yngri eru!

6. Erum við ábyrgir neytendur?

# data[].attributes.attachment_caption
Útrýma hungri, tryggja fæðuöryggi og bætta næringu og stuðla að sjálfbærum landbúnaði

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Sjálfbær þróun í fiskveiðum og landbúnaði
• Lífræn og heilnæm framleiðsla
• Tryggja framfærslu allra landsmanna

# data[].attributes.attachment_caption
Stuðla að heilbrigðu líferni og vellíðan fyrir alla frá vöggu til grafar

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Breytt aldurssamsetning þjóðarinnar
• Framboð og aðgengi að  úrræðum og þjónustu eftir landssvæðum
• Langvinnir sjúkdómar sem tengja má við lífsstíl
• Framboð á nýjum lyfjum og ofnotkun sýklalyfja
• Útgjöld til heilbrigðismála
• Mönnun heilbrigðisþjónustu

# data[].attributes.attachment_caption
Tryggja jafnan aðgang allra að góðri menntun og stuðla að tækifærum allra til náms alla ævi

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Efla læsi og tryggja framtíð íslenskrar tungu
• Fjölga kennurum
• Fjölga nemendum í verk- og tækninámi
• Vinna gegn brotthvarfi úr framhaldsskólum
• Menntun nemenda með annað móðurmál en íslensku

# data[].attributes.attachment_caption
Jafnrétti kynjanna verði tryggt og völd allra kvenna og stúlkna efld

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Kynjaskipting starfa á vinnumarkaði og kynbundið námsval
• Misvægi kynja í efstu lögum atvinnulífsins
• Draga markvisst úr kynferðislegu og kynbundnu ofbeldi
• Hækka hlutfall feðra sem tekur fæðingarorlof

# data[].attributes.attachment_caption
Tryggja aðgengi að og sjálfbæra nýtingu, allra á hreinu vatni og salernisaðstöðu

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Hækka hlutfall skólps sem er hreinsað
• Ljúka innleiðingu vatnatilskipunar ESB

# data[].attributes.attachment_caption
Tryggja öllum aðgang að öruggri og sjálfbærri orku á viðráðanlegu verði

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Tryggja orkuöryggi í landinu með því að tryggja jafnvægi framboðs og eftirspurnar á raforkumarkaði
• Auka hlutfall endurnýjanlegra orkugjafa með orkuskiptum í lofti, láði og legi
• Jafna orkukostnað vegna dreifingar raforku og húshitunar á landsvísu
• Tryggja lágmarkskröfur um afhendingaröryggi raforku um land allt

Margar stórar áskoranir, auk tækifæra, sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag tengjast orkumálum. Lífsgæði, byggðafesta, samfélagslegt jafnræði og framþróun atvinnulífsins eru órjúfanlega tengd aðgengi að orku. Þess vegna er framboð hreinnar og sjálfbærrar orku mikilvæg öllum þjóðum til framtíðar. Staða Íslands í orkumálum er einstök þar sem langstærsti hluti þeirrar orku sem notuð er í landinu er endurnýjanleg, umhverfisvæn orka. Eina starfsemin á Íslandi sem enn er knúin jarðefnaeldsneyti og á eftir að undirgangast orkuskipti eru samgöngur á hafi, í lofti og á landi. Forgangsmál íslenskra stjórnvalda er að tryggja orkuöryggi og afhendingaröryggi raforku á landsvísu og stuðla að jöfnun orkukostnaðar milli landssvæða.

# data[].attributes.attachment_caption
Stuðla að viðvarandi sjálfbærum hagvexti og arðbærum og mannsæmandi atvinnutækifærum fyrir alla

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Draga úr langtímaatvinnuleysi
• Efla stuðningsúrræði fyrir fólk með skerta starfsgetu
• Aukin framleiðni í sátt við umhverfi og samfélag
• Jöfn tækifæri og jöfn laun fyrir sömu vinnu

# data[].attributes.attachment_caption
Byggja upp viðnámsþolna innviði fyrir alla, stuðla að sjálfbærri iðnvæðingu og hlúa að nýsköpun

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Nýsköpun í öllum atvinnugreinum
• Efla vísindarannsóknir
• Efla innviði í samgöngum og ferðaþjónustu

# data[].attributes.attachment_caption
Draga úr ójöfnuði innan og á milli landa

# data[].attributes.body
HELSTU ÁSKORANIR:

• Jafna stöðu fólks óháð uppruna, þjóðerni, trú, lífsskoðun, fötlun, skertri starfsgetu, aldri, kynhneigð eða kynvitund
• Skapa tækifæri og aðstæður til að innflytjendur geti orðið virkir þátttakendur í íslensku samfélagi
• Húsnæðismál flóttafólks

# data[].attributes.attachment_caption
Gera borgir og íbúðasvæði öllum mönnum auðnotuð, örugg, viðnámsþolin og sjálfbær

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Sjálfbær borgarþróun sem tryggir viðunandi búsetuaðstæður
• Framboð húsnæðis sem hentar tekju- og eignalágum
• Áskoranir vegna strjálbýlis, svo sem fjarskipti og almenningssamgöngur

# data[].attributes.attachment_caption
Sjálfbær neyslu- og framleiðslumynstur verði tryggð

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Minnka neyslu, draga úr matarsóun og minnka þar með vistspor Íslendinga
• Innleiða hringrásarhugsun í alla neyslu og framleiðslu til að tryggja að nýting auðlinda fari ekki yfir þolmörk náttúrunnar
• Ferðaþjónusta í sátt við náttúru og samfélag

# data[].attributes.attachment_caption
Grípa til bráðra aðgerða gegn loftslagsbreytingum og áhrifum þeirra

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Hækkun hitastigs og áhrif á gróðurfar og lífríki
• Súrnun sjávar og áhrif á lífríki í hafi
• Hækkandi sjávarstaða

# data[].attributes.attachment_caption
Vernda og nýta hafið og auðlindir þess á sjálfbæran hátt í því skyni að stuðla að sjálfbærri þróun

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Sjálfbærar fiskveiðar
• Súrnun sjávar og áhrif á lífríki í hafi
• Að sporna við frekari mengun sjávar, ekki síst af völdum plasts

# data[].attributes.attachment_caption
Vernda, endurheimta og stuðla að sjálfbærri nýtingu vistkerfa á landi, sjálfbærri stjórnun skógarauðlindarinnar, berjast gegn eyðimerkurmyndun, stöðva jarðvegse

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Að vinna áfram að því að byggja upp net verndarsvæða sem nái yfir sem flesta þætti íslenskrar náttúru
• Að vinna að endurheimt landgæða, stöðva eyðingu vistkerfa og sporna við hnignun líffræðilegar fjölbreytni
• Að tryggja sjálfbæra nýtingu vistkerfa lands

# data[].attributes.attachment_caption
Stuðla að friðsælum og sjálfbærum samfélögum fyrir alla menn, tryggja öllum jafnan aðgang að réttarkerfi og byggja upp skilvirkar og ábyrgar stofnanir fyrir all

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR:

• Berjast gegn skipulagðri brotastarfsemi
• Draga úr hvers kyns ofbeldisbrotum
• Efla traust á stjórnmál og stjórnsýslu og réttarvörslukerfið

# data[].attributes.attachment_caption
Blása lífi í alþjóðlegt samstarf um sjálfbæra þróun og grípa til aðgerða

# data[].attributes.body
Staðan á Íslandi

HELSTU ÁSKORANIR

• Framlög Íslands til þróunarsamvinnu nemi 0,7% af vergum þjóðartekjum í samræmi við viðmið Sameinuðu þjóðanna
• Auknar fjárfestingar einkaaðila sem stuðla að sjálfbærni

# data[].attributes.body
Barn er einstaklingur undir 18 ára aldri.

# data[].attributes.body
Öll börn eiga að njóta allra réttinda Barnasáttmálans án tillits til hver þau eru, hvar þau búa, hvaða tungumál þau tala, á hvað þau trúa, hvernig þau hugsa og líta út, af hvaða kyni þau eru, hvort þau eru fötluð, rík eða fátæk og án tillits til þess hvað fjölskylda þeirra gerir eða trúir á. Aldrei skal koma fram við barn af óréttlæti.

# data[].attributes.body
Þegar fullorðnir taka ákvarðanir eiga þeir að hugsa um hvaða áhrif þær hafa á börn og eiga að gera það sem er best fyrir þau. Stjórnvöld eiga að tryggja að foreldrar verndi börn sín og gæti þeirra eða aðrir í þeirra stað þegar þörf er á. Stjórnvöld eiga að sjá til þess að fólk sem ábyrgt er fyrir börnum hafi hagsmuni þeirra alltaf að leiðarljósi og staðir sem ætlaðir eru börnum uppfylli einnig þær skyldur.

# data[].attributes.body
Stjórnvöld þurfa að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að sjá til þess að hvert og eitt barn njóti allra réttinda Barnasáttmálans.

# data[].attributes.body
Fjölskyldur bera ábyrgð á að leiðbeina börnum sínum og fræða þau um réttindi sín. Eftir því sem börn verða eldri hafa þau minni þörf fyrir leiðsögn fjölskyldna sinna. Stjórnvöld skulu virða ábyrgð, réttindi og skyldur fjölskyldna.

# data[].attributes.body
Öll börn eiga rétt á því að lifa og þroskast og skulu stjórnvöld tryggja það.

# data[].attributes.body
Börn skal skrá við fæðingu og þau eiga rétt á nafni og ríkisfangi – að tilheyra landi. Alltaf þegar hægt er skulu börn þekkja foreldra sína og njóta umönnunar þeirra.

# data[].attributes.body
Börn eiga rétt á sínum eigin auðkennum – sem skráð skulu opinberlega, um hver þau eru, m.a. nafn, þjóðerni og fjölskyldutengsl. Ekki má taka frá börnum auðkenni þeirra og ef það er gert skulu stjórnvöld aðstoða við að bæta úr því.